A Foundational Commentary on the Root [Cakrasaṃvara] and Continuation Tantras, the Condensed Essence of the Root Tantra

༄༅། ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། མཱུ་ལ་ཏནྟྲ་ཧྲི་ད་ཡ་སཾ་གྲ་ཧ་ཨབྷི་དྷཱ་ནོཏྟར་ཏནྟྲ་མཱུ་ལ་མཱུ་ལ་བྲྀ་ཏྟི། ། བོད་སྐད་དུ། རྩ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་པོ་འདུས་པ་ངེས་པར་བརྗོད་པའི་རྒྱུད་བླ་མ་རྩ་བ་རྩ་བའི་འགྲེལ་པ། དཔལ་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། གང་དུ་སྙིང་གི་པདྨ་ཁ་སྦྱར་དབུས་ ན་གསལ། ། ཕྲ་བར་ལྟ་བ་རང་འབྱུང་མྱོང་བའི་སེམས་འཇུག་པ། ། ཁམས་གསུམ་མེ་ལུས་གཉིས་མེད་པར་ནི་ཉེར་འགྲོ་བ། ། གསལ་བ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཆོག་དེ་ལ་བདག་ཕྱག་འཚལ། ། གང་གི་ཕྱིར་ན་རྒྱུད་ནི་གཉིས་ཏེ། རྩ་བའི་དང་ཡན་ལག་གིའོ། ། ཡང་རྩ་བ་དང་བཤད་པའོ། ། ཅི་ རྩ་བ་གཉིས་གཅིག་གམ་ཐ་དད་ཅེ་ན། གཉིས་ཉིད་དེ། གཙོ་བོར་གྱུར་པ་དང་། བཤད་བྱར་གྱུར་པའོ། ། དེ་དང་དེ་གཉིས་རྒྱས་པ་དང་བསྡུས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འདི་ནི་ཕྱི་མའོ། ། རྩ་བའི་རྒྱུད་འབུམ་པའི་གླེང་གཞི་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་བསྡུས་རྒྱུད་འདི་ལེའུ་གཅིག་གིས་མདོར་བསྡུས་པ་བཤད་ དོ། ། རྩ་བའི་རྒྱུད་འབུམ་པའི་གླེང་བསླང་བ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་བསྡུས་རྒྱུད་འདིའི་ལེའུ་གཅིག་གིས་མདོར་བསྡུས་ནས་བཤད་དོ། ། རྩ་བའི་རྒྱུད་འབུམ་པའི་རྒྱུད་འབྱུང་བའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་འདི་ལེའུ་གཅིག་གིས་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བཤད་དོ། ། རྒྱུད་འབུམ་པའི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་ པའི་སྔོན་འགྲོ་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། གང་ཟག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་རྣལ་འབྱོར་བསྲུང་བ་དང་། བདག་བསྲུང་བ་དང་། གནས་བསྲུང་བ་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ་དང་།

In the language of India: Mūlatantrahṛdayasaṃgrahābhidhānottaratantramūlamūlavṛtti. In the language of Tibet: rTsa ba’i rgyud kyi snying po ’dus pa nges par brjod pa’i rgyud bla ma rtsa ba rtsa ba’i ’grel pa. Homage to the glorious Vajraḍākinī! Wherein, in the center of the heart-lotus joined in union, The subtle view, the self-arisen experience, the mind enters; The three realms, the fire, and the body, without duality, approach it— To that supreme, luminous dharmadhātu, I pay homage. For what reason? There are two types of tantras: the root and the branch. Furthermore, there are the root and the explanatory. If one asks whether these two roots are one or different, they are two: that which is the principal and that which is the subject to be explained. These two are the extensive and the concise. How so? This is the latter. The introduction of the Root Tantra in one hundred thousand [verses], which consists of three thousand [verses], is explained in summary by a single chapter of this Condensed Tantra. The introduction of the Root Tantra in one hundred thousand [verses], which consists of three thousand [verses], is explained in summary by a single chapter of this Condensed Tantra. The origin of the Root Tantra in one hundred thousand [verses], which consists of three thousand [verses], is explained in summary by a single chapter of this Condensed Tantra. The preliminary to the generation stage of the Tantra in one hundred thousand [verses] consists of: the excellence of the place, the excellence of the individual, the excellence of the branches of accomplishment, the preliminary yoga of protection—protecting oneself, protecting the place, and accumulating the equipment of merit.

ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ ཚོགས་བསགས་པའི་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལས་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་གསུངས་པ། བསྡུས་པའི་རྒྱུད་འདིའི་ལེའུ་བཞི་པའི་ཆ་གཅིག་གིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་རྒྱུད་འབུམ་པའི་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་རྒྱུད་འདིའི་ལེའུ་ཕྱེད་དང་བཞིས་བཤད་དོ། ། ལེའུ་བཞི་པ་ནས་ཉི་ཤུའི་བར་གྱི་ལེའུ་བཅུ་བདུན་ གྱིས་རྩ་བའི་རྒྱུད་འབུམ་པའི་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་བདུན་གྱི་འཁོར་ལོ་བཤད་དོ། ། ལེའུ་བཞི་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མན་ངག་གིས་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་དང་། ལེའུ་བཅུ་བཞི་པ་རིམ་པ་བཞི་པ་བསྒོམ་པའི་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་དང་། ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་བ་ཐིག་ལེ་བསྒོམ་པའི་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ གསུམ་གྱིས་རྒྱུད་འབུམ་པའི་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་བཤད་དོ། ། དེ་དེ་ལྟར་ན་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་ཐམ་པ་བསྡུས་རྒྱུད་འདིའི་ལེའུ་ཉི་ཤུ་མན་ཆད་ཀྱིས་བཤད་དོ། ། ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པ་ནས་ལེའུ་བདུན་ཅུའི་བར་གྱིས་རྒྱུད་འབུམ་པའི་སྟོང་ཕྲག་ལྔ་བཅུ་བསྡུས་རྒྱུད་འདིའི་ལེའུ་ལྔས་ བཤད་དོ། ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་རྒྱུད་འབུམ་པའི་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་ནི་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་ངེས་པར་བརྗོད་པའི་རྒྱུད་བླ་མ་འདིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ལ། རྩ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་དང་། ལས་ཚོགས་ནི་རྒྱུད་འདི་དང་ཕྱི་མའི་བཤད་པའི་རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་དང་། སྒྱུ་མ་ཆེན་མོ་དང་། ཧེ་རུ་ཀ་ འབྱུང་བ་དང་། རིག་པ་བྱེད་རྒྱ་མཚོའི་རྒྱུད་བཞིས་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ན་བཤད་པའི་རྒྱུད་ཀྱིས་རྩ་བའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །

One thousand [verses] of the root tantra concerning the accumulation of the collection of wisdom are taught; they are explained by one part of the fourth chapter of this condensed tantra. Thus, ten thousand [verses] of the hundred-thousand-verse tantra are explained by three and a half chapters of this tantra. Seventeen chapters, from the fourth to the twentieth, explain seventeen thousand [verses] of the root tantra’s hundred-thousand-verse [cycle] concerning the cakras. Through the instructions on suchness in the fourth chapter, the completion stage; the completion stage of meditating on the four stages in the fourteenth chapter; and the completion stage of meditating on the drops in the twenty-fifth chapter—these three explain three thousand [verses] of the completion stage of the hundred-thousand-verse tantra. Thus, thirty thousand [verses] are explained by the twenty chapters and below of this condensed tantra. From the twenty-first chapter to the seventieth, fifty thousand [verses] of the hundred-thousand-verse tantra are explained by five chapters of this condensed tantra. Therefore, in that way, eighty thousand [verses] of the hundred-thousand-verse tantra are condensed by this Paramādibuddha-nāma-tantra-rāja, the explanatory condensed tantra. The completion stage and the collection of activities of the root tantra are explained by twenty thousand [verses] through these four explanatory tantras: the Vajraḍāka, the Mahāmāyā, the Herukābhyudaya, and the Vidyottama-tantra. Thus, the explanatory tantras explain the hundred-thousand-verse root tantra.

རྗོད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུད་དེ་རྣམས་ཀྱི་བརྗོད་བྱའི་རྒྱུད་ནི་གསུམ་སྟེ། རྒྱུའི་རྒྱུད་དང་། ཐབས་ཀྱི་རྒྱུད་དང་འབྲས་བུའི་རྒྱུད་དོ། ། རྒྱུའི་རྒྱུད་ ནི་གསུམ་སྟེ། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། རྫོགས་པའི་རིམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། བསྐྱེད་རྫོགས་གཉིས་ཀ་བསྒོམ་པ་དང་གསུམ་མོ། ། ཐབས་ཀྱི་རྒྱུད་ནི་གཉིས་ཏེ་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་དང་རྫོགས་པའི་རིམ་པའོ། ། འབྲས་བུའི་རྒྱུད་ནི་གསུམ་སྟེ། ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་སྤྲུལ་པའི་ སྐུའོ། ། རྒྱུད་ཀྱི་དོན་གསུམ་པོ་ཐོས་བསམ་གྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་དགོས་པའོ། ། བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་པ་ནི་དགོས་པའི་དགོས་པའོ། ། འབྲེལ་བ་ནི་བརྗོད་བྱ་དང་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་དགོས་པའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པས་དེ་ཉིད་ལས་འབྲེལ་ པ་ལོག་ཤིག་ན་མེད་དོ། ། དེ་ལྟར་དགོས་པའི་དོན་བཤད་ནས། བསྡུས་པའི་དོན་ནི་བཞི་སྟེ། གླེང་གཞི་དང་གླེང་བསླང་བ་དང་རྒྱུད་འབྱུང་བའི་ལེའུ་གསུམ་དང་། རྒྱུད་དངོས་སོ། ། དངོས་ལ་ལྔ་སྟེ། ལེའུ་བཞི་ནས་ཉི་ཤུའི་བར་ནི་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པའི་འཁོར་ལོ་བཅུ་བདུན་ནོ། ། ཉི་ཤུ་རྩ་ གཅིག་པ་ནས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་བར་གྱིས་ནི་དངོས་གྲུབ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའོ། ། ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་པ་ནས་བཞི་བཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་བར་གྱིས་ནི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བཤད་དོ། ། ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་པ་ནས་དྲུག་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་བར་གྱིས་ལེའུ་བཅུ་ དྲུག་གིས་ཐུན་མོང་གི་འཁོར་ལོ་བཤད་དོ། །

The tantras that express [the meaning] have three tantras that are the subject matter to be expressed: the causal tantra, the method tantra, and the resultant tantra. The causal tantra has three aspects: the meditation on the generation stage, the meditation on the completion stage, and the meditation on both the generation and completion stages. The method tantra has two aspects: the generation stage and the completion stage. The resultant tantra has three aspects: the dharmakāya, the saṃbhogakāya, and the nirmāṇakāya. The purpose is to comprehend these three meanings of the tantra through hearing and reflection. The ultimate purpose is to directly realize the meaning of the generation and completion stages through the insight of meditation. The connection is that the knowledge of the purpose arises from the causal relationship between the subject matter and the expressive tantra; thus, the connection is not something separate. Having thus explained the purpose, the summarized meaning has four parts: the setting, the introduction, the three chapters on the emergence of the tantra, and the actual tantra itself. The actual tantra has five parts: from the fourth chapter to the twentieth are the seventeen cakras for accomplishing siddhis. From the twenty-first to the thirty-seventh are the cakras of various siddhis. From the thirty-eighth to the forty-seventh chapters, the cakra of the feast gathering, which is a branch of siddhi, is explained. From the forty-eighth to the sixty-third chapters, the sixteen chapters explain the common cakras.

དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་པ་ནས་ལེའུ་བདུན་ཅུའི་བར་གྱིས་ཕྲིན་ལས་རྣམ་བཞིའི་ཁྱད་པར་གྱི་འཁོར་ལོ་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་བསྡུས་པའི་དོན་བཤད་ནས། ཡན་ལག་གི་དོན་བཤད་པ་ནི། འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྟོན་ཏེ། འདིའི་བཤད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་བཞི་པས་བཤད་པ་ནི་དེ་ཉིད་དང་སྦྱར་གྱི་འདིར་མི་བླང་ངོ་། ། ལྕང་ལོ་ཅན་གྱི་ཕོ་བྲང་དུ་སྡུད་པ་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་བླ་གོས་ལྔ་བརྒྱ་གདན་དུ་བཏིང་ནས། འཕགས་པ་ཀུན་དུ་བཟང་བོས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་མདོ། ། བདེ་བར་གཤེགས་པས་གང་དུ་གསུངས། ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་ཁྱོད་སྨྲོས་ཤིག། རྡོ་རྗེ་འཆང་བ་ཁྱོད་སྨྲོས་ཤིག། ཅེས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་དང་། སྡུད་པ་པོས་གླེང་བསླང་བའི་ཚིག་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། དེ་ལ་འདི་སྐད་ནི་ལག་ན་རྡོ་རྗེའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་ པ་ལ་རྒྱུད་ཀྱི་ཚིག་དང་སྒྲོ་འདོགས་དང་སྐུར་འདེབས་བྲལ་བར་སྣང་བ་ལ་ཨེ་ཝཾ་ཞེས་བྱའོ། ། བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཁོ་ནས་ཐོས་ཀྱི་བརྒྱུད་པས་སམ། འཁོར་ལས་སམ་སྤྲུལ་པ་ལས་སམ། ཕྲིན་གཏང་བ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཞི་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཐོས་པས་ནི་རང་གིས་རྟོགས་ ནས་བྱས་པ་མ་ཡིན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་ནས་ཐོས་པས་གཞན་དབང་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། ། ཡང་འཁོར་རྣམས་ཀྱིས་དུས་གང་གི་ཚེ་ཐོས། སྟོན་པ་གང་ལས་ཐོས། གནས་གང་དུ་ཐོས། འཁོར་སུ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཐོས། བཤད་པའི་ཆོས་ཅི་ཐོས་ཤེ་ན། དྲི་བ་ལྔའི་ལན་དུ་རྒྱུད་ཀྱི་ གླེང་གཞི་གསུངས་ཏེ། དུས་གཅིག་ན་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ལན་ཅིག་འདི་ཐོས་ལ།

From the sixty-fourth to the seventieth chapter, the specific wheels of the four activities are explained. Having thus explained the summarized meaning, the explanation of the meaning of the individual branches is as follows: regarding the phrase "Thus have I heard" and so forth, the explanation provided in the forty-fourth chapter of the Explanatory Tantra (vyākhyātantra) should be applied to that very text and not adopted here. In the palace of Aḍakavatī, the compiler Vajrapāṇi spread five hundred upper robes as a seat. Then [the request was made]: "O Noble Samantabhadra, speak the Sūtra that turns the wheel of Dharma! Where did the Sugata speak it? O you of great insight, speak! O Vajradhara, speak!" When this supplication was made, the compiler uttered these words of the introduction: "Thus have I heard." In this context, "thus" (evam) refers to the appearance of the words of the tantra in the mental consciousness of Vajrapāṇi, free from superimposition or denial; this is called e-vam. "I" (mayā) is a negation of four possibilities: it indicates that he heard it himself, and not through a lineage, nor from a retinue, nor from an emanation, nor by means of a messenger. "Heard" (śrutam) indicates that it was not something he created through his own realization, but that he heard it after the Buddha spoke it, thereby showing it to be dependent on another. Furthermore, if one asks: at what time did the retinue hear it? From which teacher did they hear it? In what place did they hear it? With which retinue did they hear it? What Dharma was explained and heard? In response to these five questions, the introduction to the tantra is spoken. "At one time" (ekasmin samaye) means that, conventionally, this was heard on a single occasion.

དུས་གཞན་གྱི་ཚེ་ནི་གཞན་དག་ཀྱང་ཐོས་སོ། ། དེས་ན་ཐོས་པ་མང་བར་སྟོན་ཏོ། ། དོན་དམ་པར་ན་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་མཐའ་ཡས་པས་དུས་ཀྱི་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་རྟོགས་ཏེ། དེ་ཡང་། བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་མཐོང་རྣམས་ཀྱི། ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་ངེས། ཞེས་བཤད་དོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་བདུད་བཞི་བཅོམ་པས་སམ། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པས་སོ། ། གང་དུ་ཐོས་པའི་གནས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་པ་ཕྱོགས་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་དུས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་སྣང་བ་རིགས་ལྔའོ། ། དེའི་འཁོར་ལོ་རྡོ་རྗེ་ཁྲོ་བའི་མཁའ་འགྲོ་ནི་དཔའ་བོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའོ། ། མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་ནི་དཔའ་མོ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནོ། ། དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་ནི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། ཁྲོ་བོ་ནི་ཞི་བས་མི་འདུལ་བ་ལ་མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་སྐུའོ། ། མཁའ་ འགྲོ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་བསམ་གཏན་བཞི་དང་། གཟུགས་མེད་བཞིའོ། ། ལྷག་མཐོང་གི་ནམ་མཁའ་ནི་ས་བཅུ་གཅིག་གི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། ། དེ་ལྟར་རྟོགས་ཤིང་འགྲོ་བས་ན་མཁའ་འགྲོ་དང་མཁའ་འགྲོ་མ་ཞེས་བཏགས་སོ། ། དེའི་དྲི་བ་ནི་མཁའ་འགྲོ་དང་མཁའ་འགྲོ་མའི་ཚོགས་ བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འདུས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། གསང་བའི་སྙིང་པོ་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་གྲུ་གསུམ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་བ་དང་། ཚངས་པ་དང་ཁྱབ་འཇུག་ལ་སོགས་པས་མི་རྟོགས་པས་ན་གསང་བའོ། ། སྙིང་པོ་ནི་ལོངས་སྐུ་ལས་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་བསྐྱེད་པའི་ གནས་ཡིན་པས་སྙིང་པོའོ། །

At another time, others also heard it; thus, it is shown that he had heard much. In the ultimate sense, however, the meaning of the tantra is realized in a single instant at the limit of time through the infinite gateways of liberation. As it is said: "Those with great intelligence perceive all aspects simultaneously." The Blessed One is so called because he has conquered the four Māras, or because he possesses the six qualities such as Īśvara. The place where it was heard is "of all the Tathāgatas," meaning all directions and all times are the five families of the manifestation of the five wisdoms. Their wheel of vajra wrathful ḍākinīs consists of the twenty-four heroes. The ḍākinīs are the thirty-seven heroines. In this context, "vajra" is uncontaminated wisdom. "Wrathful" refers to the body of wrathful activity for those who cannot be tamed by peaceful means. "ḍākinī" refers to the space of calm abiding, which is the four concentrations and the four formless absorptions. The space of special insight is the emptiness of the eleven grounds. Because they realize and traverse in this way, they are designated as "ḍākas" and "ḍākinīs." Their gathering is the maṇḍala where tens of billions of ḍākas and ḍākinīs have assembled. The "Secret Essence" is the triangular Jambudvīpa; it is "secret" because it is not realized by Śrāvakas, Pratyekabuddhas, Brahmā, Viṣṇu, and so forth. It is the "essence" because it is the source that generates the heroes and heroines of the Nirmāṇakāya from the Saṃbhogakāya.

བཞུགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ཅིག་དེ་ན་བཞུགས་ཀྱི་དུས་གཞན་གྱི་ཚེ་ན་གཞན་དག་ན་ཡང་བཞུགས་པས་གཅིག་གི་ཚིག་དང་སྡུད་པ་པོའི་དུས་ལོས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་འདས་པའི་ཚིག་ཏུ་བསྟན་ཏོ། ། འཁོར་ནི་རྒྱུད་ཉན་པའི་ཆེད་དུ་གསོལ་བ་འདེབས་པའི་འཁོར་ཏེ། གནས་དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཁོར་འདུས་ནས། སྟོན་པ་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འབྲས་བུའི་ཧེ་རུ་ཀ་ཐོག་མ་སྐྱེ་བ་དང་ཐ་མ་འཇིག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་བྱུང་བའི་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་ གསོལ་བ་བཏབ་པོ། ། ཆོས་གང་གི་ཆེད་དུ་གསོལ་བ་འདེབས་ཤེ་ན། ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བོས་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིགས་ལྔ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་གི་རྡོ་རྗེ་ཁྲོ་བོའི་མཁའ་འགྲོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ཐ་དད་པ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་གི་མཁའ་ འགྲོ་མང་པོའི་དྲ་བའི་ཚོགས་རྒྱུད་འབུམ་པའི་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་གསལ་ཞིང་ངེས་པར་བརྗོད་པ་རྩ་བའི་རྒྱུད་བླ་མའི་བླ་མ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་གཉེན་པོ་ཞི་གནས་དགའ་བ་བཞིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བླ་མ་དང་ལྷག་མཐོང་སྒྱུ་མ་འོད་གསལ་ཟུང་འཇུག་སྟོན་པ་ནི་བླ་མའི་བླ་མ་སྟེ། དེ་སེམས་ ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པའི་གནས་ཡིན་པས་ནི་སྙིང་པོའོ། ། གསང་བ་ནི་རྒྱུད་འབུམ་པར་བཤད་པ་བྱས་སླར་སྙིང་པོ་ངོས་མི་ཟིན་པའོ། ། བཤད་དུ་གསོལ་ནི་རྩ་བའི་རྒྱུད་འདི་ཉིད་དུ་བསྡུས་ནས་བཤད་དུ་གསོལ་ཞེས་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་གསོལ་བ་འདེབས་པས་ཞར་ལ་ རྒྱུད་ཀྱི་མཚན་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །

Regarding the phrase "was dwelling": it indicates that while he was dwelling there at one time, he was also dwelling elsewhere at other times; thus, it is expressed in the singular and in the past tense, as the time of the compiler was remote. The "retinue" refers to the assembly that requested the tantra for the sake of listening. In that place, the Blessed One, the Tathāgata, was surrounded by a retinue of as many as the sands of the river Ganges. Then, the retinue made a request to the Teacher, the Blessed One, the Nirmāṇakāya, the resultant Heruka, the glorious Vajrasattva who has arisen from the dharmadhātu, which is without beginning or end. For the sake of what dharma did they make this request? Addressing him as "O Blessed One," they requested the root tantra, the Guru of Gurus, which clearly and definitively expresses the eighty thousand sections of the hundred-thousand-verse tantra. This is the web-like assembly of the twenty-four distinct Vajra Wrathful Ḍākas and the many Ḍākinīs of the fifty-six maṇḍalas of all the five families of Tathāgatas. It is the Guru of Gurus because it teaches the mundane antidote—the absorption of the four joys of calm abiding—and the union of the illusory body and clear light of special insight. It is the "essence" because it is the locus for generating [realization] within the mental continuums of sentient beings. It is "secret" because, although explained in the hundred-thousand-verse tantra, its essence is not easily recognized. "Please explain" means: "Please explain by condensing this very root tantra." Thus, while the retinue makes this request, the title of the tantra is explained as a secondary point.

ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀྱེ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ཁྲོ་བོ་ཆེན་པོའི་བདག་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྡུད་པ་པོ་ཁྲོ་བོའི་ཆ་ལུགས་འཆང་བ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟོན་པའི་བདག་པོའོ། ། འཁོར་རྣམ་པ་སྣ་ ཚོགས་ནི་རྡོ་རྗེ་གཙུག་ཏོར་དང་རྡོ་རྗེ་མཛོད་སྤུ་ལ་སོགས་པ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོའི་རྒྱུད་ལས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་བཤད་པ་དང་བཅས་པ་ཉོན་ཅིག་ཅེས་བོད་པའོ། ། ཅི་མཉན་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རོལ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་། རྣམ་པར་འཕྲུལ་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་། འཕྲོ་བ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ བཤད་ཀྱིས་སྣོད་ཁ་སྦུབས་པ་ལྟ་བུའི་མི་རྟོགས་པ་སྤོངས་ལ་ལེགས་པར་ཉོན་ཅིག། སྣོད་ཞབས་རྡོལ་ལྟ་བུའི་ལོག་རྟོགས་སྤོངས་ལ་རབ་ཏུ་ཉོན་སྣོད་དྲི་མ་ཅན་ལྟ་བུའི་ཐེ་ཚོམ་སྤངས་ལ་ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག་ཅེས་པའོ། ། དེ་ལྟར་གླེང་གཞི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔ་བཤད་ནས། དེ་ལ་རྒྱུད་འཆད་པར་ སྐབས་འབྱེད་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ལེགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏེ། ལག་ན་རྡོ་རྗེ་འཁོར་རྡོ་རྗེ་གཙུག་ཏོར་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་འདུད་པ་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཚམས་སྦྱར་རོ། ། ལེའུ་དང་པོའི་རྒྱུད་ཀྱི་དགོས་འབྲེལ་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་གསང་བ་བཤད་བྱ་བ་ནི་འཁོར་གྱི་བསམ་པ་ལ་ལྟོས་པའི་དེ་ནས་སོ། ། གསང་བ་ནི་བསྐྱེད་རྫོགས་གཉིས་ཀྱི་བརྗོད་པ་མདོར་བསྟན་པའོ། ། བཤད་བྱ་ནི་སློབ་མས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་སྒྲའི་དགོས་པའོ། །

The perfection of the Dharma is as the Blessed One declared: "O Vajrapāṇi, Lord of the Great Wrathful Ones, you are the compiler of the Buddhas, who assumes the attire of a wrathful deity and is the master who reveals the inconceivable gateways to liberation. Listen, together with the diverse assembly, including the twenty-six Vajradharas explained in the Vajraśekhara Tantra, such as Vajroṣṇīṣa and Vajrūrṇā." To what should one listen? I shall explain the dharmakāya of playful manifestation, the saṃbhogakāya of miraculous display, and the nirmāṇakāya of emanation. Abandon the lack of realization, which is like an upturned vessel; listen well! Abandon misconceptions, which are like a leaking vessel; listen thoroughly! Abandon doubt, which is like a stained vessel; hold this in your mind! Having thus explained the five perfections of the introduction, the transition to the explanation of the tantra is as follows: the entire assembly addressed the Blessed One, saying, "Excellent!" Then Vajrapāṇi, together with the retinue including Vajroṣṇīṣa and the others, joined their palms and bowed. The Blessed One then spoke, providing the connection. Regarding the explanation of the purpose and connection of the tantra in the first chapter: "Then, the secret shall be explained" refers to "then" in relation to the intentions of the retinue. "Secret" refers to the brief presentation of the expressions of both the generation and completion stages. "To be explained" refers to the purpose of the words, which is for the disciples to comprehend.

མདོར་བསྡུས་པ་སྟེ་རྒྱས་ མིན་ནི་ལེའུ་འབུམ་པ་ལས་མདོར་བསྡུས་ནས་ཤློ་ཀ་འབུམ་པ་ལས་བསྐྱུངས་པས་ན་རྒྱས་པར་མ་ཡིན་པ་སྟེ་རྗོད་བྱེད་བསྟན་ཏོ། ། བརྗོད་བྱའི་རྒྱས་བཤད་ནི་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་ཡང་དག་སྦྱོར་ཏེ། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའི་ཧེ་རུ་ཀ་ལོངས་སྐུ་དང་སྤྲུལ་སྐུའི་ཟློས་གར་བསྒོམ་པ་དང་། རྫོགས་པའི་ རིམ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཧེ་རུ་ཀའི་ཟློས་གར་བསྒོམ་པའོ། ། ཡང་དག་སྦྱོར་བ་ནི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའི་ཡུལ་ལྷ་མོའི་གཟུགས་དང་། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམས་སོ། ། རྫོགས་རིམ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའོ། ། ཡང་དག་ སྦྱོར་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་དབུས་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་བཀག། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུ་བཀག་ནས་བསམ་གཏན་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་བདེ་བ་མཆོག་ལ་སྦྱོར་བ་ནི། བདེ་མཆོག་གི་རྣལ་འབྱོར་ཏེ་གསང་བའོ། ། འདོད་པའི་དོན་ཀུན་གྱི་ནི་བསོད་ནམས་ ཀྱི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འདོད་ཁམས་ཀྱི་མི་ལྷ་དང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་འགྲུབ་པའོ། ། ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་ནི་མི་གཡོ་བའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔའོ། ། མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ནི་ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། དེ་ ལྟར་རྒྱུད་ཀྱི་དགོས་འབྲེལ་བཤད་ནས། མཚན་བཤད་པ་ནི་བླ་མ་ནི་བླ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་བླ་མ་ལས་ལྷག་མཐོང་གི་བླ་མ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་བའོ། ། མཁའ་འགྲོ་མའི་དྲ་བ་སྡོམ་པ་ནི་རྩའི་འཁོར་ལོ་དང་། རླུང་གི་འཁོར་ལོ་དང་།

This is a concise [text] and not an extensive one; because it was condensed from the Śatasāhasrikā [Tantra] and extracted from the Śatasāhasrikā-śloka, it is not extensive, and thus the expressive words are shown. As for the extensive explanation of the subject matter, it is the Śrī Heruka-saṃpuṭa: the meditation on the dance of the saṃbhogakāya and nirmāṇakāya Heruka of the generation stage, and the meditation on the dance of the dharmakāya Heruka of the completion stage. "Perfect union" (saṃpuṭa) refers to the objects of the generation stage: the forms of the goddesses, the action seal (karmamudrā), the dharma seal (dharmamudrā), and the commitment seal (samayamudrā). In the completion stage, the dharmakāya is the great seal (mahāmudrā), the object of wisdom, which is the eight examples of illusion. "Perfect union" also refers to the cessation of the twenty-one thousand six hundred [channels] in the center of the desire realm, and the cessation of the eighty natural conceptualizations of the desire realm; the union with the supreme bliss of the concentrations and the untainted vows is the yoga of Cakrasaṃvara, which is the secret. "All desired objects" refers to the accomplishment of humans, gods, and cakravartin kings in the desire realm, which is the fruit of meritorious action. "Common accomplishments" are the five clairvoyances, which are the fruit of immovable action. "Supreme accomplishment" is the wisdom of the Buddhas and Bodhisattvas, which is the fruit of untainted action. Having thus explained the purpose and connection of the tantra, the explanation of the title is as follows: "Guru" (bla ma) means that the guru of special insight (vipaśyanā) is superior to the guru of calm abiding (śamatha). "The Net of Ḍākinīs" (Ḍākinījālasaṃvara) refers to the wheels of the channels and the wheels of the winds.

སེམས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་དྲ་བའོ། ། སྡོམ་པ་ནི་ བསམ་གཏན་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་སྟེ། རྩ་དང་རླུང་དང་སེམས་ལས་བདེ་བ་མཆོག་འགྲུབ་པས་ན་མཁའ་འགྲོ་མ་དྲ་བའི་སྡོམ་པའོ། ། དོན་དེ་དང་ལྡན་པའི་མཚན་བཤད་པའོ། ། དེ་ལྟར་མཚན་བཤད་ནས་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་གླེང་གཞི་བཤད་པ་ནི། གསང་བ་མཆོག་གི་དགྱེས་པ་ན། ། ཞེས་པ་ནི་ གནས་ཏེ་གསང་བ་ནི་དགའ་བའི་གནས་སོ། ། མཆོག་ནི་མཆོག་དགའི་གནས་སོ། ། དགྱེས་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་གནས་ཏེ་འཛམ་བུའི་གླིང་གྲུ་གསུམ་ན་བཞུགས་པའོ། ། ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་ནི་འཁོར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་དང་། རྡོ་རྗེའི་རིགས་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་དང་། པདྨའི་རིགས་ དང་། ལས་ཀྱི་རིགས་ཏེ་ཐམས་ཅད་དོ། ། བདག་ཉིད་ནི་བཞི་སྟེ། དྲག་པོ་འཇིགས་བྱེད་གདུལ་བྱའི་འཁོར་དང་། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉན་པའི་འཁོར་དང་། དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་དང་། ལྕང་ལོ་ཅན་གྱི་བདག་པོ་སྡུད་པ་པོའི་འཁོར་དང་ བཞིའོ། ། རྟག་ཏུ་ནི་དུས་ཏེ་གདུལ་བྱ་འདུལ་བྱ་འདུལ་བ་རྣམས་རྫོགས་པ་དུས་དེའི་བར་རོ། ། བཞུགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། ། སྟོན་པ་དང་སྦྱར་བ་ན་དབང་མཛད་པས་བཞུགས། ལོངས་སྤྱོད་པས་བཞུགས། ཐིམ་པས་བཞུགས་པའོ། ། སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་སྟོན་ པ་ནི་མཁའ་འགྲོ་ཀུན་དངོས་སེམས་དཔའ་སྟེ། འབྲས་བུའི་ཧེ་རུ་ཀ་ཞལ་བཞི་ཕྱག་བཅུ་གཉིས་པའོ། ། དེ་ལ་མཁའ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ནམ་མཁའོ། ། འགྲོ་བ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ས་བཅུ་གཅིག་པ་རྟོགས་པའོ། ། ཀུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་།

The assembly of the two wheels of the mind is the net. The vow is the vow of concentration and the untainted vow; because supreme bliss is accomplished from the channels, winds, and mind, it is the ḍākinī-jāla-saṃvara (Vow of the Net of Ḍākinīs). This explains the meaning of the title. Having thus explained the title, the explanation of the introduction to the Root Tantra is as follows: "In the supreme secret joy," refers to the location. "Secret" is the place of joy. "Supreme" is the place of supreme joy. "Joy" is the place of coemergent joy; it resides in the triangular Jambudvīpa. "The nature of all" refers to the retinue: the Tathāgata family, the Vajra family, the Ratna family, the Padma family, and the Karma family—all of them. "The nature" consists of four: the retinue of those to be tamed, such as the fierce Bhairava; the retinue of listeners, such as the Buddhas and Bodhisattvas; the retinue of emanations, such as the heroes and heroines; and the retinue of the compiler, the Lord of Aḍakavatī. These are the four. "Always" refers to the time, the duration until the taming of those to be tamed is complete. "Resides" means the Teacher is present in the Buddha-field. In connection with the Teacher, he resides by exercising power, resides by enjoying, and resides by dissolving. The Teacher of the Nirmāṇakāya is the actual ḍākinī, the Sattva, the resultant Heruka with four faces and twelve arms. In that context, "space" is the space of calm abiding and special insight. "Going" is the realization of the eleventh ground of calm abiding and special insight. It is the wheel of the wisdom of all.

ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ ལོ་དང་། གསུང་གི་འཁོར་ལོ་དང་། སྐུའི་འཁོར་ལོ་དང་། དམ་ཚིག་གི་འཁོར་ལོ་དང་། དུར་ཁྲོད་བརྒྱད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྟེ་དྲུག་གི་དབུས་ན་སྒྱུ་མ་མཁན་བཞིན་དུ་འབྲས་བུའི་ཧེ་རུ་ཀ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་ན་དངོས་ཞེས་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བདེ་བའི་མཆོག་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་ པའི་སྐུ་ཏེ་རྒྱུའི་ཧེ་རུ་ཀའོ། ། རྡོ་རྗེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། སེམས་དཔའ་ནི་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་དུ་སྣང་བའི་ལོངས་སྐུ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བར་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོའི་ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་པ་ནས་བཤད་དོ། ། བདེ་བའི་མཆོག་ནི་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཇི་སྙེད་པ་ མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་བདེ་མཆོག་གོ། ། འདི་ནི་རང་བྱུང་བཅོམ་ལྡན་འདས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པས་ན་ཞེས་བྱའོ། ། རང་འབྱུང་བ་ནི་རང་རིག་པ་རྒྱུ་ནུས་པ་ཐོགས་མེད་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་འོད་གསལ་བའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་གྱི། གློ་བུར་གྱི་ རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་མ་སྐྱེས་པས་ན་རང་བྱུང་ངོ་། ། མཉམ་སྦྱོར་གྱི་རྒྱུད་ལས། རྟག་ཏུ་ད་ལྟར་འབྱུང་བ་བཞིན། ། ཞེས་བྱ་བ་རང་གི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འདུས་བྱས་དུས་གསུམ་དུ་མི་དམིགས་པས་ན་རང་བྱུང་ཞེས་བཤད་དོ། ། བདུད་བཞི་བཅོམ་པས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། ། ཉོན་མོངས་ པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་བག་ལ་ཉལ་ཕྲ་མོ་སྤངས་པས་དཔའ་བའོ། ། དེ་ལྟར་སྐུ་གསུམ་གྱི་སྟོན་པ་བཤད་ནས། ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་མཁའ་འགྲོ་དྲ་བའི་སྡོམ་པ་ཡིན། ། ཞེས་པ་སྟེ།

In the center of the six wheels—the wheel of mind, the wheel of speech, the wheel of body, the wheel of samaya, and the wheel of the eight charnel grounds—is the principal deity who generates the resultant Heruka, like a magician; therefore, he is called the "actual" one. Vajrasattva, the Supreme Bliss, is the sambhogakāya, the causal Heruka. "Vajra" is the wisdom of emptiness. "Sattva" refers to the sambhogakāya appearing as the entire environment and its inhabitants; thus, the Vajraḍāka, in its forty-second chapter, explains the term "Vajrasattva." "Supreme Bliss" is the wisdom that knows the full extent of all pure mundane wisdom; therefore, it is "Supreme Bliss" (Cakrasaṃvara). "This is the self-arisen Blessed One" refers to the dharmakāya. "This" refers to the ultimate, and thus it is so called. "Self-arisen" means that it is born from the cause of the luminosity of self-knowing awareness, which is the unimpeded power of the cause; because it is not born from adventitious causes and conditions, it is "self-arisen." As the Samayoga Tantra states: "Always arising just as it is now." Because the nature of one's own mind is experienced as not being perceived as a conditioned phenomenon throughout the three times, it is explained as "self-arisen." Because he has conquered the four māras, he is the "Blessed One" (Bhagavān). Because he has abandoned the subtle latencies of the afflictive and cognitive obscurations, he is "heroic" (vīra). Having thus explained the Teacher of the three bodies, the excellence of the Dharma is the Ḍākinījālasaṃvara. This is what is meant.

བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ལྷའི་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པ་དང་། རྫོགས་པའི་རིམ་པ་དམན་པ་དབྱིབས་རྩའི་འཁོར་ ལོ་སྡོམ་པ་དང་། གསང་བསྔགས་རླུང་གི་དྲ་བའི་སྡོམ་པ་དང་། མཐར་ཐུག་ཆོས་སེམས་ཀྱི་དྲ་བའི་སྡོམ་པ་གསུམ་མོ། ། དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔ་ཐོས་བསམ་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཐད་ཀར་བཤད་ནས། བསྒོམ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཨུཏྤལ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་ཆགས་ ལམ་པའི་ངོར་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་བྷ་ག་ལ་དགའ་བ་གསུམ་འབྱུང་བས་ན་གསང་བ་མཆོག་གི་དགྱེས་པ་ནའོ། ། ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་ནི་འཁོར་ལོ་བཞིའི་རྩའོ། ། སྐུ་གསུམ་གྱི་སྟོན་པ་ནི་ལྐོག་མ་དང་སྙིང་ག་དང་ལྟེ་བར་ཕྱིན་པའི་བདེ་བའོ། ། ཆོས་ནི་འཁོར་ལོ་བཞི་ལ་བདེ་བས་ཁྱབ་པའོ། ། པདྨ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་གྲོལ་བའི་ལམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསང་བ་སྔགས་སུ་བཤད་པ་ནི། དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་གསུམ་གྱི་གནས་ཡིན་པས་ན་གསང་བ་མཆོག་གི་དགྱེས་པ་ནའོ། ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ནི་དབུགས་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱའི་འཁོར་རོ། ། རྟག་ཏུ་བཞུགས་པ་ནི་ རླུང་གཉིས་འགོག་པའི་དུས་ཏེ། སྲོག་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་ཆུད་པའོ། ། སྐུ་གསུམ་གྱི་སྟོན་པ་ནི་ལྟེ་བའི་རླུང་དབུས་སུ་ཆུད་ནས། མིག་ཚུམས་གཅིག་སྡོད་པ་དང་། སྙིང་གར་མིག་ཚུམས་གཉིས་སྡོད་པ་དང་། ལྐོག་མར་མིག་ཚུམས་གསུམ་སྡོད་པའི་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་གསུམ་སྐྱེས་པའོ། ། བཤད་པའི་ཆོས་ནི་དབུགས་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱའི་དྲ་བ་བཀག་པ་ལས་སྡོམ་པའི་བདེ་མཆོག་སྐྱེས་པའོ། །

There are three: the generation stage, the binding of the deity’s wheel (Cakrasaṃvara); the completion stage, the inferior binding of the shape of the channels (nāḍī-cakra); and the ultimate binding of the web of the mind’s phenomena (dharma). Thus, having explained the five perfections conventionally in terms of the insight of hearing and reflection, regarding the insight of meditation: for an individual like the utpala flower who follows the path of passion, because the three joys arise in the bhaga of the action mudrā, it is the "supreme secret joy." "The self of all" refers to the channels of the four wheels. "The teacher of the three bodies" is the bliss that reaches the throat, heart, and navel. "The dharma" is the pervasion of bliss throughout the four wheels. Regarding the explanation in the secret mantra for an individual like the lotus flower who follows the path of liberation: because it is the locus of the three—exhalation, inhalation, and retention—it is the "supreme secret joy." "The self of all" refers to the cycle of the twenty-one thousand six hundred breaths. "Always abiding" is the time when the two winds are blocked, and the life-force (prāṇa) enters the avadhūtī. "The teacher of the three bodies" is the arising of the three non-conceptual cognitions: by the wind entering the center of the navel, one remains for one eye-blink; by it entering the heart, one remains for two eye-blanks; and by it entering the throat, one remains for three eye-blanks. "The explained dharma" is the arising of the Cakrasaṃvara of the binding from blocking the web of the twenty-one thousand six hundred breaths.

རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་བདག་བྱིན་གྱིས་རློབ་པའི་ལམ་ལ་མཐར་ཐུགས་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་ཐར་པ་སྒོ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་ གསང་བ་མཆོག་གི་དགྱེས་པ་ནའོ། ། ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནོ། ། རྟག་ཏུ་བཞུགས་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དུས་ཏེ། རང་གི་སེམས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་ལ་རྟག་ཏུ་བཞུགས་པའོ། ། མཁའ་འགྲོ་ཀུན་དངོས་སེམས་དཔའ་ནི་གོང་བུའི་གཟུགས་ལས་ འདས་པ་གཟུང་བ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྤྲུལ་སྐུའོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བདེ་བ་མཆོག་ནི་འཛིན་པ་རང་བཞིན་མེད་པ་ལོངས་སྐུའོ། ། འདི་ནི་རང་འབྱུང་བཅོམ་ལྡན་དཔའ་ནི་སེམས་ཀྱིས་བསམ་མི་ཁྱབ་ཅེས་པའི་བདེ་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། ། བཤད་པའི་ཆོས་ནི་སེམས་ཀྱི་མཁའ་ འགྲོ་མ་དྲ་བའི་སྡོམ་པ་སྒྱུ་མའི་འོད་གསལ་ཟུང་འཇུག་རྟོགས་པའོ། ། དེ་ལྟར་གླེང་གཞི་བཤད་ནས། བསྐྱེད་རིམ་གྱི་ལུས་མདོར་བསྟན་ནི། སྒྲའི་ཚུལ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ལྷར་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་སྟེ། སྒྲ་ནི་ཧཱུཾ་ངོ་། ། ཚུལ་ནི་རླུང་དབུ་མའོ། ། ངེས་འབྱུང་ནི་འཁོར་ལོ་ལྔ་དང་དུར་ ཁྲོད་དང་བཅས་པ་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྲུལ་པའོ། ། དམ་ཚིག་སྤྱོད་པ་ནི་དབང་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའོ། ། སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ནི་ལྷའི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པའོ། ། ཇི་ལྟར་བསྒོམ་ཞེ་ན། ཐོག་མར་ཚད་མེད་པ་དང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་། སྲུང་བའི་འཁོར་ལོ་དང་ཚོགས་བསགས་པ་ དང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་རོ། དབུགས་ནི་ལྡང་བ་དང་། འཇུག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་།

For a jewel-like individual, regarding the ultimate dharmadhātu of the path of self-consecration, the Mahāmudrā—the nature of the three doors of liberation—is the supreme secret joy. The "self of all" refers to the thirty-seven factors of awakening. "Always abiding" refers to the inconceivable time; it is to always abide in the emptiness of one's own mind. The "Sattva who is the actuality of all ḍākinīs" is the Nirmāṇakāya, the wisdom that transcends the form of a mass and is devoid of the nature of the apprehended. "Vajrasattva, supreme bliss" is the Saṃbhogakāya, devoid of the nature of the apprehender. "This self-arisen Bhagavān Hero" is the Dharmakāya of great bliss, which cannot be conceived by the mind. The "Dharma that is explained" is the realization of the union of the illusory ābhāsvara and the samaya of the ḍākinī network of the mind. Having thus explained the introduction, the brief presentation of the body of the generation stage is as follows: "Emerging from the manner of sound" is the cause for generating the deity. "Sound" is the syllable HŪṂ. "Manner" is the wind in the central channel. "Emerging" is the emanation of the maṇḍala of the support and the supported, including the five wheels and the charnel grounds. "Engaging in the samaya conduct" refers to the yogi who has obtained empowerment. "The sphere of activity" is the meditation on the wheel of deities. If one asks how to meditate: first, the immeasurables, the blessing, the protection wheel, the accumulation of merit, and the yoga of emptiness. The breath is the arising, the entering, and the complete [circulation].

བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་དང་། མཆོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པའོ། ། མཐའ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་དང་། ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་སྟེ་ལྡང་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་རོ། ། རྣམ་པར་ གནས་པ་ནི། ། ཐོག་མ་དབུས་མཐའ་དྲི་མ་མེད་ནི། སྦྱོར་བ་དང་། དངོས་གཞི་དང་རྗེས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དྲི་མ་མེད་པ་ཟག་མེད་ཀྱི་སྣང་བས་གནས་པའོ། ། དེའི་ཕན་ཡོན་ཅི་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་གསུམ་དུ་རྙེད་དཀའ་བ་སྟེ་ས་འོག་ས་བླ་ས་སྟེང་དུ་ཟག་པ་མེད་པའི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རྙེད་པར་དཀའ་ བའོ། ། རྫོགས་པའི་རིམ་པའི་ལུས་མདོར་གཞག་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱི་ཀུན་སྦྱོར་ལས། ། ཞེས་བྱ་བ་ཤེས་རབ་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དང་། ཐབས་ཤེས་པ་བཞི་མངོན་སུམ་གྱི་ལམ་གྱིས་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བས་བདེ་བ་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་དབང་པོ་དྲུག་བདེ་བ་དགའ་བ་དང་། ཡུལ་དྲུག་བདེ་བ་མཆོག་དགའ་ དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་བདེ་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའ་ནི། འཆི་མེད་ཇི་ལྟ་དེ་ལྟ་བུར། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མེ་དང་ཆུ་དང་རླུང་གི་བར་དུ་མི་འཆི་བས་ན་འཆི་མེད་དོ། ། དེ་ལ་སྒྱུ་མ་དང་འོད་གསལ་བ་དང་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་དག་ པ་ཞེས་བྱའོ། ། དེའི་རྒྱུ་གང་ལས་བྱུང་ཞེ་ན། གསང་བའི་གནས་བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཆོས་དང་དམ་ཚིག་གསུམ་ལས་བྱུང་བའི་བསམ་གཏན་གྱིས་ལུས་དང་ཡིད་བདེ་བའོ། ། ལས་འབྱུང་བ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྒྱུ་མ་འོད་གསལ་ཟུང་འཇུག་རྟོགས་པའོ། །

The stages are: the blessing, the conferral of empowerment, the yoga of offering, and the cultivation of absorption. The conclusion consists of the summary and the conduct, which is the yoga of arising. As for the abiding: "Stainless in the beginning, middle, and end" means that through the manner of the preparation, the main practice, and the conclusion, one abides in the stainless nirmāṇakāya, which is the appearance of the uncontaminated. If one asks what the benefit of this is: it is difficult to find in the three worlds; that is, the uncontaminated nirmāṇakāya is difficult to find in the subterranean, the celestial, and the terrestrial realms. To briefly present the body of the completion stage: "From the union of insight and method." This refers to the union of the four mudrās of insight and the four knowledges of method through the path of direct perception. This results in the non-conceptual bliss of the six faculties and the joy of bliss; the supreme joy of the six objects; and the coemergent joy of the six consciousnesses. "Just as the deathless is" means that because one does not die amidst fire, water, and wind, it is the deathless. In that regard, the emptiness endowed with the supreme of all aspects—the union of the illusory body and the clear light—is called the "pure natural clear light." If one asks from what cause that arises: "Arising from the secret place" means that through the concentration arising from the three—dharma, samaya, and action—the body and mind are blissful. The arising of action is the realization of the union of the illusory body and clear light, which is born from that bliss of concentration.

དེ་ལ་ཉེས་ བྲལ་ནི་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དང་མཚུངས་པའི་བདག་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའོ། ། རྟག་པ་ནི་འོད་གསལ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། ། ཞི་བ་ནི་ཟུང་འཇུག་སྟེ་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཅིག་ཅར་རྟོགས་པའོ། ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་མཐོང་རྣམས་ཀྱིས། ། རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་ངེས། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། ཤེས་པ་དེ་གསུམ་གྱི་ཡུལ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་སྐྱེད་པ་པོ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ། ། རྒྱུ་དེ་ཡང་རང་བཞིན་དག་པ་ལས་བྱུང་སྟེ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་པའོ། ། དབང་པོ་བདག་པོའི་རྐྱེན་ བསམ་གཏན་དེ་གང་ལས་སྐྱེ་ཞེ་ན། རྣལ་འབྱོར་མ་ཡིས་བདེ་བ་སྟེར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་གསུམ་གྱིས་བདེ་བ་སྟེར་རོ། ། དེའི་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཡིད་ནང་དུ་ཆུད་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པའོ། ། དབང་པོ་བདག་པོའི་རྐྱེན་ནི་ བསམ་གཏན་དེ་དགའ་བ་བཞིའོ། ། སོགས་ནི་ཡུལ་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དང་། རྒྱུའི་རྐྱེན་བསམ་གཏན་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་བག་ཆགས་སོ། ། དེའི་འབྲས་བུ་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཆོ་གའི་ཡེ་ཤེས་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་ཆོ་ག་སྟེ་དེའི་རྣམ་ཤེས་དགའ་བ་གསུམ་དང་། ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མ་འོད་གསལ་ ཟུང་འཇུག་ཤེས་པའོ། ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་མཉམ་སྦྱོར་ལས། ངོ་བོ་ཉིད་དང་མཐུ་དག་གིས། ། རང་བཞིན་གྱིས་ནི་དེ་འགྲུབ་པོ། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་དེ་ཉིད་རྒྱུད་འབུམ་པ་ལས་གསུངས་པ་དག། གསང་བའི་བདག་པོ་སྡུད་པ་པོ།

In that regard, "freedom from defects" is the self-consecration that is similar to the eight examples of illusion. "Permanence" is the absorption of the three doors of liberation of clear light. "Peace" is the union, the simultaneous realization of the conditioned and the unconditioned. As it is said: "O Mahāmati, those who see [reality] / Determine all aspects simultaneously." If one asks what the object of those three cognitions is: it is the progenitor equal to space, arisen from the cause of the dharmadhātu. That cause, moreover, arises from natural purity, the unconditioned dharmatā of the mind. If one asks from what the dominant condition of the faculties—the concentration—arises: "The yoginī bestows bliss." Thus, bliss is bestowed by the three: the action mudrā, the dharma mudrā, and the samaya mudrā. Its immediately preceding condition is the mind being withdrawn within, which is the vajra recitation. The dominant condition of the faculties is that concentration, which consists of the four joys. "And so forth" refers to the objects, the four mudrās, and the causal condition, which is the habitual tendency of the seeds of concentration and the uncontaminated. Its result is the application itself, the wisdom of the ritual. The application of the assembly of causes and conditions is the ritual; its consciousness consists of the three joys and the wisdom of the illusory clear light union. As it is said in the Samayoga: "By way of essence and power, / It is accomplished by its very nature." The reality of the generation and completion stages as taught in the Tantra of One Hundred Thousand was spoken by the Lord of Secrets, the Compiler.

། ལག་ན་རྡོ་རྗེ་རབ་ཏུ་ཉོན། ། ཞེས་བྱའོ། ། དབུགས་འབྱིན་བར་ མ་མཆོག་དག་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གླེང་གཞིའི་ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་ལས་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསམ་གཏན་བསྐྱེད་པའི་སྟོང་ཕྲག་བཏུང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་ཕོ་ཉའི་གཙང་སྦྲ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པའོ། ། དེ་ལས་དང་པོར་བསམ་གཏན་བསྐྱེད་ པའི་ཟས་ནི་དབུགས་འབྱིན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་བར་མ་རང་བྱུང་གི་ཁྲག་དང་། མཆོག་ཤ་ཆེན་པོ་དང་། དྲི་བཤང་བའི་དངས་མ་དང་སམ་དང་། ཆུ་ལྕི་བའི་དངས་མ་དང་བཅས་པ་ནི། རྟ་དང་གླང་པོ་དང་ཁྱི་དང་བ་ལང་དང་མིའི་ཤ་དེ་ལྔ་ལ། ཨོཾ་ཨཿཧཱུཾ་གསུམ་གྱིས་བདུད་རྩིར་བྱས་ནས་མཁས་པ་ཚོགས་ཀྱི་ འཁོར་ལོ་བྱེད་པས་བདུད་རྩི་ལྔའི་རི་ལུ་བྱས་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཟས་དེ་སུ་ལ་སྦྱིན་ཞེ་ན། པདྨའི་དཀྱིལ་འཁོར་དག་ལ་མཆོད། ། ཅེས་བྱ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་པདྨ་དང་། ཐུགས་དང་། གསུང་དང་། སྐུ་དང་དམ་ཚིག་དང་། དུར་ཁྲོད་བརྒྱད་ཀྱི་བར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དྲུག་ལ་ རོའི་བདུད་རྩི་མཆོད་པར་བྱའོ། ། དུས་ནམ་གྱི་ཚེ་ཞེ་ན། འབྱུང་པོའི་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་སྟེ། ཡར་ངོའི་ཚེས་བཅུའམ། མར་ངོའི་ཚེས་བཅུའམ། ཟླ་བ་གཅིག་ལ་ཞག་སུམ་ཅུ་ཐུན་བཞིའི་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་མཆོད་པར་བྱའོ། ། རོ་གཅིག་པུ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཕོ་ཉ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་མཆོད། ། ཅེས་ པས་ཕོ་ཉ་རྣམས་ནི་རིགས་ལྔའི་རྣལ་འབྱོར་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་སེ། དེའི་གཟུགས་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། རྡོ་རྗེའི་གླུ་སྙན་པ་དང་། ག་བུར་དང་ཙནྡན་དང་། གླ་རྩིའི་དྲི་དང་།

"Vajrapāṇi, listen well!" Thus it is said. Regarding the phrase "the supreme, the intermediate, and the [ordinary] consoling [substances]," this refers to the introductory chapter of the three-thousand [verse] [text], which consists of one thousand [verses] on the generation of the maṇḍala of the assembly, one thousand [verses] on the generation of the wisdom that is like an illusion through the production of meditative concentration, and one thousand [verses] on the generation of the wisdom of emptiness through the purity of the messengers. First, regarding the food for the generation of meditative concentration: the "consoling" is the bodhicitta; the "intermediate" is the self-arisen blood; the "supreme" is the great meat; and the "urine" is the essence of the excrement, along with the "water" which is the essence of the feces. These are the five meats of the horse, elephant, dog, ox, and human. Having transformed these into nectar with the three syllables OṂ ĀḤ HŪṂ, the wise one who performs the maṇḍala of the assembly should ask: "To whom should this food of the elements, made into pills of the five nectars, be given?" It is said: "Offer to the maṇḍalas of the lotus." This means one should offer the nectar of the corpse to the six maṇḍalas: the lotus of the wisdom maṇḍala, and the maṇḍalas of the Mind, Speech, Body, and Samaya, up to the eight charnel grounds. At what time? It is at the specific times of the spirits: on the tenth day of the waxing moon, or the tenth day of the waning moon, or at the specific times of the four sessions throughout the thirty days of a month. Is it only the corpse? It is said: "The messengers should offer to that." The messengers are the yogins and yoginīs of the five families. Their forms are beautiful, their vajra songs are melodious, and they possess the scents of camphor, sandalwood, and musk.

བདུད་རྩི་ལྔའི་རོ་དང་ལག་བཅངས་དང་འཁྱུད་པ་ལ་སོགས་པའི་རེག་བྱ་ལྔས་འཁོར་ལོ་ལྔའི་ལྷ་ལ་མཆོད་དོ། ། མཆོད་ པ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཏིང་འཛིན་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཡུལ་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ནི། མཆོག་ཡེ་ཤེས་ལས་སྐྱེས་པ་སྐྱེས་རབས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་མའོ། ། འབྲིང་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་བཞི་འཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་མའོ། ། ཐ་མ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཡེ་ཤེས་ཕབ་ནས་སྲོག་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ ཏཱིར་ཆུ་པའི་སྔགས་སྐྱེས་མའོ། ། ཡུལ་དེ་ལས་འབྲས་བུ་གང་འབྱུང་ཞེ་ན། མཐར་ཐུག་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་སྟེ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ངོ་། ། དེའི་མཚུངས་བ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ནི་ཡིད་ནི་ནང་དུ་བསྡུས་པ་ ཡིས། ། ཞེས་བྱ་བ་སྲོག་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་ཆུད་པས་དབུགས་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་དང་། རྣམ་རྟོག་གི་རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུ་འགགས་པའོ། ། དེས་ཅི་འགྲུབ་ཅེ་ན། ཡིད་ནང་དུ་ཆུད་ན་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་གསུམ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། བསམ་གཏན་བདག་པོའི་རྐྱེན་ནི་རང་རྫས་ཐིག་ལེ་སྤྱི་གཙུག་གི་ ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཏུམ་མོ་དྲོད་ཀྱིས་ཕབ་པ་སྟེ། དབང་པོ་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། ། གལ་ཏེ་དགའ་བྲལ་དུ་སོང་ན་སངས་རྒྱས་ཏེ་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། སེམས་དཔའ་དབང་པོ་དྲུག་དང་། འབྱུང་བ་ཡུམ་ལྔ་ལ་མཆོད་པར་བྱའོ། ། བདག་ཉིད་རང་གི་ལྷའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། གཞན་རྣལ་འབྱོར་མ་ལྷའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པའི་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཡང་མཆོད་པར་བྱའོ། །

One should worship the deities of the five cakras with the five tastes of the five nectars (amṛta) and the five tactile sensations, such as holding hands and embracing. This offering is the meditative absorption of concentration (dhyāna-samādhi). Regarding its objective condition (ālambana-pratyaya), the supreme is the bodhisattva woman born of the lineage, arisen from supreme wisdom (jñāna). The middling is the yoginī who has attained the four concentrations and the four formless absorptions. The inferior is the mantra-born woman (mantra-ja) into whom the master has caused wisdom to descend and whose vital breath (prāṇa) has entered the central channel (avadhūtī). If one asks what result arises from that object: ultimately, all accomplishments (siddhi) arise; that is, calm abiding (śamatha), special insight (vipaśyanā), the five superknowledges (abhijñā), and all the wisdom of the exhaustion of defilements (āsrava-kṣaya-jñāna) arise. Its immediately preceding condition (samanantara-pratyaya) is the mind withdrawn within, which means that by the vital breath entering the avadhūtī, the twenty-one thousand six hundred breaths and the eighty conceptual natures are ceased. If one asks what is accomplished by that: when the mind is withdrawn within, one should achieve the three desired accomplishments. The dominant condition (adhipati-pratyaya) for concentration is the conventional bodhicitta, one's own substance—the drop (bindu)—caused to descend by the heat of inner heat (caṇḍālī); this is the dominant condition of the faculties. If one reaches the state beyond joy (viramānanda), one should worship the Buddhas, the five aggregates; the Bodhisattvas, the six faculties; and the Mothers, the five elements. One should also worship the body mandala of oneself, who possesses the yoga of one's own deity, and of others, the yoginīs, who possess the yoga of their deities.

ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྤངས་པའི་གྲོལ་བའི་ལམ་ལ་ཡིད་ནང་དུ་ཆུད་པ་ཡུལ་གང་ལས་བསྒོམ་ཞེ་ན། མཐོང་བ་གཟུགས་དང་། རེག་པ་ལག་བཅངས་དང་། ཐོས་པ་སྒྲ་དང་། དྲན་པ་ཆོས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་མ་ ལ་མ་རྨོངས་པར་དྲན་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་བསམ་གཏན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་ན་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྡིག་པ་ཀུན་ལས་གྲོལ་ཞིང་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་། བདེ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་པ་དེ་ལྟར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་འདི་ལ་སྐྱེ་ བར་ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ། ། དེ་ལྟར་ཆགས་ལམ་དང་གྲོལ་ལམ་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལས་སྐྱེས་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བཤད་ནས། དེའི་ཕན་ཡོན་ཤཱོ་ཀ་གཅིག་གསུངས་པ་ནི། བསམ་གཏན་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཉིད་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་མི་གཡོ་བའི་ལས་ཡིན་ནོ། ། འདོད་པ་ ལས་དབེན་པ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལས་དབེན་པ། དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཅན་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་རབ་འབུམ་པ་ལས་གསུངས་པའི་དག་བྱེད་ནི་ཀུན་འབྱུང་ཉོན་མོངས་པ་དག་པའོ། ། སྡིག་པ་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ བདེན་པ་དག་པའོ། ། སྔགས་བཟླས་ནི་སྲོག་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་ཆུད་པས་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའོ། ། དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཅན་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་དགའ་བ་ལུས་དང་ཡིད་བདེ་བའོ། ། མྱུར་དུ་ཚེ་འདི་ལས་དངོས་གྲུབ་སྐྱེ་བས་ན་མངོན་སུམ་གྱི་ལམ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ལས་འགྲུབ་པའོ། ། རྒྱུད་ཀྱི་ སྡུད་པ་པོས་འགྲེལ་པ་མཛད་པ་ནི་དེ་ཉིད་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །

If one asks, "In the path of liberation that abandons the action mudrā (karmamudrā), from what object does the mind turn inward to meditate?" It is from the vajra of form seen, the touch of holding hands, the sound heard, and the dharma of mindfulness that is remembered without confusion. If one meditates on the absorption of concentration (dhyānasamādhi) upon the five sensory qualities of the dharma mudrā of the formations of mindfulness, there is no doubt that this yogi of the path of liberation will be liberated from all the evils of the desire realm (kāmadhātu) and that the joy and the absorption of bliss born of seclusion will arise in exactly that way. Having thus explained the absorption of concentration born from the wheel of the accumulations of the path of passion and the path of liberation, the benefit of that is stated in a single verse: "The yogi who has attained concentration is himself the immovable action of the accumulation of merit." Being secluded from desire and secluded from non-virtuous, sinful phenomena, the joy and bliss born of seclusion is the absorption of the first concentration (prathamadhyāna). This is the purifier taught in the Śatasāhasrikā Prajñāpāramitā, which purifies the afflictions of the origin of suffering (samudayasatya). The destruction of sin is the purification of the truth of suffering (duḥkhasatya). Reciting mantra is born of seclusion through the vital wind entering the avadhūtī. "Joy and bliss" refers to the joy of concentration and the physical and mental bliss. Because accomplishment arises quickly in this very life, it is achieved through the coemergent (sahaja) path of direct perception. The compiler of the tantra who composed the commentary should be understood from that very source.

རྩ་བའི་རྒྱུ་བསྡུས་པ་རྩ་རྒྱུད་ཕྱི་མ་སློབ་མ་ལ་སྙིང་པོ་ངེས་བརྗོད་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་དམ་ཚིག་ལ་འཇུག་པའི་ལེའུ་དང་པོའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། ཕྱི་མའི་ཕྱི་མ་སྙིང་པོའི་ལེའུ་དང་པོར་སྦས་ཏེ་ལྷག་མ་ཚོགས་པ་ལ་བཤད་པ་ཙམ་བསྡུས་པར་ ཟད་དོ། ། དེའི་ཕྱིར་སློབ་མ་དང་ཚོགས་པ་དག་ལ་སོ་སོར་བཤད་པར་བྱའོ། ། རྒྱུད་ཕྱི་མ་དང་ཡང་ཕྱི་མའོ། ། སྟོང་ཕྲག་གཉིས་ཀྱི་དོན་གྱི་ནི་རྩ་བའི་རྒྱུད་དང་མཐུན་པར་ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་པ་ལས་ཕྱིས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་གླེང་གཞིའི་ལེའུ་དང་པོ་བཤད་ནས། གླེང་བསླང་བའི་ལེའུ་ གཉིས་པ་ནི་དེའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་དེ་ནས་ཞེས་གསུངས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ནི་འབྲས་བུའི་ཧེ་རུ་ཀའོ། ། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ལ་རྣམ་པར་རོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། ། རྣམ་པར་རོལ་བ་ནི་ལོངས་སྐུ་དང་སྤྲུལ་སྐུའི་འཁོར་རོ། ། འཁོར་དེ་ཡང་ཁྲོ་བོ་ ཆེན་པོའི་གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་མཉམ་པར་ཞུགས་ནས། དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་མིང་གི་གསང་བ་གསུངས་པའོ། ། སུའི་འཁོར་ཡིན་ཞེ་ན་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་འཁོར་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱུའི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ བ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱིས་སྔ་མའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གྲངས་མེད་པའི་རྡུལ་དང་མཉམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་སྤྲུལ་ནས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལ་ཕུལ་བ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ།

This is the commentary on the first chapter, the entry into the samaya of the Hevajra Tantra (the Tantra of Definitive Expression of the Essence), which is the condensed root tantra and the subsequent tantra. In the first chapter of the Subsequent Subsequent Tantra, the essence was concealed and only the remaining collection was briefly summarized. Therefore, it should be explained separately for the disciples and the assembly. This is the subsequent tantra and the subsequent-to-the-subsequent. The meaning of the two thousand [verses] will be explained later in accordance with the root tantra, from the forty-eighth chapter. Thus, having explained the first chapter, the introduction, the second chapter, the "Exhortation," follows immediately after with the words, "Then..." The Blessed One Vajrasattva is the resultant Heruka. "Sporting in the Vajra Expanse" means that the Vajra Expanse is the dharmakāya. "Sporting" refers to the retinue of the saṃbhogakāya and nirmāṇakāya. That retinue, appearing in the form of great wrathful deities, enters into the meditative absorption (samādhi) of calm abiding (śamatha) and special insight (vipaśyanā) focused on the objects of perception, and then speaks the secret names of the deities who accomplish all siddhis. If one asks whose retinue it is: it is the retinue of the saṃbhogakāya. The Blessed One, the causal Vajradhara Vairocana, having entered into the aforementioned meditative absorption, emanated bodhisattva mahāsattvas equal in number to the atoms of inexpressibly inexpressible, countless buddhafields, and offered them to the saṃbhogakāya. It is as follows:

དཔའ་ བོ་ཆེན་པོ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའོ། ། གཟུགས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་རྡོ་རྗེ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལྟ་བུ་འཁོར་ལོ་དང་དྲིལ་བུ་ཐོགས་པ་དཀར་པོ། ཚོར་བ་རྡོ་རྗེ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་དང་དྲིལ་བུ་ཐོགས་པ་སེར་པོ། འདུ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ནི་པདྨ་དང་དྲིལ་བུ་ཐོགས་པ་དམར་པོ། འདུ་བྱེད་རྡོ་རྗེ་ནི་སྣ་ ཚོགས་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་ཐོགས་པ་ལྗང་གུ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྡོ་རྗེ་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་ཐོགས་པ་མཐིང་གའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་སྐྱེས་པའི་གཙོ་བོ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ནི་ཐོད་པ་དང་ཁ་ཊྭཱཾ་ག་བསྣམས་པ་སྐུ་མདོག་མཐིང་གའོ། ། གཏི་མུག་ རྡོ་རྗེ་ནི་འཁོར་ལོ་དང་དྲིལ་བུ་བསྣམས་པ་སའི་སྙིང་པོའོ། ། རྣ་བའི་རྡོ་རྗེ་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་བསྣམས་པ་མཐིང་ག་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའོ། ། སྣ་རྡོ་རྗེ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་དང་དྲིལ་བུ་བསྣམས་པ་སེར་པོ་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོའོ། ། ཆགས་པ་རྡོ་རྗེ་ནི་པདྨ་དང་དྲིལ་བུ་བསྣམས་པ་དམར་པོ་སྤྱན་རས་གཟིགས་སོ། ། སེར་སྣ་རྡོ་རྗེ་ ནི་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་བསྣམས་པ་ལྗང་གུ་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སེལ་བའོ། ། དབང་ཕྱུག་རྡོ་རྗེ་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་ཐོགས་པ་མཐིང་ག་ཀུན་དུ་བཟང་པོའོ། ། ས་རྡོ་རྗེ་ནི་འཁོར་ལོ་དང་ཁ་ཊྭཱཾ་ག་ཐོགས་པ་དཀར་པོའོ། ། ཆུ་རྡོ་རྗེ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཁ་ཊྭཱཾ་ག་ཐོགས་པ་སེར་པོའོ། ། མེ་རྡོ་རྗེ་ནི་པདྨ་དང་ཁ་ཊྭཱཾ་ག་ ཐོགས་པ་དམར་པོའོ། ། རླུང་རྡོ་རྗེ་ནི་རྒྱ་གྲམ་དང་ཁ་ཊྭཱཾ་ག་ཐོགས་པ་ལྗང་གུའོ། །

The Great Hero is one who has abandoned the afflictive and cognitive obscurations. The Vajra of Form is white, like Vairocana, holding a wheel and a bell. The Vajra of Feeling is yellow, holding a jewel and a bell. The Vajra of Perception is red, holding a lotus and a bell. The Vajra of Formations is green, holding a crossed vajra and a bell. The Vajra of Consciousness is blue, holding a vajra and a bell. The principal Maheśvara, born from the dharmadhātu that pervades all five Tathāgatas, is blue in color and holds a skull-cup and a khaṭvāṅga. The Vajra of Delusion is Kṣitigarbha, holding a wheel and a bell. The Vajra of the Ear is blue Vajrapāṇi, holding a vajra and a bell. The Vajra of the Nose is yellow Ākāśagarbha, holding a jewel and a bell. The Vajra of Attachment is red Avalokiteśvara, holding a lotus and a bell. The Vajra of Avarice is green Sarvanīvaraṇaviṣkambhin, holding a crossed vajra and a bell. The Vajra of Īśvara is blue Samantabhadra, holding a vajra and a bell. The Vajra of Earth is white, holding a wheel and a khaṭvāṅga. The Vajra of Water is yellow, holding a jewel and a khaṭvāṅga. The Vajra of Fire is red, holding a lotus and a khaṭvāṅga. The Vajra of Wind is green, holding a crossed vajra and a khaṭvāṅga.

ནམ་མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་ཐོགས་པ་མཐིང་གའོ། ། དེ་དག་ལ་སོགས་པ་ནི་གཟུགས་རྡོ་རྗེ་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་རེག་བྱེ་དང་ཆོས་རྡོ་རྗེ་ལྷ་མོའི་གཟུགས་ཅན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་མཐས་ གཏུགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕུལ་ལོ། ། ཡང་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གྱིས་སྔ་མའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས། འཁོར་སྤྲུལ་ནས་ཕུལ་བའི་མིང་འབྲས་བུའི་ཧེ་རུ་ཀས་བཤད་པ་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་མཐའ་ཡས་མ་ལུས་པ་སྣོད་དང་ལུས་པ་མེད་པའི་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་རྣམ་པར་འཕྲོ་ བ་སྤྲུལ་བའི་གསང་བའི་སྙིང་པོ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་སྐྱེས་པ་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་སྐུ་དཀར་པོ་གསུང་དམར་པོ་ཐུགས་ནག་པོ། ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པའི་མཆོག་རྣམས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་གསུམ་གྱི་ཟག་མེད་ཀྱི་དམ་ཚིག་ཆེན་པོ་ས་བཅུའི་འཁོར་ལོ་ལ་ བཞུགས་པ་ཆེན་པོ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཐོད་པའི་དུམ་བུ་ནི་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ་དང་། ཞལ་གཅིག་ཕྱག་བཞི་པ་དང་། ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ་དང་། ཞལ་བཞི་ཕྱག་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པ་ སྐུ་མདོག་དུ་མར་ཡང་སྣང་མོད་ཀྱི་ཐུགས་འདི་བརྒྱད་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་ཐོགས་པ་ནག་པོ། ། གསུང་འདི་བརྒྱད་པདྨ་དང་དྲིལ་བུ་ཐོགས་པ་དམར་པོ། ། སྐུ་འདི་བརྒྱད་འཁོར་ལོ་དང་དྲིལ་བུ་ཐོགས་པ་དཀར་པོ། ། ཐོད་པའི་དུམ་བུ་ནི་དྲག་པོ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་གདུལ་བྱའི་མིང་ཡིན་ལ། སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བའི་ རྒྱུད་དུ་ཞི་བའི་སྐུ་ནི་ཀུན་དུ་བཟང་པོའོ། །

The Vajra of the Expanse of Space is blue, holding a vajra and a bell. These and others, in the forms of the goddesses of form, sound, smell, taste, touch, and the Vajra of Phenomena (dharmadhātu), who reach to the limits of the expanse of reality, were offered to the Blessed One. Furthermore, Ratnasambhava, having entered the aforementioned absorption, emanated a retinue. The explanation by the resultant Heruka of what was offered is as follows: throughout the ten directions, infinite and without exception, the world of the environment and its inhabitants—the essence—radiates forth. This emanated secret heart mantra is born from the expanse of reality (dharmadhātu). It is the wheel of the maṇḍala of the three wheels, with a white body, a red speech, and a black mind. These supreme, multicolored aspects are the great, untainted samaya of the three secrets of body, speech, and mind, abiding upon the wheel of the ten grounds, having abandoned the afflictive and cognitive obscurations. As for Vajra Khaṇḍakapālin, according to the specific maṇḍalas that appear below, he appears in various body colors, such as one face and two arms, one face and four arms, three faces and six arms, or four faces and eight arms. Nevertheless, these eight aspects of mind are black, holding a vajra and a bell; these eight of speech are red, holding a lotus and a bell; and these eight of body are white, holding a wheel and a bell. "Khaṇḍakapālin" is the name for the trainee of the fierce Bhairava, while in the Māyājāla Tantra, the peaceful body is Samantabhadra.

ཀེང་རུས་ཆེན་པོ་ནི་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་སོ། ། ཀེང་རུས་ཅན་ནི་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་གོ། ། མཆེ་བ་རྣམ་པར་གཙིགས་པ་ནི་སའི་སྙིང་པོའོ། ། ལྷའི་དགྲ་ནི་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའིའོ། ། རྡོ་རྗེ་འོད་དཔག་མེད་ནི་བྱམས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་འོད་ནི་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོའོ། ། རྡོ་རྗེ་ སྐུ་ནི་ནམ་མཁའི་མཛོད་དོ། ། གསུང་གི་འཁོར་ལོའི་རྡོ་རྗེ་མྱུ་གུ་ནི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སེལ་བའོ། ། རྡོ་རྗེ་རལ་བ་ཅན་ནི་སྤོས་ཀྱི་གླང་པོའོ། ། དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཧཱུཾ་མཛད་ནི་ཡེ་ཤེས་ཏོག་གོ། ། རྡོ་རྗེ་བཟང་པོ་ནི་སྤོབས་པ་བརྩེགས་པའོ། ། རབ་ཏུ་བཟང་པོ་ནི་མྱ་ངན་ དང་མུན་པ་ཀུན་འཇོམས་སོ། ། འཇིགས་བྱེད་ཆེན་པོ་ནི་ངན་སོང་ཀུན་འདྲེན་ནོ། ། མིག་མི་བཟང་ནི་དྲ་བ་ཅན་གྱི་འོད་དོ། ། སྐུའི་འཁོར་ལོ་ནི་དཔའ་བོ་སྟོབས་པོ་ཆེ་ཟླ་འོད་གཞོན་ནུའོ། ། རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན་ནི་རྡོ་རྗེ་འོད་དོ། ། རྟ་མཆོག་ནི་ཉི་མའི་འོད་ཀྱི་སྙིང་པོའོ། ། ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་ནི་རྡོ་རྗེ་འོད་ ཟེར་རོ། ། ཧེ་རུ་ཀ་ནི་མཐུ་ཆེན་ཐོབ་པའོ། ། པདྨ་གར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ནི་ནོར་བཟང་ངོ་། ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ནི་བཟང་སྐྱོང་ངོ་། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ནི་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོའོ། ། དེ་དག་ལ་སོགས་པ་དཔའ་བོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིགས་ལྔ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་གང་ བར་གཟིགས་སོ། །

Mahākaṅkāla is Mañjuśrī. Kaṅkāla is Lokeśvara. Vikaṭadaṃṣṭra is Kṣitigarbha. Surāri is Vajrapāṇi. Vajrāmitābha is Maitreya. Vajraprabha is Ākāśagarbha. Vajrakāya is Gaganagañja. The Vajrāṅkura of the wheel of speech is Sarvanīvaraṇaviṣkambhin. Vajrakeśin is Gandhahastin. The great heroes are Akṣayamati. Vajrahūṃkāra is Jñānaketu. Vajrabhadra is Pratibhānakūṭa. Subhadra is the destroyer of all sorrow and darkness. Mahābhairava is Sarvadurgatipariśodhana. Virūpākṣa is Jālinīprabha. The wheel of the body is the hero Mahābala Candraprabhakumāra. Vajraratna is Vajraprabha. Hayagrīva is Sūryaprabhagarbha. Ākāśagarbha is Vajraraśmi. Heruka is Mahāsthāmaprāpta. Padmanarteśvara is Sudhana. Vairocana is Bhadrapāla. Vajrasattva is Sāgaramati. He beheld all these and other heroes, the emanations of all the five families of Tathāgatas, filling the entire expanse of space.

དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འབྲས་བུའི་ཧེ་རུ་ཀ་རིགས་ལྔ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་དམ་ཚིག་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ། རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་ གྱི་སྤྲུལ་པའི་དམ་ཚིག་ཆེན་པོ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་རང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གསང་བའི་བྷ་ག་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་འབྱུང་བའི་རྣལ་འབྱོར་མ་དཔའ་བོ་རང་གི་གསང་བའི་དམ་ཚིག་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ལྷན་ཅིག་འཁྱུད་པས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དམ་ཚིག་ཆེན་པོའི་མཚན་གསུངས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣལ་ འབྱོར་མ་ཆེན་མོ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཆེན་མོ་ལྟུང་བྱེད་མ་ནི་གྲི་གུག་དང་ཀཱ་བ་ལ་ཐོགས་པ་སེར་མོ་སངས་རྒྱས་སྤྱན་ཏེ། རྒྱལ་དུ་འཇུག་པའི་ཕྲིན་ལས་བྱེད་པས་མིང་དེ་སྐད་ཅེས་བཏགས་ཞེས་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོའི་ལེའུ་བཅུ་བཞི་པ་ལས་ གསུངས་སོ། ། གསོད་བྱེད་མ་ནི་གྲི་གུག་དང་ཀ་པཱ་ལ་ཐོགས་པ་དཀར་མོ་མཱ་མ་ཀཱི་སྟེ་མིང་ནི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སོ། ། འགུགས་བྱེད་མ་ནི་གྲི་གུག་དང་ཀ་པཱ་ལ་ཐོགས་པ་དམར་མོ་གོས་དཀར་མོ་སྟེ་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་མིང་ངོ་། ། གར་གྱི་དབང་ཕྱུག་མ་ནི་གྲི་གུག་དང་ཀ་པཱ་ལ་ཐོགས་པ་ལྗང་གུ་སྒྲོལ་མ་ སྟེ་དབང་དུ་བྱེད་པའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་མིང་ངོ་། ། པདྨའི་དྲ་བ་ཅན་ནི་གྲི་གུག་དང་ཀ་པཱ་ལ་ཐོགས་པ་སྔོན་མོ་ཀུན་དུ་བཟང་མོ་སྟེ་འཆི་བའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་མིང་གི་སྒོ་ནས་སོ། །

Then the Blessed One, the resultant Heruka, the lord of all five families, entered into meditative equipoise upon the absorption focused on the object known as the non-dual method and insight, the stainless samaya of the three vajras of body, speech, and mind. From the secret bhaga of his own wisdom, which is the nature of the dharmadhātu and the great samaya emanation of Ratnasambhava, the yoginīs arise within the emptiness. As he embraced them with the secret samaya of method and insight, he spoke the names of the great non-dual samaya as follows: The great yoginī is the one who focuses on emptiness, the yoginī of the thirty-seven factors of awakening. Pāṭalā is yellow, holds a curved knife and a skull-cup, and is Buddhalocanā; she is so named because she performs the activity of entering into victory. This is taught in the fourteenth chapter of the Vajraḍāka. Māraṇī is white, holds a curved knife and a skull-cup, and is Māmakī; her name is given from the perspective of her activity. Ākarṣaṇī is red, holds a curved knife and a skull-cup, and is Pāṇḍaravāsinī; this is a name from her activity. Nṛtyeśvarī is green, holds a curved knife and a skull-cup, and is Tārā; this is a name from her activity of subjugation. Padmajālinī is blue, holds a curved knife and a skull-cup, and is Samantabhadrī; this is a name from the perspective of her activity of death.

མཁའ་འགྲོ་མ་ཆེན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཤིང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་གཞན་ལ་ སྟོང་པས་ན་ཆེན་མོའོ། ། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་མ་ནི་ཉེ་བའི་མཱ་མ་ཀཱི་གྲི་གུག་དང་ཀ་པཱ་ལ་བསྣམས་པའི་སྔོན་མོའོ། ། རྡོ་རྗེ་ལཱ་མ་ནི་ཉེ་བའི་སྒྲོན་མ་སྟེ་གྲི་གུག་དང་ཀ་པཱ་ལ་བསྣམས་པའི་ལྗང་གུའོ། ། དུམ་སྐྱེས་མ་ནི་ཉེ་བའི་གོས་དམར་མོ་གྲི་གུག་དང་ཀ་པཱ་ལ་ཐོགས་པ་དམར་མོའོ། ། གཟུགས་ཅན་མ་ནི་ཉེ་བའི་ སངས་རྒྱས་སྤྱན་ཏེ་གྲི་གུག་དང་ཀ་པཱ་ལ་ཐོགས་པ་སེར་མོའོ། ། རབ་ཏུ་གཏུམ་མ་ལ་སོགས་པའི་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ལྷ་མོ་བརྒྱད་ནི། གྲི་གུག་དང་ཀ་པཱ་ལ་ཐོགས་པ་སྔོན་མོའོ། ། གསུང་གི་འཁོར་ལོའི་ལྷ་མོ་བརྒྱད་ནི་གྲི་གུག་དང་ཀ་པ་ལ་ཐོགས་པའི་དམར་མོའོ། ། སྐུའི་འཁོར་ལོའི་བརྒྱད་ནི་ གྲི་གུག་དང་ཀ་པཱ་ལ་ཐོགས་པའི་དཀར་མོའོ། ། དེ་ལ་རབ་ཏུ་གཏུམ་མོ་ནི་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ལས་ཞི་བའི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ཕོ་ཉ་མོའོ། ། གཏུམ་མིག་མ་ནི་སྐུལ་བྱེད་མའོ། ། འོད་ལྡན་མ་ནི་རིན་ཆེན་སྒྲོན་ནོ། ། སྣ་ཆེན་མ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཉི་མའོ། ། དཔའ་བོའི་བློ་གྲོས་མ་ནི་རྡོ་རྗེ་རོ་ལངས་མའོ། ། མིའུ་ཐུང་མ་ནི་རྡོ་རྗེ་གཞོན་ནུ་མའོ། ། ལང་ཀའི་དབང་ཕྱུག་མ་ནི་ཀམྦུ་ཛིའོ། ། ཤིང་གྲིབ་མ་ནི་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་མའོ། ། གསུང་གི་འཁོར་ལོའི་ས་སྲུང་མ་ནི་ཡེ་ཤེས་སྒྲོལ་མའོ། ། འཇིགས་བྱེད་ཆེན་མོ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་མའོ། ། རླུང་ཤུགས་མ་ནི་དྲི་ལྡན་མའོ། ། ཆང་འཐུང་མ་ནི་རྒྱན་ལྡན་མའོ། ། སྔོ་བསངས་མ་ནི་སྒྲོལ་མའོ། ། རབ་ བཟང་མ་ནི་གོས་དཀར་མོའོ། །

The one called the Great Ḍākinī is so named because she realizes the emptiness of the sky of calm abiding and special insight, and through great compassion, [benefits] others. Because she is empty, she is "Great." Vajraḍākinī is the blue [goddess] who is the near-Māmakī, holding a curved knife and a skull-cup. Vajralāmā is the near-Dīpā, green in color, holding a curved knife and a skull-cup. Khaṇḍarohā is the near-Pāṇḍaravāsinī, red in color, holding a curved knife and a skull-cup. Rūpiṇī is the near-Buddhalocanā, yellow in color, holding a curved knife and a skull-cup. The eight goddesses of the mind wheel, such as Pracandā and the rest, are blue and hold curved knives and skull-cups. The eight goddesses of the speech wheel are red and hold curved knives and skull-cups. The eight of the body wheel are white and hold curved knives and skull-cups. In that regard, Pracandā is the peaceful body-vajra messenger from the Māyājāla. Caṇḍākṣī is Tāranā. Prabhāvatī is Ratnadīpā. Mahānāsā is Vajrasūryā. Vīramatī is Vajravetālī. Kharvarī is Vajrakumārī. Laṅkeśvarī is Kambujī. Drumacchāyā is Buddhobodhi. In the speech wheel, Dharaṇīdhara is Jñānatārā. Mahābhairavā is Vajrabhairavī. Vāyuvegā is Gandhavatī. Surābhakṣī is Ābharaṇavatī. Śyāmādevī is Tārā. Subhadrā is Pāṇḍaravāsinī.

རྟ་རྣ་མོ་ནི་ཉེ་བའི་སྤྱན་ནོ། ། བྱ་གདོང་མ་ནི་ཉེ་བའི་མཱ་མ་ཀཱིའོ། ། སྐུའི་འཁོར་ལོའི་ཤུགས་ཅན་མ་ནི་རྒྱལ་མཚན་རྩེ་མོའོ། ། དུམ་སྐྱེས་མ་ནི་སོ་སོར་འབྲང་མའོ། ། ཀོས་རིང་མ་ནི་རྨ་བྱ་ཆེན་མོའོ། ། འཁོར་ལོའི་གོ་ཆ་མ་ནི་རི་ཁྲོད་ལོ་མ་ཅན་མོ། ། རབ་ཏུ་དཔའ་མོ་ནི་རྡོ་རྗེ་ ལུ་གུ་རྒྱུད་དོ། ། སྟོབས་ཆེན་མ་ནི་ཕྱིར་བཟློག་ཆེན་མོའོ། ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་མ་ནི་གཙུག་ཏོར་དཀར་མོའོ། ། བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་མོ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་མའོ། ། སྔོན་གྲུབ་པ་ཡི་ལྷ་མོ་སྟེ། ། འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་གསོལ། ། ཞེས་ལེའུ་དྲུག་ཅུ་བདུན་པ་ལས་གསུངས་པའོ། ། དེ་ལྟ་ བུ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་དང་འདྲ་བའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ལྷ་མོས་གདུལ་བྱ་སྣ་ཚོགས་འདུལ་བའི་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་ནམ་མཁའི་ཁམས་མཐར་ཐུག་པ་རུ་ཡབ་ཀྱི་ཞལ་ནས་ཧཱུཾ་དང་ཡུམ་གྱི་ཞལ་ནས་ཕཊ་སྒྲོགས་ཤིང་ཅང་ཏེའུ་དཀྲོལ་ནས་ཀཱི་ལི་ཀཱི་ལིའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་ རྐང་པས་རང་གི་ཐབས་ཀྱི་དམ་ཚིག་ལ་འཁྱུད་པ་དང་ཞལ་གྱིས་ཞལ་ལ་རེག་བའི་ཙུམཱ་ན་དང་། སྙིང་རྗེའི་ཉམས་ཀྱིས་ཕྱག་རྒྱ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དཔའ་བོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་དང་། རྣལ་འབྱོར་མ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་ཁམས་གང་བར་གཟིགས་པ་རིན་ཆེན་ འབྱུང་ལྡན་གྱིས་ཕུལ་ལོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་པ་ནི། །

Aśvakarṇī is Upalocanā. Kākāsyā is Upāmākī. Śauṇḍinī of the body wheel is Dhvajāgrakeyūrā. Khaṇḍarohā is Mahāpratisarā. Dīrghaghoṇā is Mahāmāyūrī. Cakravarmiṇī is Śītalā. Pramodinī is Vajraśṛṅkhalā. Mahābalā is Mahāparājitā. Cakravartinī is Sitātapatrā. Mahāvīryā is Vajrabhairavī. As it is said in the sixty-seventh chapter: "O goddesses who have been accomplished from of old, grant all the accomplishments of desire!" Regarding the phrase "and so forth," this refers to the goddesses of the body, speech, and mind wheels who are similar to oneself. In forms that tame various disciples, they fill the expanse of space throughout the three thousandfold world system to its very limits. From the mouths of the male consorts they proclaim "HŪṂ," and from the mouths of the female consorts they proclaim "PHAṬ," while shaking their hand-drums and sounding the "KĪLI KĪLI" mantra. With their feet they embrace the samaya of their own methods, and with their mouths they perform the cumbana of touching mouth to mouth. With an expression of compassion, they fill the expanse of space with the twenty-four heroes and twenty-four yoginīs who are fully complete with the six mudrās. This was offered by Ratnasambhava. As for the explanation of their characteristics:

དཔའ་བོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་དམ་ཚིག་གི་མཆོག་རང་གི་ཐབས་ལ་དགོངས་ཤིང་གཟིགས་ནས་དཔལ་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་མའི་དམ་ཚིག་གིས་གདུལ་བྱ་ལ་སྟོང་བ་ཉིད་སྟོན་པས་གདུལ་བྱ་ལྷག་མཐོང་ དང་ཞི་གནས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་འགྲོ་མ་འབྲས་བུའི་ལྷ་མོ་རྒྱུ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་དམ་ཚིག་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང་བ་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་ཐུན་མོང་གི་མིང་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འཁོར་ལོ་གསུམ་ལ་བཞུགས་སོ། ། སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་སྤྲུལ་ པའི་ལྷ་མོ་རྣམས་ནི། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འབྲས་བུའི་ཧེ་རུ་ཀས་མ་མོའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསང་བ་ནི་ལྷ་མོ་བཅུ་གཉིས་སོ། ། ཐབས་སྦས་ནས་ཤེས་རབ་འབའ་ཞིག་གི་སྐུ་གསུངས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། མིའམ་ཅི་འདུལ་བས་རྡོ་རྗེ་མ་མོ་ཞེས་བཏགས་སོ། ། ཁྭ་གདོང་མ་ལ་སོགས་པའི་དམ་ ཚིག་གི་ལྷ་མོ་བརྒྱད་ནི། ཐམས་ཅད་ཀྱང་གྲི་གུག་དང་ཀ་པཱ་ལ་ཐོགས་པ། ཤར་སྔོ་བ་བྱང་ལྗང་བ་ནུབ་དམར་བ་ལྷོ་སེར་བ་མཚམས་ཕྱེད་གཟུགས་མའི་ཁ་དོག་ཅན། ཁྭ་གདོང་མ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ནི་མིའམ་ཅི་འདུལ་བས་མཁའ་ལྡིང་གི་གདོང་དུ་བསྟན་པ་ལ་ལུས་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་ནི། གཽ་རཱི་ དང་། ཙཽ་རཱི་དང་། པུཀྐསཱི་དང་། བེཏཱ་ལའི་བཞིའི། ། ཞལ་བཞི་ནི་ཁམས་གསུམ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་དང་། བདུད་རྩི་འཁྱིལ་བ་དང་། རྟ་མཆོག་དང་། གཤིན་རྗེའི་གཤེད་དང་བཞི་ཐབས་སྦས་པའོ། ། གཤིན་རྗེ་བརྟན་མ་ནི་གྷསྨ་རཱིའོ། ། གཤིན་རྗེ་ཕོ་ཉ་མོ་ནི་ཤ་བ་རཱིའོ། ། གཤིན་རྗེ་མཆེ་བ་ནི་ཙཎྜ་ལཱིའོ། ། གཤིན་རྗེ་འཇོམས་མ་ནི་ཌྃ་བི་ནཱིའོ། །

The Hero, having contemplated and beheld the supreme samaya of the thirty-seven factors of awakening through his own skillful means, teaches emptiness to those to be trained by means of the samaya of the glorious Vajraḍākinī. Thus, the ḍākinīs of the result—the goddesses of calm abiding and insight—arise perfectly from the wisdom of the dharmadhātu, the samaya of the causal Vajravārāhī. These goddesses are collectively known as the "Arising of the Perfection of Wisdom" and reside within the three wheels. As for the emanated goddesses of Amitābha: then the Blessed One, the resultant Heruka, [reveals] the secret of the entire assembly of mātṛs, which consists of the twelve goddesses. Having concealed the skillful means, he speaks of the body of wisdom alone, as follows: in order to train the kinnaras, they are designated as the "Vajra Mātṛs." The eight samaya goddesses, such as Kākāsyā and the rest, all hold a curved knife and a kapāla. They are blue in the east, green in the north, red in the west, and yellow in the south, with the intermediate directions having the colors of the half-forms. The four, such as Kākāsyā and the rest, are shown with the faces of garuḍas to train the kinnaras, while their bodies are in the form of women. These are the four: Gaurī, Caurī, Pukkasī, and Vetālī. Their four faces are the concealed skillful means of Trailokyavijaya, Amṛtakuṇḍalī, Hayagrīva, and Yamāntaka. Yamadāḍhī is Ghasmarī; Yamadūtī is Śavarī; Yamadaṃṣṭrī is Caṇḍālī; and Yamamathinī is Ḍombinī.

གཡས་བའི་ཕྱེད་ནི་ཐབས་དབྱིག་སྔོན་ཅན་དང་། འདོད་པའི་རྒྱལ་པོ་དང་། མི་གཡོ་བ་དང་། སྟོབས་པོ་ཆེ་དང་། ཁྲོ་བོ་ཆེན་པོ་སྔོན་གྲུབ་པ་ཁྲོ་མོ་དང་བཅས་པས་གདུག་པ་གནོན་ཞེས་གསུངས་སོ། ། དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་དུ་སྤྲུལ་བའི་ལྷ་ མོའོ། ། མ་མོའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་སྤྲུལ་པ་དང་ཉིད་སྤྲུལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་མཉམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཀང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་བྱུང་བའི་སྟོང་གསུམ་གྱི་གཞལ་ཡས་ཁང་ནས་སོ། ། རིགས་མ་ལུས་པ་ལྔའི་བདག་ པོས་འབྲས་བུའི་ཧེ་རུ་ཀའོ། ། དེའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་རང་བཞིན་ཡུམ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ལས་བྱུང་བ་ན་མངལ་སྐྱེས་དང་རྫུས་སྐྱེས་དང་། དྲོད་གཤེར་སྐྱེས་སོ། ། དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་དམ་ཚིག་ནི་སྟོང་བ་ཉིད་དོ། ། དེ་གཉིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བདག་ཉིད་དོ། ། རྡོ་རྗེ་ནི་སྟོང་བ་ཉིད་དེའི་རིགས་ནི་ཡེ་ཤེས། དེའི་དམ་ཚིག་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ལྷ་མོའོ། ། དེ་གསུངས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་སྟོང་བ་ཉིད་དེ་གཞི་ལྔའི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བའོ། ། ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་གསུམ་དང་བྲལ་བའི་ མཚན་མ་མེད་པའོ། ། བདག་མེད་ཆོས་ལས་ཡང་དག་འབྱུང་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པས་མ་འོངས་པ་ལ་སྨོན་པ་མེད་པའོ། ། རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་འདི་ནི་དོན་དམ་པའི་དམ་ཚིག་མཆོག་ཡིན་ལ། དེ་ལས་བྱུང་བའི་ལྷ་མོ་བཅུ་གཉིས་ནི་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱིས་སྤྲུལ་ནས་ཕུལ་བའོ། །

The right half consists of the blue Vajrapāṇi, Kāmarāja, Acalā, Mahābala, and the great wrathful deity Sādhyapūrva together with his wrathful consort, who suppress the malevolent. Such as these are the goddesses emanated into the three realms. Regarding the phrase "by the entire host of mamos," it means that all emanations and self-emanations completely fill the entire dharmadhātu, which is equal to the expanse of space. This arises from the celestial palace of the trichiliocosm that emerges from the dharmadhātu. The lord of the five families without exception is the resultant Heruka. His nature, the utterly pure dharmadhātu, is the consort Vajravārāhī; when she arises from the wisdom of the non-duality of method and insight, she is born from a womb, born miraculously, or born from heat and moisture. The samaya of the glorious Heruka is emptiness. These two are the essence of the perfection of wisdom. Vajra is emptiness, its family is primordial wisdom, and its samaya is the conventional goddess. As for that which was taught: the fact that all phenomena are without entity is emptiness, which is free from the entities of the five bases. The complete abandonment of the characteristics of phenomena is the signless, which is free from the three characteristics. Arising perfectly from the selflessness of phenomena is the wishless, which, through the selflessness of persons and phenomena, has no aspiration for the future. These three doors of liberation are the supreme ultimate samaya, and the twelve goddesses arising from them were emanated and offered by Amitābha.

ད་ནི་དོན་ ཡོད་གྲུབ་པས་སྔ་མའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་གོ་ཆ་དྲུག་གི་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་བཅུ་གཉིས་ཕྱུང་ནས་ཕུལ་བ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་མིང་འབྲས་བུའི་ཧེ་རུ་ཀ་གསུངས་པ་ཡིན་པས་ན། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མ་ཐག་པའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྡོ་རྗེའི་དམ་ཚིག་ནི་ དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་དྲུག་གོ། ། དེ་གསུངས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་བ་ཉིད་ཤེས་པའི་ལྷག་མཐོང་དང་། བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བཞི་གནས་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱོར་བའི་འབྲས་བུ་རིགས་དྲུག་གི་དབང་ཕྱུག་བསྐྱེད་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་ ཐོགས་པ་དཀར་པོ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་འཁོར་ལོ་དང་དྲིལ་བུ་ཐོགས་པ་སེར་པོ། པདྨ་གར་གྱི་དབང་ཕྱུག་པདྨ་དང་དྲིལ་བུ་ཐོགས་པ་དམར་པོ། རྡོ་རྗེ་ཧེ་རུ་ཀ་རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུ་ཐོགས་པ་སྔོན་པོ། ། རྡོ་རྗེ་ཉི་མ་རིན་པོ་ཆེ་དང་དྲིལ་བུ་ཐོགས་པ་སེར་པོ། རྟ་མཆོག་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་ཐོགས་པ་ ལྗང་གུའོ། ། རིགས་དྲུག་པོ་དེ་དག་ཕྱི་རོལ་དུ་འཁོར་ལོ་རྩིབས་དྲུག་ལ་དགོད་པ་དང་། ལུས་ལ་སྙིང་ག་དང་མགོ་བོ་དང་སྤྱི་གཙུག་དང་ཕྲག་པ་དང་མིག་དང་ཡན་ལག་ལྔ་ལ་དགོད་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་དམ་ཚིག་སྲུང་བའོ། ། དེ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལས་ སྐྱེས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྷན་ཅིག་གཉིས་སུ་མེད་པར་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་དགོད་པའམ། ཡང་ན་ལུས་ལ་སྲུང་བའི་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་མོའི་མཆོག་མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་གསང་བ་ཉན་ཐོས་ལ་སྦས་པ་གསུངས་པ་ནི།

Now, Amoghasiddhi enters the previous absorption and emanates the twelve heroes and heroines of the six armors, offering them. Since these are the names of the resultant Herukas, the phrase "Then" refers to the immediate sequence. The "non-dual vajra samaya" of the Blessed One refers to the six heroes and heroines. "It is as follows" indicates that he spoke of them. The "great lord of yogis" refers to the generation of the lords of the six families as the fruit of the union of the vipaśyanā that realizes emptiness with the calm abiding of bliss and mental joy. These are: white Vajrasattva holding a vajra and bell; yellow Vairocana holding a wheel and bell; red Padmanarteśvara holding a lotus and bell; blue Vajraheruka holding a vajra and bell; yellow Vajrasūrya holding a jewel and bell; and green Hayagrīva holding a crossed vajra and bell. These six families are to be arranged externally upon the six spokes of a wheel, and internally upon the five parts of the body—the heart, head, crown, shoulders, and eyes—as the protection of the untainted samaya. From the non-dual state of the Tathāgata himself, they arise together with wisdom in non-duality and are arranged within the maṇḍala; or alternatively, this supreme Great Yoga of protection for the body, which is secret from the non-Buddhists and hidden from the hearers, is taught.

རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ནི་གྲི་གུག་དང་ཐོད་པ་ཐོགས་པ་དམར་མོ། ། གཤིན་རྗེ་མ་ནི་གྲི་གུག་དང་ ཀ་པཱ་ལ་ཐོགས་པ་སེར་མོ། ། རྨོངས་བྱེད་མ་ནི་གྲི་གུག་དང་ཀ་པཱ་ལ་ཐོགས་པ་དཀར་མོ། ། གཡོ་བྱེད་མ་ནི་གྲི་གུག་དང་ཀ་པཱ་ལ་ཐོགས་པ་སྔོན་མོ། ། སྐྲག་བྱེད་མ་ནི་གྲི་གུག་དང་ཀ་པཱ་ལ་ཐོགས་པའི་དུ་བའི་མདོག་ཅན། ཙནྜི་ཀ་ནི་གྲི་གུག་དང་ཐོད་པ་ཐོགས་པ་དམར་མོའོ། དེ་ལྟ་བུ་ནམ་ མཁའི་ཁམས་དང་མཉམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་བྱུང་བའི་གནས་སུ་དཔའ་བོ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དམ་ཚིག་གི་ལྷ་མོ་དྲུག་ཡུམ་གྱི་ལྟེ་བ་དང་། སྙིང་ག་དང་། དཔྲལ་བ་དང་། སྤྱི་གཙུག་དང་། ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ལ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་གསང་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ལྷ་མོའོ། ། དེ་ལྟ་བུ་ལ་ སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མང་པོ་དུ་མ་སྣ་ཚོགས་པས་འཐུང་བའི་རཀྟ་ལ་སོགས་པ་བདུད་རྩི་ལྔའི་མཆོག་རང་གི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཐོད་པའི་ནང་དུ་ཕྱུང་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལ་རྣམ་སྣང་དང་། རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་དང་། སྣང་བ་མཐའ་ཡས་དང་། དོན་ཡོད་གྲུབ་པས་སྤྲུལ་ པའི་ལྷ་མོས་མཆོད་པ་བྱས་སོ། ། དེ་ནས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་གདུལ་བྱ་སྣ་ཚོགས་ལ་གཟིགས་པས་འདུལ་བྱེད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དགོངས་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཐ་དད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དམ་ཚིག་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་རོལ་ཅིང་སྤྲུལ་པའི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡུལ་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ། །

Vajravārāhī is red, holding a curved knife and a skull-cup. Yamī is yellow, holding a curved knife and a kapāla. Mohanī is white, holding a curved knife and a kapāla. Kṣobhaṇī is blue, holding a curved knife and a kapāla. Trāsanī is the color of smoke, holding a curved knife and a kapāla. Caṇḍikā is red, holding a curved knife and a skull-cup. In such a manner, from the dharmadhātu equal to the expanse of space, these six goddesses of the samaya, non-dual with the heroes, arise. For the sake of protection, they are the goddesses of the secret dharmadhātu located at the navel, heart, forehead, crown of the head, and all the limbs of the Mother. Through many such diverse and manifold yoginīs, the supreme five nectars, such as the rakta to be consumed, are drawn into the skull-cup by their own light rays. They then make offerings to the Blessed One, the saṃbhogakāya, with goddesses emanated by Vairocana, Ratnasambhava, Amitābha, and Amoghasiddhi. Then, the saṃbhogakāya, beholding the various beings to be trained, enters into the meditative absorption (samādhi) focused on that object called the Emanated Vajra, which is the play of the great conventional samaya—the wheel of the trainer with various colors and shapes corresponding to the diverse intentions of those to be tamed.

སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་ཤིང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ལུས་པ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་སྣང་བ་ཀུན་དུ་གང་བར་གཟིགས་ནས། གདུལ་བྱ་དེའི་དོན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་རང་གི་བ་སྤུའི་བུ་ག་ནས་གླིང་ བཞི་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱར་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་སྣ་ཚོགས་པ་སྤྲོས་ཏེ། གདུལ་བྱ་སྣ་ཚོགས་པ་འདུལ་བའི་ཐབས་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཡོངས་སུ་གང་བར་གདུལ་བྱ་སྣོད་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ལྷའི་མིག་དང་རྣ་བ་ལ་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། ། འཛམ་བུའི་གླིང་ཡོན་ཏན་རྒྱལ་མཚན་འདིར་བཅོམ་ལྡན་ འདས་བདེ་མཆོག་རིགས་ལྔ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོ་ཞལ་བཞི་ཕྱག་བཅུ་གཉིས་པས་སྣ་ཚོགས་པའི་སྐུ་འཛིན་པ་དྲག་པོ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་ལྷ་བཞི་དང་། དྲི་ཟ་བཞི་དང་། གནོད་སྦྱིན་བཞི་དང་། སྲིན་པོ་བཞི་དང་། ཀླུ་བཞི་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་བཞི་དང་། མིའམ་ཅི་བཞི་དང་། དུར་ཁྲོད་ བརྒྱད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པར་རྗེས་སུ་དགོངས་ནས་རྒྱུ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུའི་ཁྲོ་བོའི་ཉམས་དགུ་དང་ལྡན་པའི་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་ཡེ་ཤེས་དང་། ཐུགས་དང་། གསུང་དང་། སྐུ་དང་། དམ་ཚིག་གི་འཁོར་ལོ་ངོ་མཚར་བ་སྣ་ཚོགས་ཤིང་འཛམ་བུའི་གླིང་ མཐའ་ཡས་པའི་གནས་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་སུ་དབང་བྱས་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་། ཐིམ་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་མཉམ་པའི་ས་འོག་དང་། ས་བླ་དང་ས་སྟེང་གི་བདག་པོའི་འཁོར་ལོ་བདེ་མཆོག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཡང་དག་པར་བསྟན་ནས།

Having perceived the entire vessel of the world and all the sentient beings who are its contents—without exception—as being filled everywhere with the radiance of the dharmadhātu, and seeing that all sentient beings possess the bodhimaṇḍa, he emanated from the pores of his own saṃbhogakāya various maṇḍala wheels throughout a billion four-continent worlds for the sake of those to be trained. Through the methods of training diverse disciples, these emanations completely filled the expanse of space and became visible to the divine eyes and ears of those disciples who were suitable vessels. In this Jambudvīpa, the Banner of Qualities, the Bhagavān, the Lord of all five families of Cakrasaṃvara, possessing four faces and twelve arms and assuming a manifold form, considered how to benefit the sentient beings to be trained by the fierce and terrifying [deities]: the four gods, four gandharvas, four yakṣas, four rākṣasas, four nāgas, four asuras, four kinnaras, and the beings of the eight charnel grounds. Motivated by the cause of great compassion, he appeared in the form of the non-dual union of Father and Mother, endowed with the nine expressions of the wrathful [deities] as the result. Through the wondrous and diverse wheels of wisdom, mind, speech, body, and samaya, he took mastery over the thirty-two infinite locations of Jambudvīpa. Having perfectly displayed the great miracles of enjoyment and dissolution, he manifested the maṇḍala of Cakrasaṃvara—the sovereign wheel of the subterranean, the celestial, and the terrestrial realms—as numerous as the finest atoms.

སྤྲུལ་པའི་སྐུ་གཟུགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ གདུལ་བྱ་བཏུལ་བ་ཆོས་བཤད་ནས། ། ད་ནི་ཡཾ་ལས་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། རཾ་ལས་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། བཾ་ལས་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། ལཾ་ལས་དབང་ཆེན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ཤར་ཤེལ། ། ལྷོ་བཻཌཱུརྱ། ནུབ་པདྨ་རཱ་ག། ། བྱང་གསེར་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་གཟི་ བརྗིད་གསེར་གྱི་རི་བདུན་དང་། གླིང་བཞི་གླིང་ཕྲན་བརྒྱད་ལྕགས་རི་ནག་པོས་བསྐོར་བ་དེའི་སྟེང་དུ། དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་རང་བཞིན་ཨེ་གྲུ་གསུམ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ནང་དུ། ཨོཾ་ལས་འཁོར་ལོ། ། དེ་ལས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་འོག་ནས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའི་ཁྲོ་བོ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་ བྱུང་བའི་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་པདྨ་དང་བཅས་པའི་གཞལ་ཡས་ཁང་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་འཁོར་བའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ན་རྒྱལ་པོའོ། ། ཀུན་དུ་བཟང་པོ་གྱུར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཨེ་གྲུ་གསུམ་གྱི་དབུས་སུ་རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྲུལ་པའི་ནང་དུ་ཕྱིའི་འཁོར་ལོ་རྣམས་ ལ་མངལ་སྐྱེས་དང་། སྒོང་སྐྱེས་དང་། དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེས་དང་། རྫུས་སྐྱེས་ཀྱིས་འདུ་ཞིང་འཁོར་བར་འགྱུར་ཏེ། རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པས་མཛེས་པའི་ས་གཞི་གཞལ་ཡས་ཁང་བསླང་བའི་རྩིག་པ་ལ་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན། ། ཤར་དུ་རྡོ་རྗེ་དང་། ལྷོར་རིན་པོ་ཆེ་དང་། ནུབ་ཏུ་པདྨ་དང་། བྱང་ དུ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེས་སྤྲས་པས། ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་ལྟར་མདོག་སྡུག་པའི་ཉི་ཟླ་དང་། དྲིལ་བུ་དང་། ཕྱོགས་བཞིར་རྔ་ཡབ་དང་། རྒྱལ་མཚན་དང་། གཡེར་ཀའི་དྲ་བས་མིག་མང་རིས་སུ་བྲིས་བ།

Having tamed those to be trained by means of the form of the nirmāṇakāya and taught the Dharma, now, from the syllable yaṃ arises a wind maṇḍala, from raṃ a fire maṇḍala, from vaṃ a water maṇḍala, and from laṃ a great earth maṇḍala. Upon these is Mount Meru, the king of mountains, with the nature of crystal in the east, lapis lazuli in the south, ruby in the west, and gold in the north. It is surrounded by the seven golden mountain ranges and the four continents with their eight sub-continents, all encircled by the black iron mountain range. Above that, within the triangular e of the dharmadhātu, which is the nature of glorious Vajrasattva, from oṃ arises a wheel. From that, the great wrathful deity Vairocana—as described below—completely transforms into a great crossed vajra together with a lotus, forming the great celestial palace maṇḍala of fifty-six [deities], which serves as the antidote to saṃsāra. This is the king. In the center of the triangular e arising from Samantabhadra, within the emanated great vajra maṇḍala, the outer wheels are gathered and revolved by those born from a womb, born from an egg, born from heat and moisture, and born miraculously. The ground is beautified by various kinds of jewels, and the walls of the erected celestial palace are adorned with precious ornaments. In the east, it is adorned with vajras; in the south, with jewels; in the west, with lotuses; and in the north, with crossed vajras. It is as beautiful in color as the sun and moon, and in the four directions, it is patterned in a checkerboard design with yak-tail whisks, victory banners, and networks of tinkling bells.

རྟ་བབས་བཞི་དང་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་མདོ་སྡེའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་འཇུག་པའི་རྡོ་རྗེ་འོབས་དང་མེ་འོད་ཀྱིས་བསྐོར་བ། དྲིལ་བུ་གཡེར་ཀས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་དེའི་ནང་དུ་དུར་ཁྲོད་བརྒྱད་ནི་ཤར་གྱི་ཤིང་ལ་སྣ་ཚོགས་པའི་ལྷ་དང་། ནུབ་ཀྱི་ཤིང་ལ་ཀླུ་དང་། བྱང་གི་ཤིང་ལ་གནོད་སྦྱིན་དང་། ལྷོ་ནུབ་ཀྱི་ཤིང་ལ་སྲིན་པོ་དང་། བྱང་ཤར་གྱི་ཤིང་ལ་འབྱུང་པོ་དབང་ལྡན་དང་། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཤིང་ལ་གཤིན་རྗེ་ ཡི་དྭགས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་དང་། ཤར་ལྷོའི་ཤིང་ལ་མེ་ལྷ་ཤ་ཟའི་གཟུགས་ཅན་དང་། ནུབ་བྱང་གི་ཤིང་ལ་རླུང་ལྷ་སྨྱོ་བྱེད་བརྗེད་བྱེད་ཀྱི་འཁོར་ཅན་དང་། དེ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་ནི་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་གདོང་བ་ཅན་ནམ། ཡང་ན་ཕྱོགས་སྐྱོང་རང་གི་གཟུགས་ཀྱིས་བྲི་བར་བྱའོ། ། དེའི་འཁོར་ ནི་ཤར་དུ་ལྷའི་གདོན་དང་། ལྷོར་མ་མོ་མ་རུངས་པ་དང་། ནུབ་ཏུ་ཀླུ་ཤིན་དུ་གདུག་པ་དང་། བྱང་དུ་གནོད་སྦྱིན་ལ་རོ་ལངས་མང་པོའི་འཁོར་དང་། བྱང་ཤར་དུ་རོ་མ་ཚིག་པ་དང་། ཤར་ལྷོར་རོ་བསྲེགས་པ་དང་། ལྷོ་ནུབ་ཏུ་གཏུམ་པོས་ཟ་བ་དང་། ནུབ་བྱང་དུ་ཅེ་སྦྱང་དང་། ཅེ་སྦྱང་མོ་ཡིས་ཟོས་ནས་དུམ་བུར་ བྱེད་ཅིང་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་དང་། དུར་ཁྲོད་བརྒྱད་དུ་དཔའ་བོ་བརྒྱད་དང་། མཁའ་འགྲོ་མ་བརྒྱད་ཕཊ་ཀྱི་སྒྲ་དང་། ཨ་ལ་ལའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་རྣལ་འབྱོར་མ་དྲིལ་བུ། ། དཔའ་བོ་ཅང་ཏེའུ་བརྡུང་བའི་སྒྲ་སྒྲོགས་ཤིང་ངོ་མཚར་བའི་ཕྱིར། ། མགོ་མེད་པ་བརྒྱད་གར་བྱེད་པས་ཉེ་བར་བརྒྱན་པ། བཅོམ་ ལྡན་འདས་མི་བསྐྱོད་པ་གཞལ་ཡས་ཁང་གདན་དང་བཅས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕུལ་ལོ། །

It is surrounded by four archways and a vajra moat of blazing fire, which encircles the Dharma wheel of the Vajrayāna sūtras. Within that, the eight charnel grounds are depicted: on the eastern tree, various gods; on the western tree, nāgas; on the northern tree, yakṣas; on the southwestern tree, rākṣasas; on the northeastern tree, the powerful bhūtas; and on the southern tree, Yama surrounded by pretas. On the southeastern tree, the fire god in the form of a piśāca; and on the northwestern tree, the wind god surrounded by a retinue of apasmāras and apasmārakas. Their forms should be drawn with the faces of elephants and so forth, or else in the actual forms of the directional protectors themselves. Their retinues are as follows: in the east, the grahas of the gods; in the south, the malevolent mātṛs; in the west, extremely fierce nāgas; in the north, yakṣas with a retinue of many vetālas; in the northeast, unburnt corpses; in the southeast, cremated corpses; in the southwest, those being devoured by fierce beings; and in the northwest, jackals and female jackals devouring and tearing apart [corpses] while letting out cries. In the eight charnel grounds, the eight heroes and the eight ḍākinīs let out the sounds of "phaṭ" and "alala." The yoginīs ring their bells, and the heroes beat their ḍamarus, making wondrous sounds. Adorned by eight headless figures dancing, the Blessed One Akṣobhya, together with the celestial mansion and the seats, was offered to the Blessed One.

གནས་དེ་རུ་གླེང་བསླང་བའི་ཕྱིར་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེས་བསྙེན་བཀུར་གྱི་ཕྱག་དང་མཆོད་པ་བྱས་ནས་གདུལ་བྱ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགེ་བ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེའི་ཉམས་ཀྱིས་སྟང་སྟབས་དྲུག་ཅུ་རྩ་ བཞིས་རྐང་བའི་རོལ་པ་དང་། ལག་པའི་ཕྱག་རྒྱས་རྣམ་པར་རོལ་པའི་པདྨོའི་སྡོང་བུ་བསྐོར་བ་ལྟར་ལྷ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་གར་བྱེད་ཅིང་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་མཆོད་དོ། ། དེ་ནས་གཡས་བརྐྱང་བའི་གནས་པས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ། རུས་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོད་པ་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ གསོལ་བ་བཏབ་པའོ། ། སྟོན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མཆོག་ཏུ་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཚུལ་དང་། ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རུ་ཡུམ་དང་འཁྱུད་པ་རྣམ་པར་སྒེག་པའི་སྐུ་ཆེན་པོ་འཛིན་པས། འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་གཟུགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཆོས་བཤད་ཀྱང་རི་རབ་ ཀྱི་སྟེང་དུ་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཡེ་ཤེས་སྟོན་པའི་ཟབ་པའི་གསུང་གི་རྩ་བའི་རྒྱུད་ངེས་པར་བརྗོད་པའི་བ་མ་ཞེས་བྱ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་གི་མཁའ་འགྲོ་མའི་དྲ་བའི་ཚོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་འདུལ་བྱེད་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྒྱལ་པོས་གདུལ་བྱ་སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་པའི་ བསམ་པ་དང་མཐུན་པ་མི་ཕྱེད་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་ལོ་མ་འོངས་པར་དངོས་གྲུབ་གསུམ་གྱིས་ཕན་ཞིང་ཚེ་འདིར་དངོས་གྲུབ་གསུམ་གྱི་བདེ་བས་བསྐྱེད་རྫོགས་སྣ་ཚོགས་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་རྩ་བའི་རྒྱུད་མཛད་དུ་གསོལ་ཞེས་རྒྱུད་ཀྱི་གླེང་བསླང་བ་དང་སྐབས་ཕྱེ་བ་ནི་གདུལ་བྱའི་དོན་དུ་ སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལེགས་སོ།

In that place, in order to introduce the discourse, Vajrapāṇi performed prostrations of service and offerings. Then, with a compassionate expression, in order to lead all sentient beings to be trained toward virtue, he performed the sixty-four dance movements of the feet and the symbolic gestures of the hands, dancing like the circling of a lotus stalk. With palms joined, he made offerings. Then, standing in the posture with the right leg extended, he joined his palms and offered a prayer to the Buddha Skull-Bearer, who is adorned with bone ornaments. This is the prayer. As for the characteristics of the Teacher: he maintains the form of the supreme, most profound Dharmakāya; the great King of Wrathful Deities in the form of the Saṃbhogakāya; and the great, graceful body in the form of the Nirmāṇakāya embracing the Consort. Although he teaches the Dharma in Jambudvīpa through the gateway of form, on the summit of Mount Meru, within the maṇḍala of the retinue, he is the King of the Cakra who subdues the assembly of the ḍākinī network of the fifty-six maṇḍalas of the Abhidhānottara-tantra, which is the root tantra of the profound speech that reveals emptiness and primordial wisdom. In accordance with the diverse inclinations of the various sentient beings to be trained, he is the Indestructible Lord and so forth. He requested: "Please compose the root tantra that teaches the various dharmas of the generation and completion stages, which benefit through the three accomplishments in the future and provide the bliss of the three accomplishments in this life." Thus, the introduction to the tantra and the opening of the occasion was made for the sake of those to be trained. "Excellent, O Mahāsattva!" he said.

། འདུལ་བྱེད་ཀྱི་འཁོར་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ཁྱོད་ལེགས་པར་ཉོན་ཅིག་ཅེས་བྱའོ། ། ལེའུ་གཉིས་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ལྟར་གླེང་གཞི་དང་གླེང་བསླང་བ་བཤད་ནས་རྒྱུད་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ལུས་མདོར་གཞག་བཤད་པར་བཞེད་པས་དེ་ནས་བྱ་བ་གསུངས་པའོ། ། སྟོན་པ་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉན་པའི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ལ་དོན་དང་པོ་བསྐྱེད་རིམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་གསང་བ་གསུངས་པ་ནི། མ་འོངས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་གར་དབྱངས་ཡིག་ལས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར། གསལ་བྱེད་ལས་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར། དེའི་དབུས་སུ་ ཧཱུཾ་བསྒོམས་པ་ལས་རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་སྤྲུལ་པ་ནི། མ་འོངས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཐུན་བཞིར་བསྒོམས་ཏེ། དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་པོ་དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་མ་དྲ་བའི་སྡོམ་པ་ཞེས་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་ཀུན་ལ་མིང་གིས་གདགས་སོ། ། དོན་གཉིས་པ་དཀྱིལ་འཁོར་གྲུབ་ཟིན་པ་དེ་རྣམས་ལ། འོག་ནས་འབྱུང་བའི་སྔགས་འདི་ནི་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་བྱིན་གྱིས་རློབ་པའི་མཁའ་འགྲོ་མའི་དྲ་བའི་སྡོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། ། བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་སྔགས་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། གསང་ བའི་སྙིང་པོ་མཆོག་ཉོན་ཅིག། ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏེ། དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ་གསུམ་དུ་བསྡུས་པའི་ཚེ་སྔགས་དང་པོས་རང་བཞིན་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །

"Vajrapāṇi, you who are the retinue that tames, listen well!" Thus it is said. This is the commentary on the second chapter. Having thus explained the introduction and the exhortation, the Teacher, the Blessed One, wishing to explain the brief presentation of the body—the cause for the arising of the tantra—spoke the following words. To the entire maṇḍala of the retinue of listeners, the Blessed One first taught the Vajraguhyatantra, the tantra of all the generation stages: "In the hearts of future yogins, from the vowels arises a moon maṇḍala, and from the consonants arises a sun maṇḍala. In the center of that, by meditating on the syllable HŪṂ, emanate the fifty-six maṇḍalas of subtle vajras. Future yogins should meditate on these fifty-six maṇḍalas in four sessions; they are all designated by the name 'The Binding of the Net of Ḍākinīs of All Tathāgatas.'" Regarding the second point, for those maṇḍalas already established, this mantra that appears below demonstrates the blessing. That is called "The Binding of the Net of Ḍākinīs of Blessing." When asked, "What is that mantra of blessing like?" he replied: "Listen to the supreme secret heart mantra!" In that regard, when the entire environment and its inhabitants—the collection of wisdom—are condensed into the three syllables OṂ ĀḤ HŪṂ, the first mantra states: "Because of natural purity, all phenomena are pure."

ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ་གསུམ་ཐིག་ལེར་གྱུར་པའི་ཚེ་སྔགས་གཉིས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ ཤེས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་བདག་ཉིད་ང་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། རྫུས་སྐྱེས་ལ་ཉི་ཟླའི་དབུས་སུ་ཐིག་ལེ་འཇུག་པའི་སྔགས་གསུམ་པ་རྡོ་རྗེ་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱར་གྱི་དབུས་ན་ཧཱུཾ་གི་སྤྲོ་བསྡུ་ལས་འབྱུང་བའི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་ལ་ཡེ་ཤེས་ སེམས་དཔའ་འཇུག་པའི་ཚེ་སྔགས་བཞི་པ་རྣལ་འབྱོར་མ་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་དག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། ལ་ལ་སྒོང་སྐྱེས་ལ་མོས་པའི་ཚེ་སྔགས་ལྔ་པ་ཡེ་ཤེས་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། དྲོད་གཤེར་སྐྱེས་ལ་མོས་པ་ཡིག་འབྲུ་ དང་ཕྱག་མཚན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཚེ་སྔགས་དྲུག་པ་དམ་ཚིག་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་ཚིག་དག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། མངལ་སྐྱེས་ལ་མོས་པའི་ཚེ་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་སྔགས་བདུན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་བདག་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། ཕུང་པོ་ལྔ་སངས་རྒྱས་དབང་པོ་དྲུག་སེམས་དཔའ་འབྱུང་བ་ལྔ་ལྷ་མོ་གནས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བཀོད་པའི་ཚེ་སྔགས་བརྒྱད་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་རང་ བཞིན་བདག་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། ལུས་ཀྱི་གནས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིར་པུ་ཛཱ་ཨོཾ་ཨ་གོ་རཱ་དེ་མཱ་ལ་སོགས་པ་བཀོད་པའི་ཚེ་སྔགས་དགུ་པ་སྔགས་ཐམས་ཅད་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དག་གོ་གསུངས་སོ། །

When the three syllables Oṃ Āḥ Hūṃ become the drops, the second mantra is spoken: "I am the nature of the vajra of the wisdom of emptiness." For those of miraculous birth, when the drops enter into the center of the sun and moon, the third mantra is spoken: "All phenomena are pure through the purity of the vajra." When the wisdom-being enters the commitment-being arising from the radiation and reabsorption of the Hūṃ in the center of the joined sun and moon, the fourth mantra is spoken: "All yoginīs are pure through the purity of the yoginī." For those who prefer the egg-born, the fifth mantra is spoken: "All wisdom is pure through the purity of wisdom." For those who prefer the moisture-born, when arising from the seed-syllables and hand-symbols, the sixth mantra is spoken: "The samaya of all phenomena is pure through the purity of the samaya." For those who prefer the womb-born, when blessing the vajra and lotus, the seventh mantra is spoken: "I am the nature of the vajra of the passion of the wisdom of emptiness of all Tathāgatas." When the five aggregates are the Buddhas, the six faculties are the Bodhisattvas, the five elements are the goddesses, and the twenty-four sites are arranged as the maṇḍala of the body, the eighth mantra is spoken: "I am the nature of the vajra of the wisdom of the dharmadhātu, the purity of all Tathāgatas." When the twenty-four sites of the body are arranged with Pu, Ja, Oṃ, A, Go, Ra, De, Ma, and so forth, the ninth mantra is spoken: "All phenomena are pure through the purity of all mantras."

ལྷ་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་པ་ལས་གར་གྱི་ཉམས་དགུར་གྲུབ་པའི་ཚེ། སྔགས་བཅུ་པ་ཁྲོ་བོ་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྔགས་ཀྱིས་དག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། སྒོམ་བརྒྱད་བསྐྱེད་པའི་ཚེ་སྔགས་བཅུ་གཅིག་པ་ཁྲོ་བོ་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁྲོ་བོ་དག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐྱེད་པའི་ཚེ་སྔགས་བཅུ་གཉིས་པ་སེམས་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱིས་ དག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། གསུང་གི་འཁོར་ལོ་བསྐྱེད་པའི་ཚེ་སྔགས་བཅུ་གསུམ་པ་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དག་གིས་དག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། སྐུའི་འཁོར་ལོ་བསྐྱེད་པའི་ཚེ་སྔགས་བཅུ་བཞི་པ་ལུས་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལུས་ཀྱིས་དག་གོ། ། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་བཅུག་པའི་ ཚེ་སྔགས་བཅོ་ལྔ་པ་ཡེ་ཤེས་བདུད་རྩི་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་བདུད་རྩིས་དག་གོ། ། དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་གོ་ཆ་བཀོན་པའི་ཚེ་སྔགས་བཅུ་དྲུག་པ་དམ་ཚིག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་ཡང་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམ་ཚིག་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་དག་གོ། ། བཟླས་པ་བྱེད་པའི་ཚེ་སྔགས་ བཅུ་བདུན་པ་སྤྱོད་པ་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྱོད་པས་དག་གོ། ། དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་ཐུགས་ཀར་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་དེའི་ཐུགས་ཀར་ཕྱག་མཚན་དང་ཡིག་འབྲུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་སེམས་དཔའ་བསྒོམ་པའི་ཚེ་སྔགས་བཅོ་བརྒྱད་པ་རྣལ་འབྱོར་གསུམ་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣལ་འབྱོར་ གསུམ་གྱིས་དག་གོ། ། དབང་བསྐུར་བའི་ཚེ་སྔགས་བཅུ་དགུ་པ་དབང་བསྐུར་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དབང་བསྐུར་གྱིས་དག་གོ། ། རྐང་པ་བརྒྱད་པའི་སྔགས་ཀྱིས་ལྷ་མོ་བརྒྱད་སྤྲུལ་པའི་ཚེ་སྔགས་ཉི་ཤུ་པ་མཆོད་པ་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཆོད་པས་དག་གོ། །

When all the deities are generated, it is said that through the tenth mantra, the wrathful ones, all phenomena are purified by the mantras of the wrathful ones. When the eight meditations are generated, it is said that through the eleventh mantra, the wrathful ones, all phenomena are purified by the wrathful ones. When the mind wheel is generated, it is said that through the twelfth mantra, the mind, all phenomena are purified by the mind. When the speech wheel is generated, it is said that through the thirteenth mantra, all phenomena are purified by speech. When the body wheel is generated, it is said that through the fourteenth mantra, the body, all phenomena are purified by the body. When the wisdom being is inserted, it is said that through the fifteenth mantra, the wisdom nectar, all phenomena are purified by the wisdom nectar. When the armor of the heroes and heroines is donned, it is said that through the sixteenth mantra, all phenomena are purified by the various samayas. When the recitation is performed, it is said that through the seventeenth mantra, conduct, all phenomena are purified by conduct. When the wisdom being is meditated upon at the heart of the samaya being, and the hand symbols and seed syllables—the absorption being—are meditated upon at the heart of that, it is said that through the eighteenth mantra, the three yogas, all phenomena are purified by the three yogas. When the empowerment is conferred, it is said that through the nineteenth mantra, the empowerment, all phenomena are purified by the empowerment. When the eight goddesses are emanated by the eight-line mantra, it is said that through the twentieth mantra, the offering, all phenomena are purified by the offering.

ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ དགའ་བ་བཞི་བསྒོམ་པའི་ཚེ་སྔགས་ཉེར་གཅིག་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཆོད་པའི་རང་བཞིན་བདག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་བསྒོམ་པའི་ཚེ་སྔགས་ཉེར་གཉིས་པ་དཀྱིལ་འཁོར་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དག་ གོ། ། གཙོ་བོ་ཡབ་ཡུམ་འབའ་ཞིག་བསྒོམ་པའི་ཚེ། སྔགས་ཉེར་གསུམ་པ་བདག་པོ་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་པོས་དག་གོ། ། ཁམས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་དཔའ་བོར་བསྒོམ་པའི་ཚེ་སྔགས་ཉེར་བཞི་པ་དཔའ་བོ་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དཔའ་བོས་དག་གོ། ། ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་དཔའ་མོར་བསྒོམ་ པའི་ཚེ། སྔགས་ཉེར་ལྔ་པ་རྣལ་འབྱོར་མ་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣལ་འབྱོར་མས་དག་གོ། ། སྒྱུ་མ་དང་སྟོང་པ་ཟུང་འཇུག་གི་ལྷ་བསྒོམ་པའི་ཚེ་སྔགས་ཉེར་དྲུག་པ་དེ་ཉིད་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དག་གོ། ། ཧེ་རུ་ཀའི་མཚན་ཉིད་བསྒོམ་པའི་ཚེ་སྔགས་ཉེར་བདུན་པ་སྟེ། ཧེ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་དང་བྲལ་བའོ། ། རུ་ཞེས་བྱ་བ་བཀོད་པ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བཀོད་པ་དང་བྲལ་བའོ། ། ཀ་ཞེས་བྱ་བ་གང་དུ་ཡང་མི་གནས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གང་དུ་ཡང་མི་གནས་སོ། ། ཐུན་བཞིར་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཅིག་ཅར་བསྒོམ་པའི་ཚེ་སྔགས་ཉེར་བརྒྱད་ པ་སྐད་ཅིག་གིས་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་གིས་དག་གོ། ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྣོད་བཅུད་ལྷའི་འཁོར་ལོར་བསྒོམ་པའི་ཚེ་སྔགས་ཉེར་དགུ་པ་སྲིད་པ་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྲིད་པས་དག་གོ། ། འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་ལྷར་བསྐྱེད་པའི་ཚེ། སྔགས་སུམ་ཅུ་པ་སྐྱེ་བ་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ ཅད་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པས་དག་གོ། །

Regarding the Father and Mother: When meditating on the four joys, the twenty-first mantra is: "I am the nature of the non-dual offering of all the Tathāgatas." When meditating on the thirty-seven factors of awakening, the twenty-second mantra is: "Through the purity of the maṇḍala, all phenomena are the maṇḍala." When meditating solely on the principal Father and Mother, the twenty-third mantra is: "Through the purity of the Lord, all phenomena are pure by the Lord." When meditating on the twenty-four elements as heroes, the twenty-fourth mantra is: "Through the purity of the heroes, all phenomena are pure by the heroes." When meditating on the twenty-four as heroines, the twenty-fifth mantra is: "Through the purity of the yoginīs, all phenomena are pure by the yoginīs." When meditating on the deity as the union of illusion and emptiness, the twenty-sixth mantra is: "Through the purity of suchness, all phenomena are pure by suchness." When meditating on the characteristics of Heruka, the twenty-seventh mantra is: "He" means being free from causes; thus, all phenomena are free from causes. "Ru" means being free from arrangement; thus, all phenomena are free from arrangement. "Ka" means not abiding anywhere; thus, all phenomena do not abide anywhere. When meditating simultaneously in four sessions, the twenty-eighth mantra is: "Through instantaneous purity, all phenomena are pure instantaneously." When meditating on the environment and inhabitants of the three-thousandfold world system as the wheel of deities, the twenty-ninth mantra is: "Through the purity of becoming, all phenomena are pure by becoming." When generating the beings of the six realms as deities, the thirtieth mantra is: "Through the purity of birth, all phenomena are pure by the becoming of birth."

འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཚེ་སྔགས་སོ་གཅིག་པ་ལོངས་སྤྱོད་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་དག་གོ། ། ཁ་ཟས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བདུད་རྩི་ལྔར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ཟ་བའི་ཚེ། སྔགས་སོ་གཉིས་པ་བཟའ་བ་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ བཟའ་བས་དག་གོ། ། ཐུན་མཚམས་ཀྱི་ཧེ་རུ་ཀ་སྤྱོད་ལམ་རྣམ་བཞིའི་ཚེ་སྔགས་སོ་གསུམ་པ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པར་མ་བཞག་པས་དག་གོ། ། ཟབ་པའི་རྫོགས་རིམ་བསྒོམ་པའི་ཚེ་སྔགས་སོ་བཞི་པ་རང་རིག་པ་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་རིག་ པས་དག་གོ། ། ཞེ་སྡང་བསྒོམ་པའི་ཚེ་སྔགས་སོ་ལྔ་པ་ཞེ་སྡང་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཞེ་སྡང་གིས་དག་གོ། ། རྣམ་སྣང་བསྒོམ་པའི་ཚེ། སྔགས་སོ་དྲུག་པ་གཏི་མུག་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཏི་མུག་གིས་དག་གོ། ། འོད་དཔག་མེད་བསྒོམ་པའི་ཚེ་སྔགས་སོ་བདུན་པ་འདོད་ཆགས་ དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་དག་གོ། ། རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་བསྒོམ་པའི་ཚེ་སྔགས་སོ་བརྒྱད་པ་ང་རྒྱལ་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ང་རྒྱལ་གྱིས་དག་གོ། ། ལས་ཀྱི་རིགས་བསྒོམ་པའི་ཚེ་སྔགས་སོ་དགུ་པ་ཕྲག་དོག་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཕྲག་དོག་གིས་དག་གོ། ། རྡོ་རྗེ་ཧེ་རུ་ ཀ་བསྒོམ་པའི་ཚེ་སྔགས་བཞི་བཅུ་པ་ནམ་མཁའ་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་རྡོ་རྗེས་དག་གོ། ། ལུས་ཀྱི་ནང་དུ་འཁོར་ལོ་གསུམ་བསྒོམ་པའི་ཚེ་སྔགས་ཞེ་གཅིག་པ་འཁོར་ལོ་གསུམ་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱིས་དག་གོ། ། མཁའ་འགྲོ་མ་བཅུ་གཉིས་བསྒོམ་ པའི་ཚེ། སྔགས་ཞེ་གཉིས་པ་མཁའ་འགྲོ་མ་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཁའ་འགྲོ་མ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་དག་གོ། །

When enjoying the five sensory qualities, the thirty-first mantra is the purity of enjoyment; thus, all phenomena are pure through enjoyment. When eating, having blessed the food as the five nectars (amṛta) through the yoga of food, the thirty-second mantra is the purity of eating; thus, all phenomena are pure through eating. During the four modes of conduct as the Heruka of the post-meditation period, the thirty-third mantra is the purity of non-equipoise; thus, all phenomena are pure through non-equipoise. When meditating on the profound completion stage, the thirty-fourth mantra is the purity of self-awareness (svasaṃvedana); thus, all phenomena are pure through self-awareness. When meditating on aversion, the thirty-fifth mantra is the purity of aversion; thus, all phenomena are pure through aversion. When meditating on Vairocana, the thirty-sixth mantra is the purity of delusion (moha); thus, all phenomena are pure through delusion. When meditating on Amitābha, the thirty-seventh mantra is the purity of desire (rāga); thus, all phenomena are pure through desire. When meditating on Ratnasambhava, the thirty-eighth mantra is the purity of pride (māna); thus, all phenomena are pure through pride. When meditating on the Action Family, the thirty-ninth mantra is the purity of jealousy (īrṣyā); thus, all phenomena are pure through jealousy. When meditating on Vajra Heruka, the fortieth mantra is the purity of space; thus, all phenomena are pure through the Vajra of Space. When meditating on the three wheels (cakra) within the body, the forty-first mantra is the purity of the three wheels; thus, all phenomena are pure through the three wheels. When meditating on the twelve ḍākinīs, the forty-second mantra is the purity of the ḍākinīs; thus, all phenomena are pure through the twelve ḍākinīs.

འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ལྷ་རིགས་བརྒྱའི་དབྱེ་བས་བསྒོམ་པའི་ཚེ། སྔགས་ཞེ་གསུམ་པ་རིགས་བརྒྱས་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རིགས་བརྒྱས་དག་གོ། ། དུར་ཁྲོད་བརྒྱད་ཀྱི་མ་མོ་ བརྒྱད་བསྒོམ་པའི་ཚེ། སྔགས་ཞེ་བཞི་པ་མ་མོ་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་མོས་དག་གོ། ། གནས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་བསྒོམ་པའི་ཚེ་སྔགས་ཞེ་ལྔ་པ་པི་ཏ་ཤུདྡྷ་སརྦ་དྷརྨཱཿཔི་ཏ་ཤུདྡྷོ྅ཧཾ། དེ་བཞིན་དུ་ཨོཾ་པ་པི་ཏ་ཤུདྡྷ་སརྦ་དྷརྨཱཿཔ་པི་ཏ་ཤུདྷོ྅ཧཾ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཨུ་པཤྨ་ཤཱ་ན་ཤུདྡྷ་སརྦ་དྷརྨཱཿཨུ་པཤྨ་ཤཱ་ ན་ཤུདྡོ྅ཧཾ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཇི་སྲིད་དུ་ཉེ་བའི་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་བར་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ཐམས་ཅད་ལ་ཨོཾ་ཡོད་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔའོ། ། ཐམས་ཅད་ལ་ཨ་ཧཾ་ཡོད་པ་ནི་རང་རིག་པའི་རྒྱལ་པོའོ། ། དོན་གཉིས་པ་སྔགས་དེ་རྣམས་ནི་ལྷའི་སྐུའི་དོན་བསྒོམ་པར་མི་ནུས་པ་ སྔགས་བརྗོད་ཅིང་ང་རྒྱལ་བསྒོམ་པའི་ཐ་མའི་དོན་ཡིན་ནོ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་རབ་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་གསུམ་ལ་མཁས་པ་དོན་གསུམ་པ་བསྒོམ་པ་ནི་མཚན་ཉིད་བརྒྱད་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། གནས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་པུ་པུལླི་ར་མ་ལ་ཡ་ནས། ཀུ་ཀུ་ལུ་ཏའི་བར་དུ་ཡི་གེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིས་སྔོན་འབྱུང་ཡུལ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ དང་། རྗེས་འཇུག་འཁོར་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་དང་། ལུས་ལ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་བསྡུ་ན། ས་བཅུ་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུའི་དོན་ཡིན་ཏེ་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་བཅུ་དག་པ་དང་།

When meditating on all beings through the classification of the hundred families of deities, the forty-third mantra, through the purity of the hundred families, purifies all phenomena. When meditating on the eight mātṛ of the eight charnel grounds, the forty-fourth mantra, through the purity of the mātṛ, purifies all phenomena. When meditating on the twenty-four sites, the forty-fifth mantra is: pita śuddha sarva dharmāḥ pita śuddho ’ham. Likewise, from oṃ pa pita śuddha sarva dharmāḥ pa pita śuddho ’ham up to upaśmaśāna śuddha sarva dharmāḥ upaśmaśāna śuddho ’ham, the meaning is that one should understand all things, up to the secondary charnel grounds, to be completely pure. The presence of oṃ in all of them signifies the five wisdoms. The presence of ahaṃ in all of them signifies the king of self-awareness. Regarding the second point, for those unable to meditate on the meaning of the deities' bodies, the purpose of reciting these mantras is to cultivate the divine pride. The third point, for the superior yogi skilled in hearing, reflection, and meditation, is to understand the eight characteristics. The characteristic of the sites is as follows: from Pūḷīramalaya to Kukurūṭa, the twenty-four syllables represent the twenty-four original lands, the twenty-four subsequent wheels, and the twenty-four solar maṇḍalas within the body. In brief, these represent the meaning of the ten grounds and the ten perfections, which is the purification of the ten cognitions of the aggregates, elements, sense bases, and so forth.

དབང་བཅུ་རྣམ་པར་དག་པ་བསྒོམ་པས་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་གནས་ཡོངས་ སུ་དག་ནས་གནས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ཟག་མེད་ཀྱིས་དག་པར་འགྱུར་རོ། ། ཟག་མེད་ཀྱི་དགེ་བ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དེས་དུས་གསུམ་པས་གྲོལ། གནས་སྐབས་ཐུན་བརྒྱད་གྲོལ། འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། རྣལ་འབྱོར་ཡིད་དགའ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དོན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལས་ འབྲས་བུ་ལུས་དང་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོའི་ཧེ་རུ་ཀའི་དཀྱིལ་འཁོར་འབྱུང་བས་ངེས་བརྗོད་བླ་མ་ཞེས་མཚན་བཏགས་ཏེ། གསང་ཆེན་ཆོས་དང་། མཆོག་ལོངས་སྤྱོད་དང་དམ་པ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་ཕྱོགས་གཡོན་སྐོར་དང་། མཚམས་གཡས་སྐོར་གྱིས་མཆོད་པ་དང་ལྷ་དགོད་པ་དང་། སྒོམ་ པ་དང་བཟླས་པའི་ཚེ་བསྐོར་བར་བྱའོ། ། མཚན་ཉིད་དང་པོའོ། ། གཉིས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མཚན་མ་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་གིས་སྒྱུ་མ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པས་དག་བྱེད་དང་། དབང་དང་། དཔའ་བོ་དང་། བཀས་གནང་བ་དང་། ངན་སྤྱོད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་བརྡ་ལྔ་བྱའོ། ། གང་ལ་ མི་བསྟན་ཞེ་ན། དབང་མ་བསྐུར་བ་ལའོ། ། རྒྱུད་འདིར་བླ་མས་དབང་བསྐུར་བ་ལས་གཞན་དུ་འབྲས་བུ་མེད་པ་དང་། གླེགས་བམ་ཙམ་ཐོས་ནས་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བྱེད་ན་ཕྱི་མ་དམྱལ་བར་ལྟུང་བ་དང་། ཚེ་འདི་ལ་ཕོལ་མིག་ལ་སོགས་པ་ནས་ཚོགས་བདག་གིས་གསོད་ཅིང་ཕྱི་མ་དམྱལ་བར་ལྟུང་ངོ་། ། དེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་སྟེ། བླ་མའི་བརྒྱུད་ལས་དབང་ཐོབ་ནས་སྔགས་མྱུར་དུ་གྲུབ་པ་དང་། གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལྷ་བསྒོམས་ན་མཆོག་སངས་རྒྱས་ངེས་པར་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །

By meditating on the purification of the ten masteries, the locations of the three cakras are completely purified, and the twenty-four sites become purified by the uncontaminated. Because it is an uncontaminated virtue, one is liberated from the three times; temporarily, one is liberated from the eight sessions. If one asks what this is, it is the meaning of the factors of awakening that delight the yogi’s mind. From among the thirty-seven factors of awakening, the result—the maṇḍala of Heruka in the body and emanation cakras—arises; thus, it is given the name Abhidhānottara (The Supreme Expression). Regarding the Great Secret Dharma, the supreme enjoyment, and the sublime nirmāṇakāya, one should perform the offerings and the arrangement of the deities by circling counter-clockwise for the cardinal directions and clockwise for the intermediate directions. During meditation and recitation, one should perform the circumambulation. This is the first characteristic. The second characteristic, the definition of the yogi, is that any yogi who has attained the signs and knows illusion and emptiness should perform the five symbols of the yogi of purification, empowerment, hero, permission, and misdeeds. To whom should these not be shown? To those who have not received empowerment. In this tantra, there is no result other than receiving empowerment from a guru. If one performs a gaṇacakra after merely hearing the volume of the text, one will fall into hell in the future; in this life, one will suffer from boils and the like, and the Lord of the Gaṇas will kill one, and one will fall into hell in the future. "Therefore" is the conclusion: having obtained empowerment from the lineage of the guru, the mantra is swiftly accomplished. If one meditates on the deity through the union of non-dual wisdom, the supreme state of Buddhahood will certainly be attained.

གསུམ་བ་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་མཚན་ཉིད་ནི། མིའི་བུ་མོ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་མཚན་ཉིད་འཆད་པ་འདི་འདྲ་ བ་སྤང་ངོ་། ། དེ་གང་ཞེ་ན་དམ་ཚིག་མི་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཕྱག་རྒྱ་སྤང་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། ། བླང་བར་བྱ་བའི་རྣལ་འབྱོར་མ་ནི་གཟུགས་བཟང་བ་དང་། ལོ་ཉི་ཤུ་ལ་སོགས་པས་བརྒྱན་པ་ལྷན་ཅིག་ལ་སེམས་ཟིན་པ། ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཤེས་པ། དམ་ཚིག་ཐམས་ཅད་ ཤེས་པ། དུར་ཁྲོད་ཀྱིས་མི་འཇིགས་པས་དཔའ་བ། སྒྱུ་མར་ཤེས་པས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ། སྟོང་ཉིད་ཤེས་པས་འཛེམ་པ་མེད་པ། ཟག་མེད་ཤེས་པས་ང་རྒྱལ་མེད་པ། ལྷག་མཐོང་ཤེས་པས་སེར་སྣ་མེད་པ། དམངས་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་མཆོག་བླངས་ནས་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ བདེ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་མོ། ། གསུམ་པ་སྤྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས་ནས་རྫུ་འཕྲུལ་ཐོབ་པས་འཇིག་རྟེན་གྱིས་སྨོད་པས་མི་འཇིགས་པ། ། སྤྲོས་བཅས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་། སྤྲོས་མེད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སྲོག་ཨ་ཝདྷཱུ་ཏཱིར་ཆུད་པས་སྔགས་རིག་པ་ནི་སྨིག་རྒྱུ་དང་དུ་བ་དང་སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་དང་། སྒྲོན་མ་དང་ནམ་མཁའ་སྟོང་ པ་ལྟ་བུའི་རྟགས་རིག་ནས་བདག་ཉིད་བརྟུལ་ཞུགས་སྤྱོད་དོ། ། རུས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ལྔ་རྟག་ཏུ་བཅང་ངོ་། ། རུས་པའི་ཅོད་པན་མགོ་ལ་རྒྱན་བྱའོ། ། ཐོད་པ་དང་ཁ་ཊྭཱཾ་ག་བཟུང་ནས་ཐལ་བའི་རྡུལ་གྱིས་བྱུང་། ། ཤ་ཆེན་བཟའ། ཆང་བཏུང་། རོའི་རས་བགོ། ལྷག་མ་ཟོས་ཀྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་ཉམས། སྤྲོས་མེད་རྟོགས་ན་ཁྲག་ གི་བཏུང་བས་ཚིམ་པར་བྱའོ། ། སྐྱེད་མོས་ཚལ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སུ་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམས་པས་གནས་པར་བྱའོ། །

Third, the characteristics of the action mudrā (karmamudrā) are as follows: one should avoid human women with the characteristics that will be explained below. What are they? From the phrase "not knowing the samaya" up to "the mudrā should be avoided." The yoginī to be accepted is one with a beautiful form, adorned with twenty years of age and so forth, whose mind is focused, who understands the conduct of the gaṇacakra, who knows all the samayas, who is heroic in not fearing the charnel grounds, who is free from attachment by knowing [all things] to be illusory, who is without hesitation by knowing emptiness, who is without pride by knowing the untainted, and who is without stinginess by knowing special insight (vipaśyanā). Having taken an excellent daughter of a commoner family, one should meditate on the bliss of emptiness together with her through the conduct of awareness (vidyāvrata). Third, the characteristics of the conduct (caryā) are as follows: having generated clairvoyance and attained miraculous powers (ṛddhi), one is fearless of the world's derision. Regarding the elaborate conduct and the unelaborate conduct, by bringing the vital wind into the avadhūtī, the signs of mantra-awareness—such as a mirage, smoke, fireflies, a lamp, and the empty sky—are recognized, and one then engages in the conduct of the ascetic discipline. One should always wear the five bone mudrās. One should adorn the head with a bone crown. Holding a skull-cup and a khaṭvāṅga, one is smeared with the dust of ashes. One eats "great meat," drinks alcohol, and wears the cloth of a corpse. Even if one eats the leftovers, the absorption (samādhi) does not decline. If the unelaborate is realized, one should be satisfied by the drink of blood. One should dwell in places such as pleasure groves, meditating on emptiness.

ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་མུ་སྟེགས་སྐལ་པ་མེད་པ་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ལ་སྨོད་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གནས་པར་མི་བྱའོ། ། དེར་གནས་ན་ཉེས་པ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་གཞན་དོན་མི་འགྲུབ་པའི་དབུལ་པོར་འགྱུར་རོ། ། གནས་གང་དུ་གནས་ཤེ་ན། དུར་ཁྲོད་དུ་གནས། རྡོ་རྗེ་གར་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་སྟང་སྟབས་བྱ། ཡིད་འོང་ལྷ་མོ་དང་བཅས། ཚིག་པ་དང་མ་ཚིག་པའི་ཤ་ཆེན་བཟའ། ཆང་བཏུང་། རོ་ཡོད་པའི་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་གནས་སུ་བསྒོམ་མོ། ། ལྔ་པ་ ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་མེད་ན། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཁམས་གསུམ་གྱི་དྲི་མ་སྤངས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་བ་ཡུམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལྷ་མོ་གཟུང་འཛིན་མེད་ཅིང་བརྗོད་བྱེད་མེད་པ་འདུས་མ་བྱས་དང་ གཉིས་སུ་མེད་པར་སེམས་རྩེ་གཅིག་པར་བྱས་ནས་སྤྲོས་མེད་བསྒོམ་པའི་སྤྱོད་པ་ལུས་བདེ་བ་དང་སེམས་དགའ་བའི་དངོས་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱི་ཆོ་གའི་རིམ་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ངེས་པར་རོལ་པའི་སྒོམ་པ་མངོན་སུམ་དུ་འགྲུབ་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ས་དང་པོ་སྐྱེས་ པ་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བས་ཚེ་འདི་ལ་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པོ། ། དྲུག་པ་ཕན་ཡོན་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་སྔོན་གྱི་བདེ་མཆོག་དང་འདྲ་བར་གཡོན་པ་བདེ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཡུམ་ཤེས་རབ་པོ། ། གཡས་པ་བདེ་བ་མེད་པ་འདོད་ཁམས་ཀྱི་སེམས་དང་སྟོང་ཉིད་མེད་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཤེས་རབ་ནི་ ཐབས་ཡིན་ནོ། །

Hearers, solitary realizers, and worldly non-Buddhists who lack the fortune and disparage the Vajrayāna should not reside in the temple. If one asks what the fault is in residing there, it is that the bodhisattva will become impoverished and fail to accomplish the welfare of others. If one asks in what place they should reside, they should dwell in a charnel ground. They should perform the vajra dance mudrās and postures, together with a charming goddess. They should eat the great flesh of the burnt and the unburnt, drink alcohol, and meditate in the charnel ground where corpses are present. Fifth, regarding the characteristics of Mahāmudrā: if the yogi of the utterly non-elaborate practice lacks an action mudrā, they should focus the mind one-pointedly on the Mahāmudrā of emptiness, which is free from the stains of the three realms, arisen from the wisdom of the dharmadhātu, the mother goddess Prajñāpāramitā, who is without subject-object duality and beyond expression, unconditioned and non-dual. Through the conduct of meditating on the non-elaborate, the accomplishment of physical bliss and mental joy will arise. By directly accomplishing the meditation of the definitive play of Mahāmudrā emptiness through the stages of the ritual of insight and method, the non-conceptual wisdom of the first bhūmi is born. Being liberated from all the faults of the three realms, one attains accomplishment in this very life. Sixth, regarding the characteristics of the benefits: as in the previous Cakrasaṃvara, the left side is the bliss of emptiness, which is the mother, insight. The right side is the absence of bliss, the mind of the desire realm, and the absence of emptiness, which is the conventional insight; this is method.

འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་དང་། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་ཅིག་ཅར་ཤེས་པའི་བསྒོམ་པའི་མཐུ་སྟོབས་དང་ལྡན་ན་ཟུང་འཇུག་གི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཏེ། སླར་ཞིང་གང་ལ་ཡང་མི་བསླབ། ། ཅེས་བཤད་པ་དང་། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་མཐོང་རྣམས་ཀྱིས། ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་ངེས། ། ཞེས་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར། ཟུང་འཇུག་ཐོབ་ན་མཉམ་སྦྱོར་ལས། ། ཚངས་པ་ངོ་འཐོན་སྟོབས་ཀྱིས་མནན། ། དགའ་བདེ་མི་སྤོང་འཕྲོག་ནས་ནི། ། བརྒྱ་བྱིན་ངོ་འཐོན་སྟོབས་ཀྱིས་མནན། ། བདེ་སོགས་མ་ཡང་འཕྲོག་ནས་ནི། ། ཞེས་གསུངས་པས་སུམ་ཅུའི་དབང་ཕྱུག་ལ་དབང་བྱེད་ནི་ ལྷ་དབང་དུ་བྱེད་པ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཐིམ་པའོ། ། ཐོག་མའི་དངོས་གྲུབ་ནི་དང་པོ་ཐུགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་སྟེར་བའི་རྣལ་འབྱོར་མའོ། ། གནོད་སྦྱིན་ནི་ཞིང་དང་ཉེ་བའི་ཞིང་གི་རྣལ་འབྱོར་མའོ། ། སྲིན་པོ་ནི་ཚནྡོ་ཧ་དང་ཉེ་བའི་ཚནྡོ་ཧའི་རྣལ་འབྱོར་མའོ། ། ཀླུ་མོ་ནི་འདུས་པ་དང་ཉེ་བའི་འདུས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མའོ། ། ལྷ་མ་ཡིན་ནི་དུར་ཁྲོད་དང་ཉེ་བའི་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མའོ། ། དྲི་ཟ་མོ་ནི་ཉེ་བའི་གནས་བཞིའི་རྣལ་འབྱོར་མའོ། ། གཞན་ཡང་སྣ་ཚོགས་པ་ནི་གྲོང་མཐའ་དང་ཉེ་བའི་གྲོང་མཐའ་བརྒྱད་ཀྱི་མིའམ་ཅིའི་ལྷ་མོ་བརྒྱད་དོ། ། འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཅེས་པ་ནི། གདོང་དྲུག་ངོ་འཐོན་སྟོབས་ཀྱིས་མནན། ། གཞོན་ནུ་མ་ཡང་འཕྲོག་ནས་སུ། ། ཞེས་བཤད་པས་ལྷ་མོ་དང་དྲི་ཟ་མོ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་སྲིན་མོ་དང་ཀླུ་མོ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་མོ་དང་། མིའམ་ཅི་མོ་རྣམས་ལ་དགའ་བཞིའི་ལོངས་སྤྱོད་ནས།

If one possesses the power of meditation that simultaneously knows the conditioned and the unconditioned, as well as the conventional and the ultimate, that is the wisdom of union (yuganaddha); as it is said: "Furthermore, one does not train in anything else," and: "Those of great intelligence who see [reality] ascertain all aspects simultaneously." Thus, when union is attained, the Samayoga states: "By the power of manifesting as Brahmā, one suppresses [him]; having snatched away joy and bliss, one suppresses [him] by the power of manifesting as Śakra; having snatched away the mother of bliss and so forth..." Thus, one who exercises power over the Lord of the Thirty [Heavens] is one who brings the gods under control and enjoys their dissolution. The initial accomplishment is the yoginī who first bestows the accomplishment of the Mind. The yakṣas are the yoginīs of the fields and near-fields. The rākṣasas are the yoginīs of the caṇḍoha and near-caṇḍoha. The nāga women are the yoginīs of the assemblies and near-assemblies. The asuras are the yoginīs of the charnel grounds and near-charnel grounds. The gandharva women are the yoginīs of the four near-abodes. Furthermore, the various [beings] are the eight kinnara goddesses of the eight villages and near-villages. Regarding "the enjoyments of desire," it is said: "By the power of manifesting as the Six-Faced One, one suppresses [him]; having snatched away the young maiden..." Thus, one enjoys the four joys with the goddesses, gandharva women, yakṣīs, rākṣasīs, nāga women, asura women, and kinnara women.

ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་མཉམ་པར་བསྒོམ་པས་དོན་དམ་གྱི་བདེན་པ་དེ་ཉིད་སྒྱུ་མ་དང་། འོད་ གསལ་བ་དང་། ཟུང་འཇུག་ཐོབ་པའི་ཐབས་གསང་བ་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་དང་། དབང་བཞི་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་བསྐོར་ནས་རང་གི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྒྱུད་སྡེ་བཞི་ཐམས་ཅད་ལེ་དེ་བཞིན་དུ་བརྟག་པར་བྱའོ། ། བདུན་པ་བརྡའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡེ་ཤེས་བབས་པའམ། ཚོགས་ ཀྱི་འཁོར་ལོ་བྱེད་པའི་ཚེ་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མས་བརྡ་རྣམས་བསྟན་པ་ནི། དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ལག་པ་གཡོན་པས་བརྡ་བྱ། རྣལ་འབྱོར་མས་ལག་པ་གཡས་པས་བརྡ་བྱའོ། ། རྒྱུ་བ་སེམས་དང་མི་རྒྱུ་བ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གསུམ་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ གཡོན་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་མཐེབ་མོ་ལ་བཞུགས་སོ། ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་མཛུབ་མོ་ལ་བཞུགས་སོ། ། གུང་མོ་ལ་པདྨ་གར་གྱི་དབང་ཕྱུག། སྲིན་ལག་ལ་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ། ཐེའུ་ཆུང་ལ་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོའོ། ། སེན་མོ་ལྔ་ལ་རྟ་མགྲིན། དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱི་གཞི་ནི་སོར་མོ་ ཡིན་ནོ། ། ལག་པའི་མཐིལ་དུ་ཕོ་ཉ་དྲུག་དབུས་དང་འདབ་མ་ལྔ་འདུས་པ་ལ་བསྒོམས་ལ། གོ་ཆ་བགོ་ན་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་བཅུག་ལ། ལག་པའི་རྒྱབ་གཞལ་ཡས་ཁང་དུ་བསམས་ནས་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་བརྡ་བྱའོ། ། ལག་བའི་འབྱུང་བ་ལྔ་ནི་ལྷ་མོ་ལྔར་གོ་སླའོ། ། ལྡང་བའི་ཚེ་ལག་ པའི་རྒྱབ་ཏུ་ཐིམ་ནས་གཤེགས་པར་བསམ། དབང་མ་བསྐུར་བ་ལ་དམ་ཚིག་ཏུ་མི་བསྟན། ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལྷན་ཅིག་ཟ་བའི་ཚེ་བྱ།

By meditating on the equality of the vowels and consonants as method and insight, one attains the ultimate truth itself: the illusory body, clear light, and union. Through the secret wisdom-knowledge empowerment and the fourth empowerment, which are successively higher, all individuals practicing the yoga of their own deity should examine all four classes of tantra in that same manner. Seventh, regarding the characteristics of the symbols: when wisdom descends or when performing a feast offering (gaṇacakra), the heroes (vīra) and yoginīs display symbols. The heroes should make gestures with the left hand, and the yoginīs should make gestures with the right hand. Since the three worlds—the moving sentient beings and the non-moving vessel of the universe—and all beings within the vessel and its contents arise from the left [side] as the emptiness of illusion, Vajrasattva resides on the thumb. Vairocana resides on the index finger. Padmanarteśvara resides on the middle finger. Śrī Heruka resides on the ring finger. Ākāśagarbha resides on the little finger. Hayagrīva resides on the five nails. The basis of the heroes is the fingers. One should meditate on the six messengers gathered in the center and on the five petals within the palm of the hand. When donning the armor, the wisdom-being is inserted. Visualizing the back of the hand as a celestial mansion (vimāna), one should perform the symbols of the feast offering. The five elements of the hand are easily understood as the five goddesses. At the time of rising, one should visualize them dissolving into the back of the hand and departing. These symbols should not be shown to those who have not received empowerment as a matter of samaya. They should be performed when eating together at a feast offering.

ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དཔའ་བོ་ཐམས་ཅད་ཚོགས་པའི་ལག་པའི་མཁའ་འགྲོ་དྲ་བའི་སྡོམ་པ་ཡིན་ནོ། ། བརྒྱད་པ་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྒྱུད་ལེའུ་བདུན་ཅུའི་ དོན་ཐམས་ཅད་ཤེས་པས་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སློབ་དཔོན་བྱའོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཕན་ཚུན་རྗེས་འགྲོ་ཐམས་ཅད་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུ་བཞི་པ་སྐུའི་འཁོར་ལོ་ནས་བརྩམས་ནས་ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་པ་གོ་ཆའི་འཁོར་ལོའི་བར་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞིར་དཔའ་བོ་བལྟ་ བ་དང་། ཚུར་ལྷ་མོ་བལྟ་བས་རྗེས་འགྲོ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱིས་གཅོད་ཚིག་རྐང་པ་གཅིག་བཤད་ནས། ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་པ་ནས་བཞི་བཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་བར་དུ་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ལེའུ་བཅུ་པའི་ས་གཅོད་ནི་ཚིག་རྐང་ལྔ་ཡིན་ཏེ། སྣ་ཚོགས་བརྡ་ནི་དག་བྱེད་ ལ་སོགས་པའི་བརྡའ་བཞིའོ། ། ཚིག་ནི་པྲོ་ཏངྒི་པྲ་ཏི་པྲོ་ཏངྒི་ལ་སོགས་པ་ངག་གི་བརྡའོ། ། མཁའ་འགྲོ་མའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡེ་ཤེས་ལས་སྐྱེས་པའི་ལྷ་མོ། ། ཕོ་ཉ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཞིང་སྐྱེས་དང་སྔགས་སྐྱེས་སོ། ། སྒྲུབ་པ་པོ་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ནི་སྦྱོར་བ་གཙང་སྦྲ་གསུམ་གྱི་མཆོད་པ་དང་། དངོས་གཞི་གཙང་སྦྲ་གསུམ་གྱི་བརྟུལ་ཞུགས་དང་། རྗེས་གཙང་སྦྲ་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དང་། དབང་བཞི་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་མ་ལུས་པར་འཆད་པ་ཡིན་ནོ། ། ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་པའི་སྔར་སོང་བའི་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་དང་། ཕྱིས་འོང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རབ་གནས་ཀྱི་ལེའུ་ རས་རིས་བ་ལང་གི་པགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པར་བྲི་བ་དང་།

The gaṇacakra is the binding of the ḍākinī network of the hands of all the heroes. Eighth, the definition of skill in means is for the purpose of understanding that one should act as the gaṇacakra ācārya by knowing the meaning of all seventy chapters of the tantra. To this end, it says: "All mutual followings..." This refers to the thirty-four maṇḍalas from the fourth chapter, the Body Cakra, up to the thirty-seventh chapter, the Armor Cakra, where one views the heroes and views the goddesses in return; thus, they are called "all mutual followings." Having explained one line of the summary for the thirty-seven chapters in that way, the summary for the ten chapters on the branches of accomplishment from the thirty-eighth to the forty-seventh consists of five lines: the four signs, such as the "purifier of various signs" and so forth; the words, such as the verbal signs of proṭaṅgi, prati, proṭaṅgi, and so forth; the definition of the ḍākinīs as goddesses born of wisdom; and the definition of the messengers as those born of the field and those born of mantra. For the benefit of the practitioner, this explains without exception the result of the definition of the fourth empowerment, including the preliminary practice of the three purities of offering, the main practice of the three purities of ascetic conduct, and the concluding practice of the three purities of behavior. The forty-eighth chapter covers the consecration of all the previously mentioned thirty-four and those to follow, including the various ways of drawing on cloth, ox-hide, and so forth.

རྡོ་རྗེ་དང་རིན་པོ་ཆེ་དང་བ་སོ་དང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལ་འབུར་དུ་བརྐོས་པའི་སྐུ་གཟུགས་དང་། དེ་བཞིན་བྲི་བ་ནི་ཚོན་རྩི་བཤད་དོ། ། དྲི་ཆེན་ཆུ་དང་ཞག་དང་ཁྲག། མིག་སྨན་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་ཏེ། ། མི་རུས་བདར་བའི་ དཀར་པོ་དང་། ། རང་བྱུང་མེ་ཏོག་ས་བོན་དང་། རིགས་ངན་བྲམ་ཟེ་གདོལ་པ་མོ། ། གཡུང་མོ་ལས་བྱུང་རང་བྱུང་ཁྲག། ཤུ་ཀྲ་རཀྟའི་ཁྱད་པར་དང་། ། མི་སྐྲ་རུས་པའི་པིར་གྱིས་བྲི། ། ཞེས་ཕྱིས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། ། དམ་ཚིག་དང་ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུ་པ་མདོར་བསྟན་པས་ ཡན་ལག་གིས་གཅོད་དེ། དབང་བསྐུར་བའི་ཚེ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དམ་ཚིག་བཤད་པའོ། ། འདིར་དབང་བསྐུར་ནས་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཕྱིས་བསྒོམ་མོ་ཞེས་དགོངས་སོ། ། སྐུ་མདོག་གི་ནི་ཁྱད་པར་གྱིས། ། གང་གི་སྒྲུབ་པ་པོས་འགྲུབ་པ། ། ཞེས་པ་ནི་ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པའི་མདོར་བསྟན་དང་ཡན་ལག་གིས་ གཅོད་དེ། དཀྱིལ་འཁོར་གང་ལ་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའི་དུས་སུ་ཡེ་ཤེས་བབས་ནས་དབྱངས་སྐྱོང་གི་གླུ་ལེན་པ་དང་། རྫོགས་པའི་རིམ་པའི་དུས་སུ་དགའ་བྲལ་དུ་མི་གཏོང་བ་ནི་དབྱངས་སྐྱོང་བ་སྟེ་དབྱངས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་བདེ་བའོ། ། དེ་སྐྱོང་བའི་ལྷ་སྐུ་མདོག་དཀར་པོ་འབའ་ཞིག་གི་ཁྱད་པར་བསྒོམ་ པ་དང་། སྣ་ཚོགས་དགའ་བའི་གསང་སྔགས་དང་། ། ཞེས་པ་ནི་ལེའུ་གཅིག་པ་དང་གཉིས་པའི་བསྡུས་དོན་གྱིས་གཅོད་དེ་ཉེ་སྙིང་དང་སྙིང་པོའི་སྔགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའོ། ། གཞུང་ལུགས་སྣ་ཚོགས་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་ང་གསུམ་པ་རྣམ་དག་གི་ལེའུ་མདོར་བསྟན་པ་རྒྱས་པའི་ས་གཅོད་དོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་ ལུས་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་བྷ་ག་དང་།

Images carved in relief from vajra, precious gems, ivory, wood, and so forth, as well as those painted with pigments, are explained. Likewise: "Great urine, water, grease, and blood, and the great eye-salve as well; white [pigment] from ground human bone; self-arisen flowers and seeds; and the blood arising from the low-caste, the brahmin, the outcaste woman, and the ḍombī. With the distinction of śukra and rakta, one should paint with a brush made of human hair and bone." This will be explained later. By way of a summary and detailed analysis of the samaya and the forty-ninth chapter, the branches are determined. This explains the samaya of the maṇḍala at the time of conferring empowerment. Here, the intention is that after empowerment, one subsequently meditates on all the deities. Regarding the phrase, "By the distinction of the body colors, whichever practitioner achieves [success]," this is a summary and detailed analysis of the eighteenth chapter. At the time of the generation stage (utpattikrama) for whichever maṇḍala, the descent of wisdom (jñāna) and the singing of the melody-sustaining song, and at the time of the completion stage (niṣpannakrama), not letting [the bliss] fall into the "separation from joy" (viramānanda), is the "sustaining of the melody." Here, "melody" refers to the bliss of bodhicitta. One meditates on the specific body color of the deity who sustains that, which is exclusively white. Regarding the phrase, "The secret mantra of manifold joy," this is determined by the summarized meaning of the first and second chapters: it is the wheel of the near-essence and essence mantras. The "maṇḍala of various systems" is the summary and detailed analysis of the fifty-third chapter, the "Purity" chapter. The maṇḍala of the body, the maṇḍala of the bhaga, and...

དཀྱིལ་འཁོར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ་གཞུང་ལུགས་སྣ་ཚོགས་པའོ། ། ཡིད་འོང་དམ་ཚིག་མཆོག་རྣམས་དང་། ། ཞེས་པ་ནི་ཐབས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལེའུ་ང་བཞི་པའི་རྩ་བའམ་ས་གཅོད་དོ། ། སྣ་ཚོགས་རྣལ་འབྱོར་མ་མཆོག་དང་། ། ཞེས་པ་ནི་ལེའུ་ང་ལྔ་ པའི་རྩ་བའམ་ས་གཅོད་དེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གྲུ་གསུམ་པ་བསྒོམ་པའོ། ། ཡིད་འོང་དཔའ་བོ་སྣ་ཚོགས་དང་། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཡི་མན་ངག་དང་། ཞེས་པ་ནི་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་པའི་རྩ་བའམ་ས་གཅོད་དེ་རྒྱུའི་རྒྱུད་དང་། ཐབས་ཀྱི་རྒྱུད་དང་། འབྲས་བུའི་རྒྱུད་དང་གསུམ་སྟོན་པའོ། ། མཁའ་འགྲོ་མ་ཡི་མན་ངག་དང་། ། ཞེས་པ་ནི་ལེའུ་ང་བདུན་པ་རྩ་བའི་སྔགས་བཏུ་བ་དང་། ང་བརྒྱད་པ་གོ་ཆ་གཉིས་དང་སྙིང་པོའི་སྔགས་བཏུ་བ་དང་། ང་དགུ་པ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་སྙིང་པོའི་སྔགས་ཀྱི་འཁྲུལ་འཁོར་དང་། དྲུག་ཅུ་པ་རྫ་རྔ་བཅིང་བའི་གནོད་མཛེས་འཁོར་ལོའི་རྩ་བ་དང་ས་གཅོད་བསྟན་ ཏོ། ། སྣ་ཚོགས་རིགས་མཆོག་དམ་པ་དང་། ། ཞེས་པ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་དཀྲུགས་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཅིག་དང་། དངོས་གྲུབ་ལེན་པའི་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བོང་བུའི་རྣམ་པར་མཛད་པ་རེ་གཉིས་པ་དང་། རིགས་ལྔའི་དབང་བསྐུར་བ་རེ་གསུམ་པ་དང་། ལྷ་མོ་བཞིས་ཞུས་པ་རེ་བཞི་པ་དང་། གཤིན་རྗེའི་ འཁོར་ལོ་རེ་ལྔ་པའི་རྩ་བ་དང་ས་གཅོད་བསྟན་ཏོ། ། བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་མན་ངག་ནི། ། སློབ་མ་རྣམས་ལ་ཕན་ཕྱིར་རོ། ། ཞེས་པ་ནི་ལེའུ་རེ་དྲུག་པ་སྐྱེ་བ་བདུན་པའི་ཤས་བསྐྱར་བའི་ས་གཅོད་དོ། ། བདག་པོའི་ལས་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས། ། སྔགས་དང་རྒྱུད་ལ་ལེགས་པར་བསླབས། །

The maṇḍala is the dharmadhātu, the source of various scriptural traditions. "And the delightful, supreme samayas" refers to the root or topical outline of the fifty-fourth chapter, the Gaṇacakra of Method. "And the supreme, various yoginīs" refers to the root or topical outline of the fifty-fifth chapter, the meditation on the triangular wheel of Insight. "And the delightful, various heroes, and the pith instructions of the yoginīs" refers to the root or topical outline of the fifty-sixth chapter, which teaches the three: the causal tantra, the method tantra, and the resultant tantra. "And the pith instructions of the ḍākinīs" refers to the root mantras of the fifty-seventh chapter, the two armors and the extraction of the essence mantra of the fifty-eighth chapter, the yantra of the essence mantra of Vajravārāhī in the fifty-ninth chapter, and the root and topical outline of the Cakravartin Yamāntaka for binding the drum in the sixtieth chapter. "And the supreme, excellent various families" refers to the root and topical outline of the sixty-first chapter on agitating the city, the sixty-second chapter on the donkey-like Gaṇacakra for attaining accomplishments, the sixty-third chapter on the empowerment of the five families, the sixty-fourth chapter on the Questions of the Four Goddesses, and the sixty-fifth chapter on the wheel of Yama. "The pith instructions of the guru lineage are for the benefit of the disciples" refers to the topical outline of the sixty-sixth chapter on the repetition of the seven-birth [mantra]. "Highly skilled in the activities of the Lord, well-trained in mantra and tantra."

ཞེས་པ་ནི་ལེའུ་ རེ་བདུན་པའི་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བའི་སྔགས་དང་རྒྱུད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། རེ་བརྒྱད་པ་སོ་སོར་འབྲང་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྔགས་དང་རྒྱུད་ལ་ལེགས་པར་བསླབ་པའོ། ། བྱ་བའི་རྒྱུད་དང་། སྤྱོད་པའི་རྒྱུད་དང་། གཉི་གའི་རྒྱུད་དང་། རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་གཞན་གྱི་ཆོ་གའི་རིམ་པ་རིགས་གསུམ་མམ་རིགས་ལྔའི་ ལྷའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ངེས་བརྗོད་རྒྱུད་ཀྱི་ལས་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། ཕྲིན་ལས་རྣམ་བཞི་བཤད་པ་ལས་རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་བཤད་པར་བྱ་བའི་རྩ་བའི་རྒྱུད་འདིའི་སྔགས་པས་རྒྱུད་གཞན་གྱི་ཆོ་ག་རྣམས་ལྟ་བ་མངོན་སུམ་གྱི་ལམ་དང་སྤྱོད་པ་མནྟྲ་ཏནྟྲ་གསུམ་གྱིས་གཞན་རྨོངས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ལེའུ་ སུམ་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་དེ་རྣམས་ལྷའི་འཁོར་ལོར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྐྱེས་རབས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་འདྲ་བར། རྣལ་འབྱོར་མ་ཡིས་སྤྱོད་པ་དང་། ། ཞེས་པ་ཞིང་སྐྱེས་དང་། མཁའ་འགྲོ་མ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། ། ཞེས་ཡེ་ཤེས་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། མ་མོ་ཕྱི་རོལ་ ཕྱག་རྒྱ་ནི། ། ཞེས་པ་སྔགས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་ནི་རྒྱུད་ཐ་དད་པའི་བུད་མེད་དོ། ། ཕག་མོའི་རིགས་ལས་འབྱུང་བ་དང་། ། ཞེས་པ་ནི་བསམ་གཏན་དང་གང་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡོད་ལ། གསེར་རིར་དམངས་རིགས་སྟོང་ཕྲག་བཅུ། ། ཞེས་ལུང་བསྟན་པ་དང་། དེ་རྣམས་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཇི་ལྟར་གཞག་ཅེ་ ན་ཡེ་ཤེས་དང་། ཐུགས་དང་། གསུང་དང་། སྐུ་དང་། དམ་ཚིག་གི་འཁོར་ལོ་དཔའ་བོ་ཀུན་གྱི་སྤྱོད་པ་དང་མཐུན་པའི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་སྤྱོད་ལམ་དང་ལྡན་པའི་རིགས་སོ། །

This refers to the thorough training in the mantras and tantras of the Māyājāla maṇḍala in the sixty-seventh chapter, and the mantras and tantras of the Pratisarā maṇḍala in the sixty-eighth chapter. Regarding the ritual sequences of the Kriyā, Caryā, Ubhaya, and other Yoga tantras, the specific distinctions of the deities of the three or five families are established through the very activity of the Abhidhāna-tantra. From the explanation of the four activities, the practitioner of this root Vajraḍāka-tantra should understand that the rituals of other tantras are to be known through the path of direct perception, the view, and the three—mantra, tantra, and conduct—which prevent the delusion of others. If one asks how those yoginīs of the thirty-eighth chapter and others become the wheel of deities: "The conduct of the yoginīs," which refers to the field-born (kṣetrajā); "and likewise the ḍākinīs," which refers to those born of wisdom (jñānajā); and "the mātṛs and the external mudrās," which refers to mantra. "External" refers to women from different tantras. "Arising from the family of Vārāhī" refers to those who possess the vows of concentration and the absence of a person (pudgala). As for the prophecy: "Ten thousand of the lower caste on the Golden Mountain." If one asks how they are to be placed in the maṇḍala: they are the families possessing the colors, shapes, and modes of conduct of the wheels of wisdom, mind, speech, body, and samaya, which are in accordance with the conduct of all the heroes (vīra).

འཁོར་ལོའི་སྤྱོད་པ་ཤིན་ཏུ་སླ་ནི་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རམས་ཀྱིས་བྱུག་པ་དང་། གསུངས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་མཚལ་ གྱིས་བྱུག་པ་དང་། སྐུའི་འཁོར་ལོ་རྡོ་ཐལ་གྱིས་བྱུག་པ་དང་། གྲི་གུག་དང་། ཐོད་པ་དང་། ཁ་ཊྭཱཾ་ག་ཅང་ཏེའུ་དང་། སྲོག་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་ཆུད་པའི་བསྒོམ་པ་དང་། བཟླས་པ་བསམ་གཏན་དང་། སྒྱུ་མ་དང་། འོད་གསལ་དང་། ཟུང་འཇུག་བསྒོམ་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་བསླབས་པ་ ཕྱི་རོལ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་སྤྲོས་བཅས་དང་། སྤྲོས་མེད་དང་ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་མེད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མཁས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་སྤྱོད་པའི་རྒྱས་བཤད་བྱས་ནས་སློབ་དཔོན་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པ་ནི་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་རིགས་ལས་བྱུང་བ་དང་། སློབ་དཔོན་གྱི་སྤྱོད་པ་བསྙེན་སྒྲུབ་ བཞིའི་ཁྱད་པར་དང་། ཡུལ་གྱི་སྤྱོད་པ་སྒྲ་ཉམས་དང་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་དང་། སངས་རྒྱས་སྤྱན་གྱི་རྒྱུད་མཉམ་སྦྱོར་དང་། མཱ་མ་ཀཱིའི་རྒྱུད་དགྱེས་རྡོར་དང་། གོས་དཀར་མོའི་རྒྱུད་བདེ་མཆོག་དང་། སྒྲོལ་མའི་རྒྱུད་སྒྲོལ་མ་འབྱུང་བའི་རྒྱུད་དང་བཞི་ཤེས་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་དེ་ཉིད་བསྡུས་པ་ དང་། གསང་འདུས་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་ཅོད་པན་དང་། པདྨ་དྲ་བ་ཅན་དང་། རྡོ་རྗེ་དོན་ཡོད་པའི་རྒྱུད་ལྔ་ཤེས་པ་དང་། བྱ་བའི་རྒྱུད་དཔུང་བཟང་དང་། རྒྱུད་ཀྱི་དབྱེ་བ་རིག་པ་མཆོག་དང་། སྣ་ཚོགས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་དང་། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དབང་བསྐུར་བའི་རྒྱུད་དང་། སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བའི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལུང་ལས་འགྲུབ་པའི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་འདུལ་བ་མདོ་སྡེ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དང་།

The conduct of the wheels is extremely easy: the heart wheel is smeared with ink, the speech wheel with vermilion, and the body wheel with lime. One must be thoroughly trained in the meditation on the curved knife, skull cup, khaṭvāṅga, and hand-drum; the meditation on the life-force entering the avadhūtī; and the recitation, concentration, illusion, clear light, and union. One should understand the external lords of yoga who are skilled in the elaborate, unelaborate, and extremely unelaborate conducts. Having thus explained the conduct in detail, one who is skilled in the characteristics of a master is one born from the family of glorious Heruka. They must know the distinctions of the master’s conduct regarding the four branches of approach and accomplishment; the conduct of the regions regarding Prakrit and Sanskrit languages; and the four tantras: the Samayoga of Buddhalocanā, the Hevajra of Māmakī, the Cakrasaṃvara of Pāṇḍaravāsinī, and the Tārābhava tantra of Tārā. They must know the five Yoga Tantras: the Tattvasaṃgraha, the Guhyasamāja, the Ratnamukuṭa, the Padmajāla, and the Amoghasiddhi-vajra tantra. They must know the five Action Tantras: the Subāhuparipṛcchā, the Vidyottama, the Viśvasiddhi, the Vajrapāṇyabhiṣeka, and the Māyājāla tantra. Furthermore, they must know the three baskets of the Buddha’s word: the Abhidharma, Vinaya, and Sūtra treatises that establish the teachings.

མདོའི་སྡེ་དང་སྐྱེས་པ་རབས་ཀྱི་སྡེ་ལ་སོགས་པ་གསུང་རབ་མདོ་སྡེ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་དང་། བླ་ན་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་སྐབས་བརྒྱད་སྟོན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ རྒྱས་འབྲིང་གསུམ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་ནི་སློབ་དཔོན་ཁ་ཅིག་ཚངས་པ་དང་བརྒྱ་བྱིན་དང་ཁྱབ་འཇུག་དང་མ་ཧཱ་དེ་བས་བཤད་པའི་བསྟན་བཅོས་དོར་བྱར་ཤེས་པའོ་ཞེས་འཆད་ཀྱང་། སྒྲ་དང་ཚད་མ་ཤེས་པ་སྤྱོད་པའི་མཆོག་འཇིག་རྟེན་པ་ཇི་ལྟར་མོས་པ་རིག་པའི་གནས་ལྔ་སྣ་ཚོགས་ པ་བསླབས་ནས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ཐབས་མཁས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་པོའོ། ། དེ་ལྟར་ཐོས་བསམ་གྱིས་ཤེས་ནས་རྣལ་འབྱོར་པ་བསྒོམ་པའི་ཚེ་འཁོར་ལོ་བདེ་མཆོག་མཐར་ཐུག་པའི་གནས་བསྐྱེད་རིམ་དང་རྫོགས་རིམ་སྦྱོར་བ་དང་དངོས་གཞི་ཐམས་ཅད་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། ། རྗེས་ནི་བཟའ་བའི་ ཚེ་ནང་གི་སྦྱིན་སྲེག་དང་། སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྣོད་བཅུད་ལྷའི་འཁོར་ལོར་བསྒོམ་པ་དང་། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔས་ཡིད་གཉིས་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་མཆོད་པ་དང་། ཡི་གེ་བརྒྱ་པས་གསང་སྔགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཤྲཱི་ཧེ་རུ་ཀ་ས་མ་ཡ་མ་ནུ་པཱ་ལ་ཡ་ཞེས་མིང་དང་གཅིག་ཏུ་སྤེལ་ལ་བཟླས་ན་ལྷག་པ་ དང་མ་ཚང་བ་བསྐང་ངོ་། ། གསུམ་པ་རྒྱུན་དུ་བྱ་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི། དངོས་གྲུབ་གསུམ་གྱིས་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་རྩ་བའི་སྔགས་རྟག་ཏུ་བཟླ་བ་དང་། སྔགས་བཏུ་བ་བྱས་ནས་གོ་ཆའི་དང་། ཡབ་ཡུམ་གྱི་སྙིང་པོ་དང་ཉེ་སྙིང་དང་སྲུང་བ་གནོད་མཛེས་ཀྱི་སྔགས་བཏུས་ལ་བཟླས་པར་ བྱའོ། ། གནས་གང་དུ་བཏུ་སྙམ་ན། རྫ་རྔའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པའི་དབུས་སུ་ཡི་གེ་བཀོད་ནས་བཏུ་བའམ།

The twelve branches of the excellent speech, such as the sūtra class and the jātaka class, as well as the Perfection of Wisdom in its extensive, medium, and concise versions, which teach the eight chapters of unsurpassed conduct; and as for external treatises, although some masters explain that one should recognize as things to be discarded those treatises taught by Brahmā, Śakra, Viṣṇu, and Mahādeva, [the text continues]: "Having trained in the various five fields of knowledge, which are the supreme conduct for those who understand grammar and logic, according to the inclinations of worldly beings"—this is the first characteristic of skill in means. Having thus understood through hearing and reflection, when the yogi practices meditation, they should train in all the preliminary, main, and concluding stages of the generation and completion phases of the ultimate Cakrasaṃvara. As for the conclusion: at the time of eating, there is the inner homa; all conduct consists of meditating on the environment and its inhabitants as the maṇḍala of deities, making offerings with the five sensory qualities with a mind free of doubt, and reciting the hundred-syllable mantra to teach the secret mantra. By reciting the mantra "Śrī Heruka samaya manupālaya," mixing the name with the mantra as one, any excesses or omissions are restored. Third, skill in the method of constant practice: one should constantly recite the root mantra that accomplishes all aims through the three siddhis. Having performed the extraction of the mantra, one should recite the armor mantras, the heart and near-heart mantras of the Father and Mother, and the protective mantra of Sumbharāja. If one wonders in what place to extract them: one extracts them by arranging the syllables in the center of a very beautiful maṇḍala of a clay drum.

པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་པའི་དབུས་ཀྱི་ལྟེ་བ་ལ་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔགས་བཅུ་པོས་འབྱུང་བའི་ཡི་གེའི་ཕྱི་མོ་དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུ་ བཀོད་ནས་གསང་སྔགས་ཐམས་ཅད་གསང་བའི་གསང་བ་གྲུ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་བཏུའོ། ། ཡི་གེ་ཕྱི་མོ་ནི་སྔགས་ཀུན་གྱི་གནས་ཡིན་ཞིང་ལྷའི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྐྱེད་པས་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེའི་དམ་ཚིག་ཏུ་གཞན་ལ་མི་བསྟན། བསྟན་ན་དངོས་གྲུབ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། བཞི་ པ་རྣམ་དག་གི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་ཕྱིས་འོང་བའི་བསྒོམ་པ་འདི་ནི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདུད་བཞི་བཅོམ་པས་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་བླ་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དངོས་གྲུབ་ནམ་གྱི་ཚེ་ན་ཐོབ་ཅེ་ན། ཚེ་འདི་ལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་གོ་འཕང་འཐོབ་པོ། ། ཕུང་པོའི་བདུད་ལས་རྒྱལ་ བའི་ཕྱིར། ། སྙིང་གར་ཧྲཱིཿལས་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད། ཨ་ལས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཧཱུཾ་ལས་ཚད་མེད་པའི་འོད་ཟེར་བཞི་སྤྲོས་ནས་འགྲོ་བའི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལྷར་བྱས་པ་དང་། རང་གི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་བསྡུས་པས་ལྷར་བྱས་པ་ནི་བྱམས་པའི་གོ་ཆ་བགོས་པ་སྟེ། སྙིང་རྗེ་ཡི་ནི་ཡ་ལད་བགོས། ། ཞེས་བྱའོ། ། ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚོན་ཆས་ལྷའི་འཁོར་ལོ་སྒྱུ་མ་དང་སྟོང་པར་བསྒོམས་པས་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་ལས་རྒྱལ་ལོ། ། ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་བཟློག་ཆེན་མོའི་སྲུང་བས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྒྱབ་ཏུ་རྡོ་རྗེ་ཁ་བཞི་པས་མཚན་ པ་དང་།

In the center of the hub of an eight-petaled lotus, the forty-nine primary letters—the vowels and consonants from which all mantras arise—are arranged. From within the secret triangle, the secret of secrets, all secret mantras are extracted. These primary letters are the locus of all mantras and the source from which all the classes of deities are generated; therefore, they are the samaya of the mantra letters and must not be shown to others. If they are shown, one’s accomplishments (siddhi) will degenerate. Fourth, regarding skill in the method of complete purity: this subsequent meditation is supreme. Why? Because by conquering the four Māras, the unsurpassed accomplishment of desire is attained. When is this accomplishment attained? In this very life, the state of Vajrasattva is attained. To be victorious over the Māra of the aggregates (skandha-māra): from the syllable hrīḥ at the heart, an eight-petaled lotus arises; from a, a moon maṇḍala; and from hūṃ, four immeasurable rays of light are emitted. These transform the aggregates, elements, and sense bases (āyatana) of sentient beings into deities, and by absorbing the aggregates, elements, and sense bases of oneself, they are likewise transformed into deities. This is the donning of the armor of loving-kindness, as it is said: "Don the cuirass of compassion." By meditating on the deity’s wheel as an illusion and emptiness with the weapon of insight (prajñā), one is victorious over the Māra of the afflictions (kleśa-māra). According to the great reversal protection of the twenty-first chapter, the back of the wisdom wheel and the heart wheel is marked with a four-faced vajra.

སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་ལས་རྡོ་རྗེ་པདྨ་འཁོར་ལོའི་ཕྲེང་བས་མཚན་པས་སྲུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྩོལ་བས་འཆི་བདག་གི་བདུད་ལས་རྒྱལ་བར་རྒྱུད་འདི་ཉིད་ལས་འཆད་དོ། ། ལྷའི་བུའི་བདུད་ལས་རྒྱལ་བ་ནི། སུ་མྦྷ་ནིའི་ བཀའི་འཁོར་ལོ་སྲུང་བ་ཆེན་པོའི་ཕུར་བུས་བགེགས་མེད་པ་དང་། ལོགས་སུ་རྡོ་རྗེའི་རབ་དང་། འོག་ཏུ་རྡོ་རྗེའི་ས་གཞི་དང་། སྟེང་དུ་མདའི་དྲ་བ་དང་། སྟེང་གི་བླ་རེ་མེ་འོད་ཀྱི་ཕྲེང་བ་རབ་ཏུ་དགྱེས་པས་གདུག་པའི་བདུད་ཐམས་ཅད་སྐྲག་པར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་འདི་ལྟར་བསྒོམ་སྟེ། འོག་ཏུ་ས་གཞི་ དང་རྡོ་རྗེའི་ས་གཞི་གཉིས་ལས། ལོགས་སུ་རྡོ་རྗེ་རབ་དང་དྲ་བ་གཉིས། སྟེང་དུ་མདའི་བླ་རེ་དང་རྡོ་རྗེའི་བླ་རེ་གཉིས། ཐམས་ཅད་གདུག་པ་སྐྲག་པའི་མེ། ཕྱིས་ཕུར་བུ་བཅུ་གཉིས་པ་བགེགས་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཆོ་གའི་གོ་རིམ་ཡིན་ནོ། ། ལས་དང་པོ་པའི་བདུད་བཞི་ལས་རྒྱལ་བའི་རྣམ་དག་ བཤད་ནས། ཟབ་པའི་རྫོགས་རིམ་བསྒོམ་པ་ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་མེད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བྱེད་པ་ནི། རང་རིག་པས་སེམས་ཀྱི་ཆོས་འདུས་བྱས་རྟོགས་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་བདུད་བཞི་མི་འཇོམས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་བདུད་དང་བདུད་མ་ཡིན་པ་རང་གི་སེམས་འདུས་མ་བྱས་ལ་བཅིངས་པས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདུད་འཇུག་པ་མེད་དོ། ། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་སེམས་ནི་དྲི་ཡང་དེ་ཡིན། བྱུག་པ་ཡང་དེ་ཡིན། གཡས་ངོས་སུ་སྟེའུས་འཇོག་པ་དང་། གཡོན་ངོས་སུ་ཙནྡན་གྱིས་སྐུད་པ་ལ་འདུས་མ་བྱས་རྟོགས་པས་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མཁས་པའི་ཕྱིར་ན་མི་དགའ་མེད། ། བསོད་ནམས་བསགས་པས་སྡུག་བསྔལ་མེད། །

From among the three cakras of body, speech, and mind, it is explained in this very tantra that by being marked with the garlands of vajra, lotus, and cakra, it is the supreme protection of all and bestows all accomplishments, thereby conquering the Māra of the Lord of Death. As for conquering the Māra of the Son of the Gods: through the great protective kīla of the command-cakra of the sumbhanī mantra, there is freedom from obstacles. On the sides is the vajra-fence, below is the vajra-ground, above is the net of arrows, and above that is the canopy of fire-light garlands, which terrify all malicious Māras. One should meditate in this way: between the ground and the vajra-ground below, there are the vajra-fence and the net on the sides; above, there are the arrow-canopy and the vajra-canopy. All are the fire that terrifies the malicious. This is the sequence of the ritual for making the twelve kīlas free from obstacles. Having explained the purity of conquering the four Māras of the beginner, the practice of the extremely unelaborate conduct of the profound completion stage is as follows: if one realizes the conditioned phenomena of the mind through self-awareness, the four external Māras are not overcome. By binding the external Māras and non-Māras within one's own unconditioned mind, the conventional Māras have no way to enter. The unconditioned mind is the perfume, and it is also the ointment. Placing an axe on the right side and sandalwood on the left side, through the realization of the unconditioned, the mind is in a state of equanimity. Thus: "Because of wisdom, there is no displeasure; because of accumulated merit, there is no suffering."

ཅེས་ གསུངས་སོ། ། སྟེ་འུས་འཇོག་པ་ལ་བཟོད་པ་བསྒོམ་པ་ནི་མེ་ཏོག་ཡིན་ལ། སེམས་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་ལ་འབད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་གཏོར་མ་ཡང་དེ་ཡིན། སེམས་དག་པ་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་མར་མེ་ཡང་དེ་ཡིན། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་མཉམ་ཉིད་བསྒོམ་པ་བདུག་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་དང་། ། ཇི་ལྟར་མར་ལ་མར་བཞིན་དུ། ། རང་གིས་རང་གི་ཆོས་ཉིད་མཐོང་། ། མཆོད་དང་ཕྱག་འཚལ་ཀུན་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གང་གསུངས་ན་ཅི་དེ་དག་གི་བསྐྱེད་ཆོག་གི་ལུགས་གང་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར། སྔོན་འགྲོ་ལྔ་དང་དངོས་གཞི་གསུམ། ། རྗེས་བརྒྱད་ཐུན་མཚམས་བཅུ་གཉིས་ཏེ། ། རྒྱས་པའི་ཡན་ལག་བཞི་བཅུ་བརྒྱད། ། སྦྱོར་བ་དང་པོའི་ཆོས་དགུ་དང་། ། དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་པོའི་མཆོག་གི་དྲུག། ལས་རྒྱལ་མཆོག་བརྒྱད་བསྡུས་པའི་དགུའོ། ། རྩ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལེའུ་གསུམ་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ལྟར་གླེང་གཞི་དང་། གླེང་ བསླང་བ་དང་། རྒྱུད་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དང་། རྒྱུད་ཀྱི་ལུས་མདོར་གཞག་པ་བཤད་ནས། རྒྱུད་ཀྱི་དོན་དང་པོ་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཅུ་བདུན་ལས་ཐོག་མ་སྐུའི་འཁོར་ལོ་སྟོན་པར་བཞེད་པས་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ནི་འབྲས་བུའི་ཧེ་རུ་ཀའོ། ། དེ་ཁོ་ན་ ཉིད་ཀྱི་གསང་བ་ནི་སྐུ་གསུམ་བསྒྲུབ་པའི་སྒོམ་པའི་ཐབས་བཅུ་བདུན་གསུངས་པའོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་རྣམས་ཀྱིས་བདུད་རྩི་ལྔས་མཆོད་ཕྱག་འཚལ་ནས་ཞུས་པའི་རྗེས་ལ་དེ་ནས་ཞེས་གསུངས་སོ། །

Thus it was said. Cultivating acceptance in the face of what is difficult to endure is the flower; the diligence of the mind striving for emptiness is the offering cake; the naturally luminous purity of the mind is the lamp; and meditating on the equality of the conditioned and the unconditioned is the incense. Why is this? As it is said: "Just as water is placed in water, and just as butter is mixed with butter, one sees the nature of phenomena within oneself; this is all of the offerings and prostrations." If one asks what the system of the generation ritual for these is: "The five preliminaries and the three main practices, the eight concluding stages and the twelve intervals, making forty-eight extensive branches; the nine dharmas of the first application, the six of the supreme king of the maṇḍala, and the nine summarized from the eight of the supreme king of activities." This is the commentary on the third chapter of the Root Tantra. Having thus explained the introduction, the exhortation, the cause for the arising of the tantra, and the brief presentation of the body of the tantra, the author intends to show the first of the seventeen maṇḍalas for accomplishing the siddhis—the wheel of the body—and therefore says, "Then." The Blessed One Vajraḍāka is the resultant Heruka. The secret of suchness refers to the teaching of the seventeen methods of meditation for accomplishing the three bodies. The phrase "Then" is spoken after the retinue has made offerings of the five nectars and prostrated, and then requested the teaching.

གཞན་ཡང་བཤད་བྱ་བ་ནི་སྐུའི་འཁོར་ལོ་ངེས་བརྗོད་རྒྱུད་ཀྱི་བླ་མ་འདི་རྗོད་བྱེད་དོ། ། དེའི་བརྗོད་བྱ་སྒྲུབ་པ་པོ་ལ་ཕན་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་རིམ་པ་ཇི་ལྟར་ཤེས་སྙམ་ན། འདས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས། ། མ་འོངས་རྣམས་ཀྱང་གསུང་འགྱུར་ལ། ། ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྫོགས་སངས་རྒྱས། ། ཞེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བླ་མ་དུས་གསུམ་དུ་བརྒྱུད་པས་ བཤད་པའི་རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་མ་དག་གིས་ཀྱང་བཤད་པར་བྱ་བ་རྩ་བའི་རྒྱུད་བསྡུས་པ་འདིས་གསལ་བར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། ། སྒྲུབ་ཐབས་ལ་དོན་གསུམ་སྟེ། སྒྲུབ་པའི་རྟེན་གང་ཟག་དང་། སྒྲུབ་པའི་གནས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཐབས་སོ། སྒྲུབ་པ་པོ་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ནི་མཚན་ཉིད་བཅུ་ དྲུག་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་ནས། དམ་ཚིག་བསྲུང་བ་དང་ཡིད་གཉིས་མེད་པ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དང་། བགེགས་ལ་སོགས་པས་མི་འཇིགས་པ་དང་། མཚན་མ་ཐོབ་པས་ཚེས་གྲངས་མི་བརྩི་བ་དང་། སྐར་མ་མི་ལྟ་བ་དང་། སྨྱུང་བ་ མི་བྱེད་པ་དང་། གཙང་སྦྲ་ཁྲུས་མི་བྱེད་པ་དང་། ཁ་ཟས་ལ་མི་གཙང་བ་མེད་པ་དང་། སྒོ་དགུའི་དབང་པོ་དྲི་མ་དང་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། དུས་དྲུག་མི་ལྟ་བ་དང་། ཆུ་ཚོད་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མི་ལྟ་བས་གྲོལ་བ་དང་། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་གཉིས་ཀྱིས་དག་པ་སྤངས་པ་དང་། རང་གི་རྒྱུད་བདེ་ མཆོག་གི་བཟླས་པའི་སྔགས་དང་། བསྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཤེས་པ་དང་། སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་མཚན་ཉིད་བཅུ་དྲུག་དང་ལྡན་པའོ། ། སྒྲུབ་པའི་གནས་ནི་བཅུ་བཞི་སྟེ། རི་སུལ་ནས་བཞི་མདོའི་བར་དུའོ། །

Furthermore, that which is to be explained is this Guruparamparā of the Abhidhānottara-tantra, which is the cakra of the Body. Its subject matter is for the benefit of the practitioner. If one wonders how the stages of the sādhana are to be understood: "The Buddhas of the past have spoken it; those of the future will also speak it; and the Perfect Buddhas of the present [have spoken it]." Thus, because the guru of the Buddhas has transmitted it through the three times, this condensed mūla-tantra will clearly be understood as that which is to be explained by the vyākhyā-tantra, the Vajraḍākinī. The sādhana has three points: the person who is the support for practice, the place of practice, and the method of practice. Regarding the person who is the support for the practitioner, they possess sixteen characteristics: having abandoned conceptualization of the five external sensory qualities, guarding the samaya, having resolved upon the absence of doubt, being fearless of obstacles and the like, not calculating dates because signs have been obtained, not observing the stars, not performing fasting, not performing ritual purification or bathing, having no impurity regarding food, not purifying the stains of the nine gates of the senses, being liberated by not observing the six times or the thirty-two ghaṭikās, having abandoned the purity of the two ascetic practices (dhūtaguṇa), and knowing the mantra for the recitation of one's own Cakrasaṃvara tantra and the yoga of meditation. Possessing compassion and acting for the benefit of sentient beings—these are the sixteen characteristics. The places of practice are fourteen, ranging from mountain caves to crossroads.

གནས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་དངོས་གྲུབ་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་སྩོལ་ བའོ། ། ལས་དང་པོ་པས་གནས་པ་བརྟག་པ་བྱས་པ་དང་། མཚན་མ་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཡིད་གང་དུ་དགའ་བ་དེར་བསྒྲུབས་ན་དངོས་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། སྒྲུབ་པའི་ཐབས་དུ་བསྒོམ་ཞེ་ན། དབྱེ་བ་དུ་མས་བསྒོམ་པ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་གོ། ། དེའི་རྒྱུ་ཅི་ཞེ་ན། གདུལ་བྱའི་མོས་པ་ བསམ་པའི་དབང་གིས་སོ། ། དེ་ལ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་བདུད་རྩིས་ས་གཞི་བྱུགས་པ་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་མེ་ཏོག་འཐོར་བའི་འབད་པ་བརྩོན་འགྲུས་དང་། སྣ་ཚོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་གྲོལ་ལམ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཡིད་དུ་འོང་བ་བཅུ་གཉིས་དང་། ། བཅུ་དྲུག་ལང་ཚོས་བརྒྱན་པའི་གདན་ལ་དགའ་བ་བཞིའི་བསམ་གཏན་བསྒོམ་པའོ། ། བྱེང་རྨུགས་དང་རྒོད་འགྱོད་བསལ་ནས་རྩེ་གཅིག་པའི་སེམས་ཤེས་རབ། དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་བསྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་དང་ལྡན་པའི་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ནི་གསུམ་སྟེ། སྔོན་འགྲོ་དང་། དངོས་གཞི་དང་། རྗེས་སོ། ། དེ་ལ་སྔོན་འགྲོ་ནི་ལྔ་སྟེ། དང་པོ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ནི་སྙིང་གར་ཧྲཱིཿལས་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད། ཨ་ལས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར། དེའི་སྟེང་དུ་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ལས་འོད་ཟེར་དཀར་པོ། ། སེར་པོ། དམར་པོ། ལྗང་གུ་བཞི་འཕྲོས་པས་སེམས་ཅན་ལ་ཚངས་པའི་གནས་བཞིས་བྱམས་པས་ཕུང་ པོ་ལྔ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལྷར་བསྐྱེད་པའི་བདེ་བ་དང་ཕྲད་པར་བྱས། སྙིང་རྗེས་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ། དགའ་བས་ལྷའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས།

The result of the location is the bestowing of all desired accomplishments. For a beginner, one should examine the location; for a yogi who has attained the signs, if one practices wherever the mind finds joy, accomplishment will be achieved. If one asks, "How many ways are there to meditate on the means of accomplishment?" there are fifty-six maṇḍalas through various classifications. If one asks, "What is the cause of that?" it is due to the power of the inclinations and intentions of those to be trained. Regarding that, the branches of the means of accomplishment are as follows: the ground is smeared with the nectar of the five wisdoms, which is the perfection of generosity; the scattering of flowers is the effort of discipline and acceptance; diligence is the liberation of the various mudrās; on the seat adorned with the youth of the twelve or sixteen, one meditates on the concentration of the four joys, which is the dharma-mudrā of the liberation path; and the wisdom of one-pointed mind is the clearing away of lethargy, sleep, agitation, and regret. Thus, the means of accomplishment, possessing the branches for achieving the six perfections, are threefold: the preliminaries, the main practice, and the conclusion. Regarding that, the preliminaries are fivefold. First, for the benefit of sentient beings: from the syllable HRĪḤ at the heart, an eight-petaled lotus arises; from the syllable A, a moon maṇḍala; and upon that, from the syllable HŪṂ, white, yellow, red, and green light rays radiate. Through these, by means of the four brahmā abodes, one causes sentient beings to meet with the bliss of generating the five aggregates, the elements, and the sense bases as deities through loving-kindness; through compassion, one separates them from the suffering of the three realms; and through joy, one realizes the dharmatā of the deities.

བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ་དབྲི་བཀོལ་མེད་པས་བཏང་སྙོམས་པར་བྱས་པའམ། ། ཡང་ན་སྦྱིན་པ་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་། དོན་སྤྱོད་པ་དང་། དོན་མཐུན་པར་བྱས་ནས་སམ། ཡང་ན་འོད་ཟེར་སྤྲོས་པས་དགེ་བ་བཅུ་ལ་བཀོད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་རྣལ་འབྱོར་བསྲུང་བའོ། ། དེའི་འོད་ཟེར་ཚུར་འདུས་པས་ཕྱི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། ནང་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ལྷ་བསྒོམ་ པ་དང་། ཕྱིའི་དབང་པོ་ལྔ་དང་ནང་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་དང་དྲུག་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སེམས་དཔའ་དྲུག་ཏུ་བསྒོམ་པ་དང་། ཕྱི་འབྱུང་བ་བཞི་ནམ་མཁའ་དང་བཅས་པ་ལྷ་མོ་ལྔར་བསྒོམ་པ་ནི། ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བལྟས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པར་དག་པའི་ལྷ་བསྒོམ་པ་སྟེ། དེའི་ མཚན་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ཟག་པ་མེད་པའི་ལྷ་མཆོག་དམ་པ་རང་གི་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་ལ་གནས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་བདག་ཕུང་པོའི་བདུད་ལས་བསྲུང་བའོ། ། དེ་ནས་ཚོགས་བསགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ནི། རང་གི་སྙིང་གར་ཧྲཱིཿལས་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་པ། དེའི་དབུས་སུ་མ་ལས་ཉི་མའི་དཀྱིལ་ འཁོར། དེའི་སྟེང་དུ་ཧཱུཾ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལས། ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པའི་འོད་ཟེར་གསལ་བ་འཕྲོས་པས། ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་དུ་ཁྱབ་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་ཉོན་མོངས་པ་ཞི་བའི་སྐུ་སྔོན་གྲུབ་པའི་སངས་རྒྱས་བསྐུལ་ནས་སྡིག་པ་བཤགས་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་སྐྱབས་ སུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །

Through equanimity, one acts with impartiality toward sentient beings without partiality or bias; or, having practiced generosity, pleasant speech, purposeful conduct, and consistency of purpose; or, having performed the welfare of sentient beings by establishing them in the ten virtues through the radiation of light rays, one maintains the yoga. As those light rays are reabsorbed, one meditates on the outer aggregate of form and the inner aggregates of feeling, perception, formations, and consciousness as illusion-like deities. One meditates on the six—the five outer faculties and the inner mental faculty—as six illusion-like bodhisattvas. Meditating on the four outer elements together with space as the five goddesses, one views them all as emptiness. This is the meditation on the deities who are the purity of the aggregates, elements, and sense bases. Its characteristic is to abide in the mere appearance of one’s own mind as the supreme, sublime, and stainless deity of the accumulations for awakening; this is the protection of the self from the Māra of the aggregates. Then, the yoga for gathering the accumulations is as follows: from the syllable HRĪḤ at one’s heart, an eight-petaled lotus arises. In its center, from the syllable MA, is a sun mandala. Upon that, from the HŪṂ of supreme suchness, vivid light rays of various colors radiate, pervading all ten directions. These rays invoke the Buddhas of the past, whose bodies are of the nature of the five primordial wisdoms and who have pacified the afflictions. Through this, they grant blessings for the confession of misdeeds, rejoicing, taking refuge, and so forth.

དེ་ནས་ནམ་མཁའི་ཁམས་ལྔ་ཉམས་དགའ་བར་དཀྱིལ་འཁོར་མཆོག་ལྔ་མཐོང་བ་ནི། འཁོར་ལོ་བདེ་མཆོག་གི་ལྷ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཁྲོ་བོའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་མཐོང་སྟེ། གཙོ་བོ་སངས་རྒྱས་ལྔ་དང་། འཁོར་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཕྲག་ལྔ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འཁོར་ལོ་བདེ་མཆོག་གི་གཟུགས་ཅན་བླ་མ་གཙོ་བོའི་ཆ་བྱད་ཅན་དང་། ལྷ་མོ་བཅུ་གཉིས་སྣ་ཚོགས་པ་མཐོང་ནས་རྣལ་འབྱོར་པ་བདག་གིས་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པ་ནས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་ལྷ་མོ་བརྒྱད་དམ་བཅུ་དྲུག་གམ་ཉི་ཤུས་ མཆོད་ལ། བླ་མ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཕྱག་བྱ། རྗེད་པར་བྱའོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་ཚོགས་དང་། ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་འོད་ཟེར་སྤྲོས་པས་རྣལ་འབྱོར་པ་དང་། འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་བསྐྱེད་ནས་འགོད་པ་ནི་སྡིག་པ་བཤགས་སོ། ། དེ་ལ་དགའ་ བ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའོ། ། དེ་ནས་འོད་ཟེར་གྱེན་ལ་བསྡུས་པས་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ཀུན་ཁྱབ་པར་སངས་རྒྱས་ལྔའི་དཀྱིལ་འཁོར་མཆོག་རྣམས་བཞུགས་པར་མཐོང་བས་ཐུགས་ཀར་བསྡུས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་བར་དུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་ཐུགས་ཀར་ཞུགས་པའོ། ། སངས་རྒྱས་ནི་གཙོ་བོ། འཁོར་ནི་དགེ་འདུན་ནོ། ། ཐུགས་ཀའི་ཡིག་འབྲུ་ནི་ཆོས་སོ། ། བདག་དང་འདྲ་བར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བུདྡྷ་ལྔའི་ཐུགས་ཀར་ཞུགས་པ་ནི་གོ་འཕང་དེ་ལ་བཞག་པ་ཞེས་བྱའོ། ། དེར་སྒྲུབ་པ་པོས་གསོལ་བ་གདབ་ཅེས་པས་ན། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་ བསྐུལ་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བར་གསོལ་བ་འདེབས་པའོ། །

Then, in the delightful expanse of the five elements, one beholds the five supreme maṇḍalas. One sees the sixty-two deities of Cakrasaṃvara pervading the space in wrathful forms: the five principal buddhas, the five groups of sixty-two bodhisattvas, the bodhicitta in the form of Cakrasaṃvara appearing in the guise of the principal guru, and the twelve various goddesses. Having seen these, the yogin should perform offerings with eight, sixteen, or twenty goddesses as described in the twenty-sixth chapter, prostrate to and honor the guru and the maṇḍala. By emitting the light rays of the five wisdoms from the hosts of the Buddha’s emanations and the kings of wrathful deities, the forms of the yogin and the sentient beings of the six realms are generated and established; this is the confession of misdeeds. Delighting in that is the rejoicing. Then, as the light rays are withdrawn upward, one sees the supreme maṇḍalas of the five buddhas residing, pervading the entire expanse of space. By withdrawing them into the heart, one takes refuge in the Three Jewels until reaching the essence of awakening; this is the entry into the heart. The Buddha is the principal, the retinue is the saṅgha, and the syllables in the heart are the dharma. All sentient beings, just like oneself, entering the hearts of the five buddhas is called "establishing them in that state." There, the practitioner should make supplications: exhorting [the buddhas] to turn the wheel of dharma and requesting them not to pass into parinirvāṇa.

ལུས་ཕུལ་ནས་དགེ་རྩ་བསྔོ་བ་ནི། རྟག་ཏུ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བར་བྱ། ། ཞེས་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཚོགས་བསགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་བཤད་ནས། གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལྷར་བསྒོམས་པས་བདག་དང་བདག་གིར་བལྟ་ བ་རྨོངས་པའི་ཕུང་པོ་འདིས་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་གཉེན་པོ་ལྷའི་ང་རྒྱལ་བསྒོམ་པ་ནི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའི་བསམ་པ་བཟང་པོ་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། མགོ་བོར་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་གཉེན་པོར་བྷཱུཾ་ལས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་འཁོར་ལོ་དང་དྲིལ་བུ་བསྣམས་པ་དཀར་པོ། ཚོར་བའི་གཉེན་པོ་ལྟེ་བར་ ཨོཾ་ལས་རྡོ་རྗེ་ཉི་མ་རིན་པོ་ཆེ་དང་དྲིལ་བུ་བསྣམས་པ་སེར་པོ། ། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ལྐོག་མར་ཧྲཱིཿལས་པདྨ་གར་གྱི་དབང་ཕྱུག་པདྨ་དང་དྲིལ་བུ་བསྣམས་པ་དམར་པོ། རྐང་པའི་ལོང་བུ་གཉིས་སུ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོར་ཧོཿལས་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་པོ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་བསྣམས་པ་ལྗང་གུ། སྙིང་གར་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཧཱུཾ་ལས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་བསྣམས་པ་མཐིང་གའོ། ། ནུབ་མའི་བར་དུ་ཧེ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཧེ་རུ་ཀ་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་བསྣམས་པ་སྔོན་པོ་བདག་ཉིད་བསམ་མོ། ། མིག་ཏུ་ཨོཾ་ལས་གཏི་མུག་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་ འདྲའོ། ། རྣ་བར་ཧཱུཾ་ལས་ཞེ་སྡང་རྡོ་རྗེ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དང་འདྲ། སྣ་ལ་ཧྲཱིཿལས་ཕྲག་དོག་རྡོ་རྗེ་རྡོ་རྗེ་ཉི་མ་དང་འདྲ། ལྕེ་ལ་ཨོཾ་ལས་འདོད་ཆགས་རྡོ་རྗེ་པདྨ་གར་གྱི་དབང་ཕྱུག་དང་འདྲ། སྤྱི་བོར་ཁཾ་ལས་སེར་སྣ་རྡོ་རྗེ་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་པོ་དང་འདྲ།

Regarding the dedication of the roots of virtue after offering the body: "One should always go for refuge." Having thus explained the yoga of accumulating the collections, if one meditates on the aggregates, elements, and sense bases as deities, one should generate the excellent intention of the generation stage by meditating on the divine pride of the deities as the antidote to this deluded aggregate that views things in terms of "I" and "mine." At the head, as the antidote to the aggregate of form, from Bhūṃ arises white Vairocana, holding a wheel and a bell. At the navel, as the antidote to feeling, from Oṃ arises yellow Vajrasūrya, holding a jewel and a bell. At the throat, as the antidote to the element of perception, from Hrīḥ arises red Padmanarteśvara, holding a lotus and a bell. At the two ankles of the feet, as the antidote to formations, from Hoḥ arises green Vajrarāja, holding a crossed vajra and a bell. At the heart, as the antidote to consciousness, from Hūṃ arises blue Vajrasattva, holding a vajra and a bell. Between the breasts, from He arises blue Heruka, the essence of all Tathāgatas, holding a vajra and a bell; one should contemplate oneself as this. In the eyes, from Oṃ arises Mohavajra, similar to Vairocana. In the ears, from Hūṃ arises Dveṣavajra, similar to Vajrasattva. In the nose, from Hrīḥ arises Īrṣyāvajra, similar to Vajrasūrya. In the tongue, from Oṃ arises Rāgavajra, similar to Padmanarteśvara. At the crown of the head, from Khaṃ arises Mātsaryavajra, similar to Vajrarāja.

སྙིང་གར་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པའི་ཡིད་ཧཾ་ལས་དབང་ ཕྱུག་རྡོ་རྗེ་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་བསྣམས་པ་སྔོན་པོའོ། ། སྙིང་གར་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལཾ་ལས་ལྟུང་བྱེད་མ་གྲི་གུག་དང་ཀ་པ་ལ་ཐོགས་པ་སེར་མོ། ལྟེ་བར་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་མཾ་ལས་གསོད་བྱེད་མ་གྲི་གུག་དང་ཀ་པཱ་ལ་ཐོགས་པ་དཀར་མོ། ལྟེ་བར་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་པཾ་ལས་འགུགས་བྱེད་མ་གྲི་གུག་དང་ཀ་ པཱ་ལ་ཐོགས་པ་དམར་མོ། རྐང་པ་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གསང་བའི་གནས་སུ་ཏཾ་ལས་གར་གྱི་དབང་ཕྱུག་མ་གྲི་གུག་དང་ཀ་པཱ་ལ་ཐོགས་པ་ལྗང་གུ། མགོ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཾ་ལས་པདྨའི་དྲ་བ་ཅན་གྲི་གུག་དང་ཀ་པཱ་ལ་ཐོགས་པ་ནམ་མཁའི་མདོག་ཅན་སྔོ་སྐྱའོ། ། དེ་ལྟར་ལྷ་ལ་དགའ་བའི་ རྣལ་འབྱོར་པའི་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་སྦྱངས་ནས། ཨོཾ་པྲ་ཀྲྀ་ཏི་པ་རི་ཤུ་དྷ་སརྦ་དྷརྨཱ། པྲ་ཀྲྀ་ཏི་པ་རི་ཤུདྷོ྅ཧཾཿཞེས་བྱ་བས་ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་དག་པར་བསྒོམས་ལ། དེའི་རྗེས་ལ་དེ་ནས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་བདུན་རྣམ་དག་དང་སྐྱབས་འགྲོ་བྱའོ། ། དེ་ནས་སྲུང་བའི་རྣལ་འབྱོར་ དང་། དེ་ནས་བདག་བསྲུང་བ་དང་། དེ་ནས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ་སྐྱབས་འགྲོ། ། དེ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ་བྱའོ་ཞེས་གོ་རིམ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས་དཔྲལ་བར་ཨོཾ། ལྐོག་མར་ཨཱ། སྙིང་གར་ཧཱུཾ། ཡི་གེ་གསུམ་གྱིས་སྔགས་ཀྱི་སྐུར་གྱུར་བར་བསྒོམས་ནས།

At the heart, from the syllable Haṃ, the mind that enters all the sense bases (āyatana) becomes Īśvaravajra, blue in color, holding a vajra and a bell. At the heart, from Laṃ, the earth maṇḍala becomes Pāṭalā, yellow, holding a curved knife (kartṛkā) and a skull cup (kapāla). At the navel, from Maṃ, the water maṇḍala becomes Māraṇī, white, holding a curved knife and a skull cup. At the navel, from Paṃ, the fire maṇḍala becomes Ākarṣaṇī, red, holding a curved knife and a skull cup. At the feet, the wind maṇḍala at the secret place becomes Nṛtyeśvarī, green, holding a curved knife and a skull cup. At the head, the space maṇḍala from Vaṃ becomes Padmajālinī, the color of space, a pale blue, holding a curved knife and a skull cup. Having thus purified the aggregates (skandha), elements (dhātu), and sense bases of the yogi who delights in the deities, one should meditate on the purity of external emptiness (bāhya-śūnyatā) with the mantra: Oṃ prakṛtipariśuddhāḥ sarvadharmāḥ prakṛtipariśuddho ’haṃ. Following that, one should perform the sevenfold purification and the taking of refuge in the Three Jewels. Then, the sequence is taught as follows: the yoga of protection, then self-protection, then the accumulation of the equipment of merit (puṇya-saṃbhāra) through taking refuge, and then the accumulation of the equipment of wisdom (jñāna-saṃbhāra). Then, one should meditate on the three syllables—Oṃ at the forehead, Āḥ at the throat, and Hūṃ at the heart—thereby transforming into the mantra body (mantramūrti).

དེ་ནས་འོད་ཟེར་སྤྲོས་པས་ཕྱོགས་བཅུའི་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དོན་དུ་ཧེ་རུ་ཀའི་གཟུགས་སུ་བསྐྱེད་ནས་བདག་ཉིད་ཧེ་རུ་ཀ་དང་འདྲ་བར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཧེ་རུ་ཀའི་གོ་འཕང་མཆོག་ལ་སྣོད་ཀྱི་འབྱུང་བ་བཞིའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཚུན་ཆད་ལྷའི་སྐུར་དགོད་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཨོཾ་སྭ་བྷཱ་ཝ་བི་ཤུ་དྷ་སརྦ་དྷརྨཱ་ སྭ་བྷཱ་ཝ་ཤུདྡྷོ྅ཧཾ། ཞེས་བྱ་བ་ལན་གསུམ་བཟླས་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསག་གོ། ། དེ་ནས་སྲུང་བའི་རྣལ་འབྱོར་ནི་རང་ཉིད་རྒྱུའི་ཧཱུཾ་མཛད་དུ་བསྐྱེད་ལ། དེའི་ཐུགས་ཀ་ནས་ཁྲོ་བོ་བརྒྱད་སྤྲུལ་ནས་རྒྱུའི་ཧཱུཾ་མཛད་དེ་གྱུར་པ་ལས་འབྲས་བུའི་ཧཱུཾ་མཛད་བསྐྱེད་དོ། ། དེའི་ཐུགས་ཀ་ནས་སྟེང་འོག་གི་ཁྲོ་བོ་ གཉིས་བསྐྱེད་དེ། ཁྲོ་བོ་བཅུ་ལ་བཀའ་བསྒོས་ནས་བགེགས་གདན་དུ་བཏིང་བའི་རྗེས་ལ་བགེགས་མི་འཇུག་པའི་སྲུང་བ་འདི་རྣམས་བྱའོ། ། འབྲས་བུའི་ཧེ་རུ་ཀའི་ཐུགས་ཀ་ནས་ཕྱོགས་བཅུ་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་དུ་རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོའི་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པས་འོད་དེ་གྱུར་པ་ལས་དེའི་འོག་ཏུ་རྡོ་རྗེའི་ས་གཞི་ དང་། འོག་གིས་གཞི་གཉིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ལ། ཕྱོགས་དང་མཚམས་ཀྱི་ལོགས་སུ་རབ་དང་དྲ་བ་ཉིས་རིམ། སྟེང་དུ་རྡོ་རྗེ་བླ་རེ། མདའི་བླ་རེ་ཉིས་རིམ། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ནས་རྡོ་རྗེ་མེ་འོད་འབར་བ་རྣལ་འབྱོར་པའི་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་འཛམ་བུའི་གླིང་ཙམ་ཕྱི་རོལ་ནས་བསྐོར་རམ། གླིང་བཞི་ཙམ་སྟོང་སྤྱི་ཕུད་ཙམ། སྟོང་གཉིས་པའམ། སྟོང་གསུམ་ཙམ་དུ་ཕྱི་རོལ་ནས་སྲུང་བའི་འཁོར་ལོ་དགོད་པར་བྱའོ། ། འོག་གི་ས་གཞི་དང་རྡོ་རྗེའི་ས་གཞི་གཉིས།

Then, by emitting rays of light for the benefit of all sentient beings of the ten directions, one generates oneself in the form of Heruka. Just as oneself is Heruka, all sentient beings—even down to the subtle particles of the four elements of the environment—should be established in the supreme state of Heruka as the bodies of deities. Then, by reciting three times: oṃ svabhāva viśuddhāḥ sarvadharmāḥ svabhāvaśuddho ’haṃ, one accumulates the collection of wisdom. Next, for the yoga of protection: one generates oneself as the causal Hūṃkara. From his heart, the eight wrathful deities are emanated, and from the transformation of that causal Hūṃkara, the resultant Hūṃkara is generated. From his heart, the two wrathful deities of the zenith and nadir are generated. Having commanded the ten wrathful deities to lay down the vighnas as seats, one should perform these protections to prevent vighnas from entering. From the heart of the resultant Heruka, subtle vajra rays of light radiate out to the peak of existence in the ten directions. From the transformation of that light, the vajra ground and the lower foundation are consecrated. On the sides of the cardinal and intermediate directions, there are fences and double-layered nets; above, there is a vajra canopy and a double-layered canopy of arrows. Outside of all these, vajra fire blazes, surrounding the area according to the yogi’s intention—whether it be the size of Jambudvīpa, the four continents, a thousandfold world system, a second-order thousandfold, or a third-order thousandfold world system. One should thus arrange the protection wheel. The lower foundation and the vajra ground are the two.

ཨོཾ་མེ་དི་ནི་བཛྲི་བྷ་བ་བཛྲ་བནྡྷ་ཧཱུཾ། ལོགས་ཀྱིར་བའི་སྔགས་ནི། ཨོཾ་བཛྲ་པྲཱ་ཀཱ་ར་བཛྲ་ཧཱུཾ་བཾ་ཧཱུཾ། ནང་གི་རྡོ་རྗེ་དྲ་ བའི་སྔགས་ནི། ཨོཾ་བཛྲ་པཉྩ་ར་ཧཱུཾ་བཾ་ཧཱུཾ། སྟེང་དུ་རྡོ་རྗེ་བླ་རེའི་སྔགས་ནི། ཨོཾ་བཛྲ་བི་ཏཱ་ན་ཧཱུཾ་ཁཾ་ཧཱུཾ། སྟེང་གི་ནང་དུ་མདའི་དྲ་བའི་སྔགས་ནི། ཨོཾ་བཛྲ་ཤ་ར་ཛཱ་ལ་ཏྲཾ་ཤཾ་ཏྲཾ། ཕྱི་རོལ་ནས་བསྐོར་བའི་རྡོ་རྗེ་མེ་འོད་ཀྱི་སྔགས་ནི། ཨོཾ་བཛྲ་ཛྭ་ལ་ཨ་ན་ལཱ་རྐ་ཧཱུཾ། དེ་ལྟར་སྲུང་བའི་འཁོར་ལོ་བྱས་པའི་སྔོན་དུ་གང་བསྒོམ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁྲག་འཐུང་གིས་སུ་མྦྷ་ནིས་བཀའ་བསྒོས་པའི་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་འབར་བའི་སྟེང་དུ། མ་ལས་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསམས་ལ། དེའི་དབུས་སུ་ཧཱུཾ་ལས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་ཞི་བ་ཤེལ་ལྟར་དཀར་བ། རང་སྣང་བའི་ཡུམ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་མོ་ལྷ་མོ་དང་སྙོམས་པར་ འཇུག་པ་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་བཞུགས་པ་རུས་པ་ལས་བྱས་པའི་སངས་རྒྱས་ལྔའི་དབུ་རྒྱན་ཅན། མི་བསྐྱོད་པ་ནི་གཙུག་གི་ལྟེ་བ་ལ་བཞུགས་པ། རྣ་རྒྱན་དང་། མགུལ་རྒྱན་དང་། དཔུང་རྒྱན་དང་། ལག་གདུབ་དང་དོ་ཤལ་དང་སེན་མོ་དོ་དང་། སྐ་རགས་དང་རྐང་གདུབ་སྟེ་རྒྱན་ཐམས་ ཅད་རྫོགས་པ། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ། དང་པོའི་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུས་འཁྱུད་པ། གཉིས་པའི་གཡས་གཡོན་ན་ཐོད་པ་དང་ཁ་ཊྭཱཾ་ག་འཛིན་པ། གསུམ་པའི་གཡས་གཡོན་ན་ལྕགས་ཀྱུ་དང་ཞགས་པ་བསྣམས་པ། ཞལ་གཡས་སེར་བ། གཡོན་ལྗང་བ། དབུས་དཀར་བ། དེའི་ཡབ་ཡུམ་ གྱི་ཐུགས་ཀ་ནས་ཁྲོ་བོ་བརྒྱད་སྤྲོས་ཏེ། ཤར་དུ་རྡོ་རྗེ་དྲག་པོ། བྱང་དུ་རྡོ་རྗེ་ཉི་མ།

OṂ ME DINI VAJRIBHAVA VAJRA BANDHA HŪṂ. The mantra for the side walls is: OṂ VAJRA PRĀKĀRA VAJRA HŪṂ BAṂ HŪṂ. The mantra for the inner vajra lattice is: OṂ VAJRA PAÑJARA HŪṂ BAṂ HŪṂ. The mantra for the vajra canopy above is: OṂ VAJRA VITĀNA HŪṂ KHAṂ HŪṂ. The mantra for the lattice of arrows within the upper part is: OṂ VAJRA ŚARAJĀLA TRAṂ ŚAṂ TRAṂ. The mantra for the vajra fire-light encircling the exterior is: OṂ VAJRA JVALĀNALĀRKA HŪṂ. If one asks what should be meditated upon prior to constructing the protection wheel in that manner: upon the blazing eight-spoked wheel commanded by the Blessed One Heruka with the sumbha-ni mantra, one should visualize a sun maṇḍala arising from the syllable MA. In its center, from the syllable HŪṂ, arises Vajrasattva, with three faces and six arms, peaceful and white like crystal. He is in union with his self-manifesting consort, the Great Seal Goddess. The father and mother sit in the vajra posture, adorned with the five Buddha crowns made of bone, with Akṣobhya residing at the crown of the head. They are complete with all ornaments: earrings, necklaces, armlets, bracelets, long necklaces, half-necklaces, waistbands, and anklets. They are adorned with the major and minor marks, embracing the primordial vajra and bell. In the second pair of hands, right and left, they hold a skull-cup and a khaṭvāṅga. In the third pair of hands, right and left, they hold a hook and a noose. The right face is yellow, the left is green, and the central face is white. From the hearts of the father and mother, the eight wrathful deities are emanated: Vajracaṇḍa in the east and Vajrasūrya in the north.

ནུབ་ཏུ་རྡོ་རྗེ་གཙུག་ཏོར། ལྷོར་རྡོ་རྗེ་ཐབ་སྦྱོར། ཤར་ལྷོར་རྡོ་རྗེ་གནོད་སྦྱིན། ལྷོ་ནུབ་ཏུ་རྡོ་རྗེ་ནག་པོ། ། ནུབ་བྱང་དུ་རྡོ་རྗེ་སྟོབས་པོ་ཆེ། བྱང་ཤར་དུ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད། ཁྲོ་བོ་འདི་དག་ཤར་སྔོ་བ། བྱང་སེར་བ། ནུབ་དམར་ བ། ལྷོར་ལྗང་གུ། ཤར་ལྷོ་དུ་བའི་མདོག་ཅན། ལྷོན་ནུབ་དཀར་བ། ནུབ་བྱང་གནག་པ། བྱང་ཤར་སྔོ་དམར། ཐོད་པ་ལས་བྱས་པའི་སངས་རྒྱས་ལྔའི་དབུ་རྒྱན་ཅན་ཐམས་ཅད་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ། རུས་པའི་རྒྱན་གྱིས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་བརྒྱན་པ། སྣ་ཚོགས་པའི་པདྨའི་འདབ་ མར་ཉི་མའི་སྟེང་དུ། གཡས་བརྐྱང་པས་ཕྱོགས་སྐྱོང་བརྒྱད་ཞབས་ཀྱིས་མནན་པར་བསམ་མོ། ། གཡས་གཡོན་གྱི་དང་པོ་གཉིས་ན་ཐོད་པ་དང་ཁ་ཊྭཱཾ་ག། གཉིས་པ་གཉིས་ན་ལྕགས་ཀྱུ་དང་ཞགས་པ། ཅང་ཏེའུ་དང་དྲིལ་བུས་རང་སྣང་བའི་ཤེས་རབ་ལ་འཁྱུད་པ། དབུ་སྐྲ་དམར་སེར་མཆེ་བ་བཞི་གཙིགས་ པ། སྟག་གི་པགས་པའི་ཤམ་ཐབས་ལ་རྡོ་རྗེ་དང་སྦྲུལ་གྱི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་སྦྲུལ་གྱིས་ཀྱང་བརྒྱན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ཁྲོ་བོ་བརྒྱད་བསྐྱེད་ནས་རྒྱུའི་ཧཱུཾ་མཛད་དེ་གྱུར་པ་ལས་བདག་ཉིད་འབྲས་བུའི་ཧཱུཾ་མཛད་འོད་ཟེར་འབར་བ་མཆེ་བ་གཙིགས་པ། ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ་ གཡས་བརྐྱང་བའི་གནས་པས་བཞུགས། དང་པོ་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུས་འཁྱུད་པ་གཉིས་པ་ན་ལྕགས་ཀྱུ་དང་ཞགས་པ། གསུམ་པ་ན་ཁ་ཊྭཱཾ་ག་དང་ཐོད་པ་འཛིན་པ་མི་མགོ་ལྔ་བཅུའི་དོ་ཤལ་ཅན། རུས་པའི་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་གྱི་ཕྲེང་བའི་སྐེ་རགས་ཅན། གདུག་པ་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོ་འཇིགས་བྱེད་ དུས་མཚན་ཞབས་ཀྱིས་མནན་པ།

In the west is Vajroṣṇīṣa; in the south, Vajrayakṣa; in the southeast, Vajrakāla; in the southwest, Vajramahābala; in the northwest, Vajrabhairava; and in the northeast, Vajramahābhairava. These wrathful deities are blue in the east, yellow in the north, red in the west, and green in the south. In the southeast they are smoke-colored; in the southwest, white; in the northwest, black; and in the northeast, dark blue. All of them wear crowns of the five buddhas made of skulls, have three faces and six arms, and are adorned with bone ornaments as previously described. Upon the petals of a multicolored lotus, they stand upon sun disks with their right legs extended, treading upon the eight guardians of the directions. One should visualize that in their first right and left hands they hold a skull-cup and a khaṭvāṅga; in the second pair, a hook and a noose; and they embrace their self-manifesting insight with a hand holding a hand-drum and a bell. Their orange-red hair and four bared fangs are prominent. They wear tiger-skin lower garments and are adorned with vajras and snakes; one should understand that all their limbs are likewise adorned with snakes. Having generated these eight wrathful deities, the causal Hūṃkara transforms, and one becomes the resultant Hūṃkara, blazing with light and baring fangs. With three faces and six arms, he stands in the posture with the right leg extended. In his first pair of hands he embraces [his consort] with a vajra and bell; in the second, a hook and a noose; and in the third, he holds a khaṭvāṅga and a skull-cup. He wears a necklace of fifty human heads and a belt of bone vajras and crossed vajras. He treads with his feet upon Bhairava and Kālarātri, the lords of all malevolent beings.

སངས་རྒྱས་བཞི་དང་སྤྱི་གཙུག་ན་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཅོད་པན་ཅན་བསྒོམ་མོ། ། དེའི་ཐུགས་ཀ་ནས་སྟེང་འོག་གི་ཁྲོ་བོ་གཉིས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། ། སྟེང་གཙུག་ཏོར་དཀར་པོ་འོག་རྡོ་རྗེས་འོག་མིག་སྨན་ལྟ་བུ་སྔོན་པོ། ། ཞལ་གསུམ་པ་ཕྱག་བརྒྱད་པ། དང་པོ་གཉིས་ན་ རྡོར་དྲིལ། གཉིས་པ་གཉིས་ན་ལྕགས་ཀྱུ་དང་ཞགས་པ། གསུམ་པ་གཉིས་ན་མདུང་རྩེ་གསུམ་པ་དང་འཁོར་ལོ། ། བཞི་པ་གཉིས་ན་ཐོད་པ་དང་ཁ་ཊྭཱཾ་ག་འཆང་བ། གཡས་བརྐྱང་བས་བཞུགས་པ་བསྒོམ། ། དེ་ལྟར་ཁྲོ་བོ་བཅུ་བསྐྱེད་ནས་ཡང་འབྲས་བུའི་ཧཱུཾ་མཛད་ཀྱི་ཐུགས་ཀ་ལས། དེ་ནས་སྟོད་ ཁྲོ་བོ་སྨད་ཕུར་བུའི་རྣམ་པ་ཕྱོགས་བཅུར་སྤྲོས་ནས་བགེགས་ལ་ཕུར་བུས་གདབ་པའོ། ། དེ་ནས་འབྲས་བུའི་ཧཱུཾ་མཛད་དུ་བསྒོམས་པའི་སྔགས་པས་ཁྲོ་བོ་བཅུ་ལ་བགེགས་མེད་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བཀའ་བསྒོ་སྟེ། སྔགས་པས་སུ་མྦྷ་ནིའི་སྔགས་དྲན་ཞིང་ཕྱོགས་བཞིར་སྡིགས་མཛུབ་ཀྱི་སེ་གོལ་གྱི་ ཕྱག་རྒྱས། ཤར་དུ་ཨོཾ་སུ་མྦྷ་ནི་སུ་མྦྷ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ་ཀྱིས་བརྒྱ་བྱིན་ནོན་ཅིག་ཅེས་བཀའ་བསྒོ་བའོ། ། བྱང་དུ་ཨོཾ་གྲྀཧྞ་གྲྀཧྞ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ་ཀྱིས་གནོད་སྦྱིན་གྱི་བགེགས་མེད་པར་གྱིས་ཤིག་པའོ། ། ནུབ་ཏུ་ཨོཾ་གྲྀ་ཧྞཱ་པ་ཡ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ་ཀྱིས་ཆུ་ལྷའི་བགེགས་མེད་པར་གྱིས་ཤིག་པའོ། ། ལྷོར་ཨོཾ་ ཨཱ་ན་ཡ་ཧོ་བྷ་ག་བཱན་བཛྲ་རཱ་ཛ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ་ཀྱིས་གཤིན་རྗེའི་བགེགས་མེད་པར་གྱིས་ཤིག་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་སུམྦྷ་ནིའི་སྔགས་བརྗོད་པས་ཤར་ལྷོ་མེའི་བགེགས་དང་། ལྷོ་ནུབ་ཏུ་གྲྀ་གནས་སྲིན་པོའི་བགེགས་དང་།

One should meditate on the four Buddhas with Vajrasattva as the crown ornament upon their uṣṇīṣas. From their hearts, the two wrathful deities of the zenith and nadir should be generated. The upper one is the white Uṣṇīṣa, and the lower one is the blue Vajra-nīladṛṣṭi, like eye-salve. They have three faces and eight arms. The first two hold a vajra and bell; the second two hold a hook and a noose; the third two hold a trident and a wheel; and the fourth two hold a skull-cup and a khaṭvāṅga. Meditate on them standing with the right leg extended. Having thus generated the ten wrathful deities, then from the heart of the resultant Hūṃkāra, the upper part of the body is wrathful and the lower part is in the form of a kīla; these are emanated into the ten directions to strike the vighnas with the kīlas. Then, the mantrin, having meditated as the resultant Hūṃkāra, commands the ten wrathful deities, saying, "Eliminate the vighnas!" Recalling the Sumbhani mantra, the mantrin uses the threatening mudrā with the snapping of fingers in the four directions. In the east, with "Oṃ sumbhani sumbha hūṃ hūṃ phaṭ," he commands, "Subdue Śakra!" In the north, with "Oṃ gṛhṇa gṛhṇa hūṃ hūṃ phaṭ," he commands, "Eliminate the yakṣa vighnas!" In the west, with "Oṃ gṛhṇāpaya hūṃ hūṃ phaṭ," he commands, "Eliminate the vighnas of Varuṇa!" In the south, with "Oṃ ānaya ho bhagavān vajrarāja hūṃ hūṃ phaṭ," he commands, "Eliminate the vighnas of Yama!" Likewise, by reciting the Sumbhani mantra, he eliminates the vighnas of Agni in the southeast, and the vighnas of the rākṣasas in the southwest.

ནུབ་བྱང་དུ་གྲྀཧྞཱ་པ་ཡས་རླུང་གི་བགེགས་དང་། བྱང་ཤར་དུ་ཨཱ་ན་ ཡ་ཧོས་དབང་ལྡན་གྱི་བགེགས་མེད་པར་གྱིས་ཤིག་པའོ། ། ལན་གསུམ་བརྗོད་པས་སྟེང་གི་ལྷའི་བགེགས་དང་། ས་འོག་གི་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་བགེགས་མེད་པར་གྱིས་ཤིག་པའོ། ། ཁྲོ་བོ་བཅུ་ལ་བཀའ་བསྒོས་པའི་རྗེས་ལ་འོག་ཏུ་ས་གཞི་དང་། རྡོ་རྗེའི་ས་གཞི་གཉིས། ལོགས་སུ་ར་བ་དང་དྲ་བ་ གཉིས་དང་། སྟེང་དུ་རྡོ་རྗེའི་བླ་རེ་དང་མདའི་བླ་རེ་གཉིས། ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་མེ་འོད་བསམས་ལ་སྔར་བསྐྱེད་པའི་ཕུར་བུས་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་འདིས་ཕྱོགས་སྐྱོང་བཅུ་བགེགས་ཀུན་གྱི་ཀླད་པ་ལ་ལུགས་འབྱུང་བ་ཕྱོགས་དང་། ལུགས་བཟློག་མཚམས་ཀྱི་ ཕུར་བུས་གདབ་བོ། ། དེའི་སྔགས་གྷ་གྷ་གསོད་པའོ། ། གྷཱ་ཏ་ཡ་ནི་གསོད་པར་གྱིས་ཤིག་པའོ། ། སུ་བསད་ཅེ་ན། སརྦ་དུཥྚཱཾ་བིགྷྣྲཱཾ་ནི་གདུག་པའི་བགེགས་ཐམས་ཅད་དོ། ། ཀཱི་ལི་ཀཱི་ལ་ཡ་ནི་ཕུར་བུས་སོ། ། སུ་ལ་ཞེ་ན། སརྦ་པཱ་པཾ་སྟེ་སྡིག་པའི་ལས་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་ལའོ། ། ཧཱུཾ་གསུམ་ དང་བཛྲ་ཀཱི་ལ་ཡ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཕུར་བུ་སུམ་ཅུ་བསྐྱེད་པའོ། ། སུའི་བཀས་གདབ་ཅེ་ན། བཛྲ་དྷ་རོ་ཨཱཛྙཱ་པ་ཡ་ཏི། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་བཀས་སོ། ། གང་ལ་གདབ་ཅེ་ན། ཀཱ་ཡ་དཔྲལ་བ། བཱཀ་མགྲིན་པ། ཙིཏྟ་སྙིང་གར་རོ། ། སུས་གདབ་ཅེ་ན་བཛྲ་ཀཱི་ལ་ཡ་ཧཱུཾ་ཕཊ་དེ་རྡོ་རྗེ་ཕུར་བུས་སོ། ། ཕུར་བུ་འདེབས་པའི་ཚེ་ ཁྲོ་བོའི་སྡང་མིག་གིས་བལྟས་ནས་སྔགས་བཟླས་ཤིང་གདབ་པོ། ། དེ་ནས་ཁྲོ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱག་གཡས་པའི་རྡོ་རྗེས་བགེགས་བསད་པའི་མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་བློས་བརྡུང་བར་བྱའོ། །

In the northwest, with Gṛhṇāpaya, [drive away] the vighnas of the wind; in the northeast, with Ānaya ho, [drive away] the vighnas of the Ishāna [direction]. By reciting this three times, [drive away] the vighnas of the gods above and the vighnas of the asuras below. After commanding the ten wrathful deities, one should visualize the ground below as both the earth and a vajra ground; on the sides, both a fence and a lattice; and above, both a vajra canopy and an arrow canopy. Visualizing a mass of fire in all directions, one should strike the ten directional guardians on the crowns of their heads with the previously generated kīlas, using this king of secret mantras that follows below. For the clockwise direction and the counter-clockwise intermediate directions, one strikes with the kīlas. The mantra is: Gha gha, which means "slay!" Ghātaya, which means "cause to be slain!" If one asks, "Whom shall I slay?" it is Sarva duṣṭān vighnān, meaning "all the malicious vighnas." Kīli kīlaya means "with the kīla." If one asks, "Upon whom?" it is Sarva pāpam, meaning "upon all those who have committed sinful actions." The three Hūṃs and Vajra kīlaya generate the thirty vajra kīlas. If one asks, "By whose command are they struck?" it is Vajradhara ājñāpayati, "by the command of the Vajra Holder." If one asks, "Where are they struck?" it is Kāya (forehead), Vāk (throat), and Citta (heart). If one asks, "By whom are they struck?" it is Vajra kīlaya hūṃ phaṭ, meaning "with the vajra kīla." At the time of striking the kīlas, one should gaze with the wrathful eyes of the deities and recite the mantra while striking. Then, with the right vajra of all the wrathful deities, one should strike with the intention of performing the wrathful activity of slaying the vighnas.

ཨོཾ་བཛྲ་མུངྒར་ནི་རྡོ་རྗེ་ཐོ་བའོ། ། ཨོཾ་བཛྲ་ཀཱི་ལ་ཡ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཕུར་བུའོ། ། ཨཱ་ཀོ་ཊ་ཡ་ནི་རྡུངས་ཤིག་པའོ། ། དེ་ནས་ བགེགས་མེད་པར་འདོད་ན་ཁྲོ་བོ་བཅུ་གཅིག་གི་བཟླས་པ་ལ་བདུད་རྩི་ལྔའི་རི་ལུའི་ནང་གི་སྦྱིན་སྲེག་བྱའོ། ། སྔགས་བཅུ་གཅིག་ནི་གོ་སླའོ། ། དེ་ལ་ནང་གི་སྦྱིན་སྲེག་གི་རྫས་ནི། མཾ་ས་ཤ་དང་རྐང་དང་ཞག། ཤུ་ཀྲ་དང་ཁྲག་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱར་ནས། ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ། གསུམ་གྱིས་རི་ལུ་བྱས་ཤིང་ཟོས་ན་ བགེགས་མེད་པའི་དངོས་གྲུབ་ཏུ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། ། བཟླས་པ་དང་ནང་གི་སྦྱིན་སྲེག་བྱེད་པའི་ཚེ་ཁྲོ་བོ་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ་བསྒོམ་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཧཱུཾ་མཛད་དབུས་སྔོ་བ་གཡས་སེར་བ་གཡོན་ལྗང་བའོ། ། བྱང་གི་ཁྲོ་བོ་དབུས་སེར་བ་གཡས་གནག་པ་གཡོན་ལྗང་བའོ། ། ལྷོ་དང་ཤར་ལྷོའི་ཁྲོ་བོ་ནི་ དབུས་སྔོ་བའི་མདོག་དང་གཡས་སེར་བ་གཡོན་ལྗང་བའོ། ། ལྷོ་ནུབ་དང་སྟེང་གི་ཁྲོ་བོ་ནི་དབུས་དཀར་བ་གཡས་སེར་བ་གཡོན་ལྗང་བའོ། ། ནུབ་ཀྱི་ཁྲོ་བོ་ནི་དབུས་དམར་བ་གཡས་སེར་བ་གཡོན་ལྗང་བའོ། ། ཤར་དང་ནུབ་བྱང་དང་བྱང་ཤར་དང་འོག་གི་ཁྲོ་བོ་བཞི་ནི་བདག་པོ་བཞིན་དུ་དབུས་སྔོ་བ། གཡས་སེར་བ། གཡོན་ལྗང་བའོ། ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་བོར་མི་བསྐྱོད་པའི་ཅོད་པན་བསམ་པ་ནས་ནང་གི་སྦྱིན་སྲེག་བྱས་ན་རྡོ་རྗེ་ཅན་ཀུན་མཉེས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་སྲུང་བའི་འཁོར་ལོ་ནི་རླུང་ནི་རྒྱུན་ལས་ལྡོག་པ་ཡང་སྲིད། ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་དོགས་ས་ལ་ལྷུང་བ་ཡང་སྲིད། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ བཀའི་དམ་ཚིག་འདའ་བར་དཀའ་བའོ། །

Oṃ vajramudgara is the vajra hammer. Oṃ vajrakīlaya is the vajra stake. Ākoṭaya means "strike!" Then, if one desires to be free of obstructing spirits (vighna), one should perform the inner fire offering (homa) using pills made of the five nectars (amṛta) during the recitation of the eleven wrathful deities. The eleven mantras are easy to understand. Regarding the substances for the inner fire offering: having combined māṃsa (flesh), marrow, fat, śukra (semen), and blood, if one forms pills with the three syllables Oṃ Āḥ Hūṃ and consumes them, the accomplishment of being free from obstructing spirits will certainly be attained. When performing the recitation and the inner fire offering, the visualization of the wrathful deity with three faces and six arms is as follows: Vajra Hūṃkāra is blue in the center, yellow on the right, and green on the left. The northern wrathful deity is yellow in the center, black on the right, and green on the left. The wrathful deities of the south and southeast are blue in color in the center, yellow on the right, and green on the left. The wrathful deities of the southwest and the zenith are white in the center, yellow on the right, and green on the left. The western wrathful deity is red in the center, yellow on the right, and green on the left. The four wrathful deities of the east, northwest, northeast, and nadir are, like their respective lords, blue in the center, yellow on the right, and green on the left. If one performs the inner fire offering while visualizing Akṣobhya as a crown ornament on the head of each of them, all the Vajra-holders will be pleased. Such a protection wheel (rakṣācakra) may even cause the winds to reverse their flow; it may even cause the sun and moon to fall to the ground. The samaya of the Sugata’s command is difficult to transgress.

དེ་བཞིན་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་བརྡ་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་རྣམས་ལ་གཙོ་བོའི་བཀའ་བསྒོས་པས་བགེགས་མེད་པར་མཐོང་ནས་སྔགས་པས་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གང་འདོད་པ་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་བསྒོམ་པ་ལ་གནས་པར་བྱའོ། ། ལས་དང་པོ་པ་ དང་མཚན་མ་ཐོབ་པ་གཉིས་ཀས་བསྒོམ་མམ་ཞེ་ན། གཅེར་བུའམ་ཡང་ན་མི་གཅེར་བ། ། སྐྲ་གྲོལ་ཐལ་བས་བྱུགས་ཀྱང་རུང་། ། ཞེས་གསུངས་པས་གོས་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་དང་། གོས་ཅན་གཉི་གས་ཀྱང་བྱ་བར་གསུངས་སོ། ། དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་འཁོར་ལོ་བཟླས། ། ཞེས་པ་ནི་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་གི་སྔགས་བཟླས་ནས་སྐྱོ་བར་གྱུར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ། ། དཔྲལ་བ་དང་ལྐོག་མ་དང་སྙིང་གར་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ་གསུམ་བཀོད་ལ་འོད་ཟེར་སྤྲོ་བསྡུ་ཡི་གེ་གསུམ་དུ་བསྡུས་ནས་སྟོང་པར་བསྒོམས་ཏེ། ཨོཾ་ཐིམ་པའི་ཚེ་ཨོཾ་ཤཱུ་ནྱ་ཏཱའི་ སྔགས་བརྗོད། ། ཨཱཿཐིམ་པའི་ཚེ་ཨོཾ་ཨ་མི་ཏ་ཛྙ་ན་ཞེས་བྱ་བ་མཚན་མ་མེད་པའི་སྔགས་སོ། ། ཧཱུཾ་ཐིག་ལེར་ཞུ་བའི་ཚེ་ཨ་པྲ་ཏི་ཧ་ཏ་ཛྙཱ་ན་ཞེས་བྱ་བས་སྨོན་པ་མེད་པའི་སྔགས་བཟླའོ། ། དེ་ལྟར་ན་རྟ་མཆོག་བི་ན་ཤྲཱི་ལྟ་བུ་ཚད་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། བསོད་ ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དང་། སྲུང་བའི་འཁོར་ལོས་བྱས་ལ་ནང་གི་སྦྱིན་སྲེག་བྱས་པའི་རྗེས་ལ་ལྷའི་འཁོར་ལོ་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་གང་འདོད་པ་བསྒོམས་ནས་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའི་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ། མོ།

Likewise, having seen that the fifty-six maṇḍalas and the many other symbols are free of obstacles through the command of the principal deity, the mantrin should abide in the meditation on whichever of the fifty-six maṇḍalas is desired. If one asks whether both the beginner and the one who has attained the signs should meditate: it is taught that both those who practice the conduct of being naked—or alternatively, not naked—and those who wear clothes should do so, as it is said: "Whether naked or not naked, with hair loose or smeared with ashes, it is also suitable." Regarding the phrase "Thus, for a while, recite the cakra": after reciting the mantras of the fifty-six maṇḍalas that will arise later, if one becomes weary, one should rest in meditative equipoise upon the vajra of the wisdom of emptiness. Having placed the three syllables OṂ ĀḤ HŪṂ at the forehead, throat, and heart, one should radiate and reabsorb light rays, which are then gathered into the three syllables. Meditating on them as empty, when OṂ dissolves, one recites the mantra OṂ ŚŪNYATĀ. When ĀḤ dissolves, one recites OṂ AMITAJÑĀNA, which is the mantra of signlessness. When HŪṂ melts into a drop, one recites the mantra of wishlessness, APRA TIHATA JÑĀNA. In that way, having performed the yoga of the immeasurable Hayagrīva, the yoga of blessing, the yoga of accumulating the collection of merit, the yoga of the wisdom collection of emptiness, and the protection wheel, and having performed the inner homa, one meditates on whichever of the fifty-six deity cakras is desired. Then, one meditates on the emptiness of the three doors of liberation of the generation stage.

། ཨིནྡྲ་བྷཱུ་ཏི་ལྟ་བུ་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའི་ཞབས་སུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མན་ངག་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་བསྒོམ་མོ། ། པདྨ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ལ་མོས་པ་ནི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་དང་། དམ་ཚིག་ཡེ་ཤེས་དང་། སྒོང་སྐྱེས་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་མངལ་སྐྱེས་དང་། སྒོང་སྐྱེས་དང་། དྲོད་གཤེར་སྐྱེས་དང་། རྫུས་སྐྱེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣལ་འབྱོར་གསུམ་དང་བསྙེན་སྒྲུབ་བཞི་དང་ལྡན་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། གཞུང་ལུགས་གསུམ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་དང་པོ་བཤད་ཟིན་ནས་བར་མ་ཨིནྡྲ་བྷཱུ་ཏི་ལྟ་བུ་བསྒོམ་པ་ནི། སྣང་བརྙན་ཙམ་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི། རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་བསྒོམ་པའི་ཐིག་ ལེའོ། ། སེམས་ཙམ་དུ་ནི་རྣམ་པར་བརྟག། ཅེས་པ་ནི། ཐིག་ལེ་མེ་ལོང་ལ་རླངས་པ་ཞུ་བ་ལྟར་མི་སྣང་བར་སོང་ནས། གཟུང་བ་རང་བཞིན་མེད་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱིས་རྒྱས་བཏབ་སྟེ། སེམས་རིག་པ་ཙམ་དུ་བསྒོམ་མོ། ། ཆོས་རྣམས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གིས་ ཀྱང་མི་དམིགས་པས་འཛིན་པ་རང་བཞིན་མེད་པ་མི་བསྐྱོད་པས་རྒྱས་གདབ་པོ། ། དེའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཆོས་སེམས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཆོས་ཉིད་སེམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཡང་མ་ཡིན་ན་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་གཟུང་འཛིན་གྱིས་གོས་པ་མེད་ཅིང་གཞི་ལྔ་པོ་དངོས་པོ་མེད་པས་མཚན་ཉིད་གསུམ་དུ་གནས་པ་ མེད་པ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་རྒྱས་བཏབ་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་བསྒོམ་ཞེ་ན། གང་དུ་སྙིང་གི་པདྨ་ཁ་སྦྱོར་ཞེས་པ་ནི། སྙིང་གའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྩ་བརྒྱད་དང་། ལྟེ་བ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ཁ་སྦྱར་བའི་དབུས་ན་གསལ་ཞེས་བྱ་བ་གཏུམ་མོ་དྲོད་དེ།

For those such as Indrabhūti, at the conclusion of the generation stage, one should meditate on the completion stage, the pith instructions on suchness. For those such as Padmavajra who are inclined toward the generation stage, one should meditate on the generation stage of the body, speech, and mind, the samaya and wisdom, and the cakras of the womb-born, egg-born, moisture-born, and miraculously born, complete with the three yogas and the four branches of approach and accomplishment. These are the three systems. Regarding the first, which has already been explained, the meditation of the middle system, such as that of Indrabhūti, is as follows: "Consciousness as a mere reflection" is the drop of meditating on the three doors of liberation. "Analyze it as mind-only" means that once the drop has vanished like steam dissolving into a mirror, one meditates on the mind as mere awareness, sealing the non-existent nature of the apprehended object with Vairocana. Since phenomena are like space and are not perceived even by the six consciousnesses, one seals the non-existent nature of the apprehending subject with Akṣobhya. Its characteristic is that it is neither the phenomena nor the mind, nor is it the emptiness of the mind's nature; being like space, it is unstained by subject and object. Since the five bases are without substantiality, one should meditate on the sealing of Vajrasattva, which abides without the three characteristics. If one asks why one meditates: "Where the lotus of the heart is joined" refers to the center of the eight channels and sixty-four petals of the dharma-cakra at the heart, where the "clear" inner heat (caṇḍālī) resides.

ཕྲ་བར་བལྟ་བ་ནི་རྩ་དབུ་མ་ཆུ་ཤིང་གི་སྙིང་ པོ་ལྟར་དྲང་བ། ཏིལ་གྱི་མར་མེ་ལྟར་གསལ་བ། རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱི་མེ་ཏོག་ལྟར་དམར་བ། པདྨའི་སྐུད་པ་ལྟར་ཕྲ་བ་ལ་བལྟ་བའོ། ། རང་འབྱུང་བ་ནི་སྤྱི་གཙུག་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བབས་པས་དབང་པོ་དྲུག་བདེ་བར་མྱོང་བའི་དགའ་བའི་སེམས་འཇུག་པ་དང་། ཡུལ་དྲུག་བདེ་བར་མྱོང་བ་མཆོག་ དགའི་སེམས་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་བདེ་བར་མྱོང་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་སེམས་འཇུག་པ་ཁམས་གསུམ་མ་ལུས་པ་འདུས་མ་བྱས་པ་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཉེ་བར་འགྲོ་ཞིང་རྟོགས་པས་རང་རིག་པ་མངོན་སུམ་དུ་གསལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སེམས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་དེ་ལ་བདག་ འཚལ་ལོ། ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་། ། ཇི་ལྟར་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་དང་། ཇི་ལྟར་མར་ལ་མར་བཞིན་དུ། ། དེ་ལྟར་རང་གི་ཡེ་ཤེས་ནི། ། ལེགས་མཐོང་གང་ཡིན་འདིར་ཕྱག་ཡིན། ། ཞེས་བཤད་དོ། ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ངེས་པ་མ་དྲངས་པར་རང་རིག་པ་སྟོང་ཉིད་ལ་ཚད་མར་ཇི་ ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། ལན་དུ། དབང་པོ་གཡོ་བའི། རྟ་ཀུན་ནང་དུ་ངེས་སྦྱར་བའི། ། ཞེས་པ་ནི་དབང་པོ་ཡུལ་དྲུག་ལ་གཡོ་བའི་རྟ་དབུགས་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ཡིན་ལ། དེ་ཀུན་སྲོག་ཨ་བ་དྷཱུ་ཏཱིའི་ནང་དུ་བཅུག་ནས་ངེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་དུ་འགྱུར་ཏེ། རྩ་བའི་རྒྱུད་འདི་ལས་ཀྱང་བསྡུས་པས་ ཕྱི་མའི་རྒྱུད་ལས། ཡིད་ནི་ནང་དུ་ཆུད་པ་ཡིས། ། འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་བསྒོམ་པར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་བ་མ་ལུས་འདུས་པའི་སྣོད་གྱུར་པ་ནི།

Regarding the subtle view: one views the central channel as straight as the core of a plantain tree, as clear as a sesame oil lamp, as red as a lacquer flower, and as fine as a lotus fiber. Regarding self-arising: through the descent of bodhicitta from the crown of the head, the mind of joy that experiences the six sense faculties as bliss enters; the mind of supreme joy that experiences the six objects as bliss enters; and the mind of coemergent joy that experiences the six consciousnesses as bliss enters. The three realms without exception are gathered into the unconditioned; through approaching and realizing non-duality, one takes refuge in the dharmadhātu—the emptiness of the mind in which self-awareness is vividly manifest. As the venerable Nāgārjuna said: "Just as water is placed in water, And as butter is mixed with butter, So too, that which is the excellent seeing Of one's own primordial wisdom (jñāna)— This is the homage here." If one asks: "How can self-awareness become a valid cognition (pramāṇa) regarding emptiness without being led by the certainty of the mental consciousness of an ordinary being?" The answer is: "The horses of the moving senses are all firmly bound within." This means that the horses of the senses—the twenty-one thousand six hundred breaths that move toward the six objects—are all inserted into the life-force (prāṇa) within the avadhūtī, thereby becoming the yoga of certainty. As it is also condensed from this Root Tantra in the Subsequent Tantra: "By bringing the mind within, one should meditate on the desired accomplishment." Thus, it becomes the vessel for the gathering of all Victorious Ones (jina) without exception into primordial wisdom.

དུས་གསུམ་གྱི་རྒྱལ་བ་མ་ལུས་པའི་ས་བཅུ་གཅིག་གི་ཡེ་ཤེས་དབུགས་བཀག་ནས་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་རང་བཞིན་ བརྒྱད་ཅུ་བཀག་པའི་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དང་། གཏུམ་མོ་དྲོད་དམིགས་པའི་རྐྱེན་དང་། སྤྱི་གཙུག་གི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དབང་པོ་བདག་པོའི་རྐྱེན་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསམ་གཏན་གྱི་དགའ་བདེ་སྐྱེས་ལ། དེ་ལས་ཁམས་གསུམ་མ་ལུས་པ་ལས་འདས་པ་འདུས་མ་བྱས་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པ་མངོན་གསུམ་གྱིས་ཉེ་བར་རྟོགས་ནས་འདུས་མ་བྱས་མཐོང་བའི་ཡེ་ཤེས་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་ཁམས་གསུམ་གྱི་གཟུང་འཛིན་དྲི་མ་དང་བྲལ་བས་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་དུ་འགྱུར་རོ། ། སྙིང་གའི་ཁ་སྦྱོར་གྱི་མིང་ཅི་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་རྗེས་དྲན་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ཞེས་བྱ་སྟེ་སྙིང་གའི་རྩ་ བརྒྱད་སངས་རྒྱས་ཡབ་ཡུམ་བརྒྱད། དབུ་མ་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་སྤྱན་དང་། ཆུའི་རྩ་མཱ་མ་ཀཱི་དང་། མེའི་རྩ་གོས་དཀར་མོ། ། རླུང་གི་རྩ་སྒྲོལ་མ། བཤང་བའི་དངས་མ་རྒྱུ་བའི་རྩ་རྣམ་སྣང་། ལྕི་བའི་དངས་མ་འབྱུང་བའི་རྩ་རིན་འབྱུང་། ཁྲག་གི་དངས་མ་རྒྱུ་བའི་རྩ་སྣང་ བ་མཐའ་ཡས། ཤའི་དངས་མ་རྒྱུ་བའི་རྩ་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ། དབུས་མ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་མཁའ་རྒྱུ་བའི་རྩ་ཧེ་རུ་ཀའོ། ། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སྦྱོར་བ་རྒྱུད་ཀྱི་རིམ་པའོ། ། ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་བསྒོམ་པ་ནི་གཏུམ་མོ་དྲོད་དེ། གཡས་གཡོན་གྱི་རྩ་སྲུབ་ཐག། དབུ་ མ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་སྲུབ་ཤིང་། ཁྲག་གི་ཐིག་ལེ་གཙུབ་སྟན། དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་བཀག་ནས་གཙུབས་པ་ལས་གཏུམ་མོ་དྲོད་ཡིན་ནོ། །

By arresting the breath of the wisdom of the eleven grounds of all the Victorious Ones of the three times without exception, the eighty natural mental states of the desire realm are blocked. Through the immediately preceding condition of that blockage, the objective condition of the heat of inner heat (caṇḍālī), and the dominant condition of the bodhicitta at the crown of the head as the lord, the consciousness of the bliss of meditative concentration (dhyāna) arises. From that, one directly realizes the unconditioned that transcends the three realms without exception—the non-dual state. Through the wisdom that sees the unconditioned, which is like space and free from the stains of subject-object grasping within the three realms, one becomes the glorious Vajradhara. What is the name of the union at the heart? It is called "the yoga of the recollection of the Buddha." This refers to the eight channels of the heart as the eight Buddha fathers and mothers. The central channel is the glorious Heruka. Furthermore, the channel of the water element is Locanā; the channel of the fire element is Pāṇḍaravāsinī; the channel of the wind element is Tārā; the channel through which the essence of feces flows is Vairocana; the channel through which the essence of urine flows is Ratnasambhava; the channel through which the essence of blood flows is Amitābha; the channel through which the essence of flesh flows is Amoghasiddhi; and the central channel, through which the bodhicitta and space flow, is Heruka. This is the stage of the tantra of the yoga of the recollection of the Buddha. The meditation on the recollection of the Dharma is the heat of inner heat. The right and left channels are the two rubbing sticks; the central avadhūtī is the fire-drill; and the drop of blood is the base of the fire-drill. By arresting the inhalation and exhalation of the breath and rubbing [the channels], the heat of inner heat is produced.

ལྟེ་བ་ནས་འབར་བ་ལས་འཁོར་ལོ་བཞི་བསྲེགས་པ་ནི་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སྦྱོར་བ་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཉི་ཤུ་བཞིའི་བར་དུ་བསྲེགས་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་སྐུར་ནི་ བདག་འགྱུར་ཏེ། ། ཞེས་བྱ་སྟེ་སུ་ཆུ་ལ་ཐིམ་པས་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུའི་རྟགས་དང་། ཆུ་མེ་ལ་ཐིམ་པས་དུ་བ་ལྟ་བུའི་རྟགས་དང་མེ་རླུང་ལ་ཐིམ་པས་སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་ལྟ་བུའི་རྟགས་དང་། རླུང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཐིམ་པས་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ལྟ་བུའི་རྟགས་འབྱུང་བ་ནི། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ ཡིན་ནོ། ། དེས་སྤྱི་གཙུག་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཕབ་ནས་སྙིང་གའི་དབུས་ན་འབྱུང་བ་ལྔ་དང་བདུད་རྩི་ལྔ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཐིག་ལེ་ནི། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་དེ་ལས་མངོན་སུམ་གྱིས་ཤེས་པའི་གསལ་བྱེད་དགའ་བ་མཆོག་དགའ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་རྣམ་པར་ལྷན་ཅིག་ཤེས་པ་ལ་ཡེ་ཤེས་ ཀྱི་མཆོག་བདེ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ས་བཅུ་གཅིག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མན་ངག་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བླ་མ་དམ་པའི་མན་ངག་ལ་བརྟེན་ནས་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་གོམས་པ་ལས། ས་ཐོབ་པའི་རྟགས་དགུ་འབར་བ་ལ་སོགས་པ་འོག་ནས་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་པ་ལས་བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་སྐྱེ་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ། ། རྣལ་འབྱོར་པས་དུས་ཡུན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟག་ཏུ་ངུ་བཞིན་དུ་སྙིང་ལ་གནས་པའི་ཐིག་ལེ་རླུང་བཀག་པས་ཡི་གེས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་རྣལ་འབྱོར་པའི་སྐྱེས་བུས་དེ་བསྒོམས་ན་ས་བཅུ་གཅིག་གི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ། ། སེམས་ཅན་རྗེས་དྲན་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། སེམས་ཅན་རྗེས་ དྲན་བསྒོམ་པར་བྱ། །

The burning of the four cakras from the blazing at the navel is the application of the recollection of the Dharma. The burning of the twenty-four elements of the body until they are consumed is expressed as: "I shall become the Dharmakāya." Through the dissolution of earth into water, the sign like a mirage arises; through the dissolution of water into fire, the sign like smoke arises; through the dissolution of fire into wind, the sign like fireflies arises; and through the dissolution of wind into consciousness, the sign like the emptiness of space arises. This is the attainment of the nature of the Dharmakāya. Then, having brought down the bodhicitta from the crown of the head, the drop (bindu) at the center of the heart—the five elements and five nectars unified into one—is the Saṅgha Jewel. From that, the clarifying joy, the supreme joy, and the coemergent joy are directly known. For those who know the pith instructions on the suchness of the eleventh ground—the supreme wisdom of bliss and emptiness—by relying on the pith instructions of the sublime guru and through the mastery of intense meditation, there is no doubt that the qualities explained in the fifty-sixth chapter below, such as the nine signs of attaining the grounds, will arise. If the yogi, like the Bodhisattva Sadāprarudita, dwells upon the drop residing in the heart for a long time and, by arresting the winds, meditates on that which is inexpressible by syllables, there is no doubt that the wisdom of the eleven grounds will arise. "Through the application of the recollection of sentient beings, One should meditate on the recollection of sentient beings."

ཞེས་པ་ནི་ཀླུ་སྒྲུབ་ལུགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྗེས་དྲན་ནི་སེམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་བདག་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་དྲན་པ་དང་། སེམས་འོད་གསལ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་དྲན་པ་དང་། སེམས་ཟུང་འཇུག་པ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། རྗེས་སུ་དྲན་ཞེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་ གྱི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་མཐོང་རྣམས་ཀྱི། ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་ངེས། ། ཞེས་པས་དྲན་པའི་ངེས་པ་དྲངས་པའི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། ། སེམས་ཅན་རྗེས་དྲན་ཆོས་ཀྱིས་ནི། ། ཆོས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ཞེས་པ་ནི་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་ པའི་ཆོས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་མི་གཏོང་བའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་པའོ། ། ཚིགས་བཅད་འདི་རྣམས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མན་ངག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་བྱས་པ་དེ་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དགོངས་པ་ནི་བསྐྱེད་རིམ་ལྔ་ བཅུ་རྩ་དྲུག་གིས་སྐྱོན་སེམས་ངལ་གསོ་བའི་ཐབས་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་བདེ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པར་ངེས་པའོ། ། དེ་ལྟར་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་རྣལ་འབྱོར་ལྔ་རྫོགས་ནས། རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དང་པོ་སྦྱོར་བ་འབྱུང་བ་བཞིའི་རི་རབ་གཞལ་ཡས་ཁང་དང་བཅས་པ་བསྐྱེད་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་སྙིང་རྗེའི་ བདག་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་ཡཾ་ལས་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གཞུ་ལྟ་བུ་ཁ་དོག་སྔོན་པོ་ཟུར་བཞི་པ་བ་དན་གྱིས་མཚན་པ།

This refers to the system of Nāgārjuna, in which one should meditate on the recollection of sentient beings as the self-consecration of the mind as being like an illusion, the recollection of the mind as the luminosity of emptiness, and the recollection of the mind as the union of great bliss. "Recollection" is a direct valid cognition. As it is said: "Those of great intelligence ascertain all aspects simultaneously," this is the valid cognition that induces the certainty of recollection. "By the dharma of the recollection of sentient beings, one should meditate on the Dharma-sattva" means that one should meditate on the great compassion that does not abandon wandering beings, like Avalokiteśvara, the Dharma-sattva of pure mundane wisdom who acts for the benefit of sentient beings. The connection of these verses should also be examined in the sādhana titled The Pith Instructions on Suchness. The intention of the Blessed One is that the completion stage, which meditates on bliss and emptiness, is the method for resting the mind from the defects of the fifty-six stages of the generation stage. Thus, having completed the five preliminary yogas, the first application of the support and the supported—the generation of Mount Meru and the celestial mansion from the four elements—is the ultimate emptiness. Nevertheless, for the sake of benefiting sentient beings through the nature of compassion, the stage of generating the mind of awakening through the power of aspiration arises from yaṃ as a blue, bow-shaped wind maṇḍala, four-cornered and marked with banners.

རཾ་ལས་བྱུང་བའི་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྲུ་གསུམ་དམར་པོ་འབར་བའི་ཕྲེང་བས་དཀྲིགས་པ་ གྲུ་གསུམ་དུ་རྡོ་རྗེས་མཚན་པ། དེའི་སྟེང་དུ་བཾ་ལས་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཟླུམ་པོ་དཀར་པོ་བུམ་པས་མཚན་པ། དེའི་སྟེང་དུ་ལཾ་ལས་བྱུང་བའི་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྲུ་བཞི་སེར་པོ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེས་མཚན་པ། དེའི་སྟེང་དུ་སུཾ་ལས་བྱུང་བའི་རི་རབ་ཟུར་བཞི་པ། ཤར་ཤེལ། ལྷོ་བཻཌཱུརྱ། ནུབ་པདྨ་རཱ་ག། ། བྱང་ གསེར་གྱི་ཁ་དོག། ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་བརྒྱད་ཀྱི་རྩེ་མོ་མཐོ་བ། དེའི་སྟེང་དུ་བྷྲཱུཾ་ལས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་འཁོར་ལོ་དང་དྲིལ་བུ་བསྣམས་པ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་སྐུའི་འཁོར་ལོ་གཞལ་ཡས་ཁང་སྟེང་དུ་བརྩེགས་པ་ཚད་མེད་པ་བཞི་ཟུར་བཞི་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་བཞི་དང་། བསམ་གཏན་བཞི་དང་ རྟ་བབས་བཞིས་བརྒྱན་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བའི་དྲ་བ་དྲ་ཕྱེད་ཀྱིས་མཛེས་པ་ཡེ་ཤེས་བཞིའི་སྣང་བའི་བ་དན་བཞི་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་མེ་ཏོག་ཕྲེང་བས་བརྒྱན་པ། ཟུར་དང་སྒོ་ཁྱུད་ཀྱི་མཚམས་སུ་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་བརྒྱན་པ། ཕྱིའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐིག་གདབ་བོ། ། ཞེས་བྱ་ བ་ནི་སྔོན་བྱུང་སྤྲུལ་པ་དང་། རྗེས་འཇུག་བྲི་བ་གཉིས་ཀ་ཟིན་པར་དགོངས་སོ། ། དེའི་ནང་དུ་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་པ་དཀར་པོ་འཁོར་ལོའི་ཕྲེང་བས་བསྐོར་བ། དེའི་དབུས་སུ་སྣ་ཚོགས་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་པ། ཤར་སྔོ་བ་ལྷོ་སེར་བ་ནུབ་དམར་བ་བྱང་ལྗང་བ། མཚམས་ཕྱེད་ གཟུགས་ཀྱི་པདྨ་གྲི་གུག་གི་ཕྲེང་བས་བསྐོར་བར་བསམ་མོ། ། རྟེན་གྱི་དང་པོ་སྦྱོར་བ་བསྟན་ནས་བརྟེན་པ་ལྷའི་དང་པོ་སྦྱོར་བ་ནི།

From RAṂ arises a triangular red fire maṇḍala, dense with garlands of blazing flames, marked by a vajra at each of its three corners. Above that, from BAṂ, arises a circular white water maṇḍala, marked by a vase. Above that, from LAṂ, arises a square yellow earth maṇḍala, marked by a double vajra. Above that, from SUṂ, arises Mount Meru, with four corners: crystal in the east, lapis lazuli in the south, ruby in the west, and gold in the north. Its peaks are high in the four cardinal and eight intermediate directions. Above that, from BHRŪṂ, Vairocana appears holding a wheel and a bell; through his total transformation, the celestial palace of the body wheel arises, stacked above, immeasurable, with four corners, four doors of liberation, and adorned with four archways representing the four concentrations. It is beautified by lattices and half-lattices that abandon the afflictive and cognitive obscurations, with four banners of the radiance of the four wisdoms, and adorned with garlands of flowers representing the branches of awakening. The corners and the junctions of the door-surrounds are adorned with vajras and jewels. Thus, one should strike the lines of the outer maṇḍala. This refers to both the primordial emanation and the subsequent drawing of the maṇḍala. Inside that, there is a white eight-spoked wheel surrounded by a garland of wheels. In its center is a multicolored eight-petaled lotus: blue in the east, yellow in the south, red in the west, and green in the north. At the intermediate points, one should visualize a lotus of form surrounded by a garland of curved knives. Having shown the first application of the support, the first application of the supported deities is as follows:

ཟླ་བ་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་ཀཱ་ལི། ཉི་མ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཨཱ་ལི། ཧཱུཾ་བཾ་གཉིས་དང་པོ་རྡོ་རྗེ་དང་གྲི་གུག་སོ་སོར་རྟོག་པ། འོད་ཟེར་སྤྲོ་བསྡུ་བྱ་བ་ནན་ཏན་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུའི་ཧེ་རུ་ཀ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་རིག་མ་དང་བཅས་པ་མདུན་དཀར་བ། གཡས་སེར་བ། རྒྱབ་དམར་བ། གཡོན་ལྗང་བ། མདུན་མ་ཞི་བའི་ཉམས་ཀྱི་ཞལ། གཡས་དགོད་པའི་ཉམས་ཀྱི་ཞལ། རྒྱབ་ཁྲོ་བའི་ཉམས། གཡོན་འཇིགས་སུ་རུང་བའི་ཉམས། ཕྱག་དང་པོ་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུས་ འཁྱུད་པ། གཡས་གཡོན་གྱི་གཉིས་པས་ཚངས་པའི་པགས་པ་བསྣམས་པ། གཡས་གཡོན་གྱི་གསུམ་པ་ནི་གྲི་གུག་དང་ཐོད་པ། གཡས་གཡོན་གྱི་བཞི་པ་ན་ཅང་ཏེའུ་དང་ཁ་ཊྭཱཾ་ག། གཡས་གཡོན་གྱི་ལྔ་པ་ན་དགྲ་སྟ་དང་ཞགས་པ། གཡས་གཡོན་གྱི་དྲུག་པ་ན་མདུད་དང་ཚངས་པའི་ མགོ་བོ་སྟེ། ཕྱག་བཅུ་གཉིས་པ། སེམས་དཔའི་སྐྱིལ་ཀྲུང་ཅན། དབུ་རྒྱན་རུས་པ་ལས་བྱས་པའི་སངས་རྒྱས་ལྔའི་ཅོད་པན་ཅན། རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྤྲས་པའི་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཅན་ནོ། ། ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་རྒྱུད་ལས་རྡོ་རྗེ་བསྒོམ་པའི་ཤེས་ རབ། དྲིལ་བུ་ཐོས་བསམ་གྱི་ཤེས་རབ། ཚངས་པའི་པགས་པ་བཟོད་པ། གྲི་གུག་ཡེ་ཤེས། ཐོད་པ་ཐབས་མཁས་པ། ཅང་ཏེའུ་སྨོན་ལམ། ཁ་ཊྭཱཾ་ག་བསམ་གཏན། དགྲ་སྟ་ཚུལ་ཁྲིམས། ཞགས་པ་བརྩོན་འགྲུས། མདུང་སྦྱིན་པ། ཚངས་པའི་མགོ་བོ་སྟོབས་ཏེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་གཉིས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ གསུངས་པས་དཀྱིལ་འཁོར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱག་བཅུ་གཉིས་ནི་དོན་དང་སྦྱར་རོ། །

The moon is the mirror-like wisdom, the consonants (kāli); the sun is the wisdom of equality, the vowels (āli). The two syllables HŪṂ and BAṂ are the vajra and curved knife of discerning wisdom. The radiation and reabsorption of light rays is the all-accomplishing wisdom, and so forth, up to the wisdom of the dharmadhātu. The causal Heruka, Vajrasattva, together with the consort, appears in front: white in the front, yellow on the right, red in the back, and green on the left. The front face has a peaceful expression, the right a laughing expression, the back a wrathful expression, and the left a terrifying expression. The first pair of hands embrace with a vajra and bell. The second pair on the right and left hold the skin of Brahmā. The third pair on the right and left hold a curved knife and a skull-cup. The fourth pair on the right and left hold a hand-drum (ḍamaru) and a khaṭvāṅga. The fifth pair on the right and left hold a battle-axe and a lasso. The sixth pair on the right and left hold a spear and the head of Brahmā. Thus, he has twelve arms and sits in the sattvaparyaṅka posture. He wears a crown of the five buddhas made of bone, is adorned with all ornaments, and possesses the major and minor marks. From the Gaganasamādhi-tantra, it is said: "The vajra is the wisdom of meditation; the bell is the wisdom of hearing and reflection; the skin of Brahmā is patience; the curved knife is wisdom; the skull-cup is skillful means; the hand-drum is aspiration; the khaṭvāṅga is concentration; the battle-axe is discipline; the lasso is diligence; the spear is generosity; and the head of Brahmā is power. Thus, they arise from the twelve perfections." Accordingly, the twelve arms of all the deities in the maṇḍala should be correlated with these meanings.

དེའི་ཐུགས་ཀར་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ཞལ་བཞི་ཕྱག་བཅུ་གཉིས་པ་དེའི་ཐུགས་ཀར་ཟླ་བའི་རྡོ་རྗེའི་དམ་ཚིག་ཅན་ཏིང་ངེ་འཛིན་སེམས་དཔའ་སྟེ་སེམས་དཔའ་སུམ་བརྩེགས་སོ། ། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་ཅོད་པན་གྱི་དབུས་སུ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་བ་ཇི་ལྟར་ཐབས་ལ་ཕྱག་རྒྱ་དྲུག་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་དེ་ལ་ཕྱག་རྒྱ་ལྔས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ་གྲི་གུག་དང་ཀ་པཱ་ལ་བསྣམས་པའོ། ། ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཡབ་ཡུམ་གྱི་ཞལ་ནས་ཞུགས་པས། ལྐོག་མ་དང་ སྙིང་ག་ལྟེ་བར་སྲིད་པ་བར་དོར་འོད་ཟེར་དཀར་དམར་ཡབ་ཡུམ་གྱི་མཁའ་གསང་གི་གནས་སུ་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷ་མོ་བཞི། སྐུའི་འཁོར་ལོ་ཡབ་ཡུམ་བཅུ་དྲུག་དམ་ཚིག་གི་ལྷ་མོ་བརྒྱད་དེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་མངལ་སྐྱེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གནས་ལ་བཀོད་པ་ནི་ཡབ་ཡུམ་གྱི་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ ཀྱི་རྒྱུ་ལས་ལྷ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་སྲས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བསྐྱེད་པ་ནི་དབང་ཕྱུག་མཆོག་ཅེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུའི་ཧེ་རུ་ཀ་ལོངས་སྐུས་མངལ་སྐྱེས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་ལྷ་མོ་སྤྲུལ་ནས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་ཡབ་ཡུམ་གྱི་མཁའ་གསང་གི་ཐད་ཀར་སྐུ་གཉིས་ཉི་ཟླའི་ཐིག་ལེར་ཞུ་བ་ལས་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱི་གླུས་བསྐུལ་ བ་ནི་སྐུའི་འཁོར་ལོ་ས་འོག་ན་གནས་པའི་དབང་པོ་བརྒྱད་དང་། རྣལ་འབྱོར་མ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་ཆགས་པའི་མིག་གིས་བལྟ་བ་དང་། ལག་པ་བསྐྱོད་པའི་གར་དང་ངག་གི་སྒོ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བསྟོད་པ་ནི། ཡུམ་བཞིས་བདེ་བར་གཤེགས་པ་བདེ་བ་ཆེན་པོ། རབ་དགའ་བདེ་ཆེན་ མཆོག་ཐོབ་མཛོད།

In the center of a sun maṇḍala at his heart is the wisdom being (jñānasattva) with four faces and twelve arms. At his heart is the absorption being (samādhisattva), the vajra-holder of the samaya, who possesses the moon. These constitute the three nested beings. In the center of the crown of the wisdom being, just as the Vajradhara of the method side possesses the six mudrās, the insight side is blessed with five mudrās, appearing with one face and two hands, holding a curved knife (kartṛkā) and a skull-cup (kapāla). Entering through the mouths of the Buddhas and their consorts of the ten directions, [the seed-syllables] pass through the throat and heart to the navel. In the secret place of the father and mother, the four wisdom goddesses are distinguished by their respective families. The sixteen deities of the body wheel (kāyacakra) in father-mother union, and the eight samaya goddesses—these twenty-eight are arranged in the womb-born maṇḍala. From the causal Vajradhātviśvarī, these twenty-eight deities are generated in the manner of sons; this is called the "Supreme Īśvarī." In that way, the causal Heruka in the saṃbhogakāya emanates the goddesses of the womb-born retinue. As they melt into the two bodies—the sun and moon drops—at the level of the secret place of the father and mother, they become the dharmakāya of great bliss. Then, the goddesses of the body wheel, the eight Indras dwelling beneath the earth and the twenty-four yoginīs, gaze with eyes of passion, perform the dance of moving their hands, and praise the Blessed One through the gateway of speech: "O Sugata of great bliss, grant us the supreme attainment of great joy and bliss!" the four consorts pray.

ཨ་ལ་ལ་ལ་ཧོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། ཡང་སྐུའི་འཁོར་ལོའི་ལྷ་མོ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཀྱང་ཚིག་དེ་རང་གི་གླུ་བླངས་པ་དང་། ཡང་དམ་ཚིག་གི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཉིད་གླུ་བླངས་པས་ཚིགས་བཅད་ཕྱེད་དང་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ། ། གླུ་འདི་བླངས་པ་ཙམ་གྱིས་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྲིད་པ་ལས་གྲོལ་ བའི་ཆོས་ནི་སྐུའི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་སྒྲིབ་པ་རྣམ་གཉིས་སྤངས་པའི་དག་པ་ཆེན་པོ་ཡང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཙོ་བོའི་ཚུལ་དུ་ཡང་བརྟག་པར་བྱའོ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཁ་ཅིག་མོས་པའི་དབང་གིས་མངལ་སྐྱེས་ལ་དགའ་བས་འཁོར་སྔོན་དུ་སྐྱེས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སྤྲུལ་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་མངལ་སྐྱེས་ ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས་དེ་མ་ཐག་པའི་ཞེས་པའི་སྐུའི་མཁའ་འགྲོ་མ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་སྔར་གྲུབ་པའི་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་དང་བཅས་པ་གཡས་བརྐྱང་པས་བཞུགས་པ། མདུན་དཀར་པ། གཡོན་སྔོ་བ། གཡས་སེར་བ། རྒྱབ་དམར་བ། འཁོར་ལོ་དང་དྲིལ་བུས་འཁྱུད་པ། སྔར་ གྱི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་རིམ་གྱིས་ཕྱག་དང་ཕྱག་མཚན་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དགྱེས་པ་རོལ་པས་ཁྱབ་པར་བཞུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་སླ་བས་མ་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་གཙོ་བོ་བསྐྱེད་པ་ནི་བསྙེན་པ། ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྲུབ་པ། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་འཇུག་པ་དང་། གོ་བསྐོན་པ་ ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལེའུ་བཅུ་བཞི་པ་ལས་གསུངས་སོ། ། རྒྱུའི་ཧེ་རུ་ཀ་བསྐྱེད་པ་དང་པོ་སྦྱོར་བ། ལྷ་མོ་བསྐྱེད་པ་དང་ཞུ་བ་དང་གླུས་བསྐུལ་བ་དང་འབྲས་བུའི་ཧེ་རུ་ཀ་བསྐྱེད་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ་རྣམས་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །

Saying "A la la la ho," the eight goddesses of the body wheel also sang those very words as a song, and the samaya goddesses likewise sang them, so that it became one and a half verses. Merely by singing this song, one is liberated from the existence of the three realms. The Dharma that is the Sugata of the body—the great purity that has abandoned the two obscurations—should also be visualized in the manner of the principal deity of the maṇḍala. Some yogins, by the power of their inclination and delighting in womb-birth, hold that the retinue is born first; thus, the nirmāṇakāya maṇḍala of the dharmakāya is womb-born. Then, immediately following that, the ḍākinī of the body, the nirmāṇakāya, together with the retinue of the previously established heroes and yoginīs, remains with her right leg extended. Her front is white, her left blue, her right yellow, and her back red. She is embraced by the wheel and the bell. From the previous section on Vajrasattva, starting from "gradually assuming the hands and hand-symbols" up to "remaining pervaded by the play of joy," it is easy to understand and thus not explained here. Thus, the generation of the principal deity is the "approach" (sevā); the body maṇḍala is the "accomplishment" (sādhana); and the entry of the wisdom-being (jñānasattva), the donning of armor, and so forth, are the "great accomplishment" (mahāsādhana), as stated in the fourteenth chapter. The generation of the causal Heruka is the "initial union" (prathama-yoga); the generation of the goddesses, the melting, the exhortation by song, and the generation of the resultant Heruka, along with the body wheels and emanation wheels, constitute the "supreme king of the maṇḍala" (maṇḍalarāja).

ཡེ་ ཤེས་སེམས་དཔའ་གཞུག་པ་དང་པོ་གོ་ཆ་བསྐོན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལས་ཀྱི་རྒྱལ་མཆོག་ཡིན་པས་མངལ་སྐྱེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཁམས་དང་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་མིང་དང་སྐུ་མདོག་དང་ས་བོན་ནི་ བཤད་མི་དགོས་སོ། ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་གྲི་གུག་དང་ཀ་པཱ་ལ་བསྣམས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ས་བོན་དང་སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་དང་གནས་རྣམས་ནི་རྒྱུད་ལས་གསལ་ལ། ཕྱག་མཚན་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། མིག་ལ་སོགས་པའི་ དབང་པོ་དྲུག་ནི་ས་བོན་དང་། སྐུ་མདོག་དང་མིང་རྒྱུད་ལས་གསལ་ལ་ཕྱག་མཚན་དང་གནས་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ནི། དབུས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡབ་ཡུམ་ཡིན་པར་རྒྱུད་ལས་གསལ་ལོ། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷ་མོ་བཞི་དང་མཚམས་ཀྱི་བུམ་པ་བཞི་ནི་རྒྱུད་ལས་ གསལ། གྲི་གུག་གི་ཕྲེང་བས་བསྐོར་བར་བྱའོ་ཞེས་ཁ་བསྐང་ངོ་། ། ཕྱི་རོལ་གྱི་རྩིབས་བརྒྱད་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་མིང་དང་། དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་མིང་དང་། སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་ནི་རྒྱུད་ལས་གསལ། འཁོར་ལོའི་ཕྲེང་བས་བསྐོར་བ་ཁ་བསྐང་ངོ་། ། དམ་ཚིག་གི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱི་ཤར་དང་བྱང་ དང་ནུབ་དང་། ལྷོ་སྒོའི་མིང་དང་སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་ནི་རྒྱུད་ལས་གསལ། མཚམས་ཀྱི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱང་རྒྱུད་ལས་གསལ་ཏེ། རང་རང་གི་གཟུགས་ཅན་གྱི་རོའི་གདན་ལ་བཞུགས་པར་ཁ་བསྐང་ངོ་། །

The entry of the wisdom-being (jñānasattva), the initial donning of the armor, and so forth, constitute the "supreme victory of action" (karmavijaya); thus, the three absorptions (samādhi) of all those born from a womb should be understood in this way. Regarding the names, body colors, and seed-syllables (bīja) for the blessing of the elements, aggregates (skandha), and sense bases (āyatana) of the body maṇḍala, there is no need for further explanation. One should understand that all of them hold a curved knife (kartṛ) and a skull-cup (kapāla). The seed-syllables, body colors, hand symbols (mudrā), and locations for the aggregate of form and so forth are clear from the tantra, and the hand symbols should be understood as previously explained. The seed-syllables, body colors, names, and locations for the six sense faculties, such as the eyes, are clear from the tantra, and their hand symbols and locations are as previously explained. Regarding the blessing of the body, speech, and mind, the tantra clearly states that these are the central principal male and female deities. The four wisdom goddesses and the four vases at the intermediate directions are clear from the tantra; it is supplemented by the instruction that they should be surrounded by a garland of curved knives. The names of the eight-spoked wheel of the exterior, the names of the heroes (vīra) and heroines (vīrī), and their body colors and hand symbols are clear from the tantra; it is supplemented by the instruction that they are surrounded by a garland of wheels. The names, body colors, and hand symbols for the samaya goddesses at the eastern, northern, western, and southern gates are clear from the tantra. The goddesses of the intermediate directions are also clear from the tantra; it is supplemented by the instruction that they sit upon corpse seats in their respective forms.

དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཔྲལ་བར་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ བྱུང་བའི་རྟགས་སུ་འཁོར་ལོའི་ཕྲེང་བ་ཅན་ནོ། ། དུར་ཁྲོད་བརྒྱད་དང་རྡོ་རྗེ་ར་བ་དང་། མེ་འོད་ནི་ལེའུ་བཅུ་པ་ལས་ཁ་བསྐོང་ངོ་། ། སྐུའི་འཁོར་ལོའི་གླུས་བསྐུལ་བ་ནི་འདིར་བཤད་ཀྱང་སྐྱེ་བ་དང་བསྒོམ་པའི་གོ་རིམ་གྱི་སྔར་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་བཤད་ནས། ལས་ཀྱི་ རྒྱལ་མཆོག་ནི་སྙིང་གར་ཧྲཱིཿལས་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་པ། ཨ་ལས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཧཱུཾ་ལས་འོད་ཟེར་གྱིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཕེཾ་ཕེཾ་གྱེ་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་དང་བཅས་པས་སྤྱན་དྲངས་ནས། ནམ་མཁའ་ལ་བལྟ་སྟེ། རྐང་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་ལྷ་མོ་བརྒྱད་ཀྱིས་མཆོད་ལ། དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་ སྔགས་ཀྱིས་བསྟོད་པ་བྱས་ནས། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་ནས། སྙིང་གའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཨོཾ་ཡོ་ག་ཤུདྡྷཿསརྦ་དྷརྨཱ་ཡོ་ག་ཤུདྡྷོ྅ཧཾ་གིས་བཅུག་ལ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ཕྱིར་བཤད་པའི་རྒྱུད་འདི་ལ་བསྒོམ་པ་བཅུ་ཐམ་པ་སྣང་སྟེ། དེ་ལས་འདིར་གཙོ་བོའི་ཐུགས་ཀ་ནས་སྟོང་ གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་སྤྲོ་བ་དང་བསྡུ་བའི་སྦྱོར་བ་བསྒོམས་ཏེ་དེ་ཡང་ཐུན་དང་པོར་སྤྲོས་ནས། ཐུན་མཚམས་སུ་ལྡང་བའི་ཆོ་ག་སྙིང་གར་བསྡུས་པས་དངོས་པོ་མེད་པར་བསྒོམ་མོ། ། སྤྲོས་ནས་ལྷའི་འཁོར་ལོ་གནས་པའི་ཚེ། རྣལ་འབྱོར་པས་མ་ནོར་བར་བཟླས་པ་འཁོར་ལོ་ཁྲི་དང་གཙོ་བོ་ལ་འབུམ་ ཉིན་ཞག་རེ་རེར་བཟླ་བར་བྱའོ། །

On the foreheads of all these heroes and heroines is a wheel garland, which is the sign of the arising of the mirror-like wisdom. The eight charnel grounds, the vajra fence, and the firelight are to be supplemented from the tenth chapter. Although the exhortation by the song of the body maṇḍala is explained here, the sequence of birth and meditation was previously taught. Having thus explained the supreme sovereign of the maṇḍala, the supreme sovereign of activity is as follows: at the heart, from hrīḥ comes an eight-petalled lotus; from a comes a moon maṇḍala; and from hūṃ come light rays. With the mantra pheṃ pheṃ and the mudrā, the wisdom maṇḍala is invited and visualized in the sky. The eight emanated goddesses are worshipped with the eight-line [verse], and the heroes and heroines are praised with their mantras. Then, having received empowerment from that very wisdom being, one should meditate by entering [the maṇḍala] with the heart mudrā and the mantra: oṃ yogaśuddhaḥ sarvadharmā yogaśuddho ’haṃ. In this explanatory tantra, ten meditations appear. Among them, here one meditates on the yoga of emanating and reabsorbing the three-thousandfold world system from the heart of the principal deity. Having emanated this during the first session, at the conclusion of the session, one performs the ritual of arising and meditates on the absence of intrinsic existence by reabsorbing [the emanation] into the heart. While the deity maṇḍala remains in its emanated state, the yogin should perform the recitation without error: ten thousand for the retinue and one hundred thousand for the principal deity each day. One should recite in this manner every day.

བསྒོམས་པ་དང་བཟླས་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་འདི་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་འཐོབ་པས་རྫུ་འཕྲུལ་ཀྱི་ལུས་འགྲུབ་སྟེ། མཁའ་སྤྱོད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་སུ་གནས་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ། ། དེ་ལ་རྒྱུད་འདི་ལས་སྤྲོ་བསྡུ་བསྒོམ་པ་དང་གཙོ་བོ་ཡབ་ཡུམ་འབའ་ཞིག་བསྒོམ་ པ་དང་། འཁོར་དང་བཅས་པར་བསྒོམ་པ་དང་། སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོའི་ལྷ་བསྒོམ་པ་དང་སེམས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣམ་དག་བསྒོམ་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྩ་དང་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྒོམ་པ་དང་། ཡབ་ཡུམ་གྱི་མཁའ་གསང་གི་གནས་སུ་ཡུངས་ཀར་གྱི་འབྲུ་ཙམ་གྱི་ལྷ་ཕྲ་མོའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་ པ་དང་། ལྷ་ཐམས་ཅད་ཞུ་བའི་ཐིག་ལེ་བསྒོམ་པ་དང་། ཕྲིན་ལས་རྣམ་བཞིའི་ཁ་དོག་ཏུ་བསྒྱུར་ནས་བསྒོམ་པ་དང་། སེམས་དཔའ་སུམ་བརྩེགས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སེམས་དཔའ་བསྒོམས་ལ་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ནི་བསྒོམ་པ་བཅུའི་ཡིན་ལ། རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ནི་རྒྱུད་འདི་ནས་རྩ་བསྒོམ་པ་དང་། རླུང་བསྒོམ་ པ་དང་། ཐིག་ལེ་བསྒོམ་པ་དང་། དྲོད་བསྒོམ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྒོམ་པ་དང་། མཚན་བཅས་བསྒོམ་པ་དང་ལྔ་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། འོད་གསལ་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པ་དང་། ཟུང་འཇུག་བསྒོམ་པ་དང་གསུམ་སྟེ། སྲོག་ ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་འཇུག་པའི་ཐབས་བསམ་གཏན་བསྒོམ་པ་ནི་ལྔ་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་བསྒོམ་པ་ནི་གསུམ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ནི་བཅུ་ཡིན་ལ། རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ནི་བརྒྱད་ཡིན་པས་སྤྱིར་བསྒོམ་པའི་བྱེ་བྲག་བཅོ་བརྒྱད་ཡིན་ནོ། །

Through the results of meditation and recitation, one attains the six clairvoyances (abhijñā) in this very life, whereby a miraculous body (ṛddhi-kāya) is accomplished; there is no doubt that one will dwell in the celestial Buddha-fields (buddhakṣetra). Regarding this, from this tantra, there are ten types of meditation for the generation stage (utpattikrama): meditating on the radiation and reabsorption; meditating on the principal male and female deities alone; meditating on them together with their retinue; meditating on the deities of the emanation wheel (nirmāṇacakra); meditating on the pure wheel of the mind; meditating on the nature of the channels and elements of the body wheel; meditating on the subtle maṇḍala of deities the size of a mustard seed in the secret places of the male and female deities; meditating on the drop (bindu) of all deities melting; meditating by transforming into the colors of the four activities; and meditating on the sattva of the absorption of the three-layered sattva. As for the completion stage (niṣpannakrama), there are five meditations from this tantra: meditating on the channels, meditating on the winds (prāṇa), meditating on the drops, meditating on the heat (uṣman), and meditating on the bodhicitta. There are also three meditations on the accumulation of wisdom (jñānasaṃbhāra) regarding the ultimate truth: meditating on the illusion-like, meditating on the luminosity of emptiness (prabhāsvara-śūnyatā), and meditating on the union (yuganaddha). Furthermore, there are five meditations on concentration (dhyāna) as the method for entering the life-force into the avadhūtī. Thus, there are three meditations on the ultimate truth of the accumulation of wisdom. In this way, there are ten types of meditation for the generation stage and eight for the completion stage, making eighteen specific types of meditation in total.

བཟླས་པ་ནི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་ པ་ལ་བཞི་སྟེ། རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ནི་གཅིག་ཡིན་ཏེ། སྤྲོ་བསྡུ་བསྒོམ་པས་བཟླ་བ་དང་། ཡབ་ཀྱི་ཞལ་ནས་ཡུམ་གྱི་ཞལ་དུ་ཞུགས་ནས་ལྟོ་བ་ནས་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་ལྟར་བཟླ་བ་དང་། སྙིང་གར་ཡི་གེའི་འཁོར་ལོ་ཡི་གེ་བདུན་པའམ། ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པའམ། བཅུ་གསུམ་པའམ། གོ་ཆའི་སྔགས་ ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྩིབས་ལྔ་པའམ། རྐང་པ་བརྒྱད་པའམ། རྡོ་རྗེ་རོལ་པ་རྟའི་འགྲོས་སམ། ཡི་དྭགས་སྲིན་པོའི་གདོང་ངམ། གཤིན་རྗེ་དབྱུག་པ་འཆང་བའམ། མ་མོ་རིགས་ལྡན་མའི་འཁོར་ལོ་ལྟར་ཟློ་བ་དང་། ཡང་ན་ལྕེ་པདྨའི་འདབ་མ་ལ་ཟླ་བ་རྡོ་རྗེའི་ཟློ་བ་དང་བཞི་ཡིན་ནོ། ། རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ནི་ སྲོག་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་ཆུད་པ་གཅིག་པུ་ཡིན་ནོ། ། ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་ཆུད་པ་ལ་དབྱེ་ན་ལྟེ་བར་མིག་བཙུམས་གཅིག་སྡོད་པའི་ཨཱཿདང་སྙིང་གར་མིག་བཙུམས་གཉིས་སྡོད་པ་ཧཱུཾ། ལྐོག་མར་མིག་བཙུམས་གསུམ་སྡོད་པ་ཨོཾ་དང་། སྤྱི་བོར་ཨ་ན་ཧ་མི་ཤིགས་པའི་རླུང་དང་བཞི་ཟློ་བ་ཡིན་ནོ། ། ཤཱནྟི་པའི་ཞལ་ ནས་བགྲང་བ་དང་། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། འཇོག་པ་དང་། རྟོག་པ་དང་། བསྒྱུར་བ་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་དྲུག་གིས་བཟླའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མངོན་པ་མཛོད་ལས་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་བཤད་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་འདི་ལ་ནི་མ་མཐོང་ངོ་། ། འདིར་ནི་བཟླས་པ་གསུམ་དུ་འགྲོ་སྟེ། སྤྲོ་ བསྡུ་བསྒོམ་པ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བཟླས་པ་ཞེས་མིང་འདོགས། དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་དང་འགྲོགས་ན་ཟློ་བ་ལ་ཡིད་ཀྱི་བཟླས་པ་ཞེས་མིང་འདོགས།

Regarding recitation, there are four types in the generation stage (utpattikrama), while there is only one in the completion stage (niṣpannakrama). In the generation stage, these are: reciting by meditating on the radiation and reabsorption [of light]; reciting like a firebrand wheel (alātacakra) as it enters from the mouth of the father into the mouth of the mother and passes through her womb; reciting the wheel of syllables at the heart—either the seven-syllable, the twenty-one-syllable, or the thirteen-syllable mantra, or the wheel of the armor (kavaca) mantras with five spokes, the eight-line [mantra], the vajralīlā-aśvagati, the preta-rākṣasa-mukha, the Yama-daṇḍadhara, or the wheel of the mātṛ of the Kulika family; or alternatively, the four types of recitation where the tongue is the lotus petal and the moon is the vajra. In the completion stage, there is only the entry of the vital breath (prāṇa) into the avadhūtī. Regarding the divisions of entry into the avadhūtī: there is the āḥ at the navel where one remains with eyes closed for one [unit]; the hūṃ at the heart where one remains with eyes closed for two; the oṃ at the throat where one remains with eyes closed for three; and the a-na-ha, the indestructible wind at the crown, making four types of recitation. Śāntipa stated that one should recite by means of six [stages]: counting (gaṇanā), following (anugama), placing (sthāpanā), examining (upalakṣaṇā), transforming (vivartanā), and purifying (pariśuddhi). Although Vasubandhu explained these in the Abhidharmakośa, they are not seen in this Yoginī Tantra. Here, recitation proceeds in three ways: meditating on the radiation and reabsorption is designated as "wisdom recitation" (jñānajapa); reciting in conjunction with the inhalation and exhalation of the breath is designated as "mental recitation" (manojapa).

ཕྲེང་བ་བགྲངས་ནས་ངག་གིས་ཟློ་བ་ལ་ངག་གི་བཟླས་པ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིག་བླ་དྭགས་སུ་གདགས་སོ། ། ངག་གི་བཟླས་པ་ དེ་ཡང་མཉམ་སྦྱོར་གྱི་རྒྱུད་ལས་འཁུན་པ་དབུགས་ཀྱི་རླུང་འབྱིན་སྲིན་པོའི་ངར་སྐད། དེ་ཉིད་བསྡུས་པ་ལས་ཁྲོ་བོའི་འབྲུག་སྒྲ་དང་། ཧེ་རུ་ཀ་འབྱུང་བ་ལས་རིགས་བཞིའི་གླུས་ཟློས་པ་ནི་གསུམ་ཡིན་ནོ། ། འདིར་བཟླས་པའི་སྙིང་པོ་ནི་གོ་སླ་བས་མ་བཤད་དོ། ། ཡུམ་བཞིའི་སྔགས་ཕྱིས་བཤད་ཀྱང་ གཙོ་བོ་ཡབ་ཡུམ་བཟླས་པའི་རྗེས་ལ་ཡུམ་བཞི་བཟླས། ། དེ་ནས་སྐུའི་འཁོར་ལོ་ཡུམ་བཞི་བཟླས། ། དེ་ནས་དམ་ཚིག་གི་སྒོ་མཚམས་མ་བརྒྱད་བཟླའོ་ཞེས་བླ་མའི་མན་ངག་གིས་གསུངས་སོ། ། དེ་ཉིད་རྒྱུད་འདི་ལས། འདི་ནི་མཁའ་འགྲོ་མ་སོགས་ཏེ། ། དང་པོར་པདྨར་སྦྱར་བར་བྱ། ། ལྔ་པའི་ བདག་ཉིད་རྟག་བཟླས་ན། ། དངོས་གྲུབ་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་མིན། ། ལྔའི་བདག་ཉིད་ལས་གཙོ་བོ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་དངོས་གྲུབ་གསུམ་དུ་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། ། མཁའ་འགྲོ་མས་ཞི་བ། ལཱ་མས་དབང་། ཁཎྜ་རོ་ཧིས་རྨོངས་པ། གཟུགས་ཅན་མས་གནོན་པ་དག་འགྲུབ་པ་དང་། སྐུའི་མཁའ་ འགྲོས་དངོས་གྲུབ་དམ་པ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། བཟླས་པའི་གོ་རིམ་ངེས་པ་དང་འབྲས་བུ་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་བསྒོམ་པ་དང་བཟླས་པ་བཤད་ནས། བདུད་རྩི་མྱང་བར་བྱ་སྟེ། བུམ་པ་བཞི་ལ་ཐོད་པ་བཏེག་པར་བསམས་ལ། ཡཾ་ལས་རླུང་གི་ དཀྱིལ་འཁོར་བཞི། རཾ་ལས་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྲུ་གསུམ་པ་བཞི། ཀ་བཞི་ལས་ཐོད་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་བཞི།

Counting the rosary and reciting with the voice is designated by the Blessed One with the term "vocal recitation." Regarding that vocal recitation: the Samayoga Tantra describes it as the groaning of the breath-wind, the fierce roar of a rākṣasa; the Tattvasaṃgraha as the thunder of the wrathful deities; and the Herukābhyudaya as the chanting of the songs of the four families—these are the three. Here, the essence of the recitation is not explained as it is easy to understand. Although the mantras of the four consorts are explained later, the guru’s oral instruction states: "After the recitation of the principal father and mother, recite the four consorts; then recite the four consorts of the body-cakra; then recite the eight gate and intermediate ḍākinīs of the samaya." From that very tantra: "This is the ḍākinī and so forth; first, one should apply it to the lotus. If one constantly recites the nature of the five, accomplishment will occur, but not otherwise." This means that from the nature of the five, the three accomplishments of the principal father and mother will occur, but not otherwise. It is taught that through the ḍākinī, pacification is accomplished; through Lāmā, magnetizing; through Khaṇḍarohī, deluding; and through Rūpiṇī, subjugation. Furthermore, through the Body-Ḍākinī, the supreme accomplishment of the mirror-like wisdom will be attained. Thus, the sequence of recitation and its results are explained. Having thus explained the meditation and recitation, one should taste the nectar. Visualize a skull-cup being lifted over the four vases. From yaṃ, four square wind maṇḍalas arise; from raṃ, four triangular fire maṇḍalas arise; and from the four pillars, four vast skull-cups arise.

དེའི་ནང་དུ་དབུས་སུ་མུ་ལས་བཻ་ཌཱུརྱ་ལྟ་བུའི་བདུད་རྩིའི་གོང་བུ་ལ་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་ས་བོན་ཧཱུཾ། ཤར་དུ་བི་ལས་བདུད་རྩི་ཤེལ་དང་བ་ལྟ་བུ་ལ་རྣམ་སྣང་གི་ས་བོན་བྷྲཱུཾ། ལྷོར་ར་ལས་གསེར་བཙོ་མ་ ལྟ་བུ་ལ་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གྱི་ས་བོན་ཨོ། ནུབ་ཏུ་ཤུ་ལས་པདྨ་རཱ་ག་ལྟ་བུའི་གོང་བུ་ལ་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་ཛྲཱྀཾ། བྱང་དུ་མ་ལས་མརྒཏ་ལྟ་བུའི་གོང་བུ་ལ་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་ས་བོན་ཁཾ་བསམ་མོ། ། དེའི་སྟེང་དུ་ཨོཾ་ཀར་པོ། དེའི་སྟེང་དུ་ཨཱཿདམར་པོ། དེའི་སྟེང་དུ་ཧཱུཾ་མཐིང་ག་བསམས་ནས། སྣ་བུག་ གི་རླུང་གིས་བ་དན་གཡོ་བས་ན་མེ་སྦར་ཏེ། བདུད་རྩིའི་རླངས་པ་ཨོཾ་ལ་ཕོག་སྟེ། ཨོཾ་ཐིམ་པ་ལས་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཁ་དོག་དང་དྲི་དང་རོ་དག་དང་། ཨཱཿལྷུང་བ་ལས་བསམ་གཏན་དང་པོའི་མེས་མི་འཚིག་པའི་བདུད་རྩི་དང་། གཉིས་པ་ཆུས་མི་ཤིགས་པ་དང་གསུམ་པ་རླུང་གིས་མི་ཤིགས་ པའི་བདུད་རྩིར་འགྱུར་རོ། ། ཧཱུཾ་རྡོ་རྗེར་གྱུར་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོ་བདུད་རྩིའི་ཆོས་ཉིད་བཀུག་ནས་ཐིམ་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཁ་ཟས་སུ་གྱུར་པ་ནི་ཧཱུཾ་གི་རྡོ་རྗེ་ཞུ་བ་ལས་བལྟ་བར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ་གསུམ་ལན་ལྔའི་བར་དུ་བཟླས་ནས། ཨོཾ་མ་ཧཱ་ཨ་མྲྀ་ཏ་ཧྲི་ཐ་ཞེས་བྱ་བས་ལྷ་རྣམས་ ཀྱི་ལྗགས་ལས་འོད་ཟེར་གྱི་སྦུ་གུ་བྱུང་བས་འཐུང་བར་བསམ་པར་བྱའོ། ། གཙོ་བོ་ཕྱོགས་ན་གཉིས་སོ། ། ཡུམ་དང་མཚམས་རྣམས་རེ་རེའོ། ། བདུད་རྩི་མྱངས་པས་ཚིམ་པ་ལས། ། ཟག་མེད་རོ་ཡིས་ཚིམ་པར་འགྱུར། ། ཐོད་པ་བཞི་བུམ་པ་ལས་ཕབ་ནས་སྒོ་བཞིར་གཞག་སྟེ། ཨོཾ་ཨ་རལླི་ཧོ་ ཛཿཧཱུཾ་བཾ་ཧོཿ།

Within that, in the center, from the syllable mu, is a mass of amṛta like lapis lazuli, with the seed syllable hūṃ of Amoghasiddhi. In the east, from vi, is amṛta like crystal and milk, with the seed syllable bhrūṃ of Vairocana. In the south, from ra, is [amṛta] like refined gold, with the seed syllable oṃ of Ratnasambhava. In the west, from śu, is a mass like ruby, with the jriṃ of Amitābha. In the north, from ma, is a mass like emerald, with the seed syllable khaṃ of Amoghasiddhi. One should visualize these. Above that is a white oṃ; above that, a red āḥ; and above that, a blue hūṃ. Then, by the wind of the nostrils, the banner is stirred, igniting the fire. The steam of the amṛta strikes the oṃ, and through its dissolution, the colors, scents, and tastes of the desire realm are purified. Through the descent of the āḥ, it becomes amṛta that cannot be burned by the fire of the first concentration, cannot be destroyed by the water of the second, and cannot be destroyed by the wind of the third. The hūṃ becomes a vajra, and by summoning the nature of phenomena (dharmatā) of the amṛta—the taste of primordial wisdom (jñāna)—and its dissolution, it becomes undefiled food. This should be visualized as the melting of the hūṃ-vajra. Then, having recited oṃ āḥ hūṃ five times, one should visualize that from the tongues of the deities, tubes of light rays emerge and drink [the nectar], while reciting oṃ mahā amṛta hṛtha. There are two [tubes] for the principal deities of the directions, and one for each of the consorts and the intermediate directions. Through tasting the amṛta, they are satisfied, and they become satisfied by the undefiled taste. Having brought the four skull-cups down from the vase, they are placed at the four gates, and one recites: oṃ aralli hoḥ jaḥ hūṃ baṃ hoḥ.

བཛྲ་ཌཱ་ཀི་ནཱི་ས་མ་ཡ་སྟྭ་དྲྀ་ཤྱ་ཧོ་ཞེས་བྱ་བས་སྒོ་ཕྱེ་ནས། དུར་ཁྲོད་བརྒྱད་ཀྱི་ཕྱོགས་སྐྱོང་བཀུག་ལ། ལེའུ་དགུ་པ་ནས་འབྱུང་བའི་གཏོར་མའི་སྔགས་ཀྱིས་བསྔོས་པས་འབྱུང་བར་བསམ་མོ། ། དེ་ནས་རྐང་པ་བརྒྱད་པའི་སྔགས་བརྗོད་ནས་ལྷ་རེ་རེ་ལ་ལྷ་མོ་བརྒྱད་བརྒྱད་སྤྲུལ་ནས་མཆོད་པ་ དང་། དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་སྔགས་ཀྱིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོར་སྤྲོས་པ་ནས་ལྷ་དབྱངས་ཀྱི་ཡན་ལག་རྒྱ་མཚོའི་ཞལ་ནས་བརྗོད་ནས་འཁོར་ལ་བསྟོད་པ་དང་། འཁོར་གྱིས་གཙོ་བོ་ལ་བསྟོད་པར་བསམ་མོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་བྱེད་པའི་ཚེ་ནི་མཚན་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་པས་བསྟོད་དོ། ། ལངས་ པའི་དུས་སུ་བསྲུང་བ་གསུམ་བྱ་སྟེ། གོ་ཆ་དྲུག་གིས་བསྲུང་བ་དང་། ལེའུ་ཉི་ཤུ་པ་ནས་འབྱུང་པའི་ཚམ་ངམ་གྱི་སྔགས་ཀྱིས་བསྲུང་བ་དང་། ཕྱིར་བཟློག་པ་ཆེན་མོའི་ཞག་ཅེས་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པ་ནས་བཤད་པ་བཞིན་དུ་སྲུང་བ་གསུམ་ལས་འདིར་དཔའ་བོའི་གོ་ཆ་དྲུག་དང་། དཔའ་མོའི་(ཆོ་,གོ་) ཆ་དྲུག་གིས་སྲུང་བ་ནི་རྒྱུད་ནས་གོ་སླ་བས་མ་བཤད་དོ། ། དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་སྐུའི་མཁའ་འགྲོ་ལ་གནས་སོ་ཞེས་པ་ནི། གོ་ཆ་བགོས་ནས་སྤྲུལ་པའི་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བསྡུའོ། ། རང་གི་ལྷ་ཡི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ཐམས་ཅད་འདི་ཡིས་རྣམ་ པར་བརྟག། ཅེས་པ་ནི་བསྡུས་པའི་རྗེས་ལ། སྟོང་གསུམ་གཞལ་ཡས་ཁང་དུ་བསམས་ནས་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་དང་འདྲ་བའི་ལྷའི་སྐུར་བརྟག་གོ། ། འཆི་མེད་ཡེ་ཤེས་ལྔ་བཟའ་ཞིང་། །

Having opened the door with the mantra vajraḍākinī samayas tvaṃ dṛśya hoḥ, summon the directional guardians of the eight charnel grounds and imagine that they appear as they are dedicated by the torma mantra from the ninth chapter. Then, reciting the eight-line mantra, emanate eight goddesses for each deity and present offerings. By means of the mantras of the heroes and heroines, emanate them throughout the great trichiliocosm; then, imagine that the retinue praises the central deity as the central deity recites the "Ocean of Melodic Branches" from his own mouth, and that the retinue in turn praises the central deity. When constructing the maṇḍala, one should offer praise with the one hundred and eight names. At the time of rising, perform the three protections: protection by the six armors, protection by the fierce mantra from the twentieth chapter, and protection by the "Great Reversal" as explained in the twenty-sixth chapter. Among these three protections, the protection by the six armors of the heroes and the six armors of the heroines is not explained here as it is easy to understand from the tantra. Regarding the statement "the heroes and yoginīs abide in the ḍākinīs of the body," this means that after donning the armors, all the emanated heroes and yoginīs are gathered into the maṇḍala of the body. "By the union of one's own deity, all are to be visualized by this" means that after the gathering, one visualizes the trichiliocosm as a celestial palace and perceives the beings of the six realms as the forms of the deities. "Consume the five immortal wisdoms..." [and so forth].

ཞེས་པ་ནི་ལྷ་ལ་བདུད་རྩི་དབུལ་བ་དང་མཐུན་པར་ཐུན་མཚམས་སུ་ཁ་ཟས་རྣམས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ བདུད་རྩིར་བསྐྱེད་ལ་བཟའ་ཞིང་ཐུན་མཚམས་སུ་སྤྱོད་ལམ་རྣམ་བཞི་ཇི་ལྟར་བདེ་བར་གནས་པར་བྱའོ། ། དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེའི་མཆོད་པ་དག། ཅེས་པ་ནི་ཐུན་མཚམས་བཞི་རུ་ལྡང་བའི་ཚེ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་གཟུགས་རྡོ་རྗེ་མ་ལ་སོགས་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་རང་གཞན་ལ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ ལྔས་མཆོད་པ་དུས་བཞིར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། རྩ་བའི་རྒྱུད་བླ་མ་འདིར་ཐུན་མཚམས་ཀྱི་ཆོ་ག་ནི་བཅུ་གཉིས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་གཤེགས་པའི་ཚེ་སྨོན་ལམ་གདབ་པ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་བསྡུས་ནས་འགྲོ་བའི་ཚེ་ཁམས་གསུམ་ལྷའི་འཁོར་ལོར་བསྒོམ་པ་དང་། བདག་དང་གཞན་ལ་འདོད་ པའི་ཡོན་ཏན་ལྔས་མཆོད་པ་དང་། འདུག་པའི་ཚེ་ཁ་ཟས་བདུད་རྩིར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ནང་གི་སྦྱིན་སྲེག་བྱ་བ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཤས་ཆེ་ན་རྡོ་རྗེ་རྣམ་འཇོམས་ལ་སོགས་པའི་ཁྲུས་ཆོག་བྱ་བ་དང་། དམ་ཚིག་ཉམས་ན་སྔགས་བཟླས་པས་ཁ་བསྐང་བ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་ པ་བཞིན་དུ་བྱ་བ་དང་། ཕྲིན་ལས་རྣམ་བཞིའི་འཁོར་ལོས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་དང་། ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྣལ་འབྱོར་ཕོ་མོ་བསྔགས་ནས་མངོན་བར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། བར་ཆད་ཀྱི་བགེགས་ཀྱི་བདུད་བཞི་ལས་རྒྱལ་བའི་ཕྱིར་སྲུང་བའི་འཁོར་ལོ་བྱ་བ་དང་། ཆོས་སྤྱོད་བཅུས་སེམས་ ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་གང་ཟག་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུན་བཤགས་བདུན་བྱའོ། ། ལེའུ་བཞི་པ་འདིར་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ཙམ་མཚོན་པ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །

This means that, in accordance with the offering of amṛta to the deities, during the intervals between sessions one should generate food as the amṛta of the five wisdoms and consume it, and remain in the four modes of conduct as is comfortable during those intervals. Regarding the phrase "the offerings of the samaya-vajra," this means that at the four sessions, when arising, one should bless the five sensory qualities as the rūpa-vajrā and so forth, and perform the offering of the five sensory qualities to oneself and others throughout the four times. In this Guru Root Tantra, there are twelve rituals for the intervals between sessions: (1) when the wisdom beings depart, making aspiration prayers; (2) when dissolving the maṇḍala, meditating on the three realms as the wheel of deities; (3) offering the five sensory qualities to oneself and others; (4) when sitting, blessing food as amṛta and performing the inner homa; (5) if conceptual thoughts are predominant, performing purification rituals such as those of Vajravidāraṇa; (6) if the samaya is impaired, supplementing it by reciting mantras; (7) conferring empowerment as described in the twenty-sixth chapter; (8) benefiting sentient beings through the wheel of the four activities; (9) generating clairvoyance by praising the male and female practitioners of the gaṇacakra; (10) performing the protection wheel to triumph over the four māra obstacles; (11) benefiting sentient beings through the ten religious practices; and (12) performing the sevenfold confession to accord with individuals of the three vehicles. In this fourth chapter, only a portion is illustrated.

དེའི་དོན་འདི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲུབ་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་བསྒོམ་ན་ཐོག་མར་མལ་ནས་ལངས་ལ་ཐོ་རངས་ཀའི་ཐུན་མཚམས་ ལ་ཚད་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། སྲུང་བའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྔ། དངོས་གཞི་རྟེན་གྱི་དང་པོ་སྦྱོར་བ་ནི་རི་རབ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་གཞལ་ཡས་ཁང་དང་བདུན། བརྟེན་པ་ ལྷའི་དང་པོ་སྦྱོར་བ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔས་རྒྱུའི་ཧེ་རུ་ཀས་བསྐྱེད་པ་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཡབ་ཡུམ་གྱི་ཞལ་དུ་ཞུགས་ནས་མཁའ་གསང་དུ་གནས་པ་སྟེ་གཉིས་དང་འཁོར་མངལ་ནས་བསྐྱེད་པ་དང་། རྒྱུའི་ཧེ་རུ་ཀ་བཞུ་བ་དང་། ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱི་གླུས་བསྐུལ་བ་དང་། འབྲས་བུའི་ ཧེ་རུ་ཀ་བསྐྱེད་པ་དང་། འཁོར་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་། ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་དྲུག་གོ། ། ལས་རྒྱལ་མཆོག་ནི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་གཞུག་པ་དང་། གོ་ཆ་བསྐོན་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་། བཟླས་པ་དང་། བདུད་རྩི་མྱང་བ་དང་། མཆོད་པ་དང་། བསྟོད་པ་སྟེ་བརྒྱད་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་ལ་གཏོར་མ་བྱིན་ནས། ཡི་གེ་བརྒྱ་པས་ལྷག་པ་དང་མ་ཚང་བ་བསྐང་། བཟོད་པ་གསོལ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྔོ། དཀྱིལ་འཁོར་ལུས་ལ་བསྡུ། ཐུན་མཚམས་ཀྱི་ལྷ་བསྒོམ་པ་དང་། ཚམ་ངམ་གྱི་སྔགས་ཀྱིས་བསྲུང་། རྐང་པ་བརྒྱད་པས་མཆོད། སྨོན་ ལམ་གདབ་པོ། ། དེ་ལྟར་སྔོན་འགྲོ་ལྔ་དང་། དངོས་གཞིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་དང་། རྗེས་ཀྱི་ཆོ་ག་བརྒྱད་དང་།

The meaning of this is as follows: if one practices the meditation of the sadhana, first, upon rising from bed during the dawn session, there are five preliminary yogas: the yoga of the immeasurables, the yoga of blessing, the yoga of protection, the yoga of accumulating the equipment of merit, and the yoga of emptiness. The first of the main practice, the preparation of the support, consists of Mount Meru and the celestial palace of the crossed vajra, making seven. The first of the supported deities, the preparation of the support, involves the causal Heruka being generated through the five awakenings; he enters the mouths of the Buddhas of the ten directions and their consorts and abides in the secret space. This is the second [part]. Then there is the generation of the retinue from the womb, the melting of the causal Heruka, the exhortation by the songs of the goddesses, the generation of the resultant Heruka, the characteristics of the retinue, and the maṇḍala of the body—these are the six. The supreme victory of activity consists of eight parts: the entry of the wisdom being, the donning of the armor, the conferral of empowerment, the meditation, the recitation, the tasting of the nectar, the offering, and the praise. Then, having given the torma to the worldly deities, one compensates for any excesses or omissions with the hundred-syllable mantra. Having requested forbearance, one dedicates the roots of virtue. The maṇḍala is dissolved into the body. One meditates on the deity of the session interval, protects oneself with the fierce mantra, makes offerings with the eight-line verse, and makes aspiration prayers. Thus, there are five preliminaries, twenty-three meditative absorptions of the main practice, and eight concluding rituals.

ལྡང་བའི་ཆོ་ག་བཅུ་གཉིས་ཏེ་གང་ཟག་གཅིག་ལྷའི་འཁོར་ལོ་བསྒོམས་ལ་ཞིབ་མོ་རྣམ་པར་འཐག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དོན་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ ལེའུ་བཞི་པ་ནས་དྲུག་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་དོན་ཞིབ་མོས་འདི་ལྟར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ལེའུ་བཞི་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། སྐུ་ལ་མོས་པ་དེ་བསྒོམ་པའི་ཐབས་བཤད་ནས་གསུང་ལ་མོས་པའི་དོན་དུ་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མ་ཐག་པ་སྟོན་ཏེ། གཞན་ཡང་བཤད་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུང་གི་འཁོར་ལོ་བརྗོད་ པར་བྱའོ། ། འདིར་ཡང་གསུང་བསྒོམ་པའི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་དེའི་གནས་དང་། དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ཚོགས་ནས་ཚད་མེད་པ་དང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་། ཚོགས་བསགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྲུང་བའི་འཁོར་ལོ་དང་། འབྱུང་བ་བཞི་རི་རབ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་གཞལ་ཡས་ཁང་དང་བཅས་པ་བསྐྱེད་ ནས། དེའི་རྗེས་ལ་གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་བསྒོམ་སྟེ། སྔར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུས་དག་ཏུ། ། ཞེས་པ་ནི་སྔར་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་དག་བཤད་པ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། ། གསུང་གི་འཁོར་ལོའི་དབུས་སུ་ཡེ་ཤེས་འཁོར་ལོ་སྣ་ཚོགས་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་གྲི་གུག་གིས་བསྐོར་བ་དེའི་ཕྱི་ རོལ་དུ་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་དམར་པོའི་མདོག་ཅན་ལ་པདྨའི་ཕྲེང་བས་བསྐོར་བ་དེའི་ནང་སྣ་ཚོགས་པདྨའི་ལྟེ་བར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔའི་རིམ་པས་རྒྱུའི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞལ་བཞི་ཕྱག་བཅུ་གཉིས་པ་ཡབ་ཡུམ་བསྐྱེད་ལ། དེ་ལ་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཞལ་ནས་ ཞུགས་ནས་མཁའ་གསང་དུ་འཁོར་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་བསྐྱེད་ནས།

There are twelve rituals for arising. For a single individual meditating on the deity’s cakra, according to the detailed analysis, there are forty-eight points. Thus, from the fourth chapter up to the sixty-eighth, one should meditate in this way with detailed meaning. This concludes the commentary on the fourth chapter. Having explained the method for meditating on devotion to the Body, the text then indicates the immediate sequence for the purpose of devotion to the Speech, stating: "Furthermore, that which is to be explained..." This refers to the description of the Speech cakra. Here, too, one generates the basis for the individual meditating on the Speech, including the location, the branches of accomplishment, the accumulation of merit, the immeasurables, the blessing, the accumulation of the collection, emptiness, the protection wheel, and the generation of the four elements, Mount Meru, the variegated vajra, and the celestial palace. Following that, one meditates on the maṇḍalas of the Speech. Regarding the phrase "at the times of the previous maṇḍalas," this is consistent with the previous explanation of the Body maṇḍalas. In the center of the Speech cakra is the wisdom cakra, a variegated eight-petaled lotus surrounded by curved knives. Outside of that is an eight-spoked wheel, red in color, surrounded by a garland of lotuses. Inside that, at the center of the variegated lotus, one generates the causal Vajrasattva with four faces and twelve arms, in union with the consort, through the sequence of the five manifest awakenings as before. Then, the Buddhas of the ten directions enter through his mouth, and within the secret space, the twenty-eight retinues are generated.

ཕྱིར་བྱུང་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གནས་སུ་གཞག་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས་རྒྱུའི་ཧེ་རུ་ཀ་ཡབ་ཡུམ་ཞུ་བ་དང་། ཡེ་ཤེས་དང་གསུང་དང་དམ་ཚིག་གི་འཁོར་ལོས་གླུས་བསྐུལ་བ་ནི། ལྷ་མོས་གླུ་འདི་བླངས་པ་ ཡིས། ། སེམས་ཅན་དགེ་ལ་མངོན་བརྩོན་པ། ། བརྩོན་འགྲུས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་བརྟེན་ནས། ། ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱིས་བསྐུལ་བར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་འོག་ནས་གསུངས་པའི་གླུས་འདིར་བསྐུལ་ནས། ཐིག་ལེ་མངོན་བར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔའི་རིམ་པས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་གསུང་གི་མཁའ་འགྲོ་རྣམ་པར་བསྒོམ་ པ་ནི་ཞལ་བཞི་ཕྱག་གཉིས་པ། པདྨའི་མཁའ་འགྲོ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་མ། པདྨས་མཚན་པའི་གྲི་གུག་དང་ཐོད་པ་བསྣམས་པ་ལ་ཡབ་ཀྱི་ཕྱག་དང་པོ་པདྨ་དང་དྲིལ་བུ་བསྣམས་པས་འཁྱུད་པ། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་བགས་པ་བཤུས་པ་ཕྱག་གཉིས་ཀྱིས་བརྐྱང་ནས་འཛིན་པ། གསུམ་པ་གཉིས་ ན་ཅང་ཏེའུ་དང་ཁ་ཊྭཱཾ་ག་བཞི་པ་གཉིས་ན་གྲི་གུག་དང་ཀ་པཱ་ལ། ལྔ་པ་གཉིས་ན་དགྲ་སྟ་དང་ཞགས་པ། དྲུག་པ་གཉིས་ན་མདུང་དང་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་མགོ་བོ་བསྣམས་པ་ནི་སྔ་མའི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། ། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་འཁོར་རྣམས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ ལོ་དང་། གསུང་གི་འཁོར་ལོ་དང་དམ་ཚིག་གི་འཁོར་ལོ་རྣམས་ཀྱིས་མནན་ལ། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་ཁྱོ་ཤུག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ཀྱིས་མནན་པར་ལྟའོ། ། ཞལ་དབུས་མ་དམར་བ། གཡས་སྔོ་བ། རྒྱབ་སེར་བ། གཡོན་དཀར་བ་སྤྱན་གསུམ་པ། རལ་བ་གྱེན་ལ་བརྫེས་པ་ལ་རུས་ པའི་ཅོད་པན་སངས་རྒྱས་ལྔས་བརྒྱན་པ། དེ་ལ་ཞལ་བཞི་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་བཞིའི་སྣང་བའོ། །

The meaning of "having emerged, they are placed in the location of the maṇḍala as before" is as follows. Then, the causal Heruka and consort melt, and are exhorted by the songs of the wisdom, speech, and samaya cakras. By means of the goddess singing this song: "Sentient beings who are intensely diligent in virtue, Relying upon the perfection of diligence, Should be exhorted by all the dharmas." Having been exhorted here by this song spoken below, one meditates on the Speech Ḍākinī, who is fully transformed through the sequence of the five manifest awakenings of the drops. She has four faces and two arms. The Lotus Ḍākinī has one face and two arms, holding a skull-cup and a curved knife marked with a lotus. She is embraced by the first pair of the Father’s arms, which hold a lotus and a bell. With two arms, she stretches out and holds the flayed skin of Maheśvara. The third pair holds a hand-drum and a khaṭvāṅga; the fourth pair holds a curved knife and a kapāla; the fifth pair holds a battle-axe and a lasso; and the sixth pair holds a spear and the head of Maheśvara. This is the meaning of "it becomes according to the previous sequence." The retinues of Maheśvara are suppressed by the wisdom, speech, and samaya cakras, while the consort of Maheśvara is seen to be suppressed by the feet of the Blessed One. The central face is red, the right blue, the back yellow, and the left white; she has three eyes and her hair is tied upward, adorned with a bone crown and the five Buddhas. In that regard, the four faces are the manifestation of the four wisdoms.

སྤྱན་གསུམ་ནི་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་མོ། ། ཐོད་པའི་ཕྲེང་བའི་ཅོད་པན་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔའོ། ། ཅོད་པན་ལ་པདྨའི་ཕྲེང་བས་བཅིངས་བ་ནི་གསུང་གི་རིགས་ཀྱི་དབང་རྟགས་སོ། ། མཆེ་བ་གཙིགས་པ་ནི་བདུད་བཞི་ འཇོམས་པའོ། ། ཞལ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་ཐུགས་རྗེ་སྐྱེས་པའོ། ། སྒེག་པ་ཡབ་ཡུམ་འཁྱུད་པ་དང་། དཔའ་བ་ལྟ་ཆེན་ཞབས་ཀྱིས་མནན་པ་དང་། འཇིགས་སུ་རུང་བ་ནི་ཞལ་བཞི་ཕྱག་བཅུ་གཉིས་པ་ནི་སྐུ་ལ་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་ནུས་པའི་རྟགས་སོ། ། ཞལ་གཡས་པ་ བཞད་པ་དང་། རྒྱབ་མི་སྡུག་པ་མཆེ་བ་གཙིགས་པ་དང་། གཡོན་པ་རྔམ་པས་ལྷ་ཆེན་པོའི་མགོ་བོ་ཞལ་དུ་སྟོབས་པ་ནི། གསུང་ལ་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་གསུམ་ནུབ་པའི་རྟགས་སོ། ། ཡུམ་ལ་འཁྱུད་པའི་ཕྱག་དང་པོ་གཉིས་སྙིང་རྗེའི་ཉམས་དང་། ཐལ་བའི་རྡུལ་གྱིས་བྱུགས་པས་ཞི་བ་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་སེང་ཤས་མི་མགོ་ལྔ་བརྒྱུས་པས་ངོ་མཚར་བའི་ཉམས་ཏེ། དེ་ལྟར་སྒེག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉམས་དགུ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པས་སྟག་གི་པགས་པ་མནབས་པ་དང་། མི་མགོ་རློན་པའི་ཕྲེང་བ་འཕྱང་བས་འདུ་བྱེད་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་དག་པ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་དྲུག་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་རྒྱས་བཏབ་པ་དང་། རང་སྣང་བའི་ལྷ་མོ་གཅེར་བུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་སྤངས་པ་དང་ཉོན་མོངས་པས་ལས་གྲོལ་བས་སྐྲ་གྲོལ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་གཅིག་དང་དུ་མར་ཕྱེ་ནས་སྤངས་པས་དུམ་བུའི་སྐེ་རགས་ཅན་དང་། བདུད་ཀྱི་ཁྲག་དང་ལྡན་པའི་ཐོད་པ་ཕྱག་ གཡོན་པས་གཟུང་བས་འཆི་བདག་གི་བདུད་འཇོམས་པ་དང་།

The three eyes are the three doors of liberation. The crown of the garland of skulls is the five wisdoms. The crown being bound with a garland of lotuses is the sign of empowerment of the Speech Family. The bared fangs are the subduing of the four Māras. The distorted face is the arising of compassion for sentient beings. The embrace of the consort in a graceful manner, the treading upon the great deities in a heroic manner, and the terrifying aspect—this form with four faces and twelve arms is the sign of the capacity for the feelings of pleasure, pain, and equanimity within the body. The right face is laughing, the back face is hideous with bared fangs, and the left face is wrathful, devouring the head of Mahādeva; these are the signs of the subsiding of the three feelings of pleasure, pain, and equanimity within the Speech. The first two hands embracing the consort display the expression of compassion. Being smeared with the dust of ashes signifies peace. The five hundred human heads strung together by the nāga king Siṃha signify the expression of wonder. Thus, there are the nine expressions such as the graceful and so forth. Wearing a tiger skin signifies the abandonment of the afflictive and cognitive obscurations. The hanging garland of fresh human heads signifies the purification of the fifty-one formations. The six mudrās signify being sealed by the six perfections. The naked goddess who is one’s own manifestation signifies the abandonment of the eight worldly concerns. Her hair being loose signifies liberation from karma through the afflictions. The segmented belt signifies the abandonment of the afflictions by analyzing them into one and many. Holding the skull-cup filled with the blood of Māra in the left hand signifies the subduing of the Māra of the Lord of Death.

པདྨས་མཚན་པའི་གྲི་གུག་གིས་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་འཇོམས་པ་དང་། གཟི་བརྗིད་འབར་བས་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ་འགྱེད་པ་དང་། ཞལ་ནས་ཁྲག་ལྟ་བུའི་འོད་ཟེར་དམར་པོ་འཛག་པས་རྒྱུད་སྡེ་བཞི་སྟོན་པ་དང་། བྱིན་པ་གཉིས་ ཀྱིས་འཁྱུད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཡེ་ཤེས་ཐ་མི་དད་པར་སྟོན་པ་དང་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་གསོལ་བ་ནི་གཙོ་བོ་ཡབ་ཡུམ་བསྐྱེད་པ་ནི་བསྙེན་པའོ། ། མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པའི་པདྨའི་ཁ་དོག་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་ཤར་གྱི་མཁའ་འགྲོ་མ་དཀར། ནུབ་ཀྱི་དུམ་སྐྱེས་མ་ནག། ལྷ་མོ་གཉིས་ ནི་སྔར་བཤད་པའི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་མཐུན། གཡོན་གྱི་ཁ་ཊྭཱ་ག་ནི་བསམ་གཏན། ཐོད་པ་ནི་སྙིང་རྗེ། གཡས་པའི་ཅང་ཏེའུ་ནི་ལྷག་མཐོང་། གྲི་གུག་ནི་ཡེ་ཤེས། མཚམས་བཞིའི་བུམ་པ་ནི་རྣམ་སྣང་དང་རིན་འབྱུང་དང་། སྣང་བ་མཐའ་ཡས་དང་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་དང་བཞི་ནང་ན་བཞུགས་ པའི་ཕྱི་རོལ་བུམ་པར་སྣང་བའོ། ། བུམ་པའི་སྟེང་གི་ཐོད་པའི་བདུད་རྩི་ནི་འཆི་བདག་གི་བདུད་འཇོམས་སོ། ། པདྨས་མཚན་པའི་གྲི་གུག་གི་ཕྲེང་བས་བསྐོར་བས་ཁ་བསྐང་ངོ་། ། འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་པ་ཀཱ་མ་རུ་པ་ལ་སོགས་པའི་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྣང་བ་ལ་ཞིང་གིས་མིང་བཏགས། མྱུ་གུ་ཅན་དང་ས་སྲུང་མ་ལ་སོགས་མ་གནོད་སྦྱིན་དང་སྲིན་པོ་བཏུལ་བས་གདུལ་བྱའི་མིང་གིས་བཏགས། ཐམས་ཅད་ཁ་དོག་དམར་པོར་མི་སྣང་བ་ནི་སངས་རྒྱས་བཞུགས་པའི་དབང་གིས་གདུལ་བྱའི་ཉེ་བ་ལ་དགོངས་སོ། ། གསུང་གི་འཁོར་ལོ་ནི་འདུལ་བྱེད་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་རིགས་ སོ། ། ས་སྤྱོད་ནི་གནོད་སྦྱིན་དང་སྲིན་པོ་འདུལ་བའོ། །

The curved knife marked with a lotus subdues the Māra of the afflictions; its blazing splendor emanates the wheel of emanations; red light rays like blood dripping from its mouth teach the four classes of tantra; and the two calves embracing demonstrate the inseparability of emptiness and wisdom while requesting all accomplishments—this is the approach stage of generating the principal male and female deities. Although there is no difference in the lotus colors of the ḍākinīs and so forth, the ḍākinī of the east is white and Khaṇḍarohā of the west is black; the two goddesses correspond to the colors and shapes previously explained. The khaṭvāṅga on the left is concentration, the skull cup is compassion, the hand-drum in the right hand is insight, and the curved knife is wisdom. The vases in the four intermediate directions are the external manifestations of the vases in which Vairocana, Ratnasambhava, Amitābha, and Amoghasiddhi reside within. The amṛta in the skull cups atop the vases subdues the Māra of the Lord of Death. The perimeter is completed by a garland of curved knives marked with lotuses. The eight-spoked wheel is named after the fields, such as Kāmarūpa, based on the appearance of the grounds and the perfections. The names of the subduers, such as Aṅkurika and Airāvatī, are given based on the yakṣas and rākṣasas they have subdued. The reason they do not all appear red is that, due to the presence of the Buddhas, they are intended for the proximity of those to be subdued. The wheel of speech is the family of the subduer Amitābha. The Earth-Dwellers are the subduers of yakṣas and rākṣasas.

དཔའ་བོ་རྣམས་ཕྱག་བཞི་ནི་ཚད་མེད་པ་བཞིའོ། ། སྤྱན་གསུམ་ནི་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་མོ། ། རལ་བ་གྱེན་དུ་བརྫེས་པ་ནི་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ་འགྱེད་པའོ། ། ཅོད་པན་ལྔ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔའོ། ། དར་དཔྱངས་ནི་སྙན་པའི་བ་དན་འཇིག་རྟེན་དུ་གྲགས་པའོ། ། ཕྱག་དང་པོ་པདྨ་དང་དྲིལ་བུས་འཁྱུད་པ་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། ། ཁ་ཊྭཱཾ་ག་དང་ཅང་ཏེའུ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་། ཕྱག་རྒྱ་ལྔ་ནི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལྔ། གཡས་བརྐྱང་པའི་གནས་པས་བཞུགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྲིད་པ་ལ་མི་གནས། སྙིང་རྗེས་ཞི་བ་ལ་མི་ གནས་པ། ལྷ་མོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཐོད་པས་འཁྱུད་པ་ནི་འཆི་བདག་གི་བདུད་འཇོམས་སོ། ། གཡས་པའི་པདྨ་དང་སྡིགས་མཛུབ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་འཇོམས། མགུལ་རྒྱན་ལ་སོགས་པའི་རུས་པའི་རྒྱན་ལྔ་ནི་ཕུང་པོའི་བདུད་འཇོམས། ཐོད་པའི་ཕྲེང་བའི་མགུལ་རྒྱན་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་དག། དྲིལ་བུ་གཡེར་ཀའི་སྐ་རགས་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་མདོ་སྡེ་འཆད་པའི་རྟགས། ཁྭའི་གདོང་ཅན་ལ་སོགས་པ་བཞི་ནི་མིའམ་ཅིའི་ཁྭ་གདོང་མ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་འདུལ་བ་དང་། མཚམས་བཞིའི་ལྷ་མོཾ་ཕྱེད་གཟུགས་མ་ནི། གདུལ་ བྱའི་མིའམ་ཅི་འདུལ་བ་དང་མཐུན་ནོ། ། དཔྲལ་བར་པདྨའི་ཕྲེང་བ་ནི་དབང་རྟགས། འཁོར་བསྐྱེད་པ་ཉེ་བའི་བསྙེན་པའོ། ། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་ཀུན་སྐུའི་འཁོར་ལོ་བཞིན་དུ་བསྒོམ། ཐུགས་ནི་ཨཱཿདམར་པོ། གསུང་ནི་ཨོཾ་དཀར་པོ། །

The four arms of the heroes are the four immeasurables. The three eyes are the three doors of liberation. The hair tied upward signifies the radiation of the emanation wheel. The five-pointed crown is the five wisdoms. The silk pendants are the banners of renown that resound throughout the world. The first pair of hands embracing the lotus and bell signifies the non-duality of method and insight. The khaṭvāṅga and hand-drum are calm abiding and insight. The five mudrās are the five perfections. Standing in the posture with the right leg extended signifies not abiding in cyclic existence through insight, and not abiding in solitary peace through compassion. The embrace by the eight goddesses with skull-cups subdues the Māra of the Lord of Death. The lotus and the threatening gesture of the right hand subdue the Māra of the Afflictions. The five bone ornaments, such as the necklace, subdue the Māra of the Aggregates. The necklace of a garland of skulls purifies the sixty-two views of the transitory collection. The belt of tinkling bells is the sign of explaining the sūtras of the twelve branches of the excellent speech. The four [goddesses] with crow faces and so forth are the forms of the Kinnara Crow-Faced Goddess and others, for the purpose of taming [beings]. The semi-human goddesses of the four intermediate directions are in accordance with taming the Kinnaras who are to be subdued. The lotus garland on the forehead is the sign of empowerment. The generation of the retinue is the "near-approach." One should meditate on the aggregates, elements, and sense-fields as the four wheels of the body. The Mind is a red ĀḤ; the Speech is a white OṂ.

སྐུ་ནི་ཧཱུཾ་ནམ་མཁའི་མདོག་ཅན་ འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། ལུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྒྲུབ་པ་བསྟན་ཏོ། ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྙིང་གའི་གའི་ཧཱུཾ་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་དང་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་དེ་ལ་བལྟས་ནས་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། བསྟོད་པ་དང་མཆོད་པ་བྱས་ནས། དེ་ཉིད་ཀྱིས་བུམ་པ་དང་གསང་བ་དང་། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་ཏེ་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་པའི་སེམས་དཔའ་སུམ་བརྩེགས་བསྒོམས་ནས་དཔྲལ་བའི་སྐུའི་འཁོར་ལོ་ལས་སྐུའི་འཁོར་ལོ་སྤྲོ་བ་དང་། ལྐོག་མའི་གསུང་ལས་གསུང་གི་འཁོར་ལོ་སྤྲོ་ བ་དང་། ཐུགས་ཀའི་ཧཱུཾ་ལས་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྤྲོ་བསྡུ་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བཟླས་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དཔའ་བོའི་སྙིང་པོ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་སྟོན། ཉེ་བའི་སྙིང་པོ་ནི་ལོངས་སྐུའི་གཟུགས་སྟོན། ཡུམ་གྱི་སྙིང་པོ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་འདུས་མ་བྱས་སྟོན། ཡུམ་གྱི་ཉེ་སྙིང་ནི་ལོངས་སྐུ་ལས་ སྤྲུལ་སྐུ་འགྱེད་པ་སྟོན། ཡུམ་བཞིའི་སྔགས་ནི་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་ཕྲིན་ལས་བཞི་མཛད། གསུང་གི་འཁོར་ལོའི་ཡབ་ཡུམ་གྱི་སྔགས་ནི་གསུང་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་འཐོབ། གོང་མ་བརྒྱད་ཀྱི་སྔགས་ཀྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་མཆོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་ཕྲིན་ལས་བཞི་ མཛད། དེ་ལྟར་བཟླས་པ་ནི་སྤྲོ་བསྡུ་དག་གིས་བཟླས་པ་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་དམ་ཚིག་གིས་མཆོད་ནས། ། ཞེས་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཐོད་པ་བཞིའི་བདུད་རྩི་མྱངས་ལ་དེ་ནས་བཟླས་པ་བྱས་པའི་གོ་རིམ་སྟོན་ཏོ། །

The body is HŪṂ, the color of space. All the retinues should also be correlated with the blessing of the aggregates, elements, and sense bases. This teaches the accomplishment of the body cakra. As before, light rays radiate from the HŪṂ at the heart; through mantra and mudrā, the wisdom cakra is invited, and having beheld it, one performs prostrations, praises, and offerings. By that very [process], the vase, secret, and wisdom-knowledge empowerments are conferred. Having meditated on the triple-layered being in which all are of one taste, the body cakra is emanated from the body cakra at the forehead, and the speech cakra is emanated from the speech at the throat. The meditation on the wisdom recitation consists of the emanation and reabsorption of the mind cakra from the HŪṂ at the heart. The hero’s heart mantra shows the wisdom of the dharmakāya. The near-heart mantra shows the form of the saṃbhogakāya. The consort’s heart mantra shows the unconditioned dharmakāya. The consort’s near-heart mantra shows the emanation of the nirmāṇakāya from the saṃbhogakāya. The mantras of the four consorts perform the four activities that appear below. The mantras of the male and female deities of the speech cakra attain the accomplishment of the discriminating wisdom of speech. The mantras of the eight [deities] above make offerings to the Buddhas and perform the four activities for sentient beings. Recitation in that manner should be performed through emanation and reabsorption. Regarding the phrase, "Having made offerings with the vajra samaya," this teaches the sequence of first tasting the nectar of the four skull cups as before, and then performing the recitation.

ཡུམ་བཞིའི་བཟླས་པས་ནི་དགུག་པ་དང་རྒྱས་པ་དང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ལས་ཞི་བ་དང་ མངོན་སྤྱོད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། གསུང་གི་འཁོར་ལོ་བཟླས་པས་ནི་ཆོས་ཆེན་པོའི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིད་འོང་ཚངས་པའི་གསུང་དབྱངས་དྲུག་ཅུ་ངག་གི་དངོས་གྲུབ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། ཡང་ན་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ལ་མོས་ན་མཆོག་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་པ་དང་། བར་མ་ཞིང་སྐྱེས་དང་། ཐ་མ་ སྔགས་སྐྱེས་ཀྱི་བུད་མེད་མཆོག་བསམ་གཏན་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་འཁོར་ལོ་ལ་བཀོད་ནས། གནས་པ་ལ་འདོད་པའི་ཆགས་པ་དགའ་བ་དང་མཆོག་དགའ་བ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའ་འདོད་པའི་དགའ་བས་མྱོས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ འོད་གསལ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པའི་སྒྲུབ་པ་པོ་དེའི་དབང་དུ་འཁོར་གྱི་ལྷ་མོ་རྣམས་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྣ་ཚོགས་པདྨ་མཛེས་གནས་ནས། ། ཞེས་པ་འཁོར་ལོ་བཞིའི་པདྨ་ལ་གཏུམ་མོ་དྲོད་ཀྱིས་མཇེས་པར་གནས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཕབ་པས་རྣལ་འབྱོར་ ཆེན་པོ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་ལ་ཁམས་གསུམ་གྱི་འདོད་ཆགས་སྤངས་པ་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་འོད་གསལ་བ་བསྒོམས་པས་བདེ་བ་ཅན་དུ་རྣམ་པར་བཞུགས་པ་དང་འདྲ་བར་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་བསྒོམ་མོ། ། ལངས་པའི་དུས་སུ་དྲི་ཆེན་རྣམ་སྣང་དང་། དྲི་ཆུ་མི་བསྐྱོད་པ་བཟའ་ཞིང་བདུད་རྩི་མྱངས་པས་ཟག་པ་ མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྫོགས་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རིག་པའི་རྒྱལ་པོ་སངས་རྒྱས་དང་། བདེ་བ་རིག་པ་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དང་། བསོད་ནམས་རིག་པ་མིའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་འགྲུབ་བོ། །

Through the recitation of the four consorts, the activities of summoning, enriching, and various pacifying rites, as well as wrathful activities, will be accomplished. Through the recitation of the wheel of speech, the wisdom of individual discernment of the great Dharma, the sixty melodious tones of Brahma, and the accomplishment of the speech of the mantra will be achieved. Alternatively, if one is inclined toward the completion stage, the supreme woman born of wisdom, the middling woman born of the field, and the lowest woman born of mantra—all of whom abide in meditative concentration and the untainted vows—are arranged upon the wheels. Abiding there, intoxicated by the desire of passion—the joy, supreme joy, subsequent passion, and innate joy—the practitioner who meditates on the luminosity of emptiness in every respect brings the goddesses of the retinue under his power. Why is that? Because of the line: "From the beautiful abode of the variegated lotus," which means that from the lotuses of the four wheels, the inner heat (caṇḍālī) abides beautifully through warmth; by causing the bodhicitta to descend, the yogi practices the great yoga. By meditating on the luminosity of the nature of phenomena (dharmatā), which is emptiness, and having abandoned the desires of the three realms, one meditates on the completion stage as if dwelling in Sukhāvatī. At the time of rising, by consuming the great excrement as Vairocana and the urine as Akṣobhya, and by tasting the nectar, the five untainted aggregates of Dharma are perfected. Thus, one achieves the King of Awareness of Emptiness, the Buddha; the Sovereign of the Wheel of the Form Realm of Blissful Awareness; and the Sovereign of the Wheel of Humans of Merit-Awareness.

ལྡང་བའི་ཚེ་གོ་ཆས་ལུས་ལ་བསྲུང་བ་ནི་རྒྱུད་ལ་གསལ་བས་མ་བཤད་དོ། ། བཟླས་ པའི་དུས་ཀྱི་མཐར་བཀོད་ནས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟླས་པ་ཟིན་ནས་གོ་ཆ་བགོ་བའི་དུས་བསྟན་ཏོ། ། ཇི་ལྟར་བདེ་བས་སྤྱད་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་ཐུན་མཚམས་སུ་དཔའ་བོ་གཅིག་པུས་གནས་པའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་སྙིང་གར་བསྡུ་བ་ནི། དཔའ་བོ་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱེ། ། ཞེས་པ་སོ་སོའི་སྔགས་ བརྗོད་ཅིང་ལུས་ཀྱི་གོ་འཕང་གི་གནས་ལ་བཞུགས་པར་བྱའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་སྙིང་གར་བསྡུས་ནས་གསུང་གི་མཉམ་པ་ཉིད་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ་ལ་དམིགས་ཏེ་མཉམ་པར་གཞག་པས་ཐ་མལ་པའི་ངག་མི་གསུང་བར་རྐང་པ་བརྒྱད་པས་བསྟོད་ཅིང་བཞུགས་པའོ། ། རང་གི་ ལྷ་ཡི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལྷ་མོར་བསྐྱེད་ནས་རང་དང་གཞན་ལ་མཆོད་པ་རབ་ཏུ་བརྟག་གོ། ། དེ་ནས་ཁ་ཟས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ནི། རྡོ་རྗེ་ཆུ་དང་རྣམ་སྣང་དང་། སྦྲང་རྩི་རང་བྱུང་གི་མེ་ཏོག་དཀར་དམར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་རྐང་ཤ་ཆེན་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱར་ནས་ལྕེ་ ལ། ཟླ་བ་རྡོ་རྗེའི་འོད་ཟེར་གྱི་བུ་གུལ་དམ་ཚིག་གི་སྦྱོར་བས་གསོལ་བས་སྙིང་གའི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་གསུང་གི་འཁོར་ལོ་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་བདག་པོའི་དབུ་རྒྱན་བསྒོམས་ལ་བཟའ་བར་བྱའོ། ། ཤུགས་ཀྱིས་ལྐོག་མར་སྐུའི་འཁོར་ལོ་དང་། སྤྱི་བོར་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམས་ལ་ ལྷའི་གཟུགས་སུ་འགྱུར་བས་འདོད་པའི་ལྷ་དྲུག་གི་བདག་པོ་བརྒྱ་བྱིན་དང་ཚངས་པའི་གཟུགས་ཅན་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། བཟའ་བ་བདུད་རྩི་ལྔ་དང་འོ་མའི་བཏུང་བ་འཐུངས་ན་ཚེ་འདི་ལ་ན་བ་དང་རྒས་པ་རྣམ་པར་སྤང་ངོ་། །

Regarding the protection of the body with armor at the time of rising, it is not explained here as it is clear in the tantra. The phrase "having arranged [the armor] at the end of the time of recitation" indicates the time for donning the armor once the recitation is finished. "One should practice as is comfortable" means that during the intervals between sessions, one should abide as a solitary hero. Regarding the dissolution of the maṇḍala into the heart: "O heroes and yoginīs," one should recite the respective mantras and cause them to abide in the locations of the body's positions. Having dissolved the entire maṇḍala into the heart, one should focus on the equality of speech—the single-faced, two-armed [deity]—and by remaining in meditative equipoise, without uttering ordinary speech, one should praise with the eight-line [verse] and remain. Through the application of one's own deity, all phenomena are generated as the goddesses of the five sensory qualities, and one should thoroughly examine the offerings to oneself and others. Then, regarding the yoga of food: having combined vajra-water, Vairocana, honey, naturally occurring flowers, white and red bodhicitta, and the great meat of the feet, one should place it on the tongue. By partaking of it through the application of the samaya, via the channel of the moon and vajra rays of light, one should meditate on the crown ornament of the Lord Amitābha, the master of the speech-cakra of the wisdom-being at the heart, and then eat. By the force [of this], one should meditate on the body-cakra at the throat and the mind-cakra at the crown; by thus transforming into the form of the deity, one will attain the forms of Śakra and Brahmā, the lords of the six classes of desire-gods. If one drinks the five nectars and the milk beverage, one will completely abandon sickness and aging in this very life.

ལངས་པའི་རྗེས་ལ་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བྱེད་པའི་ཚེ་གླུ་ལེན་ པ་དང་། སྔར་ཐིག་ལེ་ཞུ་བ་ལས་གླུས་བསྐུལ་བའི་དོན་གཉིས་ཀ་ཅིག་ཅར་གསུངས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་དགོངས་པས་གླུ་བླངས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་ནས་མངོན་བར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། བསྐུལ་ནས་བརྩོན་ འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ལག་པའི་གར་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་ལ་ཐུགས་རྗེས་འབྲས་བུའི་ཧ་རུ་ཀ་བསླང་བའི་ཐུགས་ཀྱིས་གསུང་གི་འཁོར་གྱི་ངག་གི་དངོས་གྲུབ་འགྲུབ་པའི་མ་འོངས་པའི་རྣལ་འབྱོར་བ་ཨིནྡྲ་བྷཱུ་ཏི་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་གསང་བ་མཆོག་གི་གླུ་བསྟན་དུ་གསོལ། ཞེས་ ལག་ན་རྡོ་རྗེས་གསོལ་བ་བཏབ་ནས་དགོངས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱིས་ཕན་པའི་ཕྱིར་དང་། གསང་བའི་ཆོས་ཀྱི་གླུས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། རྡོ་རྗེའི་གླུ་ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་གྲོལ་བར་མཛད་ཅེས་སྡུད་པ་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་ཞུས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཁོར་གྱི་ལྷ་མོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་མཆོད་པའི་གླུ་དང་། དམ་ཚིག་གི་གར་ངོ་མཚར་དུ་འགྱུར་བས་ཆགས་པའི་ལྟ་བའི་མིག་ཕྱེ་ནས། རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐུལ་བའི་བསྟོད་པ་གསུངས་པ་ནི། དང་པོ་ཡུམ་བཞིས། ཨ་ཤིན་ཏུ་དགྱེས་པའི་བདེ་མཛད་མཆོག། གཉིས་མེད་ བདེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན། ། ཞེས་མཁའ་འགྲོ་མ་དགའ་བའི་གླུ་དང་། དགྱེས་པ་དགྱེས་པ་བདེ་གཤེགས་ཞི་བའི་བདག་པོ་སྤྱོད། ། ཅེས་ལཱ་མའི་གླུ་དང་། བདེ་གཤེགས་རྣམ་འཕྲུལ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་བ་པདྨའི་དྲ་རྣམས་ཀྱིས། །

After arising, when performing the gaṇacakra, one sings songs. The simultaneous explanation of both the previous melting of the drops and the exhortation by song is intended for the benefit of sentient beings; thus, having sung the song, one generates diligence for the sake of sentient beings in order to produce all the dharmas of the five manifest awakenings. Having been exhorted, for the sake of future yogins such as Indrabhūti, who will achieve the accomplishment of the speech of the retinue through the mind that arouses the resultant Heruka out of compassion for sentient beings by means of hand gestures, [Vajrapāṇi] requested: "Please teach the song of the supreme secret." Why was this requested? It was for the sake of benefiting sentient beings through worldly accomplishments and for their liberation through the song of the secret dharma. Thus, the compiler Vajrapāṇi asked how liberation is effected by teaching the vajra song. Then the Bhagavān, with the various goddesses of the retinue performing offering songs and the wondrous dance of the samaya, opened the eyes of the gaze of passion. He spoke the praises exhorted by the yoginīs. First, the four Mothers sang: "O supreme one who brings the bliss of extreme joy, the nature of non-dual bliss!" This is the song of the ḍākinī of joy. "O Sugata, Lord of Peace, you who act with delight and delight!" This is the song of Lāmā. "Through the lotus nets of the emanations of the Sugatas..."

ཞེས་ཁཎྜ་རོ་ཧཱིའི་གླུ་དང་། པདྨའི་དྲ་བ་བདེ་གསོལ་མཛད་པའི་ པདྨའི་དྲ་བ་ཡིས། ། བདེ་དྲུག་པདྨའི་གར་གྱིས་རོལ་པས་བདེ་བ་སྣ་ཚོགས་དྲ་རྣམས་འཇུག། ཅེས་གཟུགས་ཅན་མའི་གླུ་དང་། ཧ་ཧ་ཧཱུཾ་ཧ་ཧ་ཧོ་བཞི་ཀའི་སྔགས་ཀྱིས་གསོལ་ལོ། ། གསུང་གི་ལྷ་མོ་བརྒྱད་ཀྱི་གླུ་ནི། བདེ་གཤེགས་གཟི་བརྗིད་བདག་ཉིད་བརྒྱད་ལ་ཤར་གྱི་གླུའོ། ། རབ་དགྱེས་ དཔལ་གྱི་བདེ་བས་རོལ་ཅིག་ཧོ། ། བྱང་ཕྱོགས་པའི་གླུ་དང་། སྣ་ཚོགས་དགྱེས་པས་རྒྱལ་བའི་གཟི་བརྗིད་མི་བཟད་འཆང་། ། ནུབ་ཕྱོགས་པའི་གླུ་དང་། ཧ་ཧ་ཧ་ཧོ་བ་ར་ཧ་ས་སུ་ཁ་ཧོ་ཧཱུཾ་ཧོ་ཧོ། ལྷོ་ཕྱོགས་པའི་གླུའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྟོན་ཏོ། ། ཀཱ་ཀཱ་སྱེས་ནི། རབ་དགྱེས་ཆགས་པ་བདེ་བའི་བདེ་ བས་བསྡུས། འུག་གདོང་མའི་གླུ་ནི། དཔལ་མཆོག་བདེ་བའི་བདེ་བ་ཧོ། ། ཁྱི་གདོང་མའི་གླུ་ནི། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ཡི་མཆོག། ཕག་གདོང་མའི་གླུ་ནི། ཐུབ་པའི་བདེ་སྙེད་དབང་ཕྱུག་མཆོག། ཧོ་བྷ་ག་བཱན་མ་ཧཱ་སུ་ཁ་ཧཱུཾ། ཧོ་ནི་བཞི་ཀའི་སྔགས་ནི་རྣམ་ཐར་བཞིའི་གླུའོ། ། བདེ་དྲ་སྣ་ཚོགས་ དུ་མ་ཁྱོད་ནི་གཤིན་རྗེ་བརྟན་མའི་གླུའོ། ། དགྱེས་ཏེ་སྣ་ཚོགས་བདེ་ཆེན་མཆོག་ཧོ། ། གཤིན་རྗེ་ཕོ་ཉ་མའི་གླུའོ། ། བདེ་བའི་དམ་པ་རྗེས་གཟུང་མཛོད། ། གཤིན་རྗེ་མཆེ་བ་མའི་གླུའོ། ། སྣ་ཚོགས་བདེ་བས་རབ་དགྱེས་ཁྱོད། ། གཤིན་རྗེ་འཇོམས་མའི་གླུའོ། ། ཨ་ཨཱ་རོ་ལྀ་ཀ་མ་ཧཱ་སུ་ཁཾ་ གྲྀཧྞ་ཧོ་བཞི་ཀའི་སྔགས་སོ། ། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་སྟོན་ཏེ་གླུའི་འབྲས་བུ་གསུངས་པ་ནི།

Thus, with the song of Khaṇḍarohī and the song of Rūpiṇī: "By the lotus net, through the play of the lotus dance of the six blisses, the various nets of bliss are entered." Then, with the mantra of the four—ha ha hūṃ ha ha ho—they offer praise. The songs of the eight goddesses of speech are as follows: the song of the East is for the eight glorious Sugatas: "Play with the bliss of supreme joy, ho!" The song of the North: "Possessing the unbearable majesty of the Victorious One through various delights." The song of the West: "ha ha ha ho, varahasa sukha ho hūṃ ho ho." The song of the South teaches the four wisdoms. The song of Kākāsyā: "Supreme joy, passion, and bliss are gathered in bliss." The song of Ulūkāsyā: "The supreme cause of great bliss, ho!" The song of Śvānāsyā: "The supreme sovereign who has attained the bliss of the Sage." The song of Sūkarāsyā: "ho bhagavān mahāsukha hūṃ." The mantra of the four "ho" is the song of the four liberations. The song of Yamadāḍhī: "O you who are the manifold and various nets of bliss!" The song of Yamadūtī: "Delighted, the supreme great bliss, ho!" The song of Yamadaṃṣṭriṇī: "Please grant your grace, the sublime bliss!" The song of Yamamathani: "O you who are delighted by manifold bliss!" The mantra of the four "ho" is: "a ā rī ḷi ka mahāsukhaṃ gṛhṇa ho." This teaches the four correct abandonments and describes the fruit of the songs.

གླུ་འདི་དག་བླངས་པས་དགའ་བའི་འདུས་པ་འཁོར་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་བདེ་མཆོག་སྒྱུ་མ་མཁན་ལྟ་བུའི་ཡེད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གསུང་གི་བདེ་མཆོག་གི་འཁོར་ལོ་དངོས་གྲུབ་ གསུམ་མྱུར་དུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་དོན་འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ། གསུང་གི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཐོག་མར་མལ་ནས་ལངས་ནས་ཐོ་རངས་ཀའི་ཐུན་མཚམས་སུ་ཚད་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། སྲུང་བའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། ཚོགས་ སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ལྔ། སྦྱོར་བ་དང་། དངོས་གཞི་དང་། རྟེན་གྱི་དང་པོ་སྦྱོར་བ་འབྱུང་བ་བཞི་རི་རབ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་གཞལ་ཡས་ཁང་བདུན་དང་། བརྟེན་པ་ལྷའི་དང་པོ་སྦྱོར་བ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔས་རྒྱུའི་ཧེ་རུ་ཀ་བསྐྱེད་པ་དང་། ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ ཡབ་ཡུམ་གྱི་ཞལ་དུ་ཞུགས་པས་མཁའ་གསང་དུ་གནས་པ་སྟེ། གཉིས་པ་དང་འཁོར་མངལ་ནས་བསྐྱོད་པ་དང་། རྒྱུའི་ཧེ་རུ་ཀ་ཞུ་བ་དང་། ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱི་གླུས་བསྐུལ་བ་དང་། འབྲས་བུའི་ཧེ་རུ་ཀ་བསྐྱེད་པ་དང་། འཁོར་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་། ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་དྲུག་དཀྱིལ་ འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་གོ། ། ལས་རྒྱལ་མཆོག་ནི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་གཞུག་པ་དང་གོ་ཆ་བསྐོན་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་། བཟླས་པ་དང་། བདུད་རྩི་མྱང་བ་དང་། མཆོད་པ་དང་། བསྟོད་པ་སྟེ་བརྒྱད་དང་རྗེས་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་གཏོར་མ་སྦྱིན་པ་དང་། ཡི་གེ་བརྒྱ་ པས་ལྷག་པ་དང་མ་ཚང་བ་བསྐང་བ་དང་། བཟོད་པ་གསོལ་བ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྔོ་བ་དང་།

By singing these songs, the assembly of joyful retinues will swiftly attain the three accomplishments of the resultant Cakrasaṃvara, which is like an illusory magician’s display of the consciousness of the nature of the Speech Cakrasaṃvara. This conveys the following meaning: A yogin meditating on the Speech Cakra should first rise from bed during the dawn session and perform the five yogas: the yoga of the immeasurables, the yoga of blessing, the yoga of protection, the yoga of gathering the accumulations, and the yoga of emptiness. Then, for the first stage of the application—the preliminary practice—there are the seven: the four elements, Mount Meru, the crossed vajra, and the celestial palace. For the first stage of the supported deities—the main practice—there is the generation of the causal Heruka through the five awakenings. He enters the mouths of the Buddhas of the ten directions and their consorts and abides in the secret space. Second, the retinue is moved from the womb, the causal Heruka melts, the goddesses exhort him with songs, the resultant Heruka is generated, the characteristics of the retinue are established, and the maṇḍala of the body; these six constitute the Supreme Sovereign of the Maṇḍala. The Supreme Sovereign of Activity consists of eight parts: the entry of the wisdom being, the donning of armor, the conferral of empowerment, meditation, recitation, tasting the nectar, offerings, and praise. Following these, one gives the torma to the worldly deities, compensates for excesses or omissions with the hundred-syllable mantra, requests forbearance, and dedicates the roots of virtue.

དཀྱིལ་འཁོར་ལུས་ལ་བསྡུ་བ་དང་། ཚམ་ངམ་གྱི་སྔགས་ཀྱིས་བསྲུང་བ་དང་། རྐང་པ་བརྒྱད་པས་མཆོད་པ་དང་། སྨོན་ལམ་གདབ་བོ། ། ལངས་ནས་ཐུན་མཚམས་ཀྱི་ཆོ་ག་ བཅུ་གཉིས་དང་བཅས་པ་གང་ཟག་གཅིག་ལྷའི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པས་ཞིབ་མོ་རྣམ་པར་འཐག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དོན་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཡིན་ནོ། ། ལེའུ་ལྔ་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ལྟར་གསུང་གི་འཁོར་ལོ་བཤད་ནས། ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྟོན་པར་བཞེད་པས། དེ་ནས་གཞན་ ཡང་བཤད་བྱ་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་འདུལ་བའི་གདུལ་བྱའི་ངོར་བཤད་པའོ། ། ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་མོས་པའི་གང་ཟག་ཚད་མེད་པ་དང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དང་། བསྲུང་བ་དང་། ཚོགས་སོགས་པ་དང་། སྟོང་བ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བྱས་ནས། ལྡང་བའི་རྣལ་ འབྱོར་འབྱུང་བ་བཞིའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། རི་རབ་དང་། སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེའི་སྟེང་དུ། བྷྲཱུཾ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་གྱུར་པ་ལས་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གཞལ་ཡས་ཁང་བརྩེགས་མ། དེའི་དབུས་སུ་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་སྔོན་པོ་རྡོ་རྗེའི་ཕྲེང་བས་བསྐོར་བ། དེའི་དབུས་སུ་སྣ་ ཚོགས་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་རྡོ་རྗེས་མཚན་པའི་གྲི་གུག་གི་ཕྲེང་བས་བསྐོར་བ། འཁོར་བའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣམ་པར་དག་པའི་གདན་ལ། དེའི་དབུས་སུ་ཟླ་བ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔའི་རིམ་པ་རྒྱུའི་ཧེ་རུ་ཀ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བསྐྱེད་ལ། ཡབ་ཡུམ་སྙོམས་པར་ ཞུགས་པའི་ཞལ་དུ་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཞུགས་ནས་མཁའ་གསང་དུ་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འགྱུར་བ་དང་། འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་མངལ་སྐྱེས་ཀྱིས་བསྐྱེད་ལ།

The maṇḍala is dissolved into the body, protection is performed with the fierce mantra, offerings are made with the eight-line verse, and the aspiration is made. Having arisen, the ritual for the post-meditation period, together with the twelve [sections], constitutes forty-eight points for a single individual meditating on the deity’s cakra in a detailed and thorough manner. This is the commentary on the fifth chapter. Having thus explained the wheel of speech, the intention to teach the wheel of mind is expressed: "Furthermore, that which is to be explained..." This is taught for the sake of those disciples to be tamed by the wheel of mind. For individuals who have devotion to the wheel of mind, after performing the blessings, protection, accumulation of merit, and the yoga of emptiness, the yoga of arising occurs. Upon the maṇḍalas of the four elements, Mount Meru, and the double vajra, from the syllable BHRŪṂ arises Vairocana, from whom the celestial palace of the mind maṇḍala is formed in tiers. In its center is a blue eight-spoked wheel surrounded by a garland of vajras. In its center is a multicolored eight-petaled lotus surrounded by a garland of curved knives marked with vajras. Upon a pure seat that realizes the nature of saṃsāric phenomena, in its center, upon a moon and so forth, the causal Heruka Vajrasattva is generated through the sequence of the five awakenings. The Buddhas of the ten directions enter the mouth of the Father and Mother in union and transform into the mind maṇḍala within the secret space. The retinue of the cakra is generated through the womb-birth process.

དེ་ནས་རྒྱུའི་ཧེ་རུ་ཀ་དེ་ཞུ་ནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཟླ་བ་དང་ཉི་མའི་ཐིག་ལེ་མཆོག་ལ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་བཞེངས་པའི་ ཕྱིར་ལྷ་མོས་གླུ་བླངས་པ། ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ་བདེ་ཆེན་ཨ་ལ་ལ་ཧོ། ཁྱོད་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་སྟེ། ། ཞེས་མཁའ་འགྲོ་མའི་གླུ་དང་། བདེ་བ་ཆེ་ལ་མངོན་པར་སྦྱོར། ། བྱང་ཆུབ་བདེ་མཆོག་དགྱེས་པ་ཆེ། ། ལཱ་མའི་གླུ་དང་། ཁྱོད་ནི་བདེ་བ་རྗེས་སྒྲུབ་པ། ། ཁཎྜ་རོ་ཧཱིའི་གླུ་དང་། བདེ་བའི་རང་བཞིན་དགྱེས་བདག་ པོ། ། གཟུགས་ཅན་མའི་གླུ་དང་། ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ་ཧོ། དགའ་བ་བཞིའི་གླུ་དང་ཐུགས་ཀའི་འཁོར་ལོའི་ལྷ་མོ་བརྒྱད་ཀྱིས། བཅོམ་ལྡན་བདེ་ཆེན་སྒྲོལ་མཛད་པ། ། བདེ་བའི་བདག་ཉིད་ཀུན་མཆོག་ཧཱུཾ། ། ཨ་ལ་ལ་ལ་ཧོ། ། དམ་ཚིག་གི་ལྷ་མོ་བརྒྱད་ཀྱི་གླུ་ནི། ཁྱོད་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་སྟེ། ། བདེ་མཆོག་ དྲི་མེད་ཟླ་བ་ཉིད། ། སྣ་ཚོགས་བདེ་མཆོག་དྲ་བ་སྟེ། ། དགྱེས་པའི་བདེ་ཆེན་བདེ་བ་མཆོག། ཨ་ལ་ལ་ལ་ཧོ། ། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞིའི་གླུའོ། ། དེའི་མོད་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔའི་རིམ་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་བཞེངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འབྲས་བུའི་ཧེ་རུ་ཀའི་ཐུགས་ཀྱི་ཧེ་རུ་ཀ་ མཁའ་འགྲོ་དང་བཅས་པའི་དབུས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞལ་བཞི་པ་ཕྱག་བཅུ་གཉིས་པ་གཡས་བརྐྱང་བའི་གནས་པས་བཞུགས་པ། ཕྱག་རྒྱ་དྲུག་གིས་རྣམ་པར་བརྒྱན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་རྒྱུད་ན་གསལ་བས་གོ་སླའོ། ། མདུན་ནི་མཁའ་འགྲོ་མ་ཞལ་གཅིག་པ་ཕྱག་གཉིས་པ་ བྱ་བ་ནས། ཡིད་འོང་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་སྒྲོགས་པ། ། ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གོ་སླ་བས་མ་བཤད་དོ། །

Then, that causal Heruka melts and completely transforms into the supreme drops of the moon and sun. In order to arise from the dharmakāya, the goddesses sing songs: "Oṃ āḥ hūṃ! Great bliss, a la la ho! You are great bliss," is the song of the ḍākinī. "Apply yourself to great bliss! Supreme awakening, great joy!" is the song of Lāmā. "You are the one who accomplishes bliss!" is the song of Khaṇḍarohī. "Lord of joy, whose nature is bliss!" is the song of Rūpiṇī. "Oṃ āḥ hūṃ ho!" is the song of the four joys. Then the eight goddesses of the heart wheel sing: "Blessed One, who liberates through great bliss! Lord of bliss, supreme of all, hūṃ! A la la la ho!" The song of the eight samaya goddesses is: "You are great bliss! Supreme bliss, the stainless moon itself! The net of various supreme bliss! Joyful great bliss, supreme bliss! A la la la ho!" This is the song of the four correct abandonments. Immediately thereafter, arising from the dharmakāya through the stages of the five manifest awakenings, the Blessed One appears as the resultant Heruka, the Heruka of the heart, in the midst of the ḍākinīs. The Blessed One has four faces and twelve arms, and dwells in the posture with the right leg extended. He is adorned with the six mudrās; this portion is clear in the tantra and easy to understand. From the description of the front ḍākinī as having one face and two arms, up to "proclaiming the delightful sound of the Dharma," the meaning is easy to understand and thus is not explained here.

རྒྱུའི་ཧེ་རུ་ཀ་དང་འབྲས་བུའི་ཧེ་རུ་ཀ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔ་ལས་སྐྱེ་བ་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན་ལན་དུ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཡང་དག་མཐའ། ། སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། ། མེ་ལོང་མཉམ་ཉིད་ སོ་སོར་རྟོག། བྱ་བ་ནན་ཏན་གྲུབ་རང་བཞིན། ། ཤིན་ཏུ་མཉམ་གཞག་བསྒོམ་བྱ་བ། ། རྣལ་འབྱོར་འདི་ནི་མཆོག་གི་མཆོག། ཅེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ལས་ཟླ་བ་དང་པོའོ། ། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དག་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གཉིས་པ། སྟོང་པ་ཉིད་དང་ སོ་སོར་རྟོག་པ་ལས་ཡིག་འབྲུ་དང་ཕྱག་མཚན། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་བྱ་བ་གྲུབ་པ་ལས་འོད་ཟེར་སྤྲོ་བསྡུ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པར་བསྒོམ་པ་ལས་རྣལ་འབྱོར་འདི་ནི་རྒྱུའི་ཧེ་རུ་ཀའོ། ། ཡང་མཆོག་ནི་འབྲས་བུའི་ཧེ་རུ་ཀའོ། ། ཆོས་རྣམས་རོ་གཅིག་བྱས་ནས་ནི་ཉི་ཟླ་གཉིས་དང་། ཡིག་ འབྲུ་གཉིས་དང་། འོད་ཟེར་སྤྲོ་བསྡུ་གཉིས་དང་བརྒྱད་འགྱུར་བ་ལས་རང་རིག་གི་འཁོར་ལོ་རྣམ་པར་བལྟ་ཞེས་ཏེ། ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱང་མངལ་དུ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་ས་བོན་ཉི་ཟླ་གཉིས་དང་། ཡིག་འབྲུ་དང་། ཕྱག་མཚན་དང་། འོད་ཟེར་སྤྲོ་བསྡུ་དང་བཅས་པའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔ་ལས་ ངེས་པར་སྐྱེས་པར་གདོན་མི་ཟ་བའོ། ། བསྙེན་པའོ། ། ཤར་གྱི་འདབ་མ་ལ་མཁའ་འགྲོ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཡོངས་གང་ཐོད་པ་གཞག་པར་བྱ། ། ཞེས་པའི་བར་དུ་པདྨ་དང་སྐུ་མདོག་ཕྱག་མཚན་ནི་གོ་སླའོ། ། བུམ་པ་དང་ཐོད་པ་ཡང་རྒྱུད་ན་གསལ། རྡོ་རྗེས་མཚན་པའི་གྲི་གུག་གི་ཕྲེང་ བས་བསྐོར་བ་ཁ་བསྐང་ངོ་། ། ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་རྩིབས་བརྒྱད་ལ།

If one asks how the birth of the causal Heruka and the resultant Heruka from the five manifest awakenings is to be understood, the reply is: "Suchness and the limit of reality, Emptiness and the dharmadhātu, Mirror-like, equality, Discriminating, and all-accomplishing— The nature of these is the object of meditation In the state of profound equipoise. This yoga is the supreme of the supreme." Thus, from suchness and the mirror-like [wisdom], the first [stage] is the moon. From the limit of reality and the wisdom of equality, the second is the solar maṇḍala. From emptiness and discriminating wisdom, the seed-syllables and hand-symbols [arise]. From the dharmadhātu and all-accomplishing wisdom, the radiation and reabsorption of light rays occur. Through meditating on this as utterly pure, this is the causal Heruka. Furthermore, "supreme" refers to the resultant Heruka. Having made all phenomena of one taste, the sun and moon, the two seed-syllables, and the radiation and reabsorption of light rays—these eight undergo transformation, and one should behold the maṇḍala of self-awareness. The goddesses also definitely arise from the five manifest awakenings within the womb: the seed-syllables of the father and mother, the sun and moon, the seed-syllables, the hand-symbols, and the radiation and reabsorption of light rays. This is the stage of approach. From "On the eastern petal is the one called Ḍākinī" up to "one should place the skull-cup completely full," the lotus, body color, and hand-symbols are easy to understand. The vases and skull-cups are also clear in the tantra. The circle of vajra-marked curved knives should be added as a supplement. On the eight spokes of the eastern direction of the mind maṇḍala:

པུལླི་ར་མ་ལ་ཡ་ལ་སོགས་པར་འདོགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དང་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྣང་བའོ། ། ཐོད་པའི་དུམ་བུ་དང་རབ་གཏུམ་མ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མཁའ་སྤྱོད་ལྷ་དང་དྲི་ཟ་ བཏུལ་བས་གདུལ་བྱའི་མིང་གིས་འདུལ་བྱེད་ལ་བཏགས་སོ། ། ཞལ་དང་ཕྱག་མཚན་དང་། གཡེར་ཁའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པའི་སྐ་རགས་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྒྱུད་ན་གསལ་བས་མ་བཤད་དོ། ། རྡོ་རྗེའི་ཕྲེང་བས་བསྐོར་བ་ཁ་བསྐང་ངོ་། ། སྒོ་དང་གྲྭ་ཡི་ལྷ་མོ་རྣམས། ། ཁྭ་གདོང་གཤིན་ རྗེ་བརྟན་མ་སོགས། ། མཁའ་འགྲོ་མ་སོགས་མདོག་འདྲ་བསྟན། ། ཞེས་བྱ་བ་མཁའ་འགྲོ་མ་དང་མཐུན་པའི་ཁྭ་གདོང་མ་དཀར་མོ། འུག་གདོང་མ་ལྗང་གུ། ། ཁྱི་གདོང་མ་དམར་མོ། ཕག་གདོང་མ་སེར་མོ། གཡོན་ན་ཐོད་པ་དང་ཁ་ཊྭཱཾ་ག། གཡས་ན་གྲི་གུག་དང་ཅང་ཏེའུ་བསྣམས་པ། མཚམས་ཀྱི་ལྷ་མོ་དེ་བཞིན་ཏེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤར་ལྷོར་གཤིན་རྗེ་བརྟན་མ་སྔོ་སེར། ལྷོ་ནུབ་གཤིན་རྗེ་ཕོ་ཉ་མོ་དཀར་སེར། ནུབ་བྱང་གི་གཤིན་རྗེ་མཆེ་བ་མ་དམར་ལྗང་། བྱང་ཤར་གྱི་གཤིན་རྗེ་འཇོམས་མ་ལྗང་སྔོ། ཕྱག་མཚན་བཞི་ནི་སྒོ་མ་དང་མཐུན། རང་དང་འདྲ་བ་རོའི་གདན་ ལ་བཞུགས་པ་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞིའི་དངོས་གྲུབ་གསོལ་བ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ཉེ་བསྙེན་ནོ། ། འདིར་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལྷར་བསྐྱེད་པ་བསྒོམ་པ་ཁ་བསྐང་སྟེ་གྲུབ་པའོ། ། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཀྱི་རྒྱལ་མཆོག་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ འཁོར་ལོ་སྤྱན་དྲངས་ནས། དེ་ནམ་མཁར་བྱོན་པ་མཐོང་ནས། ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། མཆོད་པ་དང་བསྟོད་པ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བྱས་ནས།

The designation of Pullīramalaya and so forth is the appearance of the buddha-fields, the stages, and the perfections. The characteristics of Khaṇḍakapālin, Pracaṇḍā, and the others are the names of the subduers applied to those to be subdued, based on the subduing of the sky-faring gods and gandharvas. The details up to "having faces, hand-symbols, and a girdle resounding with the sound of bells" are not explained here as they are clear in the tantra. The enclosure of the vajra garland is to be supplemented. Regarding the goddesses of the gates and corners: "The crow-faced, Yama, the steadfast one, and so forth, are shown to have colors similar to the ḍākinīs and so on." This means the white Crow-Faced One, who corresponds to the ḍākinī; the green Owl-Faced One; the red Dog-Faced One; and the yellow Pig-Faced One. They hold a skull-cup and a khaṭvāṅga in the left hands, and a curved knife and a hand-drum in the right hands. Regarding the phrase "the goddesses of the intermediate directions are likewise": in the southeast is the blue-yellow Yama-Steadfast One; in the southwest, the white-yellow Yama-Messenger; in the northwest, the red-green Yama-Fang; and in the northeast, the green-blue Yama-Destroyer. Their four hand-symbols correspond to those of the gate goddesses. They should be meditated upon as sitting upon corpse seats similar to themselves, requesting the accomplishment of the four correct abandonments. This is the "near approach." Here, the body maṇḍala—the generation of the aggregates, elements, and sense bases as deities—is supplemented and thus completed. For the "great accomplishment," the supreme king of activities, one invites the wisdom wheel as before. Having seen it arrive in the sky, one performs the homage, offerings, and praise as before.

བུམ་པ་ཐོགས་པའི་ལྷ་མོས་གཙོ་བོ་དང་འཁོར་ལ་དབང་གསུམ་བསྐུར་ནས་རང་དང་འཁོར་དང་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་བར་དུ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་དང་དམ་ཚིག་ སེམས་དཔའ་རོ་གཅིག་པར་བྱས་ནས། དོན་དམ་པར་འདུས་མ་བྱས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའི་གོ་འཕང་ལ་གནས་ནས། འདོད་པའི་དོན་དངོས་གྲུབ་ཀུན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྙིང་གར་བསྒོམ་པ་དང་། ལྐོག་མར་གསུང་གི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་དང་། དཔྲལ་བར་སྐུའི་ འཁོར་ལོ་བསྒོམས་ལ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་ལུས་ལ་རྣམ་པར་བཀོད་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཆོག་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཕྱོགས་བཅུར་སྤྲོ་བར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་བསྒོམ་པས་སྐྱོ་ན་བུམ་པ་བཞིའི་སྟེང་གི་ཐོད་པ་ལས། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་བདུད་རྩིའི་ཆུས་བཟའ་བའི་དམ་ཚིག་རྟག་ཏུ་ བསྐྱང་བ་དང་། ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་དམ་ཚིག་གི་མཆོད་པ་བྱས་པའི་རྗེས་ལ། སྤྲོ་བསྡུའི་རྣལ་འབྱོར་བསམས་ནས། གཙོ་བོ་ནས་འཁོར་གྱི་བཟླས་པ་བྱས་སོ། ། བཟླས་པའི་སྔགས་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། ། བསྒོམ་པ་དང་བཟླས་པས་སྤྲོ་བསྡུའི་རིམ་གྱིས་སྔགས་པ་ལ་དངོས་གྲུབ་མྱུར་ དུ་འགྲུབ་པས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དང་མཉམ་པའི་དམ་ཚིག་ཐོབ་པ་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ལ་དམིགས་པའི་རིག་འཛིན་ཐོབ་ནས་མཁའ་སྤྱོད་འོག་མིན་གྱི་བདག་པོ་རྣལ་འབྱོར་པ་མཆོག་ཁམས་གསུམ་གྱི་བདག་པོར་འགྱུར་རོ། ། མཆོད་པ་དང་བསྟོད་པ་དང་གཏོར་ མ་གཏང་བ་གསུམ་ཁ་བསྐང་ངོ་། ། ལྡང་བའི་དུས་སུ་གོ་ཆ་དྲུག་གིས་བསྲུང་བ་དང་། ཁམས་གསུམ་པའི་གནས་པའི་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་མཆོག་གི་ངོ་བོར་ཤེས་པ་དང་།

The goddess holding the vase confers the three empowerments upon the principal deity and the retinue. Then, having made the wisdom beings (jñānasattva) and the commitment beings (samayasattva) of oneself, the retinue, and the charnel grounds into a single flavor, one abides in the state of the ultimate unconditioned selflessness of all phenomena. One meditates on the mind wheel at the heart, which accomplishes all desired accomplishments; the speech wheel at the throat; and the body wheel at the forehead. Having thus arrayed the three wheels of body, speech, and mind upon the body, one should emanate the supreme wheels of the Buddha’s body, speech, and mind in the ten directions. If weariness arises from such meditation, from the skull cups atop the four vases, one should constantly maintain the commitment of consuming the nectar of the five wisdoms. Following the offering of the nectar commitment to all the deities, one should contemplate the yoga of emanation and reabsorption and perform the recitation from the principal deity to the retinue. The mantra for the recitation is as before. Through meditation and recitation, by the sequence of emanation and reabsorption, the practitioner swiftly attains accomplishments. Having attained the samaya equal to Vajrasattva and the vidyādhara state of focusing the mind on the five superknowledges, the supreme yogi becomes a lord of the three realms, a master of the celestial Akaniṣṭha. The three—offerings, praises, and the giving of torma—are to be supplemented. At the time of rising, one should protect oneself with the six armors and recognize all beings dwelling in the three realms without exception as being the essence of the supreme mind wheel.

སྟོང་གསུམ་གཞལ་ཡས་ཁང་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་ལྷ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ འདིའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ངར་འཛིན་པ་དང་། ང་ཡིར་འཛིན་པ་མེད་པས་བདག་ཏུ་སྣང་བ་མེད་པའི་གཟུང་བ་སྣོད་བཅུད་བདག་གིར་སྣང་བ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ལས་མི་གཡོའོ། ། དེའི་དོན་འདི་སྐད་ཡིན་ཏེ། སྔོན་འགྲོ་རྣལ་འབྱོར་ལྔ་དང་དངོས་གཞི་དང་པོ་སྦྱོར་བ་དགུ་ དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་དྲུག་དང་། ལས་རྒྱལ་མཆོག་བརྒྱད་དང་། རྗེས་རྣམ་པ་བརྒྱད་དང་། ཐུན་མཚམས་ཀྱི་ཆོ་ག་བཅུ་གཉིས་ཏེ་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་མོས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཞིབ་མོ་རྣམ་པར་འཐག་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ལེའུ་དྲུག་པའི་ འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ལྟར་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བཤད་ནས་དམ་ཚིག་གི་བདེ་མཆོག་སྟོན་པར་བཞེད་པས། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་དམ་ཚིག་གི་འཁོར་ལོ་ལ་དགའ་བའི་ངོར་དམ་ཚིག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་སྟོན་པས། དེ་ནས་གཞན་ཡང་བཤད་བྱ་བ། ། ཞེས་བྱའོ། ། དང་པོ་ཚད་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། བསྲུང་བའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། ཚོགས་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་བྱས་ནས། ལྡང་བའི་རྣལ་འབྱོར་འབྱུང་བ་བཞི་དང་རི་རབ་དང་། བྷྲཱུཾ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་སྣང་ མཛད་གྱུར་པ་ལས་གཞལ་ཡས་ཁང་བསྐྱེད་པའི་རྗེས་ཐོགས་ལ། དེ་ནས་གཞན་ཡང་བཤད་བྱ་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་གང་ཞེ་ན། དམ་ཚིག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དམ་ཚིག་ནི་སྒོམ་བརྒྱད་དོ། །

The yoga of the three-thousandfold world system as a celestial palace, in which the six classes of beings and the gods are non-dual: because the nature of all things herein is free from the grasping at "I" and the grasping at "mine," there is no appearance of a self; and because the apprehension of the environment and its inhabitants as "mine" is also not observed, one does not waver from that state. The meaning of this is as follows: the yogi who is devoted to the wheel of the enlightened mind should meditate on the sādhana that thoroughly refines the forty-eight [stages]: the five preliminary yogas, the nine initial applications of the main practice, the six supreme maṇḍalas, the eight supreme activities, the eight concluding aspects, and the twelve rituals for the intervals between sessions. This is the commentary on the sixth chapter. Having thus explained the wheel of the enlightened mind, and wishing to teach the Cakrasaṃvara of the samaya, the word "Then" is mentioned. Because the maṇḍala of the samaya is shown for the sake of those who delight in the wheel of the samaya, it says: "Furthermore, that which is to be explained next." First, having preceded with the yoga of the immeasurables, the yoga of blessing, the yoga of protection, the yoga of gathering the accumulations, and the yoga of emptiness, the yoga of arising occurs. Following the generation of the celestial palace from the four elements, Mount Meru, and the Vajradhātu [arising] from Bhrūṃ, it says: "Furthermore, that which is to be explained next." If one asks what the maṇḍala is, it says: "The supreme maṇḍala of the samaya," wherein the samaya consists of the eight meditations.

སྐུ་གསུང་ཐུགས་སྤངས་པའི་ལྷ་མོ་བཅུ། གཉིས་ཀྱིས་བསྐོར་བའི་ཟག་པ་མེད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་མཆོག་ནི་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དེའི་འབྲས་བུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་དངོས་གྲུབ་དང་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་ནི་འདོད་པའི་གསང་བ་ཀུན་སྟེར་བའོ། ། མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ནི་སྦས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་། གསང་བ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་དངོས་གྲུབ་སྩོལ་བའོ། ། དགོས་པ་ཅི་ཞེ་ན། སྒྲུབ་པ་པོ་དམ་ཚིག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་དགའ་བ་ལ་ཐོས་བསམ་གྱིས་ཕན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་དོན་ཏོ། ། ཕན་པ་གང་ཞེ་ན་དམ་ཚིག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཀྱི་དོན་བཤད་པར་བྱའོ། ། སྒྲུབ་པའི་དོན་གྱི་དཀྱིལ་ འཁོར་གྱི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྒོ་བཞི་སྒོ་ཁྱུད་དང་རྟ་བབས་དང་རྡོ་རྗེའི་ར་བ་མེ་འོད་ཀྱིས་བསྐོར་བར་བྱའོ། ། དེའི་དབུས་སུ་འཁོར་ལོ་གསུམ་སྤངས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཤར་གནག་པ། ལྷོ་སེར་བ། ནུབ་དམར་བ། བྱང་ལྗང་བ། མཚམས་ཕྱེད་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མདོག་ཅན་གེ་སར་དང་ བཅས་པའི་དབུས་སུ་ཟླ་བ་དང་། ཉི་མའི་སྟེང་དུ་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་དང་ཕྱག་མཚན་སྤྲོ་བསྡུ་དང་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པས་རྒྱུའི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞལ་བཞི་ཕྱག་བཅུ་གཉིས་པ་སྐུ་མདོག་དཀར་པོ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་རང་སྣང་བའི་ཡུམ་དང་འཁྱུད་པའི་དགྱེས་པ་ཆེན་པོ་སྦྱོར་བས་ ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཞལ་དུ་ཞུགས་ནས་མཁའ་གསང་ནས་ལྷ་མོ་བཅུ་གཉིས་མངལ་སྐྱེས་ཀྱི་རིམ་པས་བསྐྱེད་པ་ནི་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལས་ལྷ་མོ་བཅུ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་འབྲས་བུ་མཆོག་བསྐྱེད་པའོ། །

The supreme, undefiled maṇḍala, surrounded by the ten goddesses who have transcended body, speech, and mind, shall now be described. Its result—the worldly and common accomplishments—is the bestowing of all desired secrets. The supreme accomplishment is the bestowing of the accomplishments of the hidden dharmakāya, the secret saṃbhogakāya, and the nirmāṇakāya. If one asks what the purpose is: it is for the sake of benefiting the practitioner who delights in the samaya maṇḍala through hearing and reflection, so that they may realize it. What is the benefit? It is the explanation of the meaning of the methods for accomplishing the samaya maṇḍala. Regarding the meaning of the accomplishment, the maṇḍala should be constructed as before, with four gates, gate-extensions, archways, and a vajra fence surrounded by a garland of fire-light. In its center is the wisdom wheel, which transcends the three wheels: black in the east, yellow in the south, red in the west, green in the north, and with intermediate directions of various colors, together with a pericarp. In its center, upon a moon and sun, through the stages of the radiation and reabsorption of the syllable HŪṂ and the hand symbols, and through the stages of manifest awakening, the causal Vajrasattva appears—four-faced and twelve-armed, white in color, adorned with the major and minor marks, in great bliss in union with the consort who is his own manifestation. Having entered the mouths of the Buddhas of the ten directions, the twelve goddesses are generated from the secret space through the process of birth from a womb. This is the generation of the supreme result, the non-duality of the twelve goddesses from the non-duality of the father and mother.

དེ་ནས་ཡབ་ཡུམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཉི་ཟླའི་ཐིག་ལེ་ཞུ་བའི་ ཚུལ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དྲི་མ་མེད་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། ། མངལ་སྐྱེས་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱིས་བསླང་བ་ལྷ་མོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་གླུ་ལྔ་པོ་འདིས་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་ཞུ་བ་ལ་སྐུལ་བྱེད་དོ། ། དགའ་བ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་ནི། ཧཱུཾ་རོལ་ཅིག་རོལ་ཅིག་དགྱེས་པ་ཧོ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷ་མོ་བཞི་ལ་རོལ་ཅིག་ པའོ། ། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རྡོ་རྗེ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུད་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་པདྨོའི་གནས་འདི་ཉིད་དུ་ལྷ་མོ་བཞིའི་བདག་མོར་བཞེངས་སུ་གསོལ་ན། ཨ་ལ་ལ་ལ་ཧོ་དགྱེས་པ་ཆེ། ད་ནི་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་ནི། ཁྱོད་ནི་བདེ་བ་མཆོག་ཡིན་ ཏེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། ཁྱོད་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་ཞལ་ཁུམས་བ་ཙམ་གྱིས་བདག་ཅག་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་བདེ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རོ་གཅིག་པ་རྙེད་པས་ཀྱེ་མ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེའི་རིགས་ཀྱི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དགྱེས་པ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཉམས་དགུ། དགའ་ བ་བཞིའི་ཉམས་ཀྱི་མཆོག་གིས་རྡོ་རྗེའི་རིགས་ཀྱི་དགྱེས་པའི་བདེ་བ་རྣམས་དུས་རྟག་ཏུ་དངོས་གྲུབ་ཀུན་གྱི་ཕྱིར་བདག་ཐུགས་ཀྱི་ལྷ་མོ་རྣམས་ལ་དགའ་བ་བཞི་པ་རོལ་ཅིག་རོལ་ཅིག་པར་མཛོད་ཅིག་པའོ། ། ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ལྷ་མོ་བརྒྱད་པོ་ཐམས་ཅད་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་ འཆང་ཆེན་པོའི་དབང་པོ་བརྒྱད་སྤྲུལ་ནས། ལྷ་མོ་པདྨ་ལ་དགྱེས་པར་རོལ། ཧཱུཾ་ཨ་ལ་ལ་ལ་ཧོ་དགྱེས་པ་ཆེ། ། དེ་ལྟར་ཐུགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟོད་ནས།

Then, as for the manner in which the father and mother’s bodhicitta—the drops of the sun and moon—melt: it is the stainless bodhicitta, the dharmakāya. The twelve goddesses, aroused by the light rays of the womb-born [deity], exhort the melting into the dharmakāya with these five songs. The praise by way of the wheel of the wisdom of joy is: "Hūṃ! Play, play! Ho! Delight!" This means: "Play with the four wisdom goddesses!" The vajra of great bliss is the continuum of the wisdom of equality. If one requests the four goddesses to arise as the mistress in this very place, the lotus of wisdom: "A la la la ho! Great delight!" Now, the praise by way of the wheel of the mind, the wisdom of the dharmadhātu, is: "You are supreme bliss," which is the wisdom of emptiness. By the mere closing of the face of your nirmāṇakāya, we—the goddesses of the wheel of the mind—attain the single taste of bliss and emptiness. "Kye ma! Blessed One, Vajra Family, Great Bliss, Hevajra Vajrasattva!" Through your nine moods and the supreme experience of the four joys, for the sake of all accomplishments at all times, please cause me and the goddesses of the mind to enjoy the fourth joy of the vajra family's delightful bliss! Thus, all eight goddesses of the wheel of the mind and the eight emanations of the lord, the Great Blessed One Vajradhara, delight in the lotus goddess. "Hūṃ! A la la la ho! Great delight!" Having thus praised by way of the mind,

། གསུང་གི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ་སོར་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་འདོད་པ་ལ་ཁྱོད་དགྱེས་པས་ འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་གསོལ་བ་དེའི་ཕྱིར། གསུང་གི་འཁོར་ལོའི་ལྷ་མོ་བརྒྱད་ཀྱི་པདྨ་མཆོག་ལ་དགྱེས་པར་རོལ། ཧཱུཾ་ཨ་ལ་ལ་ལ་ཧོ་དགྱེས་པ་ཆེ། གསུང་གི་འཁོར་ལོའི་སྒོ་ནས། སྐུའི་འཁོར་ལོའི་བསྟོད་པ་ནི། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་བདེ་བས་སེམས་ཅན་ལ་དུས་རྟག་ ཏུ་རྡོ་རྗེ་མཆོག་སྐུའི་དངོས་གྲུབ་འཛིན་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་སྐུའི་འཁོར་ལོའི་ལྷ་མོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཁ་སྦྱོར་གྱི་བདེ་བས་པདྨ་ལ་དགའ་བ་བཞིའི་རོལ་པར་མཛོད་ཅིག་པའོ། ། དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་ཞེ་ན་ཞེས་པའི་དཔེ་ནི་བུང་བའོ། ། བདེ་བ་སྟོང་པའི་དཔེ་ནི་སྦྲང་རྩིའོ། ། ལྟེ་བ་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོའི་ དཔེ་ནི་པདྨའོ། ། སྐུའི་འཁོར་ལོའི་དཔེ་ནི་ལྷ་མོ་བརྒྱད་ནི་པདྨ་ལ་རོལ་པས་ཀྱེ་མ་ནི་ངོ་མཚར་བའོ། ། གྲོགས་པོ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནོ། ། དགྱེས་ཆེན་ནི་བདེ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། ། འདིར་ནི་བྷ་གའོ། ། རྡོ་རྗེ་མཆོག་ནི་ས་བཅུ་གཅིག་པའི་བདེ་བ་ལ་སྦྱར་བྱའོ། ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བདེ་བ་སྟོང་ པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པར་མཛོད་ཅིག་པའོ། ། དུས་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྒྱུའི་རྐྱེན་འདུས་པ་ལས་སྐྱེ་བར་མཛོད་ཅིག་པའོ། ། ཨ་ལ་ལ་ལ་ཧོ་དགྱེས་པ་ཆེ། ། སྐུའི་འཁོར་ལོའི་བསྟོད་པ་བཤད་ནས། དམ་ཚིག་གི་འཁོར་ལོ་ལ་བསྟོད་པ་ནི། བདེ་ཆེན་ནི་བྱ་བ་ནན་ ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། ཀུན་དུ་ནི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུའོ། །

Praise by way of speech: O Blessed One, because you delight in the desires of sentient beings through the accumulation of the wisdom of individual discernment, you grant the accomplishments of desire. Therefore, delight in the supreme lotus of the eight goddesses of the speech wheel. Hūṃ! A la la la ho! Great joy! Praise by way of the speech wheel: Regarding the praise of the body wheel, through the bliss of the accumulation of mirror-like wisdom, you always hold the supreme vajra-body accomplishment for sentient beings. Through the bliss of the union of the eight goddesses of the body wheel of Vairocana, please perform the play of the four joys in the lotus. What is the analogy? The analogy is the bee. The analogy for bliss and emptiness is the honey. The analogy for the emanation wheel at the navel is the lotus. The analogy for the body wheel is that the eight goddesses delight in the lotus; "Kye ma" expresses wonder. "Companion" refers to the spiritual friend. "Great joy" is the emptiness of bliss. "Here" refers to the bhaga. "Supreme vajra" should be applied to the bliss of the eleventh ground. At all times, please benefit sentient beings through the emptiness of bliss. Even at this very moment, please cause [the result] to arise from the gathering of the causal conditions for perfect awakening. A la la la ho! Great joy! Having explained the praise of the body wheel, the praise of the samaya wheel is as follows: "Great bliss" is the all-accomplishing wisdom. "Kuntu" means in all directions.

དགྱེས་པ་མཆོག་ནི་བདེ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། ། རོལ་ཞེས་པ་ནི་དམ་ཚིག་གི་ལྷ་མོ་བརྒྱད་ཀྱི་བདག་པོ་མཛོད་ཅིག་ཅེས་པའོ། ། ཨ་ལ་ལ་ལ་ཧོ། ། ཨ་ནི་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་སོ། ། ལ་གསུམ་ནི་དགའ་བ་མཆོག་དགའ་ལྷན་སྐྱེས་ དགའ་བའོ། ། ཧོ་དགྱེས་པ་ཆེན་པོ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འོད་གསལ་ལོ། ། འདིར་སྐུ་གསུང་ཐུགས་མེད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་བསྟོད་སྙམ་ན། གཙོ་བོའི་དཔྲལ་བ་དང་། ལྐོག་མ་དང་། སྙིང་ག་ན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་ལྡན་ནོ། ། འཁོར་ལོ་ལྔ་ལ་བསྟོད་པར་རིན་ཆེན་རྡོ་རྗེས་བཤད་དོ། ། གླུ་ འདིས་བསྐུལ་མ་ཐག་ཏུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔ་ལས་བཞེངས་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དམ་ཚིག་གི་བདེ་བ་མཆོག་འཁོར་ལྷ་མོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་དང་བཅས་པར་རང་ཉིད་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཞལ་མདུན་མ་སྔོ་བ། གཡས་པ་སེར་བ། རྒྱབ་མ་དམར་བ། གཡོན་ལྗང་ བ། ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བཞིན་དུ་གཡས་སྐོར་ཡིན་པར་ངེས་སོ། ། ཞལ་བཞི་ནི་གདུལ་བྱ་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པ་ལ་མོས་པ་ལ་ས་ཆུ་མེ་རླུང་བཞིའི་རྩ་བསྒོམ་པ་བསྟན་ཏོ། ། སྤྱན་གསུམ་སྟོན་པ་ནི་རྩ་གསུམ་སྒོམས་ཤིག་པའོ། ། ཕྱག་བཅུ་གཉིས་བསྟན་པ་ནི་རྩ་བཅུ་གཉིས་ སྒོམས་ཤིག་པའོ། ། འཇིགས་བྱེད་དུས་མཚན་མནན་པས་ནི་འོག་སྒོ་གཉིས་ཀྱི་རྩ་དགག་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུ་བསྣམས་པས་མིག་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྩ་འགེགས་པའོ། ། གཉིས་ཀྱིས་ཚོགས་བདག་གི་པགས་པ་འཛིན་པ་ནི་རྣ་བ་དང་སྒྲའི་རྩ་འགེགས་པའོ། ། ཅང་ཏེའུ་དང་ཁ་ཊྭཱཾ་ག་རྣམས་ནི་སྣ་དང་ དྲིའི་རྩ་འགེགས་པའོ། ། དགྲ་སྟ་དང་ཞགས་པ་ནི་ལྕེ་དང་རོའི་རྩ་འགེགས་པའོ།

Supreme delight is the emptiness of bliss. "Play" means: "Act as the lord of the eight goddesses of the samaya." Alalaho. A is the ultimate bodhicitta. The three las are the joys: joy, supreme joy, and innate joy. Ho is the great delight, the luminosity of all aspects. If one wonders why there is praise if there is no body, speech, or mind, it is because the principal deity possesses the cakras of body, speech, and mind at the forehead, throat, and heart. Ratnavajra explains that the praise is directed toward the five cakras. Immediately upon being exhorted by this song, one should visualize oneself as the Blessed One, arisen from the five manifest awakenings, possessing the supreme bliss of the samaya, surrounded by a retinue of twelve goddesses. In this regard, the Blessed One has a blue face in front, a yellow face to the right, a red face at the back, and a green face to the left. It is certain that, like the heart cakra, they are arranged clockwise. The four faces are taught to show the meditation on the channels of the four elements—earth, water, fire, and air—for those disciples who are inclined toward meditating on the body maṇḍala. Showing the three eyes is an instruction to meditate on the three channels. Showing the twelve arms is an instruction to meditate on the twelve channels. By treading upon Bhairava and Kālarātri, the channels of the two lower gates are blocked. By holding the vajra and bell, the channels of the eyes and forms are blocked. By holding the skin of Gaṇeśa with two hands, the channels of the ears and sounds are blocked. The hand-drum and khaṭvāṅga block the channels of the nose and smells. The battle-axe and noose block the channels of the tongue and tastes.

། གྲི་གུག་དང་ཀ་པཱ་ལ་ནི་ལུས་དང་རེག་བྱའི་རྩ་འགེགས་པའོ། ། མདུང་རྩེ་གསུམ་པ་དང་བདུད་བཞིའི་མག་བོ་ནི་ཡིད་དང་ཆོས་ཀྱི་རྩ་འགེགས་པའོ། ། རལ་པའི་ཅོད་པན་ནི་སྤྱི་གཙུག་གི་རྩ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ སྟོན་ཏོ། ། ཐོད་པའི་ཕྲེང་བ་འཕྱང་བས་ནི་སྤྱི་གཙུག་གི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བབས་པས་ཡེ་ཤེས་ལྔ་བསྐྱེད་པར་སྟོན་ཏོ། ། ཟླ་བ་ཕྱེད་པས་ནི་སྤྱི་གཙུག་གི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྟོན་ཏོ། ། སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་ནི་སྤྱི་གཙུག་གི་རྩ་ཛཱ་ལནྡྷ་ར་ན་གནས་པར་སྟོན་ཏོ། ། མཆེ་བ་གཙིགས་པ་ནི་སྣ་བུག་ གཉིས་ཀྱི་རྩ་འགེགས་པར་སྟོན་ཏོ། ། ཉམས་དགུ་ནི་འབྱུང་བ་ལྔ་དང་བདུད་རྩི་ལྔའི་རྩ་སྟོན་ཏོ། ། ནམ་མཁའ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྩ་གཅིག་ཡིན་ནོ། ། སྟག་གི་པགས་པས་ནི་ལྟེ་བ་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོའི་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་སྟོན་ཏོ། ། མགོ་བོའི་ཕྲེང་བས་ནི་རས་ནཱ་དང་ལ་ལ་ནཱའི་རྩ་གཉིས་ སྟོན་ཏོ། ། དབང་པོ་དྲུག་གི་རྩ་བཀག་པས་ཕྱག་རྒྱ་དྲུག་གི་རྩ་སྟོན་ཏོ། ། རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ནི་རྩ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་གཏུམ་མོ་དྲོད་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡུམ་གྱི་སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་ནི་རྒྱུད་ན་གསལ་ལོ། ། ཆོས་ཀུན་གནས་ནི་བདེ་བ་ཡིན། ། ཞེས་པ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཧེ་རུ་ཀ་དང་འཁོར་རྣམས་མངོན་པར་ བྱང་ཆུབ་པ་ལྔ་ལས་སྐྱེས་པར་སྟོན་ཏེ། ཨཱ་ལི་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་དང་། ཀཱ་ལི་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཀུན་གཞི་ཡིག་འབྲུ་དང་། ཕྱག་མཚན་སོ་སོར་རྟོག་པའི་དགེ་བ་དང་། འོད་ཟེར་སྤྲོ་བསྡུ་བྱ་བ་ནན་ཏན་རྟོག་པ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་སྤངས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་པ་སྐུ་བསྒྲུབ་ པའོ། །

The curved knife and skull-cup indicate the blocking of the channels of the body and tactile sensation. The trident and the heads of the four Māras indicate the blocking of the channels of the mind and phenomena. The crown of matted hair indicates the thirty-two channels of the crown of the head. The hanging garland of skulls indicates that the descent of bodhicitta from the crown of the head generates the five wisdoms. The crescent moon indicates the bodhicitta at the crown of the head. The crossed vajra indicates the channel located at Jālandhara in the crown of the head. The bared fangs indicate the blocking of the channels of the two nostrils. The nine expressions indicate the channels of the five elements and the five nectars. Space and the channel of bodhicitta are one. The tiger skin indicates the sixty-four channels of the emanation wheel at the navel. The garland of heads indicates the two channels, Rasanā and Lalanā. By blocking the channels of the six sense faculties, the channels of the six mudrās are indicated. Vajravārāhī indicates the inner heat of the avadhūtī channel. The consort’s body color and hand implements are clear in the tantra. "The abode of all phenomena is bliss" indicates that the causal and resultant Herukas and their retinues are born from the five manifest awakenings: the mirror-like wisdom of the vowels (āli), the wisdom of equality of the consonants (kāli), the wisdom of discernment of the seed-syllables of all phenomena, the wisdom of all-accomplishing activity of the radiating and reabsorbing light rays, and the fifth wisdom of suchness, which is the non-conceptual state where phenomena and the nature of phenomena are transcended, thereby accomplishing the body.

པདྨའི་འདབ་མ་ལ་གནས་པའི་ལྷ་མོ་བཞི་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་བུམ་པ་བཞི་དང་། ཐོད་པ་ནི་རྒྱུད་ན་གསལ་བསམ་བཤད་དོ། ། གྲི་གུག་གི་ཕྲེང་བས་བསྐོར་བ་ཁ་བསྐང་ངོ་། ། ཁྭ་གདོང་མ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་མ་བཞི་ཞལ་གྱི་ཁ་དོག་དང་མཐུན་པ་དང་། མཚམས་ཀྱི་ལྷ་ མོ་བཞི་ཕྱེད་གཟུགས་ཡིན་པ་རྒྱུད་ན་གསལ་བསམ་བཤད་དེ། རང་གི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་མཐུན་པར་རོའི་སྟེང་ན་བཞུགས་པར་ཁ་བསྐང་ངོ་། ། གཙོ་བོ་བསྐྱེད་པ་བསྙེན་པ། འཁོར་བསྐྱེད་པ་ཉེ་བསྙེན་ནོ། ། སྒྲུབ་པ་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་ ཕུང་པོ་དང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ནི་རྣམ་བསྒོམ་པ་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་ཤེས་པར་བྱའོ། ། སྙིང་གར་ཧཱུཾ་ལས་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ། ། ལྐོག་མར་ཨཱཿལས་གསུང་གི་འཁོར་ལོ། ། སྤྱི་བོར་ཨོཾ་ལས་སྐུའི་འཁོར་ལོ། ། ནུ་མ་གཉིས་སུ་ཧེ་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ། ། ལྟེ་བར་ ཁཾ་ལས་དམ་ཚིག་གི་འཁོར་ལོ། ། གཙོ་བོའི་ལུས་ཀྱི་ནང་དུ་འཁོར་ལོ་ལྔ་བསྒོམས་ལ། འཁོར་ལྷ་མོ་བཅུ་གཉིས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་འཁོར་ལོར་རྣམ་པར་བསྒོམ་མོ། ། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ལ་ཆགས་པའི་ཡུམ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་དང་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ལྷ་མོ་བཅུ་གཉིས་དང་བཅས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྔར་བཤད་པའི་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱས་སྤྱན་དྲངས་ལ། དེ་བལྟས་ནས་ཕྱག་བྱ། རྐང་པ་བརྒྱད་པས་མཆོད། དབའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་སྔགས་ཀྱིས་བསྟོད་ལ།

The four goddesses residing on the petals of the lotus, the four vases of the wisdom wheel, and the skull-cups are not explained here as they are clear in the tantra. The surrounding garland of curved knives is to be supplemented. The four female gatekeepers, such as Kākāsyā and the others, should be supplemented as having faces that correspond to the colors of their respective directions, and the four goddesses of the intermediate directions should be supplemented as being in semi-human form, residing upon corpses in accordance with their own colors and shapes, as these are clear in the tantra. The generation of the principal deity is the "approach" (sevā), and the generation of the retinue is the "near-approach" (upasevā). Regarding the "accomplishment" (sādhana) of the body maṇḍala, the elements, sense bases, aggregates, and the body, speech, and mind should be visualized as previously explained, and their colors and hand-symbols should be understood accordingly. At the heart, from HŪṂ, is the mind wheel; at the throat, from ĀḤ, is the speech wheel; at the crown, from OṂ, is the body wheel; at the two breasts, from HE, is the wisdom wheel; and at the navel, from KHAṂ, is the samaya wheel. Having meditated on these five wheels within the body of the principal deity, one should also visualize all twelve goddesses of the retinue as wheels blessed with the aggregates, elements, sense bases, and body, speech, and mind. The "great accomplishment" (mahāsādhana) is to invite the wisdom wheel of the Blessed One together with the consort Vajravārāhī, who is the object of his passion, and the twelve goddesses who are the objects of his subsequent passion, using the previously explained mantras and mudrās. Having visualized them, one should prostrate, make offerings with the eight-line verse, and offer praise with the mantras of the heroes and heroines.

ཐུགས་ཀ་ ནས་ལྷ་མོ་བྱུང་ནས་བུམ་པ་དང་གསང་བ་དང་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་བསྐུར། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ལྷ་མོ་བཅུ་གཉིས་དང་བཅས་པའི་གཙོ་བོའི་སྦྱོར་བས་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་ལ་བཞུགས་ནས་རོ་གཅིག་པར་བསྒོམ་མོ། ། སྟོང་གསུམ་གྱི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ལྷའི་འཁོར་ལོར་རྣམ་པར་བསྒོམ་ པས་ཐུན་བཞིར་སྤྲོ་བ་དང་བསྡུ་བའི་སྦྱོར་བ་བྱས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བཟླས་པ་བསྒོམ་མོ། ། དམ་ཚིག་གི་མཆོད་པ་ཐོད་པ་བཞི་ལས་བདུད་རྩི་མྱང་བའི་སྦྱོར་བས་ལྷ་མོ་རྣམས་ཚིམ་པར་བྱས་ནས། ངག་གི་བཟླས་པ་སྟོང་གསུམ་ལྷའི་འཁོར་ལོ་ཆོ་ག་བསྒོམས་ལ་བཟླས་པ་བྱའོ། ། སྔགས་ནི་གོ་ སླའོ། ། སྤྲོ་བ་དང་བསྡུ་བའི་སྦྱོར་བས་དམ་ཚིག་གི་སྡོམ་པ་ལྷ་བཅུ་བཞིའི་བསྒོམ་པ་དང་བཟླས་པ་བྱའོ། ། སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་གང་དགོད་ཅེ་ན། འདི་ནི་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མན་ངག་སྟེ། སྙིང་གར་དབྱངས་ཡིག་བཅུ་དྲུག་ལས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་ལ། དེའི་སྟེང་དུ་ དཔའ་བོ་དང་ཡུམ་གྱི་སྔགས་དང་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱི་སྔགས་ཞི་བ་ལ་དཀར་པོ། ། རྒྱས་པ་ལ་སེར་པོ། དབང་ལ་དམར་པོ། མངོན་སྤྱོད་ལ་ནག་པོ་བྱས་ནས་བཟླས་པ་བྱའོ། ། དེ་ནས་བསྟོད་པ་དང་མཆོད་པ་དང་གཏོར་མ་བྱ་བ་ཁ་བསྐང་ངོ་། ། བསྒོམ་པས་དུབ་ན་ལངས་པའི་ཚེ་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་གོ་ཆས་ བསྲུང་། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་དང་མཉམ་པའི་ལྷའི་རང་བཞིན་དུ་བསམས་ནས། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་རོ་གཅིག་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མཆོད་ནས་གནས་པར་བྱའོ། །

From the heart, the goddesses emerge and confer the vase, secret, and wisdom-knowledge empowerments. Then, through the union of the principal deity with the twelve goddesses of passion, they dissolve into the samayasattva, and one should meditate on them as being of one taste. By meditating on the nature of the phenomena of the three-thousandfold world system as the maṇḍala of deities, one performs the yoga of emanation and reabsorption during the four sessions and meditates on the wisdom recitation. Having satisfied the goddesses through the samaya offering of tasting the amṛta from the four skull-cups, one should perform the verbal recitation, meditating on the ritual of the three-thousandfold world system as the maṇḍala of deities. The mantra is easy to understand. Through the yoga of emanation and reabsorption, one should perform the meditation and recitation of the fourteen deities of the samaya vow. If one asks which mantra syllables are to be arranged: this is the pith instruction of all Yoginī Tantras. One should generate a moon maṇḍala at the heart from the sixteen vowels, and upon it— The mantras of the heroes and the consorts, and the mantras of the goddesses, should be recited, colored white for pacifying, yellow for enriching, red for magnetizing, and black for wrathful activities. Then, the praise, offerings, and torma offerings should be supplemented. If one becomes weary from meditation, when rising, one should be protected by the armor of the heroes and heroines. Having contemplated all the phenomena of the environment and inhabitants of the three-thousandfold world system as being of the same nature as oneself—the nature of the deity—one should abide in the state of equality, the single taste of the nature of all phenomena, the five qualities of sensory desire.

ཁ་ཟས་ཟ་བའི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་དུ་བྱིན་གྱིས་ བརླབས་ནས་ནང་གི་སྦྱིན་སྲེག་བྱའོ། ། ཐུན་བཞིའམ་དུས་བཞིའམ་དུས་གསུམ་དུ་ཇི་ཙམ་ནུས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བྱས་ནས་དམ་ཚིག་བསྲུང་བའོ། ། འདི་ནི་གསང་བའི་མཆོག་ཡིན་པས་སུ་ལ་ཡང་མི་བསྟན་ཏོ། ། འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ། སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ལྔ་དང་། དངོས་གཞི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་ དང་། རྗེས་རྣལ་འབྱོར་བརྒྱད་དང་། ཐུན་མཚམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བཅུ་གཉིས་ཏེ། སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཞིབ་མོ་རྣམ་པར་འཐག་པ་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ལེའུ་བདུན་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ལྟར་དམ་ཚིག་གི་འཁོར་ལོ་བཤད་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བཤད་པར་བཞེད་པས་ དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གདུལ་བྱ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་དགའ་བའི་ངོར་ཆོ་ག་གཞན་གྱི་རིམ་པ་བཤད་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། ཚད་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། སྲུང་བའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། ཚོགས་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། སྟོང་པ་ ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དང་། འབྱུང་བ་བཞི་རི་རབ་དང་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་དང་། གཞལ་ཡས་ཁང་བསྐྱེད་པའི་རྗེས་ལ་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེའི་དབུས་སུ་འཁོར་ལོ་གསུམ་སྤངས་པའི་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་པ། ཤར་སྔོ་བ། ལྷོ་སེར་བ། ནུབ་དམར་བ། བྱང་ལྗང་བས་ན། སྣ་ཚོགས་འདབ་མ་ ཡིད་འོང་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་མཚམས་ནི་ཕྱེད་གཟུགས་སོ། ། དེའི་སྟེང་དུ་ཟླ་བ་དང་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར། དེའི་དབུས་སུ་ཤེས་རབ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་པདྨ་དེའི་ལྟེ་བར་གསུམ་པ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ། དེའི་སྟེང་དུ་བཞི་པ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར།

When eating food, one should perform the inner homa by blessing it as the nature of the five wisdoms. Having performed the gaṇacakra as much as possible—whether in four sessions, four times, or three times—one maintains the samaya. Since this is the supreme secret, it should not be shown to anyone. This is taught as follows: one should meditate on the forty-eight detailed points of the practice manual, consisting of the five preliminaries, the three main absorptions (samādhi), the eight subsequent yogas, and the twelve yogas of the intervals. This concludes the commentary on the seventh chapter. Having thus explained the samaya-cakra, the intention to explain the wisdom-cakra is expressed by the words "Then," meaning that the sequence of another ritual is to be explained for the sake of those disciples who delight in the wisdom-cakra. Following the yoga of the immeasurables, the yoga of blessing, the yoga of protection, the yoga of gathering the accumulations, the yoga of emptiness, and the generation of the four elements, Mount Meru, the crossed vajra (viśvavajra), and the celestial palace, the words "Then" are spoken. In the center of that is an eight-petaled lotus, free from the three wheels, with the east blue, the south yellow, the west red, and the north green; thus, it is the "delightful multicolored petal," the intermediate directions being half-formed. Above that are the maṇḍalas of the moon and sun. In the center of that is the multicolored lotus of insight, and in its hub is the third, the crossed vajra. Above that is the fourth, the sun maṇḍala.

རིམ་པ་བཞིའི་གདན་གྱི་སྟེང་དུ་ཨཱ་ལི་ཀ་ལཱིའི་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར། དེའི་དབུས་སུ་ཡིག་འབྲུ་དང་ཕྱག་མཚན། དེ་ནས་འོད་ཟེར་སྤྲོ་བསྡུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔ་པ་ལས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཞལ་དུ་ཞུགས་ནས་མཁའ་གསང་གི་གནས་ནས་ལྷ་མོ་བཞི་བསྐྱེད་ནས་རྒྱུའི་ཧེ་རུ་ཀ་ཞུ་བ་ལ་ལྷ་མོ་བཞིའི་གླུས་བསྐུལ་བ་ནི། ཧོ་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་བདེ་སྙེད་གཙོ། ། ཨ་ལ་ལ་ལ་ཧོ། ། ཞེས་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་མའི་གླུ་དང་། རྒྱལ་བ་བདེ་ཆེན་པདྨའི་ཚོགས། ། པདྨ་ལ་ནི་རྡོ་རྗེ་རོལ། ། ཨ་ལ་ལ་ལ་ཧོ། ། ལཱ་མའི་གླུ་དང་། ཕྱོགས་བཅུའི་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་སྤྲོས། ། ཀུན་གྱི་སྙིང་པོ་བདག་པོར་མཛོད། ། ཨ་ལ་ལ་ལ་ཧོ། ། ཁཎྜ་རོ་ཧའི་གླུ་དང་། སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་སྙིང་པོ་ཡིས། ། བདེ་བ་ཆེན་པོ་རྟོགས་པར་མཛོད། ། བདག་དགྱེས་པ་ལ་རོལ་པ་མཛོད། ། བདེ་ཆེན་ཨ་ལ་ལ་ལ་ཧོ། ། གཟུགས་ཅན་མའི་གླུས་བསྐུལ་བས། ། ཐིག་ལེ་དེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་རྣལ་འབྱོར་བདག་ཉིད་ཞལ་ལྔ་པ་ཕྱག་གཉིས་པ་སྤྱན་ གསུམ་པའི་ཧེ་རུ་ཀར་གྱུར་ཏེ། ཞལ་ལྔ་བསྟན་པས་གདུལ་བྱ་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་མོས་པ། འབྱུང་བ་ལྔའི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཁ་དོག་གཅིག་པར་སྟོན་ཏོ། ། ཕྱག་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་དབང་པོ་དྲུག་དང་ཡུལ་དྲུག་གི་རླུང་འགེགས་པར་སྟོན་ཏོ། ། སྤྱན་གསུམ་གྱིས་དབུགས་དབྱུང་རྔུབ་གསུམ་ གྱི་རླུང་འགེགས་པར་སྟོན་ཏོ། ། ཞབས་བཞི་གཡས་གཡོན་བརྐྱང་བས་འོག་སྒོ་གཉིས་ཀྱི་དབུགས་འབྱུང་འཇུག་འགེགས་པར་སྟོན་ཏོ། ། འཇིགས་བྱེད་དུས་མཚན་མནན་པས་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་རླུང་འགེགས་པ་སྟོན་ཏོ། །

Upon the four-tiered seat are the sun and moon in union, formed from the vowels and consonants. In their center are the seed syllable and the hand symbols. Then, through the fifth awakening through the radiation and reabsorption of light rays, Vajrasattva enters the mouths of the Buddhas of the ten directions. From the secret place, the four goddesses are generated, and they exhort the melting causal Heruka with their songs: "Ho! Lord of the bliss of the three realms! A-la-la-la-ho!"—this is the song of Vajraḍākinī. "Victorious One, assembly of great bliss lotuses! Play the vajra upon the lotus! A-la-la-la-ho!"—this is the song of Lāmā. "Radiate the essence of the Sugatas of the ten directions! Make me the master of all essences! A-la-la-la-ho!"—this is the song of Khaṇḍarohā. "By the essence of the three realms, realize great bliss! Play for the delight of me! Great bliss, A-la-la-la-ho!"—this is the song of Rūpiṇī. Through these exhortations, that drop completely transforms, and I, the yogin, become the five-faced, two-armed, three-eyed Heruka. By displaying the five faces, he shows his devotion to the wind-maṇḍala of those to be trained, demonstrating the wind-maṇḍala of the five elements as being of a single color. With twelve arms, he demonstrates the blocking of the winds of the six faculties and six objects. With three eyes, he demonstrates the blocking of the winds of the three—exhalation, inhalation, and retention. With four legs, the right and left extended, he demonstrates the blocking of the inhalation and exhalation of the two lower gates. By treading upon Bhairava and Kālarātri, he demonstrates the blocking of the winds of the desire realm.

སྟག་གི་པགས་པ་གོས་སུ་མནབས་པས་ལྟེ་བའི་རླུང་དྲུག་ ཅུ་རྩ་བཞི་འགེགས་པར་སྟོན་ཏོ། ། ཐོད་པའི་ཕྲེང་བས་བརྒྱན་པས་སྤྱི་བོའི་རྩ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་རླུང་འགེགས་པར་སྟོན་ཏོ། ། ཟླ་བ་ཚེས་པས་ཨ་ན་ཡའི་རླུང་སྟོན་ཏོ། ། སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེས་སྤྱི་གཙུག་ཛཱ་ལནྡྷ་རའི་རླུང་སྟོན་ཏོ། ། སྒེག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉམས་དགུས་འབྱུང་བ་བཞི་དང་ བདུད་རྩི་ལྔའི་རླུང་འགེགས་པར་སྟོན་ཏོ། ། མི་མགོའི་དོ་ཤལ་ལྔ་བཅུས་ར་ས་ནཱ་དང་ལ་ལ་ནཱའི་རླུང་འགེགས་པར་སྟོན་ཏོ། ། ཕྱག་རྒྱ་དྲུག་གིས་དབང་པོ་དྲུག་གི་རླུང་འགེགས་པར་སྟོན་ཏོ། ། ཐོད་པ་དང་དྲིལ་བུས་ཡུམ་ལ་འཁྱུད་པའི་ཕྱག་རྒྱས་གཟུགས་ཀྱི་གཟུང་འཛིན་འགེགས་སོ། ། འཇིགས་ བྱེད་ཀྱི་པགས་པས་བསྣམས་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྣ་བ་དང་སྒྲའི་གཟུང་འཛིན་འགེགས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་དང་ཁ་ཊྭཱཾ་གས་སྣ་དང་དྲིའི་གཟུང་འཛིན་འགེགས་སོ། ། མདུང་རྩེ་ལྔ་དང་ཞགས་པས་ལྕེ་དང་རོའི་གཟུང་འཛིན་འགེགས་སོ། ། དགྲ་སྟ་དང་གྲི་གུག་གིས་ལུས་དང་རེག་བྱའི་གཟུང་འཛིན་འགེགས་ སོ། ། ཅང་ཏེའུ་དང་དྲག་པོའི་མགོ་བོས་ཡིད་དང་ཆོས་ཀྱི་གཟུང་འཛིན་འགེགས་སོ། ། དེའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་ཕག་མོའི་སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་གོ་སླ་བས་མ་བཤད་དོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སྐྱེ་བོ་འདོད་ཆགས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡུམ་དང་འཁྱུད་པ་ནི་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ཆགས་ པས་རྣམ་པར་རོལ་པའོ། ། སྤྱི་གཙུག་ན་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་དབུ་རྒྱན་ཅན་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་ནི། ཞལ་དང་པོ་སྔོ་སྐྱ་གཡས་སེར་བ་རྒྱབ་དམར་བ་གཡོན་ལྗང་བ་སྟེང་དཀར་བའོ། །

By wearing a tiger skin as a garment, it is shown that the sixty-four winds of the navel are blocked. By being adorned with a garland of skulls, it is shown that the winds of the thirty-two channels of the crown are blocked. By the crescent moon, the wind of Ānāya is shown. By the crossed vajra, the wind of Jālandhara at the crown of the head is shown. By the nine expressions, such as the graceful, it is shown that the winds of the four elements and the five nectars are blocked. By the fifty human-head necklaces, it is shown that the winds of the rasanā and lalanā are blocked. By the six mudrās, it is shown that the winds of the six sense faculties are blocked. By the skull and bell, the mudrā of embracing the consort, the grasping and fixation of form are blocked. By the two [implements] held as the skin of Bhairava, the grasping and fixation of the ear and sound are blocked. By the vajra and khaṭvāṅga, the grasping and fixation of the nose and smell are blocked. By the five-pointed spear and noose, the grasping and fixation of the tongue and taste are blocked. By the battle-axe and curved knife, the grasping and fixation of the body and touch are blocked. By the hand-drum and the head of a fierce deity, the grasping and fixation of the mind and phenomena (dharmas) are blocked. The color and hand-symbols of the Blessed One’s consort, Vārāhī, are easy to understand and thus are not explained here. For the sake of beings possessed of desire, the Blessed One embraces the consort of the dharmadhātu; this is the play of the Vajra Mind through passion. Śrī Heruka, who has the crown of Vajrasattva upon his head, has a first face that is pale blue, a right face that is yellow, a back face that is red, a left face that is green, and an upper face that is white.

མདུན་མ་ཁྲོ་བ་གཡས་པ་བཞད་པ་རྒྱབ་སྒེག་པ་གཡོན་རྔམ་པ་སྟེང་ཞི་བ་དང་ལྡན་པའོ། ། གཙོ་བོ་ལ་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ དང་སྐྱེ་མཆེད་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་བསྒོམས། འཁོར་ལ་ཡང་ཕྱིས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ཤར་གྱི་འདབ་མར་མཁའ་འགྲོ་མ་དང་། བྱང་དུ་ལཱ་མ་དང་། ནུབ་ཏུ་དུམ་སྐྱེས་མ་དང་། ལྷོར་གཟུགས་ཅན་མ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་བཞི་པ་ཁྲོ་མོ་དྲག་པོའི་གཟུགས་ཅན་དགོད་པ་དང་། མཚམས་བཞིར་ བུམ་པའི་སྟེང་དུ་ཐོད་པ་གཞག་པར་བྱ་བ་ནི་རྒྱུད་ན་གསལ་བས་མ་བཤད་དོ། ། གཙོ་བོ་བསྐྱེད་པ་བསྙེན་པ། འཁོར་བསྐྱེད་པ་ཉེ་བསྙེན། ལུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐྱེད་པ་སྒྲུབ་པ་བྱས་ནས་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ནི་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་བཀུག་ནས། ཕྱག་བྱ་བ་དང་ བསྟོད་པ་དང་དབང་བསྐུར་བར་བསམས་ནས་བཞུགས་པར་བྱའོ། ། དཔྲལ་བར་ཨོཾ་ལྐོག་མར་ཨཱཿསྙིང་གར་ཧཱུཾ་གསུམ་ལས་འཁོར་ལོ་གསུམ་བསྒོམས་ལ། ནུ་མའི་བར་དུ་ཧེ་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམས་ཏེ་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་དང་སྦྱར་ནས་གསང་སྔགས་ཡིད་ཀྱིས་བཟླས་པ་བྱ་སྟེ་ སྔགས་ནི་གོ་སླའོ། ། ལུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལས་ཁྲོ་བོའི་སྤྲུལ་པ་སྤྲོས་པས་ཁམས་གསུམ་གྱི་འགྲོ་བ་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་ལྷར་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་སྤྲོ་བ་དང་བསྡུ་བའི་བསྒོམ་པ་དང་བཟླས་པ་བྱའོ། ། ཁམས་གསུམ་མ་ལུས་པ་ཀུན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ལྷར་བསྐྱེད་ནས་ཅི་བདེ་བར་བདུད་ རྩི་མྱང་བ་དང་། མཆོད་པ་དང་། བསྟོད་པ་དང་། གཏོར་མ་གཏང་བ་ཇི་ལྟར་བདེ་བར་བྱས་ལ། བསྒོམས་པ་ལས་ལྡང་བའི་དུས་སུ་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་གོ་ཆ་གཉིས་བསྐོན་ནས་བསྲུང་བར་བྱའོ། །

The front face is wrathful, the right is laughing, the back is seductive, the left is fierce, and the upper face is endowed with peacefulness. Meditate on the aggregates, elements, and sense bases of the principal deity as being blessed; subsequently, the retinue should also be meditated upon in the same way. On the eastern petal is Ḍākinī, in the north is Lāmā, in the west is Khaṇḍarohā, and in the south is Rūpiṇī; these are one-faced and four-armed, possessing the form of fierce wrathful goddesses. Regarding the placement of skull cups upon vases in the four intermediate directions, this is clear in the tantra and thus not explained here. The generation of the principal deity is the "approach" (sevā); the generation of the retinue is the "near-approach" (upasevā); and having performed the "accomplishment" (sādhana) by generating the wheels of the body, the "great accomplishment" (mahāsādhana) involves summoning the wisdom-being (jñānasattva) through mantra, mudrā, and absorption (samādhi). Then, having visualized performing prostrations, praises, and the conferral of empowerment, one should cause the deity to remain. Meditate on the three wheels arising from the three syllables: OṂ at the forehead, ĀḤ at the throat, and HŪṂ at the heart. Between the breasts, meditate on the wisdom wheel arising from the syllable HE. Joining this with the inhalation and exhalation of the breath, perform the mental recitation of the secret mantra. The mantra is easy to understand. From the wheels of the body, emanate the manifestations of the wrathful deities, thereby perfecting the beings of the three realms as the deities of the three wheels. Perform the meditation and recitation of emanating and reabsorbing them. Having generated the entirety of the three realms without exception as the deities of body, speech, and mind, partake of the nectar as is convenient, and perform offerings, praises, and the offering of the torma (bali) as is appropriate. When arising from meditation, one should protect oneself by donning the two armors of the heroes and heroines.

དེ་ནས་སྲིད་པ་དང་ཞི་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྙིང་གར་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་ འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་སྙིང་པོ་དང་། ཉེ་བའི་སྙིང་པོ་དང་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱི་སྔགས་བཀོད་པ་ལ། དབྱིབས་ལྷའི་འཁོར་ལོ་བསྡུ་བ་དང་། དེ་ནས་སྔགས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སེམས་ལ་བསྡུ་བར་བྱའོ། ། སྒྲུབ་ཐབས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་ འཁོར་སེམས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་བསྡུ་བ་ནི། སྔགས་དང་དབྱིབས་དང་ཆོས་བདག་ཉིད། ། ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པས་བསྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་སྤྱོད་ལམ་རྣམ་པ་བཞི་ལ་ཇི་ལྟར་བདེ་བར་གནས་པར་བྱའོ། ། དེའི་དོན་འདི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་རྣལ་འབྱོར་ལྔ་ དང་། དངོས་གཞི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པ་གསུམ་དང་། རྗེས་བརྒྱད་དང་། ཐུན་མཚམས་ཀྱི་ཆོ་ག་བཅུ་གཉིས་ཏེ། སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཞིབ་མོ་རྣམ་པར་འཐག་པར་རྣམ་པ་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དམན་པ་དབྱིབས་བསྐྱེད་རིམ། ཟབ་པ་སྔགས་རྫོགས་རིམ། ཐབས་རྩ་རླུང་གི་དེ་ཁོ་ན། མཐར་ཐུག་དེ་ཁོ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་བྱུང་བ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རིམ་པ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དོན་གྱི་གནས་ལུགས་སོ། ། ལེའུ་བརྒྱད་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ལྟར་མངལ་སྐྱེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལྔ་བཤད་ནས། སྒོང་སྐྱེས་སྟོན་པར་བཞེད་པས་བྱེད་པ་མཇུག་ཐོགས་ཀྱི་དེ་ནས་ ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། ། གདུལ་བྱ་སྒོང་སྐྱེས་ལ་དགའ་བའི་ངོར་དེ་ནས་གཞན་ཡང་བཤད་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ཚད་མེད་པ་དང་། བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་། སྲུང་བ་དང་། ཚོགས་སོགས་པ་དང་།

Then, all phenomena of existence and peace are arranged at the heart upon a moon mandala as the heart mantras and near-heart mantras of the Father and Mother, and the mantras of the goddesses. Therein, the cakra of the deity’s form is dissolved, and subsequently, the mantras are also to be dissolved into the mind as the factors of awakening. According to the system of all sādhanas, the emanation cakra—the mandala of the body—is dissolved into the cakra of the mind. This is expressed as: "Mantra, form, and the nature of phenomena." Through the yoga of meditating with awareness of all these, one should abide as comfortably as possible during the four modes of conduct. The meaning of this is shown as follows: one should meditate on the sādhana through forty-eight detailed stages: the five preliminary yogas, the three main absorptions, the eight concluding stages, and the twelve rituals for the intervals between sessions. The inferior is the generation stage of form; the profound is the completion stage of mantra; the method is the reality of the channels and winds; and the ultimate is the reality arising from all phenomena—the stage of primordial wisdom (jñāna), the Great Seal (mahāmudrā), the natural mode of being. This is the commentary on the eighth chapter. Having thus explained the five cakras of womb-birth, the author, wishing to demonstrate egg-birth, says "Then" (tataḥ). For the sake of those disciples who delight in egg-birth, he says, "Then, furthermore, it shall be explained." "Then" refers to the immeasurables, the blessing, the protection, the accumulation of merit, and so forth.

སྟོང་པ་ཉིད་དང་ལྔ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། འབྱུང་བ་བཞི་རི་རབ་དང་། སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་ གཞལ་ཡས་ཁང་དང་བདུན་བསྐྱེད་པའི་རྗེས་ཐོགས་ལ། དེ་ནས་གཞན་ཡང་བཤད་བྱ་བ་ནི་བརྟེན་པ་ལྷའི་དང་པོ་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་པའོ། ། དཔའ་བོ་གཅིག་པས་སྒོང་སྐྱེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི། གཞལ་ཡས་ཁང་གི་དབུས་སུ་འཁོར་ལོའི་ངོ་སྐལ་དུ་རླུང་དང་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསམས་ལ། དེའི་སྟེང་དུ་ ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྣ་ཚོགས་པདྨ། དེའི་ལྟེ་བར་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གདན། དེའི་སྟེང་དུ་ཐོང་པ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་བདུད་རྩིས་གང་བའི་ཕྱེད་ཚལ། དེའི་སྟེང་དུ་ཨཱ་ལི་ལུགས་འབྱུང་བཅུ་དྲུག་དང་། ལུགས་བཟློག་བཅུ་དྲུག་དང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས། གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་དང་། ལྕེ་རྩ་ལས་བྱུང་ བའི་ཡི་གེ་གཉིས་དང་། ཕུས་འདེབས་པའི་ཡི་གེ་གཉིས་དང་། ཚེག་དྲག་ལས་བྱུང་བའི་ཡི་གེ་གཉིས་ཏེ། ཡི་གེ་དྲུག་གིས་བསྣན་པས་གསལ་བྱེད་བཞི་བཅུ་ལུགས་འབྱུང་དང་ལུགས་བཟློག་གཉིས་ཀྱིས་བརྒྱད་ཅུ། དབྱངས་ཡིག་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལས་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་ཟླ་བ། གསལ་བྱེད་བརྒྱད་ཅུ་ཐམ་པ་ལས་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་ཉི་མ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་གྱི་སྒོ་ང་ཧཱུཾ་གི་ཁོང་པར་བཾ་བཅུག་པའི་བྱིའུ་ཕྲུག། འོད་ཟེར་སྤྲོ་བསྡུ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བས་དགྱེས་པའི་ཧཱུཾ་ལས་འབྱུང་བ། སྒོ་ང་བཅག་ནས་བྱིའུ་ཕྲུག་ཚར་པ་ལྟ་བུ་སྒོང་སྐྱེས་ཀྱི་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་རང་སྣང་བའི་ ལྷ་མོ་དང་། ཐུགས་རྗེའི་ཆགས་པས་རྣམ་པར་རོལ་པའི་བདག་ཉིད་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་བཞིའི་ཞལ་བཞི་པ།

Following the generation of the five preliminaries of emptiness, the four elements, Mount Meru, the crossed vajra, and the celestial mansion—making seven—thereafter, what is to be explained is the meditation on the first of the supported deities, the preliminary union. Regarding the egg-born assembly of the Solitary Hero: in the center of the celestial mansion, one should visualize the portions of the wheel as the maṇḍalas of wind and fire. Upon that, there is a multicolored lotus of the wisdom wheel, and at its hub, a sun maṇḍala seat. Upon that is a skull cup, half-full with the nectar of the five wisdoms. Upon that are the thirty-two vowels: sixteen in forward order and sixteen in reverse order; the thirty-four consonants; the two letters arising from the root of the tongue; the two letters for blowing; and the two letters arising from the visarga. By adding these six letters, the forty consonants in forward and reverse order become eighty. From the thirty-two vowels comes the moon of the thirty-two major marks, and from the eighty consonants comes the sun of the eighty minor marks. Within the egg of the joined sun and moon, the syllable vaṃ is placed inside the hūṃ, like a fledgling. Through the radiation and reabsorption of light rays, and by the union of Vajrasattva, the joyful hūṃ emerges. Like a fledgling emerging from the breaking of an egg, one should meditate on the self-nature of the glorious Heruka, the egg-born, appearing together with the goddesses, sporting with the passion of compassion. Furthermore, he has four faces representing the four wisdoms.

རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་དག་པའི་ཕྱག་བཅུ་གཉིས་པ། སྙིང་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གཡས་བརྐྱང་བས་བཞུགས་པ། ཚད་མེད་པ་བཞིའི་མཆེ་བ་གཙིགས་པ། རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་གྱི་སྤྱན་གསུམ། མི་དམིགས་པའི་ཐུགས་རྗེས་ཞལ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ། སངས་རྒྱས་ལྔའི་ཐོད་པའི་ཕྲེང་བ་ཅན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཕྱག་རྒྱ་དྲུག་གིས་དཔའ་བོའི་ལུས་ལ་རྒྱས་བཏབ་པ། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཇོམས་པའི་འཇིགས་བྱེད་དུས་མཚན་མནན་ པས། སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་སྟག་ལྤགས་བསྣམས་པ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཕག་མོ་ལ་ཕྱག་གིས་འཁྱུད་པ། ཕྱག་མཚན་ལྷག་མ་ནི་གོ་སླ་བསམ་བཤད་དོ། ། ཞལ་མདུན་མ་སྔོ་བ། གཡས་སེར་བ། རྒྱབ་དམར་བ། གཡོན་ལྗང་བ། མདུན་མ་སྒེག་པ། གཡས་དྲག་པ། རྒྱབ་དགོད་པ། གཡོན་ ལྗགས་བསྐྱོད་པའོ། ། དེའི་མདུན་དུ་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལིའི་སྒོ་ང་ལས་བྱུང་བའི་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཡུམ་ཡེ་ཤེས་བཞིའི་ཞལ་བཞི་པ། ཚད་མེད་པ་བཞིའི་ཕྱག་བཞི་པ། རྣམ་ཐར་གསུམ་གྱི་སྤྱན་གསུམ་པ། ཉོན་མོངས་པ་ལས་གྲོལ་བའི་དབུ་སྐྲ་གྲོལ་བ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་སྤངས་པས་ གཅེར་བུ། གཅིག་དང་དུ་མ་བྲལ་བ་མཚོན་པས་དུམ་བུའི་སྐ་རགས་ཅན། ཕྱག་གཡོན་པའི་ཐོད་པ་བདུད་རྩི་ལྔས་གང་བས་འཆི་བདག་གི་བདུད་འཇོམས་པ། གཡས་ཀྱི་གྲི་གུག་གིས་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་འཇོམས་པ། གཡས་པའི་ཅང་ཏེའུས་ལྷའི་བུའི་བདུད་འཇོམས་པ། གཡོན་པ་ཁ་ཊྭཱཾ་གས་ཕུང་པོའི་བདུད་འཇོམས་པ། བ་སྤུའི་བུ་གནས་བསྐལ་པའི་མེའི་གཟི་བརྗིད་ཅན། ཞལ་ནས་འོད་ཟེར་དམར་པོ་ཁྲག་འཛག་པ་ལྟ་བུ་འཕྲོ་བ།

The twelve arms represent the purity of the twelve links of dependent origination. He stands with his right leg extended, symbolizing compassion and insight. His bared fangs represent the four immeasurables; his three eyes represent the three doors of liberation. His face is contorted with non-referential compassion. He wears a garland of skulls representing the five buddhas, and his heroic body is sealed with the six mudrās of the six perfections. He tramples Bhairava and Kālarātri, who symbolize the destruction of saṃsāra and nirvāṇa. He wears a tiger skin to signify the abandonment of obscurations. With his hands, he embraces Vārāhī, the nature of phenomena (dharmatā). The remaining hand implements are easy to understand and thus are not explained here. His front face is blue, the right yellow, the back red, and the left green. The front face is seductive, the right wrathful, the back laughing, and the left tongue is flickering. In front of him is the Blessed One, arisen from the egg of the vowels and consonants. The Consort has four faces representing the four wisdoms, four arms representing the four immeasurables, and three eyes representing the three doors of liberation. Her hair is loose, signifying liberation from the afflictions. She is naked, having abandoned the eight worldly concerns. She wears a girdle of bone fragments to symbolize being free from the notions of one and many. Her left hand holds a skull cup filled with the five nectars (amṛta) to conquer the Māra of the Lord of Death. Her right hand holds a curved knife (kartṛkā) to conquer the Māra of the Afflictions. Her right hand holds a hand-drum (ḍamaru) to conquer the Māra of the Son of the Gods. Her left hand holds a khaṭvāṅga to conquer the Māra of the Aggregates. The pores of her skin possess the brilliance of the fire at the end of an eon, and from her mouth radiate red light rays like dripping blood.

འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་བྱིན་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཐབས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཁྱུད་པ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། ཞལ་མདུན་མ་དམར་བ། གཡོན་པ་ལྗང་གུ། ། རྒྱབ་སེར་བ། གཡས་སྔོ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་མདོག་ཅི་འདྲ་བར་ཕྱག་བཞི་སྔོན་པོ། ཕྱག་བཞི་སེར་པོ། གཡོན་པའི་ཕྱག་བཞི་དམར་པོ། ཡང་བཞི་ལྗང་ཁུ། སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་སེམས་ཀྱིས་བྲིས་ནས་བསྒོམ་མོ། ། བསྙེན་པའོ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་འདི་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ལ་ གནས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ལ་ལྷ་དགོད་པ་ནི། ནང་གི་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱའོ། ། ཇི་ལྟར་བསྒོམ་ཞེ་ན། པུལླི་མགོ་བོར་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་ཐོད་པའི་དུམ་བུ་དང་རབ་ཏུ་གཏུམ་མ་སྔོན་མོ། དཔའ་བོ་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ། དཔའ་མོ་གྲི་གུག་དང་ཀ་པཱ་ལ་བསྣམས་པས་འཁྱུད་པ་བསམ་ མོ། ། ཡི་གེ་ཛཱ་ལས་སྤྱི་གཙུག་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཀེང་རུས་ཆེན་མོ་དང་གཏུམ་མིག་མ་སྔོན་མོ། དཔའ་བོ་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ། དཔའ་མོ་གྲི་གུག་དང་ཀ་པཱ་ལ་བསྣམས་པའོ། ། ཡི་གེ་ཨོ་ལས་རྣ་བ་གཡས་པར་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་ཀེང་རུས་ཆེན་པོ་དང་འོད་ལྡན་མ་སྔོན་མོ། དཔའ་བོ་རྡོ་རྗེ་དང་ དྲིལ་བུ། དཔའ་མོ་གྲི་གུག་དང་ཀ་པཱ་ལ། ཨ་ལས་ལྟག་པར་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་མཆེ་བ་རྣམ་པར་གཙིགས་པ་དང་སྣ་ཆེན་མ་སྔོན་མོ། དཔའ་བོ་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ། དཔའ་མོ་གྲི་གུག་དང་ཀ་པཱ་ལ་བསྣམས་པའོ། ། གནས་ནི་སྔོན་འཛམ་བུའི་གླིང་ལྷ་བཏུལ་བའི་མིང་གིས་བཏགས་ཏེ་ས་ རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སྣང་བའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གོ་ལས་རྣ་བ་གཡོན་པར་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །

With two unconditioned calves, he embraces the wisdom of skillful means, possessing the nature of great bliss. His front face is red, the left is green, the back is yellow, and the right is blue. Just as the Blessed One’s body is colored, his four hands are blue, four are yellow, the four left hands are red, and the other four are green. Having visualized this with the mind of the nirmāṇakāya, one should meditate. This is the stage of approach. Regarding the placement of deities upon the twenty-four sites within the body of this very yogi, it is called "inner yoga." How should one meditate? At Pullīramalaya on the head, in the center of a sun maṇḍala, one should visualize Khaṇḍakapālin and Caṇḍākṣī, both blue; the hero holding a vajra and a bell, and the heroine holding a curved knife and a skull-cup, embracing one another. From the syllable ja, at the crown of the head, in the center of a sun maṇḍala, are Mahākaṅkāla and Caṇḍanayanā, both blue; the hero holding a vajra and a bell, and the heroine holding a curved knife and a skull-cup. From the syllable o, in the right ear, in the center of a sun maṇḍala, are Mahākaṅkāla and Prabhāvatī, both blue; the hero holding a vajra and a bell, and the heroine holding a curved knife and a skull-cup. From the syllable a, at the nape of the neck, in a sun maṇḍala, are Vikaṭadaṃṣṭrin and Mahānāsā, both blue; the hero holding a vajra and a bell, and the heroine holding a curved knife and a skull-cup. The site is named after the subduing of the gods in Jambudvīpa in the past; it is the manifestation of the Ground of Perfect Joy (pramuditā-bhūmi). Likewise, from the syllable go, in the left ear, in the center of a sun maṇḍala, the hero and heroine are as before.

ར་ལས་སྨིན་མའི་དབུས་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ། དེ་ལས་མིག་གཉིས་སུ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར། མ་ལས་ཕྲག་པ་གཉིས་སུ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་ འཁོར། དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། ། ཉེ་བའི་གནས་ནི་སྔོན་དྲི་ཟ་བཏུལ་བའི་མིང་གིས་བཏགས་ཏེ་ས་གཉིས་པའི་སྣང་བ་དང་། ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་འདུལ་བྱེད། མཁའ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་གདུལ་བྱ་ལྷ་བཏུལ་བ་དང་ལྷ་དང་དྲི་ཟ་བཏུལ་བའི་མིང་གིས་བཏགས། ཀ་ལས་མཆན་ཁུང་གཉིས་སུ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་མྱུ་གུ་ཅན་དང་ས་སྲུང་མ་ལ་སོགས་པའི་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་ཐམས་ཅད་དམར་མོ། དཔའ་བོ་པདྨ་དང་དྲིལ་བུ་བསྣམས་པས་འཁྱུད་པ། དཔའ་མོ་གྲི་གུག་དང་ཀ་པཱ་ལ། ཨོཾ་ལས་ནུ་མ་གཉིས་སུ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་ མོ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། ། ཞིང་ནི་ས་གསུམ་པའི་སྣང་བའོ། ། ཏྲི་ལས་ལྟེ་བར་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། ཀོ་ལས་སྣ་རྩེར་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། ། ཉེ་བའི་ཞིང་གི་ས་ལྔ་པའི་སྣང་བའོ། ། ཀ་ལས་ལྕེ་ལ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར། ལ་ལས་མགྲིན་པར་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ ཚནྡོ་ཧ་ས་ལྔ་པའི་སྣང་བའོ། ། ཀ་ལས་སྙིང་གར་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར། ཧི་ལས་རྒྱུ་ཞབས་སུ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར། ཉེ་བའི་ཚནྡོ་ཧ་ས་དྲུག་པའི་སྣང་བའོ། ། གསུང་གི་འཁོར་ལོ་འདུལ་བྱེད་ས་ལ་སྤྱོད་པ་གནོད་སྦྱིན་དང་སྲིན་པོ་བཏུལ་བའོ། ། པྲེ་ལས་མཚན་མ་ལ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་དཔའ་བོ་ སྟོབས་པོ་ཆེ་དང་། འཁོར་ལོའི་ཤུགས་ཅན་དཀར་པོ། དཔའ་བོ་འཁོར་ལོ་དང་དྲིལ་བུ་བསྣམས་པ། དཔའ་མོ་གྲི་གུག་དང་ཀ་པཱ་ལས་འཁྱུད་པའོ། །

From RA, in the center of the sun maṇḍala in the middle of the eyebrows, and from that, sun maṇḍalas in the two eyes. From MA, sun maṇḍalas in the two shoulders. The colors and hand implements of the heroes and heroines are as before. The "near-place" (upapīṭha) is designated by the name of the gandharvas subdued previously; it is the appearance of the second bhūmi and the subduer of the mind maṇḍala. The "sky-farer" (khecara) is designated by the names of the gods subdued, and the gods and gandharvas subdued. From KA, in the two armpits, upon sun maṇḍalas, are all the heroes and heroines such as Aṅkurika and Dharaṇīdhara, who are red. The heroes hold lotuses and bells and embrace the heroines, who hold curved knives (kartṛka) and skull-cups (kapāla). From OṂ, in the two breasts, upon sun maṇḍalas, the heroes and heroines are as before. The "field" (kṣetra) is the appearance of the third bhūmi. From TRI, a sun maṇḍala at the navel. From KO, a sun maṇḍala at the tip of the nose; the heroes and heroines are as before. The "near-field" (upakṣetra) is the appearance of the fifth bhūmi. From KA, a sun maṇḍala on the tongue. From LA, a sun maṇḍala at the throat. The "caṇḍoha" is the appearance of the fifth bhūmi. From KA, a sun maṇḍala at the heart. From HI, a sun maṇḍala at the base of the genitals. The "near-caṇḍoha" is the appearance of the sixth bhūmi. The subduer of the speech maṇḍala is the "earth-farer" (bhūcara), who subdued the yakṣas and rākṣasas. From PRE, a sun maṇḍala at the private parts. The heroes Mahābala and Cakravega are white. The heroes hold wheels and bells, and are embraced by heroines holding curved knives and skull-cups.

གྲྀ་ལས་བཤང་སྒོར་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར། དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། ། འདུས་པ་ཅན་ས་བདུན་པའི་སྣང་བའོ། ། སོ་ལས་ བརླ་གཉིས་སུ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར། སུ་ལས་བྱིན་པ་གཉིས་སུ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར། དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། ། ཉེ་བའི་འདུས་པས་བརྒྱད་པའི་སྣང་བའོ། ། ན་ལས་རྐང་པའི་སོར་མོ་ཀུན་ལ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར། སི་ལས་རྐང་པའི་བོལ་གཉིས་སུ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུར་ཁྲོད་ ས་དགུ་པའི་སྣང་བའོ། ། མ་ལས་རྐང་པའི་མཐེ་བོ་གཉིས་ལ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར། ཀུ་ལས་པུས་མོ་གཉིས་སུ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར། དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་དཀར་མོ། དཔའ་བོ་འཁོར་ལོ་དང་དྲིལ་བུ་བསྣམས་པ། དཔའ་མོ་གྲི་གུག་དང་ཀ་པཱ་ལ་བསྣམས་པས་འཁྱུད་པ། ཉེ་བའི་དུར་ཁྲོད་ ནི་ས་བཅུ་པའི་སྣང་བའོ། ། སྐུའི་འཁོར་ལོ་ནི་འདུལ་བྱེད། ས་འོག་ན་གནས་པའི་ཀླུ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་གདུལ་བྱའོ། ། མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པ་ལྷ་མོ་བཅུ་གཉིས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། གྲི་གུག་དང་ཀ་པཱ་ལ་བསྣམས་པ་གཡས་བརྐྱང་པའི་གནས་པས་བཞུགས་པ་སྐུ་མདོག་སྔ་མ་ བཞིན་ནོ། ། གནས་ནི་རྒྱུད་ན་གསལ་ལོ། ། བུམ་པ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཐོད་པ་ནི་སྨིན་མཚམས་ཀྱི་མཛོད་སྤུའོ། ། ཉེ་བསྙེན་ནོ། ། ལཾ་ལས་སྙིང་གར་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ལྟུང་བྱེད་མ་གྲི་གུག་དང་ཀཱ་པ་ལ་བསྣམས་པ་སེར་མོ། མཾ་ལས་ལྟོ་བ་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གསོད་བྱེད་མ་གྲི་གུག་དང་ ཀ་པཱ་ལ་བསྣམས་པ། བཾ་ལས་ལྟེ་བ་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་འགུགས་བྱེད་མ་དམར་མོ་གྲི་གུག་དང་ཀ་པཱ་ལ་བསྣམས་པ།

From gṛ, at the anus, is a sun maṇḍala. The heroes and heroines are as before. This is the appearance of the seventh ground, the saṃdoha. From so, at the two thighs, is a sun maṇḍala. From su, at the two calves, is a sun maṇḍala. The heroes and heroines are as before. This is the appearance of the eighth ground, the upasaṃdoha. From na, on all the toes of the feet, is a sun maṇḍala. From si, on the two insteps of the feet, is a sun maṇḍala. This is the appearance of the ninth ground, the śmaśāna. From ma, on the two big toes, is a sun maṇḍala. From ku, at the two knees, is a sun maṇḍala. The heroes and heroines are white. The heroes hold a wheel and a bell; the heroines hold a curved knife (kartṛ) and a skull-cup (kapāla) and embrace them. This is the appearance of the tenth ground, the upaśmaśāna. The Body Wheel is the subduer; the nāgas and asuras dwelling beneath the earth are the objects to be subdued. All twelve goddesses, such as the ḍākinīs and so forth, hold a curved knife and a skull-cup and abide in the posture with the right leg extended, their body colors as before. The locations are clear in the tantra. The vase and the skull-cup of bodhicitta are the ūrṇā hair-treasure between the eyebrows. This is the upasevā. From laṃ, at the heart, on an earth maṇḍala, is Pāṭanī, yellow in color, holding a curved knife and a skull-cup. From maṃ, at the stomach, on a water maṇḍala, is Māraṇī, holding a curved knife and a skull-cup. From vaṃ, at the navel, on a fire maṇḍala, is Ākarṣaṇī, red in color, holding a curved knife and a skull-cup.

ཧཾ་ལས་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གསང་བའི་གནས་སུ་གར་གྱི་དབང་ཕྱུག་མ་གྲི་གུག་དང་ཀ་པཱ་ལ་བསྣམས་པ་ལྗང་ཁུ། ཁཾ་ལས་མགོ་བོ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ པདྨའི་དྲ་བ་ཅན་གྲི་གུག་དང་ཀ་པཱ་ལ་བསྣམས་པ་སྔོན་མོ། ། ཕུང་པོ་ལྔ་དང་དབང་པོ་དྲུག་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། ། སྙིང་གར་ཧཱུཾ་ལས་ཡིད་མི་འཁྲུགས་པ་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ། ངག་གི་ཨཱཿལས་ལྐོག་མར་ཚེ་དཔག་མེད་གསུང་གི་འཁོར་ལོ། ། ལུས་ནི་སྤྱི་བོར་ཨོཾ་ལས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་སྐུའི་ འཁོར་ལོ་སྒྲུབ་པའོ། ། ཨོཾ་ཧ་ལས་སྙིང་གར་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་བསྣམས་པ་དཀར་པོའོ། ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་འཁོར་ལོ་དང་དྲིལ་བུ་བསྣམས་པ་སེར་པོ། ། གར་གྱི་དབང་ཕྱུག་པདྨ་དང་དྲིལ་བུ་བསྣམས་པ་དམར་པོ། ། ཧེ་རུ་ཀ་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་བསྣམས་པ་མཐིང་ག། ཉི་མ་རིན་ པོ་ཆེ་དང་དྲིལ་བུ་བསྣམས་པ་སེར་པོ། རྟ་མཆོག་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་བསྣམས་པ་ལྗང་གུ། ཕག་མོ་ལ་སོགས་པ་ལྷ་མོ་དྲུག་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གྲི་གུག་དང་ཀ་པཱ་ལ་བསྣམས་པས་གཡས་བརྐྱང་པའོ། ། ཕག་མོ་དམར་མོ། ། གཤིན་རྗེ་མ་སེར་མོ། ། རྨོངས་བྱེད་མ་དཀར་མོ། ། སྐྱོད་ བྱེད་མ་སྔོན་མོ། ། སྐྲག་བྱེད་མ་དུ་བའི་མདོག་ཅན། ཙཎྜི་ཀ་དམར་མོ། ། དེ་ལྟར་གོ་ཆ་བསྐོན་ནས། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་སྤྱན་དྲངས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་གོ་སླའོ། ། རྐང་པ་གཡོན་པས་གཡས་པ་མནན་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། མིག་གྱེན་དུ་བལྟ་བ་དང་། ནག་ཕཻཾ་གྱི་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་སྟེ་བཞི་དང་།

From Haṃ, at the secret place, arises the wind maṇḍala and the green Nṛtyeśvarī, holding a curved knife and a kapāla. From Khaṃ, at the head, is the space maṇḍala and the blue Padmajālinī, holding a curved knife and a kapāla. The five aggregates and six sense faculties are as before. At the heart, from Hūṃ, is the mind maṇḍala of Akṣobhya. At the throat, from Āḥ, is the speech maṇḍala of Amitāyus. At the crown of the body, from Oṃ, is the body maṇḍala of Vairocana. This is the accomplishment. From Oṃ Ha, at the heart, is white Vajrasattva, holding a vajra and bell. Vairocana is yellow, holding a wheel and bell. Nṛtyeśvarī is red, holding a lotus and bell. Heruka is dark blue, holding a vajra and bell. Āditya is yellow, holding a jewel and bell. Hayagrīva is green, holding a crossed vajra and bell. The six goddesses, Vārāhī and the others, all hold a curved knife and a kapāla and stand with the right leg extended. Vārāhī is red; Yamī is yellow; Mohanī is white; Kṣobhaṇī is blue; Trāsanī is the color of smoke; Caṇḍikā is red. Having thus donned the armor, the mudrā for inviting the wisdom-being is easy to understand. The mudrā of pressing the right foot with the left, looking upward with the eyes, and uttering the sound phaṭ—these four—[are employed].

སྙིང་གའི་ པདྨ་དང་ཟླ་བའི་ཧཱུཾ་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་འཁོར་ལོ་བཅུ་བྱོན་པ་ལ། ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། བསྟོད་པ་དང་། མཆོད་པ་བྱས་ནས་འོད་ཟེར་ལྕགས་ཀྱུ་ལྟ་བུས་དགུག་པ་དང་། ཞགས་པས་གཙོ་པོ་འཁོར་ལ་ གཞུག་པ་དང་། ལྕགས་སྒྲོག་གིས་ཐ་མི་དད་པར་བཅིང་བ་དང་། དྲིལ་བུས་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་དང་ཐ་མི་དད་པར་དབང་དུ་བྱའོ། ། ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་ཕྱག་རྒྱས་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མས་བསྐོར་བའི་དབང་བསྐུར་བའི་འཁོར་ལོ་ལྔ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་སུ་རྣམ་ སྣང་དཀར་པོ། ། རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གྱི་འཁོར་ལོ་སེར་པོ། ། མི་བསྐྱོད་པའི་འཁོར་ལོ་མཐིང་ག། སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དམར་པོ། ། དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་འཁོར་ལོ་ལྗང་གུས་གང་བར་བལྟས་ལ། སངས་རྒྱས་སྤྱན་དང་། མཱ་མ་ཀཱི་དང་། ཀུན་དུ་བཟང་མོ་དང་། གོས་དཀར་མོ་དང་། སྒྲོལ་མའི་ལྷ་མོ་ལྔ་ཐུགས་ཀ་ནས་ཕྱུང་ནས་བདུད་རྩི་ལྔས་ཡོངས་སུ་གང་བའི་བུམ་པ་དང་། ཐོད་པས་སྤྱི་བོ་ནས་རྐང་པའི་བར་དུ་རྡོ་རྗེའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཆུས་དྲི་མ་བཀྲུས་ནས་དབང་བསྐུར་བར་བསམ་མོ། ། དབང་བསྐུར་བའི་ཚིགས་བཅད་ནི་གོ་སླའོ། ། ཨོཾ་སརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཨ་བྷི་ཥེ་ཀ་ཧཱུཾ་ཞེས་པ་ ནི། ཆུའི་དབང་བསྐུར་བའི་སྔགས་ཏེ། རྟགས་ནི་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པའོ། ། ས་མ་ཡ་ཧཱུཾ་ཞེས་པས་ཡབ་ཡུམ་ལྔའི་མཁའ་གསང་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཁ་དོག་དཀར་དམར་ལྕེ་ལ་བབ་པས་སྒྱུ་མར་རྟོགས་པའི་དབང་བསྐུར་བ་དང་། དབང་རྟགས་ནི་ལྐོག་མར་ཚངས་པའི་གསུང་དབྱངས་དང་།

From the hūṃ at the heart lotus and moon, light rays radiate. Through this absorption, the ten wheels of the wisdom beings (jñānasattva) from the world systems of the ten directions arrive. Having performed prostrations, praises, and offerings, one summons them with light rays like iron hooks, causes the principal deity and the retinue to enter with lassos, binds them inseparably with iron chains, and brings them under control as inseparable from the commitment beings (samayasattva) with the bell. Then, as before, with the mudrās of body, speech, and mind, one visualizes the five empowerment wheels in the expanse of space, filled with white Vairocana, yellow Ratnasambhava, blue Akṣobhya, red Amitābha, and green Amoghasiddhi. From the heart, the five goddesses—Locanā, Māmakī, Samantabhadrī, Pāṇḍaravāsinī, and Tārā—are emanated. One should imagine that they confer empowerment by washing away stains with the water of vajra atoms from the crown of the head down to the feet, using vases and skull-cups completely filled with the five nectars (amṛta). The verses for the empowerment are easy to understand. Oṃ sarvatathāgata-abhiṣeka-hūṃ is the mantra for the water empowerment; its sign is the five-pronged vajra. With samaya-hūṃ, the white and red bodhicitta descends from the secret space of the five fathers and mothers onto the tongue, conferring the empowerment of realizing [phenomena] as an illusion. The sign of this empowerment is the Brahma-like melodic speech at the throat.

སྨིན་ མཚམས་ཀྱི་མཛོད་སྤུ་འབུར་བའོ། ། ཤྲཱི་ཡེ་ཧཱུཾ་ཞེས་བྱ་བས་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྔགས་ཏེ། ལྷ་མོ་ལྔ་དང་རང་གི་ལྷ་མོ་ལ་ཞུགས་པས་མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པ་དང་། སྤྱི་གཙུག་གྱེན་དུ་འབུར་བ་སྟེ་རྟགས་སོ། ། དེ་ནས་བདུད་རྩི་མྱང་བར་བྱ་སྟེ། འོག་ཏུ་ཡཾ་ལས་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ བ་དན་གྱིས་མཚན་པ། རཾ་ལས་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྲུ་གསུམ་མེ་འོད་ཀྱིས་མཚན་པ། ཨ་ལས་བྱུང་བའི་ཀ་པཱ་ལ་རྒྱ་ཆེ་བ་བསམས་ལ། དེའི་ནང་དུ་དབུས་སུ་མུ་དང་ཧཱུཾ་ལས་བཻ་ཌཱུརྱ་ལྟ་བུའི་གོང་བུ། ཤར་དུ་བི་དང་བྷྲཱུཾ་ལས་ཤེལ་ལྟ་བུའི་གོང་བུ། ལྷོ་རུ་ར་དང་ཨོཾ་ལས་གསེར་བཙོམ་ལྟ་བུའི་གོང་བུ། ནུབ་ ཏུ་ཤུ་དང་ཛྲཱཾ་ལས་པདྨ་རཱ་ག་ལྟ་བུའི་གོང་བུ། བྱང་དུ་མ་དང་ཁཾ་ལས་མརྒཏ་ལྟ་བུའི་གོང་བུ། དེའི་སྟེང་དུ་དབྱངས་ཡིག་བཅུ་དྲུག་ལས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར། དེའི་སྟེང་དུ་ཧཱུཾ། འོག་ཏུ་ཨོཾ། ཟླ་བའི་དབུས་སུ་ཨཱཿས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལ། ཨོཾ་ལས་སྐུའི་འཁོར་ལོ་བརྒྱད་སྤྲོ་བསྡུས་ ཞུ་བ་དང་། ཨཱཿབས་གསུང་གི་འཁོར་ལོ་བསྐྱེད་ནས་ཞུ་བ་དང་། ཧཱུཾ་ལས་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐྱེད་ནས་ཞུ་བར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ་གསུམ་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པས་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་ལྷར་བསྐྱེད་པ་མགྲོན་དུ་བྱའོ་ཞེས་རིན་ཆེན་རྡོ་རྗེ་དང་གུ་ཎ་ཀཱི་རྟི་དང་། དཱི་པཾ་ཀ་ར་ཛྙཱ་ན་རྣམས་ མགྲོན་ཡིན་པར་བཞེད་དོ། ། ཨོཾ་ས་མ་ཡ་ཤུདྡྷ་ཞེས་བྱ་བའི་སྔགས་ཀྱིས་སྐུ་གསུམ་འཁོར་ལོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་པར་མཉམ་པར་གནས་པར་བསམ་མོ། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདུད་རྩི་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསོལ་བའི་ཚེ།

The hair-treasure between the eyebrows is prominent. The mantra of the wisdom-gnosis, "Śrīye Hūṃ," enters the five goddesses and one's own goddess, whereby the private organ is retracted into a sheath and the crown of the head is prominent; these are the signs. Then, one should taste the nectar. Below, from Yaṃ, arises a wind maṇḍala marked by banners; from Raṃ, a triangular fire maṇḍala marked by flames of fire; and from A, one should visualize a vast kapāla. Inside it, in the center, from Mu and Hūṃ, a mass like lapis lazuli; in the east, from Vi and Bhrūṃ, a mass like crystal; in the south, from Ra and Oṃ, a mass like refined gold; in the west, from Śu and Jhrīṃ, a mass like ruby; and in the north, from Ma and Khaṃ, a mass like emerald. Above that, from the sixteen vowels, arises a moon maṇḍala. Above that is Hūṃ, and below is Oṃ. In the center of the moon, it is blessed by Āḥ. From Oṃ, the eight deities of the body wheel are emanated and reabsorbed; from Āḥ, the speech wheel is generated and dissolved; and from Hūṃ, the mind wheel is generated and dissolved—one should meditate thus. From the three syllables Oṃ Āḥ Hūṃ, light rays radiate, and the deities generated in the three wheels are invited as guests; this is the position of Ratnavajra, Guṇakīrti, and Dīpaṃkara Jñāna. With the mantra "Oṃ samaya śuddha," one should contemplate that the three wheels of the bodies and all phenomena abide in the equality of a single taste. When all the deities partake of the wisdom nectar,

ཨོཾ་བཛྲ་ཨམྲྀ་ཏ་ཨུ་ད་ཀ་ཧཱུཾ། ཋཿཋཿཏྲཾ་ཨ་ཁཾ་ཧཱུཾ་ཞེས་བརྗོད་པས་འཐུང་ བར་བསམ་མོ། ། དེ་ནས་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བཟླས་པ་སྤྲོ་བསྡུ་བསྒོམ་པ་དང་། དུང་ཆེན་གྱི་ཕྲེང་བ་བླངས་ནས་ལྷ་དེ་རྣམས་ལ་ངག་གི་བཟླས་པ་བྱ་བ་དང་། རང་གི་སྲོག་རྩོལ་ཞེས་བྱ་བ་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་བཀག་ནས་གཏུམ་མོ་དྲོད་སྤར་ནས་དགའ་བ་བཞིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་ པའི་རྗེས་ལ་བཟླས་པ་བྱའོ། ། སྙིང་པོ་དང་ཉེ་སྙིང་གི་སྔགས་ནི་གོ་སླའོ། ། དེ་ནས་སྐྱོ་བར་མ་གྱུར་ན་ཡང་སེམས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམས་ལ་བཟླས་པ་བྱའོ། ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྒོམ་པ་ནི། དཔའ་བོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ། དཔའ་མོ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་སེམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པར་བྱ་ སྟེ། ལུས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པ་ནི་མཁའ་འགྲོ་མར་སྣང་ངོ་། ། ཚོར་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པ་དང་དྲན་པ་ནི་ལཱ་མར་སྣང་ངོ་། ། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་ནས་བསྒོམ་པ་ནི་དུམ་སྐྱེས་མར་སྣང་ངོ་། ། སེམས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་ཤེས་པ་ནི་གཟུགས་ ཅན་མར་སྣང་ངོ་། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་པདྨ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་རྣམ་དག་གོ། ། ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བདུན་པས་གྲོགས་བྱས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཐར་ཕྱིན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་རབ་གཏུམ་མར་སྣང་ངོ་། ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་གྲོགས་བྱས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་གཏུམ་མིག་མར་སྣང་ངོ་། ། སྤྱོད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གྲོགས་བྱས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོང་ཉིད་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་འོད་ལྡན་མར་སྣང་ངོ་། །

Recite "Oṃ vajrāmṛta udaka hūṃ ṭhaḥ ṭhaḥ traṃ a khaṃ hūṃ" and imagine drinking [the nectar]. Then, one should meditate: perform the wisdom recitation of radiating and reabsorbing; take up a rosary of human bone and perform the verbal recitation for those deities; and after meditating on the absorption of the four joys by blocking the inhalation and exhalation of the vital winds—known as the "vital effort"—and igniting the inner heat (caṇḍālī), one should perform the recitation. The heart and near-heart mantras are easy to understand. Then, if one does not become weary, one should meditate on the wheel of the mind and perform the recitation. Regarding the meditation on the factors of awakening: the twenty-five heroes are to be meditated upon as being like an illusion, and the thirty-seven heroines as the emptiness of the mind. Knowing the emptiness of the body appears as Ḍākinī. Knowing the emptiness of feeling and mindfulness appears as Lāmā. Meditating on the mindfulness of the emptiness of the aggregates of phenomena and the elements appears as Khaṇḍarohā. Knowing the emptiness of the mind appears as Rūpiṇī. The lotus of wisdom is the purity of the ultimate truth. The bases of miraculous power that have reached the culmination of absorption, assisted by the seventh [factor] of the mind wheel, appear as Pracaṇḍā in the east. The emptiness of miraculous power assisted by diligence appears as Caṇḍākṣī in the north. The emptiness of miraculous power assisted by the wisdom of conduct appears as Prabhāvatī in the west.

སེམས་ཀྱིས་གྲོགས་བྱས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོང་ཉིད་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྣ་ཆེན་མར་སྣང་ངོ་། ། གནས་ཀྱི་དང་པོ་ལྷ་མོ་རྣམ་དག་གོ། ། དད་པས་མ་དད་པ་སྤངས་ ནས་རང་གི་རིགས་འདྲའི་དབང་པོའི་ཆོས་ཉིད་ནི་ཤར་ལྷོའི་བརྟན་པའི་བློ་གྲོས་མར་སྣང་ངོ་། ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོའི་སྟོང་པ་ཉིད་ལྷོ་ནུབ་ཀྱི་མི་ཐུབ་མར་སྣང་ངོ་། ། དྲན་པའི་དབང་པོའི་ཆོས་ཉིད་ནུབ་བྱང་གི་ལང་ཀའི་དབང་ཕྱུག་མར་སྣང་ངོ་། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཤིང་གྲིབ་མར་སྣང་ སྟེ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་བརྒྱད་ནི་དཔའ་བོར་སྣང་ངོ་། ། ལུས་ཀྱི་གནས་བརྒྱད་ཀྱི་ལྷའི་རྣམ་པར་དག་པར་སྟོན་ཏོ། ། གསུང་གི་འཁོར་ལོའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའི་སྟོང་ཉིད་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་སྲུང་མར་སྣང་ངོ་། ། དད་པའི་སྟོབས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིགས་བྱེད་ཆེན་མོར་སྣང་ངོ་། ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ སྟོབས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རླུང་གི་ཤུགས་ཅན་མར་སྣང་ངོ་། ། དྲན་པའི་སྟོབས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་ནི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆང་འཐུང་མར་སྣང་ངོ་། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཤར་ལྷོའི་སྔོ་བསངས་མར་སྣང་ངོ་། ། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལྷོ་ནུབ་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་བཟང་མོར་སྣང་ངོ་། ། ཏིང་ངེ་ འཛིན་ཡང་དག་པར་འདུས་མ་བྱས་པ་བྱང་ཆུབ་ས་དང་པོའི་ཡན་ལག་གྲོགས་ནུབ་བྱང་གི་རྟ་རྣ་མར་སྣང་ངོ་། ། བརྩོན་འགྲུས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི་བྱང་ཤར་གྱི་བྱ་གདོང་མར་སྣང་ངོ་། ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་བརྒྱད་ནི་དཔའ་བར་སྣང་ངོ་། ། གསུང་གི་འཁོར་ལོ་ལུས་ལ་དགོད་པའི་རྣམ་པར་དག་ པའོ། །

The emptiness of miraculous power, assisted by the mind, appears as Mahānāsā in the south. The first of the abodes is the goddess Viśuddhā. Having abandoned lack of faith through faith, the nature of phenomena (dharmatā) of the faculty corresponding to one’s own family appears as Sthirabuddhi in the southeast. The emptiness of the faculty of diligence appears as Aparājitā in the southwest. The nature of phenomena of the faculty of mindfulness appears as Laṅkeśvarī in the northwest. The nature of phenomena of the faculty of absorption appears as Drumacchāyā; these eight, who are like illusions, appear as heroes. This demonstrates the purity of the deities of the eight locations of the body. The emptiness of the faculty of insight of the speech wheel appears as Rakṣasī in the east. The emptiness of the power of faith appears as Mahābhairavā in the north. The emptiness of the power of diligence appears as Vāyuvegā in the west. The emptiness of the power of mindfulness appears as Madirā in the south. The nature of phenomena of the power of absorption appears as Śyāmādevī in the southeast. The nature of phenomena of the power of insight appears as Subhadrā in the southwest. The unconditioned absorption, the branch of awakening of the first stage of awakening, appearing as its companion, appears as Hayakarṇā in the northwest. The branch of awakening of correct diligence appears as Kākāsyā in the northeast. These eight, who are like illusions, appear as heroes. This is the purity of the arrangement of the speech wheel upon the body.

སྐུའི་འཁོར་ལོའི་དགའ་བ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི་ཤར་གྱི་འཁོར་ལོའི་ཤུགས་ཅན་མར་སྣང་ངོ་། ། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི་བྱང་གི་དུམ་སྐྱེས་མར་སྣང་ངོ་། ། ཆོས་ཡང་དག་པར་འབྱེད་པ་ནི་ནུབ་ཀྱི་ཀོས་རིང་མར་སྣང་ངོ་། ། དྲན་པ་ཡང་དག་ བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི་ལྷོའི་འཁོར་ལོའི་གོ་ཆ་མར་སྣང་ངོ་། ། བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི། ཤར་ལྷོའི་ཤིན་ཏུ་དཔའ་མོར་སྣང་ངོ་། ། ཡང་དག་པའི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ནི་ལྷོ་ནུབ་ཀྱི་སྟོབས་ཆེན་མར་སྣང་ངོ་། ། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་ནི་ནུབ་བྱང་གི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་ མར་སྣང་ངོ་། ། ཡང་དག་པའི་ངག་ནི་བྱང་ཤར་གྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོར་སྣང་ངོ་། ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་བརྒྱད་ནི་དཔའ་བོར་སྣང་ངོ་། ། སྐུའི་འཁོར་ལོའི་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྣམ་པར་དག་པའོ། ། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ནི་ཕྱག་གཡས་པ་བཞི་ལྷ་མོའི་ སྟོང་པ་ཉིད་སྟོན་ཏོ། ། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་ཉིད་དུ་སྣང་ངོ་། ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་ཡུམ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོར་སྣང་ངོ་། ། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་ནི་ཕྱག་གཡོན་པ་བཞིའི་ལྷ་མོའི་རྣམ་དག་སྟོན་ཏོ། ། ལུས་ཀྱི་རྣམ་དག་བསྟན་པས་སྤྲུལ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྣམ་དག་ཤུགས་ ལ་གོ་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་མ་ལུས་པར་བསྒོམས་ནས། སྒྲུབ་པ་པོས་ནི་ངེས་པར་འགྲུབ། ། ཅེས་པ་ནི་སྒོང་སྐྱེས་ཀྱི་ཧེ་རུ་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམས་པས་དངོས་གྲུབ་གསུམ་ངེས་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། ལེའུ་འདི་ལ་དོན་གསུམ་ཡོད་པའི་དང་པོ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །

The joy branch of awakening of the body wheel appears as Cakravegā in the east. The pliancy branch of awakening appears as Khaṇḍarohā in the north. The correct discrimination of phenomena appears as Dīrghaghoṣā in the west. The mindfulness branch of awakening appears as Varmanī in the south. The equanimity branch of awakening appears as Suvīrā in the southeast. The view of authentic emptiness appears as Mahābalā in the southwest. Correct thought appears as Cakravartinī in the northwest. Correct speech appears as Mahāvīryā in the northeast. The eight illusion-like [deities] appear as the heroes. This is the purity of the body maṇḍala of the body wheel. The four [factors] beginning with correct action demonstrate the emptiness of the four right-hand goddesses. Correct absorption appears as Śrī Heruka himself. The dharmadhātu appears as the consort Vajravārāhī. The four correct abandonments demonstrate the purity of the four left-hand goddesses. By teaching the purity of the body, the purity of the emanation maṇḍala is understood by implication. Having meditated in this way without exception, the practitioner will certainly achieve accomplishment. This means that by meditating on the body maṇḍala of the egg-born Heruka, the three accomplishments will certainly be achieved. This concludes the first of the three topics in this chapter.

དོན་གཉིས་པ་མངལ་ སྐྱེས་ལྔ་བསྒོམ་པ་ཡང་རུང་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པས་སྤྲོས་ནས་བདག་ཉིད་དང་མཉམ་པའི་ལྷའི་དམ་ཚིག་སྤྲོ་བསྡུ་བསྒོམ་པ་ནི་མཆོག་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་ཞེ་ན། སྔར་གྱི་མངལ་སྐྱེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལྔ་སོ་སོར་ཆོ་གའི་དབྱེ་བས་བསྒོམ་པའི་ཚེ། ཤར་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་ བཅུར་བླ་ན་མེད་པའི་མངལ་སྐྱེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལྔ་སོ་སོར་དབྱེ་བས་སྤྲོ་བའི་ཚེ། ལྷ་སོ་སོའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་ནས་ལྷ་རེ་རེ་གཙོར་བྱས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འགྱུར་ལ། དེས་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ་སོ་སོའི་དབྱེ་བར་གཙོ་བོར་བྱས་ནས། ཡང་འཁོར་ལོ་སྤྲོས་ལ་ཐུག་མེད་ཀྱི་འཁོར་ལོར་འགྱུར་རོ། ། སངས་རྒྱས་མཉམ་སྦྱོར་ལས་ཀྱང་། དེ་ལ་སོགས་པ་མཐའ་ཡས་མཆོག། ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་མཐས་ཀླས་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ། ། སྤྲོ་བསྡུ་བསྒོམ་པའི་ཕ་རྒྱུད་དང་མ་རྒྱུད་ཀྱི་མན་ངག་ཐམས་ཅད་རྩ་བའི་རྒྱུད་འདི་མ་གཏོགས་པ་གཞན་བཤད་པའི་རྒྱུད་གང་ན་ཡང་གསལ་བ་ མེད་དོ། ། སྔ་མས་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ་ཕྱི་མས་གཙོ་བོ་བྱས་པ། ཡང་ཕྱི་མས་གཙོ་བོ་བྱས་པ། དེས་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ་ལ་ཡང་ཕྱི་མས་འཁོར་བྱས་ལ་ཐུག་མེད་ཅེས་བྱའོ། ། དེའི་རྒྱས་བཤད་ནི། དཔའ་བོ་ཧེ་རུ་ཀས་གཙོ་བོ་བྱས་ནས་བསྐོར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ལྷ་མོས་གཙོ་བོ་བྱས་པ་ཡང་ཐུག་པ་ མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། སྐུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོས་གཙོ་བོ་བྱས་པ་ལ་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་མིང་བརྡར་བཏགས་སོ། ། བྷ་གའི་དབུས་སུ་རྣམ་པར་བསྒོམ། ། ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གཞལ་ཡས་ཁང་དང་བཅས་པ་བསྒོམ་མོ། །

Regarding the second point, the womb-born: it is also appropriate to meditate on the five [deities] born from the womb. For the sake of sentient beings, it is supreme for the yogin to emanate and then reabsorb the samaya deities who are equal to oneself. If one asks how to meditate on that: when previously meditating on the five individual cakras of the womb-born according to the divisions of the ritual, and when emanating the five individual cakras of the unsurpassed womb-born in the ten directions such as the east and so forth according to their divisions, they become maṇḍalas in which each individual deity is distinguished and each deity is made the principal. By making each emanated cakra the principal, one emanates further cakras, becoming an infinite series of cakras. As it says in the Buddhasamayoga: "In that regard, the infinite supreme ones, reaching the limits of the expanse of space." Among all the pith instructions of the Father and Mother Tantras concerning the meditation on emanation and reabsorption, there is no other explanatory tantra besides this root tantra where this is as clear. The former acts as the emanated cakra and the latter as the principal; again, the latter acts as the principal, and that in turn acts as the retinue for the emanated cakra of the latter—this is called "infinite." The detailed explanation of this is that just as the hero Heruka acts as the principal and is surrounded [by retinues], likewise, when a goddess acts as the principal, it also becomes infinite. When the ḍākinī of the Body-Buddha acts as the principal, it is designated by the term "Body Maṇḍala." "Meditate in the center of the bhaga" means to meditate on the dharmadhātu together with the celestial palace.

དེ་བཞིན་དུ་གསུམ་ཀའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་ཡང་གང་ གཙོ་བོ་བྱས་པ་དེའི་མིང་གིས་བཏགས་སོ། ། དབུས་མ་མཁའ་འགྲོ་མ་ལྔས་གཙོ་བོ་བྱས་ན་བྷ་གའི་དབུས་སུ་དཀྱིལ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལྔར་འགྱུར་རོ། ། པདྨའི་མཁའ་འགྲོས་གཙོ་བོ་བྱས་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོས་གཙོ་བོ་བྱས་པ་དང་། དམ་ཚིག་གི་མཁའ་འགྲོས་གཙོ་བོ་བྱས་པ་ དང་། ཡེ་ཤེས་མཁའ་འགྲོས་གཙོ་བོ་བྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱིས་འཁོར་བྱས་ལ་སྤྲོའོ། ། སྤྲོ་བའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ལྷ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་གཞལ་ཡས་ཁང་དང་བཅས་པ་བསྐོར་བར་ངེས་སོ། ། མངལ་སྐྱེས་སྤྲོ་བ་བཤད་ནས། སྒོང་སྐྱེས་ཀྱི་དཔའ་ བོ་གཅིག་པུ་ཡུམ་དང་བཅས་པ་བྷ་གའི་གཞལ་ཡས་ཁང་པའི་སྣ་ཚོགས་པདྨའི་དབུས་སུ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྒོང་སྐྱེས་ཀྱི་ཧེ་རུ་ཀ་ལྔས་ཐོད་པའི་བྱིའུ་ཚང་དང་ལྡན་པ་ཡང་ན་སྒོང་སྐྱེས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་ལྔ་དཔའ་བོས་སྙིང་གར་སྦས་པ་བསྒོམ་པ་དང་། དཔའ་བོ་ལྔས་ཀྱང་རང་ གི་སྙིང་གར་རྣལ་འབྱོར་མ་ལྔས་སྦས་པ་བསྒོམ་པ་སྟེ། འཁོར་གྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་བཅུ་གཉིས་ཀྱང་ཕྱག་བཞིས་མཛེས་པ། དཔའ་བོ་སྙིང་གར་སྦས་ནས་ཕྱག་གཉིས་ཀྱིས་འཁྱུད་པ། ཕྱག་གཞན་གྲི་གུག་དང་ཀ་པཱ་ལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་མ་དང་ལྡན་པ། ཐོད་པ་བསྣམས་པའོ། ། དཔའ་བོ་ནི་སྟོང་པ་ ཉིད་ཤེས་རབ་ཡིན་ལ། དཔའ་བོ་ཐབས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པས་དཔའ་བོ་མི་སྣང་བ་དཔའ་མོའི་ཐུག་མེད་ཀྱང་བསྒོམ་མོ། ། སྒོང་སྐྱེས་ཀྱི་ཐུག་མེད་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་སྒོམ་པ་པོ་མོས་པ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་བསྒོམ་པ་ནི།

Likewise, for the yoga of all three, it is designated by the name of whichever is made the principal. If the five ḍākinīs of the center are made the principal, there will be five maṇḍalas together with the bhaga in the center. When the Lotus Ḍākinī is made the principal, the Vajra Ḍākinī is made the principal, the Samaya Ḍākinī is made the principal, and the Wisdom Ḍākinī is made the principal, then here too, the three cakras of body, speech, and mind act as the retinue and are emanated. At the time of emanation, it is certain that all sixty-two deities together with the celestial mansion are surrounded. Having explained the emanation of the womb-born, as for the egg-born: the solitary hero together with the consort is in the center of the variegated lotus of the celestial mansion of the bhaga. There are the five egg-born Herukas of body, speech, mind, qualities, and activity, possessing the "dove-nest" of skulls. Alternatively, one meditates on the five egg-born yoginīs hidden in the heart by the hero, or the five heroes also meditating on the five yoginīs hidden in their own hearts. The twelve retinue yoginīs are also beautified by four arms; the heroes, hidden in the heart, embrace with two arms, while the other hands hold the various signs of the curved knife and the kapāla, and carry skulls. The hero is emptiness, which is insight, and the hero is the conventional, which is method; thus, even if the hero is not visible, one should meditate on the infinite heroines. As for the infinite egg-born, the yogin who is the meditator meditates on them in stages according to their inclination.

ཡང་ན་ལྔ་པ་འདུས་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་བསྒོམ་པའམ། ཡང་ན་སྐུ་ལ་སྐུས་བསྐོར་བའམ། གསུང་ལ་གསུང་གིས་བསྐོར་བའམ། ཐུགས་ལ་ཐུགས་ཀྱིས་བསྐོར་བ། དམ་ཚིག་ལ་དམ་ཚིག་གིས་བསྐོར་བ། འཁོར་ལོ་སོ་སོའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པ་མོས་པ་ལྟར་བསྒོམ་མོ། ། བདག་པོ་ལ་སོགས་དབྱེ་བ་ཡིས། ། རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྣམ་པར་བསྒོམ། ། ཞེས་པ་ནི་ལྷ་ཕོས་གཙོ་བོ་བྱས་པའི་ཐུག་མེད་བསྒོམ་པའོ། ། ལྷ་མོའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བ་ཡིས། ། བདག་པོ་ཡང་རྣམ་པར་བསྒོམ་པ་ནི་ལྷ་མོས་གཙོ་བོ་བྱས་པའོ། ། གཙོ་བོ་གང་བྱེད་པའི་མིང་གི་དབྱེ་བས་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་མཁའ་འགྲོ་མའི་མིང་ གིས་གདགས་སོ། ། ཡང་ན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་དབྱེ་བའི་དབང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རེ་རེ་ལ་ལྷ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཚངས་པས་བསྐོར་བའོ། ། དེ་ཡང་སོ་སོའི་འཁོར་ལོ་ལ་གཙོ་བོའི་དཔའ་བོ་དང་། རྣལ་འབྱོར་མའི་མིང་གིས་གདགས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཐུག་མེད་བཤད་ནས། མངལ་སྐྱེས་དང་སྒོང་སྐྱེས་ ཀྱི་དབྱེ་བ་བཤད་པ་ནི། མངལ་སྐྱེས་གླུ་དང་བཅས་པ། སྒོང་སྐྱེས་གླུ་མེད་པ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཁ་ཅིག་འདོད་པས་སྒོང་སྐྱེས་བསྟན། གླུའི་སྒྲ་སྤངས་པས་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པས་བརྗོད་བྱ་མི་གསལ། བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་གཉིས། ཤེས་པའི་གཟུང་འཛིན་དང་བྲལ་བ་ནི། དབྱེ་བ་ མདོར་བསྟན་ཏོ། ། རྒྱས་བཤད་ནི་མངལ་སྐྱེས་ལ་གླུའི་སྒྲས་བསྐུལ། རྒྱུའི་ཧེ་རུ་ཀ་ལོངས་སྐུ་ལས་ཁུ་བ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་གོ་འཕང་མཆོག། འབྲས་བུའི་ཧེ་རུ་ཀ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྟོང་པ་དང་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད།

Alternatively, one may meditate on the fifth [deity] surrounded by the sixty-two, or meditate on the body surrounded by the body, the speech surrounded by the speech, the mind surrounded by the mind, or the samaya surrounded by the samaya. According to the yogi’s inclination, one meditates on the distinctions of each individual wheel. As it is said: "By the distinctions of the lord and so forth, one should meditate on the distinctions of the families." This refers to meditating on the endless [deities] with a male deity as the principal. "By the distinctions of the female deities, one should also meditate on the lord" refers to having a female deity as the principal. The maṇḍala is designated by the name of the ḍākinī according to the name of whichever deity acts as the principal. Alternatively, regarding the phrase "by the power of the distinctions of body, speech, and mind," each is surrounded by the sixty-two deities. Furthermore, each respective wheel is designated by the names of the principal heroes and yoginīs. Having thus explained the endless [deities], the explanation of the distinctions between womb-born and egg-born [deities] is as follows: the womb-born are accompanied by song, while the egg-born are without song. Some yoginīs assert that the egg-born are shown [as being] without the sound of song; because the sound of song is abandoned, the entities of the expressed and the expresser do not exist, and thus the expressed meaning is not clear. The two points to be expressed, which are free from the subject-object grasping of consciousness, are the brief presentation of the distinctions. The detailed explanation is that the womb-born are exhorted by the sound of song. From the causal Heruka, the saṃbhogakāya, comes the supreme state of the dharmakāya fluid. The resultant Heruka is the nirmāṇakāya, the nature of emptiness and compassion.

འདོད་ཡོན་ལྔ་ལ་སྤྱོད་པ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་བཟོད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཅན་གྱི་སྤྲུལ་ སྐུ། མཁའ་འགྲོ་མའི་གླུས་བསྐྱེད་པ་ལ། རྣལ་འབྱོར་མ་གཞན་གྱི་མངལ་སྐྱེས་ཀྱིས་མི་དམད་དོ། ། གླུ་གང་ཞེ་ན། ཧོ་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་གཙོ། ། ཨ་ལ་ལ་ལ་ཧོ། ། ཞེས་སྔར་ལེའུ་བརྒྱད་པར་བཤད་ཟིན། བསྟོད་པའི་རྒྱལ་པོ་འདིས་པདྨ་ལ་གནས་པའི་འཁོར་གྱི་ལྷ་ མོས་བསྟོད་པས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔ་ལས། པདྨ་རྡོ་རྗེའི་སྦྱོར་བའི་ཡབ་ཡུམ་བཞེངས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེས་ན་སྐུ་གསུམ་གྱི་གཞི་ལས་བཞེངས་ནས་རྒྱལ་བས་བསྐྱེད་པ་ནི། ཆགས་ཅན་གྱི་ངོར་མངལ་སྐྱེས་བཤད་དོ། ། སྒོང་སྐྱེས་ཀྱི་རྒྱས་བཤད་ཀྱིས། རྒྱུའི་ཧེ་རུ་ཀ་དང་འབྲས་བུའི་ཧེ་རུ་ ཀའི་ཆ་ཤས་སྤངས། ས་བོན་དང་ཕྱག་མཚན་མེད། ཀླུ་སྤངས་རྒྱུའི་ཧེ་རུ་ཀའི་གཟུགས་མི་སྣང་། རྒྱུའི་ཧེ་རུ་ཀའི་བདེ་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུར་ཞུ་བ་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྐུར་ཞུ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མེད། བསྐུལ་བྱ་དང་སྐུལ་བྱེད་མེད། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དངོས་པོ་གཉིས་མེད། རྟག་པའི་ཡུམ་ཐིག་ལེར་ཞུ་ བ་མེད། ཆོས་ལྷའི་སྐུ་དང་། ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཐིག་ལེ་ལས་གྲོལ། ལྷ་མོ་ཆགས་པའི་སྡིག་པའི་ཉེས་པས་མི་གོས། གཟུང་འཛིན་གཉིས་ལས་གྲོལ་བ་ནི། སྒོང་སྐྱེས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཏེ། མངལ་སྐྱེས་ཀྱི་ཤིན་དུ་རྒྱས་བཤད་དོ། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཉིད་སད་པར་བྱེད། འབྲས་བུའི་ཧེ་རུ་ཀ་མ་རྟོགས་པ་ རྟོགས་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་མངལ་སྐྱེས་ཀྱི་ཧེ་རུ་ཀའོ། ། གླུས་བསྐུལ་བ་ནི་ལྷ་མོ་ནི་སྔོན་གྱི་སུ་ཡིན་ཞེ་ན།

The nirmāṇakāya who possesses acceptance and diligence in engaging with the five sensory qualities for the sake of sentient beings is generated by the song of the ḍākinī. In this regard, one should not disparage the womb-birth of other yoginīs. What is the song? "Ho! Chief Sugata of the three realms! A-la-la-la-ho!" as previously explained in the eighth chapter. By this king of praises, the goddesses of the retinue residing upon the lotus offer praise, and from the five aspects of manifest awakening, the Father and Mother arise through the union of the lotus and the vajra. Thus, having arisen from the basis of the three kāyas, the Victorious One’s generation is explained as womb-birth from the perspective of those possessed of passion. By the detailed explanation of egg-birth, the aspects of the causal Heruka and the resultant Heruka are set aside; there is no seed-syllable or hand-symbol, and the form of the causal Heruka is not seen. From the bliss of the causal Heruka dissolving into the dharmakāya, there is no suffering of dissolving into the dharmakāya. There is no object of exhortation or the exhorter; there is no duality of cause and effect. There is no permanent consort dissolving into a drop. One is liberated from the dharmakāya of the deity and from the non-dharma of the drop. The goddess is not stained by the fault of the sin of passion. Liberation from the duality of subject and object is the quality of egg-birth, which is the very detailed explanation of womb-birth. It awakens the sleep of primordial wisdom. In order to realize the resultant Heruka that was previously unrealized, there is the Heruka of womb-birth for the sake of sentient beings. As for the goddess who exhorts by song, who was she in the past?

བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྔོན་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་གསུངས་པ་ནི། ཞིང་སྐྱེས་ཀྱི་ལྷ་མོ་དང་། གནས་སྐྱེས་ཀྱི་ལྷ་མོ་དང་། རིགས་སྐྱེས་ཀྱི་ལྷ་མོ་གསུམ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཡང་ མཐར་སྐྱེས་ཀྱི་གླུ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་མོ་དང་། བར་སྣང་སྤྱོད་པ་གསུང་གི་ལྷ་མོ་དང་། གནོད་སྦྱིན་མ་དང་སྲིན་མོ་དང་། ། མཁའ་སྤྱོད་ལྷ་དང་དྲི་ཟ་མོ། ། ཐ་མ་སྐུ། བར་མ་གསུང་། མཆོག་ཐུགས་ཡིན་ནོ། ། ས་སྤྱོད་ནི་གསུང་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་ལྷ་མོ་ནི་ཐུགས་ས་འོག་མ་ནི་སྐུ། གནོད་སྦྱིན་མོ་དང་ སྲིན་མོ་ནི་གསུང་གི་ལྷ་མོ། ། ཀླུ་མོ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་མོ་ནི་སྐུའི་ལྷ་མོ། ། མིའམ་ཅི་མོ་ནི་དམ་ཚིག་གི་ལྷ་མོ། ། དྲི་ཟ་མོ་ནི་ལྷའི་འཁོར་ཉེ་བའི་གནས་ཀྱི་མཁའ་སྤྱོད་མ་ཐུགས་སོ། ། ལྷ་མོ་འདི་ཐམས་ཅད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཚེ་ན་སྔོན་གྲུབ་པའི་གཏམ་རྒྱུད་རྙིང་པ་ཡིན་ནོ། ། དུར་ཁྲོད་ཀྱི་ལྷ་མོ་ རྣམས་ཀྱང་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བསམ་པ་ཅན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཐམས་ཅད་ཕྱིའི་དཀྱིལ་འཁོར་ན་གནས་པའི་ལྷ་མོས་གཙོ་བོ་མཆོད་པ་ཡིན་ནོ། ། མངལ་སྐྱེས་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་བཤད་དོ། ། ལེའུ་འདིའི་དོན་གཉིས་པ་བཤད་ནས། དོན་གསུམ་པ་རྟེན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ གཏོར་མ་དང་བཅས་པ་བཤད་པ་ནི། སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྲོ་བའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་སོ། ། ཆུ་ལ་གསུང་གནས་སོ། ། མེ་ལ་ཐུགས་གནས་སོ། ། དབང་ཆེན་ལ་དམ་ཚིག་གནས་སོ། ། དབང་ཆེན་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཡང་གནས་སོ། ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྷ་ག་ ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་དབུས་སུ་སྣ་ཚོགས་པདྨ་བསྒོམ་མོ། །

The Blessed One spoke this ancient narrative: there are three types of goddesses—those born of the field, those born of the site, and those born of the family. Furthermore: The goddesses born at the end are the asura women; those who move in the intermediate space are the goddesses of speech; the yakṣīs and rākṣasīs are the supreme mind; and the celestial gandharvīs are the body. The earth-dwelling goddesses are speech; the goddesses of the Heaven of the Thirty-Three are the mind; and those of the subterranean realms are the body. The yakṣīs and rākṣasīs are the goddesses of speech; the nāgīs and asura women are the goddesses of the body; the kinnarīs are the goddesses of the samaya; and the gandharvīs are the celestial goddesses of the mind, belonging to the secondary sites of the divine retinue. All these goddesses are ancient accounts of those accomplished in the past during the time of the Blessed One. The goddesses of the charnel grounds also possess the intention of the Sugatas and are devoted to the Three Jewels; they are all goddesses residing in the outer maṇḍala who primarily perform offerings. This is the detailed explanation of those born from a womb. Having explained the second point of this chapter, the third point—the explanation of the support maṇḍala together with the torma—is as follows: when the maṇḍala of the body is emanated, all reside upon the wind maṇḍala; speech resides in water; mind resides in fire; the samaya resides in the great powerful earth; and the wheel of primordial wisdom also resides in the great powerful earth. All of them are within the bhaga, the center of the celestial palace of the dharmadhātu, where one should meditate on a multicolored lotus.

སྒོང་སྐྱེས་ནི་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་དཔའ་བོ་གཅིག་ཏུ་བསྒོམ་མོ། ། སྐུལ་འཁོར་ལོའི་ཕྲེང་བ། གསུང་ལ་པདྨའི་ཕྲེང་བ། ཐུགས་ལ་རྡོ་རྗེའི་ཕྲེང་བས་བསྐོར་བ། དམ་ཚིག་ལ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེའི་ ཕྲེང་བས་བསྐོར་བ། པཉྩ་རཱ་ག་ལྔ་རོའི་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྩིག་པས་བསྐོར་བ། དེའི་ཕྱི་རོལ་ན་དུར་ཁྲོད་ཕྱོགས་མཚམས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མདོག་ཅན་བརྒྱད་ལ། ཤིང་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་བརྒྱད། ཤར་ལྷོར་ཁྱིའི་གདོད་ཅན། ལྷོ་ནུབ་ཏུ་ཅེ་སྦྱང་། ནུབ་བྱང་དུ་འཇིགས་པ་རོ་ལངས་ ཀྱི། ཤར་དུ་བྱ་རོག་གི། བྱང་དུ་འུག་པའི། ནུབ་ཏུ་ཆུ་སྐྱར། ལྷོར་བྱ་རྒོད། བྱང་ཤར་དུ་ཅེ་སྤྱང་མོའི་གདོང་ཅན་ནོ། ། ས་གཞི་ནི་ཤར་རོ་བསྲེགས་པ། ནུབ་ཀེང་རུས་ཅན། ནུབ་བྱང་གསལ་ཤིང་ལ་བསྐྱོན་པ། བྱང་ཕྱེད་ཚིག་པ། བྱང་ཤར་འགེགས་པས་འཕྱད་པ། ལྷོར་མགོ་ཐོད་རྗེ་ངར་ལག་ པ་དུམ་བུར་གྱུར་པ། ཤར་ལྷོར་ཅེ་སྤྱང་གི་སྒྲ་སྒྲོགས་པ། ལྷོ་ནུབ་ཏུ་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གང་བར་སྣང་བ། ཤར་གྱི་ཕོ་ཉ་སེང་གེ། བྱང་གི་ཕོ་ཉ་ཕག། ནུབ་ཀྱི་སྟག། ལྷོའི་ར་ལུག། ཤར་ལྷོའི་གླང་པོ་ཆེ། ལྷོ་ནུབ་ཏུ་ཁྱི། ནུབ་བྱང་དང་འོག་ཏུ་གླང་། བྱང་ཤར་དུ་རྔ་མོ་སྣ་ཚོགས། དེར་དཔའ་བོ་ དང་དཔའ་མོའི་བཟའ་བ་སྣ་ཚོགས། ཆང་མང་པོ། དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་ཚོགས་པས་ཚོགས་འཁོར་བྱེད་པ། དཔའ་བོ་ཐོད་པ་དང་ཁ་ཊྭཱཾ་ག་འཛིན་པ། ལྷའི་རྔ་གླིང་བུ་པི་ཝང་རྫ་རྔ་རྔ་རིང་བརྡུང་བ། རོའི་མཆོག་ནི་བཟའ་བ་ཤ་སྣ་ཚོགས་དང་། རེག་བྱ་སྣ་ཚོགས་ཤར་ཤམ་པ་ན། ལྷོར་ ཨ་ལི་ཀ། ནུབ་ཏུ་ཚུ་ཤ་ལེ། བྱང་དུ་མཆོག་དགའ་དམ་པ་བྱེད་པའོ། །

Regarding the egg-born [birth], one meditates on the solitary hero in the center of a sun maṇḍala. It is encircled by a garland of wheels for the body, a garland of lotuses for the speech, and a garland of vajras for the mind. It is encircled by a garland of crossed vajras for the samaya. It is encircled by a wall in the form of the five flavors of the five meats. Outside of that are the eight charnel grounds in the cardinal and intermediate directions, each with various colors. There are eight trees of various colors: in the southeast, the dog-faced; in the southwest, the jackal; in the northwest, the terrifying vetāla; in the east, the crow; in the north, the owl; in the west, the heron; in the south, the vulture; and in the northeast, the female jackal-faced. The ground is as follows: in the east, the cremated; in the west, the skeletal; in the northwest, those impaled on stakes; in the north, the half-burnt; in the northeast, those being dragged by obstructors; in the south, those with heads, skulls, shins, and hands in fragments; in the southeast, where the sound of jackals resounds; and in the southwest, appearing filled with various emanations. The eastern messenger is a lion; the northern messenger is a pig; the western is a tiger; the southern is a goat and sheep; the southeast is an elephant; the southwest is a dog; the northwest and below are oxen; and in the northeast are various camels. There, the heroes and heroines partake of various foods and much alcohol. The assembly of heroes and yoginīs performs the gaṇacakra. The heroes hold skull-cups and khaṭvāṅgas. They beat divine drums, flutes, lutes, clay drums, and long drums. The supreme taste consists of various meats to be eaten; the various textures are in the east, śampaṇa in the south, alika in the west, and in the north, they perform the supreme joy.

གནས་དེར་ཚོགས་འཁོར་ཟིན་ནས་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་སྲིན་པོ་དང་རོ་ལངས་དང་། གནོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཧེ་རུ་ཀའི་གཟུགས་བསྒོམས་ནས། གཏོར་མ་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། ཅང་ཏེའུ་ལ་སོགས་པ་དཀྲོལ་ནས་ ཕྱོགས་ཀྱི་གོས་ཅན། ཕྱག་རྒྱ་དང་མཉམ་པར་སྦྱོར་བ་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ཕཊ་ཀྱི་སྒྲ་འབྱིན་ཅིང་། གཡས་བརྐྱང་པ་ལག་པ་ཕེད་ཕེད་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་ལ་བདུད་རྩི་ལྔས་ཁ་བསྐངས་ནས་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱས་བསྔོ་བར་བྱ་སྟེ། གཏོར་མའི་ཆོ་ག་ནི་གོ་སླའོ། ། ཐུན་མཚམས་བཞི་རུ་མཾ་ས་བཟའ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལངས་པའི་ཁ་ཟས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་མོ། ། དོན་གསུམ་པ་བཤད་ནས། སྒོང་སྐྱེས་བསྒོམ་པ་ལ་ཡང་། སྒྲུབ་ཐབས་སུ་བྱེད་ན་སྔར་བཤད་པའི་དོན་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ལེའུ་དགུ་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ལྟར་སྒོང་སྐྱེས་བཤད་ནས། འཇམ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་ལ་ མོས་པའི་ངོར་དེའི་དཀྱིལ་འཁོར་འཆད་པས། དེ་ནས་གཞན་ཡང་བཤད་བྱ་བ། ། ཞེས་བྱའོ། ། དག་པའི་གནས་ཀྱི་ཆོ་ག་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་འབའ་ཞིག་གིས་བསྐོར་བའོ། ། གསང་བ་མཆོག་ནི་ཆོས་སྐུའོ། ། མཁའ་འགྲོ་མའི་སྙིང་པོ་ནི། གཟུགས་སུ་གཉིས་ཀ་གཟུང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་ གསང་སྔགས་ཀུན་ནས་ཕྲིན་ལས་བཞིའོ། ། དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་གསུམ་གསོལ་བ་ནི་མདོར་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ནས་འཁོར་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་དང་། མངག་གཞུག་པ་ཁྲོ་བོ་བཅུ་དང་བཅས་པའི་སྐུ་ གསུང་ཐུགས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་དང་མཁའ་འགྲོ་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས་གསོལ་པ།

Once the feast circle (gaṇacakra) at that site is completed, the yogin should meditate on himself in the form of Heruka and offer the bali cake (bali) to the rākṣasas, vetālas, yakṣas, and so forth of the charnel ground. Having sounded the hand-drum (ḍamaru) and other instruments, he should wear the directions as his garment, unite with the mudrā, and emit the sounds of the syllables hūṃ and phaṭ. With the right leg extended and the hands forming the mudrā, he should supplement the offering with the five amṛtas and dedicate it with mantra and mudrā. The ritual for the bali is easy to understand. "Eat māṃsa during the four sessions" refers to the conduct regarding food while rising. Having explained the third point, regarding the meditation on the egg-born (aṇḍaja), if one practices according to the sādhana, one should meditate on the forty-eight points previously explained. This concludes the commentary on the ninth chapter. Having thus explained the egg-born, [the text continues] for the sake of those who have devotion to Mañjuśrīvajra, the maṇḍala of that deity is explained: "Then, furthermore, that which is to be explained..." The ritual of the pure site is that which is surrounded solely by the wheels of body, speech, and mind. The supreme secret is the dharmakāya. The heart mantra of the ḍākinī is to be understood as both form and [mantra]. The secret mantra of the nirmāṇakāya consists of all four activities. The brief summary is the request for all three accomplishments (siddhi). Then, all the tathāgatas of the retinue, the bodhisattvas, the lords of yoga of the great vajra, and the ten wrathful messengers, together with all the male and female ḍākinīs of body, speech, and mind, prostrated to the Blessed One and addressed him:

ཨེ་མ་བདེ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། ། ཨེ་མ་ཧོ་བདེ་བ་གཙོ་བོ་ནི་ལོངས་སྐུའོ། ། མཁའ་འགྲོ་མའི་ཚོགས་ནི་སྤྲུལ་སྐུའོ། ། སྐུ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་གསོལ་བ་འདེབས་པའོ། ། སངས་ རྒྱས་རྣལ་འབྱོར་སྐུའི་འཁོར་ལོ། རྣལ་འབྱོར་ཆེ། གསུང་གི་འཁོར་ལོ། རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་ཆེ། ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྟེ། གདུལ་བྱ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་བདེ་བར་བྱེད་པ་བསྟན་དུ་གསོལ་ཞེས་བརྟེན་པ་ལྷ་ལ་བསྟོད་པ་དང་། རྟེན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་ཤར་རྡོ་རྗེ། ལྷོར་རིན་པོ་ཆེ། ནུབ་པདྨ། བྱང་སྣ་ ཚོགས་ཀྱིས་བསྐོར་བའི་རྒྱུའི་རྣམ་སྣང་ལས་འབྱུང་བར་བསྟན་པར་གསོལ་བ་འདེབས་པའོ། ། ལན་དུ་ཚད་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་། བསྲུང་བ་དང་། ཚོགས་སོགས་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམས་ལ། འབྱུང་བ་བཞིའི་རི་རབ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ། བྷྲཱུཾ་ལས་ རྣམ་སྣང་གི་གཞལ་ཡས་ཁང་དེའི་དབུས་སུ་ཟུར་བཞི་སྒོ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་སྐུའི་འཁོར་ལོ་ནང་དུ་ཟླུམ་པོ། ། ཐུགས་རྩིབས་བརྒྱད་སྔོན་པོ་རྡོ་རྗེས་བསྐོར་བ། གསུང་རྩིབས་བརྒྱད་དམར་པོ་པདྨས་བསྐོར་བ། སྒོ་བཞི་དང་ཟུར་བཞིའི་རྩིག་པའི་རྩར་འཁོར་ལོའི་ཕྲེང་བས་བསྐོར་བ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ ཁྱམས་ཀྱི་སྣམ་བུ་ལ་འདོད་ཡོན་གྱི་ལྷ་མོ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སྣ་ཚོགས་པ། ཕྱི་རོལ་གྱི་རྩིག་པ་ཡི་དྭགས་རོའི་ཕྲེང་བས་ཁ་དོག་སྣ་ལྔའི་མདོག་ཅན་འདོད་ཡོན་ལྷ་མོ་གར་བྱེད་གདོང་དང་།

Ema! Bliss is the dharmakāya. Emaho! The principal bliss is the saṃbhogakāya. The assembly of ḍākinīs is the nirmāṇakāya. This is the supplication to the one endowed with the three kāyas. The Buddha Yoga is the wheel of the body; the Great Yoga is the wheel of speech; the Vajra Yoga is the wheel of the mind. "Please teach that which brings happiness to the three worlds of those to be trained"—thus is the praise of the supported deities. As for the supporting maṇḍala: in the east is Vajra, in the south Ratna, in the west Padma, and in the north Viśva. One supplicates that this arise from the causal Vairocana. In response, one meditates on the yoga of the immeasurables, the blessing, the protection, the accumulation of merit, and the yoga of emptiness. From the four elements and Mount Meru arises the Viśvavajra. From Bhrūṃ arises the celestial palace of Vairocana. In its center is the wheel of the body, square with four corners and four doors, with a circular interior. The eight blue spokes of the mind are surrounded by vajras; the eight red spokes of speech are surrounded by lotuses. At the base of the walls of the four doors and four corners, the perimeter is encircled by a garland of wheels. On the ledges of the outer courtyard are the goddesses of the sensory qualities, distinguished by various colors and forms. The outer walls are adorned with a garland of hungry ghosts and corpses, five-colored, with the goddesses of the sensory qualities dancing and facing outward.

ལྕེ་བསྐྱོད་ནས་གླུ་ལེན་པ་དབུས་སུ་ཟླ་བ་ལ་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་རྒྱུའི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་སྤྱན་གསུམ་རང་སྣང་བའི་ལྷ་མོ་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞལ་དཀར་བ་སྔོ་བ་དམར་བ་གསུམ། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་ལས་སྐྱེས་པ། རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཁྱུད་པ། ཐོད་པ་དང་ཁ་ཊྭཱཾ་གའི་བཟོད་པ་དང་བརྩོན་ འགྲུས་ཅན། ཅང་ཏེའུ་དང་ཚངས་པའི་མགོ་བོ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྣང་བའོ། ། རྒྱུའི་ཧེ་རུ་ཀའི་ལུས་པོ་ལ་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་བོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་དགོད། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ལྷ་དགོད། སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་ཡང་རྣམ་པར་བསྒོམ་མོ། ། ལྷ་མོ་ དང་འཁྱུད་པའི་སྙིང་གའི་ཟླ་བའི་དབུས་སུ་ཧོ་དམར་པོ་གཉིས་ཀྱི་དབུས་སུ་འཇམ་དཔལ་གྱིས་བོན་མ་བཅུག་ལ། སྔོན་གྲུབ་པའི་སངས་རྒྱས་ལྔ་དང་བཅས་པ་ཞལ་ནས་ཐུགས་ཀར་ཞུགས་པ། ཕྱག་རྒྱ་འདིས་རྒྱས་བཏབ་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་སྲིད་པ་བར་ མ་དོའི་མཾ་ལས་མངལ་སྐྱེས་ཀྱི་ལྷ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཅིག། གཙོ་བོ་ལ་ཞལ་བལྟས་པས་ཆགས་ཤིང་དེ་ལ་གནས་སོ། ། དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡབ་ཡུམ་དགྱེས་བཞིན་དུ་ཞུ་བར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ནས་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་དེ་རྣམས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ལངས་ཏེ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་མཉམ་པར་ སྦྱོར་བ་ལས་ཅང་ཏེའུའི་སྒྲས་བསྐུལ་ནས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དགྱེས་པའི་གླུས་བསྐུལ་ལོ། ། དེའི་རྗེས་ལ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་མཉམ་པའི་སྔོན་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མར་མེ་མཛད་དང་།

Moving the tongue to sing, in the center upon a moon is the syllable HŪṂ, the causal Vajrasattva. He has three faces, six arms, and three eyes, and is in union with a goddess who is his own manifestation. His three faces are white, blue, and red. He is born from the emptiness of body, speech, and mind. He embraces the vajra and bell, which represent concentration and insight. He possesses the skull-cup and khaṭvāṅga, which represent acceptance and diligence. The hand-drum and the head of Brahmā represent the perfections of discipline and generosity. Upon the body of the causal Heruka, one should place the twenty-four heroes and heroines. One should also place the deities of the aggregates, elements, and sense bases, and meditate upon the three—body, speech, and mind. In the center of the moon at the heart, embraced by the goddess, between two red HOḤ syllables, Mañjuśrī places the Bon syllable. The five previously accomplished Buddhas enter from the mouth into the heart. Immediately sealed by this mudrā, the heroes and heroines of body, speech, and mind arise from the syllable MAṂ of the intermediate state as a womb-born deity. Facing the central deity, they become attached and abide there. Then, the Vajrasattva father and mother, being joyful, melt. Immediately thereafter, those heroes and yoginīs arise and, through the union of method and insight, are exhorted by the sound of the hand-drum and the song of great bliss. Following that, the previously accomplished Tathāgatas, equal in number to the atoms of the entire realm of space, such as Dīpaṃkara, and—

རྣམ་པར་གཟིགས་ལ་སོགས་པ་བདེ་མཆོག་གི་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་ མོའི་གཟུགས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་དུ་མ་མཁའ་འགྲོ་དང་མཁའ་འགྲོ་མའི་ཚོགས་སུ་གྱུར་ནས། ཕྱི་དང་ནང་གི་ཁམས་གསུམ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་དང་། ལྷ་མོ་གོས་དཀར་མོ་ལ་སོགས་པ་བདེ་མཆོག་གི་ཕོ་ཉ་དང་ཕོ་ཉ་མོའི་ཚོགས་རྒྱ་ཆེ་བར་གྱུར་ནས། བལྟ་ཞིང་བལྟ་བ་ དང་གར་བྱེད་ཅིང་གླུས་བསྐུལ་བ་ནི། ཨེ་མའོ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། ། ཞེས་པ་བཞི་ནི། མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པའི་ཡུམ་བཞིས་སོ། ། ཨེ་མའོ་ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་དོན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བསྐུལ་ལོ། ། ཨེ་མའོ་བདེ་བ་ཡང་དག་འདུས་ནས། ། ཨེ་མའོ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་ས་ཞེས་པའི་ བའི་བར་བརྒྱད་ནི། ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བརྒྱད་བསྐུལ་བའོ། ། ཨེ་མའོ་རིག་པ་རྗེས་འཇུག་པ་ནས། ཨེ་མའོ་དགའ་བའི་གར་ཆེན་དེའི་བར་དུ་བརྒྱད་ནི། གསུང་གི་འཁོར་ལོ་ལ་བསྐུལ་བའོ། ། ཨེ་མའོ་ཤིན་ཏུ་དྲི་མེད་གླུ། ཨེ་མའོ་རྣལ་འབྱོར་མ་བརྒྱད་ནི། ཨེ་མའོ་སྒྱུ་འཕྲུལ་ལྟ་བུ་ནས། ཨེ་ མའོ་ངོ་མཚར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བར་ནི་ཚིག་བསྐང་བརྒྱད་སྒོམ་དང་མཚམས་མ་བརྒྱད་ཀྱི་གླུའོ། ། ཨེ་མའོ་ངོ་མཚར་ལྷ་མོ་ནི་ཡུམ་ལ་བསྟོད་པའོ། ། གླུ་འདི་རྣམས་ཀྱི་མགོན་པོ་ལ་བསྐུལ་བས། མཾ་གྱི་ས་བོན་དང་། རྡོ་རྗེའི་མཚན་མ་ལས་བྱུང་བའི་མངོན་བར་བྱང་ཆུབ་པས་བསྐྱེད་པ་འཇམ་ དཔལ་གུར་གུམ་གྱི་མདོག་ལྟ་བུ་རིགས་དྲུག་གི་རང་བཞིན་ཞལ་དྲུག་པ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཕྱག་བཅུ་གཉིས་པ་བདེ་མཆོག་གི་རྟགས་སུ་ཕག་མོས་བརྒྱན་པ། ཡང་ན་སྐྱིལ་ཀྲུང་ཕྱེད་པ། ཡང་ན་གཡས་བརྐྱང་པས་བཞུགས་པ།

Vipaśyin and the others, surrounded by the forms of the heroes and heroines of Cakrasaṃvara, became a great assembly of bodhisattvas and a host of ḍākas and ḍākinīs. Having become a vast assembly of the male and female messengers of Cakrasaṃvara, such as the goddess Pāṇḍaravāsinī and others, who gaze and gaze, dance and exhort with song, they say: "Emaho! The marvelous, wondrous Dharma!" These four lines are the exhortation by the four consorts, such as the ḍākinīs. "Emaho! The meaning of Samantabhadra," they exhort the Blessed One. "Emaho! Having perfectly gathered bliss," and "Emaho! The stage of the perfections"—these eight lines are the exhortation to the eight [deities] of the mind wheel. "Emaho! Knowledge that follows," up to "Emaho! The great dance of joy"—these eight are the exhortation to the speech wheel. "Emaho! The utterly stainless song," "Emaho! The eight yoginīs," and "Emaho! Like an illusion," up to "Emaho! Wondrous sentient beings"—these are the eight supplemental verses and the songs of the eight intermediate goddesses. "Emaho! Wondrous goddess" is the praise to the consort. By exhorting the Protector with these songs, through the seed syllable Maṃ and the vajra sign, he is generated by the manifest awakening. Mañjuśrī appears with the color of saffron, the nature of the six families, with six faces, twelve arms representing the perfections, adorned with Vārāhī as the sign of Cakrasaṃvara, and dwelling either in the half-lotus posture or with the right leg extended.

ཞལ་དང་ཕྱག་མཚན་ལྷ་རྒྱུད་ན་གསལ། པདྨའི་ལྟེ་བ་ལ་ ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེ། མཁའ་འགྲོ་མ་དྲ་བའི་སྦྱོར་བའི་བདེ་མཆོག་ལས་འཇམ་དཔལ་གྱི་བདེ་མཆོག་ཡིན་ནོ། ། བུམ་པ་བཞི་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷ་མོ་བཞི་བསྐྱེད། ཐོག་མ་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྩིབས་བརྒྱད་དུ་ཐུགས་ཀྱི་དཔའ་བོ་དང་། དཔའ་མོའི་སྐུ་ མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་རྒྱུད་ལས་གསལ་ལོ། ། གཉིས་པ་གསུང་གི་འཁོར་ལོའི་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་རྒྱུད་ན་གསལ་ལ། གསུམ་པ་སྐུའི་འཁོར་ལོ་ནི་ཟུར་བཞི་དང་སྒོ་བཞིར་དགོད་དེ། སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་རྒྱུད་ན་གསལ། ཐམས་ཅད་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་ དྲུག་པ་ཡིན། དཔའ་བོ་ཐམས་ཅད་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡུམ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ནི་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་སྔ་མའི་ཆོ་གའི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་མོ། ། དང་པོ་སྦྱོར་བ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་བཤད་ནས། ལས་ཀྱི་རྒྱལ་མཆོག་ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱས་བཀུག་ ནས། ཕྱག་དང་མཆོད་པ་དང་བསྟོད་པ་བྱས་ནས་རོ་གཅིག་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་གོ་ཆས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ལུས་ལ་དགོད། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ལྷ་བསྐྱེད། དཔྲལ་བར་སྐུའི་འཁོར་ལོ། ལྐོག་མར་གསུང་གི་ འཁོར་ལོ། སྙིང་གར་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ། ། ནུ་མའི་བར་དུ་འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ། ། དེའི་ཐུགས་ཀར་ཕྱག་མཚན་གྱི་དམ་ཚིག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སེམས་དཔའ།

The faces and hand implements are clear in the deity tantra. At the center of the lotus navel, in the middle of a moon maṇḍala, is Mañjuvajra. This is the Mañjuśrī-Cakrasaṃvara from the Cakrasaṃvara of the Ḍākinī Net Union. From the four vases, the four wisdom goddesses are generated. First, on the eight spokes of the mind wheel, the colors and hand implements of the heroes and heroines of the mind are clear in the tantra. Second, the colors and hand implements of the heroes and heroines of the speech wheel are clear in the tantra. Third, the body wheel is to be arranged at the four corners and four gates; the colors and hand implements are clear in the tantra. All have three faces and six arms; all the heroes have three faces and six arms. The consort Vajravārāhī has one face and two arms; she should be meditated upon according to the sequence of the previous ritual. Having explained the initial union and the supreme maṇḍala, the supreme action is as follows: having summoned the wisdom wheel with mantras and mudrās, and having performed prostrations, offerings, and praises, one should meditate on them as being of one taste. Then, having blessed them with the armor, the twenty-four heroes and yoginīs are to be placed upon the body. The deities of the aggregates, elements, and sense bases are generated. At the forehead is the body wheel; at the throat is the speech wheel; at the heart is the mind wheel; and between the breasts is the wisdom wheel of Mañjuvajra. At his heart is the samaya-sattva, the meditative concentration of the hand implement.

དེ་ནས་དབང་བསྐུར་བའི་ལྷ་སྤྱན་དྲངས་ནས་ཕྱག་འཚལ་མཆོད་བསྟོད་དེ་དབང་བསྐུར་ནས་རང་ལ་ ཐིམ་པར་བསྒོམ་མོ། ། དེ་ནས་གོ་ཆབ་གོས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་གྱི་རྒྱས་བཤད་དོ། ། མཁས་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བཟླས་པ་ནི་སྤྲོ་བསྡུ་བསྒོམ་པའོ། ། ཡང་ན་སྲོག་རྩོལ་བསྡམ་པས་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་བཞིའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒོམས་ལ་བཟླས་པ་བྱའོ། ། དཔྲལ་བར་ཨོཾ་ལས་སྐུའི་འཁོར་ལོའི་སྤྲོ་བསྡུ་དང་། ལྐོག་མར་ཨཱཿལས་གསུང་གི་འཁོར་ལོའི་སྤྲོ་བསྡུ་དང་། ནུ་མའི་བར་གྱི་མཾ་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཇམ་དཔལ་གྱི་སྤྲོ་བསྡུ་དང་། ཧཱུཾ་ལས་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྤྲོ་བསྡུ་བྱའོ། ། ངག་གི་བཟླས་པ་ནི་རྒྱུད་ན་གསལ་བས་མ་བཤད་དོ། ། ངག་གི་བཟླས་པའི་ཚེ་དུང་ཆེན་གྱི་ཕྲེང་བ་དང་། ཐུན་བཞི་རུ་ བསྒོམ་བཟླས་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་གྲུབ་ན་བསྐྱར་བའི་ཆོ་ག་ནི་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་བདག་ཉིད་ཕྱག་རྒྱ་དང་ལྡན་པས་སྔགས་པས་རྟག་ཏུ་མཆོད་ཅིང་། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དཔའ་བོ་དང་། རྣལ་འབྱོར་མ་བཅུ་གནས་རང་གི་ལྷའི་སྐུར་བསྒོམ་ཞིང་དཀྱིལ་འཁོར་མཆོག་དགའ་བ་བཞིས་བསྒྲུབ་པར་ བྱའོ། ། དེ་ལྟར་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་བོ། ། འདི་སྐད་སྟོན་ཏོ། སྦྱོར་བ་ལྔ་དང་། དངོས་གཞི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་དང་། རྫས་བརྒྱད་དང་། ཐུན་མཚམས་ཀྱི་ཆོ་ག་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་ཞིབ་མོ་རྣམ་པར་འཐག་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེ་བསྒོམ་ པར་བྱའོ། ། རྩ་རྒྱུད་ལས། ལེའུ་བཅུ་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། །

Then, having invited the deities who confer empowerment, one should perform homage, offerings, and praise, and meditate that they confer empowerment and dissolve into oneself. Regarding the phrase "the armor and the garment," this is the detailed explanation of what was previously mentioned. The wise should perform the wisdom recitation by meditating on the radiation and reabsorption [of light]. Alternatively, by restraining the vital winds (prāṇāyāma), one should meditate and perform the recitation according to the manner of the four stages of completion. At the forehead, from OṂ, one should perform the radiation and reabsorption of the body wheel; at the throat, from ĀḤ, the radiation and reabsorption of the speech wheel; between the breasts, from MAṂ, the radiation and reabsorption of the wisdom Mañjuśrī; and from HŪṂ, the radiation and reabsorption of the mind wheel. The verbal recitation is not explained here as it is clear in the tantra. During the verbal recitation, one should use a rosary of human bone and perform the meditation and recitation in four sessions. If [the practice] is accomplished, the ritual for repetition is as follows: the mantra practitioner, possessing the mudrā that is the nature of the gaṇacakra, should constantly make offerings. One should meditate on the ten heroes and yoginīs of body, speech, and mind as one's own deity's body, and accomplish the maṇḍala through the four supreme joys. In that way, all accomplishments are attained through the wheel of the assembly of deities of the maṇḍala. This is what is shown: one should meditate on Mañjuvajra through the five applications, the three meditative absorptions of the main practice, the eight substances, and the twelve rituals of the intervals, which constitute the detailed and finely refined sādhana. This is the commentary on the tenth chapter of the Root Tantra.

དེ་ལྟར་འཇམ་དཔའི་རྡོ་རྗེ་བཤད་ནས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་མོས་པའི་གང་ཟག་གི་ངོར་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཤད་པར་བཞེད་པས། དེ་ནས་གཞན་ཡང་བཤད་བྱ་བ། ། གསུངས་སོ། ། རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་མཆོག་ དམ་པ་ནི་ལེའུ་འདི་ལ་རིགས་དྲུག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོད་དོ། ། གནས་སོགས་རིམ་པས་སྦྱོར་བ་ནི། དཀྱིལ་འཁོར་དྲུག་ཀ་ལ་གནས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིས་བསྐོར་རོ། ། ཇི་ལྟར་བསྐོར་ཞེ་ན། ཕྱོགས་ཀྱི་རིམ་པས་རྣམ་པར་དབྱེ། ། ཞེས་པ་ནི། ཕྱོགས་བཞིར་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་ལྔ་ལྔ་ནང་དུ་བཞི་ སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིས་ཀུན་ལ་བསྐོར་བ་དང་། ལྷ་མོ་བཅུ་གཉིས་སྒོ་དང་མཚམས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་དུ་བཞག་པས་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་གྱི་མཆོག་རྣལ་འབྱོར་དབང་ཕྱུག་གི་གང་ཟག་ལ་དངོས་གྲུབ་གསུམ་རབ་ཏུ་སྟེར་རོ། ། རིགས་དྲུག་ཀའི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པར་སྣང་ མཛད་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ལུས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་མདོར་བསྟན་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། དེ་ནས་འཁོར་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་པས་འཁོར་དང་བཅས་པས་འདུག་སྟེ་བདག་པོ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་ལ་དགའ་བའི་མིག་དང་། བརྐྱང་བསྐུམ་ གྱི་གར་དང་། ལག་པ་གཉིས་སྒེག་པ་དང་བཅས་པའི་གར་བསྐྱོད་ནས་མིག་ཟུར་གྱིས་བལྟ་བས་སྨིན་མ་གཡོ་བ་དང་བཅས་པས་ཕྱག་འཚལ་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སེམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྲུངས་ཤིག་པའོ། །

Having thus explained Mañjuvajra, and wishing to explain the maṇḍala of Vajrasattva for the sake of individuals who have devotion to him, he said: "Furthermore, that which is to be explained..." The supreme and sublime division of families refers to the maṇḍalas of the six families in this chapter. Regarding the sequential arrangement of the locations and so forth: all six maṇḍalas are surrounded by twenty-four locations. If one asks how they are surrounded, it says: "Distinguished by the sequence of directions." This means that in the four directions, there are five heroes and five heroines each, with four inside, making twenty-four who surround them all. By placing the twelve goddesses outside the doors and intermediate points, this supreme of all Great Yoga maṇḍalas bestows the three accomplishments upon the individual who is a lord of yoga. The individuals who are the supports for all six families arise from the vajra body of the maṇḍala Vairocana. Having thus given the brief presentation, the detailed explanation follows: Then, all the Tathāgatas of the retinue, together with the heroes and heroines of the yoga, sat with their retinues. With eyes full of joy, performing a dance of extended and contracted limbs, and moving their two hands in a graceful dance, they prostrated with side-long glances and moving eyebrows, and made this request: "The reality of the Blessed One..." This means: "Protect the maṇḍala of the mind, the dharmakāya."

རོལ་པའི་ བདེ་བ་ཆེན་པོ་ནི་ཞེས་པ་ནས་ཨ་ལ་ལ་ལ་ཧོའི་བར་གྱིས་ལོངས་སྐུའི་སྐུ་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྲུངས་ཤིག་པའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་མཆོག་ཏུ་དགྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བས། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྲུངས་ཤིག་པའོ། ། གླུ་འདི་བླངས་པས་སོ། ། སྲིད་པ་ལས་འདས་པའི་དེ་ བཞིན་གཤེགས་པ་ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས་ཞུས་པའི་ལན་དུ་ཞལ་འཛུམ་པ་དང་། སྤྱན་རྒྱས་པ་དང་། སྨིན་མ་གཡོ་བ་དང་བཅས་པས་ཟག་མེད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལས་དཀྱིལ་འཁོར་དྲུག་གསུངས་སོ། ། དང་པོ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་མོས་ པའི་ངོར་དཀྱིལ་འཁོར་ཟླུམ་པོ་ཐུགས་ཀྱི་ལྷའི་གནས་རྡོ་རྗེའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་གཉིས་པ་རྣམ་སྣང་གི་ཟླ་བ་རྒྱས་པ་ལྟ་བུའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྡོ་རྗེ་དགྱེས་ཆེན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། གསུམ་པ་མི་བསྐྱོད་པའི་སྔོ་ནག་འབར་བ་སྣ་ཚོགས་པའི་རླུང་མེལ་བརྟེན་པ་ཟླ་བ་ཕྱེད་པ་ལྟ་བུའི་རྒྱལ་བའི་རྡོ་རྗེའི་དཀྱིལ་ འཁོར་དང་། བཞི་བ་ནི་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གྱི་རིན་ཆེན་ཟུར་བརྒྱད་ཡིད་འོང་བ། ཉི་མ་དང་བཅས་པས་རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། ལྔ་པ་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་པ་ཁ་བྱེ་བ་ལྟ་བུ་པདྨའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། དྲུག་པ་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྲུ་གསུམ་འབར་ བ་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་འདྲ་བ་ལས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། བསྒོམ་པའི་ཚེ་ཕྱོགས་བཅུར་སྤྲོ་བའི་ལྷ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་རེ་རེ་ལ་ཡང་འཁོར་གྱིས་བསྐོར་ནས། དེ་ལ་སོགས་པ་མཐའ་ཡས་མཆོག། དཀྱིལ་འཁོར་མཆོག་ཏུ་རབ་བརྟགས་ན།

From the words "The play of great bliss" up to "A la la ho," the maṇḍala of the saṃbhogakāya body is protected. By the phrase "The supreme joy of the great bliss of all the tathāgatas," the nirmāṇakāya is protected. This is because this song was sung. It is the manifestation of the tathāgatas who have transcended becoming within the maṇḍala of the illusion of wisdom. Then, in response to the request, with a smiling face, wide eyes, and moving eyebrows, the six maṇḍalas were spoken from the uncontaminated body, speech, and mind. First, for the sake of those who have devotion to the maṇḍala of Vajrasattva, there is the circular maṇḍala of the mind, the abode of the deity, the Vajra Maṇḍala. Second is the maṇḍala of Vairocana, like a full moon, the Vajra Great Joy Maṇḍala. Third is the maṇḍala of Akṣobhya, dark blue and blazing, resting upon various winds and fire like a half-moon, the Victor’s Vajra Maṇḍala. Fourth is the maṇḍala of Ratnasambhava, an eight-sided jewel, beautiful and together with the sun, the Vajra Jewel Maṇḍala. Fifth is the maṇḍala of Amitābha, like an eight-petaled lotus in full bloom, the Lotus Maṇḍala. Sixth is the maṇḍala of Amoghasiddhi, triangular and blazing like a fire maṇḍala, the Karma Vajra Maṇḍala. At the time of meditation, each of the sixty-two deities emanated in the ten directions is surrounded by a retinue. "When one thoroughly contemplates these and other infinite supreme maṇḍalas..."

། ཞེས་གསུངས་སོ། ། རྒྱུད་འབུམ་པ་ན་དྲུག་ཚང་བར་བཞེད་ཀྱང་འདིར་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྐྱོབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྤྲུལ་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་རྣལ་འབྱོར་ལྔ་བྱས་ནས་རྟེན་འབྱུང་བ་བཞི་རི་རབ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེའི་སྟེང་དུ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ དབུས་སུ་བྷྲཱུཾ་ལས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་གཞལ་ཡས་ཁང་བརྩེགས་མ་བསྒོམས་ལ་དེའི་དབུས་སུ་སྣ་ཚོགས་པདྨའི་གདན་ལ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟར་དཀྱིལ་འཁོར་ཚོམ་བུ་ལྔ་ཇི་ལྟ་བུའི་ཕྱོགས་བཞི་དང་དབུས་སུ་དགོད་དོ། ། དབུས་མའི་དབུས་སུ་སྒོང་སྐྱེས་ཀྱི་རིམ་པས་ ཧེ་རུ་ཀ་ཡབ་ཡུམ་བསྒོམས་ཏེ། སྔར་བཤད་པའི་སྒོང་སྐྱེས་བཞིན་དུ་ཞལ་ལྔ་ཕྱག་བཅུ་གཉིས་པ་སྤྱན་གསུམ་པ་གཡས་བརྐྱང་བའི་གནས་པས་བཞུགས་པ་སྔ་མ་དང་མཐུན་ནོ། ། དེའི་ཤར་དུ་པུལླི་ར་མ་ལ་ཡར་ཐོད་པའི་དུམ་བུ་དང་རབ་གཏུམ་མ། ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ བྱང་ནུབ་ལྷོར་ཡང་དབུ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ་བཞི་བཞག་སྟེ། མིང་ནི་རྒྱུད་ན་གསལ། མཚམས་སུ་ནི་བུམ་པ་བཞི་ཐོད་པ་དང་བཅས་པ་གཞག་པ་འོག་ནས་འཆད། ། དེའི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་དབུས་སུ་གོ་དཱ་བ་རིར་ལྷ་དགྲ་དང་དཔའ་བོའི་བློ་གྲོས་མ་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་གཞག། དེའི་ ཤར་བྱང་ནུབ་ལྷོར་ཡང་དཔའ་བོ་དབུ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ་གཞག། བྱང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་ཨོ་ཊེར་རྡོ་རྗེ་རལ་བ་ཅན་དང་། འཇིགས་བྱེད་ཆེན་མོ་དབུ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ་གཞག། དེའི་ཤར་བྱང་ནུབ་ལྷོར་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་དབུ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ་གཞག། མིང་རྒྱུད་ ན་གསལ།

Thus it was said. Although the Tantrārṇava is held to contain the six [tantras] in their entirety, here [the mandala] is taught by manifesting it exactly as the maṇḍala of the Protector Vajrasattva. In that regard, having first performed the five preliminary yogas, one should meditate on the four elements as Mount Meru atop a crossed vajra. In the center of the space-element, which is the nature of Samantabhadra, one should meditate on a multi-storied celestial palace of Vairocana arising from the syllable BHRŪṂ. In its center, upon a seat of a multicolored lotus, one should arrange the five clusters of the maṇḍala according to the Vajradhātu maṇḍala, in the four directions and the center. In the center of the central [cluster], one should meditate on the Heruka father and mother through the process of egg-birth. As previously explained for the egg-born, they have five faces, twelve arms, and three eyes, and they abide in the posture with the right leg extended, consistent with the former. To the east of that, at Pullīramalaya, are Khaṇḍakapālin and Pracaṇḍā, with three faces and six arms. Likewise, in the north, west, and south, four [deities] with three heads and six arms are placed; their names are clear in the tantra. In the intermediate directions, four vases together with skull-cups are to be placed, as will be explained below. In the center of the eastern direction, at Godāvarī, are Devadatta and Vīramatī, with three faces and six arms. In the east, north, west, and south of that, heroes with three heads and six arms are also placed. In the center of the northern maṇḍala, at Oḍḍiyāna, are Vajrajaṭin and Mahābhairavī, with three heads and six arms. In the east, north, west, and south of that, heroes and heroines with three heads and six arms are placed; their names are clear in the tantra.

ནུབ་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་ཀཱཉྩིར་འཇིགས་བྱེད་ཆེན་མོ་དང་། རྟ་རྣ་མ་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ་གཞག། དེའི་ཤར་བྱང་ནུབ་ལྷོར་དབུ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ་གཞག། མིང་རྒྱུད་ན་གསལ། ལྷོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་སུ་བརྞ་དྭཱི་པར་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་དང་། འཁོར་ལོའི་ གོ་ཆ་མ་དབུ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ་གཞག། དེའི་ཤར་བྱང་ནུབ་ལྷོར་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་དབུ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ་གཞག། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ལྔ་དང་སེམས་དཔའ་ཉི་ཤུ་དངོས་ཡིན་ནོ། ། ཐོད་པའི་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་དང་། རབ་གཏུམ་མ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོ་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་ དྲུག། སྤྱན་གསུམ་པ་དབུས་མ་བཞི་སྔོ། ཤར་ཕྱོགས་པ་ལྔ་དཀར། བྱང་ཕྱོགས་པ་ལྔ་ལྗང་། ནུབ་ཕྱོགས་པ་ལྔ་དམར། ལྷོ་ཕྱོགས་པ་ལྔ་སེར། དབུས་ཀྱི་མཚམས་སུ་བུམ་པ་བཞི་དང་ཐོད་པ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ། ཤར་གྱི་མཚམས་བཞི་དང་། བྱང་དང་ནུབ་དང་ལྷོའི་མཚམས་བཞི་རུ་བུམ་པ་དང་། ཐོད་པ་ཉི་ཤུ་ངེས་སོ། ། ཕྱི་རོལ་གྱི་མཚམས་ཀྱི་ཆ་བཞིར་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོ་བཞི་ཕྱེད་སྐྱེས་པ་ཕྱེད་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་སྤྱན་གསུམ་པ། གཡས་བརྐྱང་པས་བཞུགས་པ། གྲི་གུག་དང་མགོའི་ཐོད་པ་དང་ཁ་ཊྭཱ་ག་དྲིལ་བུ་དང་ཅང་ཏེའུ་བསྣམས་པའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་པ་རྡོ་རྗེའི་ཕྲེང་བ་དང་མེ་འོད་ཀྱིས་བསྐོར་བར་རྒྱུད་ན་གསལ། སྒོ་བཞི་དང་མཚམས་བཞི་ཡང་ཕྱེད་གཟུགས་མ་ཕྱེད་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ་སྟེ། ཤར་གྱི་ཁྭ་གདོང་མ། གཡས་གཡོན་གཉིས་བོང་བུའི་གདོང་ཅན། བྱང་གི་འུག་གདོང་མ། གཡས་གཡོན་གཉིས་རྔ་མོའི་གདོང་ ཅན།

In the center of the western maṇḍala, one should place Mahābhairavī and Hayakarṇī, each with three faces and six arms. In the east, north, west, and south of that, one should place [the deities] with three heads and six arms; their names are clear in the tantra. In the center of the southern maṇḍala, one should place Ākāśagarbha and Cakravarmiṇī, each with three heads and six arms. In the east, north, west, and south of that, one should place the heroes and heroines, each with three heads and six arms. These are the actual five Buddhas of the Vajradhātu and the twenty Bodhisattvas. The deities such as Khaṇḍakapālin and the goddesses such as Pracaṇḍā have three faces and six arms. They have three eyes, and the central face of the four [in the center] is blue; the five in the eastern direction are white; the five in the northern direction are green; the five in the western direction are red; and the five in the southern direction are yellow. Just as there are four vases and four skull-cups in the center, there are definitely twenty vases and skull-cups in the four intermediate directions of the east, and the four intermediate directions of the north, west, and south. In the four intermediate sections of the exterior, there are the four goddesses such as Ḍākinī, who have the form of being half-male and half-female, with three faces, six arms, and three eyes. They dwell with the right leg extended, holding a curved knife, a skull-cup, a khaṭvāṅga, a bell, and a hand-drum. The fifth maṇḍala is clearly described in the tantra as being surrounded by a vajra garland and a blaze of fire. At the four gates and four intermediate directions are the half-female, half-Īśvarī deities: in the east is Kākāsyā, with the faces of a donkey on her right and left; in the north is Ulūkāsyā, with the faces of a camel on her right and left.

ནུབ་ཀྱི་ཁྱི་གདོང་མ་གཡས་གཡོན་གཉིས་རའི་གདོང་ཅན། ལྷོའི་ཕག་མོའི་གདོང་མ་གཡས་གཡོན་གཉིས་བྱི་ལའི་གདོང་ཅན། མཁའ་འགྲོ་མ་དང་ཁྭ་གདོང་མ་སྔོ། ལཱ་མ་དང་འུག་གདོང་མ་ལྗང་། ཁཎྜ་རོ་ཧི་དང་ཁྱི་གདོང་མ་དམར། གཟུགས་ཅན་མ་དང་ཕག་གདོང་མ་ སེར། གཤིན་རྗེ་བརྟན་མ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ནི་ཕྱེད་གཟུགས་མ་ཕྱེད་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ་སྟེ། ཞལ་དང་ཕྱག་མཚན་དང་སྐུ་མདོག་ནི་རྒྱུད་ན་གསལ་ལོ། ། རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་ཞལ་ལྔ་ཕྱག་བཅུ་གཉིས་ཕྱག་རྒྱ་ལྔ་བུད་མེད་ཀྱི་དབྱིབས་དང་ལྡན་པ། ཞལ་སྟེང་ མ་ཕག་རྒོད་ཀྱི་གདོང་ཅན་ནོ། ། གནས་ཇི་ལྟ་བར་བརྒྱུད་པའི་རིམ་པའི་འཁོར་ལོ་དྲུག་ནི་རྒྱུད་འབུམ་སྡེའི་འཁོར་ལོའི་གོ་ཆའི་རིམ་པས་བསྟན་པ་འདི་བཤད་པའི་རྒྱུད་རྣམས་དང་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཉིས་པར་གསང་སྟེ་མིང་ཙམ་ཡང་མ་བསྟན་པ། རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་མན་ངག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བའི་རྒྱུད་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་བླ་མར་གྱུར་པའི་རྒྱུད་འདིར། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལེའུ་གཅིག་པུ་གསུངས་ཏེ། གཞན་ཡང་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ནི། སྒྲ་ཡི་ཚུལ་ལས་ངེས་བྱུང་བ། ། དམ་ཚིག་སྤྱོད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན། ། ཞེས་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ངེས་པར་ འབྱུང་བ་མཆོག་གི་ལེའུ་དང་པོར་བསྟན་ཏོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་ལྔའི་ནི་ཤུགས་ལ་གོ་བས་དྲུག་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། ལྔ་པ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ནི་ཕྱོགས་བཞི་དང་དབུས་སུ་དཀྱིལ་འཁོར་སྡེ་ཚན་ལྔ་བཀོད་པ་ནི། མ་འོངས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དཀྱིལ་འཁོར་བྲི་བ་ནི།

The western Śvānāsyā has a goat face on her right and left; the southern Śūkarāsyā has a cat face on her right and left. Ḍākinī and Kākāsyā are blue; Lāmā and Ulūkāsyā are green; Khaṇḍarohā and Śvānāsyā are red; Rūpiṇī and Śūkarāsyā are yellow. The four, beginning with Yamadāḍhī, are the half-form Īśvarīs; their faces, hand implements, and body colors are clear in the tantra. Vajravārāhī is just like the Blessed One: five faces, twelve arms, five mudrās, possessing a female form, with the upper face being that of a wild boar. Regarding the six cakras of the lineage stages according to their respective locations, they are taught in the sequence of the armor-cakras of the hundred-thousand-section tantra; however, in the explanatory tantras and the fifty-second [chapter], they are kept secret and not even their names are mentioned. In this king of tantras, the root of all pith instructions and the guru of all tantras, only the single chapter on the maṇḍala of Vajrasattvayoginī is spoken. Furthermore, regarding the generation stage, it is taught in the first chapter of the Vajraḍāka-niḥśreyasa: "Arising from the manner of sound, it is the sphere of activity for the practice of samaya." It is said that there are six cakras, as the five maṇḍalas are understood by implication. As for the nature of the five sets of five, the arrangement of five maṇḍala classes in the four directions and the center is for future yogins to draw the maṇḍala.

རྒྱུ་གསེར་དངུལ་ ལས་བྱས་པའི་བུམ་པ་ལྷའི་སྐུ་མདོག་དང་མཐུན་པའི་གོས་ཀྱིས་མགུལ་པ་བཅིངས་ལ། བདུད་རྩི་ལྔ་དང་སྨན་ལྔ་རིན་པོ་ཆེ་ལྔ་འབྲུ་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ནང་གི་མཚམས་སུ་བཞི། ཕྱིའི་མཚམས་སུ་བཅུ་དྲུག་གཞག་གོ། ། འདོད་ཡོན་གྱི་སྣམ་བུ་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པས་མཆོད་པ་བྱེད་པ། གླུ་ དང་གར་དང་སྣ་ཚོགས་པའི་རོལ་མོའི་སྒྲ་དང་བཅས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་མུ་ཁྱུད་ཀྱི་ནང་དུ་འདོད་ཡོན་གྱི་ལྷ་མོས་བསྐོར་རོ། ། དུར་ཁྲོད་བརྒྱད་སྔར་སྒོང་སྐྱེས་ཀྱི་ལྷ་དཀྱིལ་འཁོར་བཞིན་དུ་བྱས་ཏེ། དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་བསྟན་ཏོ། ། ལས་ཀྱི་རྒྱལ་མཆོག་ནི་མདུན་དུ་ཡེ་ཤེས་སེམས་ དཔའ་སྤྱན་དྲངས་ནས། ཕྱག་འཚལ་མཆོད་བསྟོད་དབང་བསྐུར་ནས་གཅིག་ཏུ་ཐིམ་པར་བསམས་པ་ལ་མཁས་པས་ལུས་ལ་གནས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིར། དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་དགོད། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ལྷ་བསྐྱེད། གོ་ཆ་གཉིས་ཀྱང་བགོ། འཁོར་ཀུན་ལ་ཡང་ ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསམས། ལུས་ལ་དཔྲལ་བར་སྐུའི་འཁོར་ལོ། ། ངག་ལྐོག་མར་གསུང་གི་འཁོར་ལོ། ། ཡིད་སྙིང་གར་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལྷ་མོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་སྙིང་ག་ནུ་མའི་བར་དུ་དགོད། སྣ་ཚོགས་ཡིད་དུ་འོང་བའི་བདུད་རྩིའི་ཐོད་པ་ཉི་ ཤུའི་དམ་ཚིག་གི་ལྷ་མཆོད། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བཟླས་པ་སྤྲོ་བསྡུ་གྲངས་མེད་པ་བྱ། དུང་ཆེན་གྱི་ཕྲེང་བ་བླངས་ནས་ངག་གི་བཟླས་པ་བྱའོ། ། དམ་ཚིག་གི་འཁོར་ལོ་ལ་རྐང་པ་བརྒྱད་པས་མཆོད། དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་སྔགས་ཀྱིས་བསྟོད། རྩ་བའི་རྒྱུད་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པའི་སྨོན་ ལམ་ཡང་གདབ།

The vases are made of gold and silver. Their necks are bound with cloths that correspond to the colors of the deities' bodies. Inside, at the four intermediate points, are placed the five nectars, the five medicines, the five precious gems, and the five grains. At the sixteen outer intermediate points, [the same are placed]. The offering ledge of various sensory qualities is adorned with offerings. Accompanied by songs, dances, and the sounds of various musical instruments, the outer perimeter is surrounded by goddesses of the sensory qualities. The eight charnel grounds are arranged as previously described for the egg-born deity maṇḍala; thus, the Supreme King of the Maṇḍala is revealed. As for the Supreme King of Activity: having invited the wisdom being (jñānasattva) in front, one performs prostrations, offerings, and praises, and confers empowerment, imagining that [the wisdom being] dissolves into oneness. The skilled practitioner then arranges the heroes and yoginīs in the twenty-four sites of the body. One generates the deities of the aggregates, elements, and sense bases, and dons the two armors. One should also contemplate the body maṇḍala for all the retinue. In the body, the wheel of body is at the forehead; the wheel of speech is at the throat; the wheel of mind is at the heart; and the wheel of wisdom, surrounded by twelve goddesses, is arranged between the heart and the breasts. One offers to the samaya deities with twenty skull-cups of various delightful nectars. One performs the wisdom recitation of infinite emanations and absorptions. Taking up a rosary of human bone, one performs the verbal recitation. One offers to the wheel of samaya with the eight-line [verse] and praises with the mantras of the heroes and heroines. One should also make the aspiration prayers from the twenty-first chapter of the Root Tantra.

བཟླས་པའི་སྔགས་ནི་གོ་སླ་བས་མ་བཤད་དོ། ། གཙོ་འཁོར་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། དམ་ཚིག་གི་བདུད་རྩིའི་མཆོད་ཅིང་བཟླས་པ་བྱས་ནས་ལྷ་ཐམས་ཅད་དཀར་པོར་བསྒོམས་པས་ཞི་བ་འགྲུབ། སེར་པོར་བསྒོམས་པས་རྒྱས་པ་འགྲུབ། དམར་པོས་དབང་འགྲུབ། ནག་པོས་མངོན་སྤྱོད་འགྲུབ། དཀྱིལ་འཁོར་འདི་དྲུག་ཀ་སྒོང་སྐྱེས་ཀྱི་དབྱེ་བས་ཡིན་ནོ། ། དངོས་གྲུབ་བླ་ན་མེད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཧེ་རུ་ཀའི་གནས་སུ་རིགས་ལྔ་གང་ལ་དང་པོ་བཞག་ནས་གཙོ་བོ་སྤྲོ་བ་ཡིན། བླ་མའི་ཞལ་ལས་རྙེད་པར་འགྱུར། བུད་མེད་རྣལ་འབྱོར་མ་ལ་དགའ་ན་ཡང་ གཞན་ཡང་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཞལ་ནས་སྟོན། བཟླས་པ་བྱེ་བ་བྱས་ན་སྔོན་འགྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོན། དཀྱིལ་འཁོར་དྲུག་པོ་འདི་གཞན་ལ་བསྟན་པར་མི་བྱ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕན་ཡོན་ཏེ་རྒྱུ་དེས་ན་ཚོགས་པ་ལ་བཤད་པའི་ཕྱིར་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཉིས་པ་བསྡུས་པ་ཡིན་ལ། རྩ་བའི་རྒྱུད་བསྡུས་པ་འདི་ནི་སློབ་མ་ལ་བཤད་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། ། འདི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པ་དྲུག་གིས་སྔོན་འགྲོ་དང་རྗེས་དང་ཐུན་མཚམས་དང་། སྤྱོད་པ་དང་འཆགས་པ་ཞིབ་མོ་རྣམ་པར་འཐག་པའི་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་བསྒོམ་ པར་བྱའོ། ། ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ལྟར་རིགས་དྲུག་གི་འཁོར་ལོ་བཤད་ནས། ད་ནྱི་མ་ཕྱེད་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ་ལ་མོས་པ་དེའི་ངོར། དེ་ནས་རྣལ་འབྱོར་བཤད་བྱ་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།

The mantras for recitation are not explained here as they are easy to understand. Having offered the samaya nectar and performed the recitation according to the sequence of the principal deity and the retinue, by meditating on all the deities as white, pacification is accomplished; by meditating on them as yellow, enrichment is accomplished; by red, magnetizing is accomplished; and by black, wrathful activity is accomplished. All six of these maṇḍalas are categorized according to the egg-born [birth]. In the maṇḍala of unsurpassed accomplishment, the abode of Heruka, whichever of the five families is first placed there, the principal deity is emanated from that. This will be found from the oral instructions of the Guru. If one delights in the yoginīs, they will also be shown by the yoginīs themselves. If one performs ten million recitations, the yoginīs who have previously attained accomplishment will show them. Regarding the statement that these six maṇḍalas should not be shown to others and so forth, these are the benefits. For that reason, the fifty-second chapter is summarized for the sake of explaining it to a gathering; this summary of the root tantra was compiled for the purpose of explaining it to disciples. This is what is being shown: the six yogins should meditate on the forty-eight branches of practice, including the preliminaries, the conclusion, the intervals between sessions, the conduct, and the detailed refinement of the confession. This concludes the commentary on the eleventh chapter. Having thus explained the wheels of the six families, now, for the sake of those who have devotion to the Mistress of the Half-Night, it says: "Then, the yoga shall be explained."

འདོད་པའི་དོན་དངོས་གྲུབ་གསུམ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རྩ་བའི་རྒྱུད་འབུམ་པ་ལས་ཀྱང་རྩ་བའི་ རྒྱུད་འདི་བསྡུས་པའི་མ་ཕྱེད་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ་མཁའ་འགྲོ་མའི་དྲ་བའི་སྡོམ་པ་རྒྱུད་གཞན་དུ་གསང་ཞིང་མིང་ཙམ་ཡང་མ་བསྟན་པ་ཕག་མོ་མངོན་པར་འབྱུང་བ་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཡང་དག་པ་མན་ངག་གི་སྙིང་པོ་བཤད་པར་བྱ་ཞེས་མདོར་བསྟན་ཏོ། ། རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་དངོས་གྲུབ་གསུམ་ ལེགས་པར་སྟེར་བ་རྫུས་སྐྱེས་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྷ་མོ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བསྒོམ་པར་འདོད་ན་དང་པོ་ཚད་མེད་པ་དང་། བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་། བསྲུང་བ་དང་། ཚོགས་སོགས་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམས་ནས། འབྱུང་བ་ བཞི་རི་རབ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་བསྐྱེད་དེ། དེའི་ལྟེ་བའི་དབུས་ཀྱི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པས་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་གཞལ་ཡས་ཁང་དང་བཅས་པ་སྐད་ཅིག་གི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་བསྐྱེད་ནས། དེ་ཡང་ཞལ་བཞི་པ་ཕྱག་བཅུ་གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ནས། སྐུ་ལུས་མཛེས་ཤིང་ཡིད་འཕྲོག་པ། ། ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་ནི་རྒྱུད་ནས་གསལ་ཏེ། མ་ཕྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐུ་གཡས་སྐྱེས་པ་གཡོན་བུད་མེད་མཚན་གཉིས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའོ། ། དོན་ཐབས་ཤེས་རབ་པོ། ། བསྙེན་པའོ། ། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་མ་ནི་ དཀར་མོ་སེང་གེའི་གདོང་པ་ཅན། བྱང་དུ་ལཱ་མ་ལྗང་གུ་ཕག་གི་གདོང་ཅན། ནུབ་ཏུ་དུམ་སྐྱེས་མ་དམར་མོ་གླང་པོའི་གདོང་ཅན། ལྷོར་གཟུགས་ཅན་མ་སེར་མོ་རྟའི་གདོང་ཅན།

This is a brief presentation stating: "I shall explain the Vārāhy-abhisaṃbodhi-mūlatantra, the essence of the pith instructions, which is the condensed Māyājāla-saṃvara-tantra of the Indivisible Goddess Ḍākinī. This condensed root tantra was kept secret in other tantras, and even its name was not revealed. It accomplishes the three accomplishments of desired aims, even from the Mūlatantra in One Hundred Thousand Verses." The detailed explanation is as follows: it is a condensed essence of the thirty-seven goddesses of the maṇḍala of the miraculously born Vajravārāhī, which perfectly bestows the three accomplishments. If one wishes to meditate upon this, first meditate on the yoga of the immeasurables, the blessing, the protection, the accumulation of merit, and emptiness. Then, having generated the four elements, Mount Meru, the crossed vajra, and the lotus, one generates Vajravārāhī together with the celestial palace in an instant through the yoga of the moon maṇḍala at the center of the hub, via the stages of awakening from the āli and kāli vowels and consonants. Regarding her description from "four-faced and twelve-armed" up to "her body is beautiful and captivating," the colors and hand implements are clear from the tantra. "Indivisible" (abhedya) means that her right side is male and her left side is female, uniting the two characteristics. This is the meaning of method and wisdom; it is the stage of approach. The ḍākinī of the eastern direction is white with a lion's face. In the north is Lāmā, green with a pig's face. In the west is Khaṇḍarohā, red with an elephant's face. In the south is Rūpiṇī, yellow with a horse's face.

དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་རྡོ་རྗེའི་ཕྲེང་བས་བསྐོར་བ། མཚམས་སུ་བུམ་པ་བཞི་དང་ཐོད་པ་བཞི་དགོད་དོ། ། དེའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ ཕྱོགས་བཞིར་འཁོར་ལོ་རྩིབས་དྲུག་པ་བཞི་དགོད་དོ། ། ཤར་ལ་སོགས་པ་རྩིབས་དྲུག་གི་དབུས་སུ་ཤར་དུ་མཱ་མ་ཀཱི་དབུས་སྔོ་བ། གཡས་དཀར་བ་གཡོན་དམར་བ། བྱང་དུ་སྤྱན་མ་དབུས་དཀར་བ་གཡས་སྔོ་བ། གཡོན་དམར་བ། ནུབ་ཏུ་སྒྲོལ་མ་དབུས་ལྗང་གུ་གཡས་དཀར་བ་གཡོན་ དམར་བ། ལྷོར་གོས་དཀར་མོ་དབུས་དམར་བ། གཡས་སེར་བ། གཡོན་ལྗང་བ། ཕྱག་དྲུག་པ་མཱ་མ་ཀཱི་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ། སྤྱན་མ་འཁོར་ལོ་དང་དྲིལ་བུ། སྒྲོལ་མ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ། གོས་དཀར་མོ་པདྨ་དང་དྲིལ་བུ་བསྣམས་ནས་པདྨ་ལྟར་གར་བསྐོར་བའོ། ། ཕྱག་གཞན་བཞི་ནི་ཐོད་ པ་དང་ཁ་ཊྭཱཾ་གཡོན་ན། ཅང་ཏེའུ་དང་རྡོ་རྗེ་གྲི་གུག་གཡས་ཀྱིས་བསྣམས་པ་ཤར་ལ་སོགས་པ་དྲུག་པོ་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་དང་སྦྱར་རོ། ། ཤར་གྱི་རྩིབས་སྔོན་པོ་དྲུག་ལ་རབ་གཏུམ་མ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་གི་དཀར་མོ་དང་ལྗང་གུ་ཕྱེད་གཟུགས་མ་ཐོད་པ་དང་ཁ་ཊྭཱཾ་ག་འཁོར་ལོ་དང་ཅང་ ཏེའུ་དང་གྲི་གུག་བསྣམས་པའོ། ། བྱང་གི་རྩིབས་ལྗང་གུ་དྲུག་ལ་སྔོ་བ་དང་སེར་བའི་ཕྱེད་གཟུགས་མ། རྡོ་རྗེ་དང་ཐོད་པ་དང་ཁ་ཊྭཱཾ་ག་ཅང་ཏེའུ་དང་གྲི་གུག་གོ། ། ནུབ་ཀྱི་རྩིབས་དམར་པོ་དྲུག་ལ་ལྷ་མོ་དམར་བ་དང་། སེར་བའི་ཕྱེད་གཟུགས་མ་པདྨ་དང་ཐོད་པ་དང་། ཁ་ཊྭཱཾ་ག་དང་ཅང་ཏེའུ་དང་ གྲི་གུག་གོ། ། ལྷོའི་རྩིབས་དྲུག་ལ་ལྷ་མོ་སེར་མོ་དང་། དམར་བའི་ཕྱེད་གཟུགས་མ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་དང་ཐོད་པ་ཁ་ཊྭཱཾ་ག་དང་ཅང་ཏེའུ་དང་གྲི་གུག་གོ། །

Outside of that, it is encircled by a vajra garland. At the intermediate points, one should arrange four vases and four skull cups. Outside of that, in the four directions, one should arrange four six-spoked wheels. In the center of the six spokes of the east and so forth: in the east is Māmakī, blue in the center, white on the right, and red on the left; in the north is Locanā, white in the center, blue on the right, and red on the left; in the west is Tārā, green in the center, white on the right, and red on the left; in the south is Pāṇḍaravāsinī, red in the center, yellow on the right, and green on the left. These six-armed goddesses hold a vajra and bell, a wheel and bell, a crossed vajra and bell, and a lotus and bell, respectively, and perform a lotus dance. Their other four hands hold a skull cup and khaṭvāṅga in the left, and a hand-drum and vajra-knife in the right. All six of these, in the east and so forth, are to be associated with the twenty-four sites. On the six blue spokes of the east are the six, beginning with Pracaṇḍā; they are white and green, with half-human forms, holding a skull cup and khaṭvāṅga, a wheel, a hand-drum, and a knife. On the six green spokes of the north are the blue and yellow half-human forms, holding a vajra, skull cup, khaṭvāṅga, hand-drum, and knife. On the six red spokes of the west are the red goddesses and the yellow half-human forms, holding a lotus, skull cup, khaṭvāṅga, hand-drum, and knife. On the six spokes of the south are the yellow goddesses and the red half-human forms, holding a crossed vajra, skull cup, khaṭvāṅga, hand-drum, and knife.

ལྷ་མོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཞལ་གཅིག་པ་སྤྱན་གསུམ་པ་ཕྱག་བཞི་པ་རང་དང་མཐུན་པའི་རོའི་གདན་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ལ་བཞུགས་པའོ། ། ཤར་གྱི་ རྩིབས་དྲུག་ལ་རྡོ་རྗེའི་ཕྲེང་བས་བསྐོར་བ། བྱང་འཁོར་ལོའི་ཕྲེང་བས་བསྐོར་བ། ནུབ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེའི་ཕྲེང་བས་བསྐོར། ལྷོ་པདྨའི་ཕྲེང་བས་བསྐོར། དབུས་རྡོ་རྗེའི་ཕྲེང་པས་བསྐོར། ཟུར་བཞིར་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་གྱི་སྟེང་དུ་གཤིན་རྗེ་བརྟེན་མ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོ་བཞི་བྲི། མཚམས་ དང་སྒོ་ཐམས་ཅད་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེའི་ཕྲེང་བས་བསྐོར། ཤར་ཁྭ་གདོང་མ་སྔོ་དམར་ཕྱེད་གཟུགས། བྱང་འུག་གདོང་མ་ལྗང་བ་དང་དམར་བ་དང་ཕྱེད་གཟུགས། ནུབ་ཁྱི་གདོང་མ་དཀར་བ་དང་སེར་བ་ཕྱེད་གཟུགས། ལྷོར་ཕག་གདོང་མ་ལྗང་བ་དང་སྔོ་བའི་ཕྱེད་གཟུགས། ཤར་ལྷོར་གཤིན་ རྗེ་བརྟན་མ་མ་ཧེའི་གདོང་། ལྷོ་ནུབ་ཏུ་གཤིན་རྗེ་ཕོ་ཉ་མོ་བོང་བུའི་གདོང་། ནུབ་བྱང་དུ་གཤིན་རྗེ་མཆེ་བ་མོ་རྔ་མོའི་གདོང་། བྱང་ཤར་དུ་གཤིན་རྗེ་འཇོམས་མ་རྟའི་གདོང་། གཡོན་གྱི་དང་པོས་ཐོད་པ་དང་ཁ་ཊྭཱཾ་ག་གཟུང་པ། གཡོན་གྱི་གཉིས་པས་མགོ་བོ་སྐྲ་དང་བཅས་པ་གཟུང་བ་དང་། གཡས་ ཀྱི་དང་པོ་གྲི་གུག། གཉིས་པ་ཅང་ཏེའུ་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་པའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པའི་ཉེ་བསྙེན་ནོ། ། ལྷག་མའི་མཚན་ཉིད་རྒྱན་དང་དབྱིབས་རྒྱུད་ན་གསལ། ཕྱི་རོལ་ནས་བསྐོར་བའི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ལྷ་མོ་ནི། གཟུགས་རྡོ་རྗེ་མ་མེ་ཏོག་དང་སྤོས་དང་མར་མེ་ཐོགས་པ། དྲི་རྡོ་རྗེ་མ་དྲི་ཆབ་ཐོགས་པ། རོ་རྡོ་རྗེ་མ་ལྷ་བཤོས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་དང་བྱུག་པ་ཐོགས་པ། རེག་བྱ་རྡོ་རྗེ་མ་ལྷའི་གོས་ཐོགས་པ།

All those goddesses have one face, three eyes, and four arms, and they sit upon twenty-four corpse seats corresponding to themselves. The eastern spokes are encircled by a garland of vajras; the northern is encircled by a garland of wheels; the western is encircled by a garland of crossed vajras; the southern is encircled by a garland of lotuses; and the center is encircled by a garland of vajras. At the four corners, upon crossed vajras, one should draw the four goddesses beginning with Yamadāḍhī. All the intermediate directions and gates are encircled by a garland of crossed vajras. In the east is Kākāsyā, blue and red, in a half-human form. In the north is Ulūkāsyā, green and red, in a half-human form. In the west is Śvānāsyā, white and yellow, in a half-human form. In the south is Śūkarāsyā, green and blue, in a half-human form. In the southeast is Yamadāḍhī with the face of a buffalo. In the southwest is Yamadūtī with the face of a donkey. In the northwest is Yamadaṃṣṭriṇī with the face of a camel. In the northeast is Yamamathani with the face of a horse. With the first left hand they hold a skull-cup and a khaṭvāṅga; with the second left hand they hold a head together with its hair. With the first right hand they hold a curved knife; the second right hand holds a hand-drum (ḍamaru) that resounds with a most terrifying sound. This is the stage of "close approach." The remaining characteristics, ornaments, and shapes are clear in the tantra. As for the goddesses of the sensory qualities encircling the exterior: Rūpavajrā holds flowers, incense, and a lamp; Gandhavajrā holds scented water; Rasavajrā holds a garland of divine food and ointments; and Sparśavajrā holds divine garments.

སྒྲ་རྡོ་རྗེ་མ་སིལ་སྙན་ཐོགས་ནས་མཆོད་པ་བྱེད་པའོ། ། དེ་ལ་སོགས་ཏེ་མཐའ་ཡས་མཆོག་གི་གླིང་བུ་དང་། པི་ཝང་དང་། རྫ་རྔ་དང་རྔ་རིང་དང་རྔ་དྲ་བ་ཅན་དང་རྔ་ཟླུམ་དང་རྔ་བོ་ཆེ་དང་། པ་ཊ་ཧ་དང་། སྒེག་མོ་དང་ཕྲེང་བ་མ་དང་གླུ་མ་དང་གར་མ་དང་། བདུད་རྩི་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་འདིའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྩིག་པ་ནི། པཉྩ་རཱ་ག་ཕ་གུ་ཡི་དྭགས་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་རོ་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་དང་དམར་པོ་དང་ལྗང་གུས་བརྩིགས་པའོ། ། དུར་ཁྲོད་བརྒྱད་དང་། རྡོ་རྗེ་ར་བ་མེ་འོད་ ཀྱིས་བསྐོར་བའོ། ། ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པ་ནི། ལུས་ལ་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དགོད་པར་བྱའོ། ། སོ་དང་སེན་མོ་ནི་མགོ་བོའི་མིང་ཡིན་ནོ། ། སྣབས་ནི་པུས་མོའི་མིང་ཡིན་ཏེ། ཁམས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ལྷ་མོར་བསྒོམས་པས་སོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་འཆད་དོ། ། ཡང་ན་ཁམས་ ཉིད་ཡིན་པར་འཐད་དོ། ། དེའི་རྒྱས་བཤད་ནི་པུལླིར་མ་ལ་ཡར་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་མགོ་བོར་གཏུམ་མིག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཀུ་ལུ་ཏཱ་པུས་མོར་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་བརྩོན་ཆེན་མའི་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གནས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་དབུས་སུ་དཔའ་བོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་བསྒོམས་ཏེ། སྒོ་མ་བརྒྱད་ཀྱང་མིག་ལ་ སོགས་པའི་སྒོ་བརྒྱད་ལ་དགོད་པ་ཁ་བསྐང་ངོ་། ། ཐུགས་ཀར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་ས་ལ་སོགས་པ་ཁམས་ལྔའི་ལྷ་མོ་སྔ་མ་བཞིན། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན། མིག་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ལྷ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན། ཡིད་མི་འཁྲུགས་པའི་སྙིང་གར་ཐུགས་ཀྱི་ འཁོར་ལོ། ངག་འོད་དཔག་མེད། ལྐོག་མར་གསུང་གི་འཁོར་ལོ། །

Śabdavajrā performs the offering by holding cymbals. In addition to these, there are the goddesses of the infinite supreme [realm], such as those holding flutes, lutes, clay drums, long drums, lattice drums, round drums, and great drums, as well as the pataha drum; and the goddesses of charm, garlands, song, and dance, and the five nectars (amṛta) and so forth. The outer wall of this maṇḍala is constructed of five-colored bricks—blue, yellow, red, and green—shaped like hungry ghosts (preta). It is surrounded by the eight charnel grounds and a vajra fence of blazing fire. Regarding the meditation on the body maṇḍala, the deities should be arranged upon the body according to their respective order. Teeth and nails are the names for the head. Mucus is the name for the knees; some explain that this is because the twenty-four elements are meditated upon as goddesses. Alternatively, it is more appropriate to consider them as the elements themselves. The detailed explanation is as follows: from the solar maṇḍala at the head in Pullīramalaya called Caṇḍākṣī, up to the solar maṇḍala at the knees in Kulutā called Mahāvīryā, one meditates on the twenty-four heroes in the center of the twenty-four sites. The eight gatekeepers are also to be added, arranged upon the eight gates of the eyes and so forth. In the heart, within the wisdom wheel (jñānacakra), the goddesses of the five elements, earth and so forth, are as before. The deities of the aggregates, such as form, are also as before. The deities of the sense bases, such as the eyes, are also as before. In the heart of the unshakeable mind is the mind wheel; in the throat is the speech wheel of Amitābha.

ལུས་རྣམ་སྣང་དཔྲལ་བར་སྐུའི་འཁོར་ལོ་སྒྲུབ་པའོ། ། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ནི། དེ་ལྟར་དགོད་པ་བྱས་ནས་ནི། ། ཞེས་པ་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་གོ་ཆ་དྲུག་བསྐོན་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ། དེ་བལྟས་ནས། ཕྱག་བྱ་བ་ མཆོད་བསྟོད་ལུས་ལ་བཅུག་ནས་ལྷའི་དངོས་པོ་ཀུན་དང་ཐ་མི་དད་པའི་དེའི་ངོ་བོར་བྱའོ། ། དབང་བསྐུར་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་སྤྱན་དྲངས་ནས་མཆོད་པ་དང་། དམ་ཚིག་གི་ཆུ་ལ་སོགས་པས་དབང་བསྐུར་བ་དང་། ཐ་མར་རོ་གཅིག་པར་བསྒོམ་མོ། ། དེའི་སྙིང་ག་ནུ་མའི་བར་དུ་མ་ཕྱེད་ཀྱི་དབང་ ཕྱུག་མའི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་ལ་བུམ་པ་བཞིའི་ཐོད་པའི་བདུད་རྩིའི་རོས་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་མཆོད་ལ། ལུས་སྐུ་དང་། ངག་གསུང་དང་། ཡིད་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལས་དམ་ཚིག་གི་ལྷ་མོ་འོད་ཟེར་སྤྲོས་པས་སེམས་ཅན་ཡང་ལྷར་བསྐྱེད། སེམས་མེད་པའི་བེམས་པོ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཡང་ལྷར་ བསྐྱེད། རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་འཁོར་ལོ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བཟླས་པ་བྱའོ། ། དམ་ཚིག་གི་མཆོག་ངག་གི་བཟླས་པ་ནི་ཡུམ་གྱི་སྙིང་པོ་དང་ཉེ་སྙིང་ནི་གསལ། འཁོར་གྱི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱི་སྔགས་ནི། ཨོཾ་ཌཱ་ཀི་ནི་ཡེ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ་ཅེས་བྱ་བ་ནས། ཨོཾ་ཡ་མ་མ་ཐཱ་ནི་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ་ཅེས་ པའི་བར་དུ་སྔགས་ཀྱི་བཟླས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱའོ། ། བཟླས་པས་དུབ་ན་ཐོད་པ་བཞི་ལས་ཞི་བའི་བཏུང་བ་བདུད་རྩི་མྱངས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམས་ལ་ལྷ་ཐམས་ཅད་ལ་བདུད་རྩིའི་དམ་ཚིག་གིས་མཆོད་དོ། ། དེ་ནས་སེམས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་ནི།

The body is the accomplishment of the body-cakra at the forehead of Vairocana. As for the great accomplishment: "Having thus performed the arrangement," it means that after donning the six armor-mantras of the heroes and heroines, the wisdom-maṇḍala is invited. Having beheld it, one performs prostrations, offerings, and praises, and then causes it to enter the body, making it of the same essence as the deity, inseparable from all divine entities. Having invited the wisdom-sattva for the empowerment, one performs the empowerment with the samaya-water and so forth, and finally meditates on the single taste. In the space between the heart and the breasts, one meditates on the maṇḍala of the sovereign Māmakī. One offers to the maṇḍala with the flavor of the amṛta from the skull-cups of the four vases. From the body as the body-cakra, the speech as the speech-cakra, and the mind as the mind-cakra, light rays are emitted from the samaya goddesses, generating sentient beings as deities. Even the inanimate, material world of the vessel is generated as deities. One should perform the illusory maṇḍala, free from conceptual construction, and the wisdom recitation. Regarding the supreme samaya of verbal recitation: the heart and near-heart mantras of the consort are clear. As for the mantras of the surrounding goddesses, from "Oṃ ḍākinīye hūṃ hūṃ phaṭ" up to "Oṃ yamamathāni hūṃ hūṃ phaṭ," the mantra recitation should be completed in its entirety. If one becomes weary from recitation, one should taste the peaceful drink of amṛta from the four skull-cups, meditate on the equality of all phenomena, and offer to all the deities with the samaya of amṛta. Then, as for the meditation on the mind-maṇḍala:

བྱང་ཆུབ་ ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཆོས་བདག་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་མོ་རྣམས་བཅུག་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བདག་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་བསྒོམ་མོ། ། འདི་ནི་དོན་དམ་སྙིང་པོ་ལས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། ། མཚན་མ་མེད་པ་བསྒོམས་ནས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་མཚན་ མ་མེད་པའི་དེ་ཉིད་ལྷ་མོ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་གནས་དེར་འབྲས་བུའི་ཚོད་ཙམ་གྱི་ཐིག་ལེའི་ལྷ། ལྷའི་མིག་གིས་བལྟ་བར་བྱའོ། ། ཚད་ཇི་ཙམ་ཞེ་ན། རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་མཉམ་པའི་ཐིག་ལེའི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་མོ། ། ཡང་ན་སྐྲའི་རྩེ་མོ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་གཤེགས་པའི་ཚད་ཙམ་གྱི་ལྷ་མོ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ གྱི་བྷ་གའི་དབུས་སུ་ཧེ་རུ་ཀ་དང་བཅས་པའི་ལྷ་མོའི་འཁོར་ལོ་ཁ་གདོང་མ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་ནས་བསྐོར་བ་བསྒོམ་མོ། ། དེ་ནས་རྫུས་སྐྱེས་བཤད་ནས་མངལ་སྐྱེས་འདི་ལྟར་བསྒོམ་སྟེ། ཡང་ན་མ་ཕྱེད་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ་དང་འཁྱུད་པའི་བདག་པོ་ཧེ་རུ་ཀ་མཁའ་འགྲོ་མ་བཞིས་བསྐོར་བ་ མངལ་སྐྱེས་ཀྱིས་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་ཕན་ཚུན་བདག་པོར་བྱས་ནས། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་རྒྱུའི་ཧེ་རུ་ཀ་དང་། སོགས་པས་ལྷ་མོའི་འཁོར་ལོ་མངལ་སྐྱེས་ནས་བསྐྱེད་པ་དང་། རྒྱུའི་ཧེ་རུ་ཀ་ཞུ་བ་དང་། འབྲས་བུའི་ཧེ་རུ་ཀ་བསྐྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་མངལ་སྐྱེས་ཀྱིས་ བསྐྱེད་ནས། གྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱིས་སྦྱོར་བའི་ཁམས་གསུམ་གྱི་བདག་པོ་ཆེན་པོ་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་ནས།

Regarding awakening: having integrated the thirty-seven factors of awakening into the emptiness of the selflessness of phenomena as the goddesses of the maṇḍala, one meditates on the perfection of wisdom, the nature of phenomena that is selfless. This should be understood from the Ultimate Essence (Paramārthasāra). Having meditated on the absence of marks, one should view with the divine eye the deity of the drop, the size of a fruit, at the location of the thirty-seven goddesses—the reality of the markless phenomena of dependent origination. If one asks what the size is: one meditates on a wheel of drops equal in number to the subtle particles. Alternatively, one meditates on the maṇḍala of the thirty-seven goddesses, including Heruka, in the center of the bhaga, surrounded on the outside by the eight goddesses such as Khaḍgāsyā, each the size of a hundred-thousandth of a hair-tip. Then, having explained the miraculous birth, the womb-born is meditated upon as follows: alternatively, the womb-born is to be meditated upon as the Lord Heruka embraced by the Mistress Aṣṭāṅgī, surrounded by the four ḍākinīs. Having made the heroes and heroines mutual lords, one generates the maṇḍala of goddesses from the womb-born causal Heruka and so forth. Possessing the application of the melting of the causal Heruka and the generation of the resultant Heruka, and having generated the womb-born [deities], one attains the siddhi of the Great Lord of the Three Realms, the glorious Heruka, through the application of the three samādhis, such as the twenty-four accomplished yoginīs.

ལྷའི་མིག་མེད་པ་ལ་མི་སྣང་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ས་ལ་སྤྱོད་པ་འགྲུབ་བོ། ། གལ་ཏེ་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ མ་གྲུབ་ན། ཐ་མ་མིའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ། འབྲིང་ལྷའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་འགྲུབ་བོ། གལ་ཏེ་མ་གྲུབ་ན་བསྐྱར་བའི་ཆོ་ག་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བཤད་པ་ནི། སྦྱོར་བའི་ཆོ་ག་འདི་ཡིས་ནི། ། འཆི་བདག་ཕྱོགས་ནི་བཅོམ་ཞིང་ཟད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་འདིས་དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བ་བརྒྱད་ འཇོམས་སོ། ། ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་ཚེ་རིང་བའི་འབྲས་བུ་འདོད་པའི་མཆོད་པ་གང་གིས་བྱ་ཞེ་ན། མཚམས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བ་བྱེད་པའི་སྡིག་ཅན་མཁས་པས་སྔགས་ཀྱི་མཐུས་སྲོག་དང་ཕྲལ་ནས་མཆོད་པ་བྱའི་ལས་གཞན་དུ་དགེ་བ་བྱེད་པ་སྡོམ་པ་ཅན་སྲོག་ དང་ཕྲལ་ན་དངོས་གྲུབ་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། ། སྲོག་དང་འབྲལ་བའི་ཐབས་ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེ་ན། བག་ཟན་ལ་ཕྱུགས་ཀྱི་གཟུགས་བྱས་ལ། དེ་མར་ལ་བཙོས་པའི་ལིངྒ་གསོད་པའི་སྦྱོར་བས་དུམ་བུར་བཅད་ནས་རྣལ་འབྱོར་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལ། སེམས་ཅན་འདི་ནི་མཚམས་མེད་པ་ལྔ་བྱེད་པ། རྡོ་རྗེ་སློབ་ དཔོན་སྨོད་པ། རྡོ་རྗེ་སྤུན་ལ་སྡང་བ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་དགྲ་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་ཀྱིས་སྲོག་དང་ཕྲོལ། མགོ་ཆོད། སྙིང་ཕྱུང་། པགས་པ་ཤུས་ཞེས་བཟླས་ཞིང་ཆེ་གེ་མ་མ་ར་ཡ་ཕཊ་ཅེས་སྔགས་ཀྱི་སྦྱོར་ཀའི་བསྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བས་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ལྷ་མོ་དང་། སྲིང་མོ་ལ་དབུལ་བ་ འམ། མཆོག་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་པའམ། བར་མ་ཞིང་སྐྱེས་སམ། བུ་མོ་སྔགས་སྐྱེས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དགའ་བ་བཞིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཉམ་པར་སྦྱོར་བས།

For the sake of sentient beings who do not appear to those without the divine eye, the accomplishment of the earth-dwelling [deities] is achieved. If the supreme accomplishment is not achieved, the lowest is the accomplishment of a human cakravartin, and the middling is the accomplishment of a divine cakravartin. If that is not achieved, the ritual for repetition—the gaṇacakra—is explained: "By this ritual of application, the side of the Lord of Death is conquered and exhausted." This means that by this gaṇacakra, the eight types of untimely death are overcome. If one asks, "With what offering should one perform the gaṇacakra when desiring the result of long life?" the wise should perform the offering by severing the life-force of a sinful person who commits the five acts with immediate retribution and so forth, through the power of mantra. If one severs the life-force of a virtuous person who observes vows, the accomplishment will be destroyed. If one asks, "How should the method of severing the life-force be performed?" one should fashion the form of a beast from dough. Having cooked it in butter, one should cut the liṅga into pieces using the ritual of slaying. Then, to the thirty-seven yoginīs, one should recite: "This sentient being commits the five acts with immediate retribution, reviles the Vajra Master, is hostile toward Vajra siblings, and is an enemy of the Three Jewels. O ḍākinīs, sever his life-force! Cut off his head! Pull out his heart! Flay his skin!" Reciting "So-and-so, māraya phaṭ," through the application of the mantra ritual, one should offer it to the goddesses and sisters of the gaṇacakra. Alternatively, one should enter into union with the four joys through the absorption of the supreme jñāna-born, the middling field-born, or the daughter mantra-born, and offer it to the sisters of the gaṇacakra. Or, if the supreme jñāna has arisen, or the middling field-born, or the daughter mantra-born, one should enter into union with them through the absorption of the four joys.

དམ་ཚིག་གི་མཆོག་མངོན་སྤྱོད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། རང་གི་ལྷའི་འཁོར་ལོའི་སྦྱོར་བས་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ཡང་ལོངས་སྤྱད་ཅིང་དབུལ་ བར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཕག་མོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ལྟེ་བར་སྡིགས་མཛུབ་ཀྱིས་ཕུལ་ནས། མཁའ་འགྲོ་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་མདུང་རྩེ་ལྟ་བུའི་འོད་ཟེར་གྱིས་སྒོ་དགུ་ལ་ཞུགས་ནས། སྙིང་གའི་པདྨ་ཕུག་ནས་ཁྲག་འཐུང་བར་བསམ་ཞིང་། མཁའ་འགྲོ་མས་ཟོས་པས་སངས་རྒྱས་ སུ་འགྱུར་གྱི། ངན་སོང་གསུམ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་དོན་འདི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། མ་ཕྱེད་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ་བསྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལས་སྦྱོར་བ་སྔོན་འགྲོའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། དངོས་གཞིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་དང་། རྗེས་ལྡང་བའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། ཐུན་མཚམས་ ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ཞིབ་མོ་རྣམ་པར་འཐག་པའི་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་བསྒོམ་མོ། ། འདིར་ནི་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྤྲོ་བསྡུ་བསྒོམ་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་མཚན་མེད་བསྒོམ་པ་དང་། ལྷའི་གནས་སུ་ཐིག་ལེ་བསྒོམ་པ་དང་། ལྷ་མོའི་བྷ་གའི་དབུས་སུ་ཕྲ་མོ་བསྒོམ་པ་དང་། བྷ་གའི་དབུས་སུ་ཧེ་རུ་ཀ་ཡུམ་བཞི་དང་བཅས་པ་བསྒོམ་པ་དང་། མངལ་སྐྱེས་ཀྱི་རིམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། བསྐྱར་བའི་ཆོ་ག་མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་དང་བཅས་པ་ནི། རྩ་བའི་རྒྱུད་ཕག་མོ་མངོན་པར་འབྱུང་བའི་ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ལྟར་མ་ཕྱེད་ཀྱི་དབང་ ཕྱུག་མ་བཤད་ནས། འཁོར་ལོ་སྤངས་པའི་རེ་མིག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་དགའ་བའི་ངོར། དེ་ནས་གཞན་ཡང་བཤད་བྱ་བ། །

The supreme samaya should be accomplished through wrathful activity (abhicāra). Through the application of one’s own deity’s maṇḍala, one should enjoy and offer the five sensory qualities. Then, through the absorption of Vārāhī, one should thrust [the victim] at the navel with the threatening gesture. One should visualize that all the ḍākinīs of the maṇḍala enter the nine orifices with spear-like rays of light, pierce the lotus of the heart, and drink the blood. By being consumed by the ḍākinīs, [the victim] becomes a buddha, and not otherwise, such as in the three lower realms. The meaning of this is shown as follows: from the yoga of meditating on the indivisible Īśvarī, one should meditate on the forty-eight methods of accomplishment, which include the preliminary yoga of application, the yoga of the main absorption, the yoga of the subsequent arising, and the yoga of the intervals, all finely and thoroughly analyzed. Here, the reasons for accomplishing the siddhis are: meditating on the radiation and reabsorption; meditating on the signless wheel of the mind; meditating on the drop at the location of the deity; meditating on the subtle [drop] in the center of the goddess’s bhaga; meditating on Heruka together with the four consorts in the center of the bhaga; meditating on the stages of birth from a womb; and meditating on the feast wheel (gaṇacakra) of wrathful activity as a ritual of renewal. This is the commentary on the twelfth chapter of the Root Tantra, the Vārāhy-abhyudaya. Having thus explained the indivisible Īśvarī, for the sake of those who delight in the maṇḍala of the grid that abandons the wheel, it is said: "Furthermore, that which is to be explained next..."

ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། དཔའ་བོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་གནས་འཁོར་ལོ་སྤངས་པའི་རེ་མིག་ལ་དགོད་པའི་མན་ངག་བཤད་ པར་དམ་བཅའ་བའོ། ། སྔོན་གྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་བརྒྱུད་པ་དང་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བླ་མ་བརྒྱུད་པ་ལས། གཞན་དུ་འདོད་རྒྱལ་གྱིས་དྲིས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་རྣལ་འབྱོར་ལྔ་དང་། ལྡང་བའི་རྣལ་འབྱོར་བདུན་བསྐྱེད་ནས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔའི་རིམ་པ་ ལས་ལྷ་དང་གཞལ་ཡས་ཁང་རྫུས་སྐྱེས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་གཞལ་ཡས་ཁང་ནི་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྤངས་པའི་རེ་མིག་དགུ། གསུང་རེ་མིག་དམར་པོ་བརྒྱད། སྐུ་ཡང་རེ་མིག་དཀར་པོ་བརྒྱད་དེ་བཅུ་དྲུག་གོ། ། རེ་མིག་དགུ་པའི་དབུས་སུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣ་ཚོགས་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་དེའི་དབུས་ སུ་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་དང་། མཉམ་པ་ཉིད། ཧཱུཾ་སོ་སོར་རྟོག་པ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་འོད་ཟེར་སྤྲོ་བསྡུ་བྱ་བ་ནན་ཏན། དེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་ཧེ་རུ་ཀ་རྣམ་པར་བསྒོམ་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། ཞལ་ལྔ་ཕྱག་ནི་བཅུ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཐུགས་རྗེའི་ཆགས་པས་རྣམ་ པར་མྱོས། ། ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་ནི་གོ་སླའོ། ། བསྙེན་པའོ། ། ཤར་གྱི་འདབ་མ་ལ་མཁའ་འགྲོ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཧེ་རུ་ཀ་ཡི་རྣམ་པར་བསྒོམ། ། ཞེས་པའི་བར་ནི་པདྨ་བརྒྱད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གྲི་གུག་གིས་བསྐོར་བའོ། ། དེའི་ཕྱི་རོལ་ས་གཞི་སྔོན་པོ་ཀ་བ་བརྒྱད་དང་།

Thus it is said, and so forth. This is the commitment to explain the pith instructions for arranging the twenty-four heroes and thirty-seven yoginīs upon the grid of the abandoned cakras. This is not something asserted through mere arbitrary desire, but is derived from the lineage of the yoginīs who attained accomplishment in the past and the lineage of the gurus of the past buddhas. First, having generated the five preliminary yogas and the seven yogas of arising, one proceeds through the stages of the five manifest awakenings. Within the celestial mansion generated through miraculous birth, there are nine grid squares for the abandoned mind-cakra, eight red grid squares for the speech-cakra, and eight white grid squares for the body-cakra, totaling sixteen. In the center of the nine-grid square is a wisdom variegated eight-petaled lotus. In its center are the vowels and consonants, the union of sun and moon, the mirror-like wisdom, the wisdom of equality, the syllable HŪṂ as the wisdom of discernment, and the wisdom of all-accomplishing activity through the radiation and reabsorption of Vajrasattva’s light rays. From the total transformation of these, one meditates on Heruka, which is the wisdom of the dharmadhātu. From the passage beginning with "five faces and ten arms" up to "completely intoxicated by the passion of compassion," the body color and hand implements are easy to understand. This is the stage of approach. From "on the eastern petal is the ḍākinī" up to "meditate in the form of Heruka," the eight petals of the wisdom-cakra are surrounded by curved knives. Outside of that is a blue ground with eight pillars.

རྡོ་རྗེ་ར་བ་གྲུ་བཞིས་བསྐོར་བའི་རེ་མིག་བརྒྱད་ལ་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་མིང་དང་སྐུ་མདོག་ནི་གསལ། དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་ས་གཞི་དམར་པོ་པདྨ་རཱ་གའི་ཀ་བ་བརྒྱད་པདྨའི་ཕྲེང་བས་གྲུ་བཞིར་བསྐོར་བ། དེའི་རེ་མིག་བརྒྱད་ལ་གསུང་གི་འཁོར་ལོའི་ལྷ་དགོད་པ་གསལ་ལོ། ། དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་སྐུའི་ འཁོར་ལོ། ། ས་བཞི་དཀར་པོ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཀ་བ་བརྒྱད་འཁོར་ལོའི་ཕྲེང་བས་གྲུ་བཞིར་བསྐོར་བ། དེའི་ནང་དུ་སྐུའི་འཁོར་ལོ་བརྒྱད་དགོད་དོ། ། སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་དང་རྒྱན་ནི་རྒྱུད་ན་གསལ་ལོ། ། སྒོ་སྲུང་དང་ཟུར་གྱི་ལྷ་མོ་རྣམས་ནི་གཞུང་ལུགས་དུ་མ་མཐོང་བའི་ མཁས་པས། ཁྭ་གདོང་མ་དབུས་མ་ཁྭ་དང་གཡས་པ་བྱ་རོག་དང་། གཡོན་པ་ཆུ་སྐྱེར་གྱི་ཞལ་ཡིན་ནོ། ། བྱ་གདོང་ནི་འུག་པའི་གདོང་ཅན་མ་ནི་གཡས་པ་འུག་པ་དང་། གཡོན་པ་བྱི་ལའི་གདོང་ཅན་ནོ། ། ནུབ་ཀྱི་ཁྱི་གདོང་ཅན་ནི། གཡས་པ་ཁྱི་དང་གཡོན་པ་སེང་གེའི་གདོང་ཡིན་ནོ། ། ལྷོའི་ ས་འཛིན་ཕག་རྒོད་མ་ནི་གཡས་པ་ཕག་དང་གཡོན་པ་ལུག་གི་གདོང་ཅན་ནོ། ། ལྷ་མོ་ཐམས་ཅད་དང་དཔའ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ་སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་ནི་རྒྱུད་ན་གསལ་ལོ། ། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་གདུལ་བྱ་མོས་པའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་འཁོར་ལོ་མེད་པ་གྲུ་བཞི་རིམ་པ་ གསུམ་གྱི་རེ་མིག་ལ་དགོད་པ་དང་། གཤིན་རྗེ་བརྟན་མ་ལ་སོགས་སྒོར་དགོད། ཁྭ་གདོང་མ་ལ་སོགས་པ་མཚམས་སུ་བཀོད་ལ་རང་དང་འདྲ་བའི་ཁྲོ་བོ་བརྒྱད་དང་འཁྱུད་པའི་ཐབས་དང་བཅས་པ་དང་། ནང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷ་མོ་བཞི་ཡང་སངས་རྒྱས་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ་བཞི་དང་འཁྱུད་ པ།

The eight squares surrounded by a square vajra fence clearly show the names and body colors of the deities of the Mind Wheel (citta-cakra). Outside of that, on a red ground of ruby, eight pillars and a lotus garland encircle the area in a square; the arrangement of the deities of the Speech Wheel (vāk-cakra) in its eight squares is clearly shown. Outside of that is the Body Wheel (kāya-cakra). On a white ground, eight pillars of wisdom encircle the area in a square with a garland of wheels; within that, the eight deities of the Body Wheel are to be arranged. Their body colors, hand implements, and ornaments are clearly described in the tantra. Regarding the gatekeepers and the goddesses of the corners, the learned who have seen many scriptural traditions state: the central Crow-Faced One has the face of a crow in the center, a raven on the right, and a waterfowl on the left. The Owl-Faced One has the face of an owl on the right and the face of a cat on the left. The Dog-Faced One in the west has the face of a dog on the right and the face of a lion on the left. The Boar-Faced One in the south has the face of a boar on the right and the face of a ram on the left. All the goddesses and all the heroes have three faces and six arms; their body colors and hand implements are clearly described in the tantra. Since the nirmāṇakāya is the primary object of devotion for those to be trained, it is without a wheel and is arranged in the squares of the three-tiered square. Yamāntakī and the others are placed at the gates, while the Crow-Faced One and the others are placed in the intermediate directions. They are embraced by the eight wrathful deities who resemble themselves, and the four inner wisdom goddesses are also embraced by four Buddhas with three faces and six arms.

སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་བླ་མའི་བཀས་གནས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་དཔའ་བོ་དང་བཅས་པའི་རྣལ་འབྱོར་བཅུ་གཉིས་བསྒོམ་མོ། ། མཚམས་ཀྱི་བུམ་པ་དང་ཐོད་པ་ཡང་བཞག། ཕྱི་རོལ་འདོད་ཡོན་གྱི་ལྷ་ མོས་བསྐོར་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་མ་དཔའ་བོ་དང་འཁྱུད་པ་སྤྲུལ་ནས་མེ་ཏོག་དང་བདུག་སྤོས་ལ་སོགས་པས་མཆོད་པར་བྱའོ། ། ཕྱི་རོལ་གྱི་རྩིག་པ་ཡི་དྭགས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ། སྔོན་གྱི་བླ་མ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མན་ངག་གི་བེམས་པོ་རོའི་རྩིག་པ་ལྔའི་དངོས་ པོ་ནི། དངོས་མེད་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། གྲུ་བཞི་རིམ་པ་གསུམ་གྱི་ཀ་ཞུ་དང་ཀ་ཏན་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་པདྨ་འཁོར་ལོས་མཚན་པ། ས་གཞི་ཡང་སྔོན་པོ་དམར་པོ་དཀར་པོ་སྣ་ཚོགས་པས་འབྱེད་པ་དང་ལྡན་པའོ། ། གནས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་ལུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བཀོད་པ་དང་། ཁམས་ དང་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ལྷ་ཡང་བཀོད་ནས། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེའི་ལྷ་མོ་བཞི་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ནུ་མའི་བར་དུ་དགོད། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་དཔྲལ་བ་ལྐོག་མ་སྙིང་གར་བཀོད་དེ་སྒྲུབ་པའོ། ། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ནི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་སྤྱན་དྲངས་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་མཆོད་ ཡོན་དང་། ཞབས་བསིལ་དང་། མཆོད་པ་ལྔས་མཆོད་དམ་ཚིག་སྣ་ཚོགས་པ་རྐང་བ་བརྒྱད་པའི་ལྷ་མོས་མཆོད། སྣ་ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ཤ་ཆེན་ལྔ་པོ་དག་གིས་མཆོད། དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་གོ་ཆ་གཉིས་བསྐོན།

In accordance with the instructions of the former buddhas and gurus regarding the systems of the abodes, one should meditate on the twelve yogas together with the heroes and heroines, according to the specific inclinations of sentient beings. One should also place the vases and skull-cups at the intermediate points. In the manner of being surrounded by the goddesses of the outer objects of desire, one should emanate the various ḍākinīs embracing the heroes and present offerings of flowers, incense, and so forth. The outer walls are completely surrounded by the forms of pretas. It is taught that the substance of the five walls of corpses—the physical remains of the former gurus and buddhas—is the manifestation of the five non-substantial wisdoms. The pillars and capitals of the three-tiered square structure are marked with vajras, lotuses, and wheels. The ground is also distinguished by various colors: blue, red, and white. Having arranged the cakras of the body of the twenty-four sacred sites, as well as the deities of the elements, aggregates, and sense bases, one should place the four wisdom-vajra goddesses and the wisdom-cakra between the breasts. One accomplishes the practice by arranging the three cakras of body, speech, and mind at the forehead, throat, and heart. For the great accomplishment, one invites the wisdom-being and makes offerings of the outer water for the face, water for the feet, and the five offerings. One should also make offerings with the various samayas and the eight-line goddesses. As for the various distinctions, one should make offerings with the five great meats. One should don the two armors of the heroes and heroines.

དབང་བསྐུར་ནས་མ་ལུས་པར་རོ་གཅིག་པར་བསྒོམ་ལྷ་ ཐམས་ཅད་ལ་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་དང་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་སེམས་དཔའ་མཁས་པས་སྦྱོར་བ་གསུམ་དུ་སྦྱར། རྣམ་དག་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་བསྒོམ། ། ཡང་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བཟླས་པ་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་སྤྲོ་བསྡུ་བསྒོམས་ལ་བཟླས་པ་བྱ། དུས་བཞི་རུ་བདུད་རྩི་ལྔའི་དམ་ཚིག་ རྣམས་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་པ་མཁས་པས་བསྲུང་བར་བྱ། ཁམས་གསུམ་ཁྲག་འཐུང་གི་གཟུགས་ཅན་དུ་བསམས་ནས། འགྲོ་བ་དྲུག་གི་འཁོར་ལོ་འོད་ཟེར་སྤྲོས་པས་ཐུག་མེད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བཞིན་དུ་སྲིད་པ་སྦྱངས་ནས་ཐུགས་ཀར་གཞུག་པར་བྱ་ཞིང་། སྤྲོ་བསྡུ་བྱས་པས་དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་ འཐོབ་བོ། ། དུང་ཆེན་གྱི་ཕྲེང་བ་བླངས་ནས་ངག་གིས་བཟླས་པའི་སྔགས་ནི་རྒྱུད་ན་གསལ། བསྒོམ་པ་དང་བཟླས་པའི་འབྲས་བུའི་སའི་རླུང་འགགས་པས་འདར་བ་དང་། ཆུའི་རླུང་འགགས་པས་གཡོ་བ་དང་། མེའི་རླུང་འགགས་པས་འབར་བ་དང་། རླུང་གི་རླུང་འགགས་པས་མིག་འབར་ བ་དང་། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་འགགས་པས་ཚིག་འཇམ་པའི་རྟགས་དྲུག་ནི་རྡོ་རྗེ་དབབ་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། ། རྟགས་དེ་རྣམས་མ་བྱུང་ན་སྲོག་དང་རྩོལ་བ་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་བཀག་ནས་ཡུམ་ལྟེ་བའི་ཨོཾ་ལས་ཡབ་སྙིང་གའི་ཧཱུཾ་ཁ་སྦྱོར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྤྲོ་བའི་ལེའུ་བཞིའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སྒྱུ་མ་འོད་གསལ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་སྤྲོས་པས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་སྤྲོས་པ་སྟེ་བསྐྱེད་པའི་རྗེས་ལ་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་བསྒོམ་པ་འདི་ནི། མ་འོངས་པའི་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་པ་དང་། གདུལ་དཀའ་བའི་དྲག་པོ་འཇིགས་བྱེད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །

Having conferred the empowerment, meditate on all without exception as being of one taste. The wise should apply the three unions to all the deities: the samayasattva, the jñānasattva, and the samādhisattva. Meditate on the thirty-seven purities. Alternatively, perform the recitation by meditating on the emanation and reabsorption of the three cakras during the wisdom recitation. At the four times, the wise yogi should also maintain the samayas of the five nectars. Visualizing the three realms as having the form of the Herukas, one should purify existence like an endless wheel by emitting light rays from the wheel of the six classes of beings and drawing them into the heart. By performing this emanation and reabsorption, accomplishments are swiftly attained. Taking up a rosary of human bone, the mantra to be recited is clear in the tantra. The results of meditation and recitation are as follows: the cessation of the earth-wind causes trembling; the cessation of the water-wind causes shaking; the cessation of the fire-wind causes blazing; the cessation of the air-wind causes the eyes to blaze; and the cessation of the consciousness-wind causes gentle speech—these six signs are the results of the vajra descent. If these signs do not arise, one should block the vital breath and effort of inhalation and exhalation. From the OṂ at the navel of the consort and the HŪṂ at the heart of the father, the union of the dharmadhātu is emanated. By emanating the illusory luminosity of the union of the Three Jewels through the four chapters, the supreme dharma of the Buddha is emanated. This meditation on the completion stage following the generation stage is taught for the benefit of all future sentient beings and for the sake of subduing the fierce and terrifying who are difficult to tame.

ལངས་པའི་ ཚེ་ཁམས་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་བ་དང་མི་རྒྱུ་བའི་སྣོད་བཅུད་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་བསམས་ནས། འཇུག་པའི་ཚེ་སྔགས་པས་བཟའ་བ་གང་ཅུང་ཟད་དེ་ཐམས་ཅད་བདུད་རྩི་ལྟར་དམ་ཚིག་གིས་བྱས་ནས་ཟོས་པས་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་སྣང་པ་མཐའ་ཡས་སུ་འགྱུར་ རོ། ། དམ་ཚིག་ཉམས་ཀྱི་དོགས་པ་ལ་བླ་མ་ལ་མཆོད་པ་བྱས་ནས་ཆུའི་ཁྲུས་ཀྱིས་བུམ་པའི་དབང་བླང་བ་དང་། ལོ་བཅུ་གཉིས་འཇམ་པའི་གདན་ཕུལ་ནས་གསང་བའི་དབང་བླང་བ་དང་། སངས་རྒྱས་དང་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་དང་ལྷ་མོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་མ་ལུས་ལ་བཀོད་ ནས་ཡིད་ཀྱི་མཆོད་པར་བཤད་པ། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བ་དང་། ལངས་པའི་ཚེ་ན་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་སུ་དཀྱིལ་འཁོར་བཞག་ལ་སྨོན་ལམ་གདབ་པ་དང་། རྒྱུ་བ་དང་མི་རྒྱུ་བ་ཁམས་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་ལྷའི་འཁོར་ལོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དག་པར་རང་གི་ལྷ་ཡི་ཡུམ་དང་ཐ་མི་ཐད་པའི་ འཁོར་ལོར་བརྟག་པར་བྱའོ། ། འདི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཞིབ་མོ་རྣམ་པར་འཐག་པའི་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་དོན་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་འདིར་ཡང་བསྒོམ་མོ། ། དབང་གི་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ལྟར་རེ་མིག་དགོད་པའི་འཁོར་ལོ་བཤད་ནས། རོ་མཉམ་གྱི་འཁོར་ལོ་ གསུངས་པས། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གནས་ཀྱི་འདུས་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གཅིག་པ་དབྱིབས་རོ་མཉམ་དགོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །

When rising, one should contemplate the entire threefold realm—the vessel and its contents, both moving and non-moving—as the wheel of body, speech, and mind. When entering [the state of eating], the practitioner should take whatever food is available and, by means of the samaya, transform it all into amṛta and consume it; by doing so, one becomes the Lord of Dharma, Amitābha. If one fears the violation of samaya, one should make offerings to the guru and receive the vase empowerment through the ritual of water ablution. One should receive the secret empowerment by offering a soft seat for twelve years. It is explained that the mental offering consists of arranging the Buddhas, the vīras, the yoginīs, and the twelve goddesses—the ḍākinīs—upon one’s body. Then, the wisdom-knowledge empowerment is conferred. When rising, one should place the maṇḍala in the expanse of space and make aspiration prayers. One should examine the entire threefold realm, both moving and non-moving, as being pure by its very nature as the wheel of deities, inseparable from the consort of one’s own deity. This is what is being shown: here too, one should meditate upon the forty-eight points of the Sūkṣma-vicāra-sādhana. This is the commentary on the thirteenth chapter of the Root Tantra of Empowerment. Having thus explained the wheel of the grid arrangement, the wheel of equal taste is taught. Therefore, it says "Then," meaning that the supreme assembly of the abodes is the single wheel of body, speech, and mind, consisting of the arrangement of equal taste in form and so forth.

དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་འདྲེས་པས་རོ་གཅིག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རོ་མཉམ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་ཁ་དོག་གསུམ་ལྡན་པ་སྟེ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཁ་དོག་གསུམ་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་མདོར་བསྟན་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཚད་མེད་པ་དང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་། བསྲུང་བ་དང་། ཚོགས་སོགས་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་ འབྱོར་བྱས་ནས་འབྱུང་བ་བཞི་རི་རབ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ། བྷྲཱུཾ་ལས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་གཞལ་ཡས་ཁང་བསྐྱེད་ནས། དཀྱིལ་འཁོར་གྲུ་བཞི་སྒོ་བཞི་སྒོ་ཁྱུད་དང་བཅས་པ། རྟ་བབས་དང་རྡོ་རྗེ་ར་བ་དང་མེ་འོད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ། དེའི་དབུས་སུ་དབྱིབས་རོ་མཉམ་གྱི་ལྷ་གསུངས་ཏེ། འཁོར་ལོ་ཉི་ ཤུ་རྩ་བཞི་ཕྲེང་བ་གཅིག་ཏུ་བསྐོར་བ། དེའི་དབུས་སུ་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་པ་ལྟེ་བ་དང་གེ་སར་དུ་བཅས་པ། དེའི་སྟེང་དུ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་རྣལ་འབྱོར་པའི་སེམས་ཐིག་ལེར་གནས་པ་ལས་སྐར་མདའི་ཚུལ་དུ་ཨཱ་ལི་ཧཱུཾ་ལ་ཞུ་བ་དང་ སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་ཟླ་བ་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་ཉི་མ་མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས། ཡིག་འབྲུ་དང་ཕྱག་མཚན་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་། འོད་ཟེར་སྤྲོ་བསྡུ་བྱ་བ་ནན་ཏན། དེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་རྡོ་རྗེ་མཆོག་ཧེ་རུ་ཀ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་བསྒོམ་མོ། ། དུས་མཐའི་མེ་ལྟར་དྲག་པོའི་ཞེས་པ་ནས་ ཟླ་བ་ཕྱེད་པས་རྣམ་པར་མཛེས། ། ཞེས་པའི་བར་ནི་གོ་སླའོ། །

Because all ultimate phenomena are naturally blended, they become of one taste. From that arises the conventional maṇḍala of equal taste, which possesses three colors; all the deities of body, speech, and mind are definitively established in these three colors. Having thus presented the brief summary, the detailed explanation is as follows: after performing the yogas of the immeasurables, the blessing, the protection, the accumulation of merit, and emptiness, one generates the four elements, Mount Meru, and the variegated vajra. From the syllable BHRŪṂ, one generates the celestial palace of Vairocana—a square maṇḍala with four doors and door-surrounds, adorned with archways, vajra fences, and a garland of fire-light. In its center, the deities of equal taste are taught: a wheel of twenty-four [spokes] arranged in a single garland. In its center is an eight-petaled lotus with a hub and filaments. Upon that, in the center of a sun maṇḍala, is Vajrasattva, known as "Great Bliss." From the yogi’s mind abiding as a drop, the vowels and the syllable HŪṂ melt in the manner of a shooting star. As previously explained, the moon is the mirror-like wisdom, the sun is the wisdom of equality, the syllables and hand-symbols are the wisdom of discernment, and the radiating and reabsorbing of light rays is the all-accomplishing wisdom. From the total transformation of these, one meditates on the supreme vajra Heruka, the wisdom of the dharmadhātu. The passage from "fierce like the fire at the end of an eon" up to "beautifully adorned with a crescent moon" is easy to understand.

འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་འདུལ་བའི་ཞལ་དྲུག་པ་འཇིགས་སུ་རུང་བས་ཧ་ཧ་སྒྲོགས་པས་གཡས་པ་སྒེག་པ་དང་བཞད་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་དང་། ཧི་ཧི་སྒྲོགས་པ། གཡོན་པ་དྲག་པ་དང་དཔའ་བོ་གཉིས་ཀྱིས་ཕཊ་ཕཊ་དང་། ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་སྒྲོགས་ པ། སྟེང་མ་ལྗགས་བསྐྱོད་པ་ཏྲ་ཏ་ཏྲ་ཏ་སྒྲོགས་པའོ། ། ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། ། ཞལ་དྲུག་པ་རྣལ་འབྱོར་པ་སུས་བསྒོམ་ཞེ་ན། རྣལ་འབྱོར་སོམ་ཉི་སྤངས་ནས་སུ། ། ཞེས་བྱ་བ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བདེ་མཆོག་བསྒོམ་པ་ལ་སོམ་ཉི་མེད་པའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྙིང་རྗེ་ ཆེན་པོས་བརླན་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར། དབྱིབས་རོ་མཉམ་འབྱུང་བ་བཞི་དང་། རི་རབ་གྱུར་པ་ལས་ནམ་མཁའི་མཐའ་ལས་གཞལ་ཡས་ཁང་སྤྲུལ་ནས་ལོངས་སྤྱོད་ཅིང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཞལ་དྲུག་གིས་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གི་སྲིད་པ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། ། དབྱིབས་རོ་མཉམ་ གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བཤད་ནས། ད་ནི་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་དབུས་སུ་ཁ་དོག་རོ་མཉམ་གྱི་གཙོ་བོ་དང་འཁོར་བསྐྱེད་པས། འབྱུང་བ་བཞི་རི་རབ་དང་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་གྱུར་པ་ལས། གཞལ་ཡས་ཁང་སྟོང་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་ཞིང་རྟོག་པ་མེད་པས་ཟླ་བ་དང་པོའོ། ། གནས་མེད་པ་ཉི་མ། རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིག་འབྲུ། སོ་སོར་རྟོག་པ་མཆོག་ཏུ་ཕྲ་བ། སྤྲོ་བསྡུ་བྱ་བ་ནན་ཏན། ཐིག་ལེའི་སྒྲ་སྤངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མཉམ་པ་ཉིད་དམ་ཚིག་ཡེ་ཤེས་བཞིའི་ཞལ་ཅན་དེ་མཐོང་བས་ཕྱིའི་གཞལ་ཡས་ཁང་ཁ་དོག་བཞིར་སྣང་བའི་དམ་ཚིག་གི་འཁོར་ལོ་དང་འདྲ་ བའི་ཞལ་བཞི་ཕྱག་བཅུ་གཉིས་པ་བསྒོམ་མོ། ། དེའི་སྙིང་གར་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ།

With six faces for the sake of taming the six classes of beings, he is terrifying, uttering "ha ha." The two right faces, the graceful and the laughing, utter "hūṃ hūṃ" and "hi hi." The two left faces, the wrathful and the heroic, utter "phaṭ phaṭ" and "hūṃ hūṃ." The upper face, with the tongue flickering, utters "traṭ traṭ." The remainder is easy to understand. If one asks, "Which yogi meditates upon the six-faced one?" it is said: "The yogi who has abandoned doubt." This means being without doubt regarding the meditation on Cakrasaṃvara, the bliss of the union of method and insight. The Blessed One, moistened by great compassion, for the sake of sentient beings, emanates a celestial palace from the four elements of equal flavor and Mount Meru, extending to the limits of space. He enjoys it and, for the sake of sentient beings, traverses the existences of the six classes of beings with his six faces. Having explained the maṇḍala of equal flavor, now, by generating the principal deity and the retinue in the center of the celestial palace through the equal flavor of colors: from the four elements, Mount Meru, and the crossed vajra, the celestial palace arises from the wisdom of emptiness. Because it is non-conceptual, it is the first moon. It is the sun without a location, the syllable without intrinsic nature, the supreme subtle discernment, the activity of emanation and reabsorption, and the wisdom of the dharmadhātu free from the sound of the bindu. By seeing that equality of the four wisdoms of the samaya, one meditates on the four-faced, twelve-armed deity who resembles the samaya-cakra of the outer celestial palace appearing in four colors. In his heart is the wisdom being (jñānasattva).

དེའི་ཐུགས་ཀའི་ཟླ་བའི་དབུས་སུ་ཟླ་བ་རྡོ་རྗེ་ཧཱུཾ་ས་བོན་དང་བཅས་པའི་སེམས་དཔའ་སུམ་བརྩེགས་བསྒོམ་མོ། ། གཙོ་བོ་གཉིས་བསྙེན་པའི་རྣལ་འབྱོར་རོ། ། མཁའ་འགྲོ་ལ་སོགས་ རིམ་པ་ཡིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནས། རིམ་པ་བཞི་ནི་དགོད་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གྲི་གུག་གིས་བསྐོར་བའོ། ། དང་པོ་ཤར་ཕྱོགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་མོ་ལྗང་གུ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྐུའི་རོ་མཉམ་པའི་འཁོར་ལོ་བཤད་དོ། ། ཡང་ན་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་ཁ་དོག་ཏུ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁ་དོག་རོ་མཉམ་གྱི་བདེ་མཆོག་ཞལ་བཞི་ཕྱག་བཅུ་གཉིས་པའི་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བརྒྱད་ནག་པོས་བསྐོར། གསུང་གི་བརྒྱད་དམར་པོས་བསྐོར། སྐུའི་འཁོར་ལོ་དཀར་པོ་བརྒྱད་ཀྱིས་ བསྐོར་བ། ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་ཕྲེང་བས་བསྐོར་བ། གསུང་པདྨའི་ཕྲེང་བས་བསྐོར་བ། སྐུའི་འཁོར་ལོའི་ཕྲེང་བས་བསྐོར་བ་བྲིའོ། ། སྒོ་རྣམས་སུ་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ལྷ་མོ་བརྒྱད་བྲི་བ་ནི། དབྱིབས་རོ་མཉམ་དང་ཁ་དོག་རོ་མཉམ་གྱི་སྒོ་མ་དང་ཐུན་མོང་ཡིན་ནོ། ། མཚམས་མ་བཞི་ཁ་དོག་རོ་མཉམ་ཡིན་ ན་ཕྱེད་གཟུགས་མར་འགྱུར་རོ། ། ཐོད་པའི་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་དཔའ་བོ་ནི་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་བཞི་པ། དཔའ་མོ་ནི་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ། དཔའ་བོ་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་གཡོན་ན་ཐོད་པ་དང་ཁ་ཊྭཱཾ་ག། ཡུམ་ནི་གྲི་གུག་དང་ཀ་པཱ་ལ་འཆང་བའོ། ། ཁ་དོག་རོ་མཉམ་གྱི་འཁོར་ལོ་བཤད་པ་ནི།

In the center of the moon at his heart, one should meditate on the three-layered being (sattva-tritaya) consisting of a moon, a vajra, and the seed-syllable HŪṂ. This is the yoga of the approach (sevā) for the two principal deities. From the words "In the sequence of the ḍākinīs and so forth" up to "the four sequences should be arranged," the wisdom wheel (jñāna-cakra) is described as being encircled by curved knives (kartṛkā). From the words "First, from the eastern direction" up to "Vajrasattva and Mahāvīryā, who are green," the wheel of the equal taste of the body (kāya-samarasa-cakra) is explained. Alternatively, according to the divisions of body, speech, and mind, one should use whatever colors are desired. This means that for the Cakrasaṃvara with four faces and twelve arms, the eight [deities] of the mind wheel are encircled by black, the eight of the speech wheel by red, and the eight of the body wheel by white. One should draw them encircled by a garland of mind-vajras, a garland of speech-lotuses, and a garland of body-wheels. Regarding the drawing of the eight goddesses in the gates in their proper order: this is common to both the equal taste of shape and the equal taste of color for the gate-guardians. If the four intermediate goddesses are of equal taste in color, they become semi-formed (ardha-rūpiṇī). The heroes (vīra), such as Khaṇḍakapālin and others, have one face and four arms; the heroines (vīrī) have one face and two arms. The heroes hold a vajra and a bell, with a skull-cup (kapāla) and a khaṭvāṅga in their left hands; the consorts (mātṛ) hold a curved knife (kartṛkā) and a skull-cup. This concludes the explanation of the wheel of equal taste in color.

ཡང་ན་རིགས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་རྩ་བའི་མཚན་མ་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་ཐམས་ཅད་འཛིན་པ་ལྷ་མོ་ཐམས་ཅད་གྲི་གུག་དང་ཀ་པཱི་ལ་འཆང་བ་སྐྲ་གྲོལ་བས་བཞུགས་པའོ། ། ཁྭ་གདོང་མ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོ་རྣམས་ནི་རང་སྣང་བའི་དཔའ་བོ་དང་འཁྱུད་པ་ཉི་མ་དང་པདྨའི་སྟེང་ན་གཉིས་སུ་མེད་པས་ བཞུགས་པའོ། ། ཡང་ན་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་རྗེས་སུ་ཆགས་པས་མའི་ཞལ་ཉིད་དུ་མོས་ཏེ། ལྷ་མོ་བཅུ་གཉིས་ནི་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་བཞི་ལ་གཡོན་པས་ཐོད་པ་དང་ཁྭ་ཊྭཱཾ་ག་འཛིན་པ། ཅང་ཏེའུ་དང་གྲི་གུག་དང་མགོ་བོའི་དོ་ཤལ་འཆང་བ། དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཡི་དྭགས་ཀྱི་གདན་ལ་ ལ་བཞུགས་པ་ཉེ་བསྙེན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་རོ། ། དཔའ་བོའི་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡན་ལག་སོ་སོར་དགོད་པ་ནི། སྒྲུབ་པ་བརྩམས་ཏེ། སོ་དང་སེན་མོ་དག་པ་ཐོད་པའི་དུམ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བསྒོམས་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ། ། ཞེས་བྱ་བ། དཔའ་བོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ལུས་ལ་དགོད་པའོ། ། པུལླི་ར་ མ་ལ་ཡ་མགོར་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་རབ་གཏུམ་མའོ་ཞེས་པ་ནས་ཀུ་ལུ་ཏཱ་པུས་མོ་གཉིས་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་མོའི་བར་དུ་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་དག་ལུས་ལ་དགོད་པ་དང་། སྒོ་མ་བརྒྱད་བུ་ག་བརྒྱད་ལ་དགོད་པ་ཁ་བསྐང་ངོ་། ། ཁམས་དང་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ལྷ་སྔར་བཤད་པ་ བཞིན་དུ་བལྟའོ། ། ཡིད་མི་འཁྲུགས་པ་ནི་སྙིང་གར་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ། ། ངག་འོད་དཔག་མེད་ནི་ལྐོག་མར་གསུང་གི་འཁོར་ལོ། ། ལུས་རྣམ་སྣང་ནི་མགོ་བོར་རྣམ་སྣང་སྐུའི་འཁོར་ལོ། ལྷ་མོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བསྐོར་བའི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་ནུ་མའི་བར་དུ་སྒྲུབ་པའོ། །

Alternatively, according to the division of the three families, all hold the primary symbols of the vajra and bell; all goddesses hold a curved knife and a skull-cup and abide with their hair loose. The goddesses such as Kākāsyā and the others abide in non-duality upon sun and lotus discs, embracing the heroes who appear as their own manifestations. Alternatively, some individuals, through passion, visualize the faces of the mothers; the twelve goddesses have one face and four arms, holding a skull-cup and a khaṭvāṅga in the left hands, and holding a hand-drum, a curved knife, and a necklace of heads. All the maṇḍalas abide upon seats of hungry ghosts; this is the yoga of the "near-approach." Regarding the placement of the maṇḍala of the hero’s body upon the individual limbs, one begins the practice: from "the teeth and nails are the pure Khaṇḍakapālin" up to "meditating is Vajrasattva," the twenty-four heroes are placed upon the body. From "Pracaṇḍā is at the head on a sun maṇḍala in Pullīramalaya" up to "Mahāvīryā is at the two knees in Kulutā," the heroes and heroines are placed upon the body, and the eight gatekeepers are added by placing them in the eight orifices. The deities of the elements, aggregates, and sense bases should be viewed as previously explained. Akṣobhya is the mind wheel at the heart; Amitābha is the speech wheel at the throat; and Vairocana is the body wheel at the head. The accomplishment is the wisdom being surrounded by the twelve goddesses, from the heart to the breasts.

སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ནི་ རང་གི་སྙིང་གའི་འོད་ཟེར་ལྕགས་ཀྱུ་ལྟ་བུས་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་སྤྱན་དྲངས་ལ། མཆོད་པ་དང་། བསྟོད་པ་བྱ་བ་དང་། དགོད་པ་ཉིད་ནི་བྱས་ནས་ནི། ། ཞེས་པ་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་དྲུག་གི་གོ་ཆ་དགོད་པའོ། ། དེ་ནས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་དབང་བསྐུར་རོ། ། རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུས་དགུག་པ་དང་། འོད་ ཟེར་ཞགས་པས་གཞུག་པ་དང་། འོད་ཟེར་ལྕགས་སྒྲོག་གིས་བཅིང་བ་དང་། འོད་ཟེར་དྲིལ་བུས་རྗེས་སུ་ཆགས་པས་མཉེས་པར་བྱའོ། ། དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་ལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་གཅིག་གི་ངོ་བོར་ཐིམ་པར་གྱུར་ནས་གོ་ཆ་གཉིས་དགོད་དེ། ། ཨོཾ་ཧ་ལས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ ནས་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གོ་ཆའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་བལྟ་བར་བྱའོ། ། དབང་བསྐུར་བའི་ལྷ་སྤྱན་འདྲེན་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ནི། མཛུབ་མོ་མདུད་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འཆིང་བ་དང་དབང་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་འོད་ཟེར་ལྕགས་ཀྱུ་ལྟ་བུ་ ཞགས་པ་དང་། ལྕགས་སྒྲོག་དང་དྲིལ་བུ་ལྟ་བུ་བཞིས་བཀུག་ལ། ཕྱག་འཚལ་བ་དང་མཆོད་པ་དང་བསྟོད་པ་བྱས་ནས་འཁོར་ལོའི་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་ལྔས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་བུམ་པ་ལྔས་དབང་བསྐུར་བའི་སྔགས་དང་བཅས་པས་ཆུའི་དབང་བསྐུར་བ་དང་། གླུ་འདིས་ བསྐུལ་བས་མཁའ་འགྲོ་མ་ཆེན་མོ་རྣམས་དགྱེས་ནས་རང་གི་གནས་ཡུམ་ལ་ཐིམ་པས་དགའ་བ་བཞིའི་དགྱེས་པས་དགྱེས་ཤིང་། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ས་བཅུ་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་སྐུར་བར་བྱེད་དོ། ། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བར་བསྐུལ་ བའི་གྲུ་ནི།

Regarding the great accomplishment: "Having invited the wisdom being (jñānasattva) with light rays from one’s own heart like hooks, and having performed the offerings, praises, and the placement [of the armor]," refers to the placement of the armor of the six heroes and heroines. Then, the empowerment is conferred in successive order. One should summon with the vajra-hook, enter with the light-ray lasso, bind with the light-ray chain, and please with the light-ray bell through passion. The wisdom being dissolves into the samaya being as a single essence, and then the two armors are placed. From "Oṃ ha: Vajrasattva" up to "the armor of all limbs," one should visualize the body colors and hand symbols as previously explained. The mudrā for inviting the deities who confer empowerment is described from "the index fingers are knotted" up to "binding and bringing under control." Having summoned them with the four [rays] like a hook, a lasso, a chain, and a bell, and having performed prostrations, offerings, and praises, the five heroes and yoginīs of the wheel confer the water empowerment with the five vases of wisdom nectar, together with the mantra. By being exhorted with this song, the great ḍākinīs are pleased and dissolve into the consort in their own abode. Through the joy of the four joys, they confer the empowerment of the wisdom of insight (prajñājñāna), the uncontaminated wisdom of the tenth ground. The boat that exhorts the conferral of the wisdom of insight empowerment is: [The boat is:] "Oṃ, you who are the nature of all Buddhas, the great bliss, the lord of the world, the supreme vajra, please confer the empowerment of the wisdom of insight upon me." By this, the empowerment is conferred. Then, the secret empowerment is conferred by the consort. The master and consort enter into union, and the bodhicitta is placed in the disciple’s mouth. The disciple should consume it with the thought, "This is the essence of all Buddhas." Then, the wisdom-knowledge empowerment is conferred by the consort. The master and consort enter into union, and the disciple is led to the state of great bliss. Then, the fourth empowerment is conferred by the master alone. The master explains the nature of the mind as it is, free from conceptual elaboration. This is the great accomplishment.

དབང་བསྐུར་རོལ་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་སྦྱིན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། ། མཁའ་འགྲོ་དྲ་པའི་བདེ་བའི་མཆོག་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། ། དགྱེས་ཆེན་བདེ་ཆེན་ལས་བྱུང་བ་ནི། བཟོད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། ། མཁའ་འགྲོ་བདེ་མཆོག་ལོངས་སྤྱོད་ནི། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོང་བ་ཉིད་དོ། ། མཁའ་འགྲོ་དྲ་བའི་བདེ་ཆེན་པོ་ནི། བསམ་གཏན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། ། ཨ་ལ་ལ་ལ་ཧོ་ནི་དགའ་བ་བཞིས་མཉེས་པའོ། ། ཡེ་ཤེས་དང་དམ་ཚིག་རོ་གཅིག་པར་གྱུར་ནས། འཁོར་ལོ་ཀུན་ཡང་རོ་གཅིག་པར་བསྒོམས་པས་རྟགས་ནི། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་དབུ་རྒྱན་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ འབྱུང་བ་རོ་གཅིག་པའི་རྟགས་ཡིན་ནོ། ། སྙིང་གར་ཨ་ལས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་སྙིང་པོ་རིམ་པ་བཞིན་དང་། དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་སྔགས་ཀྱི་རིམ་པ་ལྔ། གོ་ཆའི་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་སྔགས་ཀྱི་རིམ་པ་དྲུག། རྐང་པ་བརྒྱད་པའི་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་ སྔགས་དང་རིམ་པ་བདུན་བཀོད་པ་ལ། ཐུན་བཞིར་སྤྲོ་བསྡུ་བྱ་སྟེ། ཀ་ར་ཀ་ར་ལ་སོགས་པའི་རྩི་བའི་སྔགས་ལས་ཚངས་པའི་སྐུད་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱག་རྒྱ་དྲུག་གི་སྤྲོ་བ་དང་བསྡུ་བ་དེ་ལས་བརྟག་གོ། ། ཕག་མོའི་རྐང་པ་བརྒྱད་པའི་སྔགས་ལས་མགྲིན་པའི་མགུལ་རྒྱན་སྤྲོ། ། སྙིང་པོའི་ སྔགས་ཡི་གེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པ་ལས་བརྒྱ་ཕྱེད་ཀྱི་མགོ་བོའི་ཕྲེང་བ་སྤྲོ། ཡི་གེ་བདུན་པའི་སྔགས་ལ་ཞལ་གཡས་སེར་པོ། རྒྱབ་དམར་པོ། གཡོན་ལྗང་གུ་ལས་རྣ་ཆ་ཟླུམ་པོ་དྲུག་དང་བཅས་པ་སྤྲོ། ཡུམ་གྱི་ཉེ་སྙིང་ལས་ཕྱག་གཡས་པས་པགས་པ་བསྣམས་པ། ཅང་ཏེའུ་དང་གྲི་གུག་དང་དགྲ་སྟ་དང་ གྲི་གུག་དང་།

The great bliss of the play of empowerment is the emptiness of generosity. The supreme bliss of the ḍākinī network is the emptiness of discipline. That which arises from the great joy of great bliss is the emptiness of patience. The enjoyment of the ḍākinī supreme bliss is the emptiness of diligence. The great bliss of the ḍākinī network is the emptiness of concentration. "A la la ho" is the delight of the four joys. Having become of one taste with primordial wisdom and the samaya, by meditating on all the cakras as being of one taste, the sign is the crown of Vajrasattva endowed with the five primordial wisdoms; this is the sign of the elements being of one taste. At the heart, upon a moon maṇḍala arising from the syllable A, one should arrange the heart mantras of the Father and Mother in sequence, the five stages of the mantras of the heroes and heroines, the six stages of the armor heroes and heroines, and the seven stages of the mantras of the eight-line heroes and heroines. During the four sessions, one should perform the radiation and reabsorption. From the counting mantras such as "kara kara" and so forth, one should examine the radiation and reabsorption of the six mudrās, such as the Brahma-thread and so on. From the eight-line mantra of Vārāhī, the necklace for the throat is radiated. From the twenty-two syllable heart mantra, the garland of a hundred heads is radiated. From the seven-syllable mantra, the right face is yellow, the back is red, and the left is green; from these, the six circular earrings are radiated. From the near-heart mantra of the Mother, the right hand holds a skin, a hand-drum, a curved knife, an axe, a curved knife, and...

ཏྲི་ཤཱུལ་རྩེ་གསུམ་པའི་ཕྱག་ལྔ་དེ་ལས་སྤྲོ་བསྡུ་པའི་ཆེ་ཡང་སྔགས་དེ་ལ་བསྡུ། གོ་ཆའི་རྣལ་འབྱོར་མ་དྲུག་གི་སྔགས་ལས་དྲིལ་བུ། གཡེར་ཀ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་དང་བཅས་པའི་སྐ་རགས་དང་སྟག་གི་ཤམ་ཐབས་སྤྲོ། གོ་ཆའི་དཔའ་བོའི་སྔགས་ལས་གོ་ཆའི་ལྷ་དྲུག་ སྤྲོ། ཌཱ་ཀི་ནཱི་ཧཱུཾ་ཕཊ། ལཱ་མེ་ནཱི་ཧཱུཾ་ཕཊ། ལཱ་མ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་ལོ་ཀུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་མའི་སྔགས་པས་ཐོད་པ་འཛིན་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། གླང་པོའི་པགས་པ་འཛིན་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། ཁ་ཊྭཱཾ་ག་དང་ཞགས་པ་དང་ཚངས་པའི་མགོ་བོ་ཐོགས་པའི་ཕྱག་ལྔ་དེ་ལས་སྤྲོ་ཞིང་དེ་ལས་བསྡུའོ། ། ཡུམ་ གྱི་སྙིང་པོའི་སྔགས་ལས་ཐོད་པའི་ཅོད་པན་ལྔའི་སྤྱི་གཙུག་གི་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ། རུས་པའི་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་པ་ཟླ་བ་ཚེས་པ་དེ་ལས་སྤྲོ། དེ་ལ་བསྡུ། སྤྲུལ་པའི་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྩ་དང་ཁམས་ཀྱི་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་ལ་བསྡུ། དེ་ལས་སྤྲོ་ བར་ཡང་རྣམ་པར་བརྟག་གོ། ། དེ་ལྟར་བསྡུས་ནས་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པར་གྱུར་པ་ལ། གནོད་མཛེས་ཚམ་དམ་གྱི་སྔགས་ཀྱིས་བསྲུང་བ་དང་། རྐང་པ་བརྒྱད་པས་མཆོད་པ་དང་། འཇིགས་པ་བརྒྱད་དང་། སྡུག་བསྔལ་བརྒྱད་དང་། དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བ་བརྒྱད་ཀྱི་འཇིགས་པ་སྤངས་ ཏེ། རྣལ་འབྱོར་མའི་བདག་ཉིད་བསམ་མོ། ། སྤྲོ་བསྡུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བཟླས་པ་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་རོ། ། འདིའི་ཡན་ལག་ཏུ་བདུད་རྩི་མྱང་བ་དང་མཆོད་པ་དང་བསྟོད་པ་དང་གཏོར་མ་གཏང་བ་ཡང་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། ། སྤྲོ་བསྡུ་དེ་ལྟར་བསྒོམ་པ་ལ་མི་མོས་ན།

From the five hands holding the three-pronged trident, the emanation and reabsorption are also gathered into that mantra. From the mantras of the six Armor Yoginīs, the bell, the sixty-four small bells, the girdle, and the tiger-skin skirt are emanated. From the mantras of the Armor Heroes, the six Armor deities are emanated. Ḍākinī hūṃ phaṭ! Lāmā hūṃ phaṭ! From the mantras of all the Yoginīs of the wheel, such as Lāmā and the others, the five hands holding the skull-cup mudrā, the elephant-hide mudrā, and the khaṭvāṅga, noose, and Brahma-head are emanated and then reabsorbed. From the heart mantra of the Consort, the five-crested skull-ornament, the crossed vajra at the crown of the head, and the eight-spoked bone wheel like a crescent moon are emanated and then reabsorbed. The twenty-four emanated heroes and heroines are reabsorbed into the heroes and heroines of the channels and elements of the body maṇḍala; they are also to be visualized as emanating from that. Having thus reabsorbed them, one becomes single-faced and two-armed. One is protected by the mantra of Sumbharāja, and makes offerings with the eight-line verse. Having abandoned the fears of the eight terrors, the eight sufferings, and the eight types of untimely death, one should contemplate the nature of the Yoginī. This is the yoga of the great accomplishment, the recitation of wisdom through emanation and reabsorption. As branches of this, the tasting of nectar, offerings, praises, and the offering of the torma also become the great accomplishment. If one is not inclined to meditate on the emanation and reabsorption in that way:

རྡོ་རྗེ་ཁྲོ་བོའི་ ཐིག་ལེ་བསྒོམས་ཏེ། རང་གི་མཁའ་གསང་ནི་སྣ་རྩེའི་བུ་ག་ལ་རྒྱུ་བ་དང་། མི་རྒྱུ་བའི་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་ཐིག་ལེའི་ལྷར་བལྟས་ནས་ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་སྤྲོའོ། ། ཡང་ན་ཁྲོ་བོ་ཕྲ་མོ་རྒྱུ་བ་དང་མི་རྒྱུ་པའི་ཐམས་ཅད་ཕ་མོའི་ལྟར་མངལ་སྐྱེས་སྤངས་ནས་བློ་དང་ལྡན་པའི་བ་སྤུའི་བུ་ག་ནས་ཁྲོ་བོ་ཕྲ་ མོའི་སྤྲིན་སྤྲོ་བར་བྱའོ། ། ཡང་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན། དཔའ་བོ་རྣམས་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ། དཔའ་མོ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པ་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བྱའོ། ། དེ་ནས་དམ་ཚིག་གི་བཟླས་པ་བྱ་བའི་སྔགས་ནི་གོ་སླ་བས་མ་བཤད་དོ། ། དུང་ཆེན་གྱི་ཕྲེང་ བ་བླང་བ་ནི་ལག་པ་གཡོན་པའི་མཐེ་བོང་དང་སྲིན་ལག་གིས་བླངས་ནས་ཕྱིས་ཅི་བདེར་བཟླས་པར་བྱའོ། ། བཟླས་པ་ཟིན་ནས་ཐོད་པ་བཞི་ལ་དམ་ཚིག་གི་སྦྱོར་བས་བདུད་རྩི་ལྔའི་དམ་ཚིག་བཟའ་བར་བྱའོ། ། དེ་ནས་གཏོར་མ་སྦྱིན་པ་ནི། གཅེར་བུ་སྐྲ་གྲོལ་གྱུར་པ་ཡི། ། བརྟུལ་ཞུགས་ ཅན་གྱིས་གཏོར་མ་སྦྱིན། ། ཞེས་པ་ནི་མཚན་མ་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བྱའོ། ། རྐང་པ་གཡས་པ་བརྐྱང་ནས་སུ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྤྱན་འདྲེན་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་སྔགས་ལན་གསུམ་མམ་བཞིའམ་ལྔའི་བར་དུ་བརྗོད་དོ། ། ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བྱེད་པའི་ཚེ་སྐྲ་གྲོལ་བའི་གཅེར་བུ་སྟན་མཐོན་པོ་ལ་ འདུག་ནས་ཁ་ལྷོར་བལྟས་ཏེ། མཚན་ཕྱེད་ན་གཏོར་མ་སྦྱིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་ལས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཞེས་པ་ནི། ཞི་བ་ལ་གཏོར་མ་དཀར་པོ་བསམས། རྒྱས་པ་ལ་སེར་པོ། དབང་ལ་དམར་པོ། མངོན་སྤྱོད་ལ་ནག་པོར་བསམ་མོ། །

Having meditated on the vajra wrathful bindu, one should visualize one’s own secret space as the opening at the tip of the nose, and then radiate the entire environment and its inhabitants—both moving and non-moving—into the expanse of space as the deities of the bindu. Alternatively, one should radiate clouds of subtle wrathful deities from the pores of the wise practitioner, having abandoned womb-birth, as the subtle wrathful deities of all that is moving and non-moving. Alternatively, one should meditate on the thirty-seven factors of awakening as being like an illusion, and the thirty-seven heroines as emptiness, just as previously explained. Then, the mantra for the samaya recitation is not explained here as it is easy to understand. Regarding the taking up of the śaṅkha rosary: having taken it with the thumb and ring finger of the left hand, one should subsequently recite as is convenient. When the recitation is finished, one should consume the samaya of the five amṛtas in the four skull cups through the samaya application. Then, regarding the giving of the bali offering: "The practitioner of the vow, naked and with hair loose, should give the bali." This should be performed by a yogi who has attained the signs. "Extending the right leg," and so forth: one should recite the invitation mudrā and mantra three, four, or five times. When performing the gaṇacakra, one should sit naked with hair loose on a high seat, facing south, and give the bali at midnight. Regarding the phrase "following the sequence of the activity": for pacifying, visualize the bali as white; for enriching, yellow; for magnetizing, red; and for wrathful activities, black.

དེ་ཉིད་གསུམ་ནི་ཨོཾ་ཨཱཿ་ཧཱུཾ་གསུམ་གྱིས་ལན་ལྔའི་བར་དུ་སྔགས། བརྗོད་ཅིང་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་བོ། ། གཏོར་མའི་སྔགས་ནི་གོ་སླའོ། ། དེ་ལྟར་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་རྫོགས་ནས། རྫོགས་པའི་རིམ་པ་བསྒོམ་པར་འདོད་པས། དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་ཆེན་པོ་བབས་པས་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་ ཞུགས་པ་ནི། འཁོར་ལོ་བཞིའི་བརྒྱུད་པའི་རིམ་པའོ། ། ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་གཡས་གཡོན་གྱི་རྩ་ལྟེ་བའི་དབུས་སུ་མཉམ་པར་བྱས་ནས། ལྟེ་བའི་ཁྲག་གི་ཐིག་ལེ་གཙུབ་གཏན་ལ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་ཆུ་ཤིང་གི་སྙིང་པོ་ལྟར་དྲང་བའི་རེག་གནས་དེར་གཡས་གཡོན་གྱི་རླུང་མནན་ནས་ངེས་པར་སྤྱོད། གཡས་གཡོན་གྱི་སྲུབ་ཐག་གིས་གཙུབས་པས་སྟེང་དུ་འཁོར་ལོ་བཞི་ལ་གཏུམ་མོ་དྲོད་འབར་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྤྱི་གཙུག་གི་ཧཾ་བསྲེགས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཕབ་པ་ནི་དགའ་བ་བཞིའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འཆི་མེད་ཐིག་ལེ་ནི་ལྐོག་མར་དགའ་པའི་ཐིག་ལེ། སྙིང་གར་མཆོག་དགའི་ ཐིག་ལེ། ལྟ་བར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་ཐིག་ལེ། འདི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ས་བོན་ཡུངས་ཀར་སྦོམ་པོའི་ཚད་མུ་ཏིག་གི་མདོག་ལྟ་བུ་འབབ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཐབས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་། ཤེས་རབ་ཁྲག་གི་ཐིག་ལེ་ལ་གཏུམ་མོ་སྲུབ་ཤིང་གི་འཁོར་ལོའི་དབྱེ་བས་ ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་འདི་འོག་སྒོ་དང་སྟེང་སྒོའི་ལས་ཀྱི་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པས། སའི་རླུང་འགགས་པའི་རྟགས་སུ་དུ་བ་འཐུལ་བ་དང་། མེའི་རླུང་འགགས་པས་གསལ་བར་དཀའ་བ་དམ་ཚིག་གི་འཁོར་ལོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་མིང་བརྟགས་པའི་རྩ་བརྒྱད་བསྲེགས།

The three essences are the three syllables OṂ ĀḤ HŪṂ, which are recited five times as a mantra and blessed in the manner previously explained. The mantra for the torma is easy to understand. Once the generation stage is thus completed, for one who wishes to meditate on the completion stage: all the heroes and yoginīs descend into great bliss and enter the emanation wheel of body, speech, and mind; this is the sequence of the transmission through the four wheels. Having brought the vowels and consonants into equilibrium within the central channel at the navel, one presses the winds of the right and left into that point of contact—the navel’s drop of blood—which is like the straight core of a plantain tree (avaḍhūtī). By churning with the friction-sticks of the right and left, the inner heat (caṇḍālī) blazes as warmth throughout the four wheels above, burning the syllable HAṂ at the crown of the head and causing the bodhicitta to descend; this is the cause of the four joys. The immortal drop is the drop of joy at the throat, the drop of supreme joy at the heart, and the drop of coemergent joy at the navel. All of these descend like the conventional seed, the size of a thick mustard grain and the color of a pearl. To explain this in detail: through the distinction of the churning-wheel of the inner heat—the method of bodhicitta and the wisdom of the drop of blood—this fire of primordial wisdom is stirred by the winds of action of the lower and upper gates. As a sign that the earth-wind has ceased, smoke billows; and as the fire-wind ceases, the eight channels designated as the Tathāgatas of the samaya wheel are burned.

ལྐོག་མར་རྩ་བཅུ་ དྲུག་གི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་གྲགས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འཁོར་ལོར་སོང་སྟེ། དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་གསུམ་གྱི་བར་དུ་ཐབས་སྙིང་གའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་ཀྱིས་བསྐོར་བ་བྱས་ནས། སྨིན་མཚམས་ཀྱི་མཛོད་སྤུ་རཱ་མེ་ཤྭ་རཱི་ནས་ཞུགས་ནས་རྣ་བ་གཡས་པ་ཨུ་ཌྱ་ན་གྱི་ གནས་ཀྱི་སྒོ་ཕྱེ་ནས་སྤྱི་བོའི་རྩ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཕྱོགས་བཅུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་གྲགས་པ་བསྲེགས་ནས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདུད་རྩི་ཞུ་ནས་བླངས་ཏེ། སྤྱི་གཙུག་གི་བུ་ག་གསེར་གྱི་སྒོ་ཛཱ་ལནྡྷ་ར་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཅན་དུ་ཞུགས་སོ། ། དེ་ནས་སོ་མཚམས་ཀྱི་བུ་ག་ནས་ཞུགས་ ནས། ལྐོག་མ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འཁོར་ངལ་བསོས་ཏེ། སྙིང་ག་བསྲེགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་དགྱེས་པ་བསྐྱེད་ནས། ལྟེ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་བྷ་ས་ནྟ་ཏི་ལ་ཀའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། ། ལས་དང་པོ་པ་ཡིས་འདིའི་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་འཇུག་པ་དང་ མི་མཐོང་སྟེ། སྐྲའི་རྩེ་མོ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་གཤེགས་པའི་ཚད་ཙམ་ཕྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ལུས་དགའ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ནོ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཟབ་པའི་རྫོགས་རིམ་བསྒོམ་པར་འདོད་པས། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའི་རང་གི་ལྷའི་སྦྱོར་བ་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་ཞབས་སུ་ཐིག་ལེ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པ་འདི་བརྟག་གོ། ། རྫིང་བུ་ལ་རྡེའུ་བསྐྱུར་བསྐྱུར་བཞིན་དུ་དབུས་སུ་བུ་ག་ཕུག་ནས་རྗེས་སུ་གཞིག་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པའམ།

Having entered the enjoyment wheel (saṃbhogacakra) in the throat, renowned as the tathāgatas of the sixteen channels, it circles the bodhicitta at the heart—the method—through the three phases of inhalation and exhalation. Then, entering through the ūrṇā hair-treasure between the eyebrows, it opens the gateway of the right ear, the abode of Oḍḍiyāna. It burns the thirty-two channels of the crown, renowned as the tathāgatas of the ten directions, and having melted and taken up the amṛta of wisdom, it enters the aperture of the crown of the head known by the name Jālandhara, the golden gate. Then, entering through the apertures of the teeth, it rests in the enjoyment wheel of the throat. By burning the heart, it generates the joy of all the tathāgatas, and comes to abide in the nature of the bhāsantatilaka at the center of the navel maṇḍala. Beginners do not perceive its entry into the avadhūtī, because it is as subtle as the measure of a hundred-thousandth of a hair-tip. This is the absorption of the first dhyāna, characterized by physical joy and mental bliss. A yogi who wishes to meditate on the profound completion stage should examine this meditation on the drop as emptiness at the conclusion of all applications of one's own deity in the generation stage. One should meditate on the emptiness of subsequent dissolution, piercing a hole in the center like throwing a pebble into a pond.

མེ་ལོང་ལ་རླངས་པ་ཞུ་བའི་དཔེ་མཐའ་ནས་ཟད་ནས་དབུས་སུ་སྐྲའི་རྩེ་མོའི་ཚད་ཙམ་དུ་རིལ་པོར་འཛིན་པའི་ སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པ་ནི། ཐིག་ལེ་དེ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བསམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་གཟུང་བར་རང་བཞིན་མེད་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱིས་རྒྱས་གདབ་བོ། ། སེམས་ཉིད་རྟག་པར་མི་བྱའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་མེད་པས་འབྲས་བུ་འཛིན་པ་མི་དམིགས་པར་བསྒོམ་པ་མི་བསྐྱོད་པས་རྒྱས་ བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་དེ་བསམས་ན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་རིག་པའི་སེམས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་བླ་མའི་མན་ངག་གིས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ངེས་པ་དྲངས་ནས་རང་རིག་པས་སྟོང་ཉིད་ཤེས་པ་ནི་ས་དང་པོའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་མངོན་སུམ་ཡིན་ཏེ། དེས་སོ་སོ་ཡང་དག་པའི་རིག་པ་ བཞི་ས་བཅུ་གཅིག་གི་བར་དུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེས་ཐོབ་པའི་སྤྲོས་མེད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ནི། ལག་པ་གཡོན་པས་ཁ་ཊྭཱཾ་ག་ཞི་གནས་གཟུང་། གཡས་པས་ཌ་མ་རུ་ཤེས་རབ་ལྷག་མཐོང་བཟུང་། ཉིན་མོ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀར་མཐོང་། ། མཚན་མོ་མི་སྣང་བ་ཐམས་ ཅད་མཁའ་འགྲོ་མ་ཤེས་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་དག་པ་ནི་ཕག་མོ། འདུས་མ་བྱས་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཤྲཱི། འདས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་སྟོང་པས་ན་ཏེ། ད་ལྟར་གྱི་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་བཀོད་པ་དང་བྲལ་བས་རུ། མ་འོངས་པ་འཁོར་བ་གང་དུ་ཡང་མི་ གནས་པས་ཀ། རང་གི་སེམས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་ཤེས་པ་ལ་ངལ་བསོ་ན་དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བསྟན་དུ་མེད་དོ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་འཆི་འཕོ་བའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་བྱ་སྙམ་ན།

Regarding the meditation on emptiness through the analogy of steam evaporating from a mirror until it vanishes from the edges and is perceived as a single sphere the size of a hair-tip: one should contemplate that very drop as being inconceivable. This is the sealing by Vairocana, the absence of intrinsic nature in the apprehended object. "The nature of mind should not be made permanent" means that because there is no apprehended object, one meditates on the non-apprehension of an apprehending result; this is the sealing by Akṣobhya. "If one contemplates that inconceivable," means that by the guru’s pith instructions, one induces certainty in the mental consciousness regarding the emptiness of the self-knowing mind. Knowing emptiness through self-knowing awareness is the direct perception of the yoga of the first ground; through it, one will attain the four types of perfect knowledge up to the eleventh ground. The conduct of non-elaboration attained thereby is as follows: with the left hand, hold the khaṭvāṅga, which is calm abiding; with the right hand, hold the ḍamaru, which is insight and special insight. During the day, see all appearances as the glorious Heruka. During the night, conduct oneself with the knowledge that all non-appearances are ḍākinīs. The pure emanation of the dharmadhātu is Vārāhī. The wisdom that is unconditioned and non-dual is Śrī. Because it is empty of past causes and conditions, it is "T" (te). Because it is free from the array of present variety, it is "Ru" (ru). Because it does not abide anywhere in the saṃsāra of the future, it is "Ka" (ka). If one rests in the knowledge of the emptiness of one’s own mind, there is no dharmakāya to be shown that is separate from it. If one wonders how a yogi should act at the time of death and transition:

ཕེཊ་ཕེཊ་ཀྱིས་ཧེ་རུ་ཀ་ལ་སོགས་པའི་ལྷའི་འཁོར་ལོ་སྤྱན་དྲངས་ནས། སྙིང་པོའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཡོ་ག་ཤུདྡྷའི་སྔགས་ ཀྱིས་ཐུགས་ཀར་ཞུགས་ནས། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་མེ་ཏོག་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ནི་གཏོར། རོལ་མོ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ནི་སྒྲོགས། གླུ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་མཆོད། འཇིག་རྟེན་པས་འཆི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། རྣལ་འབྱོར་བ་མཁའ་ལ་སྤྱོད་པའི་གནས་སུ་ཁྱེར་རོ། ། འདི་སྐད་སྟོན་ པ་ཡིན་ཏེ། སྦྱོར་བ་སྔོན་འགྲོ་ལྔ་དང་། དངོས་གཞིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ། རྗེས་རྣམ་པ་བརྒྱད་དང་ཐུན་མཚམས་ཀྱི་ཆོ་ག་བཅུ་གཉིས་དང་བཅས་པ་ཞིབ་མོ་རྣམ་པར་འཐག་པ་དོན་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཞིབ་མོ་རྣམ་པར་འཐག་པ་འདིར་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ལེའུ་ བཅུ་བཞི་པ་རོ་མཉམ་གྱི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ལྟར་རོ་མཉམ་གྱི་འཁོར་ལོ་བཤད་ནས། དྲོད་གཤེར་བསྐྱེད་ལ་མོས་པའི་གང་ཟག་གི་ངོར། དེ་ནས་གཞན་ཡང་བཤད་བྱ་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཚད་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་། སྲུང་བ་དང་། ཚོགས་ སོགས་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམས་ནས་ནམ་མཁའི་དབུས་སུ་བྷྲཱུཾ་ལས་གཞལ་ཡས་ཁང་སྒོ་བཞི་སྒོ་ཁྱུད་དང་རྟ་བབས་དང་བཅས་པ་རྡོ་རྗེ་ར་བ་མེ་འོད་དང་བཅས་པ་བསྒོམ་མོ། ། དེའི་དབུས་སུ་དབྱངས་ཡིག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཕྱི་མོ་ལས་ཡབ་ཡུམ་རྀ་རཱྀ་ལྀ་ལཱྀ་ བཞི་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷ་མོ་བཞི་ཀ་ནས་བྷཱའི་བར་ཡི་གེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ལས་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་ཡ་ར་ལ་ཝ་བརྒྱད་ལས་སྒོ་མ་བརྒྱད་བསྐྱེད་དོ། །

With pheṭ phaṭ, the maṇḍala of deities such as Heruka is invited. Through the heart mudrā and the mantra yo ga śuddha, they enter the heart. The deities scatter thirty-two flowers, sound sixty-two musical instruments, and make offerings with sixty-two songs. The conceptualization of what the worldly call "death" is carried by the yogi to the realm of the sky-farers (khecara). This is what is being shown: one should also meditate here upon this detailed sādhana called the Sūkṣma-vibhaṅga (The Detailed Analysis), which possesses forty-eight points, including the five preliminaries of the application, the three absorptions of the main practice, the eight aspects of the conclusion, and the twelve rituals of the intervals. This is the commentary on the fourteenth chapter, "Equal Taste." Having thus explained the maṇḍala of equal taste, for the sake of individuals who are inclined toward the moist-warmth generation stage, it is said: "Furthermore, that which is to be explained next..." Having meditated on the yoga of the immeasurables, the blessing, the protection, the accumulation of merit, and the yoga of emptiness, one should meditate in the center of space on a celestial palace arising from bhrūṃ, complete with four doors, door-surrounds, and archways, surrounded by a vajra fence and a garland of fire. In its center, from the primary letters of the twelve vowels, the four wisdom goddesses arise from the four letters ṛ ṝ ḷ ḹ. From the twenty-four letters from ka to bha, the heroes and heroines arise. From the eight letters ya ra la va, the eight gatekeepers are generated.

དེ་ནས་ཡི་གེ་ཕྱི་མོའི་དབྱེ་བས་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔགས་ཀྱི་གནས་ཀྱང་ཡི་གེ་ཕྱི་མོ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་བསྐྱེད་ པའི་གནས་ཡིན་པ་དང་། ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁོང་ན་ཡོད་པས་ཨས་འདུས་མ་བྱས་སྟོན་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐྱེ་བ་དང་། ཐམས་ཅད་མཛད་པའི་ལོངས་སྐུ་དང་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཐུང་ངུ་དྲུག་གི་སྐུ་གསུམ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུས་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ བདག་ཉིད་གདུལ་བྱ་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྙིང་ལ་ཟག་པ་མེད་པའི་ས་བོན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་གནས་སོ། ། ཨོཾ་ནས་ཨཿའི་བར་གྱི་དབྱངས་ཡིག་བཅུ་གཉིས་རིང་པོ་དྲུག་པོས་ཡུམ་བསྐྱེད་པ་དང་། ཐུང་ངུ་དྲུག་གིས་ཡབ་བསྐྱེད་པ་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། དབུས་ཀྱི་ཧཱུཾ་སོ་ སོར་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། ། འོད་ཟེར་སྤྲོ་བསྡུ་བྱ་བ་ནན་ཏན་ཡིན་ནོ། ། དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་ཡབ། དབང་ཕྱུག་མཆོག་ཡུམ། ཟླ་བའི་ཆ་ལྟར་དཀར་བ། ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ། རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་བསྣམས་པ། ཡུམ་གྲི་གུག་དང་ཀ་པཱ་ལ་བསྣམས་པ། རྀ་རཱྀ་ལི་ལཱྀ། བཞི་ལས་ཡུམ་བཞི་ཞལ་ གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ་ཐམས་ཅད་དཀར་བའོ། ། ཀ་ནས་ཛའི་བར་དུ་ཡི་གེ་བརྒྱད་ལས་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དཀར་པོ་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་བསྣམས་པའོ། ། ཛྷཾ་ནས་ཏཾ་གྱིས་བར་དུ་གསུང་གི་འཁོར་ལོ་དཀར་པོ་པདྨ་དང་དྲིལ་བུ་བསྣམས་པའོ། ། ཐཾ་ནས་བྷཾ་བར་དུ་སྐུའི་འཁོར་ལོ་དཀར་ པོ་འཁོར་ལོ་དང་དྲིལ་བུ་བསྣམས་པའོ། །

Then, through the classification of the primary letters, the basis of the mantras of all deities is also the primary letters. They are the source that generates all the maṇḍalas of the Tathāgatas. Because they exist within all letters, the letter A reveals the unconditioned, thereby generating the dharmakāya of omniscience, the saṃbhogakāya that performs all activities, and the nirmāṇakāya that pervades all. Through the six short vowels as the cause for generating the three bodies, the essence of all Buddhas—the stainless seed of the bodhigarbha—resides in the hearts of all sentient beings to be trained. The six long vowels from Oṃ to Aḥ generate the Consorts, and the six short vowels generate the Fathers; these are the mirror-like and the equality [wisdoms]. The central Hūṃ is the discerning [wisdom]. The radiating and reabsorbing of light rays is the all-accomplishing [wisdom]. The glorious Heruka, the Father, is the supreme Īśvara, white as the crescent moon, with one face and two hands, holding a vajra and a bell. The Mother holds a curved knife and a kapāla. From the four letters Ṛ, Ṝ, Ḷ, and Ḹ, the four Mothers arise, each with one face and two hands, all white. From the eight letters from Ka to Ja, the white Mind Wheel arises, holding a vajra and a bell. From Jhaṃ to Taṃ, the white Speech Wheel arises, holding a lotus and a bell. From Thaṃ to Bhaṃ, the white Body Wheel arises, holding a wheel and a bell.

ཐོད་པའི་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་དཔའ་བོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་རབ་གཏུམ་མ་ལ་སོགས་པའི་དཔའ་མོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་ཡབ་ཡུམ་སོ་སོར་བསྒོམས་པས་ཐུགས་ཀྱི་རྩིབས་བཅུ་དྲུག་ལ་རྡོ་རྗེས་བསྐོར་བ། གསུང་ གི་རྩིབས་བཅུ་དྲུག་ལ་པདྨས་བསྐོར་བ། སྐུའི་རྩིབས་བཅུ་དྲུག་ལ་འཁོར་ལོས་བསྐོར་བ། ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ཀའི་རིང་ཐུང་གཉིས་ནས་རིང་ཐུང་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་མི་ཐིག་ལེ་དང་བཅས་པ་ལས་བསྐྱེད་དོ། ། ཡ་ར་ལ་ཝ་བཞི་ལས་ཁྭ་གདོང་མ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་མ་བཞི་དང་ཤ་ཥ་ས་ཧ་ བཞི་ལས་གཤིན་རྗེ་བརྟན་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིའོ། ། དེ་ཐམས་ཅད་མའི་ཐིག་ལེ་དང་བཅས་པའོ། ། དེ་ལྟར་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའི་ལྷ་བསྐྱེད་པའི་ས་བོན་བཤད་ནས། ཡི་གེ་ཀྵས་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་སྟོན་ཏེ། སེར་སྔགས་ཀྱིས་སེར་བ་འབེབས་པའམ། དུག་སྔགས་ཀྱིས་ དུག་གསོད་པ་ལྟར། ཀྵས་གཏུམ་མོ་དྲོད་ཀྱི་གཟུགས་བསྐྱེད་པ་དང་། བདེ་བ་ཤུ་ཀྲའི་གཟུགས་འབེབས་པ་དང་། བདེ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རྟོགས་པ་དང་། དག་པ་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་དང་། འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གིས་འབྱུང་བ་ཀུན་གྱི་སྟོང་ཉིད་རྟགས་ པའི་གནས་ཡིན་ཞིང་། འབྱུང་བ་བཞི་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་རྟག་ཏུ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྐུའི་སྟོང་ཉིད་མི་གསལ། གསུང་གི་སྟོང་ཉིད་ཕྲ་བ། ཐུགས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་མི་འགྱུར་བ། དེ་ཉིད་སྲོག་གི་དབང་པོ་དེ་ཉིད་ཐུགས་ཀྱི་དབང་པོ་རང་རིག་པ་གསོན་པའི་ཆོས་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་འཆི་ བའི་འོད་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་རྟོགས་ན་མཁས་པས་གྲོལ་བ།

By meditating on the twenty-four heroes, such as Khaṇḍakapālin, and the twenty-four heroines, such as Pracaṇḍā, as the respective male and female deities of the three wheels of body, speech, and mind, the sixteen spokes of the mind wheel are encircled by vajras, the sixteen spokes of the speech wheel are encircled by lotuses, and the sixteen spokes of the body wheel are encircled by wheels. From the long and short vowels and consonants of both the male and female deities, they are generated together with the drops (bindu). From the four syllables ya, ra, la, and va, the four female gatekeepers, such as Kākāsyā, arise; and from the four syllables śa, ṣa, sa, and ha, the four such as Yamadāḍhī arise. All of these are together with the mother’s drop. Having thus explained the seed syllables for generating the deities of the generation stage, the letter Kṣa is taught to show the completion stage. Just as hail is brought down by a hail-mantra or poison is neutralized by an anti-poison mantra, Kṣa generates the form of the inner heat (caṇḍālī) of warmth, brings down the form of the sukra-drop of bliss, and realizes the omniscience of bliss and emptiness. It is the locus for perceiving all pure worldly phenomena and for realizing the emptiness of all the elements of the six classes of beings. It is the emptiness that pervades all four elements, the unmanifest emptiness of the body, the subtle emptiness of speech, and the unchanging emptiness of the mind. That very life-force faculty is the mind faculty; if one realizes the nature of self-awareness—the living reality whose essence is like space, the nature of the clear light of death—the wise are liberated.

ཀྵ་དེ་ཉིད་ལྟེ་བའི་དབུས་སུ་བབས་པ་ལས་དགའ་བ་དང་མཆོག་དགའ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འོད་གསལ་བ་སྐྱེ་བའོ། ། ཡི་གེ་གཅིག་པོ་ཀྵས་རྫོགས་རིམ་བསྐྱེད་དོ། ། བསྐྱེད་རིམ་གྱི་ རྒྱས་བཤད་ནི། འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་ཡབ་ཡུམ་སོ་སོར་གནས་པ་གསང་བས་གཞན་ལ་མི་བསྟན་རོ་མཉམ་གྱི་འཁོར་ལོ་བཞིན་དུ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པའི་ཕྱག་དང་ཕྱག་མཚན་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དཀར་པོ། ལས་ཀྱི་རྒྱལ་མཆོག་ནི་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་གོ་ཆ་གཉིས་ དེ་བཞིན་དུ་ལྷ་ལ་བསྐོན་ལ། སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་བཅུག་ལ་དབང་བསྐུར་ལ། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། དཔའ་བོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ཡན་ལག་རྣམ་པར་དག་པ་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་སེམས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་དང་། སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་ཞེ་ན། ལུགས་འབྱུང་ལུགས་བཟློག་གིས་བཀོད་ལ་ཐམས་ཅད་དཀར་པོ། དཔའ་མོ་ཐམས་ཅད་གྲི་གུག་དང་ཀ་པཱ་ལ་ཐོགས་པ། དཔའ་བོ་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་མ་དང་དྲིལ་བུ་བསྣམས་ པ། འཁོར་ལོ་རིམ་པ་གསུམ་ལ་རྩིབས་བཅུ་དྲུག་པ་གསུམ་གྱི་སྟེང་དུ་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་སོ་སོར་དགོད་པར་རང་སྣང་བའི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པར་གནས་པ་སྔགས་བཟླས་པ་དང་། བདུད་རྩི་མྱང་བ་དང་། མཆོད་པ་དང་བསྟོད་པ་དང་། གཏོར་མ་གཏང་བ་དང་། སྔ་མ་ བཞིན་དུ་བྱས་ལ། སྙིང་གར་བསྡུ་བ་དང་། ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཁ་བསྐང་ངོ་། ། རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་དང་དཔའ་བོ་རྣམས་དང་། རྣལ་འབྱོར་མ་སྦ་ཞིང་གསང་བ་གསུངས་སོ། །

From the descent of that very kṣa into the center of the navel, joy, supreme joy, and coemergent joy arise, as does the luminosity of all aspects. The single syllable kṣa generates the completion stage. As for the detailed explanation of the generation stage: the male and female deities of the three wheels abide individually; they are not to be shown to others in secret. Like the wheel of equal taste, they all have one face and two arms, complete with hand implements, and are white in color. Regarding the supreme king of activities: the armor of the heroes and heroines is likewise donned upon the deities. As previously explained, the wisdom being is inserted and empowerment is conferred. The aggregates, elements, and sense bases are blessed. One meditates on the body maṇḍala, which is the purity of the twenty-four limbs of the heroes. One meditates on the mind wheel, which consists of the thirty-seven factors of awakening. If one asks how to meditate on the emanation wheel: it is arranged in forward and reverse order, and all are white. All the heroines hold curved knives and skull cups; all the heroes hold their respective insignia and bells. Upon the three tiers of the wheel, each with sixteen spokes, the heroes and heroines are individually placed. Abiding in the non-duality of method and wisdom as one's own manifestation, one performs mantra recitation, the tasting of nectar, offerings, praises, and the offering of torma, just as before. Then, one performs the dissolution into the heart and completes the conduct. The Vajragarbha and the heroes, as well as the yoginīs, are taught to be hidden and secret.

ཞིབ་མོ་རྣམ་པར་འཐག་པའི་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་དོན་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་འདིར་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ལེའུ་བཅོ་ལྔ་པའི་ འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ལྟར་ཡིག་འབྲུ་ལས་བསྐྱེད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཤད་ནས། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལས་དང་པོའི་སྟོན་པར་བཞེད་པས། དེ་ནས་གསང་བ་བཤད་བྱ་བ། ། ཞེས་བྱའོ་ལས་དང་པོ་པའི་བསྒོམ་པ་ནི། སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་རྣལ་འབྱོར་ལྔ་བྱས་ནས་འབྱུང་བ་བཞི་དང་རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་དུ་བྷྲཱུཾ་ གྱུར་པ་ལས་གཞལ་ཡས་ཁང་བསྐྱེད་པ་དེའི་དབུས་སུ་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་གྱི་དབུས་ནས་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ལས་མངོན་བྱང་ལྔའི་རིམ་པས་སྐད་ཅིག་གིས་ས་དགུ་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་དམ་པ་མཆོག་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་མདོར་བསྟན་ཏོ། ། རྒྱས་བཤད་ནི། ཕྱག་གཉིས་པ་ལ་ཞལ་གཅིག་ པ། ཞེས་པ་ནས། དཔའ་བོ་གཡས་བརྐྱང་གནས་པ་སྟེ། ། མཁའ་འགྲོ་མའི་བྱིན་པས་འཁྱུད་པ། ། གཉིས་སུ་མེད་པར་མཉམ་ལྡན་པས། ། རྗེས་སུ་ཆགས་པས་བདེ་བའོ། ། ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་ནི་གོ་སླའོ། ། ལས་རྒྱལ་མཆོག་ནི་ཡེ་ཤེས་འཁོར་ལོ་ མཉམ་ལྡན་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་གོ་ཆ་བསྐོན་ནས་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་བཅུག་ལ་གཅིག་ཏུ་ཐིམ་པས་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་དེ་ཐོབ་པས་ཆོས་ཀྱི་རོལ་བས་འཁོར་ལོ་ཐམས་ཅད་དང་རོ་གཅིག་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ནས་དབང་བསྐུར་བའི་ལྷ་སྤྱན་དྲངས་ནས་དབང་བསྐུར་རོ། ། དཔྲལ་བར་སྐུའི་ འཁོར་ལོ། ། ལྐོག་མར་གསུང་གི་འཁོར་ལོ། སྙིང་གར་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དམ་པ་བསྒོམ་མོ། ། དེ་ནས་བཟླས་པ་ནི་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིང་གི་ཐོག་མར་ཨོཾ་དང་ཐ་མར་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ་དང་བཅས་པས་བཟླས་པར་བྱ།

Here, one should also meditate upon the forty-eight points of the Sūkṣma-vicāra-sādhana. This concludes the commentary on the fifteenth chapter. Having thus explained the maṇḍala generated from syllables, the text proceeds to the meditation for beginners, who are intended to be the teachers for ordinary beings: "Then, the secret shall be explained." Regarding the meditation of a beginner: having performed the five preliminary yogas, one generates the celestial palace from the transformation of the syllable BHRŪṂ upon the four elements and Mount Meru. In its center, from the syllable HŪṂ in the midst of the union of sun and moon, the supreme and holy yoga that completes the nine stages in an instant is taught; this is the brief presentation. The detailed explanation begins with "two-armed and one-faced" and continues until: "The hero stands with the right leg extended, embraced by the thigh of the ḍākinī; through non-dual union, there is bliss through passion." Up to this point, the maṇḍalarājāgrī (supreme king of the maṇḍala) is easy to understand. As for the karmarājāgrī (supreme king of activity): "In union with the wisdom wheel," means that after donning the armor, the wisdom being is inserted and dissolves into oneness. By attaining that wisdom being, one becomes of one taste with all the wheels through the play of the dharma. Then, the empowerment deities are invited and the empowerment is conferred. One meditates on the supreme wheel of the Body at the forehead, the wheel of Speech at the throat, and the wheel of Mind at the heart. Then, for the recitation: one should recite the names of all the heroes and heroines, preceded by OṂ and followed by HŪṂ HŪṂ PHAṬ.

ཡབ་ཡུམ་གྱི་སྙིང་པོ་དང་ཉེ་སྙིང་ནི་གོ་སླའོ། ། སྤྲོ་ བསྡུ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་ཞེ་ན། བ་སྤུའི་ཁུང་བུའི་རྩེ་མོ་ནས་ལྷ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྤྲོས་ནས། རེ་རེས་ཀྱང་རང་རང་གི་འཁོར་ལོ་སྤྲོས་པས་ཐུག་མེད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར། འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་བསྒྲལ་ནས་བདེ་མཆོག་གི་གོ་འཕང་ བླ་ན་མེད་པའི་གནས་སུ་གཞག་པར་བྱའོ། ། སྔགས་པས་རྒྱས་པ་ལ་དགའ་ན། རིགས་ལྔའི་འཁོར་ལོའི་དབུས་སུ་བདེ་མཆོག་བཞུགས་པ་སྤྲོ་བའམ། ཡང་ན་དཔྲལ་བ་ལས་སྐུ། ལྐོག་མ་ལས་གསུང་། སྙིང་ག་ནས་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་པོ་འགའ་ཞིག་སྤྲོ་བསྡུའི་དབྱེ་བ་གཉིས་ བྱའོ། ། འདི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཞིབ་མོ་རྣམ་པར་འཐག་པ་ཡན་ལག་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་བསྒོམས་ཏེ། ཞལ་དང་ཕྱག་ཉུང་བ་ལས་དང་པོ་ཡིན་ནོ། ། ལེའུ་བཅུ་དྲུག་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དབང་པོ་རྟུལ་པོའི་བསྒོམ་པ་བཤད་ནས། དབང་པོ་འབྲིང་པོ་ཞལ་བཞི་ཕྱག་ བཞི་པ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་རབ་ཏུ་བཤད་པ་སྟེ། དབང་པོ་འབྲིང་གི་རྣམ་པར་བསྒོམ། ། ཞེས་པ་ནི་མདོར་བསྟན་ཏོ། ། རྒྱས་བཤད་ནི་ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ལྔ་བསྒོམས་ནས། འབྱུང་བ་བཞི་རི་རབ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་དང་། བྷཱུཾ་ལས་གྱུར་པ་ལས་གཞལ་ཡས་ཁང་བསྐྱེད་ལ་ལྷ་རྣམས་ མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔའི་རིམ་པས་སྐད་ཅིག་གིས་བསྐྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་གཙོ་བོ་རྣམ་པར་བསྒོམ་པ་དང་། འཁོར་ཡང་རྣམ་པར་བསྒོམ་མོ། ། ཞལ་བཞི་པ་ལ་ཕྱག་བཞི་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནས། དཔའ་བོའི་ལོངས་སྤྱོད་འདོད་པས་ཁྱབ། །

The heart mantras and near-heart mantras of the father and mother are easy to understand. As for how to meditate on the emanation and reabsorption: from the tips of the pores of the skin, the mandala of the sixty-two deities is emanated. Each of these, in turn, emanates its own mandala, so that through the inexhaustible enjoyment of the Dharma, sentient beings are cared for. Having liberated the beings of the six realms, they should be established in the unsurpassed state of the level of Cakrasaṃvara. If the practitioner delights in an extensive practice, they may emanate Cakrasaṃvara residing in the center of the mandalas of the five families; or else, they may emanate the three wheels—the Body from the forehead, the Speech from the throat, and the Mind from the heart—and perform the two divisions of emanation and reabsorption. This is what is being shown: having meditated on the sādhana possessing the forty-eight branches of the Sūkṣma-vibhaṅga, the version with fewer faces and arms is for beginners. This concludes the commentary on the sixteenth chapter. Having explained the meditation for those of dull faculties, the meditation for those of middling faculties is now explained in detail, beginning with the four-faced, four-armed Vajragarbha. "Meditate on the form of the middling faculty" is the brief summary. As for the detailed explanation: having first meditated on the five preliminaries, such as the immeasurables, one generates the four elements, Mount Meru, and the crossed vajra, and from the syllable Bhūṃ generates the celestial mansion. Then, through the sequence of the five awakenings, one meditates on the principal deity of the generation stage instantaneously, and also meditates on the retinue. From the words "four-faced and four-armed" up to "pervaded by the desire for the enjoyments of the heroes," [the details are given].

ཆགས་པའི་མིག་གིས་རྣམ་པར་བལྟ། ། ཞེས་ པའི་བར་དུ། དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་གི་ཕྱག་དང་ཕྱག་མཚན་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། ལས་ཀྱི་རྒྱལ་མཆོག་གི་སྔར་བཤད་པའི་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་གོ་ཆ་བསྐོན་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་གཞུག་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་དང་། སྤྲོ་བསྡུ་བསྒོམ་པ་དང་། གསང་སྔགས་དཔའ་ བོ་དང་དཔའ་མོ་རང་གི་མིང་ནས་བརྗོད་པས་བཟླས་པ་བྱའོ། ། ཡབ་ཡུམ་གྱི་སྔགས་ནི་གོ་སླའོ། ། ལས་རྒྱལ་མཆོག་གི་རྒྱས་བཤད་ནི། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་གི་ལྷ་ཐམས་ཅད་ལ་བལྟས་ནས་གོ་ཆ་བགོ་ནས། ཡེ་ཤེས་འཁོར་ལོ་ལ་བལྟས་ ཏེ་ཕྱག་འཚལ་མཆོད་པ་བྱ། དབང་བསྐུར་བ་ནས། དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་དང་རོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པར་བསྒོམ་མོ། ། ཐོད་པ་བཞི་ལས་བདུད་རྩི་མཆོག་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ཚིམ་པར་བྱ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བཟླས་པའི་སྤྲོ་བསྡུ་བྱ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་རིམ་པས་སྤྲོ་བསྡུ་བྱས་པའི་ རྗེས་ལ། ངག་གིས་བཟླས་པ་བྱ་ཡིན་ནོ། ། འདི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ཡང་ཞིབ་མོ་རྣམ་པར་འཐག་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཡན་ལག་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་བསྒོམས་ལ། ཞལ་དང་ཕྱག་ཉུང་བས་དབང་པོ་འབྲིང་པོའི་སྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། ། ལེའུ་བཅུ་བདུན་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ལྟར་དབང་པོ་ འབྲིང་པོའི་བསྒོམ་པ་བཤད་ནས། དབང་པོ་རྣོན་པོའི་བསྒོམ་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ནས་གཞན་ཡང་བཤད་བྱ་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དགོས་པ་ནི་དབང་པོ་རྣོན་པོའི་སྒྲུབ་པ་པོ་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའི་བསྒོམ་པ་བཤད་དོ། །

Up to the point where it says, "gaze with eyes of passion," the hands, hand-symbols, and so forth of the Supreme Sovereign of the Maṇḍala are easy to understand. Regarding the Supreme Sovereign of Action, one should don the armor, invite the wisdom-being (jñānasattva), confer empowerment, and meditate on the radiation and reabsorption [of light] according to the previously explained ritual. One should perform the recitation by uttering the names of the male and female heroes (vīra) and heroines (vīrī) of the secret mantra. The mantras of the Father and Mother are easy to understand. As for the detailed explanation of the Supreme Sovereign of Action: having looked upon all the deities of the Supreme Sovereign of the Maṇḍala as "all things are thus," and having donned the armor, one looks upon the wisdom-wheel (jñānacakra) and performs prostrations and offerings. From the conferral of empowerment, one meditates on becoming of one taste with the commitment-being (samayasattva). Having blessed the supreme nectar from the four skull-cups, one should satisfy [the deities]. One should perform the radiation and reabsorption of the wisdom-recitation. Following the radiation and reabsorption performed in the sequence of the three wheels of body, speech, and mind, one should perform the verbal recitation. This is what is being shown: here too, one should meditate on the forty-eight branches of the Sūkṣmavicāra-sādhana (The Subtle Analysis Sādhana). Because the faces and hands are few, this is the meditation for those of middling faculties. This concludes the commentary on the seventeenth chapter. Having thus explained the meditation for those of middling faculties, the meditation for those of sharp faculties is now presented. It says, "Furthermore, that which is to be explained next..." The purpose is to benefit practitioners of sharp faculties. Thus, the meditation of the generation stage (utpattikrama) has been explained.

ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་སྦྱར་ན་དབང་ པོ་རྣོན་པོའི་བསྒོམ་པ་ནི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དབང་པོ་འབྲིང་པོའི་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དབང་པོ་རྟུལ་པོའི་ནི་ཀུན་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཚིགས་བཅད་གཉིས་པོ་དེ་ནི་མདོར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་རྣལ་འབྱོར་ལྔ་རྫོགས་ནས། ལྡང་བའི་རྣལ་འབྱོར་འབྱུང་བ་ བཞིའི་རི་རབ་དང་བཅས་པ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་བསྐྱེད་ལ། དེའི་སྟེང་དུ་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལིའི་སྦྱོར་བ་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བཞུགས་པའི་གཞལ་ཡས་ཁང་དུར་ཁྲོད་བརྒྱད་དང་བཅས་པ་རྡོ་རྗེ་ར་བ་མེ་འོད་ཀྱིས་བསྐོར་བ་རྫུས་སྐྱེས་ཀྱིས་བསྐྱེད་དོ། ། མགོན་པོ་ཞལ་གསུམ་པ་ནི་ རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་མོ། ། ཕྱག་དྲུག་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག། འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ་སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་ནི་རྒྱུད་ན་གསལ་བས་མ་བཤད་དོ། ། གཙོ་བོ་བསྐྱེད་པ་ནི་བསྙེན་པ། འཁོར་བསྐྱེད་པ་ནི་ཉེ་བསྙེན། ལུས་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒྲུབ་པ་ནི་ཁ་བསྐང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་མ་ལུས་པར་བསྒོམས་ནས། ལས་ཀྱི་མཆོག་འདི་ནི་གོ་ཆ་བསྐོན་ལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་སྤྱན་དྲངས་ནས་མཆོད་ཡོན་དང་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་ཕྱིའི་མཆོད་པ་དང་། ནང་གི་བདུད་རྩི་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་མཆོད་པ་དང་། དབང་བསྐུར་ནས་རོ་གཅིག་པར་བསྒོམ་ མོ། ། སྲོག་དང་རྩོལ་བ་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་བཀག་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བཟླས་པའི་ལྷའི་སྦྱོར་བའི་སྤྲོ་བསྡུ་བསྒོམ་པ་དང་། བདུད་རྩི་ལྔས་ལྷ་ཐམས་ཅད་ལ་མཆོད་པ་དང་།

When applied to the perfection of wisdom (prajñāpāramitā), the meditation for those of sharp faculties is the knowledge of all aspects (sarvākārajñatā); for those of middling faculties, it is the knowledge of the path (mārgajñatā); and for those of dull faculties, it is the knowledge of all (sarvajñatā). These two verses constitute the brief thematic summary. Once the five preliminary yogas are complete, the yoga of arising occurs: one generates Mount Meru together with the four elements, the crossed vajra (viśvavajra), and the lotus. Upon that, through the union of the vowels and consonants, one generates the celestial palace (vimāna) together with the eight charnel grounds, encircled by a vajra fence and a blaze of fire, abiding within the solar maṇḍala of the glorious Heruka, generated through miraculous birth. The Protector with three faces represents the three doors of liberation. The six arms represent the six perfections (ṣaṭpāramitā). As for the retinue, all have three faces and six arms; their body colors and hand implements are clear in the tantra and thus are not explained here. Generating the principal deity is the "approach" (sevā); generating the retinue is the "near approach" (upasevā); and accomplishing the body maṇḍala is the "completion." Having thus meditated on the entire maṇḍala of the supreme king without exception, one dons the armor of the supreme activity. Having invited the wisdom being (jñānasattva), one performs the outer offerings such as the water for the feet and flowers, the inner offerings such as the five nectars (pañcāmṛta), and the empowerment, meditating on them as of one taste. One restrains the vital winds and the inhalation and exhalation, meditating on the radiation and reabsorption of the deity through the wisdom recitation. One then makes offerings to all the deities with the five nectars.

འཁོར་ལོའི་དམ་ཚིག་གི་ངག་གི་བཟླས་པ་ཁྲོ་བོ་འབྲུག་སྒྲ་ལྟ་བུའི་ཚིག་གི་བཟླས་པ་བྱའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཟླས་པ་ཡང་ལྷ་སོ་སོར་མཉམ་པར་བཞག་ལ། ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བཟླས་པ་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་སོ་སོའི་ང་རོ་ཁ་ནས་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་ལྟར་བཟླས་ན་མངོན་སུམ་དུ་ལྷ་མཐོང་ནས་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་སྩོལ་ལོ། ། བཟླས་པའི་སྔགས་ནི་གོ་སླ་བས་མ་བཤད་ དོ། ། བསྒོམ་པ་དང་བཟླས་པས་དུབ་ན། ཡང་བདུད་རྩི་མྱངས་ལ། ངལ་བསོས་ནས་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གནས་པར་བྱའོ། ། འདི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ལྔ་དང་། ལྡང་བའི་ཆོ་ག་བདུན་དང་། དང་པོ་སྦྱོར་བ་གཉིས་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་དྲུག་དང་། ལས་རྒྱལ་ མཆོག་བརྒྱད་དང་། རྗེས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དྲུག་དང་། ཐུན་མཚམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དོན་བཅུ་གཉིས་དང་། མངལ་སྐྱེས་ལ་དོན་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་བསྒོམ་པ་དང་། རྫུས་སྐྱེས་ཀྱང་རྒྱུའི་ཧེ་རུ་ཀ་ཞུ་བ་དང་། གླུས་བསྐུལ་བ་མེད་ཀྱང་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔ་ཕྱེ་བས་གྲངས་མཉམ་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ཞིབ་མོ་ རྣམ་པར་འཐག་པའི་དོན་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་བསྒོམ་མོ། ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དབང་པོ་རབ་འབྲིང་ཐ་མའི་བསྒོམ་པ་བཤད་ནས། རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོས་གསུངས་པའི་ཕག་མོ་ཀུན་གཟུགས་མཆོད་པས། དེ་ནས་གཞན་ཡང་བཤད་བྱ་བ། ། ཞེས་བྱ་བའོ། ། མདོར་བསྡུས་ རྣལ་འབྱོར་སྡོམ་པ་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་ལོ་ལྔ་མདོར་བསྡུས་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྡོམ་པ་གསུངས་ཏེ།

One should perform the verbal recitation of the wheel’s samaya as a recitation of words like the roar of a wrathful thundercloud. Regarding the recitation of all the maṇḍalas, one should likewise rest in meditative equipoise upon each individual deity. If one performs the recitation of insight and method with the sounds of the individual heroes and heroines, like a circling firebrand, one will directly behold the deity and the supreme accomplishment will be bestowed. The mantras for the recitation are easy to understand and thus are not explained here. If one becomes weary from meditation and recitation, one should again taste the amṛta, rest, and then abide in the deity yoga. This is what is being shown: the forty-eight points of meditation, which include the five preliminaries, the seven rites of arising, the two initial applications, the six supreme maṇḍala kings, the eight supreme kings of action, the six subsequent yogas, and the twelve points of the yoga of the intervals. For those of womb-birth, there are forty-eight points to be meditated upon. For those of miraculous birth, although there is no melting of the causal Heruka and no exhortation by song, the number remains equal through the differentiation of the five manifest awakenings. Thus, one meditates on the forty-eight points of the "Thoroughly Grinding" [Tantra]. This is the commentary on the eighteenth chapter. Having explained the meditation for those of superior, middling, and inferior faculties, [the text continues]: "Then, furthermore, that which is to be explained is the offering to Vārāhī in all forms, as spoken by Vajragarbha." "The yoga of the samaya in brief" refers to the teaching on the yoga of the wisdom maṇḍala by condensing the five wheels.

ཕག་མོ་ཀུན་གཟུགས་ནི་འཁོར་ལོ་ལྔའི་ལྷ་སངས་རྒྱས་ཀུན་དང་མཉམ་པར་སྦྱོར་བ་མཁའ་འགྲོ་མའི་སྡོམ་པའི་མཆོག་སྟོན་པ་ནི་མདོར་བསྟན་ཏོ། ། རྒྱས་ བཤད་ནི་སྔོན་འགྲོ་ལྔ་དང་ལྡང་བའི་རྣལ་འབྱོར་བདུན་རྫོགས་ནས་རྫུས་སྐྱེས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་རྣམ་པ་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཅིག་ཅར་སྤྲོ་བ་ཡིན་ནོ། ། པདྨའི་དབུས་སུ་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་ལྔ་ལས་ཧེ་རུ་ཀ་ཞལ་བཞི་པ་ཕྱག་བཅུ་པ་དབུས་སྔོ་བ། གཡས་ སེར་བ། གཡོན་ལྗང་བ། སྟེང་གི་ཞལ་དཀར་པོ་ཞི་བའོ། ། དྲུག་པ་ཐོད་པའི་ཅོད་པན་ལ་སོགས་པ་གོ་སླའོ། ། ཕྱག་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་མཉམ་པར་ལྡན་པས་ཕག་མོའི་སྐུ་རྩ་བཙིར་བ། གཡོན་གཉིས་ན་ཐོད་པ་དང་ཁ་ཊྭཱཾ་ག། ། གཡས་གཉིས་ན་ཞགས་པ་དང་ལྕགས་ཀྱུ། ཕྱག་ གཉིས་ཀྱིས་ཚངས་པའི་པགས་པ་བསྣམས་པ། གཉིས་ཀྱིས་ཅང་ཏེའུ་དང་ཚངས་པའི་མགོ་བོས་ཆོས་ཀྱི་སྒྲས་རབ་ཏུ་འགེངས་པ་སྟེ་ཕྱག་བཅུ་ཡིན་ནོ། ། ཕག་མོ་ནི་དམར་མོ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་མ་ཡིན་ནོ། ། འཁོར་གྱི་ལྷ་མོ་བཞི་ནི་ཞལ་བཞི་ཕྱག་བརྒྱད་པ་གཡོན་ན་ཅང་ཏེའུ་དང་ཁ་ཊྭཱཾ་ ག། གཡས་ན་རྡོ་རྗེ་མདུང་ཐུང་། གཉིས་ཀྱིས་མི་ལྤགས་བསྣམས་པ། གཉིས་ཀྱི་དྲིལ་བུ་དང་ཅང་ཏེའུ། གཉིས་ཀྱིས་མགོ་བོ་དང་གྲི་ཁུག་བསྣམས་པ་སྟེ། ཕྱག་བརྒྱད་དོ། གཡེར་ཀའི་སྐྲ་སྒྲོགས་སྐ་རགས་ལྡན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་བསྒོམས་ནས་ཞེས་པ་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་ མཆོག་རྫོགས་ནས་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་གོ་ཆ་བསྐོན་པ། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཅན་གྱིས་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་སྤྱན་དྲང་ངོ་། །

The teaching on the supreme saṃvara of the ḍākinīs, in which Vārāhī in her universal form is in union with all the buddhas of the five cakras, is the brief exposition. The detailed explanation is as follows: having completed the five preliminaries and the seven yogas of arising, the maṇḍala of the support and the supported is emanated instantaneously in the manner of miraculous birth. In the center of the lotus, through the five stages of awakening from the āli and kāli, there appears the four-faced, ten-armed Heruka, blue in the center, yellow on the right, green on the left, and white and peaceful on the upper face. The sixth [face], the crown of skulls, and so forth, are easy to understand. With the first two hands, he holds a vajra and bell in union, pressing the body of Vārāhī. In the two left hands are a skull-cup and a khaṭvāṅga; in the two right hands are a noose and a hook. With two hands he holds the skin of Brahmā, and with two hands he holds a hand-drum and the head of Brahmā, filling the world with the sound of the Dharma; these are the ten arms. Vārāhī is red, with one face and two hands. The four goddesses of the retinue have four faces and eight arms. In the left hands are a hand-drum and a khaṭvāṅga; in the right hands are a vajra and a short spear. Two hands hold human skin, two hold a bell and a hand-drum, and two hold a head and a curved knife; these are the eight arms. "With tinkling hair-bells and a girdle," and so on, until "having meditated on all in that way," which completes the maṇḍalarājāgrī. Then, the armor of the heroes and heroines is donned, and the wisdom-being (jñānasattva) endowed with the major and minor marks is invited.

མཆོད་པ་དང་བསྟོད་པ་བྱས་ལ་དབང་བསྐུར་ནས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བཟླས་པའི་སྤྲོ་བསྡུ་དང་ངག་གིས་བཟླས་པར་བྱ་སྟེ། སྔགས་ནི་གོ་སླ་བས་མ་བཤད་དོ། ། བསྒོམ་ པ་དང་བཟླས་པ་རིམ་པས་བདུད་རྩི་མྱང་བའི་དམ་ཚིག་གི་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར། སྒྲོན་མ་ཤ་ལྔ་བཟའ་ཞིང་གནས་དུར་ཁྲོད་དུ་རྟག་ཏུ་བཟླས་པ་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་མ་གྲུབ་ན། མཚན་མོ་བདུན་གྱིས་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ཕག་མོ་ཀུན་གཟུགས་བསྒོམ་པ་ནས། ། བདུད་བཞིས་མི་འཇིགས་པའི་ དངོས་གྲུབ་ངེས་པར་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། ཕག་མོ་ཀུན་གཟུགས་ནི། གོང་དུ་སྨོས་པའི་ཞལ་བརྒྱད་ཕྱག་སྟོང་ཡོད་པ་བསྒོམས་ཏེ། དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞལ་བཞི་དང་དཔའ་བོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་ཞལ། བུམ་པ་བཞི་རིག་བཞིའི་ཞལ་ཏེ། དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཞལ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ རིམ་པ་བརྒྱད་དུ་བརྩེགས་པ་དང་། དེའི་སྟེང་དུ་ལྷ་མོ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་དུར་ཁྲོད་བརྒྱད་ཀྱི་ཞལ་དང་། བཞི་བཅུ་རྩ་བཞི་དང་བདུན་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཡིན་ལ། བོང་བུའི་ཧེ་རུ་ཀའི་རྣམ་པ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དུད་འགྲོའི་ཞལ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་སྟེ། བརྒྱ་ཐམ་པའི་ཞལ་མངའ་བ། ཕྱག་ཀྱང་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱི་ཕྱག་བཅུ་གཉིས་དང་ཡུམ་གྱི་ཕྱག་གཉིས་དང་བཅུ་བཞི་མངལ་སྐྱེས་ལྔ་དང་སྒོང་སྐྱེས་ལྔའི་ཕྱག་མཚན་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་དྲུག་ཅུ་ཚན་བཅུ་དང་། རྫུས་སྐྱེས་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་དྲུག་ཅུའི་ཕྱག་མཚན་དང་དྲོད་གཤེར་སྐྱེས་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་དྲུག་ ཅུའི་ཕྱག་མཚན་དང་། བོང་བུའི་ཧེ་རུ་ཀའི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལྷ་དྲུག་ཅུའི་ཕྱག་མཚན་དང་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བའི་ལྷ་དྲུག་ཅུ་དང་།

Having performed the offerings and praises and conferred the empowerment, one should engage in the emanation and reabsorption of the wisdom recitation and the verbal recitation. The mantra is not explained here as it is easy to understand. In order to abide by the samaya vow of tasting the nectar through the stages of meditation and recitation, one should eat the five meats as lamps and constantly perform the recitation in a charnel ground. If success is not achieved, then by means of the application for seven nights, from the meditation on Vārāhī in her universal form, the accomplishment of fearlessness from the four Māras will certainly be attained. Regarding Vārāhī in her universal form: one meditates on the form mentioned above with eight faces and a thousand arms. In that regard, there are the four faces of the Blessed One and the faces of the twenty-four heroes; the four vases are the faces of the four families, making thirty-two faces of the heroes stacked in eight tiers. Above those are the faces of the thirty-six goddesses and the eight charnel grounds, totaling forty-four and seventy-six. Then there are the twenty-four animal faces of the body, speech, and mind wheels of the Donkey Heruka, totaling one hundred faces. As for the arms, there are the twelve arms of the Blessed One and the two arms of the Consort, making fourteen. There are the hand-symbols of the fifty heroes and heroines born from the womb and the egg; the hand-symbols of the sixty heroes and heroines born miraculously; the hand-symbols of the sixty heroes and heroines born from heat and moisture; and the hand-symbols of the sixty deities of the various wheels of the Donkey Heruka, as well as the sixty deities of the Net of Magical Illusion.

སོ་སོར་འབྲང་མའི་ལྷ་དགུ་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་དང་བཅས་པའི་ཕྱག་མཚན་ཕྱག་སྟོང་ཡིན་ནོ། ། དེའི་དོན་ནི། སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ ཅན་བདེ་བ་ཆེ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་མི་སྣང་བཞུགས། ། ཞེས་པས་ཐབས་མི་སྣང་བ་དང་། བཟའ་བ་དང་བཟའ་མིན་བདུད་རྩི་ལྔར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས། བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་དང་། བཏུང་མིན་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་བཏུང་བ་དང་ཕྱོགས་ཀྱི་གོས་ཅན་གྱི་གར་གྱིས་མྱོས་ཤིང་སྨྱོས་པ་ལྟ་བུར་ བསྒོམས་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་གྲིབ་མ་ཡང་མི་མཐོང་བར་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་ས་སྟེང་ན་སྤྱོད་དོ། ། ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་མེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་བས་མ་ཧཱ་རུ་ཏི་རཱ་བདུད་རྩི་ལྔ་དང་། ཟས་ཀྱི་ལྷག་མ་དྲི་ཆེན་དང་། དྲི་ཆུ་དང་ལྡན་པའི་ཤ་སྣ་ཚོགས་པ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པས་བཟའ་སྟེ། ནང་གི་བདག་ཉིད་སྒྱུ་ མ་དང་འོད་གསལ་དང་ཟུང་འཇུག་གི་སྦྱོར་བས་ཉིན་མོ་རྟག་ཏུ་གསང་བས་མཚན་མོ་གནས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པའི་དགོས་པ་ཅི་ཞེ་ན། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སྤྲོས་བཅས་དང་སྤྲོས་མེད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། ལས་དང་པོ་པ་ཡིན་ན་ཞིབ་མོ་རྣམ་པར་འཐག་པར་ཡན་ལག་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་བསྒོམ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིན་ན་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔའི་རིམ་པའི་དང་པོ་སྦྱོར་བས། དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་གི་སྣོད་བཅུད་ཅིག་ཅར་སྐྱེས་ལ། ལས་ཀྱི་རྒྱལ་མཆོག་གི་གོ་ཆ་བསྐོན། ཡེ་ཤེས་ སེམས་དཔའ་གཞུག། དབང་བསྐུར། བསྒོམ་པའི་ཚེ་ན་སྤྲོས་བཅས་ཀྱི་སྤྱོད་པའམ། སྤྲོས་མེད་ཀྱི་སྤྱོད་པའམ།

The hand symbols of the nine deities of the Pratisarā, together with the three maṇḍalas that arise later, are the thousand hands. The meaning of this is as follows: "The yogi, possessing various forms and great bliss, abides in invisibility." Thus, through the method of invisibility, and by blessing what is to be eaten and what is not to be eaten as the five amṛtas, and by blessing what is to be drunk and what is not to be drunk, if one meditates while intoxicated and as if crazed by the dance of the one clad in the directions as clothing, then even ordinary beings will not see one's shadow, and the great yogi will roam upon the earth. The yoginīs of the utterly unelaborated [practice] should, with one-pointed mind, consume the mahārudhira, the five amṛtas, the leftovers of food, and various meats accompanied by feces and urine. By means of the internal yoga of the illusory body, clear light, and union, one should always remain in secrecy during the day and at night. If one asks what the purpose of such conduct is: through the yoga of conduct with elaboration and without elaboration, whether in or out of meditative equipoise, one will attain the six clairvoyances, such as the eye of wisdom. If one is a beginner, it is best to meditate on the forty-eight branches of the Vimardakṣa. If one is a supreme yogi, then through the first stage of the five stages of manifest awakening, the maṇḍala of the supreme victor—the environment and its inhabitants—arises instantaneously. One dons the armor of the supreme victor of activity, invites the wisdom being, and confers empowerment. At the time of meditation, whether it be the conduct with elaboration, the conduct without elaboration, or...

ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་མེད་ཀྱི་སྤྱོད་པས་གནས་པས་བཟའ་བཏུང་ཐམས་ཅད་བདུད་རྩིར་འགྱུར་ལ་ངག་ཏུ་བཟླས་པར་འགྱུར་ལ། ལག་པ་དང་རྐང་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཇི་སྙེད་གར་གྱི་མཆོད་པ་ དང་། གླུའི་མཆོད་པར་འགྱུར། དངོས་རྗེས་ཀྱི་བསྒོམ་པ་ལ་ཐ་དད་མེད། གཞལ་ཡས་ཁང་དང་སྟོང་གསུམ་ལ་ཐ་དད་མེད། འགྲོ་བ་དྲུག་དང་ལྷའི་འཁོར་ལོ་ལ་ཐ་དད་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་པ་ཡིན་ནོ། ། ལེའུ་བཅུ་དགུ་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ཀུན་གཟུགས་ བཤད་ནས་ཧེ་རུ་ཀ་ཕྱག་འབུམ་པ་བསྒོམ་པ་འཆད་པ་ནི། དེ་ནས་གཞན་ཡང་བཤད་བྱ་བ། ། སྨོས་ཏེ། རྩ་བ་རྒྱུད་ཀྱི་རྩ་རྒྱུད་འདིར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུད་འབུམ་པ་ལས་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཚང་བར་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་འདིའི་དོན་རྒྱས་པར་དེར་སྟོན་པས་ན་འདི་ཉིད་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཡང་དག་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཞབས་ནས་ རྒྱུད་གཞན་ཡན་ལག་རྒྱུད་དུ་ཟད་ཅེས་གསུངས་སོ། ། ཆོ་ག་བཟང་པོ་གཞན་དུ་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རོ་ལངས་བསྒྲུབ་པས་གལ་ཏེ་བགེགས་ཀྱིས་འཇིགས་ན། ཆོ་ག་བཟང་པོ་ཕྱིས་འཆད་པའི་ཞལ་བརྒྱད་ཕྱག་བཅུ་དྲུག་པའམ། ཡང་ན་ཞལ་བཅུ་གཉིས་པ་ཕྱག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པའམ། ཡང་ན་ཞལ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པ། ཕྱག་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་པའམ། ཡང་ན་སྣ་ཚོགས་པའི་དུད་འགྲོའི་ཞལ་ཅན་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་ཞལ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པ། དུད་འགྲོ་རྐང་བཞི་པའི་སེང་གེ་ལ་སོགས་པའི་ཞལ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་སྟེ་ལྔ་བཅུ། ཕྱག་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་ཡིན་ནོ། ། ཡང་ན་ཞལ་སྟོང་ཡིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་དང་། སེམས་དཔའ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་དང་། དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་དང་།

By abiding in the conduct of extreme simplicity, all food and drink become nectar and become the recitation of mantra. Whatever mudrās of the hands and feet there may be become the offering of dance and the offering of song. There is no distinction between the meditation on the actual and the subsequent stages. There is no distinction between the celestial mansion and the three-thousandfold world system. There is no distinction between the six classes of beings and the mandala of deities; this is seen with the eye of primordial wisdom. This is the commentary on the nineteenth chapter. Having thus explained Vajravārāhī in all her forms, the meditation on Heruka with a hundred thousand arms is now explained: "Furthermore, that which is to be explained..." and so forth. Regarding the phrase "In this root tantra," because all the roots are gathered completely within this [text] from the hundred-thousand-verse tantra, its meaning is shown extensively there; therefore, this itself is the authentic root tantra. For that reason, it is said that other tantras are merely branch tantras. Regarding the phrase "The excellent ritual elsewhere": if one is afraid of obstacles during the practice of the vetāla, then the "excellent ritual" refers to the one to be explained later with eight faces and sixteen arms, or twelve faces and twenty-two arms, or twenty-four faces and forty-eight arms, or the one with various animal faces, or the twenty-five faces of the garuḍa, or the twenty-five faces of four-legged animals such as lions, totaling fifty faces and one thousand arms. Alternatively, there are one thousand faces: the five Tathāgatas of the families, the twenty-four Bodhisattvas, and the forty-eight heroes and heroines.

གཟུངས་བཅུ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་དང་། ས་བཅུ་དང་། དབང་བཅུ་དང་། སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་ དང་། ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཞལ་དང་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པ་ཞལ་སྟོང་ཕྲག་འབུམ་དང་ལྡན་ཞིང་། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུད་སྡེ་བཞིའི་ལྷ་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱག་མཚན་འཛིན་པ་དང་། འདོད་ཁམས་གནས་ རིས་ཉི་ཤུའི་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གཟུགས་འཛིན་པ་ཕྱག་ན་བསྣམས་པ་དང་། གཟུགས་ཁམས་གནས་རིས་བཅུ་བདུན། གཟུགས་མེད་མུ་བཞིའི་ལྷ་ཕྱག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། རིག་པའི་གནས་ལྔ་སྒྱུ་རྩལ་བཅོ་བརྒྱད་ཕྱག་ན་བསྣམས་པ་དང་། ཞབས་སྟོང་གིས་གཡས་བརྐྱང་ དང་གཡོན་བརྐྱང་འཆོལ་བར་བཞུགས་པས་འཇིགས་བྱེད་དང་དུས་མཚན་ལ་སོགས་པ་དྲག་པོ་འཇིགས་བྱེད་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། ཚངས་པ་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་ལྷས་བསྐོར་བ། དབང་པོ་ཉེ་དབང་གིས་བསྐོར་བ། དྲག་པོ་རྩེ་གསུམ་འཆང་གིས་བསྐོར་བ། ཁྱབ་ འཇུག་ལྷ་མ་ཡིན་གྱིས་བསྐོར་བ། ཀུན་འགྱེད་གཞོན་ནུ་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གིས་བསྐོར་བ། ཀཱརྟི་ཀ་རྒྱལ་ཆེན་རིས་བཞིའི་ལྷས་བསྐོར་བ། ནག་པོ་ཆེན་པོ་མ་མོའི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྐོར་བ། དགའ་བྱེད་དབང་ཕྱུག་དྲི་ཟའི་འཁོར་གྱིས་བསྐོར་བ། གཤིན་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་མས་བསྐོར་བ། ཆུ་ལྷ་ ཀླུས་བསྐོར་བ། ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་གཟའ་བརྒྱད་དང་། རྒྱུ་སྐར་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྐོར་བ། འཆི་བདག་གི་བདུད་དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བ་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྐོར་བ། ཕུང་པོའི་བདུད་ནད་བཞི་བརྒྱ་རྩ་བཞིས་བསྐོར་བ།

The ten dhāraṇīs, the ten perfections, the ten grounds, the ten masteries, the ten powers, the four fearlessnesses, the four correct discernments, the four immeasurables, and the eighteen unique qualities of a buddha—possessing a variety of faces, shapes, and colors, with a hundred thousand million faces, holding the hand symbols of the assemblies of deities of the four classes of tantra, mundane and supramundane; holding in his hands the forms of the various beings of the six classes and the twenty abodes of the desire realm; holding in his hands the deities of the seventeen abodes of the form realm and the four levels of the formless realm; holding in his hands the five fields of knowledge and the eighteen arts; and with a thousand legs, standing in a chaotic posture with the right and left legs extended, he is surrounded by the sixty-two fierce and terrifying ones such as Bhairava and Kālarātri; surrounded by Brahmā and the deities of the four concentrations; surrounded by Indra and Upendra; surrounded by Rudra, the wielder of the trident; surrounded by Viṣṇu and the asuras; surrounded by Skanda, the youth, and the garuḍas; surrounded by Kārttikeya and the deities of the four great kings; surrounded by Mahākāla and the hosts of mātṛkās; surrounded by the lord of joy, Īśvara, and the retinue of gandharvas; surrounded by Yama and the ḍākinīs; surrounded by Varuṇa and the nāgas; surrounded by the sun, the moon, the eight planets, and the twenty-eight constellations; surrounded by the Māra of the Lord of Death and the eight types of untimely death; and surrounded by the Māra of the aggregates and the four hundred and four diseases.

ལྷའི་བུའི་བདུད་གདོན་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུའི་འཁོར་གྱིས་བསྐོར་བ། ཉོན་ མོངས་པའི་བདུད་འདོད་ཆགས་ཁྱིམ་བྱ་དང་། ཞེ་སྡང་སྦྲུལ་དང་། གཏི་མུག་ཕག་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཁ་སྦུབ་ཏུ་ཞབས་ཀྱིས་མནན་པར་བལྟ་སྟེ། ཕྱག་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་ཞལ་འཇིགས་སུ་རུང་བ་དང་། ཕྱག་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་ཞལ་བཞིན་འགྱུར་བ་དང་། དྲག་པོ་དང་། མཆེ་བ་ གཙིགས་པ་དང་། བཞད་པ་དང་། སྨིན་མ་བཅུམ་པས་མི་སྡུག་པ་དང་། མཆུ་མནན་པས་རབ་ཏུ་འཇིགས་པ་དང་། སྤྱན་གདངས་པས་དཔའ་བ་དང་། སྒེགས་པས་འཛུམ་པ་དང་། ལྕེ་བརྐྱང་བས་རྔམ་པ་དང་། སྨིན་མ་བསྡུས་པས་ཁྲོ་བ་དང་། སྟེང་མ་ཞི་བ་དང་། ལྗགས་གཡོ་བ་དང་། ལྗགས་མི་གཡོ་ བ་དང་། ཞལ་གདངས་པ་དང་། རྣམ་པར་རོལ་པ་སྣ་བུག་དུ་ལྗགས་འཇུག་པ་དང་། ལྗགས་བསྐྱོད་པས་ཞལ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཁེབས་པ་དང་། སྣ་ཚོགས་པས་ངོ་མཚར་བ་དང་། མཆེ་བ་ལྷག་གེར་བྱུང་བས་གཤེ་བ་དང་། ཕྱག་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུའི་ཞལ་རིན་ པོ་ཆེའི་རིགས། ཕྱག་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུའི་ཞལ་པདྨའི་རིགས། ཕྱག་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུའི་ཞལ་ལས་ཀྱི་རིགས། ཕྱག་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུའི་ཞལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཏེ། ཕྱག་འབུམ་གྱི་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བའི་ཉམས་ཀྱི་མཆོག་གི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཐོད་ པའི་ཕྲེང་བ་སྟོང་ཟླ་བ་ཕྱེད་པ་སྟོང་། སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེས་དབུ་བརྒྱན་པ་སྟོང་སངས་རྒྱས་ལྔའི་ཅོད་པན་སྟོང་། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྤྱི་གཙུག་ན་སྟོང་། སྤྱན་སུམ་སྟོང་། ཞབས་སྟོང་ལ་སྟག་གི་པགས་པ་སྟོང་ལས་ཤམ་ཐབས་བྱས་པ། མགོ་བོའི་ཕྲེང་བ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་གིས་བརྒྱན་པ།

He is surrounded by a retinue of eighty thousand graha spirits of the devaputra-māra. One should visualize him trampling underfoot all the afflictions of the kleśa-māra—desire as a domestic fowl, hatred as a snake, delusion as a pig, and so forth—lying face down. He has one thousand arms and one thousand faces: some terrifying, some with changing expressions, some fierce, some baring their fangs, some laughing, some with knitted brows and an ugly countenance, some with pressed lips and extremely fearsome, some with wide-open eyes and heroic, some with playful smiles, some with tongues lolling out and wrathful, some with brows furrowed and angry, some with the upper face peaceful, some with flickering tongues, some with tongues motionless, some with mouths agape, some with tongues entering the nostrils in a display of sport, some with tongues moving to cover the maṇḍala of the face, some with various wondrous expressions, and some with fangs protruding and scolding. He has twenty thousand faces of the Jewel family, twenty thousand faces of the Lotus family, twenty thousand faces of the Action family, and twenty thousand faces of the Tathāgata family. He displays the supreme physical communication of a body radiating light rays from a hundred thousand arms. He wears a garland of a thousand skulls, a thousand crescent moons, and is crowned with a thousand crossed-vajras and a diadem of the five Buddhas. Vajrasattva is upon his crown. He has three thousand eyes, and his thousand feet are clad in a lower garment of a thousand tiger skins. He is adorned with a garland of fifty-one heads.

ཕྱག་རྒྱ་དྲུག་ལས་སྤྱི་གཙུག་གི་རུས་པའི་འཁོར་ལོ་སྟོང་། རྣ་ཆ་ཉིས་སྟོང་། མགུལ་རྒྱན་ཆིག་སྟོང་། ཚངས་པའི་སྐུད་པ་འབུམ། ཐལ་བའི་རྡུལ་གྱིས་བྱུགས་པ་འབུམ། དཔུང་རྒྱན་འབུམ། ལག་གདུབ་འབུམ། ཡན་ལག་ལ་སྦྲུལ་གྱི་རྒྱན་འབུམ། དབུ་ལ་སྟོང་ཞབས་ལ་སྟོང་ གི་སྦྲུལ་གྱི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། ཡུམ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ། རྡོ་རྗེ་དང་ཐོད་པས་འཁྱུད་པ་ཅན་ནོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཕྱག་དང་པོ་གཉིས་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་སྟོང་གིས་འཁྱུད་པ། ཐོད་པ་དང་ཁ་ཊཱཾ་ག་སྟོང་འཛིན་པ། ལྕགས་ཀྱུ་སྟོང་། ཞགས་པ་སྟོང་། དགྲ་སྟ་ སྟོང་། ཁབ་སྟོང་། སྐུད་པ་སྟོང་། མེ་ལོང་སྟོང་གི་བར་དུ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱའི་ཕྱག་མཚན་ཕྱག་འབུམ་གྱི་ཕྱག་རྒྱས་འཛིན་པ། ཆོ་ག་སྣ་ཚོགས་པའི་ཕྱག་མཚན་རེ་རེ་ལ་འཁྲུལ་འཁོར་རེ་རེས་ཕྲིན་ལས་རེ་རེ་མཛད་དོ་ཞེས་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་གདོང་ཅན་གྱི་ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་པ་ལས་ བཤད་དོ། ། འཁོར་གྱི་མཁའ་འགྲོ་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་དཔའ་བོ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་དང་འཁྱུད་པ། དབུ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་སྐུ་མདོག་མཐའ་ཡས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མདོག་ཅན། ཕྱག་མཚན་སྣ་ཚོགས་འཛིན་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། འདོད་ཡོན་གྱི་སྣམ་བུ་ལ་སྣ་ཚོགས་གར་གྱིས་ལོངས་སྤྱོད་ཅིང་བདུད་རྩི་ལྔའི་ཟས་དང་། མེ་ཏོག་ལ་ སོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་མཆོད་པར་བསམ་མོ། ། མདོག་སྣ་ཚོགས་པའི་དུར་ཁྲོད་བརྒྱད་ཀྱི་ཞིང་སྐྱོང་མཆོག་དམ་པ་དང་བཅས་པ། དེ་ལྟར་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་སྔགས་པས་བསྒོམས་ནས། ལས་ཀྱི་རྒྱལ་མཆོག་གི་རྣལ་འབྱོར་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་གཞུག་པ་དང་། གོ་ཆ་ བསྐོན་པ་དང་།

Regarding the six mudrās: the bone wheel on the crown of the head is one thousand; the earrings are two thousand; the necklace is one thousand; the brahminical thread is one hundred thousand; the body is smeared with ashes one hundred thousand times; the armlets are one hundred thousand; the bracelets are one hundred thousand; the limbs are adorned with one hundred thousand snake ornaments; and the head and feet are each adorned with one thousand snake ornaments. The consort Vajravārāhī has one face and two hands, embracing [the deity] with a vajra and a skull-cup. The first two hands of the Blessed One embrace [the consort] with a thousand vajras and a thousand bells; he holds a thousand skull-cups and a thousand khaṭvāṅgas; a thousand hooks, a thousand nooses, a thousand axes, a thousand needles, a thousand threads, and up to a thousand mirrors—thus, he holds the mudrās of one hundred thousand hand implements. It is explained in the thirty-sixth chapter, the Garuḍa-Faced Chapter, that each of these various ritual hand implements performs a specific activity through a specific yantra. One should meditate on the thirty-six surrounding ḍākinīs embraced by the thirty-six heroes, with three faces and six arms, their body colors being various infinite hues, and holding various hand implements. On the ledge of sensory enjoyments, one should visualize them partaking in various dances and making offerings of the five nectars, flowers, and so forth, in perfect abundance. Together with the supreme and holy field-protectors of the eight charnel grounds of various colors, the mantrin, having thus meditated on the supreme king of the maṇḍala, should perform the yoga of the supreme king of activities: the entry of the wisdom-being, the donning of the armor, and so forth.

དབང་བསྐུར་བ་དང་། བདུད་རྩི་མྱང་བ་དང་། བསྒོམ་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས། ཡི་གེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པ་དང་བསྲེག་པའི་ཕྲེང་བའི་སྔགས་བཟླས་པར་བྱའོ། ། ལྷ་མོ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ཡང་ཕྱོགས་ཀྱི་གོས་ཅན། སྐྲ་གྲོལ་བ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། གཟུངས་དང་། སའི་ རང་བཞིན་བསྒོམས་ནས་ཡབ་ཀྱི་ཕྲེང་བའི་སྔགས་བཟླས་པ་ནི། འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་གོ་སླའོ། ཡུམ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་སྔགས་རིང་དང་ཡབ་ཀྱི་རྐང་པ་བརྒྱད་པ་དང་། ཡུམ་གྱི་རྐང་པ་བརྒྱད་པ་ཡང་གོ་སླའོ། ། ལྡང་བའི་ཚེ་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་རྡོ་རྗེ་ནི། ཕག་མོའི་བདག་ཉིད་བསྒོམ་བྱས་ནས། ། ཞེས་ བྱ་བ་ལྷའི་འཁོར་ལོ་ཐམས་ཅད་སྙིང་གར་བཅུག། ལུས་ཀྱི་ཞལ་སྟོང་དང་། ཞབས་སྟོང་དང་། ཕྱག་འབུམ་དང་། ཡུམ་དང་སྙིང་གར་བཅུག་པར་བསྒོམས་ནས། རྐང་པ་བརྒྱད་པའི་སྔགས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ལ་མཆོད་ནས། ཧཾ་ལས་ཁྲབ་བསྐྱེད། ཁཾ་ལས་བརྒྱུན་བསྐྱེད། རྡོ་རྗེ་ཁྲབ་ཀྱི་སྟེང་དུ། ཞལ་ ཞི་བའི་ཁྲོ་བོས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། སུཾ་བྷ་ནི་ཤར་དུ། གྲྀཧྞ་ལྷོར། གྲྀཧྞ་པ་ཡ་ནུབ་ཏུ། ཨཱ་ན་ཡ་ཧོ་བྱང་དུ། ཡང་ན་ཁྲོ་བོ་མེད་པ་ཀུན་རྡོ་རྗེའི་ཁྲབ་ཏུ་བསམ་མོ། ། དེའི་ལྟེ་བར་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀར་བདག་ཉིད་བསྒོམས་ནས། འཁོར་སྒྲུབ་པའི་གྲོགས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ལྟར་གནོད་ མཛེས་ཀྱི་ཁྲོ་བོས་བསྲུང་དུ་གཞུག་གོ། ། དེ་ལྟར་ཕྱག་འབུམ་པ་བསྒོམ་པ་ནི། མཚན་མ་ཐོབ་ནས་རོ་ལངས་བསྒྲུབ་པའི་ལས་ཚོགས་བྱ་སྟེ། གོང་ནས་འབྱུང་བའི་ཇི་ལྟ་བའི་རིམ་གྱི་ནང་དུ་ཉོན་མོངས་པ་འཇོམས་པའི་དུད་འགྲོ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་བཟའ་བ་བསྒྲུབ་ པས་བྱ་བ་དང་།

Having completed the empowerment, the tasting of the amṛta, and the meditation, one should recite the twenty-four syllable mantra and the mantra of the garland of burnt offerings. As for the goddess Vajravārāhī, who is clad in the directions of space and has loose hair, one should meditate on her as the nature of the perfections, the dhāraṇīs, and the stages. Reciting the father’s garland mantra is easy to understand as it includes the result. The long mantra of the mother Vajravārāhī, the father’s eight-line verse, and the mother’s eight-line verse are also easy to understand. At the time of arising, regarding the vajra of the vowels and consonants: "Having meditated on the identity of Vārāhī," one should dissolve the entire mandala of deities into the heart. Having meditated on the body with a thousand faces, a thousand feet, and a hundred thousand arms, together with the consort, as being dissolved into the heart, one should worship oneself with the eight-line mantra. From Haṃ, one generates the armor; from Khaṃ, one generates the stream. Above the vajra armor, one blesses the faces with the peaceful and wrathful deities: Sumbhani in the east, Gṛhṇa in the south, Gṛhṇapaya in the west, and Ānaya Ho in the north. Alternatively, one may visualize all the wrathful deities as being without wrath, as the vajra armor. In its center, one meditates on oneself as the glorious Heruka, and all the companions who assist in the accomplishment of the retinue are likewise protected by the wrathful deity Sumbharāja. Thus, having meditated on the hundred-thousand-armed form and obtained the signs, one should perform the ritual activities for accomplishing the vetāla. Within the sequence as it appears above, one should accomplish the consumption of the images of animals and so forth that destroy the afflictions.

ཕྱི་རོལ་དུ་དེ་བཞིན་དུ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་སྡང་བའི་ལིངྒ་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་དཀོར་འཕྲོག་པ་དང་། མཚམས་མེད་པ་བྱེད་པ་དང་། སྔོན་སློབ་དཔོན་ལ་སྨོད་པ་དང་ཐེག་ཆེན་ལ་སྨོད་པའི་གྲོ་བའི་ལིངྒ་བྱས་ལ་བསད་ནས་མཁའ་འགྲོ་མ་ དང་ལྷན་ཅིག་བཟའ་བར་བྱའོ། ། ལིངྒའི་རྒྱུ་ཅི་ཞེ་ན། འབྲས་ཕྱེའམ་བག་ཕྱེ་སྲབ་པར་བླིངས་ལ་གླང་པོ་ཆེའི་ཤའམ། ངང་པའི་ཤའམ། བ་ལང་གི་ཤའམ། བྱ་རོག་ཆུ་སྐྱར་སྤྱང་ཀི་ཁྲུང་ཁྲུང་། མཛད་པའི་ཤ་བཙོས་ནས། ནས་ཙམ་སྲན་མ་ཙམ་དུ་མཚོན་རྣོན་པོས་གཏུབས་ནས་ མར་ལ་བཙོས་ཏེ། ཚོས་པ་དང་བཏོན་ནས་ཚ་བ་གསུམ་དང་མངར་གསུམ་དང་། འབྲས་བུ་གསུམ་དང་། ཤིང་ཚ་དང་། ཙནྡན་དཀར་དམར་དང་། གུར་གུམ་དང་འགི་ཝང་དང་། ལི་ཤི་དང་སུག་སྨེལ་དང་། རྒྱམ་ཚ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མའམ་ལྡེ་གུས་བཏབ་ནས། བག་ཟན་གྱིས་ དྲིལ་ནས་ཙཱ་རུ་ཞེས་བྱ་བའི་ནང་གི་ལིངྒ་སྟེ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་སྡང་བའི་གཟུགས་སམ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་དཀོར་འཕྲོག་པ་ལ་སོགས་པའམ། མིའི་གཟུགས་བྱ། ཁྲོ་བོ་འདོད་པའི་རྒྱལ་པོའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་སྔར་བཤད་པའི་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་སྔགས་ཡུམ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་ སྔགས་རིང་རྐང་པ་བརྒྱད་པ་དང་བཅས་པའི་སྔགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་པོས་ལན་བརྒྱའམ་སྟོང་ཁྲིའི་བར་དུ་དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱས་དགུག་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ། ཉོན་མོངས་འཇོམས་པའི་དུད་འགྲོ་ནི། ། ང་རྒྱལ་བོང་བུ་ཡི་ གཟུགས་བྱ། ། ཐེ་ཚོམ་མི་ཡི་གཟུགས་ཀྱིས་ཏེ། ། སེར་སྣ་རུས་སྦལ་གཟུགས་ཡིན་ནོ། ། ལོག་པར་ལྟ་བ་རྔ་མོའི་གཟུགས། །

Externally, one should likewise fashion effigies (liṅga) of those who hate the teaching of the Sugata, those who plunder the property of the Three Jewels, those who commit the acts of immediate retribution, and those who previously reviled the ācārya or reviled the Mahāyāna. Having slain them, they should be consumed together with the ḍākinīs. What is the material for the effigies? Thinly spread rice flour or wheat flour, and having cooked the meat of an elephant, a swan, an ox, a crow, a heron, a wolf, or a crane, cut it into pieces the size of barley or peas with a sharp blade. Boil it in butter, and once cooked, remove it and mix it with the powders or pastes of the three hot spices, the three sweets, the three fruits, cinnamon, red and white sandalwood, saffron, bezoar, cloves, cardamom, rock salt, and so forth. Wrap this in dough to form the inner effigy known as cāru. One should fashion the form of one who hates the teaching of the Sugata, or one who steals the property of the Three Jewels, and so on, or the form of a human. The practitioner should summon the minds of the animals by means of the mudrā of the wrathful king Takkirāja and the mantras previously explained for the heroes and heroines, along with the long mantra of the Mother Vajravārāhī and the eight-line mantra, reciting them a hundred, a thousand, or ten thousand times. Regarding this: "The animal that destroys the afflictions is the form of an ass for pride; doubt is the form of a human; stinginess is the form of a tortoise; and wrong view is the form of a camel."

ཞེ་སྡང་ཁྱི་ཡི་གཟུགས་ཡིན་ཏེ། ། གཡོ་སྒྱུ་ཅེ་སྤྱང་གཟུགས་ཡིན་ནོ། ། ཕྲག་དོག་རྟ་ཡི་གཟུགས་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ནས་བཤད་པས། ། ཉོན་མོངས་པའི་གཟུགས་ནི་ནང་གི་ལིངྒ་ཡིན་ནོ། ། དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་ཤ་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་རབ་ཏུ་བསྒྲགས་པ་མི་ཤ་དང་གླང་པོ་ཆེའི་ཤ་ལ་སོགས་པ་གོ་སླའོ། ། དེ་རྣམས་རོའི་ཁར་སྦྱིན་སྲེག་བྱེད་པར་འདོད་ན་ཡར་ངོ་དང་མར་ངོའི་བཅུ་བཞི་དང་བཅོ་ལྔ་ལ་འགེགས་ནས་ ཤི་བའི་རོ་པདྨ་འདབ་བརྒྱད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཁ་ལ་རོ་བཞག་ན། དུར་ཁྲོད་བརྒྱད་ཀྱི་བགེགས་གང་ཡང་རུང་བ་ནང་དུ་བཅུག་ལ། རོའི་ཁ་ནས་མེ་ཕྱུང་ལ་རོའི་སྙིང་གར་གཡས་བརྐྱང་པས་འདུག་ལ། ཁྱི་ནག་མོའི་འོ་མའམ། མ་ཤའི་འབྲས་བུ་ནག་པོའི་ཆན་དང་བཅས་པས་ འཛེམ་པ་མེད་པར་རོའི་ཁའི་མེར་སྦྱིན་སྲེག་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་བྱས་ནས། རོ་དེ་ལངས་ནས་ཅི་བགྱི་ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཚེ་ཡང་ཕྱག་འབུམ་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱིས་བསྐྱེད་ལ། ས་འོག་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་བུ་མོ་ལ་དབང་བའི་དངོས་གྲུབ་ང་ལ་བྱིན་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། ཡང་ ན་རལ་གྲི་འདི་ཐོགས་པས་དགྲ་ཀུན་སོད། དབང་དུ་གྱིས། ཡང་ན་རལ་གྲི་ཐོགས་ལ་རིམ་གྱིས་འདྲེ་སོད་ལ་ཞི་བར་གྱིས། དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བ་བརྒྱད་སོད་ལ་ཚེ་འཕེལ་བར་གྱིས་ཞེས་ཚར་གཅོད་པ་དང་། ཕན་འདོགས་པའི་ཕྲིན་ལས་རྣམ་བཞི་དང་། ཡང་ན་རི་ལུ་བླངས་ནས་ མི་སྣང་བ་དང་། མིག་སྨན་གྱི་མངོན་ཤེས་བསྐྱེད་པ་དང་། གཏེར་བླངས་ནས་ཕྱུག་པོར་འགྱུར་བ་དང་། ཡང་ན་རྐང་མགྱོགས་ཀྱིས་དཔག་ཚད་དུ་མར་འགྲོ་བ་དང་།

"Hatred is the form of a dog; deceit is the form of a jackal; envy is the form of a horse." As it is explained in the Māyājāla, the forms of the afflictions are the internal liṅga. The flesh of animals is proclaimed as a branch of the accomplishments (siddhi); the flesh of humans, elephants, and so forth is easy to understand. If one wishes to perform a homa offering into the mouth of a corpse, one should do so on the fourteenth or fifteenth day of the waxing or waning moon. Having placed the corpse upon the mouth of an eight-petaled lotus maṇḍala, one should summon any of the vighnas of the eight charnel grounds into it. Then, drawing fire from the mouth of the corpse, one should sit with the right leg extended upon the heart of the corpse. Using the milk of a black bitch or black rice cooked with māṣa beans, one should perform one hundred and eight homa offerings into the fire of the corpse's mouth without hesitation. The corpse will then rise and say, "What shall I do?" At that time, one should generate the three absorptions (samādhi) according to the Lakṣābhiṣeka and say, "Grant me the accomplishment of power over the asura maidens of the underworld." Alternatively, one may say, "By wielding this sword, slay all enemies and bring them under your control." Or, "Wielding this sword, slay the spirits and pacify them; slay the eight untimely deaths and increase my lifespan." Thus, one performs the four activities of subduing and benefiting. Furthermore, by taking a pill, one may achieve invisibility, generate clairvoyance through eye-salve, become wealthy by taking treasure, or travel many leagues with swift-footedness.

བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱིས་ལོ་སྟོང་ངམ་ཁྲི་ཐུབ་པ་དང་། དངོས་གྲུབ་གཅིག་སྟེར་གྱི། དུ་མ་ནི་འཇིག་རྟེན་ པས་སྟེར་མི་ནུས། དངོས་གྲུབ་འདི་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ་ལྷའི་བུ་མོ་དང་། འོག་ཀླུའི་བུ་མོ་ཡང་རོ་ལངས་ཀྱིས་སྟེར་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ། ། རྩ་བའི་ཡང་རྩ་བའི་རྒྱུད་འདི་ལས། གཞན་ཡན་ལག་གི་རྒྱུད་ནི་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཉིས་པ་དང་ཧེ་རུ་ཀ་མངོན་པར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། ལེའུ་ཉི་ཤུ་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ལྟར་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པའི་འཁོར་ལོ་བཅུ་དྲུག་བཤད་ནས། དངོས་གྲུབ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྟོན་པ་ནི། དེ་ནས་གཞན་ཡང་བཤད་བྱ་བ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དངོས་གྲུབ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལེའུ་བཅུ་བདུན་པ་ལས་དང་པོར་སེམས་ ཅན་བསྲུང་བའི་ཕྱེད་དུ་ཕྱིར་བཟློག་གི་འཁོར་ལོ་རྒྱུད་གཞན་དུ་སྦས་པ་ཁམས་གསུམ་དུ་ཟག་མེད་ཀྱི་བསྲུང་བ་རྙེད་པར་དཀའ་བས་བཤད་པའི་རྒྱུད་འདིར་འཆད་པས་ཐེ་ཚོམ་མི་བྱའོ། ། ནམ་གྱི་ཚེ་བསྲུང་བར་བྱ་ཞེ་ན། དབང་བསྐུར་ནས་བསྲུངས་ཏེ། ཞི་བ་གྲོ་ག་ལ་བྲི། རྒྱས་པ་ རས་ལ་བྲི། དབང་ལ་བུད་མེད་ཀྱི་སྨད་ཤམ་ལ་བྲི། མངོན་སྤྱོད་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་རས་སམ་ཐོད་པ་ལ་བྲི། ཞི་བ་གིའུ་ཝང་གིས་ཤར་དུ་ཁ་བལྟས་ནས་འདམ་བུའི་སྨྱུ་གུས་བྲི། རྒྱས་པ་ལ་གུར་ཀུམ་གྱིས་ཁ་བྱང་དུ་བལྟས་ལ་སྨྱུ་གུས་བྲི། དབང་ལ་ཁ་ནུབ་ཏུ་བལྟས་ཏེ་ཁྲག་གམ་མཚལ་ གྱིས་སྒྲོ་རྩའི་སྨྱུ་གུས་བྲི། མངོན་སྤྱོད་ལ་དུག་དང་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་སོལ་བས་མི་རུས་ཀྱི་སྨྱུ་གུས་བྲི། ། ཟིན་ནས་བུམ་པར་བཅུག་ལ་བསྙེན་པ་བྱ། རབ་གནས་བྱ་དེ་ནས་ལུས་ཀྱི་སྤྱི་བོའམ། མགུལ་བའམ།

Through the practice of alchemy (rasāyana), one can live for a thousand or ten thousand years; this is a single accomplishment that cannot be granted by worldly beings. Apart from this accomplishment, there is nothing else; there is no doubt that even the daughters of the gods and the daughters of the nāgas below can be provided by means of a vetāla. From this root of roots, the tantra, there are other branch tantras, such as the fifty-second and the Abhibhavodbhava-heruka and so forth. This concludes the commentary on the twentieth chapter. Having thus explained the sixteen wheels for accomplishing accomplishments, the wheel of various accomplishments is now shown: "Furthermore, that which is to be explained next..." it is said. Regarding the wheel of various accomplishments, in the seventeenth chapter, first, for the sake of protecting sentient beings, the wheel of reversal—which is hidden in other tantras and is difficult to find as a protection free from outflows within the three realms—is explained in this explanatory tantra; therefore, one should not have any doubt. If one asks when it should be protected: it is protected after the empowerment has been conferred. For pacifying, write it on birch bark (gro ga). For enriching, write it on cotton cloth. For magnetizing, write it on a woman's lower garment. For wrathful activities, write it on cloth from a charnel ground or on a skull. For pacifying, face east and write with gorocana using a reed pen. For enriching, face north and write with saffron using a pen. For magnetizing, face west and write with blood or vermilion using a pen made from a feather quill. For wrathful activities, write with poison and charcoal from a charnel ground using a pen made of human bone. Once finished, place it in a vase and perform the approach practice (sevā). Perform the consecration (pratisthā). Then, [place it] on the crown of the head or the neck of the body.

དཔུང་པར་གདགས་སོ། ། ཡང་ན་སྔར་བཤད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཅུ་བདུན་ བསྒོམས་ནས་ལྡང་བའི་ཚེ། སྙིང་གར་འཁྲུལ་འཁོར་བཀོད་ལ་བསྲུང་བར་བྱའོ། ། ཇི་ལྟར་བྲི་ཞེ་ན། དབུས་སུ་ཧཱུཾ་གི་ཁོང་དུ་བཾ། དེའི་ལྟེ་བར་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ། ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ། དེའི་དབུས་སུ་མིང་དང་བཅས་པའི་སྔགས་བྲི། དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་བཅུ་གཉིས་ པའི་ར་དབུས་སུམ་བཞི་ལ་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པའི་མིང་བྲི། མཚམས་སུ་བུམ་པ་དང་ཐོད་པ་བྲི། དེའི་ཕྱི་རྒྱབ་ཏུ་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་ལ། ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ཡབ་ཡུམ་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྐོར་བ་དགོད། ཐུགས་ཀྱི་ཕྱི་རྒྱབ་ཏུ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་བྲི། དེའི་རྭ་དབུས་མ་བཞི་ལ། གནོད་མཛེས་ཀྱི་ སྔགས་བཞི་བྲི། དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་རི་མོ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་དབྱངས་ཡིག་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བསྐོར། དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་རྡོ་རྗེ་ར་བས་བསྐོར། དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་པདྨ་འདབ་མ་བཅུ་དྲུག་ལ་ཡི་གེ་བརྒྱ་པ་ཆ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་བགོས་པས་དགོད་དོ། ། མཁས་པས་ལྟེ་བར་བྲི་བ་ནི། ། ཞེས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ འཁོར་ལོ་ལ་པདྨའི་དོད་དུ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་བཅུ་གཉིས་པ་ཡིན། དེའི་ལྟེ་བ་ལ་ཡབ་ཀྱི་ཧཱུཾ་ཆེན་པོ་དང་། ཡུམ་གྱི་བཾ་ཆེན་མོ། དེའི་ནང་དུ་ཡི་གེ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ་གསུམ། དེའི་ནང་ཆེ་གེ་མོ་རཀྵ་རཀྵ་ཞེས་པ་བསྒྲུབ་བྱའི་མིང་སྤེལ་ལོ། ། རྡོ་རྗེའི་ར་བཞི་ལ་མཁའ་འགྲོ་མ་བཞིའི་དཾ་ལཾ་ཁཾ་རུཾ་རྀ་རཱྀ་ལྀ་ལཱྀ་བཞིས་ མནན་ལ་དགོད་དོ། ། དེ་ལ་གྲི་གུག་གི་ཕྲེང་བའི་དོད་དུ་གནས་ཛའི་བར་དུ་ཡི་གེ་བརྒྱད་ལྟེ་བའི་མུ་ཁྱུད་ལ་བྲིའོ། །

It should be tied to the upper arm. Alternatively, when rising after having meditated upon the seventeen maṇḍalas previously explained, one should arrange the yantra at the heart and perform protection. How is it to be drawn? In the center, within a HŪṂ, is a BAṂ. In its hub are OṂ ĀḤ HŪṂ. In the center of that, write the mantra together with the name. Outside of that, on the four central spokes of a twelve-spoked viśvavajra, write the names of the ḍākinīs and so forth. In the intermediate directions, draw vases and skull-cups. On the eight petals of the lotus behind that, arrange the eight male and female deities of the mind wheel (citta-cakra). Outside the mind wheel, draw a viśvavajra. On its four central spokes, write the four mantras of Sumbharāja. Outside of that, between two lines, surround it with the twelve vowels. Outside of that, surround it with a vajra fence. Outside of that, on sixteen lotus petals, arrange the hundred-syllable mantra divided into sixteen parts. Regarding the instruction "the wise should write in the hub": for the wisdom wheel (jñāna-cakra), a twelve-spoked vajra takes the place of the lotus. In its hub are the great HŪṂ of the father and the great BAṂ of the mother. Inside that are the three syllables OṂ ĀḤ HŪṂ. Inside those, insert the name of the person to be protected, such as "so-and-so rakṣa rakṣa." On the four spokes of the vajra, place the four ḍākinīs, suppressing them with the syllables DAṂ LAṂ KHAṂ RUṂ and the vowels Ṛ Ṝ Ḷ Ḹ. In place of the garland of curved knives, write the eight syllables between the letters GA and DZA on the rim of the hub.

སྔར་བཤད་པའི་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་ནི་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་བཞི་ཡིན། དེའི་ཤར་ལ་སོགས་པའི་པདྨའི་འདབ་མའི་ཕྱོགས་བཞི་དང་མཚམས་བཞིའི་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་ མོའི་ས་བོན་ནི་མིང་མཚན་གྱི་དང་པོ་བརྒྱད་ཡིན་ཏེ། ཧཱུཾ་བརྒྱད་དང་སྤེལ་ནས་བྲི་བར་བྱའོ། ། པདྨའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་མུ་ཁྱུད་ལ་སྔར་བཤད་པའི་ཆ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དབྱངས་ཡིག་བཅུ་གཉིས་ཐིག་ལེ་ཅན་གྱིས་བསྐོར་རོ། ། དེའི་ཕྱི་རྒྱབ་ཏུ་ཐུགས་རང་གི་རྟགས་རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བས་བསྐོར་རོ། ། དེའི་ཕྱི་རྒྱབ་ཏུ་པདྨ་འདབ་མ་བཅུ་དྲུག་ལ་ཡི་གེ་བརྒྱ་པས་བསྐོར་ཞེས་འོག་ནས་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པ་ནས་འཆད་དོ། ། དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་སྐུ་དང་གསུང་གཉིས་ཅིག་ཅར་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བཅུ་དྲུག་པ་བྲིའོ། ། ཤར་ནས་བྱང་གི་བར་གྱི་གསུང་གི་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་ནི་མིང་མཚན་ གྱི་དང་པོའི་བར་དུ་ཧྲཱིཿདང་སྤེལ་ལོ། ། ནུབ་དང་ལྷོའི་བར་བརྒྱད་ལ། སྐུའི་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་མིང་མཚན་གྱི་དང་པོའི་བར་དུ་ཨོཾ་དང་སྤེལ་བ་བྲི་བར་བྱའོ། ། བསྒྲུབ་བྱའི་མིང་གང་དུ་བྲི་ཞེ་ན། དབུས་ཀྱི་ལྟེ་བ་ལ་ཨོཾ་དང་ཨཱཿཧཱུཾ་གསུམ་གྱི་བར་དུ་ཕྲིན་ལས་རྣམ་པ་བཞི་མཐའ་རྟེན་ དང་བཅས་པ་བྲིའོ། ། དེའི་མཐའ་ནས་གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཡི་གེ་ལྷག་མ་ཇ་ནས་བྷའི་བར་གྱི་དེའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་མུ་ཁྱུད་ལ་བྲི་བར་བྱའོ། ། པདྨའི་ཕྲེང་བ་དང་འཁོར་ལོའི་ཕྲེང་བ་གཉིས་ཀྱིས་བསྐོར་བར་ངེས་སོ། ། འཁོར་ལོའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྒོ་བཞི་ལ་ཁྭ་གདོང་མ་ལ་སོགས་ པའི་མིང་མཚན་གྱི་དང་པོ་བཞི་དང་། ཡ་ར་ལ་ཝ་བཞི་དང་བསྒྲུབ་བྱའི་མིང་དང་།

The eight petals of the lotus previously described are the four of the mind wheel (citta-cakra). The seed syllables of the heroes (vīra) and heroines (vīrī) in the four cardinal and four intermediate directions of the petals—east and so forth—are the first eight letters of their names; these should be written interspersed with eight hūṃ syllables. Regarding the "previously explained parts" on the outer rim of the lotus: it is encircled by the twelve vowels accompanied by the bindu. Behind that, it is encircled by the vajra garland, which is the mind’s own symbol. Behind that, it is said in the twenty-sixth chapter below that the sixteen petals of the lotus are encircled by the hundred-syllable mantra. Outside of that, one should draw a sixteen-spoked wheel for both body and speech simultaneously. For the speech heroes and heroines from east to north, the hrīḥ is interspersed with the first letters of their names. For the eight between west and south, the oṃ is interspersed with the first letters of the names of the body heroes and heroines; these should be written. If one asks where to write the name of the person to be accomplished (sādhya): in the central hub, between the oṃ, āḥ, and hūṃ, one writes the four types of enlightened activity (karma) together with their concluding supports. Around the perimeter of that, the remaining consonants from ja to bha should be written on the outer rim. It is certain that it is encircled by both a lotus garland and a wheel garland. At the four gates outside the wheel, the first four letters of the names of Kākāsyā and the others, the four letters ya, ra, la, and va, and the name of the person to be accomplished [are to be written].

ཐོག་མར་ཧཱུཾ་ཀཾ་ཡཾ་ཆེ་གེ་མོ་རཀྵ་ཕཊ་ཅེས་བྱ་བ་སྤེལ་ལ་བྲི་བར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒོར་ཧཱུཾ་ཨོཾ་ར་ཆེ་གེ་མོ་ཕཊ་བྲི་བར་བྱ། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། ། མཚམས་བཞི་རུ་གཤིན་རྗེ་བརྟན་མ་ལ་ སོགས་པའི་མིང་དང་། ཤ་ཥ་ས་ཧ་བཞི་དང་། ཧཱུཾ་ཕཊ་མིང་དང་སྤེལ་བར་བྱའོ། ། སྒོའི་སྟེང་དུ་རྟ་བབས་ཀྱི་བར་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་ཟུར་བཞིར་ཉི་ཟླ་ལ་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཁྲོ་བོའི་སྐུ་ཡན་ལག་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དོད་སྐལ། དེའི་ཁྲོ་བོའི་ཞལ་ནས་རྐང་པའི་སྔགས་བྱུང་བ་ ཡིན་ཕྱོགས་བརྒྱད་པའི་སྔགས་ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་བརྒྱད་དུ་བྲིའོ། ། དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་རྡོ་རྗེ་ར་བའི་དོད་དུ་ཕྱིར་བཟློག་གི་སྔགས་རིང་བྲིའོ། ། དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་མེ་འོད་ཀྱི་དོད་དུ་ཀྵའི་ཕྲེང་བས་བསྐོར་བ་དང་། དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་དབྱངས་ཡིག་བཅུ་དྲུག་ཚན་བཞི་ཕྱོགས་བཞིན་བཀོད། དེའི་ཕྱི་ རོལ་དུ་ཐའི་ཕྲེང་བས་བསྐོར། དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་རྡོ་རྗེའི་ཕྲེང་བས་བསྐོར་རོ། ། དེའི་ཕྱི་རྒྱབ་ཏུ་སྐུད་པ་དཀར་པོས་བསྐོར་ཞིང་ཕྲེང་བའི་སྔགས་བཟླས། དེ་ནས་རྒྱ་སྐྱེགས་བཟོ་བྱས་པས་གཏུམ། དེའི་སྟེང་དུ་ཚོན་རྩི་དཀར་པོས་རྡོ་རྗེ་ཞི་བ་ལ་བྲི། རྒྱས་པ་ལ་ཚོན་སེར་པོས་རིན་པོ་ཆེ་བྲི། དབང་ལ་ ཚོན་དམར་པོས་པདྨ་བྲི། མངོན་སྤྱོད་ལ་ཚོན་ནག་པོས་གྲི་གུག་གི་ཕྲེང་བ་བྲི། དེ་ལྟར་བྲིས་ནས་བསྙེན་པ་བྱ་བ་ནི། བདག་ཉིད་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀར་བསྒོམས། ཡི་གེ་བདུན་པའི་སྔགས་ཕྲིན་ལས་རྣམ་བཞི་དང་སྦྱར་བ་བཟླ། འཁོར་ལོ་བྲི་བའི་སྣག་ཚ་ནི། རིགས་ངན་དང་། བྲམ་ཟེ་མོ་དང་།

First, one should write, interspersing the syllables hūṃ kaṃ yaṃ with the name of the person to be protected and rakṣa phaṭ. Likewise, at the northern gate, one should write hūṃ oṃ ra with the name of the person and phaṭ; apply the same pattern accordingly. In the four intermediate directions, write the names of the Yamasthirā and others, interspersing the four syllables śa ṣa sa ha with hūṃ phaṭ and the names. Above the gates, up to the archways, draw crossed vajras with suns and moons at the four corners, and upon those, crossed vajras. Above all of these, the bodies of the wrathful deities should be depicted with the dharma-cakra on their limbs. From the mouths of those wrathful deities, the mantras of the feet emerge; thus, the mantras of the eight directions should be written in the four cardinal and eight intermediate directions. Outside of that, in place of a vajra fence, write the long mantra for repelling. Outside of that, in place of a garland of fire-light, surround it with a garland of kṣa syllables. Outside of that, arrange the sixteen vowels in four groups according to the four directions. Outside of that, surround it with a garland of tha syllables. Outside of that, surround it with a garland of vajras. Behind that, surround it with white thread and recite the garland mantra. Then, wrap it in lacquer. On top of that, draw a peaceful vajra with white pigment for pacifying activities; for enriching, draw a jewel with yellow pigment; for magnetizing, draw a lotus with red pigment; and for wrathful activities, draw a garland of curved knives with black pigment. Having written it in that manner, the approach practice is as follows: meditate on oneself as the glorious Heruka and recite the seven-syllable mantra in conjunction with the four activities. As for the ink for drawing the wheel: [use the blood of] a person of low caste, a brahmin woman, and...

རྒྱལ་རིགས་མོ་རང་བྱུང་གི་མེ་ཏོག་དང་། གླང་ཆེན་མེ་ཏོག་མི་བསྐྱོད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་། རོ་ཙ་ན་ཤ་ཆེན་པོ་དང་། བུད་མེད་ཀྱི་པདྨའི་དྲི་ཆུ་དང་། མིག་སྨན་ཆེན་པོ་མི་ཤ་དང་བསྲེས་ནས་བདུད་རྩི་ལྔས་འཁོར་ལོ་བྲི་བར་བྱའོ། ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐ་མར་རྡོ་རྗེ་བྲིས་ནས་མངོན་ སྤྱོད་མིའི་པགས་པའམ། ཞི་བ་གྲོ་གའམ། མངོན་སྤྱོད་དང་དབང་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་རས་ལ་བདུད་རྩི་ལྔས་བྲིས་ལ་རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱིས་གཏུམས་ནས། བུམ་པའི་མར་དང་། འོ་མས་བཀང་བའི་ནང་དུ་གཞུག་གོ། ། དེ་ལ་རྐང་པ་བརྒྱད་པའི་སྔགས་ཀྱི་ས་བདུད་རྩི་ལྔ་དང་ཆང་དང་ཅང་ཏེའུ་དང་། འཁྱུད་ པའི་མཆོད་པའོ། ། དེ་ལྟར་བསྙེན་པ་བྱས་ནས་ལས་ལ་སྦྱོར་བའི་ཚེ། གསེར་རམ་དངུལ་གྱི་བུམ་པའི་ནང་དུ་བདུད་རྩི་ལྔའི་ཆུས་གང་བར་བྱས་ལ། འཁོར་ལོ་སྐུད་པ་དཀར་པོས་དཀྲིས་པའི་སྐུད་སྣ་ནས་བཟུང་ནས་ཕྲེང་བའི་སྔགས་བཟླས། དེ་ནས་དབང་བསྐུར་ན་ནད་དང་ལྡན་པ་ཡང་ནད་ མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། ལིངྒ་ལ་མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་སྔགས་དང་ཆང་བླུགས་ནས་དབང་བསྐུར་ན། དབང་ངམ། མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ལས་བྱེད་དོ། ། ཇི་ལྟ་བའི་ལས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཞི་པ་ལ་སྭཱ་ཧཱ་དང་། དབང་ལ་ཧོ་དང་། མངོན་སྤྱོད་ལ་ཕཊ་དང་བཅས་པའི་སྔགས་བཟླ་བར་བྱའོ། ། སྲུང་བའི་ འཁོར་ལོ་མགོའམ་མགུལ་པའམ། དཔུང་པའམ་ཅི་རིགས་པར་གདགས་སོ། ། ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ལྟར་འཁོར་ལོ་བཤད་ནས། འཁོར་ལོ་དེའི་བདག་པོ་སྟོན་པ་ནི། དེ་ནས་དེའི་བསྒོམ་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་འདོགས་བཤད། ། ཅེས་ གསུངས་སོ། །

One should draw the wheel with the five nectars (amṛta) mixed with the kṣatriya woman’s natural flower, the elephant flower, Akṣobhya, bodhicitta, human fat (rocanā), the menstrual fluid of a woman, and the great eye-salve of human flesh. At the very end of all, one should draw a vajra. For wrathful rites, use human skin; for pacifying rites, use birch bark; and for wrathful or magnetizing rites, draw it on cemetery cloth with the five nectars and wrap it in lac. Place it inside a vase filled with ghee and milk. In that regard, the offering of the eight-line mantra consists of the five nectars, liquor, the hand-drum (ḍamaru), and the embrace. Having performed the approach (sevā) in that manner, when applying it to the activity, fill a vase of gold or silver with water of the five nectars. Holding the end of the white thread with which the wheel is wrapped, recite the garland mantra. Then, if one confers empowerment, even those with disease will become free of disease. If one confers empowerment upon a linga by pouring wrathful mantra and liquor, it performs the activity of magnetizing or wrathful rites. Following the specific activity, one should recite the mantra with svāhā for pacifying, hoḥ for magnetizing, and phaṭ for wrathful rites. One should wear the protection wheel on the head, the neck, the arm, or wherever appropriate. This is the commentary on the twenty-first chapter. Having thus explained the wheel, to show its master, it is said: "Then, as for its meditation, it is explained as benefiting all sentient beings." Thus it was spoken.

དང་པོར་ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྔོན་འགྲོ་ལྔ་བསྒོམས་ལ། འབྱུང་བ་བཞི་དང་རི་རབ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨའི་སྟེང་དུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔའི་རིམ་པས་རྫུས་སྐྱེས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལྷ་མོ་ཕྱིར་བཟློག་པ་ཆེན་མོ་བསྒོམས་ཏེ། དེ་ཡང་ཞལ་བཞི་ཕྱག་བཅུ་དྲུག་དུས་མ་ ཡིན་པར་འཆི་བ་བརྒྱད་ཀྱི་བགེགས་ཞབས་གཡས་བརྐྱང་པས་གནོན་པ། འཇིགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་བགེགས་ཞབས་གཡོན་པས་གནོན་པ། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དབུས་ན་གནས། ཞེས་པ་ནས། སྐུ་ལུས་ཟླ་པའི་མདོག་ཅན་ནོ། ། ཞེས་པའི་པར་གོ་སླ་བས་མ་བཤད་དོ། ། དེ་ལ་ལས་ཀྱི་རྒྱལ་ མཆོག་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་གཞུག་པ་དང་། གོ་ཆ་བསྐོན་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་དང་། བསྒོམ་པའི་ཚེ་དེའི་ཐུགས་ཀར་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་ཕྱིར་བཟློག་ཆེན་མོའི་འཁོར་ལོ་བཀོད་པ་ཤིན་ཏུ་དད་པས་མཉམ་པར་བཞག་ནས་བསྒོམ་མོ། ། དེ་ནས་འཆི་བ་འཚོ་བའི་སྔགས་ བཟླས་པར་བྱ་སྟེ། སྔགས་ནི་རྒྱུད་ན་གསལ་ལོ། ། བསྙེན་པ་བྱེ་བ་བྱས་ལ་ལས་ལ་སྦྱོར་བའི་ཚེ། ཁྲི་བཟླས་ན་འཆི་བ་ཐམས་ཅད་འཚེ་སྟེ། དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བ་ལས་ངེས་པར་རྒྱལ་ལོ། ། དེ་ནས་རྣལ་འབྱོར་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དགྱེས་ནས་འཆི་བ་བླུ་བའི་སྔགས་གསུངས་པ་ནི། འཆི་བདག་གི་བདུད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་བྱས་ལ། དེའི་སྙིང་གར་གསོད་པའི་འཁྲུལ་འཁོར་བཅུག་ནས་མཁའ་འགྲོ་མ་སྙིང་ག་ནས་སྤྲུལ་ནས་ཧི་ཧི་འདོན་པ་དང་། ལཱ་མ་སྤྲུལ་ནས་ཧ་ཧ་འདོན་པ་དང་། དུམ་སྐྱེས་མས་ཧོ་ཧོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། གཟུགས་ཅན་མས་ཧེ་ཧེ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། རབ་གཏུམ་མས་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་།

First, having meditated on the five preliminaries, such as the immeasurables, one should visualize oneself as the goddess Mahāparitrāṇī, born miraculously through the sequence of the five awakenings upon the four elements, Mount Meru, a crossed vajra, and a lotus. She has four faces and sixteen arms, and with her right legs extended, she tramples the eight obstacles of untimely death; with her left legs, she tramples the eight obstacles of the eight fears. She dwells in the center of a moon maṇḍala. From that point until the description "her body is the color of the moon," the text is easy to understand and thus not explained here. Regarding that, during the supreme king of activities, one should meditate with intense faith while in meditative equipoise, having arranged the wheel of Mahāparitrāṇī in the center of a moon maṇḍala at her heart, following the entry of the wisdom being, the donning of the armor, and the conferral of empowerment. Then, one should recite the mantra for reviving death. The mantra is clear in the tantra. When performing the application of the activity after completing ten million recitations of the approach, if one recites it ten thousand times, all death is averted, and one will certainly triumph over untimely death. Then, the thirty-seven yoginīs, being delighted, spoke the mantra for ransoming death: having fashioned an image of the Māra of the Lord of Death, one places the "killing machine" (yantra) in its heart. Then, emanating Ḍākinīs from the heart, they utter "hi hi"; emanating Lāmās, they utter "ha ha"; Khaṇḍarohā utters "ho ho"; Rūpiṇī utters "he he"; and Caṇḍākṣī utters "hūṃ hūṃ."

གཏུམ་མིག་མས་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། འོད་ལྡན་མས་ཕཊ་ཕཊ་ཅེས་བརྗོད་པ་དང་། སྣ་ཆེན་མས་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། དཔའ་བོའི་བློ་མས་ཛ་ཛ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། མིའུ་ཐུང་མས་ས་ས་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། ལང་ཀའི་དབང་ཕྱུག་མས་ སཱ་ཧྷུ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། ཤིང་གྲིབ་མས་ཧཱུཾ་བཾ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། ས་སྲུང་མས་ཧཱུཾ་བུཾ་བཞི་དང་། ཧཱུཾ་གསུམ་བརྗོད་པ་དང་། དཔའ་མོ་ཆེན་མོས་ཧ་ཧ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། རླུང་ཤུགས་མས་བྷུཾ་བྷུཾ་བརྗོད་པ་དང་། ལྷ་དགྲ་མས་ཧྲཾ་ཧྲཾ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། སྔོ་བསངས་མས་ཏྲུཾ་ཏྲུཾ་ཞེས་བརྗོད་པ་ དང་། རབ་བཟད་མས་སཾ་སཾ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། ཁྭ་གདོང་མས་ལཾ་ལཾ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། འཁོར་ལོའི་ཤུགས་ཅན་མས་དྷིཾ་དྷིཾ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། དུམ་སྐྱེས་མས་ཛིཾ་ཛིཾ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། གླང་སྣ་མས་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། འཁོར་ལོའི་གོ་ཆ་མས་ཧྲི་ཧྲི་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། རབ་ཏུ་དཔའ་མོས་ཛཾ་ཛཾ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། སྟོབས་ཆེན་མས་ཧོ་ཧོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་མས་ཧཾ་ཧཾ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་མོས་ཧོ་ཧོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། གཤིན་རྗེ་བརྟན་མས་ཊཾ་ཊཾ་ཞེས་བརྗོད་པས་གདུག་པ་འདུལ་བ་དང་། གཤིན་རྗེ་ཕོ་ཉ་མོས་ གྷུཾ་གྷུཾ་གིས་མེ་ཏོག་དབུལ་བ་དང་། གཤིན་རྗེ་མཆེ་བ་མས་གཾ་གཾ་གིས་དྲི་འབུལ་བ་དང་། གཤིན་རྗེ་འཇོམས་མས་རཾ་རཾ་གིས་བསངས་ནས་མར་མེ་འབུལ་བའོ། ། སྒོ་མ་བཞི་ཛཿཧཱུཾ་བཾ་ཧོཿགླུ་དང་བཅས་པས་འཆི་བདག་ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པས་ཕྲིན་ལས་རྣམ་པ་བཞིའི་ སྒོ་ནས་ཚེ་འཕེལ་བ་དང་། འཆི་བདག་གསད་པ་དང་།

Caṇḍākṣī utters hūṃ hūṃ; Prabhāvatī utters phaṭ phaṭ; Mahānāsā utters hūṃ hūṃ; Vīramatī utters jaḥ jaḥ; Kharvarī utters sa sa; Laṅkeśvarī utters svāhā; Drumacchāyā utters hūṃ vaṃ; Bhūcarī utters hūṃ vuṃ four times and hūṃ three times; Mahāvīrā utters ha ha; Vāyuvegā utters bhuṃ bhuṃ; Surāriṇī utters hraṃ hraṃ; Śyāmādevī utters truṃ truṃ; Subhadrā utters saṃ saṃ; Kākāsyā utters laṃ laṃ; Cakravegā utters dhīṃ dhīṃ; Khaṇḍarohā utters jiṃ jiṃ; Gajākārā utters hūṃ hūṃ; Cakravarmiṇī utters hri hri; Mahāvīryā utters jaṃ jaṃ; Mahābalā utters ho ho; Cakravartinī utters haṃ haṃ; and Mahāparākramā utters ho ho. By Yama-dhṛtī uttering ṭaṃ ṭaṃ, the malevolent are subdued. By Yama-dūtī uttering ghuṃ ghuṃ, flowers are offered. By Yama-daṃṣṭrī uttering gaṃ gaṃ, incense is offered. By Yama-mathinī uttering raṃ raṃ, the area is purified and lamps are offered. The four female gatekeepers, with jaḥ hūṃ vaṃ hoḥ and their songs, pacify the Lord of Death and so forth; through the four types of enlightened activity, they increase longevity, slay the Lord of Death, and so on.

དབང་དུ་བྱ་བ་གྲུབ་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་གཏོར་མ་གཏང་། དཀྱིལ་འཁོར་སྙིང་གར་བསྡུ། རང་ཕྱིར་བཟློག་ཆེན་མོའི་སྔགས་ཀྱིས་བསྲུང་ངོ་། ། ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། འཆི་བ་བསླུ་བའི་ཕྱིར་བཟློག་ཆེན་མོ་ བཤད་ནས། སྡིག་པ་ཟད་པ་དང་། དམ་ཚིག་ཉམས་པ་གསོ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་འཆད་པར་བཞེས་པས། ། དེ་ནས་གསང་བ་བཤད་བྱ་བ། ། ཞེས་པ་གསུངས་ཏེ། སྔགས་དེ་ཉིད་ནི་ཀྵའོ། ། ཆོ་གའི་རིམ་པ་ནི་ལྷ་བསྐྱེད་པའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོས་དཀྱིལ་འཁོར་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡིག་པ་ཟད་པའི་ཆོ་ག་མཆོག་ཏུ་བཤད་དོ། ། རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོས་སུ་ལ་གསན་ཞེ་ན། འདས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣལ་འབྱོར་མའི་བརྒྱུད་པའི་རིམ་པས་གསང་བ་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་དང་། གསང་བ་མཉམ་པ་ཉིད། གསང་བ་སོ་སོར་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས། མཆོག་ཏུ་གསང་བ་བྱ་བ་ ནན་ཏན། ཡེ་ཤེས་བཞི་ལས་ལྷའི་སྐུ་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་དང་རྫོགས་རིམ་དགའ་བ་བཞི་གྲངས་བཞིན་སྦྱར་བ་བསྒོམ་པའི་མཆོག་བསྒོམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་མདོར་བསྟན་པའོ། ། ད་ལ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཚད་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་དང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དང་། བསྲུང་བ་དང་། ཚོགས་སོགས་པ་དང་། སྟོང་ པ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་དུ་བྱས་ནས། འབྱུང་བ་བཞིའི་རི་རབ་དང་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་དང་བྷྲཱུཾ་ལས་གཞལ་ཡས་ཁང་བསྐྱེད་ནས། པདྨའི་དབུས་སུ་ཟླ་བ་དང་། ཉི་མ་དང་། ཡི་གེ་ཀྵ་དང་། འོད་ཟེར་སྤྲོ་བསྡུ་གྱུར་པ་ལས་བདག་ཉིད་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་དཔའ་བོ་དང་མཁའ་འགྲོ་མས་བསྐོར་བ་བསམ་པར་ བྱའོ། ། རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དང་པོ་སྦྱོར་བའོ། །

The subjugation should be accomplished. Then, the torma offering should be dispatched, and the maṇḍala should be dissolved into the heart. One should protect oneself with the mantra of the Great Averting. This is the commentary on the twenty-second chapter. Having explained the Great Averting for the sake of deceiving death, the maṇḍala for exhausting misdeeds and restoring impaired samaya is now to be explained. Thus it is said: "Then the secret shall be explained." That very mantra is kṣa. The sequence of the ritual is the generation of the deity. The Blessed One Vajragarbha has explained the supreme ritual for exhausting the misdeeds of all maṇḍalas. If one asks from whom Vajragarbha heard it: from the lineage of the past Buddhas and Yoginīs, through the four wisdoms—the secret mirror-like wisdom, the secret wisdom of equality, the secret wisdom of individual discernment, and the supreme secret wisdom of all-accomplishing activity—he meditated on the supreme meditation, which is the application of the four joys of the completion stage to the stages of generating the deity’s body. This is the brief presentation. Now, for the detailed explanation: having actualized the yoga of the immeasurables, the blessing, the protection, the accumulation of merit, and the yoga of emptiness, one generates the Mount Meru of the four elements, the crossed vajra, and the celestial palace from bhrūṃ. In the center of the lotus, from the moon, the sun, and the syllable kṣa, through the radiation and reabsorption of light rays, one should visualize oneself as the glorious Heruka, surrounded by heroes and ḍākinīs. This is the initial union of the support and the supported.

བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྵ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྐུ་མདོག་དམར་པོ། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལས་བྱུང་བའི་ཞལ་ལྔ་དབུས་དམར་བ། གཡོན་པ་སྔོ་བ། རྒྱབ་ལྗང་བ། གཡས་སེར། སྟེང་ཞི་བ་དཀར་པོ། སྤྱན་གསུམ་ཕྱག་བཅུ་གཉིས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། དེ་ལྟར་ དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་བཤད་ནས། ལས་ཀྱི་རྒྱལ་མཆོག་ནི། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་གཞུག་པ་དང་། གོ་ཆ་བསྐོན་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་དང་། བདུད་རྩི་མྱང་བ་དང་། ཁ་བསྐང་བའི་རྗེས་ལ། ནུ་མའི་བར་དུ་ཀྵ་ལས་བྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་སྔ་མའི་སྐུ་མདོག་ དང་ཕྱག་མཚན་ཅན། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་བསྒོམ་མོ། ། དེའི་ཐུགས་ཀར་དབྱངས་ཡིག་བཅུ་གཉིས་ལས་བྱུང་བའི་ཟླ་བའི་སྟེང་དུ་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་རལ་གྲི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཞེས་མིང་འདོགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ ཤེས་ལས་བྱུང་བར་བསམ་མོ། ། དེའི་མགོ་བོར་ཨོཾ་ལས་སྐུའི་འཁོར་ལོ། ལྐོག་མར་གསུང་གི་འཁོར་ལོ་སྙིང་གར་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམས་ནས། འོད་ཟེར་སྤྲོ་བསྡུ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བྱས་ལ། སྔགས་ཀྱི་དེ་ཉིད་འདི་རུ་བཟླས་ཏེ། ཨོཾ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཨོཾ་ཨཱཿཧུའཾ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ནི་དབྱངས་ཡིག་དང་ཀྵ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྙིང་པོའོ། ། ཡུམ་གྱི་སྙིང་པོ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། ། ལྷ་མོ་བཞི་ནི་མ་ནིང་གི་ཡི་གེ་བཞི་ལས་སྐྱེས་པའོ། ། དཔའ་བོ་རྣམས་ནི་བྷའི་བར་གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཡི་གེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ས་བོན་དང་། མིང་སྙིང་པོ་ཡིན་ནོ། ། དཔའ་བོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ནི་ མིང་མཚན་གྱི་དང་པོ་ས་བོན་དང་སྙིང་པོ་ཡིན་ནོ། ། སྒོ་མ་བཞི་ནི་ཡ་ར་ལ་ཝ་བཞི་སྙིང་པོ་ཡིན་ནོ། །

The Blessed One is red in color, born from the syllable KṢA. He has five faces arising from the five wisdoms: the central face is red, the left is blue, the back is green, the right is yellow, and the upper face is white and peaceful. He has three eyes and twelve arms, which are easy to understand. Having thus explained the Supreme King of Maṇḍalas, the Supreme King of Activities is as follows: after the entry of the wisdom being, the donning of armor, the conferral of empowerment, the tasting of nectar, and the supplementary rites, one should meditate on the wisdom being arising from KṢA between the breasts, possessing the same body color and hand implements as before, and residing upon a moon maṇḍala. At his heart, upon a moon arising from the twelve vowels, one should contemplate the sword of the samaya being, which is designated as "Great Bliss" and arises from the wisdom of omniscience. At its head, one meditates on the body wheel from OṂ, the speech wheel at the throat, and the mind wheel at the heart. Then, performing the radiation and reabsorption of light rays as before, one recites the reality of the mantra here, from OṂ up to OṂ ĀḤ HŪṂ. The Blessed One’s heart mantra is born from the vowels and KṢA. The consort’s heart mantra is likewise. The four goddesses are born from the four neuter letters. The heroes are born from the seed syllables and name-essences of the consonants up to BHA. The twenty-four heroes have the first letter of their names as their seed syllable and heart mantra. The four female gatekeepers have YA, RA, LA, and VA as their heart mantras.

མཚམས་མ་ནི་ཤ་ཥ་ས་ཧ་བཞི་ཡིན་ནོ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མའི་གསང་སྔགས་འདི་ནི་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་སྤྲུལ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ གཉིས་ཀ་བསྐྱེད་པའི་རྟེན་ཡིན་ཏེ། བསྐྱེད་པའི་ས་བོན་དེ་ཉིད་སྙིང་པོ་ཡིན་ནོ། ། ཐུགས་དང་གསུང་དང་སྐུ་དང་དམ་ཚིག་གི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་ནི་རྒྱུད་ན་གསལ་ལོ། ། མཚམས་ཀྱི་ལྷ་མོ་བཞི་ནི། མེ་ལོང་དང་དྲིའི་དུང་ཆོས་དང་རོའི་སྣོད་དང་རེག་བྱའོ་གོས་ ཡིད་དུ་འོང་བ་གྲི་གུག་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། ། ནང་གི་བཞི་དང་སྒོ་མ་རྣམས་ནི། གཡོན་པ་ཐོད་པ་དང་ཁ་ཊྭཱཾ་ག་དང་དྲིལ་བུ། གཡས་པ་གྲི་གུག་དང་ཅང་ཏེའུ་བསྣམས་པ་ཡིན་ནོ། ། མཆོད་པ་དང་། བསྟོད་པ་དང་གཏོར་མ་གཏང་བ་ནི་ཁ་བསྐང་། ཡང་ན་སྡིག་པ་བཤགས་ པའི་ཐབས་གཉིས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སངས་རྒྱས་ཡབ་ཡུམ་བཅུ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་དང་སེམས་མ་ཉི་ཤུ་དམ་ཚིག་གི་འཁོར་ལོ་ཁྲོ་བོ་སྣ་ཚོགས་པ་དུ་མ་བརྒྱད་བྱའོ། ། ཡང་ན་གསུམ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉ་ཚེ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ འཁོར་ལོ་ལ་སྡིག་པ་བཤགས་པའོ། ། ཡང་ན་མ་མོ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི། ། གཙོ་མོ་འོད་ཟེར་ཅན་ལ་མོས་པ་སྐུལ་བྱེད་མ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མོས་པས་གཙོ་མོ་བྱས་ལ་ལྷ་མོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སྡིག་པ་བཤགས་སོ། ། འཁོར་སྣ་ཚོགས་སུ་ཅིའི་ཕྱིར་སྣང་ཞེ་ན། གང་དང་གང་ལ་མོས་པ་མི་རྣམས་ཡིད་དེ་དང་དེ་ལ་སྦྱོར་བས་ནོར་བུ་སྣ་ཚོགས་པའི་མཆོག་ཤེལ་ཡིན་ནོ། །

The intermediate directions are the four: śa, ṣa, sa, and ha. These secret mantras of the heroes and yoginīs of the wheels of body, speech, and mind are the basis for generating both the body maṇḍala and the emanation maṇḍala; that very seed of generation is the heart mantra. The colors and hand implements of the goddesses of mind, speech, body, and samaya are clear in the tantra. As for the four goddesses of the intermediate directions, they hold a mirror, a conch of fragrance, a vessel of taste, and a garment of pleasant touch, excluding the curved knife. As for the four inner goddesses and the gatekeepers, they hold a skull-cup, a khaṭvāṅga, and a bell in their left hands, and a curved knife and a hand-drum in their right hands. The offerings, praises, and the dispatching of the torma are to be supplemented. Alternatively, the second method for confessing misdeeds is the wisdom maṇḍala of the ten buddhas in union with their consorts, the twenty male and female bodhisattvas of body, speech, and mind, and the various eight wrathful deities of the samaya maṇḍala. Alternatively, the third is the confession of misdeeds before the maṇḍala of the sixty-two tathāgatas. Alternatively, one may take the principal goddess of the thirty-six mātṛs—such as Mārīcī or Tārā—who inspires devotion through the Perfection of Wisdom, as the principal figure and confess misdeeds before the maṇḍala of goddesses. If one asks why the retinue appears in various forms, it is because the minds of people are applied to whatever they have devotion for; thus, the supreme of various jewels is the crystal.

ཡང་ན་སྡིག་པ་བཤགས་པའི་ཐབས་ལྔ་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ་འཁོར་རྣམས་ཀྱང་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱིས་ འགྲོ་བ་དད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཐམས་ཅད་མཛད་པ། ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་འདི་ཡང་ཞིབ་མོ་རྣམ་པར་འཐག་པ་ཡན་ལག་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་སུ་འགྱུར་རོ། ། ལེའུ་ཉི་ཤུ་ གསུམ་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ལྟར་སྡིག་པ་བཤགས་པའི་འཁོར་ལོ་བཤད་ནས། གོ་ཆ་དྲུག་གི་འཁོར་ལོ་བཤད་པར་བཞེད་ནས། དེ་ནས་གཞན་ཡང་བཤད་བྱ་བ། ། ཞེས་པ་གསུངས་ཏེ། རིགས་དྲུག་གི་མཁའ་འགྲོ་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ནི་བསྲུང་བའི་དོན་དུ་གསུངས་སོ། ། རྒྱས་པར་ཕྱེ་ན་རིགས་ དུ་མ་རྣམ་པ་བརྒྱར་བཤད་པའི་ལས་མདོར་བསྡུས་ནས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རིགས་གསུམ་མམ། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རིགས་ལྔའི་རྒྱུད་སྡེ་བཞི་ལས་བཤད་པ་ཡིན་ལ། གདུལ་བྱ་ཁམས་གསུམ་མ་ལུས་པའི་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱང་རིགས་དྲུག་གི་བག་ཆགས་ལས་འབྱུང་བའི་ཀུན་རིགས་དྲུག་ ཏུ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་མདོར་བསྟན་ནས། དང་པོ་འཁོར་རྣམས་ཀྱི་གླེང་བསླང་བ་ནི། དེ་ནས་རིགས་ཀྱི་ཡུམ་སངས་རྒྱས་སྤྱན་མ་ལ་སོགས་པ་ཡུམ་ཐམས་ཅད་དབང་པོ་དྲུག་བདེ་བའི་དགའ་བ་དང་། ཡུལ་དྲུག་བདེ་བའི་མགུ་བ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་བདེ་བའི་རངས་པ་ དང་། འདུས་མ་བྱས་རྟོགས་པའི་ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ནས་སྡུད་པ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་དུ་གསོལ་ཞེས་ཞུས་པ་དང་།

Alternatively, the fifth method for confessing misdeeds is as follows: the Blessed One Vajrasattva, with one face and two arms, and his retinue, also with one face and two arms, appear in various forms. They have become objects of faith for all wandering beings, and as the Omniscient One, they perform every benefit for sentient beings. They are the Dharmakāya of all-pervasive great bliss. This maṇḍala also serves as a sādhana possessing the forty-eight branches of the Sūkṣma-vibhaṅga. This is the commentary on the twenty-third chapter. Having thus explained the wheel of the confession of misdeeds, and wishing to explain the wheel of the six armors, it is said: "Furthermore, that which is to be explained next..." The generation stage of the ḍākinīs of the six families is taught for the purpose of protection. If expanded, the families are explained as being of many types, up to one hundred; however, in brief, they are the three families of Body, Speech, and Mind, or the five families of the five wisdoms as explained in the four classes of tantra. Furthermore, all living beings of the three realms without exception arise from the habitual tendencies of the six families, and thus they truly emerge as the six families. Having thus given the brief overview, first, to introduce the retinue: then, the consorts of the families, such as Buddhalocanā and the others, all the consorts, experience the joy of the bliss of the six sense faculties, the satisfaction of the bliss of the six objects, the delight of the bliss of the six consciousnesses, and the mental bliss of realizing the unconditioned. Then, the compiler Vajragarbha requested the Blessed One, saying, "Please teach!"

སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་རྣལ་འབྱོར་ལྔ་དང་འབྱུང་བ་བཞི་དང་། རི་རབ་དང་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་དང་གཞལ་ཡས་ཁང་བསྐྱེད་པས་དབུས་ སུ་དང་པོ་སྦྱོར་བའི་ས་བོན་འཁོར་ལོའི་ལྟེ་བར་བཾ་འཁོར་ལོའི་རྩིབས་ལྔ་ལ་ཧཱུཾ་བྷྲཱུཾ་ཨཾ་ཏྲཾ་ཁཾ་སྔགས་འདི་གསུངས་པས་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་རབ་ཏུ་གཡོ་ཞིང་སངས་རྒྱས་སྲས་དང་བཅས་པ་དགྱེས་ཤིང་རྒྱལ་ནས་ཀྱང་། རྡོ་རྗེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལས་མི་འཁྲུགས་པ་ལ་ སོགས་པའི་རིགས་ལྔ་དང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དང་དྲུག་བསྐྱེད་པར་གྲགས་སོ། ། དེ་ལ་ལྔ་ནི་མཁའ་འགྲོ་ཧེ་རུ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲུག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་རྡོ་རྗེ་དཔའ་བོ་ཞེས་གྲགས་སོ། ། དེ་ལྟར་མཚན་བཤད་ནས་སྐུ་མདོག་བཤད་པ་ནི། ནམ་མཁའི་མདོག་ ཅེས་བྱ་བ་ནས། ཟླ་བའི་འོད་དང་འདྲ་བའི་འོད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་ནི་གོ་སླའོ། ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྤྱན་གསུམ་པ། རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་བཞུགས་པ། ཅོད་པན་རུས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱས་པའི་ཕྲེང་བ་ཅན་གདན་གླང་པོ་ཆེ་དང་སེང་གེ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་དང་། ཕྱག་རྒྱ་རྡོ་རྗེས་ལ་རེག་པ་ལངས་ནས། དཀྱིལ་ འཁོར་དྲུག་བྲི་བར་བྱ་ཞེས་པའི་བར་དུ་གདན་དང་ཕྱག་མཚན་བཤད་ནས། རྟེན་གྱིས་དཀྱིལ་འཁོར་སྟོན་པ་སྒོ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་དབུས་སུ། ཤར་གྱི་རྩིབས་ལ་རྡོ་རྗེས་བསྐོར་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྩིབས་གཉིས་པ་ལ་འཁོར་ལོས་གསུམ་པ་ལ་རིན་པོ་ཆེས། བཞི་པ་ལ་པདྨས། ལྔ་པ་ལ་སྣ་ཚོགས་ རྡོ་རྗེས་བསྐོར་བའོ། ། དབུས་སུ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པའི་ཕྲེང་བས་བསྐོར་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དྲུག་རྣམ་པར་དགོད་དོ། །

First, through the five preliminary yogas and the generation of the four elements, Mount Meru, the crossed vajra, and the celestial palace, in the center, the seed syllable of the initial union is placed in the hub of a wheel. On the five spokes of the wheel are the syllables bāṃ, hūṃ, bhrūṃ, aṃ, traṃ, and khaṃ. By the utterance of these mantras, the vessel-like world system trembles violently, and the Buddhas together with their Bodhisattva heirs are pleased and victorious. From the vajra wisdom of emptiness, the five families beginning with Akṣobhya and Vajrasattva as the sixth are renowned to be generated. Regarding those, the five are called the ḍākinī Herukas, and the sixth is renowned as the Vajra Hero who has abandoned the afflictive and cognitive obscurations. Having thus explained the names, the explanation of the body colors begins from "the color of the sky" up to "light resembling the radiance of the moon," which is easy to understand. All of them have three eyes and sit in the vajra posture. They wear crowns and garlands made of bone ornaments, and their seats consist of the six such as elephants and lions. Having explained the seats and hand symbols up to "having stood up, touch the vajra with the mudrā, and draw the six maṇḍalas," the support of the maṇḍala is shown: in the center of the four-gated [palace], the first spoke in the east is surrounded by a vajra; likewise, the second spoke is surrounded by a wheel, the third by a jewel, the fourth by a lotus, and the fifth by a crossed vajra. In the center, the six maṇḍalas are to be arranged, surrounded by a garland of five-pointed vajras.

དཀྱིལ་འཁོར་དྲུག་ལ་གནས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིར་དགོད་པ་ནི་དབུས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྩིབས་ལ་གནས་བཞིས་བསྐོར་བས་དང་པོ་སྟེ། སྐུ་མདོག་ དང་ཕྱག་མཚན་ནི་གོ་སླའོ། ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་ལྟེ་བའི་གནས་བཞིས་བསྐོར་བས་གཉིས་པ་སྟེ། སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་ནི་གོ་སླའོ། ། རིན་ཆེན་མཁའ་འགྲོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཞིང་དང་ཉེ་བའི་ཞིང་གིས་བསྐོར་བ་ས་གསུམ་པ་འོད་བྱེད་པའོ། ། པདྨ་མཁའ་འགྲོའི་ རྩིབས་བཞི་པ་ལ་ཚནྡོ་ཧ་དང་། ཉེ་བའི་ཚནྡོ་ཧ་ནི་ལྷས་བསྐོར་བས་བཞི་པ་འོད་འཕྲོ་བའོ། ། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོའི་རྩིབས་བཞི་ལ་འདུ་བ་དང་ཉེ་བའི་འདུས་པའི་ལྷས་བསྐོར་བ་ས་ལྔ་པ་སྦྱང་དཀའ་བའི་སྣང་བའོ། ། སྣ་ཚོགས་མཁའ་འགྲོའི་རྩིབས་བཞི་ལ་དུར་ཁྲོད་དང་ཉེ་བའི་དུར་ཁྲོད་ ཀྱི་ལྷས་བསྐོར་བ། ས་དྲུག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་སྣང་བའོ། ། སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་ཐམས་ཅད་ནི་གོ་སླའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཕྱི་རོལ་དུ་པཉྩ་རཱ་ག་ནི་ཡི་དྭགས་ཀྱི་ཕྲེང་བས་བསྐོར་བའོ། ། འཁོར་ལོ་དྲུག་པོ་དེའི་རྒྱབ་ཀྱི་ཟུར་བཞི་ལ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེའི་སྟེང་དུ་ཡུམ་བཞི་དགོད་དོ། ། བུམ་ པ་བཞི་དང་ཐོད་པ་བཞི་ནི་དབུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་མཚམས་སུ་དགོད། ཡུམ་བཞི་ནི་སའི་ལྷ་མོ་བཞི་ཡིན་པ་དང་། མཚམས་ཀྱི་ལྷ་མོ་སྒོམ་དང་བཅས་པ་ནི་རྒྱུད་ན་གསལ། དེ་ལྟར་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་བཤད་ནས། ལས་ཀྱི་རྒྱལ་མཆོག་ནི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་སྤྱན་དྲངས་ཐུགས་ གནས་ནུ་མའི་བར་དུ་བཞུགས་པར་ལྟའོ། ། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་གཞུག་པ་དང་། གོ་ཆ་དང་དབང་བསྐུར་བ་དང་།

Regarding the arrangement of the twenty-four sites within the six maṇḍalas: the first is the central maṇḍala of Vajrasattva Mahāsukha, surrounded by the four sites. Their body colors and hand symbols are easy to understand. The second is the maṇḍala of Vairocana, surrounded by the four sites of the navel; their body colors and hand symbols are easy to understand. The third is the maṇḍala of Ratnaḍākinī, surrounded by the fields and near-fields, which is the Luminous Ground (Prabhākārī). The fourth is the maṇḍala of Padmaḍākinī, surrounded by the deities of the four spokes, the caṇḍohas and near-caṇḍohas, which is the Radiant Ground (Arciṣmatī). The fifth is the maṇḍala of Vajraḍākinī, surrounded by the deities of the gatherings and near-gatherings at the four spokes, which is the Difficult to Conquer Ground (Sudurjayā). The sixth is the maṇḍala of Viśvaḍākinī, surrounded by the deities of the charnel grounds and near-charnel grounds at the four spokes, which is the Manifest Ground (Abhimukhī). The body colors and hand symbols of all these are easy to understand. On the exterior of the maṇḍala, the Pañcarāga is surrounded by a garland of pretas. On the four corners behind those six wheels, the four Mothers are to be arranged upon double vajras. The four vases and four skull-cups are to be arranged at the intermediate points of the central maṇḍala. The four Mothers are the four goddesses of the earth, and the goddesses of the intermediate points along with their meditations are clear in the tantra. Having thus explained the Supreme Sovereign of the Maṇḍala, the Supreme Sovereign of Activity is to be visualized as the Wisdom Being (jñānasattva) being invited and residing between the heart and the breasts. The entry of the Wisdom Being, the armor, and the conferral of empowerment [are to be performed].

བདུད་རྩི་མྱོང་བ་དང་། བསྒོམ་པའི་ཐུགས་ཀར་ཧཱུཾ་ལས་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ། ནུ་མའི་བར་དུ་བཾ་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ། ལྐོག་མར་ཨཱ་ལས་གསུང་གི་འཁོར་ལོ། སྲོག་དང་ རྩོལ་བ་ལས་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་དང་བཅས་པ་སྤྲོ་བསྡུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། གཙོ་བོ་ལྷ་ལྔ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྟེང་དུ། རང་གི་ནུ་མའི་བར་དུ་རང་གི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ས་བོན་དང་བཅས་པ་བཞི་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ངག་གི་གསང་སྔགས་གསུངས་པ་ནི་རྒྱུད་ན་གསལ་ལོ། ། འཁོར་ཀུན་གྱིས་གསང་སྔགས་ནི་གཙོ་བོ་དང་འཁོར་གྱི་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་བཞི་བཞི་མཁའ་འགྲོ་མའི་བཟླས་པ་བྱའོ། ། ཡང་ན་སྤྲོ་བསྡུ་མི་བྱ་བར་དམ་ཚིག་ཆེན་པོ། ཁ་སྦྱོར་བ་ཡིས་ཡབ་ཀྱི་ཞལ་ནས་ཡུམ་གྱི་ཞལ་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་ཚིག་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་དམ་ཚིག་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྦྱོར་ བས་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་བཞིན་དུ་བཟླས་ནས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དྲུག་གིས་དངོས་གྲུབ་འཐོབ་བོ། ། ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་གནས་སུ་རྣམ་སྣང་ལ་སོགས་པའི་རིགས་དྲུག་གང་ལ་དད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དབུས་སུ་བཞག་པས་གནས་ལ་སོགས་པས་བསྐོར་བས་དཀྱིལ་འཁོར་དྲུག་ ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣལ་འབྱོར་མའི་བཀའ་དང་། འདས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བླ་མ་བརྒྱུད་པས་རིགས་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་གྱི། གཞན་དུ་ན་སྔགས་པ་རིགས་དྲུག་སོ་སོ་ལ་དད་ཀྱང་གཙོ་བོ་གང་གཞག་པ་མི་འགེགས་པས་འཁོར་བར་འགྱུར་ཞིང་། ཞལ་མཐོང་པ་དང་ བཀའི་སྣང་བ་ཡང་མི་འཐོབ་བོ། ། འདི་ལ་ཡང་བསྟོད་པ་དང་མཆོད་པ་དང་གཏོར་མ་གཏང་བ་ཁ་བ་སྐད་དོ། །

Having tasted the amṛta, one should meditate on the heart-cakra arising from the syllable HŪṂ at the heart; the wisdom-cakra arising from VAṂ between the breasts; the speech-cakra arising from ĀḤ at the throat; and the emanation and reabsorption of the inhalation and exhalation of the vital winds and effort. Above the heart, speech, and mind cakras of the five principal deities, one should meditate on the four wisdom beings (jñānasattva) together with their seed-syllables between one's own breasts. The secret mantras to be recited are clear in the tantra. As for the secret mantras of the retinue, the heroes and heroines of the principal deity and the retinue, each with four, should perform the ḍākinī recitation. Alternatively, without emanation and reabsorption, through the great samaya of union, from the mouth of the father into the mouth of the mother, because the samaya of all and the samaya of insight are supreme, through the non-dual union, one recites like a whirling firebrand and attains the accomplishments (siddhi) of the six cakravartins. Furthermore, in the place of Vajrasattva, whichever of the six families such as Vairocana the yogi has faith in, by placing that in the center and surrounding it with the [other] places and so forth, it becomes the six maṇḍalas. Thus, according to the command of the transcendent Yoginī and the lineage of the transcendent Tathāgata gurus, it becomes the six families. Otherwise, even if a mantrin has faith in each of the six families individually, if one does not establish which is the principal deity, it will become a cycle, and one will not obtain the vision of the face or the light of the command. In this regard, the praise, the offering, and the offering cake (bali) are to be performed.

ཞིབ་མོ་རྣམ་པར་འཐག་པ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཡན་ལག་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་འདི་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ལྟར་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱིར་བཟློག་གི་འཆི་བདག་གི་བདུད་ལས་བསྲུངས། སྡིག་པ་ཟད་པའི་འཁོར་ལོས་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་ལས་བསྲུངས། གོ་ཆའི་འཁོར་ལོས་ཕུང་པོ་དང་ལྷའི་བདུད་ལས་བསྲུངས་ནས། མཆོད་པའི་འཁོར་ལོ་བསྟན་པར་བཞེད་པས། དེ་ནས་གཞན་ ཡང་བཤད་བྱ་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ལམ་མཆོད་པའི་འཁོར་ལོ་རྙེད་པར་དཀའ་བས་རྣལ་འབྱོར་མ་ཡབ་ཡུམ་སྦྱོར་བའི་རྐྱེན་གནས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལས་མངལ་སྐྱེས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་རིམ་པ་འཁོར་རྣམས་སྐད་ཅིག་གིས་སྐུར་འབྱུང་། སྐད་ཅིག་གིས་ཕྱག་མཚན་དང་རྒྱན་ གྱི་མཚན་མ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། མདོར་བསྟན་པའོ། ། རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་དང་པོར་སྔོན་འགྲོ་ལྔ་དང་། འབྱུང་བ་བཞི་རི་རབ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་གཞལ་ཡས་ཁང་དང་བདུན་བསྐྱེད་པའི་དུས་སུ་རྒྱུའི་ཧེ་རུ་ཀ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བསྐྱེད་ནས། མངལ་སྐྱེས་ཀྱི་མཆོད་པའི་ འཁོར་སྤྲོས་ནས། བདེ་བ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པར་རྒྱུའི་ཧེ་རུ་ཀ་ཡབ་ཡུམ་ཞུ་བ་དང་། དེ་ལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་མོ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་། མཁའ་འགྲོ་དང་མཁའ་འགྲོ་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསོལ་བ་འདེབས་ཤིང་གླུས་བསྐུལ་བ་ནི། ཁྲོ་བོ་བདེ་བ་དགྱེས་པ་ཡིས། ། བདེ་བའི་ ལོངས་སྤྱོད་ལས་བྱུང་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་བཅད་དྲུག་གིས་གླུས་བསྐུལ་བ་ནི་ཕྱི་ནས་སྟོན་ཏོ། །

One should also meditate upon this Sūkṣma-vibhaṅga-sādhana (The Thoroughly Refining Accomplishment Method), which possesses forty-eight branches. This concludes the commentary on the twenty-fourth chapter. In that way, one is protected from the Māra of the Lord of Death by the reversal of all maṇḍalas; one is protected from the Māra of the Afflictions by the wheel that exhausts negativity; and one is protected from the Māras of the Aggregates and the Gods by the armor wheel. Desiring to teach the wheel of offerings, it is said: "Furthermore, that which is to be explained..." Since the wheel of offerings on the path of yoga is difficult to find, the retinue arises instantaneously from the heart mantra of the abode, which is the condition for the union of the male and female yoginīs. This is the brief explanation. As for the detailed explanation: first, during the generation of the five preliminaries, the four elements, Mount Meru, the crossed vajra, and the celestial mansion—making seven—one generates Vajrasattva through the five awakenings of the causal Heruka. Then, having emanated the retinue of the womb-born offering, the causal Heruka father and mother melt into unsurpassed great bliss. Thereupon, the goddesses of the retinue, all the Tathāgatas, and all the ḍākas and ḍākinīs offer supplications and exhort them with songs. These exhortations with songs, beginning with the verse: "O Wrathful One, who delights in bliss, / Arisen from the enjoyment of bliss..." and so forth, will be shown later.

ཐིག་ལེ་དེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་འབྲས་བུའི་ཧེ་རུ་ཀ་དེའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པས་སྐད་ཅིག་གིས་ཟར་མའི་མེ་ཏོག་ལྟ་བུ་ཁ་དོག་སྔོ་སྐྱ་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་ བརྒྱད་པའི་ཕྱག། ཡེ་ཤེས་བཞིའི་ཞལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ལྟེ་བའི་དབུས་སུ་བཅོམ་ལྡན་བཞུགས། ། ཞེས་བྱ་བའི་བར་གཙོ་བོ་ཡབ་ཡུམ་བསྐྱེད་པ་བསྙེན་པའོ། ། ཤར་གྱི་འདབ་སོགས་ཕྱོགས་ཆལ། ། མཁའ་འགྲོ་མ་སོགས་བཞི་པོ་དགོད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནས། དེའི་སྟེང་ཐོད་ པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱིས་རབ་གང་བ། ། ཞེས་བྱ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་ནི་གོ་སླའོ། ། ཕྱི་རོལ་གྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་ལ་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་ཀཻ་རི་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་དང་། གསུང་གི་འཁོར་ལོ་པི་ཝང་མ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་ནི། ལག་པ་གཡོན་ པའི་ཚུལ་ཅན་ནི། སོའི་ཕྲེང་བ་ཐོགས་པའི་བཞད་པ་མའོ། ། རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུའི་ཚུལ་ཅན་ནི་སྒེག་མོའོ། ། ཁར་ཁྲོལ་གྱི་ཚུལ་ཅན་ནི་གླུ་མཁན་མའོ། ། པདྨའི་གར་བསྐོར་བའི་ཚུལ་ཅན་ནི་གར་མའོ། ། ཕྱག་ལྷག་མ་གཉིས་ཀྱིས་ཐོད་པ་དང་ཁ་ཊྭཱཾ་ག་འཛིན་པ་སྟེ། ཕྱག་བཞིའོ། ། སྐུའི་འཁོར་ ལོའི་མེ་ཏོག་མ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་བཞི་མ། གཡས་པས་མེ་ཏོག་དང་བདུག་པ་དང་། མར་མེ་དང་། བྱུག་པ་དང་། མཚམས་སུ་མེ་ལོང་དང་རོའི་སྣོད་དང་། རེག་བྱའི་གོས་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གྲུ་གསུམ་པ་ཐོགས་པ། ཕྱག་ལྷག་མ་གཉིས་ཀྱིས་ཅང་ཏེའུ་ དང་ཁ་ཊྭཱཾ་ག་བསྣམས་པའི་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་བཞི་མའོ། ། སྒོ་མ་བཞི་དང་མཚམས་ཀྱི་ལྷ་མོ་ནི་གོ་སླའོ། ། ཉེ་བའི་བསྙེན་པའོ། །

From the complete transformation of that drop, through the stages of the manifest awakening of the resultant Heruka, he is instantaneously generated. From the description of his eight arms as the eight branches of the noble path and his four faces as the four wisdoms, up to the words, "The Bhagavān dwells in the center of the navel," is the approach stage of generating the principal male and female deities. Regarding the placement of the four ḍākinīs and so forth on the eastern petals and the other directions, up to the words, "Above that, the skull cup is completely filled with bodhicitta," the colors and hand implements of the wisdom wheel are easy to understand. As for the three outer wheels: on the mind wheel are the eight, such as Kairī; on the speech wheel are the eight, such as Vīṇā. Regarding the manner of their left hands: Hāsyā holds a rosary of teeth; Lāsyā holds a vajra and bell; Gītā holds a cymbal; and Nṛtyā performs a lotus dance. With their two remaining hands, they hold a skull cup and a khaṭvāṅga, thus having four arms. On the body wheel are the eight, such as Puṣpā, each with one face and four arms. In their right hands, they hold flowers, incense, lamps, and unguents; in the intermediate directions, they hold a mirror, a vessel of food, a garment of touch, and the triangular dharmadhātu. With their two remaining hands, they hold a ḍamaru and a khaṭvāṅga, each having one face and four arms. The four female gatekeepers and the goddesses of the intermediate directions are easy to understand. This is the near-approach stage.

སྒྲུབ་པའི་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་སྙིང་གར་ནུ་མའི་བར་དུ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ལྷ་མོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བསྐོར་བ། དཔྲལ་བར་སྐུའི་འཁོར་ལོ་དཀར་ པོ། ལྐོག་མར་གསུང་གི་འཁོར་ལོ་དམར་པོ། སྙིང་གར་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྔོན་པོ། དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་ཐམས་ཅད་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ་མན་ངག་གིས་རྗེས་ལ་བསྒོམ་པ་ནི་སྒྲུབ་པའོ། ། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཀྱི་རྒྱལ་མཆོག་ནི། སྙིང་གའི་པདྨ་དང་ཟླ་བ་དང་ཧཱུཾ་གི་ འོད་ཟེར་ལྕགས་ཀྱུ་ལྟ་བུས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བཀུག་ལ། ཕྱག་འཚལ་མཆོད་པ་དང་བསྟོད་པའི་རྗེས་ལ་དབང་བསྐུར་ནས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པས་བསམ་མོ། ། དེའི་རྗེས་ལ་བསྒོམ་པ་ནི། སྤྲོ་བསྡུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བཟླས་པ་སྲོག་རྩོལ་དབུགས་རྔུབ་པ་དང་བསྒྲགས་ནས། དཔྲལ་ བ་ནས་སྐུའི་འཁོར་ལོ་སྤྲོ་བ་དང་། ལྐོག་མའི་ཨཱཿལས་གསུང་གི་འཁོར་ལོ་སྤྲོ་བ་དང་། སྙིང་གར་ཧཱུཾ་ལས་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྤྲོ་བ་དང་། ནུ་མའི་བར་གྱི་ཧཱུཾ་ལས་ལྷ་མོ་བཅུ་གཉིས་སྤྲོ་བ་དང་། ངག་གི་བཟླས་པའི་སྔགས་ནི་གོ་སླའོ། ། བཟླས་པས་སྐྱོ་ན་བུམ་པ་བཞིའི་བདུད་རྩིའི་ མྱངས་ནས་བཟླས་པ་བྱའོ། ། ཐབས་རང་དུ་སྦས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལྷ་མོ་རང་སྣང་བའི་ཐབས་དང་རིག་པའི་ལུས་གཉིས་སུ་མེད་པ་གདུལ་བྱ་འགྲོ་བ་གསུམ་པོ་མཆོད་པའི་འཁོར་ལོའི་གཟུགས་བྱས་ནས། དཔྲལ་བ་སྐུ་དང་། ལྐོག་མ་གསུང་། སྙིང་ག་ཐུགས་ལ་བསྡུ་ནས། རྒྱུ་བ་ སེམས་ཅན་དང་། མི་རྒྱུ་བ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལྷའི་འཁོར་ལོར་བལྟ་བར་བྱ་བ་ནི། བསྒོམ་པའི་དངོས་གཞིའོ། །

The maṇḍala of the body of accomplishment consists of the wisdom-being (jñānasattva) at the heart, surrounded by twelve goddesses between the heart and the breasts. At the forehead is the white wheel of body (kāyacakra); at the throat, the red wheel of speech (vākcakra); and at the heart, the blue wheel of mind (cittacakra). All the heroes (vīra) and heroines (vīrī) have one face and two arms. To meditate on them subsequently according to the oral instructions is the stage of accomplishment (sādhana). The supreme king of activities, the great accomplishment (mahāsādhana), involves summoning the wisdom wheel with light rays like iron hooks from the lotus, moon, and the syllable HŪṂ at the heart. Following the homage, offerings, and praise, one should contemplate them as becoming one after the empowerment is conferred. The subsequent meditation is as follows: through the emanation and reabsorption of the wisdom recitation, in conjunction with the vital winds of inhalation and exhalation, the wheel of body is emanated from the forehead, the wheel of speech from the ĀḤ at the throat, the wheel of mind from the HŪṂ at the heart, and the twelve goddesses from the HŪṂ between the breasts. The mantra for the verbal recitation is easy to understand. If one becomes weary of the recitation, one should perform it after tasting the nectar of the four vases. The method is the hidden wisdom goddess, the self-manifesting method, and the body of awareness, which are non-dual. Having formed the wheel of offerings for the three classes of beings to be tamed, one dissolves them into the body at the forehead, the speech at the throat, and the mind at the heart. To view all that moves—the sentient beings—and all that does not move—the vessel of the world—as the wheel of deities is the actual practice of meditation.

དཀྱིལ་འཁོར་ནི་མངལ་སྐྱེས་ཡིན་པས་རྒྱུའི་ཧེ་རུ་ཀ་ཞུ་བ་ལས་དམ་ཚིག་ཅན་འབྲས་བུའི་ཧེ་རུ་ཀ་ལངས་པའི་དུས་སུ། གླུས་བསྐུལ་བ་ནི། ཁྲོ་བོའི་བདེ་བ་དགྱེས་པ་ཡི། ། ཞེས་པ་ཚིགས་བཅད་གཅིག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷ་མོ་ཞལ་བཞི་ཕྱག་བརྒྱད་པའི་གླུ་ཡིན་ནོ། ། བདེ་ཆེན་བདེ་བཟའི་གར་གྱིས་རོལ། ། ཞེས་པ་ནས། ཨཱ་རལླི་ཧོ་ཞེས་པའི་བར་གྱི་ནི་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ལྷ་མོ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་བཞི་མའི་གླུའོ། ། རབ་དགྱེས་མགོན་པོ་དགྱེས་བཞུགས་མཛོད། ། ཅེས་པའི་ཚིགས་ བཅད་གཅིག་གི་འཁོར་ལོའི་པི་ཝང་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིའི་གླུའོ། ། ཐར་པའི་མཚན་ཉིད་ལྡན་པའི་ཁྱོན། ། ཞེས་པའི་ཚིགས་བཅད་གཅིག་ནི་མེ་ཏོག་མ་ལ་སོགས་པ་ལྷ་མོ་བརྒྱད་ཀྱི་གླུའོ། ། ཆགས་པའི་འདམ་གྱིས་ཁྱོད་མ་སྒྱུར། ། ཞེས་པའི་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་དམ་ཚིག་གི་འཁོར་ལོ་སྟེ་ ཡེ་ཤེས་ལྔ་སྟོན་པའི་གླུ་ཡིན་ནོ། ། འདི་ཡིས་མགོན་པོ་བསྐུལ་ནས་ནི། ། འབྲས་བུའི་ཧེ་རུ་ཀ་བཞེངས་པས་དཀྱིལ་འཁོར་ངེས་པར་འགྲུབ་བོ། ། སྙན་ཅིང་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཞེས་པ་ཚིགས་བཅད་ཕྱེད་དང་གཉིས་ནི་མངལ་སྐྱེས་ཀྱི་གླུའི་ཕན་ཡོན་སྟོན་ཏོ། ། འདིར་འཆད་པའི་གོ་རིམ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པའི་དུས་སུ་དབྱངས་ཡིག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཆ་དང་ལྡན་པའི་ཟླ་བ་རྡོ་རྗེ་ལ་ཐིམ་ནས། བསྒོམ་པའི་དུས་སུ་དགྱེས་པའི་གླུ་འདིས་བསྐུལ་ནས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལ་སློང་བའི་གླུ་ཡིན་པས་རྒྱུའི་ཧེ་རུ་ཀ་སློང་བ་དང་། ཟླ་བ་རྡོ་རྗེ་ལས་སློང་བ་གཉིས་ཀ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་ནས་བཤད་དོ། ། ལྡང་ པའི་ཚེ་བསྲུང་བ་ནི་ཡི་གེ་བརྒྱ་པ་སྟེ་ཐོག་མ་དབང་གི་དུས་དང་།

Since the maṇḍala is of womb-birth, at the time when the causal Heruka melts and the samaya-resultant Heruka arises, the exhortation by song is as follows: the single verse beginning with "O wrathful one, delighting in bliss" is the song of the wisdom goddess with four faces and eight arms. The section from "Sport with the dance of the food of great bliss" up to "Āralli Ho" is the song of the goddesses of the mind wheel (citta-cakra) with one face and four arms. The single verse beginning with "O Protector, most joyful, remain in delight" is the song of the four goddesses of the wheel, such as the Lute Player (vīṇā) and so forth. The single verse beginning with "The expanse possessing the characteristics of liberation" is the song of the eight goddesses, such as the Flower Goddess (puṣpā) and so forth. The single verse beginning with "Do not stain you with the mud of passion" is the song of the samaya wheel, which teaches the five wisdoms (jñāna). By exhorting the Protector with this, the resultant Heruka arises, and the maṇḍala is definitively accomplished. The one and a half verses beginning with "With a voice that is melodious and gentle" teach the benefits of the womb-born song. If one asks what the sequence of explanation here is: at the time of meditating on the yoga, the moon—which possesses the portions of the twelve vowels—dissolves into the vajra. At the time of meditation, because this song of delight is the song that rouses one toward great bliss, it is explained later in order to encompass both the rousing of the causal Heruka and the rousing from the moon-vajra. Regarding the protection at the time of arising, it is the hundred-syllable mantra; first, at the time of empowerment, and...

བར་དུ་བསྒོམ་པའི་དུས་དང་། ཐ་མར་ལྡང་བའི་དུས་གསུམ་དུ་ཡི་གེ་བརྒྱ་པ་བཟླའོ། ། གནས་གང་དུ་དགོད་ཅེ་ན། ལྡང་བའི་ཚེ་སྙིང་གར་ཕྱིར་ཟློག་ཆེན་མོའི་འཁྲུལ་འཁོར་བཀོད་ལ། དེའི་འདབ་མ་བཅུ་དྲུག་ལ་ཡིད་ཀྱིས་བྲིས་ལ་ བཟླས་པ་བྱས་ནས། ལྷག་པ་དང་མ་ཚང་བ་བསྐང་བས་བདག་ཉིད་བརྟན་པར་བྱེད་དོ། ། ལངས་པའི་ཚེ་སྟོང་གསུམ་གཞལ་ཡས་ཁང་རང་གི་ལྷག་པའི་ལྷར་ཁམས་གསུམ་པོ་བལྟ་བར་བྱའོ། ། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་བསྟན་ནས། ཟབ་པ་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ནི། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ལ་བརྟན་པ་ཐོབ་ ནས་སྲིད་པའི་དཔའ་བོ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེའི་སྲིད་པ་བདག་གིར་བ་ལྟ་བས་སྟོང་པ་དང་རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་བདག་ཏུ་བལྟ་བས་སྟོང་པར་བསྒོམ་མོ། ། དེ་ལྟར་བདག་མེད་པའི་སེམས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་ལ་གནས་ན། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་འདི་དཀའ་ཐུབ་ལ་སོགས་པ་གང་ ཡང་བྱ་མི་དགོས། རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་དངོས་ཡིན་པས་རང་བྱུང་རངས་པའི་འདུས་མ་བྱས་ལ་བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བར་དགག་པ་ཉིད་ཀྱང་མི་མཛད་དོ། ། ཇི་ལྟར་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་དང་། ། ཇི་ལྟར་མར་ལ་མར་བཞིན་དུ། ། རང་གི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི། མཐོང་བ་མཆོད་པའང་དེ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ ཅན་གྱིས་རྫོགས་རིམ་ནི་གཏུམ་མོ་དྲོད་སྦར་ནས་སྙིང་གའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་བཞུས་པས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དགའ་བ་བཞིར་རྫོགས་པར་ལྟེ་བའི་དབུས་སུ་བབས་ནས་གནས་བསམས་པ་དང་། ཡི་གེ་གནས་ཀྱི་མཆོག་སྲོག་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་ཆུད་པས་དེའི་དབུས་སུ་གནས་པར་བསམས་ཏེ། དེ་ཡང་སྐུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་གསུང་ཁྲག་གི་ཐིག་ལེ་དང་།

During the intermediate stage of meditation and at the final stage of arising, one should recite the hundred-syllable mantra at these three times. If one asks where to place it: at the time of arising, one should arrange the wheel of the Great Reversal at the heart, and mentally inscribe it upon its sixteen petals. Having performed the recitation, one stabilizes oneself by compensating for any excesses or omissions. At the time of arising, one should view the three-thousandfold world system as a celestial palace and the three realms as one’s own meditational deity. Having shown the generation stage, the profound completion stage is as follows: once stability in the generation stage is attained, one meditates on the nature of existence as being empty of the view of "mine," and one's own body, speech, and mind as being empty of the view of a "self." If one abides in the emptiness of the mind that is selfless in this way, then for this generation stage, no ascetic practices or the like are necessary. Since one is the Great Vajradhara in person, one does not even perform the negation of viewing the self and "mine" within the unconditioned, self-arisen, and spontaneous state. As it is said: "Just as water is placed in water, and just as butter is mixed with butter, the seeing of the nature of one's own mind is itself the supreme offering." The reason for this is that in the completion stage, the inner heat (caṇḍālī) is ignited, melting the drop of bodhicitta at the heart. This causes the lunar maṇḍala to descend into the center of the navel, where it is visualized as the perfection of the four joys. Furthermore, the life-force (prāṇa) enters the central channel (avadhūtī), the supreme place of the syllables, and one visualizes it abiding in the center of that. Moreover, the body is the drop of bodhicitta and the speech is the drop of blood.

ཐུགས་སྲོག་གི་རླུང་ཕྱིར་མི་འབྱུང་བར་གནས་པ་རྡོ་རྗེ་ཅན་བསམ་གཏན་གྱི་ལྷའི་སྐུ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་མཚན་བཅས་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་ལས་མཚན་མ་མེད་པར་བསྒོམ་པའི་གཟུང་བ་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་། འཛིན་པ་རང་བཞིན་མེད་པའི་འདུ་ ཤེས་མེད་པའམ། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞིན་དུ་སེམས་རྒྱུན་འཆད་པ་མ་ཡིན་པ་ཆགས་པས་སེམས་བརྟག་པ་མ་ཡིན་ཆགས་པར་རྒྱུན་འཆད་པ་མ་ཡིན། གཉི་ག་འདྲེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡེ་ཤེས་སྙིང་གའི་དབུས་ན། དམིགས་པ་མེད་པ་འདུས་མ་བྱས་ལ་གནས་པ་རྗེས་དཔག་ གི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པས་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཕྱག་རྒྱ་བཞིའི་བུད་མེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་བཞིའི་མཆོད་པ་བྷ་ག་ཟླ་ཚེས་ཀྱི་སྟེང་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཡུལ་ས་བོན་ཕྱག་རྒྱའི་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བས་མཆོག་ཏུ་བཤད་པའོ། ། དེའི་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དབུགས་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་འགགས་པས་ནི་མི་ཤིགས་པ་སྟེ། ཡུལ་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དང་དབང་པོ་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་། མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་ པའི་རྐྱེན་སྲོག་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་ཆུད་པ་ལས་ས་དང་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སྐྱེས་པའི་མིང་ནི་རྙོག་པ་མེད་པའི་གཞུང་མངོན་སུམ་གྱི་ལམ་དོན་དམ་སྙིང་པོ་ཡིན་ལ། གཞུང་གཞན་རྗེས་དཔག་གིས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་སྟོང་ཉིད་ནི་ལོག་ལྟའི་འོད་གསལ་ཡིན་ནོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་དོན་ དམ་ཐམས་ཅད་བསྡུའོ། །

The life-force wind remaining without emerging is the vajra-holder, the body of the deity of concentration. Thus, from the completion stage with signs, one meditates on the signless; the perception of the apprehended as lacking intrinsic nature and the perceiver as lacking intrinsic nature is like the attainment of cessation, yet the continuum of mind is not severed. It is not a state of non-attachment, nor is it a state where the continuum is severed by attachment. It is not a mixture of both. Within the center of the heart, the wisdom that abides in the unconditioned and without apprehension is not an object of inference, but is the direct object of perception. It is the yoginī of all women of the four mudrās, and the offering of the four joys born from the conventional bodhicitta of the mind-vajra in meditative union. Upon the crescent moon of the bhaga, the seed-syllable of the object of bodhicitta appears directly to consciousness in the form of the mudrā; thus it is explained as supreme. Its similar immediate condition is the cessation of the twenty-one thousand six hundred breaths, which is the indestructible. Through the object of the four mudrās and the dominant condition of the conventional bodhicitta bliss, and the similar immediate condition of the life-force entering the avadhūtī, the wisdom of the first bhūmi—the awakening—is born. Its name is the stainless source text, the ultimate heart-essence of the path of direct perception. The emptiness established by inference through other source texts is the luminosity of wrong views. By the word "and so forth," all the ultimate views of the non-Buddhists are included.

ཤེས་རབ་དམན་པ་དང་ཐབས་ངན་པས་མངོན་སུམ་གྱི་ལམ་ལ་སྨད་ན་མནར་མེད་པར་ལྟུང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་ལེའུ་བཞི་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མན་ངག་གིས་རྫོགས་རིམ་དང་། ལེའུ་བཅུ་བཞི་པའི་རིམ་པ་བཞི་བསྒོམ་པ་དང་། ལེའུ་འདིའི་ཐིག་ལེ་བསྒོམ་པ་དང་། རྒྱུད་འབུམ་པའི་ སྟོང་ཕྲག་གསུམ་གྱི་དོན་བསྡུས་པས་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་འགྲེལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གདམས་ངག་གིས་སྟོན་ཏོ། ། ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ལྟར་མཆོད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཤད་ནས། བདུད་རྩི་མྱང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྟོན་པས། དེ་ནས་སྦྱོར་བ་བཤད་བྱ་བ། ། ཞེས་ གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཐོད་པའི་ནང་དུ་བསྐྱེད་པ་མཆོག་སྐུ། དམ་པ་གསུང་། སྦྱོར་བ་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཐུགས། དེས་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་གསོལ་བ་འབྲས་བུ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཨོཾ་སྦ་ཞིང་ཨཱཿགསང་བ་དང་ཧཱུཾ་སུ་ལ་ཡང་མི་བསྟན་ཏོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་ལ་གནས་པའི་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ་ གསུམ་དེ་ཉིད་མཆོག་ཏུ་བཟུང་ན་སྦས་པ་སྒྱུ་མ་དང་། གསང་བ་འོད་གསལ་དང་ཞེས་པ་ཟུང་འཇུག་བླ་མའི་ཞལ་ནས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་བསྒོམ་པའི་གནས་ནི་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏོ། ། སྔོན་འགྲོ་ལྔ་དང་འབྱུང་བ་བཞི་རི་རབ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་གཞལ་ཡས་ཁང་དང་བདུན་བསྐྱེད་པའི་དབུས་ སུ་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་གྱི་ལྟེ་བའི་ཧཱུཾ་དེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་སྤྲོ་བསྡུ་ལས་སངས་རྒྱས་ཐོད་པ་ཅན་གྱི་མཆོག་བསྐྱེད་དོ། ། དེའི་རྒྱུའི་རྒྱས་བཤད་ནི་ཟླ་བ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་གནས་མེད་པ་ཉི་མ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞི་བ་ཧཱུཾ་སོ་སོར་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་དག་པ། སྤྲོ་བསྡུ་རྣམ་རྟོག་སྤངས་པ་བྱ་བ་ནན་ཏན།

If one disparages the path of direct perception through inferior insight and faulty methods, one will fall into the Avīci hell. Thus, the instructions show that the pith instructions on suchness in the fourth chapter, the meditation on the four stages in the fourteenth chapter, the meditation on the drops in this chapter, and the summary of the meaning of the three thousand [verses] of the Tantra of One Hundred Thousand are mutually explanatory of one another. This is the commentary on the twenty-fifth chapter. Having thus explained the maṇḍala of offerings, the maṇḍala of tasting the nectar (amṛta) is now shown: "Then, the application shall be explained," it is said. Within the Buddhakapāla, the supreme body is generated; the sacred speech is the supreme of all applications; and the mind is the supreme of all applications. Through these, all accomplishments are invoked. As for the result, conventionally, Oṃ is hidden, Āḥ is secret, and Hūṃ is not to be shown to anyone. If one holds the Oṃ Āḥ Hūṃ residing in the hearts of all yoginīs as supreme, one should meditate on them according to the oral instructions of the Guru as the hidden illusion, the secret luminosity (ābhāsvara), and their union. The place for that meditation is shown by a single verse. In the center of the sevenfold generation—the five preliminaries, the four elements, Mount Meru, the crossed vajra, and the celestial palace—the Hūṃ at the center of the joined sun and moon is completely transformed. Through the radiation and reabsorption [of light], the supreme Buddhakapāla is generated. The detailed explanation of its causes is: the moon is the mirror-like wisdom, the absence of a [fixed] location; the sun is the wisdom of equality, the pacification; Hūṃ is the wisdom of individual discernment, the purity; and the radiation and reabsorption, which abandon conceptualization, is the wisdom of all-accomplishing action.

དེ་ལྟ་བུའི་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་ ལས་བྱུང་བའི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཞི་བ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འཇིགས་བྱེད་དང་ནི་དུས་མཚན་དག། སྲེད་དང་ལྡན་པ་ཞབས་ཀྱིས་གནོན། ། ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གོ་སླའོ། ། དེའི་ནུ་མའི་བར་དུ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ལྷ་མོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་ཞལ་ གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པའི་གཟུགས་ཅན་བྷཱུཾ་ལས་བྱུང་བ་བསྒོམ་མོ། སྙིང་གར་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྔོན་པོ། ལྐོག་མར་གསུང་གི་འཁོར་ལོ་དམར་པོ། དཔྲལ་བར་སྐུའི་འཁོར་ལོ་དཀར་པོ། འཁོར་ལོ་གསུམ་པ་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ་བསྒོམ་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། ནུ་མའི་བར་གྱི་ཡེ་ཤེས་སེམས་ དཔའ་ལ་མཁའ་འགྲོ་མ་དང་། ལཱ་མ་དང་། དུམ་སྐྱེས་མ་དང་། གཟུགས་ཅན་མ་བཞི་པདྨའི་ཕྱོགས་ལ་དགོད་པ་དང་། ཐོད་པ་བཞི་མཚམས་སུ་དགོད་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་པདྨ་བརྒྱད་ལ་ཁྭ་གདོང་མ་དང་། གཤིན་རྗེ་བརྟན་མ་ལ་སོགས་པ་དགོད་དོ། ། མཚམས་ཀྱི་ལྷ་མོ་བཞི་ནི་ཕྱག་གཡས་ པ་མི་འཇིགས་པ་སྦྱིན་པས་མེ་ལོང་དང་། གླིང་བུ་དང་དྲིའི་སྣོད་དང་ཆོས་དང་རོ་ཡིས་གང་བའི་ཐོད་པ་བསྣམས་པ། གཡོན་པས་ཐོད་པ་དང་ཁ་ཊྭཱཾ་ག་འཛིན་པ་ལྷ་མོ་ཅང་ཏེའུ་དང་གྲི་གུག་བསྣམས་པའོ། ། དེ་ལྟར་ལུགས་ཀྱི་ནང་དུ་ས་བཅུའི་རིམ་པ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བསྒོམས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་རྣམ་པར་དག་པ་བསྒོམ་མོ། ། དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ནི། ཨོཾ་ཀཾ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་ཁཾ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ།

From such āli and kāli, the appearance of non-dual wisdom arises. From the description "peaceful, with one face and two arms" up to "trampling upon Bhairava and Kālarātri with his feet while possessing passion," the meaning is easy to understand. Between the breasts, one should meditate on the wisdom-being (jñānasattva), surrounded by the twelve goddesses, having the form of one face and two arms, arisen from the syllable Bhūṃ. At the heart is the blue wheel of mind; at the throat, the red wheel of speech; and at the forehead, the white wheel of body. Meditating on these three wheels as having three faces and six arms is easy to understand. Regarding the wisdom-being between the breasts, the four ḍākinīs—Khaṇḍarohā, Lāmā, Khaṇḍarohā, and Rūpiṇī—are placed at the cardinal directions of the lotus, and the four skull-cups are placed at the intermediate directions. On the eight outer petals of the lotus, one places Kākāsyā, Yamadāḍhī, and the others. The four goddesses at the intermediate directions hold in their right hands a mirror, a flute, a vessel of perfume, and a skull-cup filled with dharma and flavors, while bestowing fearlessness; in their left hands, they hold skull-cups and khaṭvāṅgas, and these goddesses also hold hand-drums (ḍamaru) and curved knives (kartṛ). Thus, having meditated on the sequence of the ten stages within the body as the union of body, speech, and mind, one meditates on the purity of the thirty-seven factors of awakening. The heart mantras of the heroes are: Oṃ kaṃ hūṃ hūṃ phaṭ and Oṃ khaṃ hūṃ hūṃ phaṭ.

ཨོཾ་གཾ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ་ཅེས་བྱ་བ་ནས་བྷཾ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དཔའ་བོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་སྙིང་པོ་ཡིན་ནོ། ། མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་ཀྱི་མིང་ཉིད་སྙིང་པོ་ཡིན་ནོ། ། སྐུའི་ བརྒྱད་ལ་ཨོཾ་དང་སྤེལ། གསུང་གི་བརྒྱད་ལ་ཨཱཿདང་སྤེལ། ཐུགས་ཀྱི་བརྒྱད་ལ་ཧཱུཾ་དང་སྤེལ་བ་ནི། དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ། ། མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིའི་ནི་མ་ནིང་གི་ཡི་གེ་བཞི་དང་། མིང་མཚན་གྱི་དང་བ་བཞི་སྔགས་སུ་འགྱུར་རོ། ། སྒོ་མ་བཞི་ལ་ཡ་ར་ལ་ཝ། མཚམས་ཀྱི་ལྷ་མོ་ བཞི་ལ་ཤ་ཥ་ས་ཧ། ཐོག་མའི་ཨོཾ་དང་ཐ་མའི་ཧཱུཾ་གཉིས་ཕཊ་དང་སྦྱར་བ་ནི་སྙིང་པོའོ། ། དབུས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཐོད་པའི་གོ་སླའོ། ། ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་འབྱུང་བ་ལྔ་སངས་རྒྱས། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་སེམས་དཔའ་ཡིག་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་བསྐྱེད་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱའོ། ། ལས་ཀྱི་རྒྱལ་ མཆོག་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་སྤྱན་དྲང་བ་དང་། གོ་ཆ་བསྐོན་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་དང་། གཅིག་ཏུ་གྱུར་པར་བསྒོམས་ལ། མཚམས་ཀྱི་ལྷ་མོ་བཞིའི་ཕྱག་ན་གནས་པའི་མཆོད་པ་བཞི་སྔགས་ཀྱིས་མཆོད་པར་བྱ་སྟེ། ཨོཾ་རུ་པ་བཛྲཱ་ཧཱུཾ། ཨོཾ་གནྡྷ་བཛྲི་ཧཱུཾ། ཨོཾ་ར་ས་བཛྲཱི་ཧི་ཞེས་ སངས་རྒྱས་ཐོད་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་རྒྱན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ལ་གསང་བའི་མཆོད་པ་བཞི་པོ་བཟླས་ནས་མཆོད་པར་བྱའོ། ། བསྒོམ་པ་ནི་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་སྤྲོ་བསྡུ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བྱའོ། ། བཟླས་པ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། ། བདུད་རྩི་མྱང་བ་དང་། མཆོད་པ་དང་། གཏོར་མ་གཏང་བ་ ཡང་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། ། སངས་རྒྱས་ཐོད་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་འབྲས་བུ་ནི་གསུམ་སྟེ།

From oṃ gaṃ hūṃ hūṃ phaṭ up to bhaṃ hūṃ hūṃ phaṭ are the heart mantras of the twenty-four heroes. The names of the ḍākinīs themselves are their heart mantras. For the eight of the body, oṃ is interspersed; for the eight of speech, āḥ is interspersed; and for the eight of mind, hūṃ is interspersed—these belong to the heroes. For the four, such as the ḍākinīs, the four neuter syllables and the four initial letters of their names become the mantras. For the four female gatekeepers, ya ra la va; for the four goddesses of the intermediate directions, śa ṣa sa ha. The oṃ at the beginning and the hūṃ at the end, joined with phaṭ, constitute the heart mantra. The central Buddha Skullcup is easy to understand. One should apply the generation of the body maṇḍala—the five elements as the buddhas and the six sense bases as the bodhisattvas—according to the syllables and so forth. Regarding the supreme king of activities: having invited the wisdom being, donned the armor, received empowerment, and meditated on becoming one, one should make offerings with the mantras of the four offerings held in the hands of the four intermediate goddesses: oṃ rūpa vajrā hūṃ, oṃ gandha vajrī hūṃ, oṃ rasa vajrī hi. Having recited these four secret offerings for the Buddha Skullcup and the entire maṇḍala of the body ornaments, one should make the offerings. As for the meditation, the radiation and reabsorption of the three wheels should be performed as before. The recitation is also as before. The tasting of nectar, the offerings, and the giving of the torma are also as before. There are three results of meditating on the Buddha Skullcup:

དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་ཚིག་ཉམས་པ་བསྐང་བའི་ཐབས་ནི། གསང་སྔགས་ཀུན་གྱི་དམ་ཚིག་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཡེ་ཤེས་ལྷ་ཡི་འཆི་མེད་མཆོག། ཅེས་བྱ་བས་ཐོད་པའི་བདུད་རྩི་མྱངས་པས་ དམ་ཚིག་བསྐང་བ་དང་པོའོ། ། ཡང་ན་རང་གི་མིང་དང་སྔགས་བཟླས་པ་གཉིས་པའོ། ། གསུམ་པ་དམ་ཚིག་ཉམས་པ་ཞི་བར་འགྱུར་ཞིང་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣལ་འབྱོར་མའི་འཁོར་ལོ་ལས་དབང་བསྐུར་བ་དུས་བཞི་རུ་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆུས་ཁྲུས་བྱ་བ་དང་། སླར་ཡང་བླ་མ་ལ་ གསོལ་བ་བཏབ་ནས་གསང་བ་དང་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བ་བླངས་ནས་ངེས་པར་དངོས་གྲུབ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཐོད་པ་བཤད་ནས། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྟོན་པར་བཞེད་པས། དེ་ནས་ གཞན་ཡང་བཤད་བྱ་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་རྣལ་འབྱོར་ལྔ་བསྒོམས་ནས། སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པའི་དབུས་སུ་འབྱུང་བ་བཞི་རི་རབ་དང་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་གྱུར་པ་ལས་ཨེ་གྲུ་གསུམ་གྱི་དབུས་སུ་གཞལ་ཡས་ཁང་ཨེ་གྲུ་གསུམ་གྱི་དབུས་སུ་ གནས་པའི་དོན་བཤད་པ་ནི། གསང་བའི་དེ་ཉིད་རྙེད་པར་དཀའ་བ་བསྟན་པ་དང་། གཡོ་བ་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དང་། སྔགས་ཀུན་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡི་གེ་ཨེ་དེའི་གཞི་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་དང་།

The method for restoring breaches of the samaya of all maṇḍalas is as follows: from the words, "The samaya of all secret mantras..." up to, "...the supreme immortality of the wisdom deity," one tastes the amṛta in the skull-cup; this is the first way to restore the samaya. Alternatively, reciting one's own name and the mantra is the second. Third, for the yogin or yoginī who possesses the fortune to pacify breaches of samaya, one should receive empowerment from the cakra of the yoginīs at the four times, performing the outer and inner ablutions with water. Furthermore, by supplicating the guru and receiving the secret and wisdom-knowledge (prajñājñāna) empowerments, one will certainly become a possessor of siddhi. This is the commentary on the twenty-sixth chapter. Having thus explained the Buddhakapāla, and wishing to show the maṇḍalas of Vajrasattva and the others, it is said: "Furthermore, that which is to be explained..." Having meditated on the five preliminary yogas, one meditates on the entire universe and its inhabitants as emptiness. In the center of that, the four elements, Mount Meru, and the crossed vajra arise. Within the triangular E, the explanation of the celestial palace situated in the center of the triangular E is as follows: it demonstrates the difficulty of finding the secret reality, and the basis of the syllable E, which is the cause for generating all mantras and all moving beings of the universe and its inhabitants, as well as the heroes and yoginīs.

སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གནས་ཨེ་གྲུ་གསུམ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མི་ཟད་པའི་ རང་བཞིན་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་དབུས་སུ་དྲི་མ་མེད་པས་གྲུ་གསུམ་དེས་བསྐྱེད་པའི་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་དབུས་སུ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། ནུ་མ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་རང་དང་འདྲ་བའི་ལྷ་མོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་ཧཱུཾ་དང་། ཨཱ་དང་། ཨོཾ་ལས་བསྐྱེད་པའི་ལུས་ཀྱི་ནང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ཨི་ལས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་ལྟེ་བའི་དབུས་སུ་བསམ་མོ། ། ཨཱི་ལས་ཡབ་ཡུམ་གསུམ་བྷ་གའི་པདྨ་ཅན་བསམ་མོ། ། དེ་ལྟར་དཀྱིལ་ འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་བཤད་ནས། ལས་ཀྱི་རྒྱལ་མཆོག་གི་གོ་ཆ་དགོད་པ་ནི། ཨུ་ལས་སྙིང་གའི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ། ཨཱུ་ལས་གདན་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར། ཨེ་ལས་མགོ་ལ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད། ཨེ་ལས་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་པདྨ་གར་གྱི་དབང་ཕྱུག། ཨོ་ལས་ཕྲག་པ་གཉིས་སུ་དཔལ་ཧེ་རུ་ ཀ། ཨཽ་ལས་མིག་གཉིས་རྡོ་རྗེ་ཉི་མ། ཨོཾ་ལས་གོ་ཆའི་ཁྲབ། ཨཿལས་ཡན་ལག་ལ་རྟ་མཆོག། ལྀ་ལས་སངས་རྒྱས་སྤྱན་ཤར་དུ། རྀ་ལས་དམ་ཚིག་སྒྲོལ་མ་བྱང་དུ། ལཱྀ་ལས་གོས་དཀར་མོ་ནུབ་ཏུ། རཱྀ་ལས་རིན་པོ་ཆེ་སྒྲོལ་མ་ལྷོར། དཀར་བ་ལྗང་བ་དམར་བ་སེར་བ། དབུ་གསུམ་ཕྱག་ དྲུག་པ། དེ་དག་སྒོའི་ཐད་ཀའི་པདྨའི་དབུས་སུ་ཟླ་བའི་གདན་ལ་དགོད་དོ། ། གྲྭ་བཞིར་མཆོད་པའི་ལྷ་མོ་བཞི་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ། ཕྱག་དང་པོ་རལ་གྲི་འཛིན་པའི་དོད་དུ་མེ་ལོང་དང་པི་ཝང་དྲིལ་བུ་དང་དུང་དང་བཅུད་ལེན་གྱི་སྣོད་ཐོགས་པ།

The abode of all buddhas is the triangular dharmadhātu, the inexhaustible nature. Because it is stainless in the beginning, the end, and the middle, it is triangular. In the center of the celestial palace generated by that triangle is Vajrasattva, with three faces and six arms, which is easy to understand. Between the two breasts is the wisdom-being (jñānasattva), surrounded by twelve goddesses identical to himself. One should meditate on the internal maṇḍala of the body, generated from the three syllables HŪṂ, ĀḤ, and OṂ, which are the three maṇḍalas of body, speech, and mind. From the syllable i, one should visualize the Mahāmudrā with three faces and six arms in the center of the hubs of the three wheels. From the syllable ī, one should visualize the three—father and mother—with the lotus of the bhaga. Having thus explained the Supreme Sovereign of the Maṇḍala, the application of the armor of the Supreme Sovereign of Action is as follows: from u is Vajrasattva at the heart; from ū is the moon maṇḍala seat; from e is Vairocana on the head; from ai is Padmanarteśvara at the crown of the head; from o is Śrī Heruka on the two shoulders; from au are the two eyes as Vajrasūrya; from oṃ is the armor of mail; from aḥ is Hayagrīva on the limbs. From ḷ is Buddhalocanā in the east; from ṛ is Samayatārā in the north; from lṛ is Pāṇḍaravāsinī in the west; from r̥ is Ratnatārā in the south. White, green, red, and yellow, with three heads and six arms, they are to be placed on moon seats in the center of the lotuses directly in front of the gates. In the four corners are the four offering goddesses, with three faces and six arms; in place of the sword held in the first hand, they hold a mirror, a lute, a bell, a conch, and a vessel of elixir.

གཡས་ཀྱི་ལྷག་མ་གཉིས་ན་མདའ་དང་ ལྕགས་ཀྱུ། གཡོན་གསུམ་ན་རིན་པོ་ཆེ་དང་གཞུ་དང་ཞགས་པ་འཛིན་པའོ། ། ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། ། བསྒོམ་པ་དང་བཟླས་པའི་སྔོན་དུ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་སྤྱན་དྲངས་ནས། དམ་ཚིག་ཅན་གྱི་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། མཆོད་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་དང་། གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་འཁོར་ལོ་ གསུམ་པོ་སྤྲོ་བ་དང་། བསྡུ་བའི་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་པ་དང་། སྔར་གྱི་སྔགས་བཟླས་པ་ལ་བདུད་རྩི་མྱང་བ་དང་། གཏོར་མ་གཏང་བ་ཁ་བསྐང་ངོ་། ། ལྡང་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ཁམས་གསུམ་མ་ལུས་པ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པར་བསྒོམ་པ་དང་། དུས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་སྐུ་གསུམ་གྱི་གོ་འཕང་ལ་ བཞག་པ་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཐུ་དག་གིས། ། རང་བཞིན་གྱི་ནི་དེ་འགྲུབ་བོ། ། ཞེས་གསུངས་པས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའ་དག་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཤད་ནས། འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེ་དཔའ་བོ་ གཅིག་པུ་སྟོན་པར་བཞེད་པས། དེ་ནས་མཆོག་གཞན་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་རྣལ་འབྱོར་ལྔ་དང་། ནམ་མཁའ་སྟོང་པའི་དབུས་སུ་གཞལ་ཡས་ཁང་དང་བཅས་པའམ། གཞལ་ཡས་ཁང་མེད་པར་ཟླ་བའི་གདན་ལ་ཡི་གེ་མཾ་ལས་འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེ་ ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ་བསྒོམ་པ་ནི་རྒྱུད་ན་གསལ། དེའི་ནུ་མའི་བར་དུ་རང་དང་འདྲ་བའི་འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེ་ལ་ལྷ་མོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བསྐོར་བ། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ་གསུམ་དཔྲལ་བ་ལྐོག་མ་སྙིང་གར་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་དབུས་སུ་སྔར་ བཤད་པའི་གནས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོས་བསྐོར་ནས།

In the two remaining right hands, he holds an arrow and a hook; in the three left hands, he holds a jewel, a bow, and a noose. The remaining details are easy to understand. Prior to meditation and recitation, one should invite the wisdom-being (jñānasattva), perform homage, offerings, and empowerment to the one possessing the samaya, and then merge them into one. One should meditate on the application of emanating and reabsorbing the three wheels, supplement the previous mantra recitation with the tasting of amṛta and the offering of the torma, and conclude the session. At the time of rising, one should meditate on the three realms without exception as the Vajra-holder and establish all sentient beings of the three times in the state of the three bodies (kāya). As it is said: "By the power of the essential nature, that is accomplished by its very nature." Thus, it is the nature of the purity of coemergent joy. This is the commentary on the twenty-seventh chapter. Having explained the maṇḍala of Vajrasattva, the intention is to teach the solitary hero Mañjuvajra. Therefore, it says, "Then, the explanation of the supreme other." First, through the five preliminary yogas, in the center of empty space, one meditates on the celestial palace, or without the celestial palace, upon a moon seat, the three-faced, six-armed Mañjuvajra arising from the syllable maṃ; this is clear in the tantra. Between his breasts is a Mañjuvajra identical to himself, surrounded by twelve goddesses. The wisdom-being’s heart mantras of body, speech, and mind—oṃ āḥ hūṃ—are at the forehead, throat, and heart. In the center of the three wheels, the twenty-four previously explained sites are surrounded by heroes and heroines.

རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཞིན་དུ་ཡི་གེ་གསུམ་གྱི་སྔགས་རྗེས་སུ་དྲན་ནས་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་སྤྲོ་བསྡུ་རྗེས་སུ་བསྒོམ་མོ། ། སྲོག་དང་རྩོལ་བ་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་དང་འགྲོགས་པའི་འཁོར་ ལོ་གསུམ་གྱི་ལྷ་སྤྲོས་ནས་ཐུན་བཞིར་བརྟུལ་ཞུགས་ཆེན་པོས་གསང་སྔགས་བཟླས། ཐུན་བཞིར་བཟླས་པ་ཟིན་ནས་སྙིང་གར་བསྡུ། བདུད་རྩི་མྱང་བ་དང་། མཆོད་པ་དང་བསྟོད་པ་དང་། གཏོར་མ་གཏང་བ་ཁ་བསྐང་ངོ་། ། ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ལྟར་ འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེའི་སྒྲུབ་ཐབས་བཤད་ནས། རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཇོམས་པའི་ཟད་བྱེད་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་བཤད་པར་བཞེད་པས། དེ་ནས་གཞན་ཡང་བཤད་བྱ་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཡི་གེ་དགུ་པ་ནི་ཀྵ་སྟེ་སྡེ་ཚན་གྱི་དགུ་པའོ། ། ཀྵའི་ཡི་གེ་ལས་བྱུང་བ་ནི་དྲོད་གཤེར་ལས་ སྐྱེས་པའོ། ། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་ཟད་པར་བྱེད་དོ། ། སྡུག་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བྱེད་པའོ། ། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་གི་རྒྱུ་བདག་དང་བདག་གིས་བལྟ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཅོམ་པར་ཟད་པར་བྱེད་པས་ན་ཟད་བྱེད་མཁའ་འགྲོ་སྟེ། མདོར་བསྟན་ཏོ། ། རྒྱས་པར་བཤད་ པ་ནི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་རྣལ་འབྱོར་ལྔ་བསྒོམས་ནས། འབྱུང་བ་བཞི་རི་རབ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་གྱུར་པ་ལས་འབྱུང་བའི་གཞལ་ཡས་ཁང་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་བྱུང་བའི་རྟེན་མེད་པར་ནམ་མཁའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་གཞལ་ཡས་ཁང་གནས་པས་ན་རྟེན་མེད་པར་ ལོངས་སྤྱོད་པའོ། །

Just as in the maṇḍala of Vajrasattva, one should recollect the mantra of the three syllables and then meditate on the emanation and reabsorption of the heroes and heroines. Accompanied by the movement of the vital winds and breath, one emanates the deities of the three wheels and recites the secret mantra with great ascetic discipline during the four sessions. Once the recitation of the four sessions is completed, one reabsorbs [the deities] into the heart. This completes the supplementary practices of tasting the nectar, making offerings, offering praise, and presenting the torma. This is the commentary on the twenty-eighth chapter. Having thus explained the sādhana of Mañjuvajra, the author intends to explain the Kṣapaṇī Ḍākinī, who destroys conceptual thought. Therefore, it is said: "Furthermore, that which is to be explained next..." The ninth letter is kṣa, the ninth of the consonant classes. That which arises from the letter kṣa is born from heat and moisture. It exhausts suffering and its origin. It exhausts all that is unpleasant. Because it exhausts the conceptualizations of "self" and "mine"—the causes of suffering and its origin—it is the Kṣapaṇī Ḍākinī; this is the brief explanation. The detailed explanation is as follows: having meditated on the five preliminary yogas, the four elements become Mount Meru and the crossed vajra. From these arises the celestial palace, equal to space. Since the celestial palace abides within the enjoyment of space without a physical support, arising from emptiness, it is "enjoyment without support."

དེའི་དབུས་སུ་ཡི་གེ་ཀྵ་ལས་བྱུང་བའི་ཞལ་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་ཞལ་དྲུག་པ་བོང་བུ་དང་འདྲ་བའི་ཞལ་གདོང་སྤངས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྣང་བའོ། ། ཕྱག་བཅུ་གཉིས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་གཉིས་ཡུམ་ཡང་ཞལ་ལྔ་ཡབ་དང་མཐུན་པ་ དྲུག་པ་ཕག་རྒོད་ཀྱི་གདོང་ཅན་གྱི་ཡབ་ཡུམ་བསྒོམ་མོ། ། ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་སྙིང་གར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་ཡབ་ཡུམ་ལ་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་ཀྱི་སྟིང་དུ་ཁྭ་གདོང་མ་ལ་སོགས་པ་བཞི་དང་། གཤིན་རྗེ་བརྟན་མ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་མོ། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ ཀྱི་འཁོར་ལོ་མ་བསྒོམས་པར་དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་བཅུག་ལ། གོ་ཆ་བསྐོན་པ་དང་དབང་བསྐུར་བ་བྱས་ནས་ཐུན་བཞིར་ཞག་བདུན་གྱི་དུས་དང་། ཆུ་འགྲམ་མམ་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་གནས་སུ་བསྙེན་པ་བྱས་ན། འཕྲོག་པ་དགུག་པ་དང་། དབང་དུ་བྱ་བ་དང་། གསོད་ པ་དང་། བརྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་འགྲུབ་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ། ། ཁྭ་གདོང་མའི་ཞལ་གསུམ་ནི་དབུས་མ་ཁྭ་གཡས་གཡོན་ལུག། འུག་གདོང་མའི་གཡས་གཡོན་རྔ་མོ། ཁྱི་གདོང་མའི་གཡས་གཡོན་རྟ། ཕག་གདོང་མའི་གཡས་གཡོན་སེང་གེ། གཤིན་ རྗེ་མའི་གཡས་གཡོན་ར། ཕོ་ཉ་མའི་གཡས་གཡོན་གླང་། མཆེ་བ་མའི་གཡས་གཡོན་མ་ཧེ། འཇོམས་མའི་གཡས་གཡོན་དྲེད། ཕྱག་མཚན་རྒྱུད་ན་གསལ། ཡང་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཐུགས་རྗེས་རོ་རྣམ་པར་མྱོས་པས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡི་གེ་གསུམ་ལ་སྐྱེས་ པ་ནས་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་འཁོར་ལོའི་དབུས་སུ་བསྒོམ། ནུ་མའི་བར་དུ་ལྷ་མོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཨཱ་ལིའི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ། དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་སྤྱན་དྲངས་ནས། མཆོད་བསྟོད།

In the center of that, from the syllable KṢA, arises the five-faced one, the nature of the five wisdoms, with a sixth face like that of a donkey, a magnificent appearance free from [ordinary] facial features. The twelve arms represent the twelve perfections. The consort also has five faces, matching the father, and a sixth face like that of a wild boar; one should meditate on the father and mother in union. As for the maṇḍala of the body, at the heart, upon an eight-spoked wheel, one should meditate on the wisdom ḍākinī father and mother, surrounded by the four such as Kākāsyā and the others, and the Yama-dhāṭī and the others. Without meditating on the wheels of body, speech, and mind, one should cause the wisdom being (jñānasattva) to enter, don the armor, and perform the empowerment. If one performs the approach practice for seven days in four sessions at a riverbank or a charnel ground, there is no doubt that activities such as stealing, summoning, subjugating, killing, and causing fainting will be accomplished. The three faces of Kākāsyā are: the central face is a crow, the right and left are sheep. For Ulūkāsyā, the right and left are camels. For Śvānāsyā, the right and left are horses. For Śūkarāsyā, the right and left are lions. For Yamāyī, the right and left are goats. For Dūtī, the right and left are oxen. For Daṃṣṭrī, the right and left are buffaloes. For Māraṇī, the right and left are bears. Their hand symbols are clear in the tantra. Alternatively, for the sake of sentient beings, through compassion and the intoxication of the corpse, one should meditate on the three syllables of body, speech, and mind arising in the center of the vajra, lotus, and wheel. Between the breasts, one should meditate on the wheel of vowels of the twelve goddesses. Then, having invited the wisdom being, one performs the offerings and praises.

དབང་བསྐུར་ནས་རོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པར་བསམ་མོ། ། གསང་བ་གསུམ་གྱི་གནས་ནས་ འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་སྤྲོ་བསྡུ་བསྒོམ་པ་དང་བཟླས་པ་ནི་རྒྱུད་ན་གསལ། བདུད་རྩི་མྱང་བ་དང་། མཆོད་བསྟོད་ཁ་བསྐང་། ཞག་བདུན་རྩེ་གཅིག་པར་བསྒོམས་ནས་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་མཁའ་འགྲོའི་དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་འཐོབ་པའོ། ། ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་ པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ལྟར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ལྷ་ཟད་བྱེད་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་མ་བཤད་ནས། དགྱེས་པའི་རྡོ་རྗེ་སྟོན་པར་མཛད་པས། དེ་ནས་གཞན་ཡང་བཤད་བྱ་བ། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། སྙིང་གར་ལྷ་མོ་བཅུ་གཉིས་འཇོམས་པས་ཨཱ་ལིའི་མཁའ་འགྲོ་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ དག་པར་བསྒོམ་པའོ། ། དབུས་སུ་གཙོ་བོ་ནི་ཨཱ་ལི་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་བས་གཙོ་བོ་ལ་ཨཱ་ལི་མཁའ་འགྲོ་ཞེས་གདགས་སོ། ། དེ་ལྟར་མདོར་བསྟན་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། སྔོན་འགྲོ་ལྔ་བསྒོམས་ནས་འབྱུང་བ་བཞི་རི་རབ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེའི་སྟེང་དུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔ་ རྫུས་སྐྱེས་དགྱེས་རྡོར་ཞལ་བརྒྱད་ཕྱག་བཅུ་དྲུག་པ། ཞལ་བརྒྱད་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད། ཕྱག་བཅུ་དྲུག་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་པ། ཡབ་ཡུམ་སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་གོ་སླ་བས་མ་བཤད་དོ། ། གཙོ་བོ་བསྐྱེད་པ་བསྙེན་པའོ། ། ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དེའི་སྙིང་གར་འཁོར་ལོ་ རྩིབས་བཅུ་གཉིས་པ་དེའི་ལྟེ་བར་རང་དང་འདྲ་བའི་ཞལ་བརྒྱད་ཕྱག་བཅུ་དྲུག་པའི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་དེའི་འཁོར་ལོའི་རྩིབས་བཅུ་གཉིས་ལ་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ལྷ་མོ་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་སྐུ་ལུས་ཐམས་ཅད་དཀར་པོ།

Having conferred the empowerment, one should contemplate that [the deities] have become of one taste. The meditation on the emanation and reabsorption of the three cakras from the abodes of the three secrets, as well as the recitation, is clear in the tantra. Supplementing with the tasting of nectar (amṛta) and offerings and praises, if one meditates single-pointedly for seven days, the accomplishments (siddhi) of the ḍākinīs of the three cakras will be swiftly attained. This is the commentary on the twenty-ninth chapter. Thus, having explained the ḍākinī of the exhaustion of the illusion-like deity, the Teacher then reveals the Hevajra: "Furthermore, that which is to be explained next..." This refers to the meditation on the twelve goddesses at the heart who subdue [the elements], which are the twelve links of dependent origination purified as the Āli-ḍākinīs. Because the central principal deity arises from the Āli-wisdom, the principal is designated as the Āli-ḍākinī. Having thus given the brief presentation, the detailed explanation is as follows: having meditated on the five preliminaries, upon the four elements, Mount Meru, and the crossed vajra, one performs the five awakenings (abhisambodhi). [One arises] as the miraculously born Hevajra with eight faces and sixteen arms. The eight faces are the eight liberations (vimokṣa), and the sixteen arms are the sixteen emptinesses (śūnyatā). Since the colors and hand-symbols of the father and mother are easy to understand, they are not explained here. The generation of the principal deity is the "approach" (sevā). In the heart of that body maṇḍala is a twelve-spoked wheel; in its hub is the wisdom-being (jñānasattva) identical to oneself with eight faces and sixteen arms. On the twelve spokes of that wheel are the goddesses who are the purification of the twelve links of dependent origination, each with three faces and six arms, their entire bodies white in color.

གཡས་སྔོ་བ་གཡོན་ ལྗང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཨ་ལ་ལའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་གོ་སླའོ། ། ཨོཾ་ལས་སྙིང་གར་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བས་བསྐོར་བའོ། ། ཨཱཿལས་ལྐོག་མར་གསུང་གི་འཁོར་ལོ་པདྨས་བསྐོར་བའོ། ། ཧཱུཾ་ལས་དཔྲལ་པར་སྐུའི་འཁོར་ལོ་འཁོར་ལོའི་ཕྲེང་བས་བསྐོར་བ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ལས་ ཀྱི་རྒྱལ་མཆོག་ནི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་གཞུག་པ་དང་། གོ་ཆ་བསྐོན་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་དང་། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་སྲོག་རྩོལ་བསྡམས་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བཟླས་པའི་སྦྱོར་བ་ལྷ་མོ་བཅུ་གཉིས་བཅུ་གསུམ་པ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་གཙོ་བོ་སྐུ་ གསུང་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་ལ་ཡང་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་བཅུག་ནས་གོ་ཆ་བསྐོན་ནས་རོ་གཅིག་པར་གྱུར་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་སྤྲོ་བསྡུ་བསྒོམ་མོ། ། ངག་གི་བཟླས་པ་ནི་གཙོ་བོའི་རྒྱུད་ནས་གསལ། འཁོར་རྣམས་ནི་ཐོག་མར་ཨོཾ་དང་བར་དུ་ལྷ་མོའི་མིང་དང་ཐ་མར་ ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྙིང་པོའོ། ། བདུད་རྩི་མྱང་བ་དང་མཆོད་པ་དང་བསྟོད་པ་དང་གཏོར་མ་བཏང་བ་ཁ་བསྐང་ངོ་། ། ཉེ་བར་བསྡུ་བ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། རང་གི་སྙིང་གར་སྔགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རིམ་པ་བདུན་པ་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བཀོད་ལ། སྲིད་པ་དང་ཞི་བའི་ཆོས་རྣམས་དོན་ དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་པར་ཤེས་པས། དབྱིབས་ལྷའི་འཁོར་ལོ་སྙིང་གའི་སྡིགས་ལ་བསྡུ། སྔགས་སེམས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཆོས་ལ་བསྡུ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཀྱང་ཆོས་ལ་བསྡུས་ནས་རང་གི་ལྷའི་སྦྱོར་བས་གནས་པ་ལ་རྐང་པ་བརྒྱད་པས་མཆོད་པར་བྱའོ། །

The right [faces] are blue and the left are green; it is easy to understand that they all proclaim the sound of "A-la-la." From OṂ, the heart cakra is surrounded by a vajra garland; from ĀḤ, the throat cakra is surrounded by a lotus; and from HŪṂ, the forehead cakra is surrounded by a wheel garland—these should be meditated upon. The supreme sovereign of activity involves the entry of the wisdom being, the donning of armor, and the conferral of empowerment. Having restrained the inhalation and exhalation of the breath in the desire realm through the exertion of vital energy, one performs the application of wisdom recitation. The twelve or thirteen goddesses and the principal Vajradhara’s body, speech, and mind cakras are also entered by the wisdom being and donned with armor; one then meditates on the emanation and reabsorption of the body, speech, and mind as they become of one taste. The verbal recitation is clear from the principal tantra. For the retinue, the essence mantra consists of OṂ at the beginning, the name of the goddess in the middle, and HŪṂ HŪṂ PHAṬ at the end. The tasting of nectar, the offerings, the praises, and the offering of the torma are to be supplemented. Regarding the detailed explanation of the conclusion: having arranged the seven-layered mantra cakra at one's heart as previously described, and knowing that the phenomena of existence and peace are ultimately without entity, one should dissolve the form of the deity cakra into the syllables at the heart, the mantra mind cakra into the phenomena, and the element of sentient beings into the phenomena. Abiding in the yoga of one's own deity, one should make offerings with the eight-line verse.

ལྡང་བའི་ ཆོ་ག་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྔགས་སྤྲུལ་བའི་འཁོར་ལོ་དང་། ལུས་ལུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་། ཆོས་སེམས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་བསྒོམ་ཞིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པས་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་སྣོད་བཅུད་ལ་བདག་ གིར་འཛིན་པ་དང་། དེའི་ཆོས་བདག་གིར་འཛིན་པ་བཞི་དང་མིག་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ལྔའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ཞིང་ཀུན་བརྟགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་མེད་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ལེའུ་སུམ་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ལྟར་དགྱེས་པའི་རྡོ་རྗེའི་མཁའ་འགྲོ་ བཤད་ནས། བྱ་བའི་རྒྱུད་རིགས་གསུམ་ལ་མོས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་ནས་སྦྱོར་བ་བཤད་བྱ་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྣ་ཚོགས་གར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ནི་ཀྲྀ་ཡའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལྷའོ། ། ཐམས་ཅད་མཆོག་ནི་གཙོ་བོ། རྣལ་འབྱོར་ཆེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་མ། བརྩོན་ འགྲུས་ཆེན་མོ་རྒྱ་མཚོའི་མཆོག་མ་སྟེ་མདོར་བསྟན་ཏོ། ། རྒྱས་བཤད་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་གོང་དུ་བསྟན་པའི་རིམ་པས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་རྣལ་འབྱོར་ལྔ་རྫོགས་ནས། འབྱུང་བ་བཞི་རི་རབ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་གཞལ་ཡས་ཁང་བསྐྱེད་པའི་དབུས་སུ། ཉི་མའི་དཀྱིལ་ འཁོར་གྱི་དབུས་སུ། ཨིཾ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་གཡས་སུ་རྒྱ་མཚོའི་མཆོག་མ། ཨོཾ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་གསལ་བྱེད་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ། དཾ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་མ། རིགས་གསུམ་མགོན་པོའི་གཙོ་བོ་ནི། ཞལ་དྲུག་རིགས་དྲུག་གི་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་འཆང་བ་ཕྱག་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཕྱག་མཚན་བསྣམས་པ།

The ritual for arising is as follows: with a mind not in meditative equipoise, one should meditate on the generation stage of the emanated mantra-cakra, the body-cakra, and the dharma-cakra of the mind. One should meditate on all phenomena as having the single taste of emptiness. One should meditate that phenomena—the grasping at the environment and its inhabitants as "mine," the four types of grasping at the phenomena of that [grasping], and the five phenomena such as the eye—are empty of intrinsic nature, and that the three characteristics, such as the imputed (parikalpita), are absent. This concludes the commentary on the thirtieth chapter. Having thus explained the Hevajra ḍākinīs, [the text] speaks of the application (prayoga) for those who are devoted to the three families of Kriyā tantra, stating: "Then, the application shall be explained." Viśvānartīśvara is the deity of the Kriyā tantra. "Supreme of all" is the principal [deity]. "Great Yoga" is Dharmottamā. "Great Diligence" is Sāgarottamā; this is the brief presentation. The detailed explanation of the application of the generation stage is as follows: having completed the five preliminary yogas according to the sequence previously taught, in the center of the generation of the four elements, Mount Meru, the viśvavajra, and the celestial mansion, in the center of a sun mandala, from the complete transformation of the syllable Iṃ, [appears] Sāgarottamā to the right. From the complete transformation of Oṃ, [appears] Viśvānartīśvara, the ḍākinī of the consonants. From the complete transformation of Daṃ, [appears] Dharmacakrā. The principal of the lords of the three families has six faces, possesses the various colors of the six families, and holds the hand-symbols of the perfections (pāramitā) with twelve hands.

ཞབས་དྲུག་གིས་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་ལྔ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལྟ་བ་དྲུག་གནོན་པ་ཁྱབ་འཇུག་གི་པགས་ པའི་ཤམ་ཐབས། ཚངས་པའི་པགས་པའི་སྟོད་གཡོགས་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་མགོ་བོ་འཛིན་པ། ཕྱག་གཉིས་པ་ཁ་དོག་བཅུ་གཉིས་དང་ལྡན་པ། རྒྱ་མཚོ་མཆོག་མ་པི་ལ་པ་སྟེ་ཁྱིམ་དང་། གཡོན་དུ་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་མ་ཉེ་བའི་པི་ལ་སྟེ་ཉེ་བའི་ཁྱིམ་པ་བཙུན་མོ་གཉིས་ མངའ་བ། བཙུན་མོ་གཉིས་ཀ་ཡང་ཞལ་ལྔ་པ་ཕྱག་བཅུ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་འཇིགས་བྱེད་དང་དུས་མཚན་ཞབས་ཀྱིས་གནོན་པ། ཞལ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་མགྲིན་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་ཡུམ་གཉིས་ནི་ཞལ་ལྔ་པ་མགྲིན་པ་བཞི་དང་ལྡན་པ། སྟེང་གི་ཞལ་ལ་མགྲིན་པ་མེད་ པའོ། ། ཕྱག་མཚན་བཅུ་ནི་གོ་སླའོ། ། ལུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བཤད་པ་ནི། གནས་གསུམ་དུ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་དང་། ཨོཾ་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་རིགས་གསུམ་ལ་ལྷ་མོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བསྐོར་བའོ། ། དེ་ལ་ལས་ཀྱི་རྒྱལ་མཆོག་ཡེ་ཤེས་སེམས་ དཔའ་གཞུག་པ་དང་། གོ་ཆ་བསྐོན་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་དང་། སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་སྤྲོ་བསྡུ་བསྒོམས་ལ། གསང་སྔགས་ཀྱི་བཟླས་པ་བྱའོ། ། སྔགས་ནི་རྒྱུད་ན་གསལ་ལོ། ། གསང་བ་གསུམ་གྱི་འཁོར་ལོ་སྤྲོས་ནས་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་ལྷ་བསྡུ་བའི་ཚེ་ ལྷ་བྷ་གའི་དབུས་ཀྱི་རྩ་གསུམ་ལ་བསྡུ་བར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་རྫོགས་རིམ་བསྒོམས་ན་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་ལྷ་རྩ་གསུམ་ལ་བསྡུས་ལ། རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་བྷ་གར་གསང་བ་གསུམ་པོ་རྩའི་རང་བཞིན་བསྒོམ་པ་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །

With six feet, he suppresses the five views of the non-Buddhists and the six views of the hearers and solitary realizers regarding nirvāṇa. He wears a lower garment of Viṣṇu’s skin and an upper garment of Brahmā’s skin, and holds the head of Maheśvara. He has two arms and twelve colors. He possesses two consorts: on the right, Sāgarottamā, who is a pīla or householder, and on the left, Dharmottamā, who is a upapīla or near-householder. Both consorts also have five faces and ten arms. The Blessed One tramples upon Bhairava and Kālarātri with his feet. He has six faces and six throats. The two consorts have five faces and four throats; the upper face is without a throat. The ten hand implements are easy to understand. Regarding the explanation of the body cakras: one meditates on the cakras of body, speech, and mind at the three locations. From the syllable OṂ, the wisdom ḍākinīs of the three families are surrounded by twelve goddesses. Then, one performs the supreme victory of action: the entry of the wisdom being, the donning of armor, the conferral of empowerment, and the meditation on the emanation and reabsorption of the three cakras as previously explained, followed by the recitation of the mantra. The mantra is clear in the tantra. When emanating the cakras of the three secrets and reabsorbing the deities of the three cakras, they should be reabsorbed into the three channels in the center of the bhaga. If one meditates on the completion stage, the deities of the three cakras are reabsorbed into the three channels. Meditating on the nature of the channels within the bhaga of Vajravārāhī as the three secrets is called "meditating on the union of suchness."

བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ བསྒོམ་པའི་ཚེ་ཐ་མལ་པའི་ང་རྒྱལ་སྤངས་ནས་ཐུན་བཞིར་བསྒོམ་པ་དང་བཟླས་པ་བྱའོ། ། རྟག་ཏུ་དམ་ཚིག་བསྐྱང་བ་ནི་བདུད་རྩི་མྱང་བ་སྟེ། འོ་མ་ནི་བྱང་སེམས་དཀར་དམར་རོ། ། བྲམ་ཟེ་ནི་རྣམ་སྣང་ངོ་། ། སྦྲང་རྩི་ནི་མི་བསྐྱོད་པའོ། ། མ་ཧཱ་མཱཾ་ས་ནི་ཤ་ཆེན་ནོ། ། ཤ་ལྔ་དང་ཡང་དག་ ལྡན་པ་དེ་ཉིད་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ལ་བཟའ་བར་བྱའོ། ། སྤྲོས་བཅས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་འདུ་འཛི་མེད་ཅིང་སྲིད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་འཁོར་ལོ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པའི་ལྷ་མོ་གཉིས་དང་། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་བཀག་པས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ དང་མི་ལྡན་པའི་འབད་པ་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་དགའ་བ་བཞིའི་ལོངས་སྤྱོད་བཟའ་བར་བྱའོ། ། བཏུང་བ་ཡང་འབད་པ་མེད་པ་སྲོག་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་ཆུད་པས་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཅིང་བདུད་རྩི་ལྔ་བཏུང་ཞིང་འདོད་ཁམས་ ཀྱི་བཏུང་བ་ནམ་ཡང་མི་བཏུང་ངོ་། ། ནང་གི་བདག་ཉིད་སྲོག་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་ཆུད་པའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ཀྱི་སྤྲོས་བཅས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་པི་ལས་རྣལ་འབྱོར་མ་ཉེ་པི་ལ་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བྱའོ། ། ཡང་ན་ཐབས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་པི་ལ་ན་ འམ། ཤེས་རབ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་ཉེ་པི་ལ་སྟེ། འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་སྤྲོས་བཅས་བསྒོམ་པ། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མཐའ་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་ལྷ་བསྒོམ་པ། གྲོང་གི་མཐའ་བསྒོམ་པ་ལྷ་མོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྤྲོས་བཅས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་པའོ། །

The Generation Stage When meditating, one should abandon ordinary pride and perform the meditation and recitation in four sessions. Constantly maintaining the samaya involves tasting the amṛta: milk is the white and red bodhicitta; the brahmin is Vairocana; honey is Akṣobhya; and mahāmāṃsa is "great meat." These five meats, being perfectly endowed, should be blessed with OṂ ĀḤ HŪṂ and then consumed. In the elaborate gaṇacakra, free from bustle and without clinging to existence, one should not grasp at the cakra. With the two goddesses who do not grasp the cakra, and by restraining the mind of the desire realm, one is free from faults. One should enjoy the four joys as the spontaneous, effortless enjoyment of the five sensory qualities. As for the drink, by effortlessly entering the avadhūtī life-force, one enjoys the five sensory qualities and drinks the five amṛtas, but one should never drink the drinks of the desire realm. Possessing the internal yoga of the life-force entering the avadhūtī, one should perform the elaborate cakra of the Father and Mother. This is the gaṇacakra of the Blessed One Pīla and the Yoginī Upapīla. Alternatively, it is the Pīla of the twenty-four means or the Upapīla of the twenty-four insights; this is the meditation on the elaborate three cakras. It is the meditation on the deities of the three cakras at the edge of the city, and the meditation on the edge of the village, which is the third: the elaborate cakra of the twelve goddesses.

ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་གཏུམ་ མོ་དྲོད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མཉམ་པར་སྦྱོར་བ་ལས་སྐད་ཅིག་མ་བཞིས་དགའ་བ་བཞི་སྐྱེས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ནི་མཐུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་སྐྱེ་བ་འདི་ལ་འགྲུབ་བོ། ། སྤྲོས་མེད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་པ་ཤུ་ཐམས་ཅད་བཟའ་ཞིང་ལིངྒའི་ལྷ་བཤོས་ དག་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བཟའ་སྟེ། འདུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གླུ་དང་གར་དང་བཟའ་བ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་འོད་གསལ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་ཤེས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་སྤྲོས་མེད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བྱ་སྟེ་བསྐྱར་བའི་ཆོ་གའོ། ། ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་པའི་ འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ལྟར་རིགས་གསུམ་གྱི་འཁོར་ལོ་བཤད་ནས། དམ་ཚིག་གི་བདེ་མཆོག་སྟོན་པར་བཞེད་པས། དེ་ནས་གཞན་ཡང་བཤད་བྱ་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རིགས་ལྔའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་སྦྱོར་བ་མཁའ་འགྲོ་ལྔ་དང་མཁའ་འགྲོ་མ་ལྔ་དམ་ ཚིག་གི་སྡོམ་པ་བཤད་པ་ནི་མདོར་སྟོན་ཏོ། ། རྒྱས་བཤད་ནི་གོང་དུ་བསྟན་པའི་རིམ་པས་སྔོན་འགྲོ་ལྔ་རྫོགས་ནས་འབྱུང་བ་བཞི་དང་། རི་རབ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་དྲུག་གྱུར་པ་ལས། གཞལ་ཡས་ཁང་ནམ་མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་དབུས་སུ་གནས་པའི་གཞལ་ཡས་ཁང་ཉིས་ རིམ་དབུས་མ་ཡབ་ཡུམ་བཅུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔས་བརྒྱན་པ་དབུས་སུ་ཉི་མའི་གདན་ལ་མཛེས་པའོ། ། ཨཱ་ལིའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་ཟླ་བ། ཀཱ་ལིའི་དཔེ་བྱད་བཟང་པོའི་ཉི་མ། དབུས་སུ་ས་བོན་ནོ། །

From the union of the moon and sun with the fierce heat of bodhicitta, the four joys arise through the four moments; the result, the six clairvoyances, are accomplished in this very life, endowed with power and strength. As for the conduct without elaboration, one should consume all the previously mentioned paśu and eat the liṅga offerings as before. The wheel of the entire assembly—singing, dancing, and all food—should be understood as the union of illusion and clear light; this is the ritual of the wheel without elaboration, which abandons all conceptualization. This is the commentary on the thirty-first chapter. Having thus explained the wheels of the three families, and wishing to teach the Cakrasaṃvara of the samaya, it is said: "Furthermore, that which is to be explained next..." This briefly indicates the explanation of the samaya vows of the five ḍākas and five ḍākinīs, which are the applications for the accomplishments of the five families. As for the detailed explanation, following the sequence previously taught, once the five preliminaries are complete, from the transformation of the four elements and Mount Meru into the sixfold viśvavajra, there arises the celestial palace situated in the center of the vajra of the expanse of space. This two-tiered celestial palace is adorned in the center with the maṇḍalas of the ten deities, father and mother, and is beautiful with a sun seat in the center. The moon of the thirty-two major marks is the āli, and the sun of the eighty minor marks is the kāli; in the center is the seed syllable.

འོད་ཟེར་སྤྲོ་བསྡུ་གྱུར་པ་ལས་དུས་མཐའི་མེ་ལྟར་འོད་ཟེར་འབར་ བས་རབ་ཏུ་འཇིགས་པ་ཞལ་ལྔ་པ་ཕྱག་དྲུག་པ་ཞལ་མཆེ་བ་གཙིགས་པ་ཡུམ་ཡང་ཞལ་ལྔ་པ་ཕྱག་དྲུག་པ་རེ་མིག་དབུས་མ་ལ་དགོད་དོ། ། གཙོ་བོ་བསྐྱེད་པ་བསྙེན་པའོ། ། ཤར་དུ་སངས་རྒྱས་མཁའ་འགྲོ་མཁའ་འགྲོ་མ་དང་འཁྱུད་པ། ནུབ་ཏུ་པདྨ་མཁའ་འགྲོ་གོས་ དཀར་མོ་དང་འཁྱུད་པ། ལྷོར་རིན་ཆེན་མཁའ་འགྲོ་གཟུགས་ཅན་མ་དང་འཁྱུད་པ། ཞལ་དང་སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་ནི་རྒྱུད་ན་གསལ། མཚམས་བཞི་རུ་སངས་རྒྱས་མཁའ་འགྲོ་མ་པདྨའི་མཁའ་འགྲོ་མ། རིན་ཆེན་མཁའ་འགྲོ་མ་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་མ། དེའི་སྒོ་ བཞིའི་ཤར་སྒོར་སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཅན་མའོ། ། བྱང་སྒོར་གཟུགས་བཟང་མ་ལྗང་གུ། ནུབ་སྒོར་རྡོ་རྗེ་མཆུ་དམར་མོ། ལྷོ་སྒོར་འོད་བྱེད་མ་སེར་མོ། ། ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་མ། ཤར་གྱི་སྣམ་བུ་ལ་སྟག་གདོང་མ། དྲེད་གདོང་མ། རྡོ་རྗེ་སྣ་ཆེན་མ། སྙན་གྲགས་མ་དང་བཞི་སྔོན་མོ། ལྷོའི་སྣམ་བུ་ལ་རྡོ་རྗེ་ཕོ་ཉ་མོ། ། རྡོ་རྗེ་སན་མོ། གཞོན་ནུ་མ། ཀམ་པོ་རྩེ་དང་བཞི་སེར་མོ། ནུབ་ཀྱི་སྣམ་བུ་ལ་རོ་ལངས་མ། མདའ་ཅན་མ། དྲི་ལྡན་མ། འཇིགས་བྱེད་མ་དང་བཞི་དམར་བ། བྱང་གི་སྣམ་བུ་ལ་ཟླ་བའི་སྤྱི་གཙུག་ཁྲོ་གཉེར་ཅན། སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཀ་ཏ་ཡ་ན་བཞི་ ལྗང་བའོ། ། མཚམས་བཞིར་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་མ། ལྷ་མོ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་མ། གྲགས་བྱེད་མ། མེ་འབར་མ་དང་བཞི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁ་དོག་ཅན་ཕྱིའི་སྒོ་བཞི་ལ་སེར་སྐྱ་མ། རྡོ་རྗེ་འབར་མ། རྡོ་རྗེ་འཁྱིལ་བ་མ། རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་མ་དང་། བཞི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁ་དོག་ཅན་ནོ། །

From the emanation and reabsorption of light rays, light blazes like the fire at the end of an eon. One should place the five-faced, six-armed [deity] with bared fangs, who is utterly terrifying, and the consort, likewise five-faced and six-armed, in the central square. This is the approach stage of generating the principal deity. In the east is Buddhakrodhī embraced by Ḍākinī; in the west, Padmakrodhī embraced by Pāṇḍaravāsinī; and in the south, Ratnakrodhī embraced by Rūpiṇī. Their faces, body colors, and hand implements are clear in the tantra. In the four intermediate directions are Buddhakrodhī, Padmakrodhī, and Ratnakrodhī, each with three faces and six arms. At the four gates: at the eastern gate is Viśvarūpā; at the northern gate, green Surūpā; at the western gate, red Vajratuṇḍī; and at the southern gate, yellow Prabhākarī. Each has three faces and six arms. On the eastern ledge are four blue goddesses: Vyāghramukhī, Ṛkṣamukhī, Vajramahānāsā, and Yaśasvinī. On the southern ledge are four yellow goddesses: Vajradūtī, Vajrasenā, Kumārī, and Kampotī. On the western ledge are four red goddesses: Vetālī, Śarāsanā, Gandhinī, and Bhairavī. On the northern ledge are four green goddesses: Candramaulī, Bhṛkuṭī, Viśvarūpā, and Kātyāyanī. In the four intermediate directions are Vajraśṛṅkhalā, Māyājālā, Yaśodharā, and Jvālāmukhī, each having the color of their respective direction. At the four outer gates are Pāṇḍurā, Vajrajvālā, Vajravarttā, and Vajrabhairavī, each having the color of their respective direction.

སྔོན་གྲུབ་པའི་མཁའ་ འགྲོ་མ་རབ་གཏུམ་མ་ལ་སོགས་པ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་དང་དམ་ཚིག་གི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། མཁའ་འགྲོ་མ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ། དང་པོ་ན་རྡོ་རྗེ་གསོར་བ་དང་དྲིལ་བུ་གཉིས། གཉིས་ཀྱི་གཡས་ན་ཅང་ཏེའུ། གཡོན་ན་ཐོད་པ་དང་ཁ་ཊྭཱཾ་ག། ། གསུམ་པ་གཉིས་ ཀྱིས་ལྕགས་ཀྱུ་དང་། ཞགས་པ་བསྣམས་པའོ། ། གཞལ་ཡས་ཁང་བཤད་པ་ནི། ནང་གི་ཕོ་བྲང་རེ་མིག་དགུ་སྒོ་བཞི་དང་བཅས་པ་ཕྱིའི་ལྷ་རྣམས་ཕྱིའི་སྒོ་མ་བཞི་དང་བཅས་པ། རྟ་བབས་བཞིས་བརྒྱན་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། འཁོར་བསྐྱེད་པ་ནི་བསྙེན་པའོ། ། ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ བསྒྲུབ་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སེམས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་། དབུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ས་བཅུ་གསུམ་ཁྱམས་ཀྱི་ལྷ་མོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་གནས་དང་ཉེ་བའི་གནས་ལ་སོགས་པ་ས་བཅུའི་རང་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པ་དང་། ཐུགས་ཀར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་མ་ལྷ་མོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་ བསྐོར་བ། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལྷར་བསྐྱེད་པ་དཔའ་བོ་དང་། དཔའ་མོའི་གོ་ཆ་གཉིས་པོ་ལུས་ལ་བཀོད་པ་གསང་བ་གསུམ་གྱི་གནས་སུ་རྩིབས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་གསུམ་བཀོད་པ་སྒྲུབ་པ་ལུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའོ། ། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ནི་ ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བཀུག་ནས་མཆོད་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆུས་དབང་བསྐུར་བ་དང་། བ་སྤུའི་བ་ཐམས་ཅད་ལས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་གསུམ་སྤྲོས་ནས། སེམས་ཅན་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་སྐུ་གསུམ་གྱི་མཁའ་འགྲོར་བསྐྱེད་ནས་ཐུན་བཞིར་སླར་བསྡུ་བ་ དང་།

The previously accomplished ḍākinīs, such as Pracaṇḍā and the others, are the goddesses of body, speech, mind, and samaya. All those ḍākinīs have three faces and six arms. In the first pair of hands, they brandish a vajra and hold a bell. In the second pair, the right holds a hand-drum (ḍamaru) and the left a skull-cup and khaṭvāṅga. The third pair holds a hook and a noose. Regarding the explanation of the celestial mansion: the inner palace consists of a nine-square grid with four doors, and the outer deities are accompanied by the four outer gatekeepers. It is adorned with four archways, which is easy to understand. The generation of the retinue is the stage of approach. The accomplishment of the body maṇḍala is as follows: one meditates on the wheel of the factors of awakening of the mind, the central wheel of the thirteen grounds, and the twenty-four goddesses of the courtyard as the nature of the ten grounds, such as the sacred sites and near-sites. At the heart, the wisdom ḍākinī is surrounded by twelve goddesses. The aggregates, elements, and sense bases are generated as deities, and the two types of armor—the heroes and heroines—are arrayed upon the body. In the locations of the three secrets, the three ḍākinīs of body, speech, and mind are arrayed upon the twenty-four spokes; this is the accomplishment of the body wheel. The great accomplishment is as follows: having summoned the wisdom wheel, one performs offerings and confers empowerment with the water of wisdom. From all the pores of the skin, the three secrets of body, speech, and mind are emanated. All sentient beings without exception are generated as the ḍākinīs of the three kāyas, and then, during the four sessions, they are withdrawn back again.

གཉིས་པ་སངས་རྒྱས་ལ་མཆོད་པའི་ཕྱིར་འཁོར་ལོ་གསུམ་པ་བ་སྤུའི་བུ་ག་ནས་སྤྲོས་ནས་མཆོད་པ་དང་གསུམ་པ་ཚར་བཅད་པ་དང་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་ལྷ་སྲོག་རྩོལ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྤྲོ་བསྡུ་འབྲུག་གི་སྒྲ་ལྟར་སྔགས་བཟླ་བ་དང་། བཞི་པ་ དབུགས་ཕར་འགྲོ་བ་དང་ཚུར་བསྡུ་བའི་སྦྱར་བས་མི་སྨྲ་བའི་ལྷའི་ཆ་བྱད་ཀྱི་བརྟུལ་ཞུགས་ཆེན་པོ་ཞག་བདུན་གྱིས་མངོན་པར་ཤེས་པ་འགྲུབ་སྟེ་དེའི་རྟགས་ནི། གཡོ་བ་སའི་རླུང་འགགས་པ་དང་། འདར་བ་ཆུའི་རླུང་འགགས་པ་དང་། འཁྲུག་པ་མེའི་རླུང་ འགགས་པ་དང་། འཕར་བ་ནམ་མཁའི་རླུང་འགགས་པ་དང་ལྡན་པའི་རྟགས་བྱུང་ན་ནད་དང་ལྡན་པ་ཚར་བཅད་པ་དང་། ནད་མེད་པ་ཕན་འདོགས་པ་འགྲུབ་བོ། ། དེ་ལྟར་བསྒོམ་པ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ཚིགས་བཅད་ཕྱེད་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། ། དོན་ལྔ་པ་རྟགས་བྱུང་ནས་སྲོག་ ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་ཆུད་པའི་ནང་གི་སྦྱོར་བ་དང་། ལྡན་པས་བདུད་རྩི་ལྔ་ཟོས་ནས་ཚེ་ལོ་སྟོང་ཐུབ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་སུ་ངེས་པར་འཇུག་གོ། ། སྙིང་པོ་དང་གནས་ནི་རྒྱུད་ན་གསལ་བ་མ་བཤད་དོ། ། ཐུན་བཞིའི་བསྒོམ་བཟླས་ཟིན་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ་བསྡུས་ ནས་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་ལུས་གཟི་བརྗིད་ཅན་གྱི་སྔགས་ཁྲིའམ་འབུམ་བཟླས་ན། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཕན་ཡོན་ནོ། ། གལ་ཏེ་རང་གི་ལུས་རྒས་ན་བྱིས་པ་གཞོན་ནུ་མ་ལོ་བརྒྱད་པ་མཚོན་དང་རིམས་ཀྱིས་མ་རིག་པ་གློ་བུར་བུ་ཤི་བའི་རོ་རྙེད་ན་གཞན་གྱི་ལུས་ སུ་ཞུགས་ནས་འགྲོ་བ་པ་སུ་ར་པྲ་བི་ཤ་ཞེས་བྱ་སྟེ།

Second, for the purpose of making offerings to the Buddha, the third wheel is emanated from the pores of the skin to present the offerings. Third, for the purpose of subduing and benefiting, one recites the mantra like the roar of thunder while the deities of the three vajras are emanated and reabsorbed together with the vital winds (prāṇāyāma). Fourth, through the application of exhaling and inhaling the breath, one achieves clairvoyance within seven days by means of the great ascetic discipline of the silent deity’s attire. The signs of this are: the cessation of the moving earth-wind, the cessation of the trembling water-wind, the cessation of the turbulent fire-wind, and the cessation of the leaping space-wind. When these signs arise, the subduing of those with disease and the benefiting of those without disease are accomplished. The half-verse beginning with "Having meditated in that way" is the conclusion. Fifth, once the signs have arisen, through the internal application of the vital wind entering the avadhūtī and possessing the five nectars, if one lives for a thousand years, one will certainly enter the state of a Buddha. The heart mantra and the locations are not explained here as they are clear in the tantra. Having completed the meditation and recitation of the four sessions, all the maṇḍalas are unified and condensed; if one then recites the mantra of the majestic body of the Great Yoga ten thousand or one hundred thousand times, the benefit is that whatever is desired will be accomplished. If one’s own body has grown old, and one finds the corpse of a young eight-year-old child who has not been harmed by weapons or infectious disease and whose death was sudden, one may enter the body of another; this is called surapra-veśa (entering the gods).

རྫུ་འཕྲུལ་དང་མི་སྣང་བ་དང་གཟུགས་དུ་མ་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། མཆོད་པ་དང་བསྟོད་པ་དང་གཏོར་མ་བཏང་བ་ནི་ཁ་བསྐང་ངོ་། ། ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། མངོན་པར་ ཤེས་པ་ལྔ་བསྐྱེད་པ་དམ་ཚིག་གི་སྡོམ་པ་བཤད་ནས། མངོན་ཤེས་བསྒྲུབ་པའི་སྤྲོས་བཅས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ནི། དེ་ནས་གཞན་ཡང་བཤད་བྱ་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གང་ཟག་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་གོམས་པས་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་གཉིས་བསྲུང་བ་ དེ་ནི་ལུང་གི་རིམ་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་ལ་ལུང་དང་བྲལ་ན་མུ་སྟེགས་ཅན་ཡིན་ནོ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དམིགས་ཏེ། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་གཉིས་ལྷ་མོ་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྐྱེད་ པ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་ལ། དགའ་བ་བཞིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་དང་། སྒྱུ་མ་འོད་གསལ་ཟུང་འཇུག་གིས་རྒྱས་བཏབས་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་ནོ། ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕུང་པོའི་དངོས་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་རོ། ། གོང་དུ་བསྟན་པའི་སྦྱོར་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ ལྔ་དང་། འབྱུང་བ་བཞི་རི་རབ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨའི་སྟེང་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔ་སྐད་ཅིག་གི་རྣམ་པ་རྫུས་སྐྱེས་ཀྱི་སྦྱོར་བས་གཙོ་བོ་དང་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་བསྐྱེད་པ། གཙོ་བོ་ཞལ་བཞི་ཕྱག་བཅུ་གཉིས་ཕག་མོ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པས་འཁྱུད་པ་བསྙེན་ པའོ། ། ཤར་ལ་སོགས་པའི་རྩིབས་བརྒྱད་དུ་མི་དང་སེང་གེ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོ་བརྒྱད་དང་། སྒོ་བཞིར་ཁྲག་འཐུང་མ་དང་།

Miraculous powers, invisibility, the manifestation of multiple forms, and so forth, will be accomplished. The offerings, praises, and the giving of torma cakes are to be added as supplements. This is the commentary on the thirty-second chapter. Having explained the samaya vows for generating the five superknowledges (abhijñā), the elaborate conduct for accomplishing those superknowledges is taught with the words: "Furthermore, that which is to be explained next..." A person who, through the habituation of discipline in previous lives, observes the twelve ascetic practices (dhūtaguṇa) possesses the aggregate of discipline according to the sequence of the scriptures; if devoid of the scriptures, one is a non-Buddhist (tīrthika). The yogi, having gone for refuge to the Three Jewels, focuses on the dharmadhātu, the perfection of wisdom (prajñāpāramitā). Generating the twelve ascetic practices as the twelve goddesses is the aggregate of discipline. The aggregate of absorption is the attainment of the absorption of the four joys. The aggregate of wisdom is the sealing with the union of illusion and clear light (prabhāsvara). These become the siddhi of the aggregate of liberation. Preceded by the five applications taught above, the four elements, Mount Meru, the crossed vajra (viśvavajra), and the lotus are visualized. Through the instantaneous application of miraculous birth, the principal deity and the entire retinue are generated simultaneously. The principal deity has four faces and twelve arms, embraced by Vārāhī, who has one face and two arms; this is the stage of approach (sevā). On the eight spokes in the east and other directions are the eight goddesses, such as the Human and the Lioness. At the four gates are the Blood-Drinkers (Heruka-mātṛkā).

གཏུམ་མོ་དང་སྲིན་མོ་དང་དྲག་མོ་དང་བཞི་སྟེ། ལྷ་མོ་བཅུ་གཉིས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་གཟུགས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་བཞི་པ་སྟེ། བསོད་ སྙོམས་པ་དང་། ཕྱིས་མི་ལེན་པ་དང་། སྟན་གཅིག་པ་གསུམ་ནི་ཟས་ལ་མ་ཆགས་པའོ། ། ཆོས་གོས་གསུམ་པ་དང་། ཕྱག་དར་ཁྲོད་པ་དང་། ཕྱིང་བ་པ་ནི་གོས་ལ་མ་ཆགས་པའོ། ། ཙོག་པུ་པ་དང་གཞི་ཇི་བཞིན་པ་ནི་གནས་མལ་ལ་མ་ཆགས་པའོ། ། བླ་གབ་མེད་པ་དང་། ཤིང་དྲུང་པ་དང་། དགོན་པ་པ་དང་། དུར་ཁྲོད་པ་ནི་གནས་ལ་མ་ཆགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ལྷ་མོ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་གོ། ། ལས་ཀྱི་རྒྱལ་མཆོག་ནི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་སྤྱན་དྲངས་ནས་གོ་ཆ་བསྐོན་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་དང་། བདུད་རྩི་མྱང་བ་ཡེ་ཤེས་ མཉམ་པའི་དམ་ཚིག་མཆོག། ། རོ་གཅིག་པར་ནི་རྣམ་པར་བསྒོམ། ། ཞེས་པ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་སྤྲོ་བསྡུ་བྱ་བ་དང་། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ནུ་མའི་བར་ནི་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ལྷ་མོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྤྲོ་བསྡུ་བསྒོམ་མོ། ། སྙིང་པོ་ནི་གོ་ སླའོ། ། ཇི་ལྟར་སྒོམ་ཞེ་ན། ཤར་ཞི་བ། བྱང་མཆེ་བ་གཙིགས་པ་དང་། ལྷོ་བཞད་པ། ནུབ་ལྕེ་བསྐྱོད་པ། ཤར་ལྷོ་ཞི་བ། ལྷོ་ནུབ་སྙིང་རྗེ། ནུབ་བྱང་སྒེག་པ། བྱང་ཤར་རྔམ་པ། སྒོ་བཞིར་དྲག་ཅིང་ཁྲོ་བའི་ཉམས་ཅན་སྒོམ་མོ། ། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཆས་གོན་ནས་ཇི་ལྟར་ཁྲོས་ པའི་ཉམས་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་འདུལ་བའི་ཐབས་འདོད་ཡོན་ལྔ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ན། སྟོང་པས་རྒྱས་བཏབ་ན་བླ་མེད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་བོ། །

There are four: Caṇḍālī, Rākṣasī, Caṇḍī, and the fourth. All twelve goddesses have the form of renunciants, each with one face and four arms. The three ascetic practices of piṇḍapātika (alms-seeking), khalupaścādbhaktika (not accepting food later), and ekāsanika (eating in one sitting) are non-attachment to food. The three of traicīvarika (wearing the three religious robes), pāṃsukūlika (wearing robes of rags from a dust heap), and naiṣadyika (wearing felt robes) are non-attachment to clothing. Naiṣadika (sitting in a squatting posture) and yathāsaṃstarika (accepting whatever seat is provided) are non-attachment to bedding. Abhyavakāśika (living in the open air), vṛkṣamūlika (living at the foot of a tree), āraṇyaka (living in the wilderness), and śmāśānika (living in a charnel ground) are non-attachment to dwellings. The goddesses of these are the Supreme Sovereign of the Maṇḍala. The Supreme Sovereign of Action involves inviting the wisdom being (jñānasattva), donning the armor, conferring empowerment, and tasting the nectar (amṛta). "The supreme samaya of equalizing wisdom should be meditated upon as of one taste." This refers to the emanation and reabsorption of the wheels of body, speech, and mind—the three of body, speech, and mind—and the meditation on the emanation and reabsorption of the twelve goddesses of the ascetic qualities (dhūtaguṇa) from the wisdom being up to the breasts. The heart mantra is easy to understand. How is it meditated upon? In the east, peaceful; in the north, baring fangs; in the south, laughing; in the west, flickering the tongue; in the southeast, peaceful; in the southwest, compassionate; in the northwest, graceful; in the northeast, wrathful; and at the four gates, meditate on those with fierce and angry expressions. If one asks, "How is it that wearing the attire of a renunciant is an expression of wrath?" it is because when one enjoys the five sensory qualities as a means to discipline sentient beings of diverse inclinations, if it is sealed with emptiness, the fruit of unsurpassed wisdom is attained.

ཁ་ཟས་བདུད་རྩི་ལྔར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་འཆི་མེད་བདེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ འབྲས་བུ་རྙེད་དོ། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལྷར་བསྒོམས་པས་ཟག་མེད་ཀྱི་གོ་འཕང་མཆོག་ཐོབ་བོ། ། འདི་ནི་ལས་དང་པོའི་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་པས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་སྤྱོད་པ་ཡིན་པས། སྔོན་འགྲོ་དང་དངོས་གཞི་དང་རྗེས་ཐམས་ཅད་ཚང་བར་མི་དགོས་སོ། ། ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ལྟར་སྤྲོས་བཅས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བཤད་ནས་རྒྱས་པར་ཆར་དབབ་པའི་ཆོ་ག་བཤད་པར་བཞེད་པས། དེ་ནས་གཞན་ཡང་བཤད་བྱ་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གོང་གི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་རྣམ་པ་ལྔ་བྱས་ནས་འབྱུང་བ་བཞི་རི་རབ་སྣ་ ཚོགས་རྡོ་རྗེ་དང་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་དབུས་སུ་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་པའི་དབུས་སུ་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ལས་རྡོ་རྗེ་དེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་སྐུ་ལུས་སྔོན་པོ་ཞལ་བཞི་པ་མཆེ་བ་གཙིགས་པ་ཕྱག་བརྒྱད་ཀྱི་དང་པོས་རྡོ་རྗེ་མཐའ་ཡས་གཅིག་པ། གཡོན་གྱི་དང་པོ་སྡིག་མཛུབ་ནོར་རྒྱས་ ཀྱི་ཞགས་པ་ཅན། གཡོན་པ་ན་ཐོད་པ་དང་ཁ་ཊྭཱཾ་ག་ལ་འཇོག་པོ་བཅིངས་པ། གཡས་པའི་ལྕགས་ཀྱུ་ལ་པདྨ་བཅིངས་པ། གཡོན་པའི་མདུང་ལ་པདྨ་ཆེན་པོ་བཅིངས་པ། དབང་པོའི་པགས་པ་བསྣམས་པའི་ཕྱག་གཉིས་ཀྱི་གདུ་བུ་དུང་སྐྱོང་དང་སྟོབས་ཀྱི་རྒྱུས་བྱས་ པ། གཡས་པའི་ཅང་ཏེའུ་ལ་མ་དྲོས་པས་བརྒྱན་པ། སླད་མ་ནི་གོ་སླའོ། ། ཡང་ན་ཕྱག་བཅུ་གཉིས་པ་གྲི་གུག་དང་། ཚངས་པའི་མགོ་བོ་དང་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུས་འཁྱུད་པ་རང་སྣང་བའི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ་གྲི་གུག་དང་ཀ་པཱ་ལ་བསྣམས་པ།

Having blessed the food as the five nectars (amṛta), one attains the fruit of the enjoyment of deathless bliss. By meditating on all sentient beings as deities, one attains the supreme, untainted state. Since this is not the conduct of a beginner, but rather the conduct of a supreme yogi, it is not necessary to complete all the preliminaries, the main practice, and the conclusion. This is the commentary on the thirty-third chapter. Having thus explained the elaborate conduct, the author intends to explain the ritual for bringing down rain in detail, and thus says: "Furthermore, that which is to be explained..." Having performed the five preliminary aspects mentioned above, one visualizes the four elements, Mount Meru, and the crossed vajra, in the center of which is a celestial palace. In the center of an eight-petaled lotus within that palace, from the syllable HŪṂ arises a vajra, which completely transforms into the blue-bodied deity with four faces and bared fangs. Of his eight hands, the first pair holds a single infinite (Ananta) vajra; the first left hand makes the threatening gesture and holds the noose of Vasuki; the next left hand holds a skull-cup and a khaṭvāṅga with Takshaka bound to it; the right hand holds a hook with Padma bound to it; the left hand holds a spear with Mahāpadma bound to it; the two hands holding the elephant hide have bracelets made of Śaṅkhapāla and Balāha; the right hand’s hand-drum is adorned with Anavatapta; and the remaining details are easy to understand. Alternatively, he may have twelve arms, embracing the self-manifest Vajravārāhī—who has one face and two hands holding a curved knife (kartṛkā) and a skull-cup—with a flaying knife, the head of Brahmā, a vajra, and a bell.

འཛམ་ བུ་ཆུ་བོའི་མདོག་ལྟ་བུའི་སྔོན་པོ་བསམ་མོ། ། ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་གདོང་ཅན་ཞལ་ལྔ་པ་ཕྱག་བརྒྱད་པ་ནི་ཡུམ་སྤངས་པ་ཡིན་ལ། ཕྱག་བཅུ་གཉིས་ནི་ཡུམ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། གཉི་ག་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་གདོང་ཅན་ཡིན་ནོ། ། ཆུ་ལྷ་ཆུང་མ་དང་བཅས་པ་ ཁ་དོག་དཀར་པོ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་བཀའ་ནོད་པར་བྱེད་པ་གཡས་བརྐྱང་བའི་ཞབས་ཀྱིས་མནན་པའོ། ། པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་ལ་ཀླུ་བརྒྱད་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་ཆུང་མ་དང་བཅས་པ་བཀའ་ནོད་པར་བསམ། ཀླུ་རྣམས་ཀྱི་མཇུག་མ་ཆུ་ལྷའི་འོག་ཏུ་མནན་པར་བསམ་མོ། ། དེ་ལྟར་ དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་བཤད་ནས། ལས་ཀྱི་རྒྱལ་མཆོག་ནི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་སྤྱན་དྲང་། གོ་ཆ་བསྐོན། དབང་བསྐུར་ནས་བསྒོམས་པའི་ཚེ། སྙིང་གར་ནུ་མའི་བར་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་དེའི་སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཞལ་ལྔ་དང་ལྡན་པ་བསྐྱེད། ཡེ་ཤེས་སེམས་ དཔའ་དེའི་ཐུགས་ཀར་ཏིང་ངེ་འཛིན་སེམས་དཔའི་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ལྔ་ལ་ཧཱུཾ་ནཾ་ཧཱུཾ་དགོད་དོ། ། དཔྲལ་བར་སྐུའི་འཁོར་ལོ། ལྐོག་མར་གསུང་གི་འཁོར་ལོ་སྔ་མ་བཞིན་བསམས། ཀླུ་བརྒྱད་ཀྱི་སྙིང་གར་ཧཱུཾ་ལཾ་ཧཱུཾ་གསུམ་དགོད། ཁམས་གསུམ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་སྤྲོ་བསྡུ་བསྒོམ་ འོག་ནས་འབྱུང་བའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཁྲོ་བོའི་ཚིག་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པའམ་འབུམ་མམ་ཁྲི་བྱ། ། བསྟོད་པ་དང་མཆོད་པ་བྱ། གཏོར་མས་ཁ་བསྐང་ངོ་། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་བསྙེན་པའི་ཆོ་གའོ། ། ལས་ལ་སྦྱོར་བའི་བསྒྲུབ་པའི་གནས་བཤད་པ་ནི། ཆུ་བོའི་འགྲམ་ མམ། རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་པ་ཀླུ་ཡོད་པའི་གནས་སུ་བསྒོམ་བཟླས་བྱ། སྙིང་པོ་ནི་གོ་སླའོ། །

One should visualize [the deity] as blue, like the color of the Jambu River. The five-faced, eight-armed [deity] with the face of a garuḍa is without a consort, while the twelve-armed [deity] is with a consort; both are specifically characterized by the face of a garuḍa. Varuṇa, together with his wife, is white in color, with palms joined, receiving the command, and is trampled by the right-extended foot. On the eight petals of the lotus, one should visualize the eight nāgas with their wives, palms joined, receiving the command. One should visualize the tails of the nāgas trampled beneath Varuṇa. Having thus explained the Supreme King of the Maṇḍala, as for the Supreme King of Action: when meditating after inviting the wisdom-being (jñānasattva), donning the armor, and conferring the empowerment, one generates at the heart, between the breasts, the wisdom-circle possessing the same body color, mudrās, and five faces as that [deity]. At the heart of that wisdom-being, one places the five-pointed vajra of the absorption-being (samādhisattva) with the syllables HŪṂ NAṂ HŪṂ. At the forehead, one visualizes the body-cakra, and at the throat, the speech-cakra, as before. One places the three syllables HŪṂ LAṂ HŪṂ at the hearts of the eight nāgas. One meditates on the emanation and reabsorption of the body, speech, and mind of the three realms. One should perform the recitation of the king of secret mantras, the wrathful words, either one hundred thousand or ten thousand times. One should perform praises and offerings, and supplement the practice with torma offerings. This is the ritual of the approach through the three absorptions. Regarding the explanation of the place for the practice of application to the activity: one should perform the meditation and recitation in a place where nāgas reside, such as a riverbank or the ocean. The heart mantra is easy to understand.

ཉིན་རེ་ཞིང་ཐུན་བཞི་ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་ལས་ལ་སྦྱར་བས་ཆར་དབབ། མ་བབས་ན་བསྐྱར་བའི་ཆོ་ག་ནི། འོ་མ་བཏུང་བ་དང་། སྦྲང་རྩི་བཟའ་ཞིང་འོ་མ་དང་མར་དང་བཅས་པས་སྦྱིན་ སྲེག་བྱ། འོ་མས་གང་བའི་བུམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཀླུ་ལ་ཁྲུས་བྱ། ཕྱོགས་མཚམས་བརྒྱད་དུ་གཏོར་མ་འོ་མ་དང་བཅས་པ་སྦྱིན་ནོ། ། ཀླུ་བརྒྱད་ཀྱི་སྔགས་ནི་གོ་སླའོ། ། དེས་ཀྱང་འབབ་པར་མ་གྱུར་ན། ཀླུ་བརྒྱད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཁྲི་ཙམ་དུ་བཟླ། སྨྱུང་བ་བྱ། དེ་མི་ནུས་ན་འོ་མ་དང་མར་ དང་འབྲས་སྙིང་བཟའ། ཐ་མལ་པའི་ཚིག་གིས་མི་སྨྲ་བར་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་གདོང་ཅན་བྲིས་པའི་སྐུ་གཟུགས་རབ་གནས་བྱས་པའི་མདུན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྙིང་པོ་འབུམ་བཟླས། རིང་བསྲེལ་གྱི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་སྐུ་ལུགས་མ་དྲི་ཆུ་དང་། འོ་མ་དང་བསྲེས་པས་སྐུ་ ཁྲུས་བྱ། ཆུ་བོའི་འགྲམ་གཉིས་ཀྱིས་ལས་བྱས་པའི་གཟུགས་བརྙན་མགོ་དགུ་པ་བྱས་ལ་ཆུས་དབང་བསྐུར་ན་ཆར་འབབ་པར་འགྱུར་རོ། ། ལས་ལ་སྦྱར་བའི་ཆོ་ག་བཤད་ནས། ད་ནི་སྤྱིར་བཏང་བའི་ཆོ་ག་འཆད་པ་ནི། ལས་ཚོགས་བརྒྱ་བྱེད་པའི་དུས་སུ་ཁྲོ་བོ་ གཞན་དང་གཞན་གྱིས་གཟུགས་སུ་བསྒོམ་པའི་ཚེ། རྒྱུད་སྡེ་བཞིའི་ལྷ་ཐ་དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ཡང་། ལྷ་དེའི་སྙིང་གར་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་གདོང་ཅན་གྱི་ཧེ་རུ་ཀ་བསྒོམས་ན། ཆར་འབབ་པར་འགྱུར་རོ། ། འདིས་ནི་འདི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་སྙིང་གར་ཕྱིར་བཟློག་ཆེན་མོ་ ལ་སོགས་པ་ལས་བརྒྱ་བྱེད་པའི་དུས་ལྷའི་སྙིང་གར་བསྒོམས་ནས་ལས་བརྒྱ་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྡུས་པ་ལས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །

By applying the ritual for seven days in four sessions each day, rain will fall. If it does not fall, the procedure for repetition is as follows: consume milk and eat honey, and perform a fire offering with milk and butter. Bathe the nāgas with eight vases filled with milk. Offer torma cakes with milk in the eight cardinal and intermediate directions. The mantras of the eight nāgas are easy to understand. If it still does not fall, recite the heart mantra of the eight nāgas about ten thousand times and observe a fast. If one is unable to do that, eat milk, butter, and the heart of rice. Without speaking ordinary words, recite the heart mantra of the Blessed One one hundred thousand times before an consecrated image of the Garuḍa-faced one. Bathe an image containing relics with urine mixed with milk. If one makes a nine-headed image from the earth of both riverbanks and consecrates it with water, rain will fall. Having explained the ritual for application to the activity, the general ritual is now explained: when performing the hundred activities, at the time of meditating on the forms of various other wrathful deities, even if one follows the distinct deities of the four tantra classes, if one meditates on the Garuḍa-faced Heruka at the heart of that deity, rain will fall. This indicates the following: as it is also stated in the Compendium, when performing the hundred activities such as the "Great Averting" and so forth, one performs the hundred activities by meditating on [the deity] at the heart of the [principal] deity.

གལ་ཏེ་སྙིང་གར་མི་བསྒོམ་ན་ཕྱག་མཚན་གྱི་དབུས་སུ་བསྒོམས་ནས་ཀྱང་ལས་ཚོགས་བྱེད་པ་ནི། མདུང་རྩེ་གསུམ་པ་ལ་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་གདོང་ཅན་གྱི་ འཁོར་ལོ་བྲིས་ན་སེར་བ་གཅོད་པ་ཅང་ཏེའུ་ལ་བྲིས་ནས་མེ་རེངས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནས་གླང་པོ་ཆེའི་པགས་པ་ལ་བྲིས་ན། དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱར་འགྲོ་འོང་བྱེད་དོ། ། སྙིང་གར་མི་བསྒོམ་ན་ཕྱག་རྒྱ་དྲུག་ལས་འཁོར་ལོ་བྲིས་ན་མི་སྣང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་དྲུག་བྱེད་པར་ འགྱུར་རོ། ། ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞིའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ལྟར་ཀླུ་འདུལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཤད་ནས། དེ་ནས་གཞན་ཡང་བཤད་བྱ་བ། ། ཞེས་བྱ་བས་ཕུར་བུའི་ལྷ་སྟོན་ཏོ། ། རྒྱུད་སྡེ་བཞི་ལས་ཕུར་བུའི་སྲུང་བ་སྣ་ཚོགས་བཤད་པ། གསང་བ་མཆོག་གི་རྒྱུད་འདིར་མདོར་ བསྡུས་ན་གསུངས་པ་ནི། ཕུར་བུ་བསྒོམ་པར་འདོད་པས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ལྔ་དང་འབྱུང་བཞི་རི་རབ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་དང་གཞལ་ཡས་ཁང་བསྐྱེད་ལ། པདྨའི་ལྟེ་བར་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ལས་སྐད་ཅིག་གིས་རྫུས་སྐྱེས་ཀྱི་ཧེ་རུ་ཀ་ཞབས་གཅིག་པ་བསྒོམ་པ་ནི་དང་པོ་སྦྱོར་བའོ། ། སྐུ་མདོག་ སྔོན་པོ་ཞལ་དྲུག་པ་ཕྱག་བཅུ་གཉིས་པ་ཞབས་གཅིག་པ་ཡུམ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ཞབས་གཅིག་པར་བསྒོམས་ཏེ་གོ་སླའོ། ། འཁོར་བཤད་པ་ནི། ཤར་ལྷོ་མཚམས་སུ་གཤིན་རྗེ་བརྟན་མ་གླང་པོ་ཆེའི་གདོང་ཅན་ཞབས་གཅིག་པ། ནུབ་བྱང་མཚམས་སུ་གཤིན་རྗེ་མཆེ་བ་ མ་རི་དྭགས་ཀྱི་གདོང་ཅན་ཞབས་གཅིག་པ། བྱང་ཤར་གྱི་མཚམས་སུ་གཤིན་རྗེ་འཇོམས་བྱེད་མ་སེང་གེའི་གདོང་ཅན་མ་ཞབས་གཅིག་པའོ། །

If one does not meditate on [the deity] at the heart, one may perform the various activities by meditating on the center of the hand-symbol (chomā). For instance, if one draws a trident with the face of a garuḍa upon a wheel, hail is cut off; if drawn upon a hand-drum (ḍamaru), fire is made to blaze. It is said that if drawn upon an elephant hide, one can travel to and fro for a hundred thousand leagues. If one does not meditate at the heart, by drawing a wheel from among the six mudrās, the six activities such as invisibility and so forth will be accomplished. This is the commentary on the thirty-fourth chapter. Having thus explained the maṇḍala for subduing the nāgas, the text says, "Furthermore, that which is to be explained next," which introduces the deity of the kīla. Regarding the various kīla protections explained in the four classes of tantra, what is taught here in this Supreme Secret Tantra in brief is as follows: One who wishes to meditate on the kīla should first generate the five preliminaries, the four elements, Mount Meru, the crossed vajra, and the celestial palace. Then, in the center of a lotus, from the syllable HŪṂ, one instantaneously meditates on the Heruka born by miraculous birth with one leg; this is the "initial union." He is blue in color, with six faces, twelve arms, and one leg, and is visualized with the consort Vajravārāhī, who also has one leg. This is easy to understand. As for the explanation of the retinue: in the southeast corner is Yamadāḍhī, who has the face of an elephant and one leg. In the northwest corner is Yamadaṃṣṭrī, who has the face of a deer and one leg. In the northeast corner is Yamamathani, who has the face of a lion and one leg.

ཕྱོགས་བཞི་ནི་ཕུར་བུའི་ལྷའི་གཙོ་བོ་ཞལ་དྲུག་པ་རྟའི་གདོང་ཅན་ཞལ་ནུབ་ཏུ་གཟིགས་པ་ཡིན་པས་དང་པོ་ཁྱི་གདོང་མའི་ཕུར་ བུས་གདབ་བོ། ། གཉིས་པ་བྱང་དུ་འུག་གདོང་མའི་ཕུར་བུས་གདབ་བོ། ། གསུམ་པ་ལྷོར་ཕག་གདོང་མའི་ཕུར་བུས་གདབ་བོ། ། འདི་རྣམས་ལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་གཞུག་གོ་ཆ་བསྐོན་དབང་བསྐུར་བདུད་རྩི་མྱངས་བསྒོམ་པ་དང་བཟླས་པ་བྱས། མཆོད་པ་དང་ བསྟོད་པ་བྱ། གཏོར་མ་བཏང་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་བཤད་པ་ནི། སྔགས་དང་དབྱིབས་དང་ཆོས་བདག་ཉིད། སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ནི་ཆེན་པོ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དབྱིབས་སྙིང་གའི་སྔགས་ལ་བསྡུ། ། ཡང་ན་ཕུར་བུ་ལྔ་བྱ་སྟེ། དབུས་སུ་གཙུག་ཏོར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་ མ། ཤར་དུ་མཐའ་ཡས་ཁམས་གསུམ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ལྷོར་རྣམ་པར་རྒྱལ་པ་ལས་འཇམ་དཔལ་གཤིན་རྗེ་གཤེད། ནུབ་ཏུ་སྤྲིན་སྒྲ་ལས་རྟ་མཆོག། བྱང་དུ་སྟོབས་པོ་ཆེ་ལས་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པ་སྟེ། ལྔ་བསྐྱེད་ལ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ལས་གྲགས་པ་བཞིན་དུ་ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཅིང་ཐམས་ཅད་མཛད་པས། ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་འདོད་པའི་སྐུ་ལུས་ཕུར་བུའི་ལྷ་ལྟ་བུ་ཡང་འཆང་བར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པ་དད་པས་བསྒོམ་ཞིང་ཡུན་རིང་བ་བར་ཆད་མེད་པ་རྣམ་པར་བསྒོམས་ན་ནོར་མཆོག་ཤེལ་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་ ཆེན་པོ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམ་པར་རོལ་པར་འགྱུར་ཏེ། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ལས། ཡང་དག་ཡང་དག་མ་ཡིན་པ། ། དངོས་པོ་གང་དང་གང་ཞིག་ལ། བསྒོམ་པའི་དོན་ནི་རྫོགས་པ་ན། དེ་གསལ་མི་རྟོག་བློ་འདྲས་སྐྱེས། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ་པའི་འགྲེལ་ པའོ། ། ། །

Regarding the four directions: since the principal deity of the kīla is the six-faced horse-headed one facing west, first one should strike with the kīla of the dog-headed goddess. Second, in the north, one should strike with the kīla of the owl-headed goddess. Third, in the south, one should strike with the kīla of the pig-headed goddess. For these, one should perform the entry of the wisdom-being (jñānasattva), the donning of armor, the conferral of empowerment, the tasting of amṛta, and the meditation and recitation. One should also perform the offerings and praises. As for the explanation of the dismissal and the offering cake (bali): it is said, "The mantra, the form, and the dharma are the self; the various forms are the great." Thus, the form is dissolved into the mantra at the heart. Alternatively, one may prepare five kīlas: in the center, Uṣṇīṣacakravartinī; in the east, Anantatrijagadvijaya; in the south, Vijaya; in the west, Hayagrīva from Meghanāda; and in the north, Amṛtakuṇḍalī from Mahābala. Having generated these five, just as they are renowned in the Yoga Tantras, because he is omniscient and performs all deeds, he assumes the physical bodies of the kīla deities according to the desires of sentient beings. In that way, if a yogi meditates with faith for a long time without interruption, he will become a great being who manifests in various ways, like a supreme jewel or a crystal. As the Vajraḍāka states: "Whether real or unreal, whatever the entity may be, when the object of meditation is perfected, a clear and non-conceptual cognition arises." This is the commentary on the thirty-fifth chapter.

བགེགས་འཆིང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཤད་ནས། ཡུམ་གྱི་སྙིང་པོའི་ཡི་གེ་བཅུ་གསུམ་ལས་སྐྱེས་པའི་ལྷ་མོ་བཅུ་གསུམ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི། དེ་ནས་གཞན་ཡང་བཤད་བྱ་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་རྣལ་འབྱོར་ལྔ་རྫོགས་ནས་རྟེན་ གྱི་དང་པོ་སྦྱོར་བ་འབྱུང་བ་བཞི་རི་རབ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་གཞལ་ཡས་ཁང་བསྐྱེད། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔས་ཕག་མོའི་སྐུ་བདག་ཉིད་བསྒོམ་ཞིང་རྣམ་པར་བསྒོམ་པ་ནི་དང་པོ་སྦྱོར་བའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་ནི། སྐུ་ནི་ཉི་མ་བཅུ་གཉིས་གཟི། ། ཞེས་ བྱ་བ་ནས། འཁོར་གྱི་ཕྱག་མཚན་གོ་རིམ་བཞིན། ། ཞེས་བྱ་བའི་བར་གོ་སླའོ། ། ལས་རྒྱལ་མཆོག་ནི་གོ་ཆ་བསྐོན་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་སྤྱན་དྲངས་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་དང་། བདུད་རྩི་མྱང་བ་དང་། བསྒོམ་པ་དེའི་སྙིང་གའི་ནུ་མའི་བར་དུ་ཡེ་ཤེས་ ཀྱི་ལྷ་མོ་བཅུ་གསུམ། དཔྲལ་བ་དང་ལྐོག་མ་དང་སྙིང་གར་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམས་ལ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་བཅུག་ནས་རོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པར་བསྒོམས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བཟླས་པའི་སྤྲོ་བསྡུ་བསྒོམ་པ་དང་། ངག་གིས་བཟླས་པ་ཡང་ བྱའོ། ། ལྡང་བའི་ཚེ་རང་གི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ལྷའི་སྐུར་བརྟག། སྟོང་གསུམ་གཞལ་ཡས་ཁང་དུ་བྱའོ། ། སྟོང་གསུམ་ལྷ་ཡི་འཁོར་ལོའི་སྐུ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཆོས་གསང་བ་གསུམ་ལ་གཞག་གོ། ། གསང་བ་གསུམ་པ་ཡང་སེམས་ཀྱི་ ཆོས་ཉིད་བདག་མེད་པ་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་འདས་པའི་འདུས་མ་བྱས་ལ་གཞུག་གོ། ། ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་པའི་འགྲེལ་བའོ། ། ། །

Having explained the maṇḍala for binding obstructors, the maṇḍala of the thirteen goddesses born from the thirteen syllables of the Mother’s essence is described with the words: "Furthermore, that which is to be explained next..." Having completed the five preliminary yogas, one generates the support: the four elements, Mount Meru, the crossed vajra, and the celestial palace. Then, through the five manifest awakenings, one meditates on and visualizes oneself as the body of Vārāhī; this is the "initial union." Regarding the "supreme sovereign of the maṇḍala," the passage from "The body has the brilliance of twelve suns" up to "the hand symbols of the retinue in their proper order" is easy to understand. As for the "supreme sovereign of activity," this involves donning the armor, inviting the wisdom beings, conferring empowerment, tasting the nectar, and meditating. Within the heart of that [deity], between the breasts, one meditates on the thirteen wisdom goddesses. At the forehead, throat, and heart, one meditates on the maṇḍalas of body, speech, and mind. Having likewise caused the wisdom wheel to enter and become of one taste, one meditates on the radiation and reabsorption of the wisdom recitation and performs the verbal recitation as well. When arising, through the yoga of one's own deity, one perceives all sentient beings as the deity's body. One should transform the trichiliocosm into the celestial palace. The trichiliocosm is the body of the wheel of deities; one should place it within the three secrets of body, speech, and mind. Those three secrets, in turn, are placed within the unconditioned, which transcends both phenomena and non-phenomena—the selfless nature of the mind. This is the commentary on the thirty-sixth chapter.

དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཤད་ནས་གོ་ཆ་དྲུག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་སྟོན་པ་ནི། དེ་ནས་གཞལ་ཡས་ཁང་བཤད་བྱ། ། ཞེས་ བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ལྔ་བསྒོམས་ནས་འབྱུང་བ་བཞི་རི་རབ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་ནང་དུ་རྣལ་འབྱོར་མ་དྲུག་གི་ཡིག་འབྲུ་ལས་དྲོད་གཤེར་སྐྱེས་ཀྱི་ཆོ་གའི་རིམ་པ་དང་པོ་སྦྱོར་བའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་ནི་མཚན་བཞིར་འགྱུར་ཏེ། གོ་ཆ་ དྲུག་གི་ལྷ་མོ་བཞི་ལ་དཔའ་བོས་འཁྱུད་པ་ནི། འཁོར་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་བཞི་པ་ནི་དང་པོ་ཡིན་ནོ། ། དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་སོ་སོ་བསྒོམ་པའི་འཁོར་ལོ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ་དང་། དཔའ་བོ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་བཞི་པ་ནི་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ། ། གཙོ་བོ་ ཕྱག་བཅུ་གཉིས་པ་ཞལ་དྲུག་པ་ལ་གོ་ཆའི་ལྷ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་བཞི་པ་ལྔས་བསྐོར་བ་ནི་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། ། འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེ་ལ་གོ་ཆ་དྲུག་གི་ལྷས་བསྐོར་བ་ནི་བཞི་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་དང་པོ་ནི་ལྟེ་བ་གེ་སར་གྱིས་ཁྱབ་པའི་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་པ་བྲིས་པའི་དབུས་སུ་ཕག་མོ་ཞལ་དྲུག་ པ་འཁོར་གཤིན་རྗེ་མ་ལས་སོགས་པ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་བཞི་པ། གཡོན་པ་ན་ཐོད་པ་དང་ཁ་ཊྭཱཾ་ག། གཡས་པ་ན་ཅང་ཏེའུ་དང་གྲི་གུག། ཕག་མོ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དང་འཁྱུད་པ། ཙཎྜི་ཀཱ་རྟ་མཆོག་དང་འཁྱུད་པ་སྟེ། སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་ནི་གོ་སླའོ། ། ཡང་ན་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ་ཕག་མོ་དང་གཉིས་དབུས་སུ་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བཅུ་ལ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་དཔའ་བོ་ལྔ་དང་། གཤིན་རྗེ་མ་ལ་སོགས་པ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་བཞི་མ་སོ་སོར་བསྒོམ་པ་སྟེ་གཉིས་པའོ། །

Having thus explained the maṇḍala of Vajravārāhī, the maṇḍala of the six armors is shown: "Then the celestial palace shall be explained," it is said. Having meditated on the five preliminaries, the first stage of the ritual of moisture-born generation occurs within the celestial palace—composed of the four elements, Mount Meru, and the crossed vajra—from the seed syllables of the six yoginīs. The maṇḍala of the supreme king has four forms. The first is the circle where the four goddesses of the six armors are embraced by the heroes, each having one face and four arms. The second is the circle of meditating on the heroes and heroines individually, consisting of Vajrasattva with three faces and six arms, and the heroes with one face and four arms. The third is the principal deity with twelve arms and six faces, surrounded by the five deities of the armor, each with one face and four arms. The fourth is Mañjuvajra surrounded by the deities of the six armors. Regarding these, in the first: in the center of a drawn eight-petaled lotus whose hub is covered by a filament, one meditates on Vārāhī with six faces. Her retinue consists of Yamī and the others, each with one face and four arms. In their left hands they hold a skull-cup and a khaṭvāṅga; in their right hands, a hand-drum and a curved knife. Vārāhī is embraced by Vajrasattva, and Caṇḍikā is embraced by Hayagrīva. Their body colors and hand implements are easy to understand. Alternatively, Vajrasattva with three faces and six arms and Vārāhī are in the center, and on the ten spokes of the wheel, one meditates on the five heroes such as Vairocana and the goddesses such as Yamī, each with one face and four arms; this is the second.

ཡང་ན་གཙོ་བོ་ཕྱག་བཅུ་གཉིས་པ་ཞལ་དྲུག་པ། འཁོར་ རྣམས་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་བཞི་པ་བསྒོམས་པས་མིའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་པ་དྲུག་ཐོབ་པ་དང་། ཡང་ན་ལྷའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དྲུག་ལྷ་མ་ཡིན་གཡུལ་གྱིས་མི་འཕམ་ཞིང་རྒྱལ་འཐོབ་པའམ། མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་སྟོབས་ཆེན་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་བདུད་བཞིའི་ཕ་རོལ་གནོན་ པ་དངོས་གྲུབ་རབ་ཐོབ་ནས། འགྲོ་བ་དྲུག་གི་སེམས་ཅན་བསྒྲལ་བ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་མཚུངས་པ་གྲུ་གསུམ་པའོ། ། ཡང་ན་འཁོར་ལོ་ཟུར་དྲུག་ལ་གོ་ཆ་དྲུག་གི་ལྷ་མོ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ་དང་། དཔའ་བོ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་བཞི་པ་བཀོད་ནས། དེའི་དབུས་སུ་འཇམ་པའི་ རྡོ་རྗེ་ཞལ་ལྔ་པ་ཕྱག་བཅུ་པ་གུར་ཀུམ་དམར་པོའི་མདོག་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྐྲ་གྲོལ་བ་ལ་ཕྱོགས་གོས་ཅན་ཞེས་པའི་བར་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་གོ་སླའོ། ། ལས་ཀྱི་རྒྱལ་མཆོག་ནི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་སྤྱན་དྲང་པ་དང་། གོ་ཆ་བསྐོན་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་ དང་། བདུད་རྩི་བ་དང་། བསྒོམ་པའི་ཚེ་སྙིང་གའི་ནུ་མའི་བར་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་གོ་ཆ་གཉིས་དང་། གོ་ཆ་ཆེན་པོ་གནས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ལ་དཔའ་བོ་དང་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་དགོད་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒྲུབ་པའོ། ། སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ་སྒོ་བཞི་དང་མཚམས་བཞི་རུ་ཁྭ་གདོང་མ་ལ་སོགས་པ་ལྷ་མོ་བརྒྱད་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་བཞི་པ་དགོད་པར་བྱའོ། ། བསྒོམ་པའི་ཚེ་སྤྲོ་བསྡུའི་སྦྱོར་བས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བཟླས་པ་བྱ་བ་དང་།

Alternatively, by meditating on the principal deity as having twelve arms and six faces, and the retinue as having one face and four arms, one attains the six types of human cakravartins. Or, one attains the six types of divine cakravartins, who are invincible in battle against the asuras and victorious; or the supreme accomplishment of the six great clairvoyances, which overcomes the four Māras. Having attained the highest accomplishment, one liberates the sentient beings of the six realms and becomes equal to the Vajradhara of the triangle. Alternatively, having arranged the six goddesses of the six-armors, each with one face and two arms, and the heroes, each with one face and four arms, upon the six corners of the wheel, one meditates on Mañjuvajra in the center. He has five faces and ten arms, is the color of saffron, and so forth, up to the description of his loose hair and nakedness; this is the maṇḍala of the supreme sovereign, which is easy to understand. As for the supreme sovereign of activity: it involves inviting the wisdom being, donning the armors, conferring empowerment, and partaking of the nectar. During meditation, one establishes the wisdom wheel between the heart and the breasts, the three wheels of body, speech, and mind, the two armors, and the great armor. Placing the heroes and ḍākinīs upon the twenty-four sites is the accomplishment of the body maṇḍala. One should arrange the eight goddesses, such as Kākāsyā and the others, each with one face and four arms, at the four gates and four intermediate directions of the emanation wheel. During meditation, one performs the wisdom recitation through the yoga of emanation and reabsorption.

ངག་གི་བཟླས་པའི་ཚེ་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོའི་ཚོགས་ཁམས་ གསུམ་གྱི་འགྲོ་བ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམས་ལ་ངག་གི་བཟླས་པ་བྱ་སྟེ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དེ་ཉིད་གསུམ་གྱི་སྔགས་ནི། དཔའ་བོ་དང་མཁའ་འགྲོ་མའི་མིང་གི་མཐར་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ་དང་། ཐོག་མར་ཨོཾ་དང་བཅས་པས་ལུས་ཀྱི་ནང་གི་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་སྔགས་ ཀྱི་བཟླས་པ་བྱའོ། ། སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོའི་གོ་ཆ་དྲུག་གི་ལྷ་དང་སྒོ་མ་བརྒྱད་ཀྱི་སྔགས་ནི་གོ་སླའོ། ། གོ་ཆ་གཉིས་པོ་འདིས་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་གར་བཀོད་དམ། ཕྱག་མཚན་ལ་བཀོད་དམ། ལུས་ལ་གོ་ཆར་བཀོད་ན་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྲས་བུ་གསོལ་ བ་ནི་ཕན་ཡོན་ནོ། ། དེའི་རྣམ་དག་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནི་གོ་ཆ་དྲུག་གོ། ། བཞི་ནི་ཁྭ་གདོང་མ་ལ་སོགས་པ་སྒོ་མ་བཞི། བདེན་པ་བཞི་ནི་གཤིན་རྗེ་བརྟན་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིའོ། ། འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། མཆོད་པ་དང་། བསྟོད་པ་དང་། གཏོར་ མ་བཏང་བ་དང་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་ཁ་བསྐང་ངོ་། ། འདིའི་མཚན་ནི་གསང་བ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་། ཡང་གསང་བ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་། མཆོག་ཏུ་སྦས་པ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྟེ། ཡབ་ཡུམ་འཁྱུད་པར་བསྒོམ་པའམ། སོ་སོར་བསྒོམ་པའམ། གཙོ་བོ་ཞལ་བཞི་ཕྱག་བཅུ་ གཉིས་པའམ། འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེ་དབུས་སུ་བསྒོམ་པ་ནི། ཐོད་རྒལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱའོ། ། ཡང་ན་ལག་པ་གཡོན་པའི་སོར་མོ་ལྔ་དང་སེན་མོ་དང་དྲུག་ལ་དཔའ་མོ་དྲུག། གཡས་པའི་སོར་མོ་ལྔ་དང་སེན་མོ་དང་དྲུག་ལ་དཔའ་བོ་དྲུག།

At the time of verbal recitation, one should meditate on the assembly of the emanation wheel (nirmāṇacakra) as the wheel of the body, speech, and mind of the beings of the three realms, and then perform the verbal recitation. The mantras of the three realities of body, speech, and mind are the names of the heroes (vīra) and ḍākinīs, with hūṃ hūṃ phaṭ at the end and oṃ at the beginning; with these, one should perform the recitation of the mantras of the three wheels within the body. The mantras of the deities of the six armorings of the emanation wheel and the eight female gatekeepers are easy to understand. Whether these two armorings are arranged at the heart of the entire maṇḍala, or arranged upon the hand implements, or arranged as armor upon the body, the benefit is that one prays for the fruit of all accomplishments. Their purity is as follows: the six perfections are the six armorings; the four are the four female gatekeepers, such as Kākāsyā; the four truths are the four, such as Yamadāḍhī. Mañjuvajra is the wisdom of the dharmadhātu. The offerings, praises, torma offerings, and the concluding dissolution are to be supplemented. Regarding its names: the secret is the dharmakāya, the most secret is the saṃbhogakāya, and the supremely hidden is the nirmāṇakāya. Whether one meditates on the father and mother in embrace, or meditates on them individually, or on the principal deity with four faces and twelve arms, or meditates on Mañjuvajra in the center, this is called the "leap-over absorption" (thog rgal ting nge 'dzin). Alternatively, the six heroines are on the five fingers and six nails of the left hand, and the six heroes are on the five fingers and six nails of the right hand.

ལག་པའི་མཐིལ་དུ་དཔའ་བོ་དང་ དཔའ་མོའི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་གོ་ཆ་གཉིས་པོ་གསལ་བར་ཧེ་རུ་ཀ་འབྱུང་བ་ནས་གསུངས་པས་ཐེ་ཚོམ་མི་བྱའོ། ། ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ལྟར་ལེའུ་བཞི་པ་ནས་ཉི་ཤུའི་བར་དུ་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པའི་འཁོར་ལོ་དང་། ཉི་ཤུ་གཅིག་པ་ནས་སུམ་ ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་བར་དུ་དངོས་གྲུབ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྟན་ནས། ད་ནི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ལེའུ་བཅུ་སྟོན་པར་བཞེད་པས། དེ་ནས་གཞན་ཡང་བཤད་བྱ་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྤྱིར་དཀྱིལ་འཁོར་བདུན་ཡོད་པ་ལས་རྣལ་འབྱོར་ཕོ་མོའི་འཁོར་ལོ་སྟོན་པ་ རྫོགས་རིམ་གྱི་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རིགས་གསུམ་ཡོད་དེ་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ས་དང་པོ་ནས་ས་བཅུའི་བར་དུ་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྐྱེས་རབས་ཀྱི་མདོ་སྡེ་བཞིན་དུ། འདིར་སྐྱེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཕོ་མོ་ལ་ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་ལས་བྱུང་བས་ཡེ་ཤེས་ལས་སྐྱེས་ མ་ཞེས་བྱའོ། ། ཡང་ན་བསམ་གཏན་བཞི་དང་། གཟུགས་མེད་བཞི་ཐོབ་པ་ལས་མིར་སྐྱེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཕོ་མོ་ཚངས་པ་དང་ཁྱབ་འཇུག་གི་སྤྲུལ་པ་གཏན་དུ་མི་གཡོ་བའི་ལས་བསམ་གཏན་གྱི་སྡོམ་པ་ལས་འབྱུང་བ་ནི་ཞིང་སྐྱེས་ཞེས་བྱའོ། ། ཚེ་འདི་ལ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱི་སྟོབས་ ཀྱིས་བསམ་གཏན་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་སྐྱེས་པ་ནི་སྔགས་སྐྱེས་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལ་དང་པོ་སྡོམ་པ་དང་ལྡན་པར་ཤེས་པའི་རྟགས་ནི་ངག་གི་བརྡ་དང་ལུས་ཀྱི་བརྡ་དང་ཡན་ལག་གི་བརྡ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ངག་གི་བརྡ་ནི་ཡི་གེའི་བརྡ་དང་ཚིག་གི་བརྡའོ། ། ལུས་ཀྱི་བརྡ་ནི་མིག་ གི་བརྡ་དང་མཆུའི་བརྡའོ། །

Regarding the meditation on the cakras of the heroes and heroines in the palms of the hands, these two armors are clearly explained in the Heruka-udbhava, so one should not entertain any doubt. This concludes the commentary on the thirty-seventh chapter. Thus, having taught the cakras for accomplishing the common and supreme siddhis from the fourth to the twentieth chapters, and the cakras for various siddhis from the twenty-first to the thirty-seventh, the author now intends to present the ten chapters on the branches of siddhi. Therefore, it is said: "Furthermore, that which is to be explained..." In general, among the seven maṇḍalas, the teaching on the cakras of male and female yogis is the conduct of the completion stage. Within that, there are three types of families: First, those born from primordial wisdom (jñānajā) are those who, having possessed primordial wisdom from the first bhūmi up to the tenth bhūmi in previous lives, are born for the sake of sentient beings, just as in the Jātaka sūtras. Here, the male and female yogis born in this life arise from uncontaminated (anāsrava) karma, and are thus called "born from primordial wisdom." Alternatively, those born from the field (kṣetrajā) are male and female yogis born as humans who have attained the four concentrations (dhyāna) and the four formless absorptions (ārūpya). They are emanations of Brahmā and Viṣṇu, arising from the vows of concentration and the karma of perpetual immovability; these are called "born from the field." Those born from mantra (mantrajā) are those in whom concentration and uncontaminated vows have arisen in this very life through the power of a Vajra Master (ācārya). Regarding the first of these, the signs of possessing the vows are taught as the verbal symbols, the physical symbols, and the symbolic gestures of the limbs. Among these, the verbal symbols consist of the symbols of letters and the symbols of words. The physical symbols consist of the symbols of the eyes and the symbols of the lips.

ཡན་ལག་གི་བརྡ་ནི་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་གི་སྟེ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་ཆོས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས། དུ་བ་ལས་ནི་མེར་ཤེས་ཏེ། ། ཆུ་སྐྱར་ལས་ནི་ཆུ་ཡིན་ཏེ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་ལྡན་གྱིས། ། རིགས་ནི་མཚན་མ་རྣམས་ལས་ཤེས། ། ཞེས་ གསུངས་པའོ། ། དེའི་བརྡ་དབང་མ་བསྐུར་བ་ལ་མཆོག་ཏུ་གསང་བའི་བརྡ་མི་ཤེས་ན་དེ་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ལ། གང་ཞིག་བརྡ་ལེགས་པར་ཤེས་ན་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་ཕྱིར་བརྡ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་མདོར་བསྟན་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ད་ཞེས་བྱ་ བའི་ཡི་གེ་གནས་གཙང་མའི་བརྡ་མཚན་མ་ཐོབ་པའི་སྐྱེས་བུ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པའོ། ། དི་ཞེས་བྱ་བ་དབང་བསྐུར་ནས་མཚན་མ་ཐོབ་པའི་བུད་མེད་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གོ། ། དུ་ཞེས་བྱ་བ་འཁྱུད་པ་སྟོན། ། སུ་ཞེས་བྱ་བ་བདུད་རྩི་ལྔའི་བཟའ་བ་སྟོན། མ་ཞེས་བྱ་བ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་དང་དུས་མཉམ་ དུ་སྲོག་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་ར་ཆུད་པ་སྟོན། བི་ཞེས་བྱ་བས་རང་དང་དུས་མཉམ་དུ་དབང་བསྐུར་བ་སྟོན། བུ་ཞེས་བྱ་བས་སློབ་མ་དབང་བསྐུར་བ་སྟོན། ལུ་ཞེས་བྱ་བས་རང་གི་དབང་བསྐུར་བ་སྟོན། པྲི་ནི་གསང་བའི་དབང་བསྐུར་བའི་རང་བྱུང་གི་མེ་ཏོག་སྟོན། སོ་ནི་གསང་བའི་དབང་ བསྐུར་བའི་ཞི་བའི་བཏུང་བ་སྟོན། པི་ནི་སྨན་སྣ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་བསྐོལ་པའི་ཙྭ་རུའི་ཤ་སྟོན། སུ་ཞེས་བྱ་བ་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་འདུས་པ་སྟོན་ཏེ། གསང་བའི་དབང་བསྐུར་བརྡ་ཡིན་ནོ། ། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་དག་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་མོའི་བརྡ་ནི། པི་ཞེས་བྱ་བ་སེམས་འཛིན་པའི་གནས་དུར་ཁྲོད་དོ། ། པྲི་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེ་བ་བདུན་པའི་རོ་ཁ་ཟས་སུ་བཟའ་བའོ། །

The "branch signs" refer to the limbs and minor members. As it is said in the Sūtra of the Ten Dharmas: "Fire is known from smoke; water is known from water-fowl. The wise bodhisattva knows the family from its signs." Thus it is taught. If one does not know the signs of the supreme secret for those who have not received empowerment, accomplishment will not be attained. However, if one understands the signs well, there is no doubt that accomplishment will be achieved; therefore, the signs are shown. Having thus presented the brief explanation, the detailed exposition follows: The syllable da is the twenty-fourth person who has attained the signs of the Pure Abodes. The syllable di refers to the thirty-six women who have attained the signs after receiving empowerment. The syllable du indicates embracing. The syllable su indicates the consumption of the five nectars (amṛta). The syllable ma indicates the life-force (prāṇa) entering the avadhūtī simultaneously with the Vajra Master. The syllable bi indicates receiving empowerment simultaneously with oneself. The syllable bu indicates the empowerment of the disciple. The syllable lu indicates one's own empowerment. Pri indicates the self-arisen flower of the secret empowerment. So indicates the peaceful drink of the secret empowerment. Pi indicates the tsaru meat of the hundred and eight medicinal herbs boiled together. Su indicates the gathering of the feast circle (gaṇacakra); these are the signs of the secret empowerment. The signs of the goddesses who purify the wisdom-gnosis (prajñājñāna) empowerment are as follows: Pi indicates the charnel ground, the place for holding the mind. Pri indicates eating the flesh of a "seven-birth" corpse as food.

འདི་ནི་ཕག་མོའི་རིགས་སོ། ། ལ་ནི་སྒྲོལ་མའོ། ། ཏྲི་ནི་སངས་རྒྱས་སྤྱན་ནོ། ། ཀུ་ནི་མཱ་མ་ཀཱིའོ། ། ཧ་ནི་གོས་དཀར་མོའོ། ། ཛ་ནི་ཟག་མེད་ཀྱི་ལྷ་མོ་རྣམས་དང་སེམས་འཛིན་པའོ། ། དཔའ་བོའི་ལྷ་མོའི་བརྡ་བཤད་པ་ནི། ཐོག་མར་ཕྲད་པའི་ཚེ། བྷ་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱག་འཚལ་སྟོན། སྭ་ཕྱག་འཚལ་བའི་ལན་ནོ། ། མི་ནི་ཉ་ལ་སོགས་པའོ། ། བ་ནི་བདུད་རྩི་ལྔའི་བཟའ་བའོ། ། བྷྱོ་ནི་བདུད་རྩིར་བྱིན་གྱིས་མ་བརླབས་པའོ། ། བྱོ་ནི་བདུད་རྩི་ལྔར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་བཏུང་བའོ། ། བྱིན་གྱིས་མ་བརླབས་ པའི་བཏུད་པའོ། ། ག་ནི་དབང་བསྐུར་བ་ལ་སྐྲོད་པ་དང་དབང་མ་བསྐུར་བ། དམ་ཚིག་དང་ནི་མི་ལྡན་པའི་རིག་མ་བསྟེན་པར་དགའ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་ལྟུང་བ་བྱུང་བས་བསྐྲད་པར་མི་བྱའོ། ། བཀས་གནང་བའི་ལྷ་མོའི་བརྡ་ནི། ཀ་ཞེས་བྱ་བ་རིགས་ལྔའི་ལྷ་མོ་སོ་སོར་འདོད་པར་བྱའོ། ། ས་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེས་པ་གཞན་གྱི་དྲུང་དུ་མི་འགྲོའོ། ། ར་ནི་བདག་པོ་མེད་པའི་མཆོག་མའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། ངན་པར་སྤྱོད་པའི་བརྡ་ནི། དུ་ནི་གཟུགས་འཚོང་མའོ། ། སུ་ཞེས་བྱ་བ་སངས་རྒྱས་ལ་དད་པའོ། ། ན་ཞེས་བྱ་བ་མུ་སྟེགས་པ་ལ་དད་པའོ། ། ས་ཞེས་བྱ་བ་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་ པའོ། ། ཨཱ་ཞེས་བྱ་བ་དད་པས་འོངས་པའོ། ། ན་ཞེས་པ་དད་པ་མེད་པས་མ་འོངས་པའོ། ། སོ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཡུལ་དམ་པར་གྱུར་པའོ། ། ཡི་གེ་རེ་རེའི་བརྡ་འདི་དག་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བཏང་སྙོམས་ཚོར་བ་བདེ་བ་རྟོག་པ་མེད་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་ལམ་བསྒོམ་པ་ལ་སྦྱིན་ པར་བྱའི་མ་དད་པ་ལ་མི་སྦྱིན་ནོ། ། གྲོལ་བའི་ལམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །

This is the family of Vārāhī. La is Tārā. Tri is Buddhalocanā. Ku is Māmakī. Ha is Pāṇḍaravāsinī. Ja refers to the uncontaminated goddesses and the holding of the mind. Regarding the explanation of the signs of the Heroic Goddesses: at the time of first meeting, bha indicates "homage." Sva is the response to the homage. Mi refers to fish and so forth. Va is the consumption of the five nectars (amṛta). Bhyo refers to that which has not been consecrated as nectar. Byo is the drink that has been consecrated as the five nectars. [The text repeats:] "not consecrated." Ga refers to expelling those who have not received empowerment, or those who, having committed the downfall of taking pleasure in relying on a consort (vidyā) who lacks the samaya, are to be expelled. Regarding the signs of the Goddesses authorized by command: Ka means one should desire the individual goddesses of the five families. Sa means one does not go into the presence of other men. Ra is the mudrā of the supreme woman who has no owner. Regarding the signs of those of base conduct: Du is a prostitute. Su means having faith in the Buddha. Na means having faith in the non-Buddhists (tīrthika). Sa means having received empowerment. Ā means having come with faith. Na means not having come due to a lack of faith. So refers to becoming a sublime object of delightful sense-pleasure. These signs for each individual syllable should be given to those who have the feelings of suffering, equanimity, or bliss, and who are free from conceptualization and meditate on the path through direct perception; they should not be given to those without faith, nor to those who are not on the path of liberation.

དུས་ནམ་གྱི་ཚེ་སྦྱིན་ཞེ་ན། དབང་བསྐུར་བའི་དུས་སུ་རྣལ་འབྱོར་པས་ཡེ་ཤེས་བབས་ནས་བརྡ་བྱེད་པ་དང་། དབང་བསྐུར་ཐོབ་ན་ས་དེའི་འོག་ཏུ་བདེ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་དམ་ཚིག་མཆོག་དང་ལྡན་པ་གུས་པ་ལ་སྦྱིན་པ་ འམ། དམ་ཚིག་དང་དབང་བསྐུར་བའི་དུས་དང་། ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དུས་སུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། བརྡ་ཤེས་པའི་རྗེས་ཐོགས་ལ། དེ་ནས་གཞན་ཡང་མཚན་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་བ་ནི། རྣལ་འབྱོར་མའི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་སྤྱོད་ ལམ་དང་ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་གང་གིས་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་སྒྲུབ་པ་པོ་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དངོས་གྲུབ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བཅོམ་པ་མོ་ལྷའི་བཤེས་གཉེན་ལ་ནོར་བཟང་གིས་བདེ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པའམ། ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་མོ་ལ་རྟག་ཏུ་དུས་ སེམས་བསྐྱེད་པ་བཞིན་དུའམ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་གླིང་བཞི་དང་མཉམ་པའི་བཙུན་མོ་རིན་པོ་ཆེ་བདེ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོན་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བས་དེའི་ཁ་དོག་གི་མཚན་ཉིད་ནི་བུད་མེད་པད་རྩ་ལྟར་དཀར་ཞིང་ཞེས་པ་ཁ་དོག་དཀར་པོ་དང་། དབྱིབས་མིག་དཀྱུས་རིང་བ་དང་། གོས་དཀར་ལ་དགའ་བ་དང་། ཙནྡན་གྱི་དྲི་ཡོད་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་དད་པ་ནི་པདྨའི་རིགས་ཏེ། གསུང་གི་འཁོར་ལོ་ལ་དགོད་དོ། ། མི་གང་བཙོ་མའི་གསེར་ལྟ་བུ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ཡང་། བཟང་པོའི་རྗེས་འགྲོར་འགྱུར། ། ཞེས་པ་ནི། རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཏེ། ཡེ་ ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་དགོད་དོ། ། ཐམས་ཅད་ཨུཏྤལ་ལྟར་སྔོ་བསངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཧེ་རུ་ཀའི་རིགས་ཏེ། དབུས་སུ་དགོད་པའོ། །

If one asks at what time it should be given: it should be given at the time of empowerment, when the yogi, through the descent of wisdom (jñāna), employs symbolic gestures; or, once empowerment has been received, it should be given with devotion to one who possesses the supreme samaya of bliss and emptiness (śūnyatā) at a subsequent time; or it should be given at the time of the samaya and empowerment, or at the time of the gaṇacakra. This is the commentary on the thirty-eighth chapter. Immediately following the understanding of the symbols, the characteristics (lakṣaṇa) of others shall be explained. By merely knowing the characteristics of a yoginī who possesses the specific colors, shapes, and modes of conduct, the practitioner will attain the coemergent accomplishment (sahaja-siddhi) through the gathering of causes and conditions. This is like Sudhana generating the mind of bliss and emptiness in the presence of the spiritual friend Bhadra, or like Sadāprarudita generating the mind of awakening in the presence of the merchant’s daughter, or like the universal monarch (cakravartin) and his precious queen who is equal to the four continents, who demonstrates bliss and emptiness. Regarding her characteristics of color: "a woman white as a lotus root" refers to the white color. As for the shape: long, almond-shaped eyes, a fondness for white clothing, the scent of sandalwood, and faith in the Three Jewels (triratna) constitute the Lotus family (padmakula), which is to be placed on the wheel of speech (vākcakra). "Whosoever is like refined gold" and so forth, up to "he will follow the excellent," refers to the Jewel family (ratnakula), which is to be placed on the wheel of wisdom (jñānacakra). "All are dark blue like the utpala lotus" refers to the Heruka family, which is to be placed in the center.

བུད་མེད་པད་དཀར་མདོག་འདྲ་གང་། ། ཞེས་པ་ཚིག་རྐང་གསུམ་ནི་རྡོ་རྗེའི་རིགས་ཡིན་ཏེ། ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་དགོད་དོ། ། དམར་ཞིང་སེར་བའི་ བུད་མེད་གང་། ། ཞེས་པ་ནི་ཕག་མོའི་རིགས་ཏེ། དབུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་དགོད་དོ། ། སེར་ཞིང་ལྗང་བའི་བུད་མེད་གང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་རིགས་རྣམས་ཀྱི་གནས་སུ་དགོད་དོ། ། བུད་མེད་གང་ཞིག་ཁ་དོག་དམར། ། ཞེས་པ་ནི། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རིགས་ཏེ། སྐུའི་འཁོར་ ལོ་ལ་དགོད་དོ། ། དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་མ་བདུན་བདེ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་གཡོན་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་དགའ་བ་སེམས་ཀྱི་རྟགས་དང་། ལུས་ཀྱི་རྟགས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་ལྡན་པར་སྐྱེས་ལ། ངག་གི་རྟགས་ཚིག་གི་ཐོག་མར་ཨོཾ་མཾ་ཧཱུཾ་ངམ། ཧྲཱི་འམ་ཨཱཿ་འདོན་པ་ ཡིན་ནོ། ། རང་གི་ཕྱག་རྒྱ་མ་བསླབས་པར་རིགས་དྲུག་གི་ཕྱག་རྒྱ་འཆིང་ཞིང་སྔགས་བརྗོད་པའོ། ། ཤེས་རབ་ཀྱི་རྟགས་གཡོན་ལས་འགྲོ་བའི་བུད་མེད་གང་ཞེས་བྱ་བ་རྟག་ཏུ་བདེ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམས་པ་དང་། ཐབས་ཀྱི་རྟགས་བདེ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་མཆོད་པ་དང་། བདེ་སྟོང་ གི་ཆེད་དུ་བལྟ་བ་དང་། བདེ་བ་སྟོང་པའི་ཆེད་དུ་སྨྲ་བ་དང་། བདེ་སྟོང་གི་ཆེད་དུ་བུད་མེད་གང་གིས་བསྟན་པའི་དོན་དེ་ཉན་ཅིང་གཞན་ལ་ཡང་བདེ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་ས་བོན་གཞན་ལ་སྟོན་པའོ། ། བདེ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རིགས་མི་སྤོང་ཞིང་བདེ་བ་སྟོང་གི་མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྒྱས་ བཤད་མི་འདོར་བ་དང་།

The three lines beginning with "Any woman whose color is like a white lotus" belong to the Vajra family and are to be placed on the heart cakra. "Any woman who is reddish-yellow" belongs to the Varāhī family and is to be placed on the central cakra. "Any woman who is yellowish-green" is to be placed in the locations of the Karma family. "Any woman whose color is red" belongs to the Vairocana family and is to be placed on the body cakra. Thus, these seven yoginīs are born possessing the signs of the mind—joy in the conduct of the left, which is the emptiness of bliss—and the signs of the body, such as color and shape, as previously described. As for the signs of speech, they utter at the beginning of their words "Oṃ," "Maṃ," "Hūṃ," or "Hrīḥ" or "Āḥ." Without being taught by their own mudrā, they bind the mudrās of the six families and recite the mantras. The sign of insight is the woman who moves to the left, who constantly meditates on the emptiness of bliss. The sign of method is making offerings for the sake of the emptiness of bliss, looking for the sake of the emptiness of bliss, speaking for the sake of the emptiness of bliss, and listening to the meaning taught by any woman for the sake of the emptiness of bliss, thereby showing the seed of the family of the emptiness of bliss to others. One does not abandon the family of the emptiness of bliss, and does not discard the concise or detailed explanations of the emptiness of bliss.

བདེ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རིག་པ་ཟློ་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་ངུ་བཞིན་དུ་ཉིན་མོ་དང་མཚན་མོ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་བདེ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དམ་ཚིག་དང་ལྡན་པའོ། ། ཕྱག་འཚལ་བ་ཡང་བདེ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་འདུད་པ་དང་། ལྷ་མོ་རྣམས་དང་ཀུན་དུ་སྨྲ་བ་ ནི། བདེ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་རྟག་ཏུ་ངུ་བཞིན་དུ་ས་དང་པོར་འགྲོའོ། ། ཐབས་ཀྱི་རྟགས་བཤད་ནས་མིའི་ལུས་ལ་བསམ་གཏན་བསྐྱེད་པའི་ཐབས་བཤད་པ་ནི། བསམ་གཏན་དང་པོའི་དགའ་བ་དང་དབང་པོ་དྲུག་བདེ་བ་སྐྱེས་ནས། མཐེ་བོ་གཡོན་པས་ས་ལ་རི་མོ་འདྲི་བ་དང་། མགོ་འཕྲུག་པ་དང་། མིག་ཟུར་གྱིས་ལྟ་བ་དང་། ལག་པས་གར་བྱེད་པའི་རྟགས་སྟོན་པ་བཞི་ཡིན་ནོ། ། མཆོག་དགའ་ཡུལ་དྲུག་ལ་བདེ་བ་སྐྱེས་པ་དང་། རང་གི་རིག་པ་ཡུམ་དྲུག་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དྲན་པ་དང་། མཁུར་བ་དང་། ཀོ་སྐོ་དང་། སྣ་གསུམ་དུ་ཐལ་མོ་སྟོན་པའོ། ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་བདེ་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་རྟགས་མིག་ཟུར་གྱིས་ལྟ་བ་དང་། ཨ་ན་ཧའི་སྔགས་ལན་ཅིག་བཟློས་པ་དང་། མིག་མི་འཛུམ་པར་རིག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བལྟ་བ་སྟེ། ས་དང་པོ་འཐོབ་པའི་བཅོམ་པ་མོ་ལྷའི་གཤིན་རྗེ་བཞིན་དུ། བདེ་བར་འགྲོ་བའི་དམ་ཚིག་ ཅན་ཡིན་ནོ། ། བདེ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པ་དག་བྱེད་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་བརྡ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་དག་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་མོའི་བརྡ་བཤད་ནས། དབང་གི་ལྷ་མོ་ནི་ཡེ་ཤེས་དང་ཞིང་དང་སྔགས་ལ་རྙེད་པར་དཀའ་བའོ། ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ནམ་མཁར་འགྲོ་བའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། དེའི་ལས་ ཅི་ཡིན་སྙམ་ན།

That which recites the awareness of bliss-emptiness is one who, like Sadāprarudita, possesses the samaya of mental engagement with bliss-emptiness, without mental engagement with day or night. Prostration is bowing for the sake of bliss-emptiness, and conversing with the goddesses is always weeping for the sake of bliss-emptiness while proceeding to the first bhūmi. Having explained the signs of method, the explanation of the method for generating concentration in the human body is as follows: after the joy and the six faculties of the first concentration have produced bliss, there are four signs shown: drawing lines on the ground with the left thumb, scratching the head, looking with the corners of the eyes, and dancing with the hands. When bliss is produced in the six objects of supreme joy, one remembers one’s own awareness as the six consorts, the dharma-mudrās, and shows the palms of the hands to the three—the cheeks, the chin, and the nose. The signs of the six consciousnesses arising as coemergent joy are looking with the corners of the eyes, reciting the ana ha mantra once, and looking at all awareness without blinking; this is the samaya of proceeding in bliss, like the goddess of the first bhūmi, the Yama of the gods. These are the signs of the wheel that purifies the meditation on bliss-emptiness. Having thus explained the signs of the purifying goddesses, the empowerment goddess is difficult to find in wisdom, the fields, and the mantras. She is the mudrā for traveling through the sky of calm abiding and special insight. If one wonders what her activity is:

བདུད་རྩི་ལྔ་རྣམས་སློབ་མའི་ལྕེ་ལ་ཡང་དག་འབྱུང་ཞིང་འབེབས་པའོ། ། གྲངས་དུ་ཞེ་ན། རྒྱུད་འབུམ་པ་ལས་བདུན་གསུངས་ཏེ། ཡ་མི་ནི་སངས་རྒྱས་སྤྱན། སྐྲག་བྱེད་མ་ཉེ་བའི་སྤྱན། འོད་ལྡན་མ་སྒྲོལ་མ། ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་མ་ཉེ་བའི་སྒྲོལ་མ། འཇིགས་གཟུགས་ མ་གོས་དཀར་མོ། ། ཀུན་སྤྱོད་མ་ཉེ་བའི་གོས་དཀར་མོ། ། འོད་ལྡན་མ་མཱ་མ་ཀཱི་འབའ་ཞིག་སྟེ་བདུན་ཡིན་ནོ། ། ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་རྒྱུད་ལས་བཤད་པ། གཟུགས་ཅན་མ་དང་ཙུམྦི་ཀ། ། ལཱ་མ་ཡོངས་བསྒྱུར་བྱིས་ཅན་མ། ། མི་ལྡོག་ཨི་ཧི་ཀི་ལྷ་མོ། ། ཞེས་གསུངས་ པའི་དེ་མཚན་ཉིད་ནི་ཡེ་ཤེས་བབས་ནས། ཆགས་པས་ལྡན་པའི་མིག་མི་འཛུམས་པ་སྨིན་མ་འདེགས་པ་སྔར་ཁྲོས་པས་ཕྱིས་འཛུམ་པ་ནི། སངས་རྒྱས་སྤྱན་གཟུགས་ཅན་མའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། སྡུག་པའམ་མི་སྡུག་པ་ལ་འཁྱུད་ནས་འོ་བྱེད་པ་ནི་ཉེ་བའི་སྤྱན་ནོ། ། ཟུར་གྱིས་བལྟ་བའི་ སྨིན་མ་བསྒྱུར་བ་སྡིགས་མཛུབ་བྱེད་པ་དབུགས་འབྱིན་པ་སྒྲོལ་མའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། ཕག་ལ་སོགས་པའི་སྲོག་ཆགས་འཇིགས་པར་བྱེད་པ་ཉེ་བའི་སྒྲོལ་མའོ། ། ཤིན་ཏུ་དགོད་པ་དང་། ལུས་དང་སེམས་གཞན་དུ་སོང་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་། སྲོག་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་ཆུད་ནས་མི་རྟོག་པ་ གསལ་བར་དགོད་པ་གོས་དཀར་མོའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། ཡིད་ཁྲོས་པས་རྐང་པ་དང་ལག་པ་ལ་སོགས་པས་རེག་པ་མི་འཚོ་བ་ནི་ཉེ་བའི་གོས་དཀར་མོའི་རིགས་ཏེ། ཞི་བ་མི་བསྒྲུབ་པ། བསྒྲུབ་པ་མིན་པ་མངོན་སྤྱོད་ལ་འཕྲོད་པའོ། ། མཁའ་འགྲོ་མ་མཱ་མ་ཀཱིའི་རིགས་ནི་མཐའ་ཡས་ ཀྱང་འདིར་དབང་བསྐུར་བ་དང་། ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བྱེད་པ་དང་། མཆོད་པ་བྱེད་པ་དང་།

The five nectars (amṛta) arise and descend upon the tongue of the disciple. If one asks how many there are, the Tantra of One Hundred Thousand (Śatasāhasrikā-tantra) speaks of seven: Yamini is Buddhalocanā; Trāsanī is Upalocanā; Prabhāvatī is Tārā; Parāvṛttā is Upatārā; Bhīmarūpā is Pāṇḍaravāsinī; Samcāriṇī is Upapāṇḍaravāsinī; and Prabhāvatī is Māmakī alone—thus there are seven. As explained in the Gaganasamā-tantra: "Rūpiṇī and Cumbikā, Lāmā, Parāvṛttā, and Bālikā, The irreversible goddess Ihiṅkī." Regarding their characteristics: when wisdom (jñāna) descends, one who possesses passion, whose eyes do not blink, who raises her eyebrows, and who first appears angry but later smiles, is the characteristic of Buddhalocanā, Rūpiṇī. One who embraces and kisses what is beautiful or ugly is Upalocanā. One who looks askance, moves her eyebrows, makes the threatening gesture (tarjanī), and exhales is the characteristic of Tārā. One who terrifies animals such as pigs is Upatārā. One who laughs intensely, whose body and mind have departed elsewhere and do not return, and who laughs clearly in non-conceptualization once the vital breath (prāṇa) has entered the avadhūtī is the characteristic of Pāṇḍaravāsinī. One who, with a wrathful mind, touches with her feet, hands, and so forth, and does not let go, is of the family of Upapāṇḍaravāsinī; she does not accomplish pacification, but is suitable for wrathful rites (abhicāra). Although the ḍākinīs of the Māmakī family are infinite, here [they are those who] confer empowerment, perform the feast circle (gaṇacakra), and make offerings.

ཁམས་ལྟ་བ་དང་བཞིར་འགྱུར་རོ། ། མ་བསླབས་པར་ཁྱིམ་དུ་ཐོད་པ་འདྲི་བ་གཟུགས་ཅན་མ། ཉེ་བས་དགྲ་སྟ། སྒྲོལ་མས་མཆེ་བ། ཉེ་བས་རལ་གྲི། གོས་དཀར་མོས་དགྲ་སྟ། ཉེ་བས་རྡོ་རྗེ། མཁའ་འགྲོ་མས་མདུང་སྟེ། ཕྱག་རྒྱ་དང་ལྡན་པའི་ལྷ་མོ་གོ་ཆ་དྲུག་གིས་ལྷ་བགོས་ན་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིར་འགྱུར་ལ་བདུན་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ། དབུས་ཀྱི་གཙོ་མོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་དང་ཨ་བི་དྷཱ་ན་ལས་བཤད་དོ། ། ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དག་བྱེད་དང་དབང་གི་ལྷ་མོ་བཤད་ནས་དཔའ་བོའི་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ལྷ་མོ་ནི། དེ་ནས་གཞན་ཡང་བཤད་བྱ་བ་སྟེ། ། བསམ་གཏན་བཞི་དགའ་བདེ་མཁའ་འགྲོ་མའི་མཚན་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་ཞིག་གིས་ཤེས་ན། ཞི་གནས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་མ་བསམ་གཏན་གྱི་སྡོམ་པའི་དམ་ ཚིག་ལ་གནས་པ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་དགའ་བདེ་དང་། གཉིས་པ་ནི་ནང་རབ་ཏུ་དང་བ་དང་། གསུམ་པ་ནི་ཡིད་བདེ་བ་བསྐྱེད་དོ། ། གསུང་གི་འཁོར་ལོ་ལ་དགོད་པའི་པདྨ་གར་དབང་གི་རིགས་སོ། ། ཁ་དོག་དམར་ཞིང་དཀར་བ་དང་། གཉིས་པ་པདྨ་དྲི་སྟོང་པ། གསུམ་པ་ལྟ་སྟངས་ཞི་ བ། བཞི་པ་མིག་མི་འཛུམ་པར་བལྟ་བ། ལྔ་པ་སེན་མོ་དམར་བ། དྲུག་པ་མིག་དམར་བ། བདུན་པ་ཁྱིམ་དུ་པདྨ་འདྲི་བའི་རྟགས་དང་ལྡན་པའོ། ། ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྡོ་རྗེའི་རིགས་ཀྱི་ལྷ་མོ་ནི། སྨིན་མའི་དབུས་སུ་རི་མོ་གསུམ་ཡོད་པ་ལུས་སྔོ་སྐྱ། སེམས་རྡོ་རྗེའི་རིགས་བསྒོམ་ པ། སྤྱོད་ལམ་ཁྱིམ་དུ་རྡོ་རྗེ་འདྲི་ཞིང་མཆོད་པའོ། ། ལས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་ལྷ་མོ་དམ་ཚིག་གི་འཁོར་ལོ་ལ་དགོད་པ། དཔྲལ་བར་རི་མོ་གསུམ་མམ། གཅིག་སྣང་བ་མིག་དམར་བ།

The elements become fourfold. The one who draws a skull in the house without training is Rūpiṇī; the one who draws a battle-axe is Upāyā; the one who draws fangs is Tārā; the one who draws a sword is Upāyā; the one who draws a battle-axe is Pāṇḍaravāsinī; the one who draws a vajra is Upāyā; and the one who draws a spear is Ḍākinī. When the goddesses endowed with these mudrās are arrayed as the six armors, they become twenty-four, and the seventh is Vajravārāhī, who is the central principal deity; thus it is explained in the Vajraḍāka and the Abhidhāna. This is the commentary on the thirty-ninth chapter. Having explained the purifying and empowering goddesses, the goddesses of the gaṇacakra of the heroes are explained next: "Furthermore, that which is to be explained is as follows: if a yogin knows the characteristics of the ḍākinīs who delight in the four concentrations, then the ḍākinī of calm abiding abides in the samaya of the concentration vows. The joy and bliss of the first concentration, the second is inner clarity, and the third generates mental happiness. These are the characteristics of the Lotus Lord of Dance family to be placed on the wheel of speech. She is red and white in color. The second is the thousand-petaled lotus; the third is the peaceful gaze; the fourth is the unblinking gaze; the fifth is red nails; the sixth is red eyes; and the seventh is the sign of drawing a lotus in the house. The goddesses of the Vajra family of the wheel of mind are those who have three lines in the middle of the eyebrows and a pale blue body. They meditate on the Vajra family of the mind and, in their conduct, draw and worship a vajra in the house. The goddesses of the Karma family are to be placed on the wheel of samaya. On the forehead, there appear three or one lines, and the eyes are red."

ལུས་ཀྱི་ཁ་དོག་སེར་བ། ལག་པ་དང་རྐང་པའི་མཐིལ་དམར་བ། ར་སྐྱེས་དང་ཁྱིམ་བྱ་ལ་དགའ་བ། ཁྱིམ་དུ་རྡོ་རྗེ་འདྲི་ཞིང་མཆོད་པ་ནི་སྒྲོལ་མའི་རིགས་སོ། ། དཔྲལ་བ་དང་ལག་པ་ལ་འཁོར་ལོའི་རི་མོ་ཡོད་པ། གོས་སྔོན་པོ་དཔྲལ་བར་འཆིང་བ། སྐལ་ཆེན་ཕྱུག་པོའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ། ཁྱིམ་དུ་འཁོར་ལོ་བྲིས་ནས་མཆོད་པ་རྣམ་སྣང་གི་རིགས་སྐུའི་འཁོར་ལོ་ལ་དགོད་དོ། ། སེམས་ ཀྱི་རྟགས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དྲེགས་པ་ཁ་དོག་གི་རྟགས་མིག་སྨན་གྱི་མདོག་འདྲ་བ་དབྱིབས་ཀྱི་རྟགས་སོ། ། སོ་དཀར་ཞིང་མཐོ་བ་མངོན་སྤྱོད་ལ་སོགས་པའི་ལས་ལ་སེམས་བརྟེན་པ། སྤྱོད་ལམ་ཁྲུས་ལ་དགའ་བ་མང་དུ་མི་སྨྲ་བ་རྡོ་རྗེ་བྲིས་ནས་མཆོད་པ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་རིགས་གསེར་རི་ མ་ནི་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་ཡོད་པར་གྲགས་སོ། ། དཀར་ཞིང་སེར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་ཁྱིམ་དུ་རྡོ་རྗེ་འདྲི་ཞིང་མཆོད་པ་གོས་དམར་མོའི་རིགས་སོ། ། ཤ་ལ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་ཐོད་པ་འབྲི་ཞིང་མཆོད་པའི་སྤྱོད་ལམ་དང་ལྡན་པ་ མཱ་མ་ཀཱིའི་རིགས་སོ། ། སྤྲིན་གྱི་མདོག་འདྲ་དགྲ་སྟ་བྲིས་ནས་མཆོད་པ་བྱེད་པ་རྣམ་པར་འདྲེན་པས་སངས་རྒྱས་སྤྱན་གྱི་རིགས་སོ། ། མཁའ་འགྲོ་མ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ཧེ་རུ་ཀའི་བསམ་གཏན་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལས་སྐྱེས་པ་སངས་རྒྱས་ཕལ་པོ་ཆེའི་མཚན་མོ་དཔྱིད་ ཀྱི་ལྷ་མོ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པ་པོ་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་མིའི་ཡུལ་དུ་སྐྱེས་པའི་མཚན་ཉིད་བཤད་དོ། ། ལེའུ་བཞི་བཅུ་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ལྟར་བསམ་གཏན་བསྐྱེད་པའི་ལྷ་མོ་བཤད་ནས།

Those whose body color is yellow, whose palms and soles are red, who delight in goats and domestic fowl, and who draw and worship a vajra in their home belong to the family of Tārā. Those who have the marks of a wheel on their foreheads and hands, who tie blue cloth to their foreheads, who are born into a wealthy and fortunate family, and who draw and worship a wheel in their home are to be placed in the body-cakra of the Vairocana family. Regarding the signs of the mind: through the power of meditative absorption, there is the sign of pride, the sign of color like the hue of eye-salve, and the sign of shape. Those with white, prominent teeth, whose minds are intent on activities such as wrathful rites, whose conduct delights in bathing, who speak little, and who draw and worship a vajra belong to the Vajravārāhī family. It is renowned that there are twelve thousand [such types]. Those with colors such as white and yellow, specific shapes, who draw and worship a vajra in their home, and who wear red garments belong to the family of [the goddess] Raktavastrā. Those with a fondness for meat and so forth, with specific colors and shapes, and who possess the conduct of drawing and worshipping a skull-cup belong to the family of Māmakī. Those with a cloud-like complexion who draw and worship a battle-axe belong to the family of Buddhalocanā, the Guide. These eight ḍākinīs are born from the meditative absorption and untainted vows of Heruka. Like the goddesses of spring in the Avataṃsaka Sūtra, they are described here with the characteristics of those born in the human realm for the sake of benefiting practitioners. This is the commentary on the fortieth chapter. Thus, having explained the goddesses who generate meditative absorption, [the text continues].

མངོན་ཤེས་བསྐྱེད་པ་བཀས་གནང་བ་ནོད་པའི་ལྷ་མོ་ནི། དེ་ནས་གཞན་ཡང་བཤད་བྱ་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རང་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ཡོན་ཏན་བྱས་ནས་སྒྲོལ་མའི་རིགས་ཀྱི་ལྷ་མོ་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་ནས། ཚེ་འདི་ལ་དངོས་གྲུབ་གང་སྒྲུབ་པ་དྲིས་ནས་བཀའ་ནོད་པའོ། ། སྒྲོལ་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ལྔ་སྟེ། ཡན་ལག་ཆ་ ཤས་མེད་ནས་སྒྲུབ་པ་པོས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་རིགས་ཀྱི་སྒྲོལ་མ་དང་། པདྨའི་རིགས་ཀྱི་སྒྲོལ་མ་དང་། ལས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་སྒྲོལ་མ་དང་། སྐུའི་རིགས་ཀྱི་སྒྲོལ་མ་དང་། ཕག་མོའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རིགས་ཀྱི་སྒྲོལ་མ་སྟེ་ལྔ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེའི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་སྤྱོད་ལམ་ བཤད་པ་ནི། གང་ཞིག་གཞན་གྱི་འཁོར་ལོ་ནི། ། ཞེས་པ་ནས། དཔའ་བོའི་སྲིང་མོར་དེ་ཤེས་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་གི་པདྨའི་ཕྱག་རྒྱ་བྱེད་ན། ཀྲྀཥྞ་ས་ར་རི་དྭགས་ཀྱི་པགས་པ་འཛིན་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་ལན་ཡིན་ནོ། ། ལག་པ་གཡོན་པ་ཁ་བུབ་ནས་ གཡས་པ་དེའི་སྟེང་དུ་ཁ་སྦུབ་པ་ནི། རུས་སྦལ་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་དེའི་ལན་དུ་བུམ་པ་སྤྱི་བླུགས་འཛིན་པ་ནི་བྱམས་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་ལན་ཡིན་ནོ། ། ཚེས་བཅུ་ལ་ཡེ་ཤེས་བབས་པས་ཁྱིམ་དུ་པདྨ་འདྲི་བ་རྡོ་རྗེའི་རིགས་ཀྱི་ལཱ་མ་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བརྒྱད་ཡིན་ནོ། ། གསུས་པ་གློ་ཞིང་མིག་དཀྱུས་ རིང་། ། ཞེས་པ་ནས། གཏམ་དག་ལ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ། ། ཞེས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་གཡོན་པའི་སྡིགས་མཛུབ་ཀྱི་མདུང་གི་ཕྱག་རྒྱ་བསྟན་པ། རྐང་པ་གཡོན་པ་བསྐུམ་པའི་གར་བྱ། །

Regarding the goddess from whom one receives the command to generate clairvoyance, it is said: "Furthermore, that which is to be explained next..." If one lacks clairvoyance oneself, one should perform the qualities of the gaṇacakra and, having generated clairvoyance in a goddess of the Tārā family, ask what accomplishments (siddhi) are to be achieved in this life and receive the command. The characteristics of Tārā are fivefold, which the practitioner should know: the Tārā of the Vajra family, the Tārā of the Padma family, the Tārā of the Karma family, the Tārā of the Kāya family, and the Tārā of the Vārāhī-quality family. These five should be understood. The explanation of her color, shape, and conduct begins with: "Whichever other's cakra..." and ends with: "She should be known as the sister of the heroes." This is easy to understand. If the Lord Avalokiteśvara performs the lotus mudrā, the mudrā of holding the skin of a black antelope is the response. Placing the left hand face down and the right hand face up upon it is the tortoise mudrā; holding a water-pot in response to that is the response to the Maitreya mudrā. On the tenth day, when wisdom descends, drawing a lotus in the home is the Lāmā of the Vajra family; the eight [deities] of the heart-cakra are [as follows]. "With a protruding belly and long eyes..." and so on, up to: "She is exceedingly joyful in conversation." This is easy to understand. The yogi displays the spear mudrā with the left index finger and performs a dance with the left leg drawn in.

རྣལ་འབྱོར་མས་དེའི་ལན་དུ་གཡོན་པ་ལས་བཟློག་པ་གཡས་པའི་ རྐང་པ་བསྐུམ་པའི་ལན་ཡིན་ནོ། ། བཅུ་བཞི་དང་ཚེས་བརྒྱད་ལ་པི་ཏི་རི་དང་ལྡན་པས་ཁྱིམ་དུ་མདུང་རྩེ་བྲིས་ནས། མཆོད་པའི་པདྨའི་རིགས་ཀྱི་ལཱ་མ་གསུང་གི་འཁོར་ལོ་བརྒྱད་ལ་གནས་པའོ། ། གང་གིས་མཁུར་ཚོས་དག་ཏུ་ནི། ། ཞེས་པ་ནས། རྩོད་པ་ལ་ནི་དགའ་བ་སྟིའི་ བར་ནི་གོ་སླའོ། ། རྣལ་འབྱོར་པས་གཡོན་པའི་སྡིགས་མཛུབ་བསྟན། རྐང་པ་གཡོན་པའི་གར་བྱ་བ། ། རྣལ་འབྱོར་མས་དྲིལ་བུའི་ཕྱག་རྒྱ་བྱ། གཡས་པའི་རྐང་པ་བསྐུམ་པ་ལན་ཡིན་ཏེ། ཁྭ་གདོང་མ་ལ་སོགས་པའི་གནས་བརྒྱད་ལ་དགོད་དོ། ། ཐུང་ཞིང་བྱིན་པ་སྦོམ་པ་དང་། ། ཞེས་པ་ནས་གོས་ཀྱང་འཆང་ཞེས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། རྣལ་འབྱོར་པས་ཁུ་ཚུར་གྱི་གུང་མོ་བསྒྲེང་བ་རྡོ་རྗེའི་ཕྱག་རྒྱ་བསྟན་ལ། རྣལ་འབྱོར་པས་སོར་མོ་རྩེ་བཅུམ་པ་རྐང་པ་གཡས་པ་བསྐུམ་པའི་གར་གྱི་ཕྱག་རྒྱའི་ལན་ཡིན་ནོ། ། ཚེས་བཅུ་བཞིའི་ཡེ་ཤེས་བབས་ནས་ཁྱིམ་དུ་རྡོ་རྗེ་འབྲི་པ་དེ་ བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཡིན་པས་སྐུའི་འཁོར་ལོ་ལ་དགོད་དོ། ། ལུས་ཀུན་ལ་ནི་བ་སྤུ་ཡོད། ། ཅེས་པ་ནས། སྤྲིན་གྱི་མདོག་ཅན་ཡིད་འཕྲོག་པ། ། ཞེས་པའི་བར་ནི་གོ་སླའོ། ། ལག་པ་གཡས་གཡོན་གྱི་སོར་མོ་བརྐྱང་བའི་ཕྱག་རྒྱ་བསྟན་པ་རྣལ་འབྱོར་མས་སྡིགས་མཛུབ་ཀྱི་ ཕྱག་རྒྱ་དང་། རྐང་པ་གཡས་པ་བསྐུམ་པའི་གར་གྱི་ཕྱག་རྒྱའི་ལན་ཡིན་ནོ། ། ཕག་མོའི་རིགས་ཀྱི་ལཱ་མ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་དགོད་དོ། ། ཚེས་བཅུ་གཉིས་ལ་ཁྱིམ་དུ་མཆེ་བ་བྲིས་ནས་མཆོད་ལ། ཡེ་ཤེས་ལུས་ལ་བབས་པའི་རྟགས་དང་ལྡན་པ་དེའི་ཚེ་འདས་པ་དང་།

In response, the Yoginī turns the left and extends the right leg, which is the reply. On the fourteenth and the eighth days, having drawn a trident in the house together with a pīṭha, one should place [the deity] upon the eight [petals] of the Speech Wheel of the Lāmā of the Lotus Family who performs the offering. The passage from "On whose cheeks..." up to "...delighting in dispute" is easy to understand. The Yogin shows the left threatening gesture (tarjanī) and performs a dance with the left leg; the Yoginī performs the bell mudrā, and the contraction of the right leg is the reply. These are to be placed in the eight locations of Kākāsyā and the others. The passage from "Short and with thick calves..." up to "...wearing clothes" is easy to understand. The Yogin shows the vajra mudrā by extending the middle fingers of the fists; the contraction of the toes and the contraction of the right leg is the reply to the dance mudrā. On the fourteenth day, when wisdom descends, one draws a vajra in the house; since this is the Tathāgata Family, it is to be placed on the Body Wheel. The passage from "The entire body is covered in body hair..." up to "...cloud-colored and captivating" is easy to understand. Showing the mudrā of extending the fingers of the right and left hands, the Yoginī shows the threatening gesture mudrā, which is the reply to the dance mudrā of contracting the right leg. This is to be placed on the Wisdom Wheel of the Lāmā of the Vārāhī Family. On the twelfth day, having drawn a fang in the house and made offerings, when one possesses the signs of wisdom descending upon the body, at that time the past...

མ་ འོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལུང་སྟོན་ཏོ། ། ལེའུ་བཞི་བཅུ་གཅིག་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེའི་བརྡ་བཤད་པ་ནི། དེ་ནས་གཞན་ཡང་བཤད་བྱ་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་བབས་པའི་མཁའ་འགྲོ་མའི་བརྡ་དཔའ་བོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་སྤུན་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ གྱི་སྲིང་མོར་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་མདོར་བསྟན་ཏོ། ། རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་དབང་གི་ལྷ་མོའི་རིས་དྲུག་གིས་འཁོར་ལོ་བཀོད་པའི་ཚེ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བབས་པས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྡར་གྱུར་པ་གང་ཞིག་ལག་པ་གཡོན་པ་སྟོན་པ་གསོང་པོར་སྨྲ་བ་ཕྱག་ འཚལ་བ་སྟོན་པ་སྟེ། དེའི་ལན་དུ་སྲིན་ལག་སྟོན་པ་གཉིས་ཀ་ལ་ཡེ་ཤེས་བབས་པར་ཤེས་པ་ལས་ལན་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ནི་རབ་གཏུམ་མ་དང་ཐོད་པའི་དུམ་བུའི་བརྡ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས་བརྩམས་ཏེ། གཏུམ་མིག་མ་དང་ཀེང་རུས་ཅན་ལ་སོགས་པའི་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་ཉི་ཤུ་ རྩ་བཞི་བརྡ་སྟོན་པ་ལས་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་མ་ཚང་ཡང་། ཕོ་ཉ་མོ་ནི་གང་ཡང་རུང་། ། དེ་དག་ཀུན་གྱིས་ཡང་དག་སྤྱད། ། ཅེས་བཤད་པའི་དཔའ་བོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་དང་སྦྱར། རྣལ་འབྱོར་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཀུན་བརྡ་འདི་བྱེད་པའི་ཚེ་གསང་བའི་དབང་བསྐུར་བར་བྱའོ། ། ལེའུ་ བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དཔའ་བོ་ལྷ་མོའི་བརྡ་བཤད་པ་ནི། དེ་ནས་ཡན་ལག་ཕྱག་རྒྱའི་ཞེས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡན་ལག་ནི་ལྔ་སྟེ། དེའི་ཡན་ལག་ནི་སོར་མོ་ཉི་ཤུའོ། ། དེའི་བརྡའི་མཚན་ཉིད་ནི་ངས་བཤད་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྦྱོར་ བའི་ཚེ་ངོ་ཤེས་པར་བྱེད་པའོ། །

...will prophesy all that is to come. This is the commentary on the forty-first chapter. Regarding the explanation of its symbols, it is said: "Furthermore, that which is to be explained..." This is a brief presentation of how the symbols of the ḍākinīs into whom wisdom has descended are to be recognized as the brothers of the twenty-five heroes and the sisters of the thirty-seven yoginīs. The detailed explanation is as follows: when the wheel is arranged by the six classes of empowerment goddesses, the descent of uncontaminated wisdom occurs, whereby they become the symbols of the buddhas and bodhisattvas. Showing the left hand and speaking honestly indicates the act of prostration. In response, showing the ring finger indicates that both have had wisdom descend; this becomes the reply. This is the symbol of Pracaṇḍā and Khaṇḍakapālin. Starting from there, although not all of the symbols of the twenty-four heroes and yoginīs, such as Caṇḍākṣī and Kaṅkālin, are shown, it is said: "Whichever messenger it may be, all of them should be correctly engaged." This is applied to the twenty-five heroes. When all thirty-seven yoginīs perform these symbols, the secret empowerment should be conferred. This is the commentary on the forty-second chapter. Regarding the explanation of the symbols of the heroes and goddesses, it is said: "Then, the mudrās of the limbs..." The limbs are five, and their parts are the twenty fingers. It is said: "I shall explain the characteristics of their symbols." These are for the purpose of recognition during the practice of the gaṇacakra.

དངོས་གཞིའི་ཡེ་ཤེས་བབས་པའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སྟོན་པས་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དངོས་གཞི་ལ་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་ལ་ཡེ་ཤེས་བབས་ནས་ལུས་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་པར་ངེས་སོ། ། བུད་མེད་དམ་སྐྱེས་པ་གང་གིས་སྤྱི་གཙུག་ལ་རེག་པར་ བྱེད་ན། ཁོ་མོ་ལ་རྩ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་ཡོད་ཅེས་སྟོན་ཏོ། ། ཕྱག་རྒྱའི་ལན་དུ་མགོ་བོ་དེ་ལ་སྟོན་པ་ནི། བདེ་བ་སྟོང་ཉིད་ཁྱོད་དང་། བདག་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པས་བསྒོམ་ཞེས་པའོ། ། གང་གིས་དཔྲལ་བ་སྟོན་པ་དེ་ལ་མཁུར་ཚོས་བསྟན་ཞེས་པ་ནི། ལྷ་མོས་ནི་ལུས་ཀྱི་གནས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་འདི་ན་ ཡོད་ཅེས་རིགས་སྟོན་པ་དང་། དེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པའི་ཡུལ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་ཡོད་པར་སྟོན་ཏོ། ། ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། ། ལྷ་མོ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལ་བརྡ་ཉུངས་སོ་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་མཚོན་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགོངས་སོ། ། ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་གསུམ་ པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། བཀས་གནང་བའི་ལྷ་མོའི་བརྡ་ནི། དེ་ནས་གཞན་ཡང་རབ་བཤད་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བཀས་གནང་བའི་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་ལ་ཡེ་ཤེས་བབས་པའི་ཡན་ལག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱག་རྒྱའི་ཆོ་ག་བྱེད་པས་དཔའ་ བོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་སྤུན་གང་ཡིན་པ་རྣལ་འབྱོར་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་སྲིང་མོ་གང་ཡིན་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ། ། དེ་ལྟར་མདོར་བསྟན་ནས་བཤད་པ་ནི་སོར་མོ་གཅིག་སྟོན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་གཉིས་སྟོན་པ་ལ་ཕྱག་གི་ལན་འདི་ནི། རྣལ་འབྱོར་མ་ཀུན་དག་བྱེད་དང་། དབང་གི་དང་། དཔའ་ བོ་དང་། བཀས་གནང་བ་དང་། ཀུན་སྤྱོད་མ་ལྔའི་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་ལན་གྱིས་ཕྱག་རྒྱ་བཤད་དོ། །

When the wisdom of the main practice descends, the Buddha’s conduct is displayed; thus, it is certain that during the main practice of the gaṇacakra, when wisdom has descended upon the heroes (vīra) and heroines (vīrī), they teach the Dharma through the body. If a woman or a man touches the crown of the head, it indicates: "In me, the avadhūtī channel exists." As a response to the mudrā, showing the head to her means: "Bliss and emptiness are you and I; meditate on the assembly of causes and conditions." Showing the forehead to one who shows the forehead means: "The goddess indicates that the twenty-four sites of the body are here," thereby showing the family and indicating that the avadhūtī exists as the object for meditating on that absorption (samādhi). The remainder is easy to understand. If one asks, "Are there too few signs for the thirty-seven goddesses?" it is true; the Blessed One intended them to represent one aspect. This is the commentary on the forty-third chapter. Regarding the signs of the goddesses authorized by command, it is said: "Furthermore, I shall explain another." This refers to the ritual of mudrās performed according to the branches of the gaṇacakra authorized by command, when wisdom has descended upon the heroes and yoginīs. There is no doubt that whoever is a sibling of the twenty-four heroes is a sister of the thirty-seven yoginīs. Having thus given a brief indication, the explanation is as follows: showing one finger is the homage; showing two is the response to the homage. This explains the mudrās of the homage and response for the five: the purifying yoginī, the empowerment [yoginī], the hero, the one authorized by command, and the conduct yoginī.

རྣལ་འབྱོར་པས་ཇི་སྲིད་འཚོ་བའི་བར་དུ་ལྷ་གང་བསྒོམ་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། མཛུབ་སོར་གཉིས་བཀུག་མིག་གི་རྒྱ་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་ལྷ་དེ་དབབ་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། ། གང་ ཞིག་གུང་མོ་སྟོན་བྱེད་པ། ། དེ་ལ་མཛུབ་མོ་བསྟན་པར་བྱ། ། ཞེས་ཕག་མོས་གུང་མོ་བསྟན་ནས་རབ་གཏུམ་མས་སྲིན་ལག་སྟོན་པ་ནས་དཔྲལ་བ་སྟོན་པ་ནི། ཤིང་གྲིབ་མའི་བརྡའོ། ། ལྟེ་བ་སྟོན་པ་གསུང་དང་སྐུའི་འཁོར་ལོ་ཀུན་གྱི་རིམ་གྱིས་ཕྱག་རྒྱ་བསྟན་པས་དེའི་རྟགས་ནི་གསང་བ་ ཆགས་ལམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཡིན་པ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བའོ། ། གལ་ཏེ་ལྷ་མོས་བཀས་གནང་བ་མ་བྱིན་ན། སངས་རྒྱས་མཉམ་སྦྱོར་ལས། པྲ་དང་ཆུ་པྲ་དང་མེ་ལོང་གི་པྲ་ལ་སོགས་པྲ་སེ་ན་མང་པོ་གདབ་པ་དང་། གང་ལ་མེ་ཏོག་བབས་པ་ རིགས་ལྔར་ཤེས་པའི་པྲ་གདབ་བོ། ། ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་བཞི་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ལྟར་དག་བྱེད་དང་དབང་དང་དཔའ་བོ་དང་བཀས་གནང་བའི་མཚན་ཉིད་བཞི་དང་བརྡ་བཞི་བཤད་ནས། ད་ནི་ཐ་མལ་པའི་ཀུན་སྤྱོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནས་གཞན་ཡང་བཤད་བྱ་བ། ། ཞེས་ བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ལས་དང་པོ་པའི་ཀུན་སྤྱོད་མའི་མཁའ་འགྲོ་མའི་མཚན་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་གིས་རིགས་ནས་ཁ་དོག་དབྱིབས་དང་སྤྱོད་ལམ་ལས་དཔའ་བོའི་འཁོར་ལོ་ལྔའི་སྲིང་མོར་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་མདོར་བསྟན་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། རྣལ་འབྱོར་པ་ དམ་ཚིག་ཅན་ཡེ་ཤེས་བབས་པའི་ཚེ། རྣལ་འབྱོར་མ་གང་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་ཤིང་དགའ་བ་དེའི་རིགས་ཡིན་ནོ། །

When asked, "Which deity should the yogi meditate upon for as long as he lives?" [the response] indicates: "By bending the two index fingers, the deity will descend for as long as one lives." "Whichever one shows the middle finger, to her the index finger should be shown." Thus, when Vārāhī shows the middle finger and Raṭṭāṭī shows the ring finger, up to the showing of the forehead, this is the sign of Śiṃśapā. Showing the navel indicates the sequence of the mudrās of the speech and body cakras; its sign is that even if one is not a yoginī of the secret path of passion, one will proceed to the wisdom of the eleventh ground of the correct view. If the goddess does not grant permission, one should perform many types of prasena (divination) such as pra, jalapra, and mirror prasena, as stated in the Buddhasamāyoga. One should perform the divination by identifying the five families according to whichever [deity] the flower falls upon. This concludes the commentary on the forty-fourth chapter. Having thus explained the four characteristics of purification, empowerment, the hero, and permission, as well as the four signs, now, in order to show the conduct of the ordinary [practitioner], it is said: "Furthermore, that which is to be explained..." This refers to the conduct of a beginner. By means of the characteristics of the ḍākinī—her family, color, shape, and behavior—a yogi will come to know her as a sister of the five cakras of the heroes. Having thus given the brief explanation, the detailed explanation is as follows: "When the wisdom has descended upon the yogin who possesses the samaya, whichever yoginī he is attached to and delights in, she is of his family."

ཐ་མལ་པའི་བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པ་རྫོགས་རིམ་བསྒོམ་དུ་ཇི་ལྟར་རུང་ཞེ་ན། དཔའ་བོའི་ལོངས་སྤྱོད་ས་གཞི་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བསམ་གཏན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ལོ་ཏོག་ བསྐྱེད་པའི་ས་གཞི་སྐྱེས་པ་དང་། བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་ཡིན་ནོ། ། གཞི་ནི་ས་གཞིར་བྱ་བ་ནི། དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་དང་། སྔགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་བུམ་པ་དང་གསང་བ་དང་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བས་སྣོད་དུ་རུང་བར་བྱས་ནས་རྣལ་འབྱོར་པའི་ ལུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པ་མཆོད་པར་བྱའོ། ། མཉམ་སྦྱོར་དང་མཁའ་འགྲོ་ལས་ཀྱང་། དགའ་བ་དང་། བདེ་བ་ཀུན་མོས་པས། ངན་སྤྱོད་མ་ལའང་འགྲུབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། དེ་ལས་གཞིར་གྱུར་པ་དེ་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། འབྲས་བུའི་རྟགས་ཀྱིས་ཏེ། གོ་བཟློག་པའི་ལྟ་བ་མིག་ཕབ་ ནས་མིག་ཟུར་གྱིས་བལྟ་བ་དང་། དམར་པོ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དང་། སྨིན་མ་གཡོས་པ་ནི་དགའ་བ་སྐྱེས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྟགས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་མཁའ་འགྲོ་མ་ལས་བྱུང་བའི་རྟགས་བཞིན་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དང་། གདོང་དང་མིག་ཟླུམ་ཞིང་འཁྱིལ་བ་དང་། དཔྲལ་བའི་རི་མོ་གསུམ་ ཟླུམ་པོར་གྱུར་པ་ནི། མཆོག་དགའི་རྟགས་སྐུའི་རིགས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། གལ་ཏེའམ་བརྒྱ་ལ་རླུང་གྱེན་དུ་ལྡོག་པས་སྲོག་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་ཆུད་ན་རྔོན་པ་གཉིད་ལོགས་པ་བཞིན་དུ་སྔར་བཤད་པའི་དགའ་བ་དང་མཆོག་དགའི་རྟགས་ཀྱི་དོན་མེད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེས་པས་སྟོང་པར་ འགྱུར་རོ། ། རླུང་འགགས་པས་དེའི་གདོང་གི་ཉམས་པ་འཇིགས་པར་འགྱུར་བ་དང་།

If one asks how ordinary women and men are suitable for the meditation of the completion stage, it is said: "The ground is the enjoyment of the heroes." The ground for producing the harvest of the absorption of meditative concentration is the body of the man and the woman. Regarding the ground being made into a field: having made them into suitable vessels by means of the layman's vows, the bodhisattva vows, and the mantra vows—the vase, secret, and wisdom-knowledge empowerments—the yogi should worship the Cakrasaṃvara of their bodies. As it is said in the Samāyoga and the Ḍākinī: "Through devotion to all joy and bliss, even those of base conduct will achieve accomplishment." If one asks how to know that they have become such a ground, it is by the signs of the result. The inverted gaze, looking with the corners of the eyes, the reddening of the complexion, and the movement of the eyebrows are the signs of the arising of various joys. Likewise, the signs arising from the ḍākinīs are the transformation of the facial expression, the rounding and curling of the face and eyes, and the three lines on the forehead becoming circular; these should be known as the signs of supreme joy belonging to the Body family. If, however, by the reversal of the winds, the life-force enters the avadhūtī, then like a sleeping hunter, the previously explained signs of joy and supreme joy will become meaningless, and through the arising of absorption, one will become empty. Because the winds have ceased, the expression of the face will become terrifying.

ཧ་ཧ་ཧི་ཧི་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སྐད་གསལ་པོ་སྨྲ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་རྟགས་ཡིན་ནོ། ། རྡོ་རྗེའི་རིགས་སོ། ། གསུང་གི་རིགས་ནི་སྒྲ་ཁུ་བྱུག་གི་སྐད་ལྟར་གསལ་བ་དང་ འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་འགགས་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདེ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་གསལ་བ་ནི་གསུང་གི་རིགས་ཀྱི་རྟགས་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཡེ་ཤེས་བབས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་མེ་ལོང་གི་འོད་ཅན་འདྲི་བ་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་རལ་གྲི་མེ་ལོང་ཅན་འདྲི་བ་དང་། པདྨའི་ རིགས་རྒྱལ་མཚན་མེ་ལོང་ཅན་འདྲི་བ་དང་། སྐུའི་རིགས་ཀྱི་མདུང་རྩེ་གསུམ་པ་མེ་ལོང་ཅན་འདྲི་བ་དང་། ལས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་མེ་ལོང་ཉིས་བརྩེགས་འདྲི་བ་དེ་ལུས་ངག་གི་མཚན་མའི་གཟུགས་ཀྱི་རྟགས་ཀྱིས་སྔགས་སྐྱེས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ལྷ་མོ་དེ་རྣམས་ལ་ཡེ་ཤེས་བབས་པའི་ངག་གིས་བརྡར་བསྟན་པ་ནི། དང་པོ་ཕྲད་པའི་ཚེ་པོ་ཏང་གི་ཕྱག་འཚལ་བ། པྲ་ཏི་པོ་ཏང་གི་ཕྱག་གི་ལན་ནོ། ། གནས་པའི་ཡན་ལག་གྲྀཧྞ་ཞེས་པ་ནས། ཨ་མྲྀ་ཏ་བརྡ་ནས་ཞེས་བྱ་བས་སོ། ། ཚོགས་འཁོར་གྱི་ཡན་ལག་ས་ག་མི་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གནྡྷ་པ་སི་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སོ། ། མཆོད་པའི་ཡན་ལག་ཀུ་ཏ་ནི། ། ཞེས་པ་ནས། ཨ་ཏ་ན་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། ཞེས་པའི་བར་གྱིས་སོ། ། ཁམས་རྟ་བའི་ཡན་ལག་ཤ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འོག་ཏུ་མེད་ཅེས་པའི་བར་གྱིས་སོ། ། ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་ལྔའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། མིའི་འཁོར་ལོ་ལྔ་པོ་མ་བཅོས་པ་དོན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་ལུས་ལ་བསམ་གཏན་དང་ཟག་མེད་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བའི་ཐབས་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་ཡིན་ཏེ།

The clear utterance of the eight vajra-like sounds, such as ha ha hi hi, is the sign of coemergent joy. This is the Vajra family. The Speech family is characterized by a voice as clear as the call of the cuckoo. The sign of the Speech family is the clear cognition in which the bliss of all aspects arises through the cessation of the mind of the desire realm. The descent of that wisdom is indicated by the drawing of a vajra with a mirror, the drawing of a sword with a mirror for the Jewel family, the drawing of a victory banner with a mirror for the Lotus family, the drawing of a three-pointed trident with a mirror for the Body family, and the drawing of a double mirror for the Action family. Through these signs of the forms of body and speech, one should understand that this is the supreme mantra-born [consort]. The verbal symbols indicating the descent of wisdom upon those goddesses are as follows: first, at the time of meeting, there is the poṭaṅgi prostration and the pratipoṭaṅgi response. The branch of abiding is indicated from gṛhṇa up to amṛta-vyañjana. The branch of the feast circle (gaṇacakra) is indicated from sagamī up to gandhapāśī. The branch of offering is indicated from kutaṇi up to atanāyi-maṇḍala. The branch of the elements is indicated from śa up to adho-nāsti. This is the commentary on the forty-fifth chapter. The five uncontrived wheels of humans, which are the actual characteristics of the ultimate meaning, are the three doors of liberation—the methods for how meditative concentration and the untainted arise within the body.

ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྣོད་གཅིག་ཏུ་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་བསམ་གཏན་བཞི་སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་ཞི་བའི་བཏུང་བ་བདག་ བྱིན་གྱིས་རློབས་པ་ཞེས་པ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དྲོད་རྩེ་མོ་བཟོད་པ་ཆོས་མཆོག་སྐྱེ་བའི་ཐབས་དང་། འོད་གསལ་བ་ཕོ་ཉའི་གཙང་སྦྲའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཞེས་པ་ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ནས་ས་བཅུ་པ་སྤྲིན་གྱི་བར་དུ་བསྐྱེད་པ་དང་། ས་བཅུ་གཅིག་པ་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ཡེ་ཤེས་དབང་བཞི་ ཞེས་བྱ་བ། མི་སློབ་པའི་ལམ་དེ་ལྟར་སྙིགས་མ་ལྔའི་དུས་སུ་བླ་མ་མཉེས་པར་བྱས་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པ་ལས་ཤེས་པ། དེ་རྣམས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། མཁའ་འགྲོ་དང་མཉམ་སྦྱོར་གྱི་རྒྱུད་ལས་ཀྱང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཐུ་དག་གིས། ། རང་བཞིན་གྱིས་ནི་དེ་འགྲུབ་བོ། ། ཞེས་གསུངས་ སོ། ། དེ་སྟོན་པས་དེ་ནས་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་འདི་རུ་སྤྱོད་པ་དང་། བྱ་བ་དང་གཉིས་ཀ་དང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ལས་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་བསམ་གཏན་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་དམ་ཚིག་ང་ཡིས་བཤད་པའོ། ། སྐྱེས་པའམ་བུད་མེད་བདེ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་གཡོན་ནས་འགྲོ་བ་འདོད་པ་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་ ཚོགས་པའི་དངོས་གྲུབ་སྟེར་བར་འགྱུར་རོ། ། ཁྱིམ་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བཞི་ཐུགས་དང་སྐུ་དང་གསུང་དང་དམ་ཚིག་ལ་གནས་པའི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་སྤྱོད་པ་ལ་ཡུལ་གྱི་སྐལ་བ་སྔར་མ་སྤྲད་ཀྱང་ད་ལྟར་དེའི་རྟགས་ཀྱིས་ཤེས་སོ། ། ཤེས་ནས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན།

The "Gathering of the Cakra" (gaṇacakra), known as "eating from a single vessel," is the method for generating the four concentrations (dhyāna) and the liberations (vimokṣa) of peace, as well as the self-consecration (svādhiṣṭhāna). It is the means for generating the stages of heat, peak, acceptance, and the supreme mundane dharma (laukikāgradharma), which are like an illusion. The "liberation of the purity of the messenger" (dūtī) is the clear light (prabhāsvara), which generates the ten grounds from the first, the Joyous (pramuditā), up to the tenth, the Cloud of Dharma (dharmameghā). The "four empowerments" (abhiṣeka) are the wisdom of union (yuganaddha) on the eleventh ground. Thus, in this age of the five degenerations, by pleasing the guru, one understands through the assembly of causes and conditions. These are generated, as it is said in the Ḍākinīsaṃvara Tantra: "By the power of the essential nature, that is accomplished by its very nature." The Teacher then said: "In this Yoga Tantra, I shall explain the conduct and the activities, as well as the concentrations and the untainted commitments (samaya) that are difficult to find in the Action and Dual Tantras. For a man or woman who desires the movement of bliss and emptiness from the left, the assembly of causes and conditions will bestow the accomplishment (siddhi). The five houses are the four wheels of wisdom (jñānacakra) abiding in the mind, body, speech, and commitment; though their colors, shapes, and conduct were not previously granted as the fortune of the object, they are now known by their signs. Having known them, what should be done?"

ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ ལོ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔའི་ཡུལ་སྲོག་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་ཆུད་ནས་འདོད་ཁམས་ཀྱི་སེམས་རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུ་འགགས་པས་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་སྤྱི་གཙུག་གི་བྱང་ཆུབ་སེམས་བདག་པོའི་རྐྱེན་སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་བག་ཆགས་རྒྱུའི་རྐྱེན་དེའི་ཡོད་པས་སྔར་བཤད་པའི་ཁ་དོག་དང་། དབྱིབས་དང་སྤྱོད་ལམ་གྱི་རྟགས་ཀྱིས་ཤེས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྣམ་ཐར་བཤད་ནས་ཞི་བའི་བཏུང་བའི་རྣམ་ཐར་སྟོན་པ་ནི། དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གྱི་ལམ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པའི་ལམ་སྟོན་པ་ནི། སློབ་དཔོན་མེད་དེ་ལུང་དང་རྗེས་ དཔག་ལ་མི་རྟེན། མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་བསྐལ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་བསྐལ་པ་རྟག་ཏུ་ངུའི་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་མོའམ། ནོར་བཟང་གིས་བཅོམ་པ་མ་ལྷའི་གཤེས་གཉེན་བཞིན་དུ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྦྱོར་བའི་ལམ་སྟོན་པ་ནི། སློབ་དཔོན་རྣལ་འབྱོར་མ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། རྒྱུད་འདི་རུ་སྒྲུབ་པ་ པོ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་དང་བྲལ་བ་རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་པས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ནི་ལེགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྱུ་མ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་ལུས་ངག་གིས་མི་བརྙས་ཤིང་སེམས་ཀྱིས་མི་སྤང་། ལྷ་མ་ཚང་ན་ཡང་རེ་རེ་དང་གཉིས་གཉིས་དང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་བསྒོམ་མོ། ། ད་ལྟར་ ས་དང་པོ་སྐྱེ་བའི་ཕོ་ཉའི་གཙང་སྦྲའི་རྣམ་ཐར་མ་ནི། བདུད་འབྱུང་བས་བར་ཆད་ཀྱི་བགེགས་སེལ་བའི་སྲུང་མ་ཁྭ་གདོང་མ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་སྤྲོས་མེད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ལ་བདེ་བ་ལ་ལོག་པར་བྱེད། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དད་པར།

Regarding the gaṇacakra: when the life-force of the five sensory qualities is drawn into the avadhūtī, the eighty innate mental states of the desire realm cease. Through the immediate condition of the bodhicitta at the crown of the head, the dominant condition, and the causal condition of the latencies of previous births, one recognizes [the deity] by the previously explained signs of color, shape, and conduct. Having thus explained the liberation of the gaṇacakra, the teaching on the liberation of the "peaceful drink" is as follows: it is the path of the direct perception of the glorious Heruka. Likewise, regarding the teaching on the yogi’s path: it does not rely on an ācārya, nor on scripture or inference. Just as the daughter of the merchant Sadāprarudita or Sudhana [encountered] the deity Mañjuśrī, the teacher of the path of illusion-like application is the yoginī herself. In this tantra, it is excellent when the practitioner, free from the mind of the desire realm and non-conceptual, becomes illusion-like through non-delusion. When illusion is established through direct perception, one should not disparage it with body or speech, nor should the mind reject it. Even if the deities are incomplete, one should meditate on them as illusion-like, whether individually or in pairs. Now, regarding the liberation of the messenger (dūtī) who gives birth to the first bhūmi: when Māra arises, the eight protectors such as Kākāsyā, who clear away the obstacles of hindrances, [act]. They cause one to turn away from the bliss of the wisdom-gnosis (prajñājñāna) through unelaborated conduct, and to have faith in emptiness.

འདུས་མ་བྱས་རྟག་པའི་དམ་ཚིག་ བརྒྱད་བསྐྱང་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་སྲུང་བར་བྱེད་དོ། ། ས་དང་པོ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དམ་ཚིག་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན་ལྷ་མོ་གཞན་སྟོང་པ་ཉིད་མ་མཐོང་བ་ལ་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཡང་རང་གི་འདོད་ཆགས་དང་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུ་སྤངས། བདེ་བ་གསལ་པོ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་མེད་ བཞིན་དུ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་པ་སྤངས། དུས་གསུམ་དང་ཁམས་གསུམ་དུ་རྟོག་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་མ་ཆགས་མ་ཐོགས་པའི་ཤེས་པ་སྤངས། ལྷ་མོ་ས་དང་པོའི་དམ་ཚིག་སྦྱངས་པ་དེ་བཅོམ་པ་མ་ལྷའི་བཤེས་གཉེན་བཞིན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་བུད་མེད་ཀྱི་ དབང་ཕྱུག་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུ་བཀག་ནས་ཤིན་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་བདེ་བ་གསལ་པོའི་བསམ་གཏན་དང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པ་བསྒོམ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པ་མི་དམིགས་པའི་ཐུགས་རྗེའི་རྒྱུན་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད། འདི་ བརྒྱད་ནི་ས་དང་པོ་སྐྱེ་བའི་ཆོས་མཆོག་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་ཟག་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྟག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། མངོན་སུམ་གྱི་ལམ་རྒྱུད་སྡེ་བཞི་ཐུན་མོང་གི་ལམ་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་ལྟག་ཆོད་ཀྱིས་ཉམས་པར་མི་བྱའོ། ། རང་རིག་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་འདི་ དག་དད་པས་བླང་བར་བྱའོ། ། མིག་དང་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་ཀྱི་ལག་པ་ཁ་ཕྱིར་ལྟ་བས་ན་མ་ཡིན་ནོ། ། མངོན་གསུམ་གྱི་ལམ་གསང་བ་འདི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་པ་ལ་མི་བསྟན། བསྐྱེད་རིམ་པ་ལ་སྦ།

The Samaya of Unconditioned Permanence protects the yogi who maintains the eight. What are the eight unconditioned samayas of the first bhūmi? O Goddess, for one who has not seen the other-emptiness, the fetters of one's own desire, delusion, and so forth—the eighty natural [conceptions]—are abandoned. Without the perception of a lack of clear bliss, the duality of subject and object is abandoned. The cognition that is unattached and unimpeded regarding the welfare of sentient beings who conceptualize the three times and three realms is abandoned. O Goddess, having purified the samayas of the first bhūmi, like the spiritual friend of the Tathāgata, one naturally restrains the eighty natures within the mastery of women and enjoyments, and meditates on the yoga of supreme bliss. One meditates on the non-duality of the concentration of clear bliss and the emptiness of celibacy. One engages in the continuous flow of non-referential compassion that is free from anger toward the welfare of sentient beings. These eight should be known as the characteristics of the great supreme dharma of the first bhūmi, the untainted aggregate of discipline. One should not allow this path of direct perception to be impaired by sophistry, as there is no logical reason to contradict the common path of the four classes of tantra. These self-knowing emptinesses should be adopted with faith. It is not [attained] by the eyes, ears, nose, tongue, or body, as they look outward. This secret path of direct perception is not shown to those of the three scriptural collections; it is concealed from those of the generation stage.

བློ་ལྡན་རྫོགས་རིམ་པ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་ཁ་སྦྱར་ནས་མཐེའུ་ཆུང་བསྐྱོད་པའི་ཡེ་ ཤེས་ལས་བསྐྱེད་པའི་ཕོ་ཉ་མོ་རྣམས་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཡང་དག་པར་གནས་སོ། ། གང་ཟག་སུ་ལ་བསྟན་ཞེ་ན། མ་དག་པ་བསྐྱེད་རིམ་ལྷ་མཉེས་པར་བྱེད་པ་ལ་མི་བསྟན། འདྲེས་པ་བསྐྱེད་རྫོགས་གཉིས་ཀ་བསྒོམ་པ་ལ་མི་བསྟན། རྣམ་པར་དག་པ་སྲོག་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་ཆུད་པའི་ རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་བསྟན་ཏོ། ། རྒྱུ་གང་ཟག་དང་། ཐབས་མངོན་སུམ་གྱི་ལམ་ཡང་འབྲས་བུའི་བསམ་གཏན་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་མདོར་བསྟན་པའོ། ། སྦྱོར་བ་མཆོད་པ། དངོས་གཞི་བརྟུལ་ཞུགས་རྗེས་ནི་སྤྱོད་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཡུལ་དང་ཡུལ་དུ་ཕོ་ཉ་ཡིས། ། གཟུགས་དང་མཚན་ཉིད་བརྟུལ་ཞུགས་སོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ཞིང་སྐྱེས་ཕོ་ཉའི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་སྤྱོད་ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་ན་སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་བསམ་གཏན་དང་ཟག་མེད་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་པ་དུས་རྟག་ཏུ་བརྟུལ་ཞུགས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། བསྐལ་པ་ གསུམ་གྱིས་མ་བསྐལ་པའི་ཕོ་ཉ་རལ་གྲིའི་སོ་དང་འདྲ་ཞིང་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དག་པར་བྱེད། བདེ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བསོད་ནམས་འཕེལ་བར་བྱེད། རལ་གྲིའི་སོ་འདྲ་བ་འདི་དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་ཕོ་ཉ་དང་རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུ་བཀག་ནས། ལེགས་པར་འདུས་ནས་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་སྒྲུབ་ པ་པོ་ལ་བདེ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ས་དང་པོའི་ཡེ་ཤེས་འཐོབ་བོ། ། བསྐྱེད་རིམ་གྱིས་བཟླས་པ་དང་མཆོད་པ་དང་བསམ་གཏན་མེད་ཀྱང་དོན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལ་བསྐྱེད་རིམ་བཅོམ་པ་མའི་རྣལ་འབྱོར་གྲོགས་སུ་མི་འགྱུར།

The wise practitioner of the completion stage, having joined the avadhūtī and moved the little finger, abides perfectly in this absorption through the wisdom generated from the female messengers (dūtī). To which individual is this taught? It is not taught to those who are impure and merely please the deities of the generation stage. It is not taught to those who are mixed and meditate on both the generation and completion stages. It is taught to the yogi who is completely pure and has brought the vital wind (prāṇa) into the avadhūtī. This is a brief presentation of the cause—the individual—and the method, the path of direct perception, as well as the result: the concentration of the fruit and the untainted fruit. Regarding the preparation, the offering, and the main practice of the ascetic conduct (vrata), in order to demonstrate the subsequent conduct, it is said: "In place after place, by the messenger, the form, the characteristics, and the ascetic conduct." This means that if one possesses the characteristics of the color, shape, and behavior of the field-born messenger as described in the twenty-fourth chapter, then because she is born from the concentration and untainted state of a previous life, one should always practice the ascetic conduct. The messenger who is not separated by three eons is like the edge of a sword; she purifies karma and afflictions. She increases the merit of bliss and emptiness. Just as this is like the edge of a sword, by blocking the eighty innate natures with the messenger and gathering them well, the practitioner achieves the wisdom of the first bhūmi, the emptiness of bliss. Even without the recitation, offering, and concentration of the generation stage, if the collection of causes and conditions for the actual characteristic of the object is present, the yoga of the "Conqueror-Mother" (the completion stage) will not fail to be an aid.

དེ་བས་ན་སྔགས་སྲོག་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་ཆུད་པ་ དང་། ཕྱག་རྒྱ་ཡུལ་དམིགས་པའི་རྐྱེན་སྒྲུབ་པ་པོ་བསམ་གཏན་ཐོབ་པས་བདེ་སྟོང་གི་མཆོད་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་བརྟགས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་མཆོད་པ་འདི་ལས་ལྷག་པའི་མཆོད་པ་གཞན་མེད་ད་ལྟར་བསྟན་བཅོས་དོན་རྣམ་པར་ངེས་ཤིང་གཏན་ལ་ཕབ་པ་མངོན་སུམ་གྱི་ལམ་ཡིན་ནོ། ། གཙང་སྦྲ་གསུམ་གྱི་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་ལ་མཆོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་མཆོད་པ་རྫོགས་སོ། ། ། ། དངོས་གཞི་དང་རྗེས་རོ་མཉམ་པའི་ཐབས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ནི། ཕོ་ཉའི་ལམ་པ་དགའ་བའི་དད་པ་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། དངོས་གྲུབ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཡོད་ན། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔའི་ཟས་ལ་རྟག་ཏུ་ལོངས་སྤྱོད་ཅིང་སློབ་མ་ལ་ཡང་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རིག་པ་དང་། སྲོག་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་ཆུད་པའི་སྔགས་དང་། མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱག་རྒྱ་རྒྱུ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་ན་མཉམ་པར་གཞག་པའི་སྒྲུབ་པ་པོས་ གཟུགས་ཀྱི་རིགས་ཐམས་ཅད་དང་། སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱའི་རིགས་ལྔའི་ལྷ་མོ་ལ་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་ཞིང་བཟའ་བ་མ་ཡིན་པ་དོན་དམ་པར་མི་རྟག་གོ། ། བསམ་གཏན་གྱི་སྤྱོད་པ་བསྟན་ནས། ཞི་བའི་བཏུང་བའི་སྤྱོད་པ་ནི། ཕོ་ཉ་མོ་གཉིས་སྒྱུ་མ་དང་འོད་གསལ་བ་བསྒྲུབ་པ་ ལ་དོན་དམ་པ་དེ་ཉིད་དུ་དབྱེར་མེད་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་འདིར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཕོ་ཉ་མོ་ཁོ་ན་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྦྱོར་བའི་ལམ་བསྒོམ་པ་འདིས་འབྲས་བུ་ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔའི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པ་པོ་ལ་ཉེ་བར་གནས་སོ། །

Therefore, when the life-force mantra is contained within the avadhūtī and the practitioner, having attained concentration, establishes the mudrā as the objective condition, they thoroughly discern the offering of bliss and emptiness itself. There is no offering superior to this offering of the accumulation of wisdom; thus, this is the path of direct perception that definitively establishes the meaning of the treatises. The collection of causes for the three purities is called "offering," and thus the offering of the accumulation of wisdom is complete. Regarding the conduct of the method of equal taste during the main practice and the conclusion: if the practitioner of the messenger path possesses faith in joy, the absorption of accomplishment, and diligence toward the siddhi, they should constantly enjoy the food of the five sensory qualities and also bestow them upon the disciples. When all phenomena are known to be like an illusion, and the collection of causes—the mantra whose life-force is contained within the avadhūtī and the mudrā endowed with the proper characteristics—is complete, the practitioner in meditative equipoise should enjoy all forms and the goddesses of the five families of sound, smell, taste, and touch. In the ultimate sense, that which is not to be consumed is impermanent. Having shown the conduct of concentration, the conduct of the peaceful drink is as follows: regarding the accomplishment of the two messengers as illusion and clear light, although they are indivisible in ultimate reality, of the two aspects, here one meditates solely on the messenger who is like an illusion. By meditating on this path of union that is like an illusion, the practitioner draws near to the result: the first bhūmi, the "Extremely Joyful," and the siddhi of the five clairvoyances.

ཕོ་ཉ་གཅིག་པུ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་རིམ་གྱིས་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པས་རླུང་འགགས་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་ཐོབ་ཅིང་ཟག་མེད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པས་ཕོ་ཉ་རྣམས་ནི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ཞི་བ་བཏུད་པ་ བཤད་ནས། ཕོ་ཉའི་གཙང་སྦྲ་ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་མེད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ནི། དང་པོར་རྣལ་འབྱོར་དང་རྣལ་འབྱོར་མའི་མཚན་ཉིད་སྟོན་ཏོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ལེགས་སྦྱོར་དང་ཚུལ་ཅན་ནོ། ། དབུགས་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་དང་། རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུ་འགགས་ནས་སྦྱོར་བའོ། ། སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ དང་། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་སྤྱོད་ལམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཉིན་མོའི་སེམས་དང་སྣང་བ་དང་། མཚན་མོའི་སེམས་སྣང་བ་མཆེད་པ་དང་། སྲོད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་འཐོབ་པ་དང་། ནང་པར་གྱི་སེམས་ འོད་གསལ་བའི་བསམ་གཏན་དང་ལྡན་པ་དེས་རྒྱུད་ཀྱི་རིམ་པ་ལུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བཞི་དང་། རྩ་གསུམ་དང་། གནས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ཀུན་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། བསམ་གཏན་སྐྱེ་བའི་ཡན་ལག་རླུང་མེའི་དྲོད་ཅན་ལ་ཤ་སྟག་ཅེས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མིང་གིས་བརྟགས་ནས་འཁོར་ལོ་བཞི་བསྲེགས་པ་ དང་། སྤྱི་གཙུག་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཕབ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རིམ་པ་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པར་བྱ་བ་དང་། གསང་བའི་རིམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དགག་པར་བྱས་པའི་ལུས་ནི་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ས་དང་པོ་དངོས་ཡིན་ནོ། ། དེའི་དངོས་རྗེས་རོ་མཉམ་པའི་ཐབས་ནི། རྟག་ཏུ་སྔགས་བརྗོད་ པ་སྲོག་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་ཆུད་པ་དང་།

What is the nature of that single messenger? By receiving empowerment through the successive lineage of gurus, the winds are arrested and the bliss of concentration is attained. Through the realization of uncontaminated emptiness, the messengers possess the aggregate of uncontaminated discipline. Having thus explained the peaceful submission, the messenger’s purity—the conduct of the utterly unelaborate—is first shown through the characteristics of the yogi and yoginī. They are characterized by the excellent application of mudrās. The eighty innate natures and twenty-one thousand six hundred breaths are arrested through union. Through the gateways of generosity, discipline, color, shape, and conduct, there arises patience born from the cause of wisdom, as well as perfectly complete diligence. The daytime mind is the appearance, and the nighttime mind is the increase of appearance; the wisdom of dusk is the attainment of appearance, and the mind of dawn possesses the concentration of clear light. Through this, one must fully understand the stages of the tantra: the four cakras of the body, the three channels, and the twenty-four sites. Having designated the branches for the arising of concentration as "exclusively the heat of the fire-wind" according to the terminology of the treatises, one burns the four cakras. Then, having brought down the bodhicitta from the crown of the head, one causes the stage of wisdom to abide throughout the entire body. The secret stage, in which the body is negated by emptiness, is the actual first bhūmi of the wisdom of insight. The method for the equal taste of the actual and the subsequent is to constantly recite the mantra, causing the life-force to enter the avadhūtī.

རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་དགའ་བ་མཆོག་དགའ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའ་རྣམ་ཤེས་གསུམ། སྒྱུ་མ་འོད་གསལ་ཟུང་འཇུག་ཡེ་ཤེས་གསུམ། ངེས་པར་བརྟག་ཅིང་དབང་པོ་ལྔའི་མཚོན་ཆ་ཡུལ་ལས་འདའ་ཞིང་བསྒོམ་པར་མི་བྱ་བ་དང་། ཡེ་ཤེས་ སྐྱེས་པ་དང་། ཞིང་སྐྱེས་པ་དང་། སྔགས་སྐྱེས་གསུམ་ལ་ཁྲོ་བར་མི་བྱ་བ་དང་། མངོན་པར་བརྩོན་པའི་བདེ་སྟོང་ལས་འདའ་བར་མི་བྱ་བ་དང་། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པ་དང་དྲུག་ནི་དངོས་རྗེས་རོ་མཉམ་པ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོའོ། ། ཟག་མེད་ཀྱི་ ཤེས་རབ་ནི་གྲོལ་བའི་དོན་རྣལ་འབྱོར་གྱི་མངོན་སུམ་དང་དེའི་དོན་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་ཚོགས་ལ་སྤྱོད་ཅིང་། རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མ་འཁྲུལ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་འདི་དང་ལྷན་ཅིག་ས་སྟེངས་སུ་ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་མེད་ཀྱི་སྤྱད་པ་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་སྤྲོས་བཅས་དང་སྤྲོས་མེད་དང་ཤིན་ ཏུ་སྤྲོས་མེད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་གསུམ་བཤད་ནས། དངོས་གཞི་བརྟུལ་ཞུགས་ནི་གཉིས་ཏེ་ཕྱི་དང་ནང་ངོ་། ། ཕྱིའི་བརྟུལ་ཞུགས་ནི་ལྷའི་ཆ་བྱད་ལུས་མཚོན་རྩིས་བྱུག་པའོ། ། གདོང་བརྙན་གྱོན་ནས་ལྷའི་ཆ་བྱད་དུ་ཞུགས་པའོ། ། དེ་ཡང་ཉིན་པར་གསང་ཞིང་མཚན་མོ་ནམ་མཁའི་གོས་ཅན་དང་། ཡབ་གནག་པ་དང་། ཡུམ་དམར་བ་བསྒྱུར་བ་དང་། གླང་པོ་ཆེ་དང་སྟག་གི་པགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱོན་པ་དང་། བདེ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམས་པས་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དྲུག་སྤངས་པ་དང་། དོན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཧེ་རུ་ཀར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་དངོས་སུ་རུས་ པའི་ཕྱག་རྒྱ་ལྔ་དང་ལྡན་པ་དང་།

The yogic states are the three consciousnesses of joy, supreme joy, and coemergent joy; the three wisdoms of illusion, clear light, and union; the six consisting of the definitive examination of the weapons of the five senses, not transgressing the objects, not meditating [on them], the arising of wisdom, not being angry with the three—field-born, place-born, and mantra-born—never transgressing the bliss-emptiness of diligent application, and meditating on the coemergent bliss-emptiness. These are the aggregates of the uncontaminated absorption in which the actual, the subsequent, and the flavor are of one taste. Uncontaminated insight is the yoga of direct perception regarding the meaning of liberation, and it engages with the collection of the six clairvoyances. Free from conceptualization and unerring, one should practice the extremely unelaborated conduct together with this yoginī on this earth. Having thus explained the three conducts—elaborate, unelaborate, and extremely unelaborate—the actual discipline is twofold: outer and inner. The outer discipline is the attire of the deity, such as anointing the body with pigments and wearing masks to enter into the form of the deity. Furthermore, one should be secret by day and wear the garment of space by night; the father is black and the mother is red; one wears the images of elephant and tiger skins; and by meditating on bliss-emptiness, one abandons the six mudrās of the generation stage. Through the blessing of the actual Heruka as the specific characteristic of the object, one is endowed with the five actual bone mudrās.

མངོན་སུམ་གྱིས་རྒྱུད་དུས་ཀུན་དུ་བསྒོམ་པ་ནི། མཉམ་སྦྱོར་གྱི་རྒྱུད་ལས། དེ་ནི་རང་འབྱུང་བཅོམ་ལྡན་དཔལ། ། རྟག་ཏུ་ད་ལྟར་འབྱུང་བ་བཞིན། ། ཞེས་བཤད་དོ། ། རིགས་དང་རིགས་མ་ཡིན་པའི་བླང་དོར་མི་བྱེད། ། བསྐྱེད་རིམ་གྱི་སྤྱི་གཙུག་ བཅིང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དྲུག་སྤངས། འཁོར་ལོ་ལྔའི་ལྷའི་ཆ་བྱད་བྱས་པ་ནི། ཕྱིའི་བརྟུལ་ཞུགས་སོ། ། ཕོ་ཉའི་གཙང་སྦྲ་ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་མེད་ནི་མཆོག་ཡིན། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་བསྒོམ་པ་ཟླ་བ་ལྟ་བུའི་སྤྲོས་མེད་ནི་འབྲིང་ཡིན། སྤྲོས་བཅས་བསམ་གཏན་གྱི་དགའ་བདེ་བཞི་བསྒོམ་ པ་འཁོར་ལོ་ལྔའི་ལྷ་བསམ་གཏན་གྱི་སྣོད་གཅིག་ཏུ་ཟ་བ་ནི་གསུམ་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བའི་རིམ་པས་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་གྱི་དགའ་བ་བཞི་བསམ་གཏན་བསྒོམས་ནས། སྦྱོར་བའི་ལམ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བསྒོམས་ནས་ཕོ་ཉའི་གཙང་སྦྲ་ས་དང་པོ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བ་གཙང་སྦྲའི་རིམ་ པ་འདི་དག་བསྐྱངས་པས་ཚེ་གཅིག་ལ་གཙང་མ་དག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་རིམ་པ་མངོན་སུམ་གྱི་ལམ་གྱིས་མཐོང་ནས་དངོས་གྲུབ་ཅིའི་ཕྱིར་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ་འབྱུང་ངོ་། ། མཉམ་སྦྱོར་གྱི་རྒྱུད་ལས། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཐུ་དག་གིས། ། རང་བཞིན་གྱིས་ནི་དེ་འགྲུབ་བོ། ། ཞེས་གསུངས་ སོ། ས་དང་པོའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་ན་དེ་ཉིད་བསྡུས་པ་ནས་གསུངས་པའི་དངོས་གྲུབ་དང་། བདེ་མཆོག་མཉམ་སྦྱོར་ལས་གསུངས་པ་དང་། གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པ་དང་། དཔལ་མཆོག་དང་པོ་ལས་གསུངས་པ་དང་།

Regarding the meditation on the tantra at all times through direct perception, the Samayoga Tantra states: "That is the self-arisen, glorious Bhagavān, who always appears just as he is now." One does not engage in the acceptance or rejection of what is of the [Buddha] family or not. One abandons the six mudrās, such as the binding of the crown of the generation stage. Adopting the attire of the deities of the five cakras is the outer ascetic conduct. The utterly unelaborate purity of the messenger (dūti) is supreme. The moon-like unelaborate meditation on the illusion-like is middling. The third is the elaborated meditation on the four joys of concentration, eating the deities of the five cakras as a single vessel of concentration. By meditating on the four joys of the path of accumulation through the stages of birth, and then meditating on the path of preparation as illusion-like, the purity of the messenger arises as the unconditioned wisdom of the first bhūmi. By maintaining these stages of purity, one perceives the stages of the pure liberation of the single life through the path of direct perception; why then would accomplishment (siddhi) not arise? It will arise. As the Samayoga Tantra says: "By the power of the essential nature, it is accomplished by its very nature." When the wisdom of the first bhūmi arises, the accomplishments (siddhi) taught in the Tattvasaṃgraha, those taught in the Cakrasaṃvara Samayoga, those taught in the Guhyasamāja Tantra, and those taught in the Śrīparamādya will be attained.

རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ལས་གསུངས་ པའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱང་རྒྱུད་འདིར་བསམ་གཏན་གསུམ་གྱི་གཙང་སྦྲ་ཙམ་གྱིས་སྔགས་པས་འགྲུབ་སྟེ་ཕན་ཡོན་དང་པོའོ། ། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྤངས་པའི་གྲོལ་ལམ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བསྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལམ་ལ་དགའ་བས་ཀྱང་། གཙང་སྦྲ་གསུམ་པོ་རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ་མངོན་ སུམ་གྱི་ལམ་འདི་སྤྱད་ན། གྲོལ་བའི་ལམ་གྱི་ས་དང་པོ་འཐོབ་པའི་བསོད་ནམས་ཐ་མལ་པ་ཁ་ཅིག་གིས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ། ། ཕན་ཡོན་གཉིས་པའོ། ། ། ། དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་བདེ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པ་ས་དང་པོའི་མཚན་ཉིད་ཀུན་ནས་བསྒྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ པ་ས་བཅུའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཆུ་འཐུང་བ་ཉམས་པ་དག། སྡིག་པ་འཇིག། གྲོལ་བའི་ལམ་པའི་མིག་གིས་མཐོང་བ་དང་། རྣ་བས་ཐོས་པ་དང་། སྣས་བསྣམས་པ་དང་། ལྕེས་མྱངས་པ་དང་། ལུས་ཀྱིས་རེག་པས་ཀྱང་སྡིག་པ་ཀུན་ལས་གྲོལ་ནས། ཟག་མེད་ཀྱི་ལུས་ངག་སྐྱོན་མེད་པར་ འགྱུར་རོ། ། ཕན་ཡོན་གསུམ་པའོ། ། ། ། གང་ཞིག་སྤྱོད་པ་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་འདི་ལས་བརྩམས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་མི་འབྲལ་ཞིང་། མངོན་པར་དགའ་བའམ། བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཕན་ཡོན་བཞི་པའོ། ། དེ་ལྟར་ས་དང་པོ་ཐོབ་ནས་འཇིག་རྟེན་ པའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་ཕྱོགས་སྐྱོང་བ་བཅུ་ལ་གཏོར་མ་བྱིན་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཕྲིན་ལས་རྣམ་པ་བཞི་འཆོལ་བའི་གཏོར་མའི་ཆོ་ག་ནི་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ནས་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བྱའོ། །

Regarding the accomplishments (siddhi) taught in the Vajrabhairava [tantra], in this tantra the practitioner achieves them through the mere purity of the three concentrations (dhyāna); this is the first benefit. Furthermore, for those who delight in the path of yoga that meditates on the dharmamudrā—the path of liberation that abandons the karmamudrā—if they practice this path of direct perception, which is free from conceptualization and unerring, the merit for attaining the first stage of the path of liberation is such that some ordinary people are unable to describe it; this is the second benefit. The yogi who fully accomplishes the characteristics of the first stage—the pure primordial wisdom (jñāna) of the emptiness of bliss of glorious Heruka—drinks the water of the merit of the ten stages. Those whose [ordinary] experience has declined, their sins are destroyed. By the eyes of one on the path of liberation seeing, the ears hearing, the nose smelling, the tongue tasting, or the body touching [such a yogi], one is liberated from all sins, and the body and speech become stainless and untainted; this is the third benefit. Whoever practices this, from this life onward, will never be separated from the Tathāgatas in all future births and will be born in Abhirati or Sukhāvatī; this is the fourth benefit. Having thus attained the first stage, one should offer bali cakes to the four great worldly kings and the ten directional guardians, and perform the bali ritual for entrusting the four types of enlightened activity for the benefit of sentient beings, just as explained in the Vajraḍāka.

དེ་ལྟར་ས་དང་པོ་རང་དོན་རྫོགས་ནས་ས་གཉིས་པ་དྲི་མ་མེད་པ་ནས་ས་བཅུ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་ བར་གྱིས་གཞན་དོན་གྱི་སྤྱོད་པ་བསླབ་པ་ནི། ཟག་མེད་ཀྱི་མཆོད་པ་རྣམ་པར་དག་པ། སྤྲུལ་པ་བྱུང་བ་རྣམས། ཡན་ལག་དྲུག་ཅུ་སེམས་ཀྱིས་སྤྲུལ་ནས། བདག་ཉིད་གཙོ་བོར་བྱས་པ་དང་མཆོད་པ་དང་། བུམ་པ་བཞི་སངས་རྒྱས་སོགས་ཀྱི་ཡུམ་བཞི་དང་སྲས་དང་བཅས་པ་དཔའ་བོ་ཉི་ཤུ་ རྩ་བཞི་དང་། རྣལ་འབྱོར་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་བརྟེན་པ་གཞལ་ཡས་ཁང་སྤྲུལ་པ་དང་། གཡོ་བ་ལྷའི་སྤུན་དང་སྡུག་པ་དང་། དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་ལ་མཆོད་པར་བྱའོ། ། རྡུལ་ཚོན་དང་། གཟུགས་བརྙན་དང་། ལྷའི་ཆ་བྱད་བྱས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་ལས་འདས་པའི་སྒྲའི་ཚུལ་ངེས་པར་ འབྱུང་བ། དམ་ཚིག་སྤྱོད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། ། ཞེས་བྱ་བ་ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་མདོར་བསྟན་ནས་བརྒྱད་པར་བཤད་པ་ནི། ཟླ་བའི་འདུས་པ་མངོན་སུམ་གྱི་ལས་འདིར་འཇིག་རྟེན་པའི་སྤུན་དང་། བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་བསྟན་པར་མི་བྱའོ། ། སྔགས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་འོད་གསལ་བ་བསྒོམ་པ་ཡང་བསྟན་པར་མི་བྱའོ། ། སུ་ལ་བསྟན་ཞེ་ན། དམ་ཚིག་དང་ལྡན་པ་ལ་དག་བྱེད་ཀྱིས་ཟས་ཚོགས་འཁོར་དང་། སྔགས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། མན་ངག་འོད་གསལ་བ། གནས་ཅི་རིགས་པའི་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། བླང་དོར་གྱི་གང་ཟག་ བཤད་ནས། མཆོད་པ་དངོས་བཤད་པ་ནི། ཕོ་ཉ་གསུམ་མ་གཏོགས་པ་ཡུལ་གཞན་དང་སེམས་བདེ་བ་སྟོང་པ་མ་གཏོགས་པ་འདོད་ཆགས་དང་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པར་མི་བྱའོ། ། ཐར་པ་ས་བཅུ་འདོད་པས་ཕོ་ཉ་འདུས་མ་བྱས་བསྲུང་།

Thus, having perfected one's own welfare on the first ground, the training in conduct for the welfare of others—from the second ground, the Stainless, up to the tenth ground, the Cloud of Dharma—is as follows: one emanates with the mind the sixty branches of pure, untainted offerings and the emanated forms. Taking oneself as the principal, one makes offerings and emanates the four vases as the four Mothers of the Buddhas and their Sons, along with the twenty-four heroes and the thirty-six yoginīs who inhabit the celestial mansion. One should make offerings to the moving divine siblings, the beloved ones, and the heroes and heroines. Regarding the three maṇḍalas—those of colored powder, images, and the constructed forms of the deities—the manner in which the sound of the transcendent emerges is the maṇḍala of the Lord of the Ten Grounds, the domain of those who practice the samaya. Having thus given a brief presentation, the explanation in the eighth [chapter] is as follows: in this activity of the direct perception of the Moon Assembly, one should not teach it to worldly siblings, children, and so forth. One should also not teach the meditation on the mantra-like illusion and the mudrā of clear light. To whom should it be taught? It should be given to those who possess the samaya, who have received the empowerment of the appropriate place, and who have been purified by the feast gathering (gaṇacakra), the mantra-like illusion, and the pith instructions on clear light. Having explained the individuals who are to adopt or reject, the actual explanation of the offerings is as follows: except for the three messengers, one should not meditate on other objects or on desire, delusion, and so forth, apart from the bliss and emptiness of the mind. Those who desire the ten grounds of liberation should guard the unconditioned messengers.

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ འཕགས་བཞིན་དུ་འདུས་མ་བྱས་དང་། མི་འདའ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་བྱའོ། ། ཕོ་ཉ་མ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་སུ་ཞེ་ན། སྐྱེ་གནས་དམན་པ་བསམ་གཏན་དང་ཟག་མེད་ལས་མ་སྐྱེས་པས་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལུས་ལ་བསྙེན་བཀུར་གྱི་མཆོད་པ་མི་བྱའོ། ། བསྲུང་བའི་ཕོ་ཉ་གང་ཞེ་ན། འདུས་མ་བྱས་ཐོབ་པའི་མ་དང་སྲིང་མོ་ལ་སོགས་པའོ། ། འདུས་མ་བྱས་དེའི་འབྲས་བུ་ཅི་ཞེ་ན། རྒྱ་ཆེ་བ་ལྷའི་འཁོར་ལོ་དང་། ཟབ་པ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་འགྲུབ་བོ། ། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་དམན་པ་ལ་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། བསམ་གཏན་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་དཀའ་ཐུབ་ཟད་པར་ འགྱུར་རོ། ། བཅོམ་པ་མ་ལྷའི་བཤེས་གཉེན་ལྟ་བུ་དང་། རྟག་ཏུ་ངུའི་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་མོ་བཞིན་དུ་ལྷན་ཅིག་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་རྫས་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་མཆོད་པ་ བཤད་ནས། བརྟུལ་ཞུགས་ནི་རྣལ་འབྱོར་ལ་རྟག་ཏུ་ངུ་བདེ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱོད། རྐང་པ་བདེ་སྟོང་གི་ཆེད་དུ་འདོར་ལག་པ་བདེ་སྟོང་གི་ཆེད་དུ་བསྒྱུར་གཡོན་པའི་ཕྱེད་བདེ་བས་མཆོད། ལུས་ཀྱི་བདེ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པ་ནི། ཤིན་ཏུའམ་རྣམ་པར་གཡོ་བ་ ཞེས་བྱའོ། ། བདེ་སྟོང་གི་ཆེད་དུ་ཚིམ་ཞིང་ཟ། བདེ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བརྟུལ་ཞུགས་ལས་མ་ཉམས་ན་བརྟུལ་ཞུགས་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། སྒྲུབ་པ་པོ་ཟག་མེད་ཀྱི་དམ་ཚིག་ལ་བརྩོན་པ་དང་། ཟག་མེད་ཀྱི་རིགས་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། ཟག་མེད་ཀྱི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔའི་ཟས་ལ་སྤྱོད་པ་དང་།

A bodhisattva, like the noble Dharmodgata, should enjoy the unconditioned and the inexhaustible enjoyments. Who are the others, excluding the female messengers? Because they are of inferior birth and not born from the concentrations or the uncontaminated, one should not perform the offering of service to their bodies in the desire realm. Who are the protective messengers? They are the mothers, sisters, and so forth who have attained the unconditioned. What is the fruit of that unconditioned? It is the accomplishment of the vast divine wheel and, like the profound, the realization of emptiness. What is the fault in an inferior birth in the desire realm? The asceticism of the concentrations and the uncontaminated will be exhausted. Just as the Blessed One with the divine friend and the merchant’s daughter of Sadāprarudita entered into union together, thereby inducing the wisdom of the unconditioned; in that way, the determination of the collection of substantial causes and conditions has been established. Having thus explained the offerings of others, as for the ascetic conduct: the yogi always practices bliss and emptiness. For the sake of bliss and emptiness, he casts away his feet; for the sake of bliss and emptiness, he moves his hands; he makes offerings with the bliss of the left half. Meditating on the bliss of the body as emptiness is called "extreme" or "complete movement." For the sake of bliss and emptiness, he is satisfied and eats. If one does not fall from the ascetic conduct of bliss and emptiness, the ascetic conduct is perfected. The practitioner is diligent in the uncontaminated samaya, practices within the uncontaminated family, and partakes of the food of the five uncontaminated sensory qualities.

རིགས་ལྔའམ་རིགས་བཞི་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་རིགས་གཅིག་ཏུ་བསྒོམ་པ་ནི། ས་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་གྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ལ་མཆོད་ན་ཡུལ་གྱི་བསོད་སྙོམས་དོན་ཡོད་པ་ཟ་བར་ཡིན་ནོ། ། སྟོང་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་སྤྲོས་བཅས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ནི། ཤ་ལྔས་དཀྱིལ་འཁོར་གྲུ་གསུམ་ལ་ མངོན་སྤྱོད་བྱེད་པ་ཕྱིའི་སྦྱིན་སྲེག་གོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དཔའ་བོའི་ཟས་ཕྲིན་ལས་རྣམ་བཞི་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་དང་ལྡན་པས་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྲུལ་ལ། སྦྱིན་སྲེག་གི་བསྟན་བཅོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཕ་རོལ་གཞན་ལས་བྱུང་བ་བཞིན་དུ་ནང་གི་སྦྱིན་སྲེག་བྱ་བ་དང་། གཏུམ་ མོ་དྲོད་རྟག་ཏུ་བཟུང་བར་བྱས་ནས་ཕྲིན་ལས་རྣམ་བཞི་ཀུན་ལ་གཏུམ་མོ་དྲོད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བཞི་བསྲེགས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཕབ་པ་བསྲུངས་ན་བགེགས་མི་འབྱུང་བས་གསང་བའི་སྦྱིན་སྲེག་འདི་ལ་དངོས་གྲུབ་གཞན་དུ་འགྱུར་མི་སྲིད་དོ། ། ཆགས་པའི་ལམ་གྱི་སྦྱིན་སྲེག་ནི་བཅོམ་པ་ མ་ལྷའི་བཤེས་གཉེན་ལྟ་བུའི་ཕོ་ཉ་མཆོག་བཟང་པོ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྩོན་ཞིང་ལྷན་ཅིག་ལྡན་པ་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟག་ཏུ་ངུ་བཞིན་དུ་བཙུན་མོའི་བྷ་ག་ཐབ་ཁུང་གསང་བའི་རྡོ་རྗེ་དགང་གཟར། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་དགང་བླུགས་མ་ཆགས་དགའ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་ པས་དགའ་བྲལ་གྱི་རྗེས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། ། བླ་མའི་མན་ངག་གིས་དེའི་དོན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་ནས་བླ་ན་མེད་པའི་སྦྱིན་སྲེག་ཏུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་མཆོད་པ་དང་བསྟོད་པ་དང་བརྟུལ་ཞུགས་རྫོགས་ནས་འབྲས་བུ་དབང་བཞི་བསྒོམ་པ་ནི།

To meditate on the five or four families as a single unconditioned family is to attain the stages. When such accomplished yogis are honored, the alms of the field are consumed meaningfully. The elaborate conduct of one who has attained emptiness involves performing wrathful rites with the five meats in a triangular maṇḍala; this is the outer homa. Likewise, by means of the four activities, mantras, and mudrās, one emanates the maṇḍala of the body of Śrī Heruka. One should perform the inner homa according to the extensive treatises on homa found in other sources. By constantly maintaining the heat of caṇḍālī and burning the four cakras of the heat of caṇḍālī for all four activities, if one protects the descent of bodhicitta, obstacles will not arise; thus, in this secret homa, it is impossible for accomplishments not to occur. The homa of the path of passion involves a supreme messenger, such as the spiritual friend of the Bhagavatī, who is endowed with diligence in absorption. Like the Bodhisattva Sadāprarudita, the consort’s bhaga is the hearth, the secret vajra is the pouring ladle, and the bodhicitta is the filling ladle. Through the enjoyment of non-attached joy, one abandons the differentiation following the joy of cessation. By establishing the meaning of that through the guru’s pith instructions as emptiness, it becomes the unsurpassed homa. Thus, having completed the offerings, praises, and ascetic observances for the sake of others, one meditates on the result, the four empowerments.

རྡོ་རྗེ་སྤུན་ དཔའ་བོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་སྤུན་དང་། གཙོ་བོ་བདེ་མཆོག་ཕ་དང་། ཡུམ་དང་ལྷན་ཅིག་བདེ་མཆོག་ཉིད་དུ་ལྷའི་མིག་གི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ། ལྕེ་སྦོམ་ཞེས་བྱ་བ་དུང་ཅན་མའི་མཚན་ཉིད་དང་། མིག་དམར་སེར་ཞེས་བྱ་བ་པདྨ་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་། རྩུབ་བཅིང་ཞེས་བྱ་བ་རི་དྭགས་ཅན་གྱི་ མཚན་ཉིད་དང་། སྤུ་ནི་དམར་སེར་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཕྲེང་བ་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་མི་སློབ་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་བསྐྱེད་པའི་ལྷ་མོ་ནི་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོའི་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་དགུ་པ་ལས་བཤད་པའོ། ། ། ། དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་བཞི་བསྐྱེད་པ་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་ནི། དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་ཆུད་ པའི་བཟླས་པ་དང་། བདེ་སྟོང་གི་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་དགའ་བ་ལ་དྲན་པའི་ངེས་པ་དྲངས་ནས་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པས་གནས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའམ་མཁའ་འགྲོ་མ་སྤྱོད་པ་མངོན་ཤེས་དང་། གྲོལ་བ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་མངོན་སུམ་གྱི་འབྲས་བུ་སྟེར་བ་དུང་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། ། རྗེས་སུ་རྣལ་འབྱོར་འདོད་པའི་དོན་དངོས་གྲུབ་ཀུན་བསྒྲུབས་ན་རྩ་བའི་སྔགས་སྲོག་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་ཆུད་པ་ཟློས་ཤིང་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིད་ནང་དུ་ཆུད་པའི་སྔགས་འདི་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་པདྨ་ཅན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། ། ཤིན་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་ནི་སྒྲུབ་ པ་པོ་དངོས་གྲུབ་ལ་བརྩོན་པ་རྒྱུའི་རྐྱེན་དང་། སྔགས་ཡིད་ནང་དུ་ཆུད་པ་མཚུངས་པ་མེད་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དང་། ཕྱག་རྒྱ་དང་ལྡན་པ་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ལས་གལ་ཏེ།

Vajra Brothers When the twenty-four heroes are seen as brothers, and the principal deity Cakrasaṃvara is seen together with the consort as Cakrasaṃvara himself through the superknowledge of the divine eye, at that time: the one called "Thick Tongue" has the characteristics of the Śaṅkhinī; the one called "Reddish-Yellow Eyes" has the characteristics of the Padmāvatī; the one called "Rough and Bound" has the characteristics of the Mṛgī; and the one called "Hair is Reddish-Yellow" has the characteristics of the Mālinī. These goddesses who generate the emptiness of no-more-learning are explained in the fifty-ninth chapter of the Vajraḍāka. Regarding that, the sequence of the generation of the four yogas is as follows: the recitation that enters the avadhūtī, which is the cause of all accomplishments; and having induced the certainty of mindfulness in delighting in the conduct of bliss and emptiness, one is perfectly endowed with direct valid cognition. This is the Śaṅkhinī who bestows the result of the direct yogic perception of the twenty-four sites or the conduct of the ḍākinīs and liberation. If one accomplishes all the desired accomplishments of the subsequent yoga, one recites the root mantra that enters the life-force in the avadhūtī. This mantra arises from the internalization of the result of the three worlds—the vessel and its contents—and it is the entering into union with the Padmāvatī. As for the supreme yoga: the practitioner striving for accomplishment is the causal condition; the peerless internalization of the mantra in the mind is the immediately preceding condition; and the possession of the mudrā is the objective condition. If—

ཚོགས་པ་མ་ཚང་ན་ཡུལ་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཕྱག་རྒྱ་རི་དྭགས་ཅན་ལྟ་བུ་དང་བྲལ་ན། ཡིད་ནང་དུ་ཆུད་པའི་གསང་སྔགས་ ཀྱི་ལུས་ཅན་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་སེམས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱིན་གྱིས་མི་བརླབ་བོ། ། སྐྱེ་བའི་དུས་ཇི་སྲིད་དྲོ་བའི་བྱ་བ་དག་ཅེས་བྱ་བ་གཏུམ་མོ་དྲོད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཕབ་པས་དབང་པོ་བདག་པོའི་རྐྱེན་དང་བཞི་ཚོགས་ན་ཤིན་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། ། རྣལ་འབྱོར་འདོད་པའི་ དོན་ཟུང་འཇུག་གི་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་ནི། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་མཐོང་རྣམས་ཀྱིས། ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་ངེས། ། ཞེས་བྱ་བ་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འབྲས་བུ་མི་སློབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ནོ། ། རྒྱུད་བདེ་མཆོག་གི་ལུགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་མངོན་སུམ་གྱི་ལམ་ལ་ བརྟེན་ནས་ཚོགས་ལམ་ཡང་སྣོད་གཅིག་ཏུ་ཟ་བ་དང་། སྦྱོར་ལམ་ཞི་བའི་བཏུང་བ་དང་། མཐོང་ལམ་ཕོ་ཉའི་གཙང་སྦྲ་དང་། བསྒོམ་ལམ་གཞན་དོན་གྱི་བརྟུལ་ཞུགས་དང་། མི་སློབ་པའི་ལམ་ལ་དུང་ཅན་མ་དང་། རི་མོ་ཅན་དང་། ཕྲེང་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་རྣལ་འབྱོར་མ་ བཞི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་བཙུན་མོ་རིན་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་བའི་རེག་བྱའི་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་མི་སློབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་མངོན་སུམ་སྐྱེ་བར་གསུངས་སོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་ལམ་དེ་ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་གང་ཞིག་སྡང་ན་ཁྱིའི་སྐྱེ་གནས་དང་། སྨེ་ཤ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། མངོན་སུམ་གྱི་ལམ་ བོར་ནས་ལྷའི་འཁོར་ལོ་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསྒོམས་ཀྱང་ཆུ་བསྲུབས་པ་ལས་མར་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པར་ཟད་དོ། །

If the assembly is incomplete and one is separated from the object-condition of the mudrā, such as the "deer-like" woman, the yogin who possesses the body of Secret Mantra with the mind withdrawn within will not be blessed to realize the emptiness of the mind. As long as the time of birth [is not reached], the activities of "warmth"—namely, the descent of the bodhicitta of heat through inner heat (caṇḍālī)—together with the dominant condition of the sense faculties, form a fourfold assembly, whereby the Great Yoga is realized. The Great Yoga of the union of the desired goal is described as: "Those of great intelligence who see [reality] ascertain all aspects simultaneously." This is the resultant non-learner wisdom (aśaikṣa-jñāna) that knows all conditioned and unconditioned phenomena. In the system of the Cakrasaṃvara Tantra, relying on the path of direct perception through the four mudrās, it is taught that the path of accumulation is eating from a single vessel; the path of preparation is the drink of peace; the path of seeing is the purity of the messenger (dūtī); the path of meditation is the ascetic conduct for the sake of others; and on the path of no-more-learning, the four yoginīs known as Śaṅkhinī, Rūpiṇī, and Mālinī are like the precious queen of a universal monarch. From the emptiness of their tactile contact, the direct perception of the yoga of no-more-learning arises. If anyone feels hatred toward a yogin abiding on such a path, they will be reborn as a dog or a butcher. If one abandons the path of direct perception and meditates on the equipment of merit through the mandala of deities, it is like churning water to produce butter—it will only result in exhaustion and affliction.

བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཐོས་པ་དང་འཛིན་པ་དང་། མཆོད་པ་བྱེད་པ་ནི་ཚེ་འདི་ལ་མཆོད་པ་ལ་བརྩོན་པས་མཆོད་པར་འགྱུར་རོ། ། མེ་ལ་སྦྱིན་ སྲེག་སྦྱོར་དང་ལྡན། ། བཟླས་པ་ཡིས་ནི་བག་ཆགས་ཟད། ། ཅེས་འཚོ་བའི་རྒྱུར་གསུངས་སོ། ། རྣལ་འབྱོར་གཞན་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་བརྟེན་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཉེས་དམིགས་བཤད་ནས་ཕན་ཡོན་བཤད་པ་ནི། སེམས་ ཀྱི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་དཔའ་བོ་ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་ན་གནས་སམ་རིགས་ངན་ཀླ་ཀློ་ཡིན་ཡང་ཡུལ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་སུ་རྟག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་གཟུང་བའི་ཕྱིར། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱག་གཡས་པ་གསེར་གྱི་མདོག་ ཅན་བརྐྱང་ནས་བྱིན་གྱིས་རློབ་བོ། ། ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་དྲུག་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ལྟར་རྫོགས་རིམ་གྱི་འཁོར་ལོ་བཤད་ནས། ཉེ་བའི་སྙིང་པོའི་སྔགས་ཀྱི་ལས་ཚོགས་བཤད་པ་ནི། དེ་ནས་གཞན་ཡང་བཤད་བྱ་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མཁའ་འགྲོ་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ དང་དཔའ་བོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོ་འདི་དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་ས་གཡོ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཕན་ཡོན་ནོ། ། སྔགས་འདི་ལས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་དང་། དངོས་གྲུབ་གསུམ་བསྐྱེད་པ་ནི་འབྲས་བུའོ། ། སྔགས་འདི་ནི་གསང་སྔགས་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡབ་ཀྱི་ཉེ་སྙིང་ངོ་། ། འདིས་ཀྱང་ཕྲིན་ལས་རྣམ་ བཞི་བྱེད་པར་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་གསུམ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན། ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔགས་སུ་གྲགས་པ་ཡིན་པ་ནི་ཕན་ཡོན་ནོ། །

The accumulation of merit consists of hearing, retaining, and making offerings. By being diligent in making offerings in this life, one will become an object of offerings. It is said: "Endowed with the application of fire offerings, through recitation, habitual tendencies are exhausted." Thus, it is taught as the cause of livelihood. Even if other yogis rely on the accumulation of merit, it will be useless for the continuum of the accumulation of wisdom. Having thus explained the faults, the benefits are explained: Even if a hero who realizes the emptiness of the mind dwells in a borderland or is of low caste or a barbarian, that land is a buddha-field. In order to embrace sentient beings who possess the family of bodhisattvas, the Blessed One then extends his golden-colored right hand and bestows blessings. This is the commentary on the forty-sixth chapter. Having thus explained the cakras of the completion stage, the explanation of the ritual activities of the near-essence mantra is as follows: "Furthermore, that which is to be explained next..." Thus it is said. The benefit is that by merely recollecting this essence of all thirty-seven ḍākinīs and twenty-five heroes, the earth is made to tremble. The result is that this mantra performs all activities and generates the three accomplishments. This mantra is called the "Great Secret Mantra," the near-essence of the Father. By means of this, one accomplishes the three accomplishments for those who wish to perform the four activities. The benefit is that it is renowned as the mantra of all deities.

འབྲས་བུ་ནི་ས་འོག་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་གང་ཅུང་ཟད་ཡོད་པའི་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབས་པའི་འབྲས་བུའོ། ། ཡབ་ཡུམ་གྱི་སྙིང་ པོའི་ཕན་ཡོན་དང་འབྲས་བུ་དང་། ཡབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་ཕན་ཡོན་དང་འབྲས་བུ་བཞི་བཤད་ནས་དཔའ་བོ་དང་མཁའ་འགྲོ་མའི་གནས་འབྱུང་བ་བཞི་དང་རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་དུ་གཞལ་ཡས་ཁང་བསྐྱེད་ལ་མཁའ་འགྲོ་མ་བཞི་དང་། ལྷ་མོ་བཅུ་གཉིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡབ་ཡུམ་དང་བཅུ་བཞི་ཧཱུཾ་ ལས་སྐྱེས། དཔའ་བོའི་མཆོག་བུམ་པ་བཞི་ཧ་ཧ་ཧེ་ཧེ་ལས་སྐྱེས། ། ཨོཾ་ལས་སྐུའི་འཁོར་ལོ་སྐྱེས། ཨཱཿལས་གསུང་གི་འཁོར་ལོ་སྐྱེས། ཧཱུཾ་ལས་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྐྱེས། འཁོར་ལོའི་གནས་སུ་བཞུགས་པའི་ལྷ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལ་གོ་ཆ་བསྐོན་དབང་བསྐུར། ཡེ་ཤེས་སེམས་ དཔའ་གཞུག། བདུད་རྩི་མྱང་རྟག་ཏུ་མཆོད་དངོས་གྲུབ་འདོད་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་གཞག་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་རྒྱུར་སྔགས་ཀྱི་བཟླས་པ་བྱ། ཡབ་ཡུམ་གྱི་སྙིང་པོ་དང་ཉེ་སྙིང་གི་འཁྲུལ་འཁོར་བྱ་བ་ཞེས་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་དང་། དཔའ་བོ་བྱེ་བས་ཀྱང་གསུངས་སོ། ། ལྷ་ འདི་རྣམས་ད་ལྟར་འཛམ་བུའི་གླིང་ན་བཞུགས་སམ་ཞེ་ན་ཁྱིམ་དང་གནས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་དང་། ཉེ་བའི་གྲོང་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་གནས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་མདུན་དུ་མཁའ་འགྲོ་མ་རེ་རེ་ལ་འཁོར་བྱེ་བ་བྱེ་བས་བསྐོར་ནས་བཞུགས་པས་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་བསྒོམ་པ་དང་བཟླས་པས་དངོས་གྲུབ་ཀུན་ སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་དགེ་ཞིང་ཤིས་པའི་ལམ་ཡིན་ནོ། ། ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་བདུན་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དངོས་གྲུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ལེའུ་བཤད་ནས།

The result is the accomplishment of all the siddhis whatsoever that exist within the three worlds, such as the subterranean realms and so forth. Having explained the benefits and results of the heart mantras of the Father and Mother, and the benefits and results of the Father’s heart mantra, one should generate the celestial mansion upon Mount Meru and the four elements, which are the abodes of the heroes and ḍākinīs. The four ḍākinīs and the twelve goddesses, together with the Blessed One in union, making fourteen, are born from the syllable HŪṂ. The four supreme heroes of the vases are born from HA HA HE HE. The body wheel is born from OṂ, the speech wheel from ĀḤ, and the mind wheel from HŪṂ. The sixty-two deities residing in the locations of the wheels are donned in armor and empowered. The wisdom beings are invited to enter. One should taste the nectar and constantly make offerings. Those who desire siddhis should rest in meditative absorption and perform the mantra recitation as the cause of accomplishment. This practice of the yogic exercises of the heart and near-heart mantras of the Father and Mother was taught by tens of millions of former Buddhas and tens of millions of heroes. If one asks whether these deities currently reside in Jambudvīpa: they reside in the twenty-four sacred sites, the eight secondary towns, and so forth, in the thirty-seven locations. In each of these, a ḍākinī resides surrounded by a retinue of tens of millions. Through the meditation and recitation of the generation stage, all siddhis are produced; this is a virtuous and auspicious path. This is the commentary on the forty-seventh chapter. Having explained the chapter on the branches of accomplishment:

ཐུན་མོང་གི་འཁོར་ལོ་ལེའུ་བཅུ་དྲུག་བཤད་པ་ནི། དེ་ནས་གཞན་ཡང་བཤད་བྱ་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། ། དེ་ལ་དང་པོ་ལུགས་ སུ་བླུགས་པའམ། འབུར་དུ་བརྐོས་པའམ། སྐུ་གཟུགས་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་དང་ལྡན་པའི་རས་རིས་སམ་མིའི་རུས་པ་ལས་འབུར་དུ་བརྐོས་པ་ལས་དང་པོ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་རྟག་ཏུ་བཅང་། མཆོད་པ་བདུད་རྩི་ལྔས་བྱ། མིའི་ཤ་སྐམ་གྱི་བདུག་པས་བདུགས་ན་བླ་ན་མེད་པའི་ དངོས་གྲུབ་དང་རྒྱལ་སྲིད་ཉིད་ཀྱང་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ། དེ་ལྟར་ལས་དང་པོ་བཤད་ནས། མཚན་མ་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཕྱིས་འཆད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་གླང་པོ་ཆེའི་པགས་པ་ལ་སོགས་པ་མཚན་མ་ཐོབ་པས་ཞག་བདུན་དུ་རས་རིས་ཀྱི་མདུན་དུ་བསྒྲུབས་ན་དངོས་གྲུབ་ འགྲུབ། གལ་ཏེ་མ་གྲུབ་ན་ཡང་རྣལ་འབྱོར་མ་དང་བླ་མའི་རྒྱུད་ལ་གནས་སྐྱེས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་ནས་གྲུབ་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་མདོར་བསྟན་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། མཁའ་བསྒྲུབ་གླང་པོ་ཆེའི་པགས་པ་ལ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱལ་མཚན་གྱི་གོས་ ལ་བྲིའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རས་རིས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གོ་སླའོ། ། རེངས་པར་བྱེད་པ་རྡོ་ལེབ་ལ་བྲི་བ་དང་། ཅེ་སྤྱང་མོའི་པགས་པ་ལ་བྲི་བའི་བར་ནི་བྲིས་སྐུ་ལ་རབ་གནས་བྱའོ། གསེར་དངུལ་ལ་སོགས་པ་ལུགས་མ་དང་། རྡོ་ལེབ་ལ་སོགས་པ་ལ་འབུར་དུ་བརྐོས་པ་དང་། ཤིང་ངམ་རུས་ པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྐོ་བའི་བྱེ་བྲག་དང་། ས་དཀར་བ་དང་། སེར་བ་དང་། དམར་བ་དང་། གནག་པ་ལས་བྱས་པའི་ལྡེར་སོ་ལ་རབ་གནས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་རབ་གནས་བཤད་ནས། ཚོན་རྩི་ནི། དྲི་ཆེན་ཆུ་དང་ཞག་དང་ཁྲག། ཅེས་བྱ་བ་ནས།

Regarding the explanation of the sixteen chapters of the common cakra: it is said, "Furthermore, that which is to be explained next..." In this regard, first, a beginner yogi should constantly carry an image cast in metal, carved in relief, or a cloth painting of a form endowed with the major and minor marks, or one carved in relief from human bone. One should perform offerings with the five amṛtas. If it is fumigated with the incense of dried human flesh, the unsurpassed accomplishment and even sovereignty itself will be attained. Having thus explained the stage for beginners, for the yogi who has subsequently attained the signs, if they practice for seven days before the cloth painting while possessing the signs such as an elephant hide, the accomplishment will be achieved. Even if it is not achieved, the ḍākinīs who dwell in the continuum of the yoginīs and the Guru will provide instruction, and the accomplishment will be achieved. Having thus given the brief summary, the detailed explanation begins from "The sky-accomplishment should be done on an elephant hide" up to "It should be drawn on the cloth of a victory banner." These twenty-one cloth paintings are easy to understand. Regarding the paralyzing [rites], from "drawing on a flat stone" up to "drawing on a jackal skin," these painted images should be consecrated. Consecration should also be performed on cast images made of gold, silver, and so forth; on relief carvings on flat stones and the like; on various carvings in wood or bone; and on clay statues made from white, yellow, red, or black earth. Having thus explained the consecration, the pigments are described as: "Feces, urine, grease, and blood..." and so forth.

ཆོ་ག་བཞིན་དུ་སྐུ་གཟུགས་བྲི། ། ཞེས་བྱ་བ་གོ་ སླའོ། ། མིའི་སྐྲ་ལས་པིར་དང་ཐིག་སྐུད་བྱ་བ་དང་། མིའི་རོའི་གནས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་ལྷ་བཤོས་བྱ་བ་དང་། དེར་ནི་ཕྱུགས་བདུན་དབུལ་བར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་མཆོད་པའི་རྫས་གོ་སླའོ། ། སྣ་ཚོགས་ཕྱག་རྒྱའི་མཆོད་པ་ཡིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནས། འདི་ནི་གོ་ཆའི་རིམ་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ རབ་གནས་བསྒྲུབ་པའི་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བྱ་བ་སྟེ་གོ་སླའོ། ། རབ་ཏུ་གནས་པའི་དུས་དག་ཏུ། ། ཉིས་འགྱུར་ཚོགས་པ་བསགས་བྱས་ཏེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཆུན་འཕྱང་དག་གིས་རྣམ་པར་བརྒྱན། ། ཞེས་པའི་བར་ནི་རབ་གནས་ཀྱི་རྫས་དབུལ་བ་སྟེ་གོ་སླའོ། ། དོན་དྲུག་པ་ལྷ་ ལ་དབང་བསྐུར་བའི་བུམ་པ་ནི། རས་ཀྱིས་མགུལ་བ་བཅིངས་པ་བདུད་རྩི་ལྔ་དང་གསེར་དང་དངུལ་དང་། མུ་ཏིག་དང་། བྱི་རུ་དག་དང་དུང་སྟེ་རིན་པོ་ཆེ་ལྔ་དང་། ཐབས་ཀྱི་སྨན་ལྔ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྨན་ལྔ་སྟེ་བཅུ་དང་། ག་བུར་དང་ཙནྡན་ལ་སོགས་པ་དྲིའི་བྱེ་བྲག་དང་། ཨརྒྷའི་སྣོད་ ཙུ་ཏའི་ཤིང་དང་། ཙམ་པ་ཀའི་ཡན་ལག་དང་ལྡན་པ་དང་། བུམ་པའི་ནང་དུ་ཐབས་ཀྱི་སྨན་ཨམྦུ་ཙམྦུ་དང་། ཀ་དམྤ་དང་། བིལྦ་དང་། བཱི་ཛ་པཱུ་ར་དང་། བ་ལ་མོ་ཏ་དང་། དྲུག་པ་ནི་དཉྫ་དཉྫ་དང་། བདུན་པ་ཀེ་རི་ཀརྣི་ཀ་དང་། བརྒྱད་པ་ཨེ་ན་ར་བི་ད་དང་། དགུ་པ་ཧ་ས་དེ་བ་དང་། བཅུ་པ་ཙམ་བུ་སྟེ་སྨན་རྣམས་བུམ་པར་བཅུག་ལ། སྐུའི་སྨན་ཨི་མ་ན་དང་། གསུང་གི་སྨན་ཛཱ་ཏི་ཕ་ལ་དང་། ཐུགས་ཀྱི་སྨན་གླ་གོར་ཞོ་ཤ་དང་བཅས་པས་སྐུ་ཁྲུས་གསོལ་བ་དང་དབང་བསྐུར་རོ། །

"Draw the image according to the ritual" is easy to understand. Regarding "making the brush and the marking thread from human hair," and "making the sacrificial cake from the twenty-four sites of a human corpse," and "there, one should offer the seven livestock," the offering substances are easy to understand. From "with the offering of the various mudrās" up to "this is the sequence of the armor" refers to performing the gaṇacakra for the consecration, which is easy to understand. From "at the time of the consecration, having accumulated twice the assembly" up to "adorned with hanging tassels" refers to the offering of the substances for the consecration, which is easy to understand. Regarding the sixth point, the vase for the empowerment of the deity: the neck is bound with cloth; it contains the five nectars (amṛta) and the five precious substances—gold, silver, pearl, coral, and conch; the ten medicinal substances consisting of the five medicinal substances of method and the five medicinal substances of insight; and various types of fragrances such as camphor and sandalwood. The vessel for the argha water is provided with the wood of the cūta tree and the branches of the campaka tree. Inside the vase, the medicinal substances of method are placed: ambuja, kadam̐pa, bilva, vijapūra, balamoda, and sixth, dhanjadhajña; seventh, kerikarnika; eighth, enaravida; ninth, hasadeva; and tenth, cam̐bu. These medicinal substances are placed in the vase. Then, the body-medicine imananda, the speech-medicine jātīphala, and the mind-medicine śrīphala are used to perform the ritual bathing and the empowerment.

ཆུའི་དབང་བསྐུར་བའི་རྗེས་ལ་གསེར་གྱི་མཆོད་ཕྱིར་ཐོགས་ཅོད་པན་དང་བཅས་པ་ དང་ཕྱག་རྒྱ་དྲུག་གིས་བརྒྱན་ནས། ལྷ་ལ་ན་བཟའ་གསོལ་ཏེ། སྒྲུབ་པ་པོ་རྣམས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་གཅེར་བུས་གར་བྱེད་ཅིང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་རབ་གནས་བྱས་པའི་ལྷ་ལ་དད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་དུས་གསུམ་དུ་མཆོད་པའམ། ཚེས་བཅུའམ་ཡར་ངོ་མར་ངོའི་ ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ་མཆོད་པར་བྱའོ། ། གོ་ཆ་བསྐོན་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་གཞུག་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་དང་། བདུད་རྩི་མྱང་བ་དང་། སྤྱན་དབྱེ་བ་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ཞལ་དབྱེ་བ་ན་བཟའ་གསོལ་ལ་ཡོ་བྱད་དབུལ། དེ་ནས་མཆོད་པ་རྒྱས་པ་བྱ་བ་ཁ་བསྐང་ངོ་། ། ལེའུ་བཞི་ བཅུ་རྩ་བརྒྱད་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ལྟར་རབ་གནས་བཤད་ནས་དབང་བསྐུར་བའི་འཁོར་ལོ་འཆད་པ་ནི། དེ་ནས་གཞན་ཡང་བཤད་བྱ་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་དུ་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པ་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལེའུ་དང་པོ་རོ་མཉམ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ དམ་པ་འདིར་དབང་བསྐུར་བས། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྙིང་པོ་ལྷ་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་པའི་ལེའུ་འདིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་མདོར་བསྟན་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ། ཤིན་དུ་མཉམ་གཞག་སྒྲུབ་པ་པོས། ། ཞེས་པ་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་བསྟན་ཏོ། ། སྤྲང་ མི་མཚལ་དང་ག་བུར་བཅས། ། ཞེས་བྱ་བས་གསང་བའི་དབང་བསྐུར་བ་དངོས་ཏེ་སྦྲང་རྩི་ནི་མི་བསྐྱོད་པའོ། ། མཚལ་ནི་རང་འབྱུང་ངོ་། ། ག་བུར་ནི་བྱང་སེམས་སོ། ། ཙནྡན་དམར་ནི་ཤ་ཆེན་ནོ། །

Following the water empowerment, [the practitioner] is adorned with the golden yajñopavīta and crown, as well as the six mudrās. Having offered garments to the deity, the practitioners, with naked minds free from conceptualization, perform a dance. With a mind of emptiness, they should make offerings at the three times, or on the tenth day, or on the fifteenth day of the waxing or waning moon, preceded by faith in the deity consecrated through the ritual of consecration (pratiṣṭhā). Then, the donning of armor, the entry of the jñānasattva, the empowerment, the tasting of amṛta, and the opening of the eyes, ears, nose, and mouth should be performed. One should offer garments and ritual requisites. Thereafter, the extensive offerings are to be supplemented. This is the commentary on the forty-eighth chapter. Having thus explained the consecration, the explanation of the empowerment wheel is as follows: "Furthermore, that which is to be explained next..." is stated. By conferring empowerment here in this supreme maṇḍala of equal taste—the first chapter of the Root Tantra for achieving accomplishments in all maṇḍalas—this chapter, which summarizes the birth of all the deities who are the essence of the maṇḍala, is included. Having thus presented the brief overview, the detailed explanation is given by the single verse beginning: "The practitioner, in profound meditative equipoise..." This indicates the individual who is the support. "With honey, vermilion, and camphor..." refers to the actual secret empowerment. Honey is Akṣobhya. Vermilion is the self-arisen. Camphor is the bodhicitta. Red sandalwood is the "great flesh" (mahāmāṃsa).

སྦྱར་བ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་གོ་ཆའི་ལྷའི་རིགས་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ནང་ དུ་བུམ་པ་བཞིའི་གནས་སུ་བཞག་ནས། ཁ་ཟས་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཏུ་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་དུ་འགྱུར་རོ། ། ཚོགས་ཀྱི་ལྷ་དེ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རྡོ་རྗེ་ཀུན་འཁོར་དང་མཆོག་གཙོ་བོ་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པའོ། ། བཅུད་ལེན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ་གསུམ་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས། གྲོལ་བའི་ལམ་པས་སྦོམ་པོ་མཐེབ་མོ་དང་། མཐའ་ལྟག་སྲིན་ལག་གི་རྩེ་མོ་སྦྱར་ནས་རྣལ་འབྱོར་པས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རིག་པས་བཏུང་བར་བྱའོ། ། ཆགས་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། རྡོ་རྗེ་གདན་བཞི་ལས་སྦོམ་པོ་མཐའ་ལྟག་བྷ་ག་ རྩེ་སྦྱར་བ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་ར་ཕྲད་ནས་བདེ་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རིག་པས་རྟག་ཏུ་སྤྱད་པའོ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་གཉི་ག་ལ་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་སྲོག། ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་སོད་པ་དང་དབང་པོ་བདག་པོའི་རྐྱེན་བསམ་གཏན་ཐོབ་ནས་ཆགས་ལམ་གྲོལ་ལམ་གཉི་ག། ཡུལ་རོ་དང་རེག་བྱ་ཡིན་ པས་སྒྱུ་མར་འགྲོ་བ་ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ། ། དཔེར་ན་མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་རི་བོ་བ་དི་ར་ལས་རྩྭ་སོ་མ་ན་བཏུས་ནས་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱིའི་བྱ་ཀ་ར་གི་ཝང་ཡོད་པའི་བ་སེར་མོའི་པགས་པར་བཏུམས་ནས་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྔགས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་གང་ཟག་གིས་འཐུངས་པས་སྲིད་པའི་ཏིང་ངེ་ འཛིན་ཐོབ་པའི་དཔེ་དེ་བཞིན་དུ། བདུད་རྩི་ལྔ་མྱངས་ན་དངོས་གྲུབ་རྟག་པ་འདུས་མ་བྱས་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། གལ་ཏེ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་མ་རྟོགས་ན་མི་འཆི་བར་ཚེ་རིང་བ་དང་ནད་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་གོ། །

Regarding the application: within the wheel of the assembly of the family of deities of Vairocana and the armor, one places [the substances] in the locations of the four vases. They will then become an alchemy of essence, the supreme of all foods. If one asks what those deities of the assembly are like: they are the Vajra Universal Retinue and the Supreme Lord, adorned with all the ornaments of the vajra. If one asks how they become an alchemy of essence: having been blessed by the three syllables OṂ ĀḤ HŪṂ, the yogi who has entered the path of liberation should drink them with the awareness that they are like an illusion, joining the tips of the thumb and the ring finger. Regarding the path of passion: according to the Vajra Four Seats, the thumb and ring finger are joined at the bhaga, meeting in the avadhūtī; by perceiving the bliss as like an illusion, one should always engage in it. For both types of yogis, the immediate condition is the life-force entering the avadhūtī. Having attained the concentration of the dominant condition of the lord of the senses, both the path of passion and the path of liberation take the objects of taste and touch as their domain; thus, they will undoubtedly become illusion-like. For example, just as a non-Buddhist might gather fresh grass from Mount Badira, wrap it in the skin of a yellow cow from Vārāṇasī that possesses the bezoar of a karka bird, and bless it with Vedic mantras—whereby a person drinking it attains the meditative absorption of existence—in the same way, if one tastes the five nectars, one will attain the permanent, unconditioned accomplishment. If one does not realize them as being like an illusion, one will become long-lived and free from disease, and will engage in all the worldly accomplishments.

དེ་ལྟར་ཞི་བའི་བཏུང་བ་སྒྱུ་མ་ ལྟ་བུར་རྟོགས་ནས་སྔགས་འབུམ་བཟླས་ན་དཀྱིལ་འཁོར་བྱར་རུང་། གཉིས་པ་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བ་མཆོད་པ་བཞི་རྡོ་རྗེའི་རིགས་ལ་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པ་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ལ་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། པདྨའི་རིགས་ལ་སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། ལས་ཀྱི་རིགས་ལ་འོད་གསལ་ བའི་མཆོད་པ་བཞི་ཡེ་ཤེས་ལས་སྐྱེས་པ་བསྒོམ་པ་དེ་བཞིན་དུ། དཔའ་བོ་རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་ལས་དང་པོ་པའི་ངན་པར་སྤྱོད་པ་ལ་ཡང་དབང་པོ་གཉིས་ཀྱི་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་རེག་བྱ་ལས་དོན་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་སེམས་ཀྱིས་འཛིན་ཅིང་རྟོགས་པ་ནི་བསྙེན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེས་ཀྱང་ གཙོ་བོ་ལ་འབུམ་དང་མེ་ཏོག་ཕོག་པའི་ལྷ་ལ་འབུམ། འཁོར་ལ་ཁྲི་བཟླའོ། ། བདེ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་བ་ཟག་བཅས་པས་ཟག་མེད་ཀྱི་བཅུ་དྲུག་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ་ཞེས་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་ཏེ། འདིར་ཟག་མེད་ལས་བྱུང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཡང་བརྟགས་ནས་བཤད་དོ། ། བསྙེན་པ་བསྟན་ནས་སའི་ཆོ་གའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གནས་བཤད་པ་གདོད་ནས་གྲུབ་པའི་དུར་ཁྲོད་ལ་སོགས་པར་དཀྱིལ་འཁོར་བརྩམ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སའི་ཆོ་ག་གོ་སླའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་ཚོན་ཉིད་ནི་གདུལ་བྱ་དྲག་པོ་འཇིགས་བྱེད་དུར་ཁྲོད་དུ་སྤྱོད་པ་དང་མཐུན་པའི་རོ་ བསྲེགས་པའི་སོལ་བའི་ཕྱེ་མ་ལས་ནག་པོ་རུས་ཕྱེ་ལ་དཀར་པོ། སོ་ཕག་ཚིག་པ་ལས་དམར་པོ། མ་ཚིག་པ་ལས་སེར་པོ། དུར་ཁྲོད་ཤིང་ལོ་ལས་ལྗང་གུ་བྱ་སྟེ། ཕྱུག་ན་རིན་པོ་ཆེ་དང་བསྲེ། དབུལ་ན་རིན་པོ་ཆེ་མེད་པའོ། །

Thus, having realized the peaceful drink to be like an illusion, if one recites the mantra one hundred thousand times, it is suitable to construct the maṇḍala. Second, regarding the conferral of the wisdom-gnosis empowerment: for the vajra family, one meditates on the offering of emptiness; for the jewel family, the offering of the absence of marks; for the lotus family, the offering of the absence of wishes; and for the action family, the offering of luminosity. Just as these four offerings are meditated upon as arising from wisdom, likewise, even for a beginner yogin who engages in inferior conduct, the apprehension and realization of the ultimate, unconditioned suchness by the mind through the tactile sensation of the avadhūtī of the two organs is the "approach" (sevā). By that [approach], one should recite the mantra one hundred thousand times for the principal deity, one hundred thousand for the deity upon whom the flower fell, and ten thousand for the retinue. The Root Tantra states: "The bliss of emptiness cannot be matched even by a sixteenth part of the contaminated bliss of gods and humans." Here, this is explained by examining the maṇḍala that arises from the uncontaminated. Having taught the approach, the explanation of the site for the maṇḍala ritual of the earth is as follows: "One should construct the maṇḍala in places such as primordially established charnel grounds." The ritual of the earth is easy to understand. Regarding the characteristics of the colors for the great maṇḍala: to accord with the fierce and terrifying conduct in charnel grounds, black is made from the charcoal powder of cremated corpses; white from bone powder; red from burnt bricks; yellow from unbaked bricks; and green from the leaves of charnel ground trees. If one is wealthy, these are mixed with precious gems; if poor, they are without gems.

ཚོན་གྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་ནས་བཞི་པ་སློབ་དཔོན་གྱི་མཚན་ ཉིད་ནི། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཐམས་ཅད་ཟག་མེད་དང་ལྡན་པའོ། ། ཟག་བཅས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀུན་སྤངས་པ། སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་རྒྱུད་སྡེ་བཞི་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་པ་ནི་འདུས་བྱས་ལྷའི་འཁོར་ལོ་ཤེས་པ། སྔགས་ཞེས་པ་ནི་ངག་གོ། ། ཁྲོ་མེད་སྙིང་རྗེ་ཅན་གཙང་བ། ལྟུང་བ་མེད་ པ་མཁས་པ་དེ་ཉིད་བཅུ་ཤེས་པ་སྦྱོར་ཞེས་ཞི་གནས་དང་ལྡན་པ་ཡེ་ཤེས་ལྷག་མཐོང་གིས་འཁོར་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བ་སྤྱི་གཙུག་རུས་པའི་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་པས་བརྒྱན་པ་ནས་ཕྱག་རྒྱ་དྲུག་ལ་ཐལ་བས་བྱུགས་པ། གོ་ཆ་དྲུག་གིས་ལུས་བརྒྱན་པ་རུས་པའི་ཕྲེང་བའི་ཚངས་པའི་ སྐུད་པ་ཅན་རྣ་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་རུས་དང་ལྡན་པ་དུམ་བུ་གཅིག་ལས་སྤྱི་གཙུག་གི་འཁོར་ལོ་བྱས་པ། རུས་ཕྲེང་གི་དོ་ཤལ་ཡོད་པ་ལག་པ་གཡོན་པས་ཁ་ཊྭཱཾ་ག་གཟུང་བ། གཡས་པས་ཅང་ཏེའུ་ཐོགས་པ། གནས་དང་ལྡང་བ་ཉིད་དང་ནི། ། འཇུག་དང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། བྱིན་ གྱིས་བརླབ་དང་དབང་བསྐུར་དང་། ཏིང་འཛིན་མཆོད་པ་ཉེ་བར་བསྡུ། ། ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སྟ་གོན་གྱི་ལྷ་བསྒོམས་པས་བདག་ཉིད་ཧེ་རུ་ཀར་བྱས་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་བགེགས་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཆོ་ག་བྱེད་པས། སྙིང་གར་འཁོར་ལོ་ཉི་ཤུ་ལ་བཅུག་ནས་བདག་ཉིད་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་ལུས་ཀྱི་ འཁོར་ལོ་ལ་བགོས་ཏེ་ར་བ་རྣམས་ཕྱོགས་བཞིར་དགོད། འོག་ཏུ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེའི་འཁོར་ལོའི་གཞལ་ཡས་ཁང་དང་འདྲ་བ་སྟེང་དུ་མདའི་དྲ་བ་བདག་ཉིད་ལ་གོ་ཆ་དྲུག་བསྐོན།

Having explained the characteristics of the colors, the fourth is the characteristics of the master (ācārya). His body, speech, and mind are all endowed with the uncontaminated (anāsrava). He has abandoned all contaminated characteristics. Regarding the characteristic of the mind: the "unconditioned" (asaṃskṛta) of the four classes of tantra (tantra) refers to knowing the conditioned wheel of deities (devatā-cakra). "Mantra" refers to speech. He is free from anger, compassionate, and pure. He is without downfalls (āpatti), learned, and knows the ten suchnesses (tattva). He is "applied" in the sense of possessing calm abiding (śamatha) and transcending cyclic existence through the higher insight (vipaśyanā) of primordial wisdom (jñāna). From the crown of the head, adorned with an eight-spoked bone wheel, he is anointed with ashes up to the six mudrās. His body is adorned with the six armors, wearing a bone necklace and a Brahma-thread. He possesses bone ornaments such as earrings, and a single piece of bone is fashioned into the crown wheel. He wears a bone necklace and holds a khaṭvāṅga in his left hand, while his right hand holds a hand-drum (ḍamaru). The stages are: abiding, arising, entering, and perfecting; consecration, empowerment, meditative absorption (samādhi), offering, and withdrawal. By meditating on the preparatory deities through these stages, one transforms oneself into Heruka. Following that, one performs the ritual to pacify obstructing spirits (vighna). Having placed the twenty wheels in the heart, one dons the great armor upon the wheel of the body and arranges the enclosures in the four directions. Below, it is like a celestial palace (vimāna) with a crossed-vajra wheel (viśvavajra-cakra), and above, a lattice of arrows. One dons the six armors upon oneself.

ལོགས་སུ་རྡོ་རྗེའི་ར་བ་སྟེང་དུ་རྡོ་རྗེའི་བླ་རེ་མེ་འོད་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ཕུར་བུས་གདབ་པ་བྱས་ན་སུམ་ཅུ་རྩ་ གསུམ་གྱི་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཀྱང་གཞིག་པར་མི་ནུས་ཕན་ཡོན་ནོ། ། དེ་ནས་ལྷ་ལྷག་གནས། བུམ་པ་སྦྱིན་སྲེག། སློབ་མ་ལྷག་གནས་ཁ་བསྐང་དེ་ལྟར་སྟ་གོན་རྫོགས་ནས་བདག་ཉིད་ལ་སྔགས་གོ་ཆ་དྲུག་དང་། ཕྱག་རྒྱ་དྲུག་གིས་བརྒྱན་པའི་ལྷར་བསྐྱེད་ནས། དཀྱིལ་འཁོར་འཇིགས་ པ་བྲི་བར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་མདོར་བསྟན་ཏོ། ། རྒྱས་བཤད་ནི་དེ་ནས་སེམས་མེད་རོའི་སྐྲའམ། རྒྱུས་པའམ། རོ་གཡོགས་ཀྱི་རས་ཀྱི་སྐུད་པས་ཐིག་གདབ་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། དེའི་དབུས་སུ་ཚོན་དགྱེ་བ་ནི། པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་པ་ལྟེ་བ་དང་གེ་སར་དུ་བཅས་པའི་སྟེང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཞལ་བཞི་སྤྱན་གསུམ་ཕྱག་བཅུ་གཉིས་ལས་གླང་པོ་ཆེའི་པགས་པ་སྨིན་མཚམས་ཀྱི་ཐད་དུ་བསྣམས་པ། རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་འགྱིང་བས་སྙིང་གར་འཁྱུད་པ། ཁ་ཊྭཱཾ་ག་དང་ཕྱག་མཚན་ལྔ་བསྟན་པས་ཕྱག་མཚན་བདུན་ལེའུ་བཅུ་བཞི་པ་རོ་མཉམ་གྱི་འཁོར་ལོ་ལས་ཤེས་སོ། ། ལྷག་མ་ནི་ གོ་སླའོ། ། དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་དྲུག་ཅུ་ཡང་རོ་མཉམ་བཞིན་དུ་སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་བྱའོ། ། དངོས་གྲུབ་འདོད་ན་ལྷ་ཡབ་ཡུམ་ཚང་པ་ལ་དབང་བསྐུར་བྱ་མ་ཚང་ན་དངོས་གྲུབ་མི་ཐོབ་བོ། ། ཐིག་གདབ་པ་དང་ཚོན་དགྱེ་བ་བསྟན་ནས་བུམ་པ་བསྒྲུབ་པ་ནི། རྩ་བ་ནག་པོ་མེད་པ་མཚན་ ཉིད་དོ། ། མུ་ཏིག་ལ་སོགས་པ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་ལྔའོ། ། གྲངས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་རྒྱལ་བ་དང་བཀྲ་ཤིས། ། ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་དངོས་གྲུབ་དང་རྣམ་འཕྲུལ། ནུབ་ཏུ་རྒྱལ་བ་དང་རྣམ་རྒྱལ།

If one separately constructs a vajra fence, a vajra canopy above, and a garland of fire-light, and performs the ritual of driving in the stakes, even Śakra, the lord of the gods of the Heaven of the Thirty-Three, will be unable to destroy it; such is the benefit. Then, having completed the preliminary rites for the deities, the vases, the fire offering, and the supplementary preliminary rite for the disciples, and having generated oneself as the deity adorned with the six mantras and the six mudrās, one should draw the terrifying maṇḍala. This is the brief explanation. As for the detailed explanation: then, using the hair of a corpse, or sinew, or thread from the shroud of a corpse, the lines are to be laid out; this is easy to understand. Regarding the application of colors in the center: upon an eight-petaled lotus together with its hub and filaments, the Blessed One is to be depicted. He has four faces, three eyes, and twelve arms. He holds an elephant hide at the level of his eyebrows, and with a majestic posture, he embraces a vajra and bell at his heart. The seven hand-symbols—including the khaṭvāṅga and the five other implements—are to be understood from the fourteenth chapter, the "Cakra of Equal Taste." The remainder is easy to understand. The sixty heroes and heroines should also be depicted with the same body colors and hand-symbols as in the "Equal Taste" [tantra]. If one desires accomplishments, the empowerment must be conferred upon the complete set of male and female deities; if they are incomplete, accomplishment will not be attained. Having shown the laying of the lines and the application of colors, the preparation of the vases is as follows: the characteristics are that they must not have black roots. The five precious substances are pearls and so forth. As for the number: in the eastern direction are the Victorious and the Auspicious; in the southern direction are the Accomplishment and the Manifestation; in the west are the Victorious and the All-Victorious.

བྱང་དུ་གྲུབ་པ་དང་སྲུང་བ། རྣམ་རྒྱལ་དང་གྲུབ་པ་ལ་གསེར་དངུལ་གྱིས་ཕྱག་མཚན་བྲིས་ལ་མུ་ཏིག་གི་ ཕྲེང་བས་ཁ་བརྒྱན་པའོ། ། དེ་ལྟར་བུམ་པ་བསྒྲུབ་པ་བཤད་ནས། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཡོ་བྱད་ནི། དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་འབྱོར་ན་རིན་པོ་ཆེ་གསེར་ལ་སོགས་པས་བྲིས་ན་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་བོ། ། ཀུན་ནས་སྒོའི་བུམ་པ་ལས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་དྲིའི་ཆུས་བསང་ལ། མར་ མེ་ཞེས་བྱ་བ་སེམས་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཤ་རྒྱས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་མེ་ཏོག་བདུག་པ་མར་མེ་དྲི་ཆབ་ལྷ་བཤོས་ཀུན་རྒྱན་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་རྫས་བསགས་ནས་དོན་ལྔ་པ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་སྤྱན་དྲང་བ་ནི། མཁའ་འགྲོ་མ་ཡིད་ལ་གཞུག་པ་དང་། ས་སྟེངས་གསུང་ལ་གཞུག་པ་དང་། ས་ འོག་སྐུ་ལ་གཞུག་པ་དང་། མ་མོ་བཅུ་གཉིས་ཕྱོགས་མཚམས་སུ་གཞུག་པ་དང་། དུར་ཁྲོད་བརྒྱད་དང་གཞལ་ཡས་ཁང་ཡང་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་སོ། ། དོན་དྲུག་པ་མཆོད་པའི་རྫས་དབུལ་བ་ནི། དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་རེ་རེ་ལ་དངོས་གྲུབ་འདོད་པས་མཆོད་པར་བྱའོ། ། རྒྱལ་མཚན་ ནི་གོ་སླའོ། ། དམར་བ་གསུང་དང་སེར་བ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལ་དཀར་བ་སྐུ། གནག་པ་དང་ཐུགས། སེར་སྐྱ་སྒོ་བཞི་ལ། སྣ་ཚོགས་པ་མཚམས་བཞི་ལ་མདའ་དང་ཕུར་བུ་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྲུང་བ་དང་། བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ཚོགས་འཁོར་ལའོ། ། དེ་ལྟར་དྲུག་པས་དཀྱིལ་འཁོར་མཆོད་ནས། སློབ་མས་འདོད་ཡོན་ལྔའི་དངོས་པོ་ཀུན་གྱིས་སློབ་དཔོན་མཉེས་པར་བྱས་ལ། དངོས་གྲུབ་འདོད་པས་ཅི་ནུས་ཀྱི་ཡོན་དབུལ་ལོ། ། དེ་ནས་སློབ་དཔོན་གྱི་བདག་འཇུག་བྱ་སྟེ། དྲིལ་སྦྱང་ལོ་བཅུ་གཉིས་མ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་དང་།

In the north are the siddhi and protection [vases]. For the vijaya and siddhi [vases], draw the hand symbols with gold and silver, and adorn the openings with strings of pearls. Having thus explained the accomplishment of the vases, the requisites for the maṇḍala are as follows: if all the maṇḍalas are available, drawing them with precious materials such as gold will bring the attainment of siddhi. Purify the vases of all the gates with the fragrant water of the vijaya [vase]. Regarding the lamps: they are the flowers, incense, lamps, perfumed water, and divine food that symbolize the flourishing of the flesh which clarifies the mind. Having thus gathered the substances, the fifth point is the invitation of the wisdom beings (jñānasattva): the ḍākinīs are to be introduced into the mind, the speech into the ground, the body into the subterranean realm, and the twelve mātṛs into the cardinal and intermediate directions. The eight charnel grounds and the celestial palace are also understood by implication. The sixth point is the offering of the substances: those desiring siddhi should make offerings to each of the heroes and yoginīs. The victory banners are easy to understand. The red [colors] are speech, the yellow is the wheel of wisdom, the white is the body, the black is the mind, and the pale yellow is for the four gates. The various [colors] are for the four intermediate directions. Protection is provided by eight arrows and stakes, and the food and drink are for the gaṇacakra. Having thus honored the maṇḍala with the six [offerings], the disciple should please the ācārya with all the objects of the five sensory qualities and offer whatever fee they can afford, desiring siddhi. Then the ācārya should perform the self-entry: purifying with the bell, [using] a twelve-year-old [consort], and meditating on the absorption (samādhi).

སྒྲ་སྙན་དྲིལ་བུ་བཅུ་དྲུག་མ་དང་བསྒོམ་པ་དང་། བརྡ་ཉི་ཤུ་ པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ཧ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་བབ་ཀྱི་བར་དུ་བསྒོམ་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དགའ་བྲལ་དུ་མི་གཏང་བར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་སློབ་མའི་གདོང་ལ་དར་གྱིས་བཅིངས་ནས། སྙིམ་པར་མེ་ཏོག་གཞག་པ་ཕྱིའི་འཇུག་པ་བདུན་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སྡོམ་པ་གཟུང་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། ལྷར་བསྐྱེད་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་བུམ་པའི་ཆུས་དབང་བསྐུར་བ་དང་། སྒོ་བཞི་ནས་ཞུགས་ནས་པདྨའི་གར་བསྐོར་བས་ཕྱག་བྱ་བ་དང་། སློབ་མ་སྲས་པོར་ལྷའི་དམ་ཚིག་བསྒྲགས་པ་དང་། སློབ་དཔོན་གྱི་དམ་ཚིག་བསྒྲགས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་དབབ་པ་དང་། སྙིམ་པའི་མེ་ཏོག་གཏོར་བ། གང་དུ་བབས་པ་རང་གི་ལྷར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལན་ཅིག་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་ཤིན་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པས་ཡེ་ཤེས་དབབ་པ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་མཆོག་གི་ནང་དུ་གཞུག་པའོ། ། དེ་ནས་སློབ་མས་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ལུས་ཀྱིས་གནས་ཏེ་སྔར་མེ་ཏོག་འཕངས་པ་མ་ཕོག་ན་སླར་ཡང་སྙིམ་ པས་དོར་ཏེ། གང་ལ་བབ་པ་དེའི་རིགས་བསྟན། གདོང་གཡོགས་བཀྲོལ། དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན། དབབ་པ་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་བྱ། ལྷ་དེའི་མིང་གིས་གདགས། དེ་ལྟར་འཇུག་པ་རྫོགས་ནས། སློབ་དཔོན་ལེགས་པར་མཉམ་པར་བཞག་པས་ཕྱག་རྒྱ་ལྷ་མོ་རྣམས་ ཡེ་ཤེས་ཕབ་ནས་བུམ་པ་དང་། ཅོད་པན་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། དྲིལ་བུ་དང་། མིང་གིས་དབང་བསྐུར་ལ། དེ་ནས་ཉིན་ཞག་གཉིས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་མཉམ་སྦྱོར་གྱི་རྒྱུད་ལས་བདུད་རྩི་ལྔ་ལ་མཚལ་ཆེན་གྱི་མིང་གིས་བཏགས་པ་ལ། ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ་གསུམ་གྱི་བཟླས་པས་གནས་གསུམ་ དུ་ཐིག་ལེ་བྱས་ལ།

One should meditate on the sixteen-stringed lute and bell, the twenty symbols, and the absorption of the eight has until wisdom descends; one must not let that very state lapse into the joy of separation. Thus, having bound the student’s face with silk and placed a flower in their cupped hands, there is the outer entry: the sevenfold purification, taking the vows, generating the mind of awakening, generating oneself as the deity, the empowerment with the water of the outer vase, entering through the four gates and prostrating by performing the lotus dance, proclaiming the deity’s samaya to the student as a son, proclaiming the ācārya’s samaya, the descent of wisdom, and scattering the flower from the cupped hands. Having circumambulated once to recognize whichever deity the flower falls upon as one’s own, one descends into wisdom through profound meditative equipoise and enters the supreme city. Then, the student remains in the southern direction with the body; if the flower previously cast did not land [on the correct spot], it is cast again from the cupped hands. Whichever [family] it falls upon is revealed. The face covering is removed, the maṇḍala is shown, and the descent of wisdom is concluded. One is given the name of that deity. Once the entry is complete, the ācārya, being well-settled in meditative equipoise, causes the mudrā goddesses to descend with wisdom and confers the empowerments of the vase, the crown, the vajra, the bell, and the name. Then, on the second day, according to the Buddhasamāyoga Tantra, the five nectars are designated by the name of "great vermilion." By reciting the three syllables Oṃ Āḥ Hūṃ, one applies the tilaka drops to the three places.

ལྕེ་ལ་བདུད་རྩི་ལྔ་བཞག་ནས་གསང་བའི་དབང་བསྐུར་བར་བྱའོ། དེ་ནས་ཉིན་ཞག་གསུམ་པ་ལ་སློབ་མའི་གདོང་ཕྱེ་ལ་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་ནས། བདེ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་བསྐྱེད་པའི་ལྷའི་གནས་རྩ་དབུ་མ་གང་ཡིན་པ་དེར་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་དེ་ཡང་ བསྟན་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་ནས་སློབ་མས་སློབ་དཔོན་ལ་ཕྱག་བྱ་བསྐོར་བ་བྱ། ཡོན་དབུལ་བ་ནི་གོ་སླའོ། ། དེ་ལྟར་བླ་མ་ཉེས་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་ངེས་པར་བྱས་ནས་དེའི་རྗེས་ལ་སྒྲུབ་པ་པོས་ཡོན་དབུལ་བ་རབ་ཏུ་ངེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་བྱས་ པའི་ཕན་ཡོན་ནི། ། སྒྲུབ་པ་པོ་དེ་ལ་མཁའ་འགྲོ་མ་ཀུན་མཉེས་པས་སྒྲུབ་པ་པོའི་མངག་གཞུག་བྱེད་པ་དང་པོའོ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་དངོས་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་བ་མི་སྣང་བ་གཉིས་སོ། ། སྒྲུབ་པ་པོ་རང་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་གཟུགས་དུ་མ་བྱེད་པ་དང་། ཚར་གཅོད་པ་དང་ཕན་འདོགས་པ་ གསུམ་པའོ། ། སྔགས་པ་དཀྱིལ་འཁོར་མ་མཐོང་བས་དངོས་གྲུབ་མི་འཐོབ་པ་དང་། སྐུ་གསུམ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་འདིར་དབང་བསྐུར་ན་ལྷ་ལ་སོགས་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་། དེ་ཉིད་བསྡུས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་སྟོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཕན་ཡོན་ལྔ་བཤད་ནས། འདིའི་བརྗོད་བྱ་བཤད་ཟིན་པའི་དོན་དང་མ་བཤད་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྗོད་བྱ་དང་། དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་སྣང་བ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། ། ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུ་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ལྟར་དབང་བསྐུར་བའི་འཁོར་ལོ་བཤད་ནས། བསྟོད་པ་འཆད་པ་ནི། དེ་ནས་གཞན་ཡང་ བཤད་བྱ་བ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཆགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་།

Having placed the five nectars (amṛta) upon the tongue, the secret empowerment (guhyābhiṣeka) should be conferred. Then, on the third day, the disciple’s face is unveiled and the body maṇḍala is shown. There, in the central channel (avadhūtī)—the abode of the deity that generates bliss and emptiness (śūnyatā)—that unconditioned emptiness should also be shown. Having thus conferred the wisdom-gnosis empowerment (prajñājñānābhiṣeka), the disciple should prostrate to and circumambulate the master (ācārya). The offering of the fee (dakṣiṇā) is easy to understand. Having thus ensured the guru is free of faults and the empowerment is definitively performed, the practitioner must thereafter certainly offer the fee. The benefits of doing so are as follows: first, all ḍākinīs are pleased with that practitioner and act as his servants. Second, for the yogin, the accomplishment (siddhi) of invisibility occurs. Third, the practitioner can assume various forms at will and perform the activities of subduing and benefiting. It is shown that a mantra practitioner who has not seen the maṇḍala will not attain accomplishments; however, if one is empowered here in this maṇḍala of the three bodies (trikāya), one overpowers gods and others, and it is shown to be superior to the Tattvasaṃgraha and other such systems. Having thus explained the five benefits, it is shown that the subject matter of this [text] consists of all the explained and unexplained meanings, and that its appearance is that of the glorious Heruka. This is the commentary on the forty-ninth chapter. Having thus explained the wheel of empowerment, the praise is now explained: "Furthermore, that which is to be explained..." it is said. [This refers to] that which is with passion and...

ཆགས་བྲལ་གྱི་མཚམས་གང་དུ་ཆགས་བྲལ་གྱི་ཆུས་མི་གོས་ཤིང་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཆགས་པ་སྤངས་པའི་མཚམས་དེར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱས་བཏབ་ནས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྲིད་པ་འཇིག་པར་ བྱེད་པའོ། ། དེ་ལྟར་མདོར་བསྟན་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་གོང་དུ་བསྟན་པའི་རིམ་པས་སྔོན་འགྲོའི་རྣལ་འབྱོར་ལྔ་དང་། དངོས་གཞི་འབྱུང་བ་བཞི་རི་རབ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་དང་བཅས་པ་བསྐྱེད་ནས། ཧེ་རུ་ཀ་དབྱངས་སྐྱོང་གི་ལྷ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ལྔའི་རིམ་པས་རྫུས་སྐྱེས་ཅིག་ཅར་ འབྱུང་བའི་སྣང་བ་བསྒོམ་མོ། ། དེ་ཡང་། ། དུང་ཀུན་དའི་མདོག་ཀྱང་འཛིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཐུན་བཞི་རུ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་གོ་སླའོ། ། ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པའི་སྐུ་མདོག་དཀར་པོ་དབྱངས་སྐྱོང་གི་ལྷ་བསྒོམས་ནས། དབྱངས་སྐྱོང་གི་བསྟོད་པའི་དོན་ནི་རྣལ་འབྱོར་པས་ ལྷ་ཐམས་ཅད་བསྒོམ་པ་ལ་དགའ་བྲལ། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་སུ་མི་གཏོང་ཞེས་བསྟོད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་རྫོགས་རིམ་བསྒོམ་པ་ནི། དགའ་བ་བཞིའི་གནས་འཁོར་ལོ་བཞི་དང་ཨ་ཐུང་དང་ཧཾ་ལས་བདེན་པ་བཞི་དང་ཕག་མོ་དང་ཁྲག་འཐུང་བའི་མིང་གིས་བཏགས་པ་ལ་རྩ་ འདབ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་དང་བརྒྱད་དང་བཅུ་དྲུག་དང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པ་དག་ལ་དགའ་བྲལ་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ལམ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པ་ལ་དབྱངས་སྐྱོང་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་རྫོགས་པའི་རིམ་པའི་མཚམས་སུ། རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པའི་དོན་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པས་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་ པའི་ལྷའི་སྐུ་བསྒོམས་ནས་བདུད་རྩི་ལྔ་མྱངས་ཏེ་དབྱངས་སྐྱོང་གི་སྔགས་ཀྱིས་མཉམ་པར་བཞག་པས་བཟླས་པ་བྱའོ། །

At the boundary of detachment, where one is unstained by the waters of detachment and has abandoned the passions of the desire realm, one seals [the practice] with emptiness and destroys the becoming of all sentient beings. Having thus presented the brief summary, the detailed explanation follows the sequence previously taught: one generates the five preliminary yogas and the main practice of the four elements, Mount Meru, and the crossed vajra. Then, through the sequence of the five awakenings, one meditates on the appearance of the Heruka Svaramelāpaka deity arising instantaneously through miraculous birth. Regarding that, the passage from "He also assumes the color of a conch and kunda flower" up to "one should practice in four sessions" is easy to understand. Having meditated on the white three-faced, six-armed deity Svaramelāpaka, the meaning of the praise to Svaramelāpaka is that the yogi praises [the deity] by not allowing the mind to fall into the passions of the desire realm while delighting in the meditation on all the deities. As for the meditation on the completion stage: at the locations of the four joys, the four cakras, from the short a and the haṃ, one meditates on the path of great bliss and emptiness—the unchanging state of detachment—within the channel-petals numbered sixty-four, eight, sixteen, and thirty-two, which are designated by the names of the Four Truths, Vārāhī, and the Blood-Drinker. This is called "Svaramelāpaka." Thus, at the boundary of the completion stage, one meditates on the deity’s body with three faces and six arms as the meaning of the subsequent practice of the generation stage. Having tasted the five nectars, one should perform the recitation while resting in meditative equipoise through the mantra of Svaramelāpaka.

དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་གཞུག་པ་དང་། གོ་ཆ་བགོ་བ་དང་དབང་བསྐུར་བ་དང་། བདུད་རྩི་མྱངས་ནས་བསྒོམ་པ་དང་། བཟླས་པར་བྱ་བ་ཤེས་སོ། ། དེ་ལ་དབྱངས་ སྐྱོང་གི་འབྲས་བུ་དང་པོ་ཕྲིན་ལས་རྣམ་བཞི་ཀུན་བྱེད་པ་གཉིས་པ་དུས་མ་ཡིན་པའི་འཆི་བ་ལས་རྒྱལ་བ། གསུམ་པ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་འགྲུབ་པ། བཞི་པ་དུས་གསུམ་ཤེས་པ། ལྔ་པ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་བཟླས་པས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པ། དྲུག་པ་ཞག་གསུམ་གྱིས་ལྷའི་ འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཐོབ་པ། བདུན་པ་མངོན་ཤེས་དྲུག་རིག་པ། བརྒྱད་པ་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་སྤངས་པའོ། ། དེ་ལྟར་འབྲས་བུ་བཤད་ནས། གལ་ཏེ་དེ་མ་ཐོབ་ན་བསྐྱར་བའི་ཆོ་ག་ནི། འབྱུང་པོའི་ཉིན་ཞག་གསུམ་ལ་ཚོགས་འཁོར་བྱས་ལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་སྤྱན་དྲང་། གལ་ ཏེ་མངོན་སུམ་མཐོང་ན་ཕྱག་བྱ་མཆོད་ཡོན་དབུལ། འདོད་པའི་དོན་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་ནས་དངོས་གྲུབ་བླང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་མངའ་བའི་དཔའ་བོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཁམས་གསུམ་གྱི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕན་ཡོན་ནི། འདི་ནི་དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་སྟེ། གཉིས་པ་ ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྤངས། ། ཞེས་པ་བདག་ལྟའི་གཟུང་འཛིན་དང་བྲལ་ནས་ས་གཞི་རྒྱ་མཚོ་དང་བཅས་པའི་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གི་དོན་ལ་དབང་བར་འགྱུར་རོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བསྟོད་པ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ནས་གཞན་ཡང་བཤད་པ་ནི།

In that regard, one should know the entry of the wisdom-being (jñānasattva), the donning of armor, the conferral of empowerment, the meditation following the tasting of amṛta, and the recitation. Regarding that, the first fruit of maintaining the melody is the performance of all four activities; the second is victory over untimely death; the third is the accomplishment of pacification and so forth; the fourth is the knowledge of the three times; the fifth is the attainment of the accomplishments (siddhi) of the three worlds by reciting ten thousand times; the sixth is the attainment of a divine cakravartin in three days; the seventh is the knowledge of the six clairvoyances (abhijñā); and the eighth is the abandonment of birth, aging, sickness, and death. Having thus explained the fruits, if they are not attained, the ritual for repetition is as follows: perform a gaṇacakra for three days of the bhūtas and invite the wisdom-being. If he is seen directly, prostrate and offer the water for the feet. Having made a request for the desired aim, take the accomplishment. One will become an omniscient hero possessing the six clairvoyances, the supreme of the three realms. As for its benefits: "This is the great hero, who has completely abandoned duality," meaning that, being free from the subject-object grasping of the view of self, one will gain mastery over the welfare of the six classes of beings, including the earth and the oceans. This is the commentary on the fiftieth chapter, the "Manifest Expression of the Maṇḍala Praise." Furthermore, the explanation of what follows is:

དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉེ་བའི་སྙིང་པོ་ཡི་གེ་བདུན་པའི་ལྷ་བསྒོམ་པ་ནི་གོང་དུ་བསྟན་པའི་སྔོན་འགྲོ་ལྔ་བྱས་ནས་འབྱུང་བ་བཞི་དང་རི་རབ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེར་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་དབུས་སུ་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ལས་བྱུང་བའི་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པའི་སྐུ་མདོག་ དང་ཕྱག་མཚན་གོ་སླའོ། ། ལྷ་མོ་དྲུག་ནི་ཧཱུཾ་དང་ཕཊ་ཀྱི་བར་དུ་ཡི་གེ་དྲུག་ལས་བསྐྱེད་དོ། ། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་གཞུག་པ་དང་། གོ་ཆ་བསྐོན་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་དང་། བདུད་རྩི་མྱང་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་བདུན་བསྒོམ་པ་དང་བཟླས་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ཁྲོ་བོ་ཀུན་གྱི་གནས་མཆོག་སྟེ། ། མཉམ་མེད་གསང་སྔགས་བཟླ་བར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བའི་འཁོར་ལོ་རྩིབས་དྲུག་པ་བཀོད་པ་དེ་ལ་ཡི་གེ་བདུན་པ་བཀོད་ནས་བཟླས་ན་ཞག་བདུན་གྱིས་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་འགྲུབ་སྟེ་ནཱ་རོ་པས་དགྱེས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཡན་ལག་དྲུག་གིས་འཆད་པའི་འགྲེལ་ པ་མཛད་ནས་མཚན་ཐོག་ཐག་གཅིག་གིས་ཏི་ལོ་པའི་ལུང་བསྟན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གདམས་ངག་དྲུག་འགྲུབ་ནས་ཤཱནྟི་པ་ལས་གསང་འདུས་ཞུས། ཧེ་བཛྲའི་འགྲེལ་པ་མཐའ་དྲུག་ཚུལ་བཞི་པ་མཛད་དོ། ། མ་གྲུབ་ན་བསྐྱར་བའི་ཆོ་ག་ནི། དཔྱི་ཟླ་ཐ་ཆུང་གི་ཉ་ལ་ཚོགས་ ཀྱི་འཁོར་ལོ་བྱས་ན་ཐོ་རངས་ཧེ་རུ་ཀ་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ། ། མངོན་པར་བརྗོད་པ་ལས་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ནས་གཞན་ཡང་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོ་བཤད་པ་ནི། སྔོན་འགྲོ་ལྔ་འབྱུང་བ་བཞི་རི་རབ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་དང་གཞལ་ཡས་ཁང་བསྐྱེད་ལ།

Regarding the meditation on the deity of the seven-syllable near-essence (upahr̥daya) of all maṇḍalas: having performed the five preliminaries taught above, within the center of a celestial palace whose nature is the four elements and Mount Meru transformed into a crossed vajra (viśvavajra), a Vajraḍāka arises from the syllable HŪṂ with three faces and six arms. His body color and hand implements are easy to understand. The six goddesses are generated from the six syllables between HŪṂ and PHAṬ. The entry of the wisdom-being (jñānasattva), the donning of the armor, the conferral of empowerment, the tasting of the nectar (amr̥ta), the meditation on the seven branches of awakening, and the recitation should be understood as before. "The supreme abode of all wrathful ones, One should recite the peerless secret mantra." Having arranged the seven syllables upon that six-spoked wheel thus described, if one recites them, accomplishment will be attained without doubt in seven days. This is because Nāropa, after composing a commentary explaining the Hevajra through its six branches, received Tilopa’s prophecy throughout a single night. Having accomplished the six instructions, he requested the Guhyasamāja from Śāntipa and composed the commentary on the Hevajra known as the Ṣaṭkoṭi-catuḥnaya. If success is not achieved, the ritual for repetition is as follows: if one performs a feast offering (gaṇacakra) on the full moon of the last month of autumn, at dawn one will become equal to Heruka. This is the commentary on the fifty-first chapter of the Abhidhāna. Furthermore, to explain the essence of all maṇḍalas: having performed the five preliminaries and generated the four elements, Mount Meru, the crossed vajra, and the celestial palace, [the practice continues].

དེའི་དབུས་སུ་ཡི་གེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ལས་དྲོད་གཤེར་སྐྱེས་ཀྱི་ལྷ་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་བསྐྱེད་དེ། ཧཱུཾ་དང་ཤྲཱི་གཉིས་གཙོ་བོ་ཡབ་ཡུམ་ཞལ་བརྒྱད་ཕྱག་བཅུ་དྲུག་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པའོ། ། པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་ལ་ཨོཾ་ཤར་དུ། བ་བྱང་དུ། ཛྲ་ནུབ་ཏུ། ཧེ་ལྷོ་རུ། དེ་ལས་ འཁོར་མཁའ་འགྲོ་མ་བཞི་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པའོ། ། མཚམས་བཞི་རུ་བུམ་པ་བཞི་དང་ཐོད་པ། ཤར་ལ་སོགས་པའི་རྩིབས་བརྒྱད་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་བཞི་པ་མདོག་སྔོན་པོ་ཤ་སྟག་གོ། ། སྒོ་བཞི་དང་མཚམས་བཞིར་ལྷ་མོ་བརྒྱད་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པའོ། ། སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་ མཚན་རྒྱུད་ལས་གོ་སླའོ། ། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་གཞུག་པ་དང་། གོ་ཆ་བསྐོན་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་དང་། བདུད་རྩི་མྱང་བ་དང་། བསྒོམ་པའི་ཚེ་དཔྲལ་བར་སྐུའི་འཁོར་ལོ། ལྐོག་མར་གསུང་གི་འཁོར་ལོ། སྙིང་གར་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྦྱོར་བས་སྤྲོ་བསྡུ་བསྒོམས་ལ། ལྷ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོ། ཨོཾ་ཤྲི་བཛྲ་ཧེ་ཧེ་རུ་རུ་ཀཾ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ་ཌཱ་ཀི་ནཱི་ཛྭཱ་ལ་སམྦ་རཾ་སྭཱ་ཧཱ་ཞེས་བཟླ་བར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་རྣམ་དག་བསྒོམས་ན་ཞལ་བརྒྱད་རྣམ་ཐར་བརྒྱད་ཕྱག་བཅུ་དྲུག་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག། ནང་གི་ཡུམ་བཞི་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི། འཁོར་ལོ་རྩིབས་ཀྱི་ཕྱོགས་བཞིར་ལྷ་ མོ་སྟོན་པ་བཞི། མཚམས་བཞིའི་ལྷ་མོ་ཆོས་ཀྱི་མདོ་བཞི། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྒོ་བཞི་དང་མཚམས་བཞི་མི་འཇིགས་པ་བཞིའོ། ། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་ཀཱ་ལི་ཉི་མ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐྱེས། དབྱངས་ཡིག་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་ཡུམ་སྐྱེས་པར་བསྒོམ་མོ། །

In the center of that, from the twenty-one syllables, one should generate the moisture-born deity who benefits all sentient beings. HŪṂ and ŚRĪ are the principal father and mother, with eight faces and sixteen arms, or alternatively, one face and two arms. On the eight petals of the lotus: OṂ in the east, VA in the north, JR in the west, and HE in the south. From these arise the four surrounding ḍākinīs, each with three faces and six arms. In the four intermediate directions are four vases and skull-cups. On the eight spokes in the east and so forth, there are deities, each with one face and four arms, all exclusively blue in color. At the four gates and four intermediate directions are eight goddesses, each with three faces and six arms. Their body colors and hand implements are easy to understand from the tantra. Regarding the entry of the wisdom-being (jñānasattva), the donning of the armor, the conferral of empowerment, the tasting of the nectar (amṛta), and the meditation: at the time of meditation, one should practice the radiation and reabsorption through the application of the wheel of body at the forehead, the wheel of speech at the throat, and the wheel of mind at the heart. One should then recite the heart mantra of all twenty-two deities: OṂ ŚRĪ VAJRA HE HE RU RU KAṂ HŪṂ HŪṂ PHAṬ ḌĀKINĪ JVALASAMBARAṂ SVĀHĀ. If one meditates on the purity: the eight faces are the eight liberations; the sixteen arms are the sixteen emptinesses. The four inner consorts are the four specific perfect knowledges (pratisaṃvid). The goddesses in the four directions of the wheel spokes are the four teachers. The goddesses in the four intermediate directions are the four sūtras of the Dharma. The four outer gates and four intermediate directions are the four fearlessnesses (vaiśāradya). The eighty minor marks (anuvyañjana) arise from the sun of the consonants (kāli), and one should meditate that the Blessed One is born from them, while the consort is born from the nature of the thirty-two vowels.

མཆོད་པ་དང་ བསྟོད་པ་དང་། གཏོར་མ་གཏང་བ་དང་། ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ཁ་བསྐང་ངོ་། ། ལེའུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཉིས་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ནས་གཞན་ཡང་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། སྲོག་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་ཆུད་ནས་གཏུམ་མོ་དྲོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ ཕབ་པ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན། སྐུའི་རང་བཞིན་སའི་ཆ་ནི་སྤྱན་དུ་སྣང་། རྩ་འཁོར་ལོའི་ཆར་ཕྱེ་བ་ཐིག་སྐུད་རྣམ་སྣང་དུ་སྣང་། ཁམས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་རྡུལ་ཚོན་སྣ་ཚོགས་དང་མཆོད་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་། མགོ་བོ་པུལླཱི་ར་མཱ་ལའི་རླུང་ལྟེ་བའི་པདྨ་བརྒྱད་དུ་སྣང་། སྤྱི་གཙུག་ཛཱ་ ལནྡྷ་རའི་རླུང་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་སྣང་། རྣ་བ་གཡས་པ་ཨོ་ཌྱ་ན་གྱི་རླུང་གསུང་གི་འཁོར་ལོར་སྣང་། རྟག་པ་ཨརྦུ་དའི་རླུང་སྐུའི་འཁོར་ལོར་སྣང་། རྣ་བ་གཡོན་པ་གོ་དཱ་བ་རིའི་རླུང་ལོགས་བཞིར་སྣང་། སྨིན་མཚམས་ཀྱི་མཛོད་སྤུའི་རླུང་ཤར་ལྷོ་མཚམས་སུ་སྣང་། མིག་དེ་བཱི་ཀོ་ཊཱི་ རླུང་བདེན་བྲལ་མཚམས་སུ་སྣང་། ཕྲག་པ་མཱ་ལ་བེའི་རླུང་ནུབ་བྱང་གི་ཟུར་དུ་སྣང་། མཆན་ཁུང་ཀཱ་མ་རཱུ་པའི་རླུང་དབང་ལྡན་གྱི་ཟུར་དུ་སྣང་། ནུ་མ་ཨོ་ཊེའི་རླུང་ཤར་སྒོར་སྣང་། ལྟེ་བ་ཏྲི་ཤ་ཀུ་ནིའི་རླུང་ལྷོ་སྒོར་སྣང་། སྣ་རྩེ་ཀོ་ས་ལའི་རླུང་ནུབ་སྒོར་སྣང་། ཁ་ཀ་ལིངྒའི་རླུང་བྱང་སྒོར་སྣང་། མིད་ པ་ལམྤ་ཀའི་རླུང་ཤར་གྱི་རྟ་བབས་སུ་སྣང་། སྙིང་ག་ཀཱཉྩིའི་རླུང་ལྷོའི་རྟ་བབས་སུ་སྣང་། རྒྱུ་ཞབས་ཀྱི་ཧི་མ་ལའི་རླུང་ནུབ་ཀྱི་རྟ་བབས་སུ་སྣང་། གསང་བའི་གནས་པྲེ་ཏ་པུ་རིའི་རླུང་བྱང་གི་རྟ་བབས་སུ་སྣང་།

The offerings, praises, the offering of the torma, and the concluding summary are to be supplemented. This is the commentary on the fifty-second chapter. Furthermore, the explanation of all maṇḍalas is threefold. When the vital wind enters the avadhūtī, the bodhicitta is brought down by the heat of the inner heat (caṇḍālī), which is the nature of the five wisdoms. The earth element, which is the nature of the body, appears as Locanā. The division of the channel-wheels appears as the colored lines of Vairocana. The twenty-four elements appear as the various colored powders and various offerings. The wind of the head, Pullīramalaya, appears as the eight-petaled lotus at the navel. The wind of the crown of the head, Jālandhara, appears as the heart wheel. The wind of the right ear, Oḍḍiyāna, appears as the speech wheel. The wind of the right shoulder, Arbuda, appears as the body wheel. The wind of the left ear, Godāvarī, appears as the four sides. The wind of the ūrṇā hair-treasure between the eyebrows appears in the southeast. The wind of the eyes, Devīkoṭa, appears in the southwest. The wind of the shoulders, Mālava, appears in the northwest. The wind of the armpits, Kāmarūpa, appears in the northeast. The wind of the breasts, Oḍḍiyāna, appears at the eastern gate. The wind of the navel, Triśakuni, appears at the southern gate. The wind of the tip of the nose, Kośala, appears at the western gate. The wind of the mouth, Kalinga, appears at the northern gate. The wind of the throat, Lampāka, appears at the eastern archway. The wind of the heart, Kāñcī, appears at the southern archway. The wind of the lower abdomen, Himālaya, appears at the western archway. The wind of the secret place, Pretapuri, appears at the northern archway.

གྲྀ་ཧ་དེ་བ་ཏའི་རླུང་ལྷའི་སྣམ་བུར་སྣང་། བརླ་སཽ་རཱཥྚའི་རླུང་རིན་ཆེན་ཕ་གུར་སྣང་། བྱིན་པ་གསེར་གྱི་གླིང་རླུང་དྲ་བ་དྲ་ཕྱེད་དུ་སྣང་། སོར་མོ་ནཱ་ག་རའི་རླུང་རྔ་ཡབ་ལ་སོགས་པར་སྣང་། རྐང་པོ་ལ་སིནྡྷཱུའི་རླུང་རྡོ་རྗེའི་ཐིག་ཟླུམ་པོར་སྣང་། རྐང་པའི་མཐེབ་མོ་མ་རོའི་རླུང་སྒོ་ཁྱུད་བཞིར་སྣང་ངོ་། ། པུས་མོ་ཀུ་ལུ་ཏཱའི་རླུང་ཟུར་རྣམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེར་སྣང་། དེ་ལྟར་པདྨ་དཀར་པོ་ ལྟ་བུའི་གང་ཟག་གཅིག་སྲོག་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་ཆུད་ནས་བདེ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་སྐྱེས་པའི་སྣང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོར་སྣང་། གསང་བ་སྔགས་སུ་བཤད་པའི་གསུང་གི་རྣམ་དག་གོ། ། གཏུམ་མོ་དྲོད་སྤར་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་སུམ་ཅུ་གཉིས། ། གང་ཚེ་འདིར་ནི་ཡོངས་གང་བ། ། དེ་ཚེ་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན། ། ཞེས་གསུངས་པས། ཨུཏྤལ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་ལུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱིས་གང་བའི་རྐང་པ་དང་ལག་པ་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་སྣང་བ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ནང་ཁོང་སྟོང་ཀུན་དུ་སྣང་ངོ་། ། དཔྲལ་བའི་སྣང་བ་སྐུའི་འཁོར་ལོ། ལྐོག་མའི་སྣང་བ་གསུང་གི་ འཁོར་ལོ། ། སྙིང་གའི་སྣང་བ་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ། ལྟེ་བའི་སྣང་བ་དབུས་ཀྱི་པདྨ་སྒོ་བཞི་དང་རྟ་བབས་དང་དུར་ཁྲོད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་སྣང་ངོ་། ། ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་བདེ་བ་རྟོག་མེད་ཀྱི་སྣང་བ་སྐུའི་འཁོར་ལོ། ། འདུ་ཤེས་བདེ་བ་རྟོག་མེད་གསུང་གི་འཁོར་ལོ། འདུ་བྱེད་བདེ་བ་རྟོག་ མེད་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ། རྣམ་ཤེས་བདེ་བ་རྟོག་མེད་ནང་གི་པདྨ་འདབ་བརྒྱད་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པས་ཡེ་ཤེས་རི་མོ་ལྔར་སྣང་།

The wind of Grhadevatā appears as the frieze of the wind deities. The wind of Sorāṣṭra appears as the jeweled frieze. The wind of Suvarṇadvīpa appears as the lattice and half-lattice. The wind of Nāgara appears as the fly-whisks and so forth. The wind of the feet, Sindhu, appears as the circular vajra lines. The wind of the big toes, Maru, appears as the four door-surrounds. The wind of the knees, Kulutā, appears as the vajra-jewels at the corners. Thus, for an individual like the white lotus, once the life-force has entered the avadhūtī, the appearance of the maṇḍala wheel of the arising of bliss and emptiness manifests. This is the purity of speech as explained in the Secret Mantra. As it is said: "When the thirty-two bodhicittas are completely filled here by the kindling of the heat of tummo, that is the maṇḍala of the body." Thus, for an individual like the blue utpala lotus, the body is filled with bodhicitta, and the hands and feet appear as Amoghasiddhi; the entire hollow interior of the maṇḍala appears. The appearance at the forehead is the wheel of body; the appearance at the throat is the wheel of speech; the appearance at the heart is the wheel of mind; and the appearance at the navel appears as the central lotus, the four gates, the archways, the charnel grounds, and so forth. The appearance of non-conceptual bliss in the body's feeling is the wheel of body; the appearance of non-conceptual bliss in perception is the wheel of speech; the appearance of non-conceptual bliss in formations is the wheel of mind; and the appearance of non-conceptual bliss in consciousness is the eight-petaled lotus within, appearing as the five lines of primordial wisdom through its utter purity.

ཁམས་ཀྱི་དཔའ་བོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་སྣང་བ་པཉྩ་རཱ་ག་ཕྱོགས་བཞིའི་ཉི་ཤུ། ས་གཞིའི་ཁ་དོག་བཞི་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིར་སྣང་ངོ་། ། ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ནི་ རྣལ་འབྱོར་མ་འཁོར་ལོའི་རྩིབས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིར་སྣང་ངོ་། ། ལྟེ་བ་ཁུང་གི་ཐིག་ལེ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོར་སྣང་ངོ་། ། སྙིང་གའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་ཁྲག་འཐུང་མཆོག་ཏུ་སྣང་ངོ་། ། སྙིང་གའི་རྩ་བཞིའི་རང་བཞིན་མཁའ་འགྲོ་མ་བཞིར་སྣང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་ན་དམན་པ་དབྱིབས་སུ་བཤད་པ་རྩ་དང་ ཁམས་ཀྱི་བདེ་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ལ་སྣང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ། དེའི་རྒྱུ་གསང་སྔགས་རླུང་ལས་བདེ་བ་སྐྱེས་པའི་སྣང་བའམ། དམན་པ་དབྱིབས་རྩ་ལ་བདེ་བ་སྐྱེས་པའི་སྣང་བ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། མཐར་ཐུག་ཆོས་སུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་མཐར་ཐུག་ཆོས་བསྒོམ་པ་ནི། དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་ལྟར་སྣང་བའོ། ། ལྷ་དེ་ཡང་ཡིག་འབྲུའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། ཕྱག་མཚན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་དྲུག་ཏུ་སྣང་སྟེ་གོ་སླའོ། ། མཐར་ཐུག་ཆོས་སེམས་དང་སྦྱར་ན། དབུས་ཀྱི་པདྨ་ས་དང་ པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སྣང་བ་ནས། རྟ་བབས་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་སྣང་བ་ལས་དངོས་གྲུབ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ནི་གོ་སླའོ། ། དེ་ལྟར་ན་རྣམ་དག་བཤད་ནས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཞི་བཤད་པའི་དང་པོ་འཁོར་ལོ་བདེ་མཆོག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བའི་བྷ་གའི་དཀྱིལ་ འཁོར་དང་། གསང་བའི་དབང་བསྐུར་བའི་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་།

The appearances of the twenty-four heroes of the elements appear as the twenty-four pañcarāga in the four directions and the four colors of the ground, making twenty-four. These twenty-four appear as the twenty-four spokes of the yoginī-cakra. The drop at the hollow of the navel appears as Vajravārāhī. The seed-syllable of bodhicitta at the heart appears as the supreme Heruka. The nature of the four channels at the heart appears as the four ḍākinīs. Thus, the inferior explanation in terms of shape refers to the channels and the appearances born from the bliss of the elements. This is the maṇḍala appearing to sentient beings, which is the result. Its cause is explained as the appearance of bliss born from the secret mantra winds, or the appearance of bliss born in the inferior shape of the channels. Regarding the ultimate dharma, the meditation on the thirty-seven factors of awakening by an individual who is like a precious jewel appears as heroes and heroines. Those deities also appear in six ways, such as the maṇḍala of syllables and the maṇḍala of hand-symbols, which is easy to understand. If the ultimate dharma is applied to the mind: from the appearance of the central lotus, the first bhūmi, the Joyous, up to the appearance of the archway, the Cloud of Dharma, one will attain vast accomplishments—this is easy to understand. Having thus explained the pure [appearances], the first of the four suchnesses is the bhaga-maṇḍala for the conferral of the wisdom-gnosis empowerment within the Cakrasaṃvara maṇḍala, and the body-maṇḍala for the conferral of the secret empowerment.

དབང་བཞི་པ་བསྐུར་བའི་རིན་ཆེན་སེམས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་གཉིས་མེད་ཁ་སྦྱར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་གསུམ་ཡིན་ནོ། ། དང་པོ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དེ་ཉིད་བཤད་ནས། གཉིས་པ་བདག་གི་དེ་ཉིད་ནི་གཙོ་བོའི་ལྷའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ ནོ། ། གསུམ་པ་ལྷའི་དེ་ཉིད་ནི་འཁོར་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ནོ། ། སྔགས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ནི་ཕྱག་རྒྱ་སྟང་སྟབས་སྔགས་ཟློས་པའོ། ། དེ་ལྟར་ན་དེ་ཉིད་བཞི་ཡིན་ནོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། སྒོ་བཞི་དང་མཚམས་བཞི་དང་། རྟ་བབས་བཞི་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་གྱི་ཡན་ལག་ཀུན་ ལས་འདས་པས་ཞེས་པ་རྟོག་བཅས་དང་། རྟོག་མེད་སྤངས་པ་བརྗོད་ཕྱི་མོ་ཐིག་ལེ་ལས་འདས་པ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་མཆོག་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས། ལུས་ཀྱི་རྟོག་པ་ཆོས་དགེ་མི་དགེ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་རྟེན་དང་བརྟེན་ པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པ་ཁམས་ནམ་མཁའི་འཇའ་ཚོན་དང་མཚུངས་པ་ནི་བདག་བྱིན་གྱིས་རློབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། གཉིས་པ་དཀྱིལ་འཁོར་བྷ་ག་ནི་འཁོར་བའི་ཆགས་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆགས་མེད་དུ་མཉམ་པ་པདྨ་རཱ་གས་ཁ་བསྒྱུར་བའི་ཆུ་ བཞིན་དུ་རང་གི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་བདེ་བས་ཁ་བསྒྱུར་བ་བདེ་བ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་མཆོག་ཡིན་ནོ། ། གསུམ་པ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ནི། འདོད་ཁམས་གནས་རིགས་ཉི་ཤུ་གཟུགས་ཁམས་གནས་རིགས་བཅུ་བདུན་གཟུགས་མེད་སྐྱེ་མཆེད་མུ་བཞི་ལས་འདས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ ཏེ། མིང་གསུམ་ནི་གོ་སླའོ། ། ལེའུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། །

The fourth empowerment consists of three: the maṇḍala of the non-dual union of the precious mind and emptiness. First, having explained the reality of the maṇḍala, the second, the reality of the self, is the absorption of the principal deity. The third, the reality of the deity, is the absorption of the retinue. The reality of the mantra is the mudrās, postures, and the recitation of mantras. Thus, there are four realities. Regarding the conclusion of the maṇḍala: because it transcends all objective components such as the four gates, the four intermediate directions, and the four archways, it is beyond conceptualization and non-conceptualization. That which transcends the primordial drop is the supreme unconditioned maṇḍala. In that regard, the body maṇḍala is both conditioned and unconditioned. The purification of all maṇḍalas of the support and the supported—the conceptualizations of the body, whether virtuous or non-virtuous, as being like an illusion, and the elements being like a rainbow in the sky—is the self-consecration maṇḍala. Second, the bhaga maṇḍala is the supreme maṇḍala of bliss and emptiness, in which the nature of one’s own mind is transformed by bliss, just as water is colored by a ruby, equalizing the attachment of saṃsāra and the non-attachment of nirvāṇa. Third, the dharma-cakra maṇḍala transcends the twenty classes of the desire realm, the seventeen classes of the form realm, and the four bases of the formless realm; the three names are easy to understand. This is the commentary on the fifty-third chapter.

དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ལ་མཚན་མ་ཐོབ་ན་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཇི་ལྟ་བུ་སྙམ་ན། དེ་ནས་གསང་བ་བཤད་བྱ་བ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་མཚན་མ་ཐོབ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པའི་དངོས་གྲུབ་ གསོལ་བ་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔ་ལས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་དང་བཅས་པ་ཅིག་ཅར་རྫུས་སྐྱེས་བྱེད་པའོ། ། དེ་ལྟར་མདོར་བསྟན་བཤད་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། རྣལ་འབྱོར་ཕོ་མོ་འཚོགས་ནས་སྔོན་འགྲོ་ཚོགས་སོགས་པ་ལྔ་དང་། འབྱུང་བ་བཞི་རི་རབ་སྣ་ཚོགས་ རྡོ་རྗེ་པདྨ་དང་བཅས་པ་བསྐྱེད་ལ། དེའི་ལྟེ་བའི་དབུས་སུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔའི་རིམ་པས་གཞལ་ཡས་ཁང་དང་བཅས་པ་དུས་གཅིག་ལ་བསྐྱེད་ལ། དབུས་སུ་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བརྒྱད། གཙོ་བོ་ཞལ་ བཞི་ཕྱག་བརྒྱད་པ། ལྷ་མོ་ཡང་ཞལ་བཞི་ཕྱག་བརྒྱད་པ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷ་མོ་བཞི་དང་། ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བརྒྱད་སྔར་གང་ལ་མཚན་མ་ཐོབ་པའི་ལྷའི་སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་དེ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་མོ། ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ཕྱི་རྒྱབ་ཏུ་གསུང་གི་འཁོར་ལོ་ཤར་དང་། བྱང་དུ་དམར་པོ་ རྩིབས་བརྒྱད་ནུབ་དང་། ལྷོ་རུ་དཀར་པོ་རྩིབས་བརྒྱད་པ། མཚམས་སུ་གཤིན་རྗེ་བརྟན་མ་ལ་སོགས་པ། སྒོར་ཁྭ་གདོང་མ་ལ་སོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷ་ཡབ་ཡུམ་གདོང་རྒྱན་ཅན་ལྷ་མོ་བཅུ་གཉིས་ཐམས་ཅད་ཤར་སྔོ་བ། རམས་སམ་མཐིང་ཤུན་གྱིས་བྱུགས་པ། བྱང་ཐམས་ཅད་ སྤང་མས་བྱུགས་པ། ནུབ་མཚལ་གྱིས་བྱུགས་པ། ལྷོར་བ་བླས་བྱུགས་པ། ཕྱོགས་བཞིའི་ཁ་དོག་ཅན་དེ་བཞིན་དུ་ཐུགས་ཀུན་ལ་རམས་ཀྱིས་བྱུགས་པ་ནག་པོ།

If one wonders what the gaṇacakra is like when signs have been attained in all maṇḍalas, it is said: "Then the secret shall be explained." This refers to the accomplishment that benefits all sentient beings who have attained the signs. It is the simultaneous, miraculous birth of the city of the dharmadhātu together with the āli-kāli and the five aspects of manifest awakening. Having thus given the brief explanation, the detailed explanation is as follows: the male and female yogis assemble and perform the five preliminaries, such as the accumulation of merit. They then generate the four elements, Mount Meru, and the various vajra and padma seats. In the center of that, through the sequence of the five aspects of manifest awakening, they simultaneously generate the celestial palace. In the center, upon an eight-petaled lotus, is the wheel of wisdom (jñānacakra) atop a solar maṇḍala, and upon that, the eight deities of the wheel of mind (cittacakra). The principal deity has four faces and eight arms, and the goddess likewise has four faces and eight arms. One should meditate on the four wisdom goddesses and the eight deities of the wheel of mind with the same body colors and hand implements as those for whom the signs were previously attained. Outside the back of the wheel of mind is the wheel of speech (vākcakra): red with eight spokes in the east and north, white with eight spokes in the west and south. In the intermediate directions are Yamadāḍhī and the others, and at the gates are Kākāsyā and the others. These twelve wisdom goddesses, in union with their consorts and adorned with faces, are all blue in the east, smeared with indigo or the juice of the thiṅ-shun plant; all in the north are smeared with spang-ma (a type of moss or dye); all in the west are smeared with vermilion; and all in the south are smeared with ba-bla (orpiment). Just as the four directions have these colors, the entire wheel of mind is smeared with indigo and is black.

གསུང་མཚལ་གྱིས་བྱུགས་པ། སྐུ་རྡོ་ཐལ་གྱིས་བྱུགས་པ་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོས་བཤད་པའི་ གནས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིར་དཔའ་བོར་མོས་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་ཉི་ཚེའི་བྱའོ། ། ཁ་ཅིག་དཔའ་མོ་ལ་མོས་ན་རྣལ་འབྱོར་མ་ཉི་ཚེ་བྱ། སྔར་བཤད་པའི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་སྤྱོད་ལམ་སྣ་ཚོགས་པས་རིགས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བསྒོམ། གཞན་ཡང་ཞལ་དང་ཕྱག་མཚན་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ དུ་གནས་ཀྱི་རིམ་པས་དགོད་དོ། ། དེ་ལ་ཡང་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་གཞུག་པ། གོ་ཆ་བསྐོན་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་དང་། སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་རྣམ་དག་བསྒོམ་པ་དང་བཟླས་པ་བྱའོ། ། ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་ལས་བྱུང་བ་བསྒོམ་པ་དགའ་བ། རྣམ་པར་བསྒོམ་ པ་མཆོག་དགའ། བསྒོམ་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའ། མཆོག་འོད་གསལ་བ་དགའ་བ་བཞི་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་རྣམ་པར་དག་པ་འདི་ནི་རྡུལ་ཚོན་དང་ལུགས་སུ་བླུགས་པ་དང་། འབུར་དུ་བརྐོས་པ་དང་། རི་མོར་བྲིས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་བཤད་པའི་ མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་རབ་ཏུ་བཅུག་ནས་གསང་བའི་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་འདི་སུ་ལ་ཡང་མི་བསྟན་ཏོ། ། ལེའུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་བཞི་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ནས་གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚོགས་འཁོར་བཤད་པར་བྱ་བ་ནི། བྷ་གའི་པདྨ་ཤེས་རབ་ལ་ མོས་པ་བསྒོམ་པ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོས་ཞུས་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ནི་ངེས་པར་གསང་བའོ། ། རྣལ་འབྱོར་ཕོ་མོ་འཚོགས་ནས་སྔོན་འགྲོ་ལྔ་བསྒོམ། འབྱུང་བ་བཞི་རི་རབ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་པདྨ་འདབ་མ་གསུམ་པ་བསྐྱེད།

The speech is smeared with vermilion and the body is smeared with lime; as for the specific distinctions as desired, Vajragarbha explained that if one visualizes the heroes in the twenty-four sacred sites, the yogi should perform the practice. Some, if they visualize the heroines, should perform the practice of the yoginīs alone. One should meditate on the family as desired through the various colors, shapes, and modes of conduct previously explained. Furthermore, the faces and hand-symbols should be arranged according to the sequence of the sites as previously described. In that regard, one should perform the entry of the wisdom-being, the donning of the armor, the conferral of empowerment, the meditation on the purity of the thirty-seven factors, and the recitation. One should meditate on the joy arising from the vowels and consonants, the supreme joy of the visualization, the innate joy of the meditation, and the fourth joy of supreme luminosity. This pure city of the dharmadhātu is not made of colored powders, cast metal, carved relief, or painted images; rather, having thoroughly established the element of sentient beings possessing the previously explained characteristics, this secret gaṇacakra should not be shown to anyone. This is the commentary on the fifty-fourth chapter. Furthermore, as for the explanation of the wisdom gaṇacakra: Vajragarbha requested the meditation on devotion to the lotus of the bhaga as wisdom, and the response was: "The wisdom gaṇacakra is strictly secret. Once the male and female yogis have assembled, they should meditate on the five preliminaries. They should generate the four elements, Mount Meru, the crossed vajra, and the three-petaled lotus."

དེའི་དབུས་སུ་མངོན་ པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔའི་རིམ་པས་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་དང་ཧེ་རུ་ཀ་མའི་སློབ་དཔོན་ལྟེ་བ་ལ་བསྒོམ། གཞལ་ཡས་ཁང་དང་བཅས་པ་རྫུས་སྐྱེས་ཀྱི་འདབ་མ་གསུམ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷ་མོ་མཁའ་འགྲོ་མ་ལཱ་མ་དུམ་སྐྱེས་མ་གསུམ་བསྒོམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་རྒྱུད་ན་ གསལ། གྲུ་གསུམ་གྱི་པདྨའི་ཕྱི་རོལ་དུ་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ལྷ་བརྒྱད་དགོད། དབུས་ཀྱི་པདྨའི་ལོགས་གསུམ་དུ་ཐོད་པ་གསུམ་དང་བུམ་པ་གསུམ་གཞག། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཟུར་གསུམ་གྱི་ཤར་གྱི་ཟུར་ལ་སྐུའི་འཁོར་ལོ་བརྒྱད། ནུབ་བྱང་གི་ཟུར་ལ་དམ་ཚིག་གི་འཁོར་ལོ་བརྒྱད། ལྷོ་ནུབ་མཚམས་སུ་གསུང་གི་འཁོར་ལོ་བརྒྱད། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞལ་བཞི་ཕྱག་བཞི་པའི་སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་ནི་རྒྱུད་ན་གསལ། ཡེ་ཤེས་དང་ཐུགས་དང་གསུང་དང་སྐུའི་འཁོར་ལོ་དམ་ཚིག་གི་འཁོར་ལོ་རྣལ་འབྱོར་ཕོ་མོ་གང་མོས་པའི་སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་ཅན་བསྒོམས་ཏེ། ཐམས་ཅད་རང་གི་ཅོད་པན་ཅན། ། ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་རྒྱུད་ཀྱིས་གསལ་ལོ། ། དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་དེ་དག་མཁའ་འགྲོ་བླ་མའི་བརྒྱུད་པའི་རིམ་པས་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པ་དང་། གོ་ཆ་དགོད་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་གཞུག་པ་དང་། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལྷའི་འཁོར་ ལོ་སྤྲོ་བསྡུ་དང་། རང་རང་གི་བཟླས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཡེ་ཤེས་བབས་པའི་ཞལ་བརྒྱད་པའི་རིམ་པ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་ཅིང་རྟག་ཏུ་བསྒོམ་མོ། ། འདི་སུ་ལ་ཡང་མི་བསྟན། སུའི་རྣ་བར་ཡང་མ་བརྗོད་ན་དཔའ་བོ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པས་དངོས་གྲུབ་འཐོབ་བོ། དམ་ཚིག་རྟག་ཏུ་ བསྲུང་བྱ་ཞིང་། །

In its center, one should meditate on the ācārya as Vajravārāhī and Heruka through the stages of the five manifest awakenings. Together with the celestial palace, one should meditate on the three wisdom goddesses—Ḍākinī, Lāmā, and Khaṇḍarohā—upon the three petals of the miraculously born [lotus]. The body colors and hand implements of the Blessed One and the goddesses are clear in the tantra. Outside the triangular lotus, one should arrange the eight deities of the mind wheel (citta-cakra). On the three sides of the central lotus, place three skull cups and three vases. At the eastern corner of the three corners of the maṇḍala, the eight deities of the body wheel (kāya-cakra); at the northwest corner, the eight deities of the samaya wheel; and at the southwest junction, the eight deities of the speech wheel (vāk-cakra). The body color and hand implements of the four-faced, four-armed Blessed One are clear in the tantra. One should meditate on the wisdom, mind, speech, and body wheels, and the samaya wheel, possessing the body colors and hand implements of whichever male or female yogin is preferred, until the passage: "All [are adorned] with their own crowns." This is clear from the tantra. Those heroes and yoginīs should meditate on the body maṇḍala through the stages of the Ḍākinī-Guru lineage, arrange the armor, invite the wisdom being (jñānasattva) to enter, and perform the radiation and reabsorption of the deity wheels of body, speech, and mind. As for their respective recitations, one should remain in meditative equipoise and constantly meditate on the stages of the eight-faced [Heruka] into whom the wisdom of the yoginī has descended. This should not be shown to anyone, nor should it be spoken into the ears of anyone; if one is non-dual with the heroes, one will attain accomplishment. One must always guard the samaya.

བཟའ་དང་བཅའ་བ་སྤྱད་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་བྱ་སྟེ། རང་གི་ལྷ་མོ་བགྲོད་མིན་གཞན་གྱི་ལྷ་མོ་ལ་དུས་བཞིར་གཏུམ་མོ་དྲོད་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་འཆར་ནུབ་བསྟེན་ན་སྔགས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། ལེའུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་ལྔ་པའི་འགྲེལ་ པའོ། ། ། ། དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུའི་རྒྱུད་ཀྱི་གང་ཟག་གི་མཚན་ཉིད་ཅན། ཐབས་ཀྱི་རྒྱུད་བསྐྱེད་རྫོགས་གཉིས་ཏེ་འབྲས་བུའི་རྒྱུད་སྐུ་གསུམ་སྟོན་པས། དེ་ནས་གཞན་ཡང་བཤད་བྱ་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གསང་བ་ཆོས་སྐུ། མཆོག་ལོངས་སྐུ། ཡང་མཆོག་སྤྲུལ་སྐུ། དེའི་རིག་པ་ལྷ་དང་སྔགས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཤད་པ་ནི་མདོར་བསྟན་ཏོ། ། རྒྱས་བཤད་ནི། ལོག་པའི་ཤེས་པའི་ལྟ་བ་ལ། ། ཅུང་ཟད་ངས་ནི་མ་བསྟན་གང་། ། ཞེས་པ་དོར་བྱའི་གང་ཟག་གོ། ། ཇི་ལྟར་བླ་མའི་རིམ་པ་བསྟན་པ། ། ཞེས་ཚིགས་བཅད་ཕྱེད་དང་གཉིས་ནི་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་བསམ་ གཏན་དང་ཟག་མེད་ལས་སྐྱེས་པའི་སྐལ་ལྡན་བླང་བྱ་བའི་གང་ཟག་གོ། ། ལྐུགས་ཤིང་གླེན་ལ་སྡིག་ངན་ཅན། ། ཞེས་བྱ་བ་ཚིགས་བཅད་ཕྱེད་དང་གསུམ་ནི་སྐལ་མེད་དོར་བྱའི་གང་ཟག་བཤད་དོ། ། སློབ་དཔོན་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཡིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ཚིགས་བཅད་གསུམ་ནི་སྔགས་ སྐྱེས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ཕོ་མོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཕབ་པས་མཐོང་བ་རེག་པ་ཐོས་པ་དྲན་པ་ལས་ཀྱང་སྡིག་པ་ལས་གྲོལ་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ། ། རྒྱུའི་རྒྱུད་བཤད་ནས། ཐབས་ཀྱི་རྒྱུད་བསྐྱེད་རིམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལྷ་བཟློག་སྟེ་བཀོད་པ་སྔགས་བཟློག་སྟེ་ཟློ་བ་ནི་གཡས་སྐོར་དང་ གཡོན་སྐོར་གྱིས་མིང་བཟློག་པ་ཞེས་བརྟགས་ཏེ།

"One should consume food and snacks" refers to the gaṇacakra (feast offering). If one relies upon the arising and setting of the caṇḍālī heat and bodhicitta during the four periods of the day with one's own goddess or with the goddess of another who is not to be approached, the mantra will be accomplished. This is the commentary on the fifty-fifth chapter. Regarding the characteristics of the individual of the causal tantra of all maṇḍalas, which teaches the two tantras of method—the generation and completion stages—and the resultant tantra of the three bodies, it is said: "Furthermore, that which is to be explained..." This is a brief presentation of the secret dharmakāya, the supreme saṃbhogakāya, and the most supreme nirmāṇakāya, along with their awareness, the deity, mantra, and mahāmudrā. As for the detailed explanation: "Whatever views of erroneous cognition I have not taught even slightly" refers to the individuals to be rejected. The one and a half verses beginning with "Just as the stages of the guru were taught" refer to the fortunate individuals to be accepted, who are born from previous meditative concentration and uncontaminated karma. The two and a half verses beginning with "Mute, foolish, and of evil, sinful nature" explain the unfortunate individuals to be rejected. The three verses beginning with "By the great master himself" show that there is no doubt that all male and female mantrayana yogis are liberated from sin through seeing, touching, hearing, or remembering the descent of the wisdom of omniscience. Having explained the causal tantra, regarding the method tantra, the reversal of the deities of all generation stages and the recitation of the reversed mantra is designated as "reversing the names" by means of clockwise and counter-clockwise rotation.

བསྐྱེད་རིམ་འདི་ནི་རྒྱུད་སྡེ་བཞི་ཐུན་མོང་དུ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་ལས་དང་པོ་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དབུགས་དབྱུང་བ་གསུངས་པ། བསོད་ནམས་ཆུང་བའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཀྱང་ལྷ་མཉེས་པར་བྱས་པས་དངོས་གྲུབ་ བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། བསྐྱེད་རིམ་བཤད་ནས་ཟབ་པའི་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་བདེ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པ་ལ་བསྲུང་མེད་བཟའ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནས་མདོར་ན་སེམས་ནི་མཉམ་ཉིད་བྱ་བ་ནི་གོ་སླའོ། ། བླ་མ་མཉེས་པ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཡོད་ན་རྣམ་ཤེས་དགའ་བ་བཞི་དང་ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མ་འོད་གསལ་ ཟུང་འཇུག་གོམས་པས་མངོན་གསུམ་གྱི་ལམ་ནི་ཚིག་ལུང་གིས་མ་ཡིན། བསྟན་བཅོས་རྗེས་དཔག་གིས་མ་ཡིན། རྣལ་འབྱོར་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་ཐབས་ཀྱི་སེམས་བདེ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་རིག་པ་བསྟན་པ་དང་། དཔའ་བོ་རང་ཡིན་པར་བསྟན་པ་དང་བདེ་སྟོང་མངོན་སུམ་ གྱིས་གྲུབ་ན། སྐད་ཅིག་གི་རྣལ་འབྱོར་ཕྱག་རྒྱ་ལྷ་ཀུན་དང་གནས་ཐམས་ཅད་སྔགས་ཀུན་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་རྟོགས་སོ། ། དེ་ལྟར་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་བསྟན་ནས་པུས་མོ་ས་ལ་གཙུགས་ནས་སྒྲུབ་པ་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་འབྲས་བུའི་རྒྱུད་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་པ། མྱ་ངན་ ལས་འདས་པ་ཆོས་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྟོན་པ་གང་ནས་གང་དུ་གནས་པར་གྱུར་ནས་བརྟན་པ་དང་། གཡོ་བ་སྤྲུལ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རོལ་པ་བསྟན་དུ་གསོལ་ཞེས་པ་དང་། ལན་དུ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཞེས་སྐབས་ཕྱེ་ནས་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་གཞན་ན་མེད། རྣམ་རྟོག་གི་གཟུང་འཛིན་གྱིས་བསམ་དུ་མེད།

This generation stage is taught by the Tathāgata as a common encouragement for beginners—sentient beings who have not yet been fully ripened. Even a yogi with little merit will attain accomplishments by pleasing the deity through the generation stage. Having explained the generation stage, regarding the meditation on the profound completion stage—the union of bliss and emptiness—it is easy to understand the instruction that begins with "no protection, no food," and concludes with "in short, the mind is equanimity." If one possesses diligence in pleasing the guru, then through training in the union of the four joys of consciousness and the illusory wisdom of clear light, the path of direct perception is realized. This is not through words or scriptures, nor through treatises or inference; rather, it is the teaching of the nature of the mind as bliss and emptiness and the demonstration of awareness through the methods of the assembled causes and conditions of the yogi. When bliss and emptiness are established through direct perception, one realizes in a single instant all deities, all places, and all mantras through the mudrā of momentary yoga. Having thus taught the completion stage, the practitioner Vajrapāṇi, kneeling with his knees on the ground, made this supplication regarding the resultant tantra: "I pray that you remain stable, wherever you abide as the Teacher of the Sambhogakāya, the Great Mudrā of the Dharmakāya beyond sorrow, and that you demonstrate the display of the Nirmanakāya, the Dharma of the moving and the stationary." In response, [the Buddha] said, "Listen well," and opened the opportunity. In the ultimate sense, there is nothing other than the Dharmakāya; it cannot be conceived by the dualistic grasping of conceptual thought.

གཞན་དབང་གི་གཟུང་འཛིན་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཀྱི་རང་རིག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྟག་ཏུ་ད་ལྟར་བྱུང་བ་བཞིན་དུ་བཞུགས་སོ། ། དེ་ཡང་། ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་རྟག་ཏུ་བཞུགས། ། ཞེས་སྔར་བཤད་པའི་དོན་ནི་རྣལ་འབྱོར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལུས་ལ་བརྟེན་ པའི་དབུས་ནས་གཏུམ་མོའི་དྲོད་སྤར་ནས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཕབ་པས་རང་རིག་པའི་སྟོང་ཉིད་ལ་ངེས་པ་དྲངས་པ་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ། རྡོ་རྗེ་ཅན་དེ་ན་བཞུགས་པར་བྱེད་པ་འདུས་མ་བྱས་དང་། ཆ་དང་བཅས་པ་འདུས་བྱས་སྤངས་པའི་ལུས་ནི་བཙུན་མོའི་བྷ་ག་ཞེས་བྱ་ བས་ལུས་ཀུན་ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་སངས་རྒྱས། དབང་པོ་དྲུག་སེམས་དཔའ། འབྱུང་བ་རྣམས་ལྷ་མོར་རོལ་པ་སྟེ། བདེ་བར་གཤེགས་པས་ཇི་སྲིད་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བའི་རྒྱུད་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ལས། མདོར་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་དག་ནི། ། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལྔ་རུ་གྲགས། ། ཁམས་ དང་སྐྱེ་མཆེད་མང་པོ་ཀུན། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད། ། ས་ཆུ་སྤྱན་དང་མཱ་མ་ཀཱི། ། མེ་རླུང་གོས་དཀར་སྒྲོལ་མ་སྟེ། ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ། ། སྲིད་གསུམ་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཤིང་། ། ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། རང་རིག་པའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ནི་ལུས་ལ་ གནས་ཀྱང་ལུས་ལས་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ། ལུས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་སྣང་བས་མ་བསྐྱེད་པས་ན་འདས་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱུང་ཡང་རུང་མ་བྱུང་ཡང་རུང་བའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ས་བོན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ནི་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་གོས་པ་མེད་དོ། ། འོ་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་འཁོར་བ་ ཇི་ལྟར་སྣང་ཞེ་ན།

The self-knowing nature of the mind, free from the subject-object duality of the dependent nature, abides eternally just as it is in the present. Furthermore, regarding the meaning previously explained as "the self of all abides eternally," this refers to the yogi’s maṇḍala based upon the body. From the center of this, the heat of caṇḍālī is ignited, and by causing the bodhicitta to descend, one induces certainty in the emptiness of self-knowing awareness; this is called "omniscience." The body of the Vajra-holder, which abides there, is the consort’s bhaga, having abandoned the unconditioned and the conditioned with its parts. Thus, within the entire body, the five aggregates are the Buddhas, the six sense faculties are the Bodhisattvas, and the elements are the play of the goddesses. As stated in the Māyājāla, the root tantra of all that was spoken by the Sugata: "In brief, the five purified aggregates Are renowned as the five perfect Buddhas. All the many elements and sense bases Are the maṇḍala of the Bodhisattvas. Earth and water are Locanā and Māmakī; Fire and wind are Pāṇḍaravāsinī and Tārā; The expanse of space is Dhātveśvarī. The three realms are primordially Buddha." Thus he spoke. Realizing the emptiness of self-knowing awareness, though it abides in the body, is not produced from the body. Because it is not produced by the appearances of karma and afflictions from the body, it is called "transcendent" (nirvāṇa). Whether a Tathāgata appears or does not appear, the uncontaminated seed, the essence of enlightenment, is unstained by adventitious defilements. If one asks, "How then do saṃsāra and nirvāṇa appear?"—

མེས་དུ་བ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་བཞིན་དུ་རང་རིག་པ་དོན་དང་སེམས་ཅན་དུ་སྣང་བས། ལུས་ཀུན་ལ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ། ། ཞེས་བྱའོ། ། དུ་བས་མེ་ལ་ཕན་མི་འདོགས་པ་བཞིན་དུ་དགེ་མི་དགེ་ཟག་བཅས་ཀྱི་ལུས་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ཆོས་སྐུ་དང་ལོངས་སྐུ་བཤད་ནས། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་སྣང་བར་འཆད་ པ་ནི། ལ་ལར་གཟུགས་ཅན་དག་ཏུ་བཤད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནས། གང་ཞིག་ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་བཞུགས། ། ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཟག་པ་མེད་པའི་ས་བོན་རང་རིག་པ། གཉིས་མེད་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ལ་བཞུགས་པ་དེ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་མཚན་ཉིད་ལག་ ན་རྡོ་རྗེ་ཁྱོད་ལ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། གསང་བ་མཆོག་གི་དགྱེས་པ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་བཞུགས་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་གསང་བ་མཆོག་གི་དགྱེས་པ་ནི། ལྷ་གང་གི་ཆ་ཤས་སྤངས་པ་སྒྱུ་མ་སྣ་ཚོགས་པ་འདི་སྣང་ཡང་རྟག་ཏུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ བྷ་ག་ཆོས་ཉིད་ལ་བཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་གསང་བ་མཆོག་གི་དགྱེས་པ་ན། ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་རྟག་ཏུ་བཞུགས་པ་ནི་ལྟེ་བའི་དབུས་ནས་པདྨ་འདབ་མ་བཅུ་དྲུག་པ་ལ་ཡི་གེ་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་ཀྱིས་དབུགས་བཀག་ནས་རྩ་དང་གནས་པའི་རླུང་སྦྱར་ནས་དེའི་ དབུས་ན་སེམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འབྱིན་ཞེས་པ་དང་། སྡུད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོན་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རང་བྱུང་བས་འདུས་བྱས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པས་ཆོས་སྐུའོ། ། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་དངོས་ཞེས་སྤྲུལ་པའི་སྐུར་མཚན་བརྟགས་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བདེ་བའི་ མཆོག།

Just as fire benefits smoke, self-awareness appears as objects and sentient beings; thus it is said: "The entire body is completely liberated." Just as smoke does not benefit fire, that which is born from the body of contaminated virtue and non-virtue is explained as the dharmakāya and saṃbhogakāya. As for the explanation of the nirmāṇakāya as an appearance: "Sometimes explained as having form," and so on, up to: "That which abides as the identity of all." This refers to the uncontaminated seed, self-awareness, which abides as the non-dual identity of all saṃsāra and nirvāṇa. This is the definition of the nirmāṇakāya, which I have shown to you, Vajrapāṇi. The supreme secret joy of the abiding identity of all nirmāṇakāyas has already been explained. The supreme secret joy of the dharmakāya is as follows: although these various illusory parts of the deity appear, they are abandoned, and the inconceivable wisdom always abides in the bhaga, the nature of phenomena (dharmatā). Regarding the supreme secret joy of the saṃbhogakāya, the abiding identity of all is as follows: from the center of the navel, upon a sixteen-petaled lotus, one restrains the breath through the inhalation and exhalation of the syllables. By joining the channels and the winds residing therein, the emptiness of the mind in their center is the nirmāṇakāya that is emitted. Furthermore, the very act of gathering is the ultimate reality, the unconditioned wisdom that is self-arisen; because it pervades all conditioned things, it is the dharmakāya. This is designated as the nirmāṇakāya, the actual Buddha, and Vajrasattva, the supreme bliss.

ཅེས་ཀྱང་མཚན་བརྟགས་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འདུས་བྱས་ཀྱང་ཀུན་དུ་འགྲོ་ཞིང་འདུས་བྱས་ཀྱི་མི་ཤིགས་པས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བདེ་བའི་མཆོག་རྒྱུད་ཀྱི་གླེང་གཞིའི་འགྲེལ་པ་རྣལ་འབྱོར་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་མདོ་སྡེ་འདུལ་བ་མངོན་པའི་སྐུ་གསུམ་དང་མི་མཐུན་པ་རྗེས་སུ་ མཐུན་པའི་སྐུ་གསུམ་འབྲས་བུའི་རྒྱུད་བཤད་དོ། ། རྫོགས་རིམ་ཐོབ་པའི་རྟགས་བཤད་པ་ནི། སྐྲའི་རྩེ་མོ་བརྒྱར་གཤགས་པའི་ཆའི་ཚད་ཙམ་ནི་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་ཡིན་ནོ། ། ཕྲ་བའི་རྡུལ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཟླ་བའི་རྒྱུན་འཛག་པ་ཡིན་ནོ། ། སྟོང་པ་ཉིད་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་རང་རིག་པས་ མྱོང་བའོ། ། དམིགས་སུ་མེད་ཅེས་པ་ནི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའོ། ། དེ་ནི་དགའ་བ་སྟེ་དབང་པོ་དྲུག་བདེ་བའོ། ། ཡི་གེ་མེད་པ་ནི་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་དང་བྲལ་བའོ། ། སྟོང་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་ཡུལ་དྲུག་བདེ་བའོ། ། རྡུལ་མེད་ཅེས་པ་ནི་ཚོགས་དྲུག་གིས་འཛིན་པ་མེད་པའོ། ། སྲོག་མེད་པ་ནི་རླུང་དབུས་མ་ལ་བརྟེན་པའི་རང་རིག་པར་མངོན་པར་མི་ཞེན་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའོ། ། གཟུགས་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་གཞི་ལྔ་དང་བྲལ་བའོ། ། མཚན་མ་མེད་ཅེས་པ་མཚན་ཉིད་གསུམ་འགགས་པ་སྟེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འོད་གསལ་བའོ། ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ དངོས་པོ་ནི་དགའ་བ་གསུམ་དེའི་ཡེ་ཤེས་ནི་སྒྱུ་མ་འོད་གསལ་ཟུང་འཇུག་གོ། ། ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་རྟགས་ནི། སྒྲོན་མ་ལྟ་བུ་དང་པོ་དང་། མཁའ་སྣང་ལྟ་བུ་གཉིས་པ་དང་། དཀར་པོའི་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་གསུམ་པ་དང་། འདོད་པའི་ལྷའི་ལོངས་སྤྱོད་སྣང་བ་བཞི་པ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ལྷའི་ བདེ་བར་སྣང་བ་ལྔ་པ་དང་།

Thus, having examined the names, the Omniscient One, though conditioned, is all-pervasive; and because he is indestructible among the conditioned, he is Vajrasattva, the Supreme Bliss. This explains the tantra of the causal continuum, the commentary on the introductory narrative of the Yoginītantra, which is consistent with the three bodies of the Sūtra, Vinaya, and Abhidharma classes that exist within the continuum of the yogi, yet differs from the three bodies of the resultant continuum. Regarding the explanation of the signs of attaining the completion stage: the measure of a hundredth part of a hair-tip is the avadhūtī. The subtle particle is the flowing stream of the moon-like bodhicitta. "Neither emptiness" refers to what is experienced by self-awareness. "Non-referential" means being free from conceptual thought. That is "joy," the bliss of the six sense faculties. "Without letters" means being free from the expressed and the expresser. "Not empty" means the bliss of the six objects. "Without dust" means the absence of grasping by the six collections of consciousness. "Without life-force" is the coemergent joy that does not cling to self-awareness based on the central wind. "Without form" means being free from the five bases of characteristics. "Without signs" means the cessation of the three characteristics, which is the luminosity of all aspects. The entity of consciousness consists of the three joys; its wisdom is the union of illusion and luminosity. The signs of the arising of wisdom are: first, like a lamp; second, like a mirage; third, the radiance of white light; fourth, the appearance of the enjoyments of the desire-realm gods; and fifth, the appearance of the bliss of the form-realm gods.

གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བདུན་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བརྒྱད་པ་དང་། རྒྱུད་སྡེ་བཞི་ལྷ་དགུ་སྟེ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྟགས་དགུ་སྐྱེས་ནས་ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་ཐོབ་པས་ཁམས་གསུམ་པའི་ཡེ་ཤེས་པ་གཞན་དག་སྙིང་པོ་མེད་པ་ རྩྭ་དང་མཚུངས་སོ། ། དེ་ལྟར་རྒྱུའི་རྒྱུད་སྐལ་ལྡན་དང་སྐལ་མེད་གཉིས་དང་། ཐབས་ཀྱི་རྒྱུད་བསྐྱེད་རྫོགས་གཉིས་དང་འབྲས་བུའི་རྒྱུད་སྐུ་གསུམ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་དྲུག་བསྟན་ནས། ལས་དང་པོ་པས་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པ་དང་། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ཇི་ ལྟར་བསྒོམ་པ་བཤད་པ་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཤེས་པ་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས་ཏེ། སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་སྲོག་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་ཆུད་པ་ཨ་ན་ཧ་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དེ་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཡིན་པས་སེམས་ཀྱི་འདུས་མ་བྱས་ཤེས་པ་དེ་ནི་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀར་བཤད་དོ། ། ཕྱིར་རྒྱུ་བ་སྐྱེས་པ་དང་། ནང་དུ་འཇུག་པ་བུད་མེད་དང་། གནས་པ་བུམ་པའི་རླུང་ལ་མ་ནིང་ཞེས་གྲགས་པའོ། ། དེ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི་དབུགས་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་བཀག་པའི་རླུང་དབུས་མ་ཕྲ་བའི་སྙིང་པོ་འཛིན་པའི་ཡེ་ ཤེས་སྐྱེ་བ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ས་བཅུ་དང་། བསྟན་བཅོས་མངོན་ཤེས་དྲུག་དང་རྒྱུད་སྡེ་བཞི་རིག་བྱེད་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་དང་། གང་ཇི་སྙེད་གནས་པ་རྣམས་སྲོག་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་ཆུད་པ་འདི་ལས་བྱུང་ངོ་། །

When the seventh wisdom of formlessness, the eighth wisdom of the dharmadhātu, and the nine signs of unconditioned wisdom—the nine deities of the four classes of tantra—have arisen, one attains mastery over the ten grounds. Consequently, the wisdom-beings of the three realms appear as something without essence, comparable to mere grass. Thus, having shown the causal tantra of the fortunate and the unfortunate, the method tantra of the two stages of generation and completion, the resultant tantra of the three kāyas, and the six signs of non-retrogression, the explanation of how a beginner should meditate on the completion stage and how they should meditate on the generation stage is as follows: Knowing suchness, the ultimate truth, arises from the assembly of causes and conditions. When the life-force of sentient beings enters the avadhūtī, the unchanging [wind] called "Ana" is the pervasive wind that serves as the equal-and-immediate condition. Therefore, the knowledge of the mind's unconditioned nature is explained as the Buddha-wisdom of glorious Heruka. The outward-moving [wind] is male, the inward-entering is female, and the abiding [wind] of the vase is known as "neuter." The phrase "and so forth" refers to the wisdom that arises from holding the essence of the subtle central wind, having restrained the twenty-one thousand six hundred breaths. Based on that, the ten grounds, the six superknowledges of the treatises, the accomplishments of the four classes of tantra, and whatever exists in all its multiplicity, arise from this entry of the life-force into the avadhūtī.

ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མར་ཡང་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་མེད་ན་དངོས་གྲུབ་མི་ཐོབ་པས་རྒྱུད་སྡེ་བཞི་རིག་ བྱེད་གྲུབ་མཐའ་ལ་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་སྙིང་པོ་གཅིག་པུ་ཁོ་ནས་བཤད་དོ། ། ཡུལ་དམིགས་པའི་རྐྱེན་འདུས་མ་བྱས་ཚོགས་མ་བསགས་སྒྲིབ་པ་མ་སྤངས་ཀྱང་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་ལས་མཐོང་བས་རྙེད་སླ། གཞོན་ནུ་མའི་ལུས་དང་ཡིད་བདེ་བ་བསམ་གཏན་གྱི་ཆ་དབང་པོ་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཡང་རྙེད་སླ། བག་ཆགས་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཟག་པ་མེད་པའི་ས་བོན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡང་རྒྱུ་ཡིན་པས་རྙེད་སླའོ། ། རྐྱེན་གསུམ་པོ་རྙེད་པར་སླ་ཡང་། ཡིད་ནང་དུ་ཆུད་པ་རླུང་འགགས་པའི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་མེད་པ་ནི་རྙེད་པར་དཀའ་བས་མན་ངག་གི་གཙོ་བོ་འདི་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཐུ་དག་ གིས། ། རང་བཞིན་གྱིས་ནི་དེ་འགྲུབ་བོ། ། ཞེས་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་བཤད་ནས། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོར་བསྡུས་པའི་ཡན་ལག་བཤད་པ་ནི། འདུག་པའམ་གནས་པ་ནི་སྔོན་འགྲོ་ལྔའོ། ། ལྡང་བ་ནི་འབྱུང་བ་བཞི་རི་རབ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་པདྨ་དང་བདུན་ནོ། ། འཇུག་པ་ནི་ཉི་ཟླ་ཁ་ སྦྱོར་དུ་སེམས་འཇུག་པའོ། ། རྫོགས་པ་ནི་སྤྲུལ་པ་དང་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་འཁོར་ལོ། བྱིན་རླབས་ནི་གོ་ཆ་དང་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་འཇུག་པ་གཉིས་སོ། ། དབང་བསྐུར་བ་ནི་མཆོད་པ་དང་བསྟོད་ནས་དབང་བསྐུར་བའོ། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་བསྒོམ་བཟླས་སོ། ། མཆོད་པ་ནི་བདུད་རྩི་མྱང་བ་དང་རྐང་པ་ བརྒྱད་པ་དང་གཏོར་མ་གཏོང་བའོ། ། ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་ལུས་ལ་གཞུག་པའོ། །

Since accomplishments cannot be attained in this or future lives without the gathering of causes and conditions, the four classes of tantra explain that the sole essence for the arising of wisdom within the philosophical systems of the Vedas is this alone. Although the objective condition of the focal point is unconditioned, not accumulated, and not abandoned as an obscuration, it is easy to find because it is seen through the eight examples of illusion. The youthful body and the mental bliss that are the aspect of concentration, as well as the dominant condition of the faculties, are also easy to find. The causal condition of habitual tendencies—the uncontaminated seed, the heart of awakening—is also easy to find because it is the cause. Although these three conditions are easy to find, the absence of sentient beings in the desire realm who have withdrawn the mind within and stilled the winds is difficult to find; therefore, this is the core of the pith instructions. For that reason, it is said: "By the power of its own essence, it is accomplished by its very nature." Having thus explained the completion stage, the explanation of the summarized branches of all the generation stages is as follows: "Sitting" or "abiding" refers to the five preliminaries. "Arising" refers to the four elements, Mount Meru, the crossed vajra, and the lotus—seven in total. "Entering" refers to the mind entering the union of the sun and moon. "Completion" refers to the emanation, the body, and the cakras of the mind. "Blessing" refers to the two: the armor and the entry of the wisdom being. "Empowerment" refers to the offering and praise followed by the conferral of empowerment. "Absorption" refers to meditation and recitation. "Offering" refers to the tasting of nectar, the eight-line praise, and the offering of torma. "Withdrawal" refers to dissolving the mandala into the body.

སྤྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་ལས་སྐབས་འདིར་ཆོ་གའི་མིང་ནི་གཞན་དག་ཐབས་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྲོ་བསྡུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དབྱངས་ཡིག་བཅུ་དྲུག་ནི་ཤེས་རབ་བོ། ། གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་ནི་ཐབས་སོ། ། དེ་གཉིས་ ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་གྱི་ལྷ་མོ་ལས་ལྷ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བའོ། ། དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་སྟོན་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་མོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཡང་ཡི་གེ་ཕྱི་མོ་རྣམས་ལས་སྐྱེས། སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཕྲིན་ལས་རྣམ་བཞི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་ལས་འགྲོ་ཞིང་སྐྱེའོ། ། ཐོག་ མའི་དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་ནི་ཞི་བ་དང་རྒྱས་པ་དགེ་བའི་ལྷའམ། དབང་དང་མངོན་སྤྱོད་མི་དགེ་བའི་ལྷའི་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱན་ནམ་སྐ་རགས་ལྟ་བུ་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་ལས་བྱུང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་ལས་དང་པོ་པའི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་རྫུས་སྐྱེས་ཀྱི་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་སོ། ། རྫོགས་ རིམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་ཁྲག་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ལ་སོགས་ཏེ་ལྟེ་བའི་ཁྲག་གི་ཐིག་ལེ་གཙུབ་གཏན། དབུས་མ་རྩ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་སྲུབ་ཤིང་། གཡས་གཡོན་གྱི་རླུང་སྲུབ་ཐག། བསྲུབས་པ་ལས་ཁྲག་གི་ཐིག་ལེ་ལས་བྱུང་ནས་སྙིང་གའི་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ སེམས་བཞུས་པས་གཞོན་ནུ་མའི་བདེ་བ་ལྟ་བུ་ངལ་སོ། ། བདེ་བ་སྐྱེས་པ་ལ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་སེམས་མྱོང་བར་མི་རྟག། སེམས་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པར་བསམས་ན་འཛིན་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །

Generally, although that is the case, in this context the name of the ritual is "the emanation and reabsorption of method and insight." The sixteen vowels are insight, and the thirty-four consonants are method. From these two, as the goddesses of the union of sun and moon, all deities are generated. The eighty-four thousand gateways of the Dharma that teach the ultimate and the conventional also arise from the primary letters. All the tantras of the four activities of the mantra conduct proceed from and are born of the vowels and consonants, which are insight and method. The initial vowels and consonants are the ornaments or girdles of the maṇḍala of the body of the peaceful and enriching virtuous deities, or the powerful and wrathful non-virtuous deities, arising from the vowels and consonants. Thus, this is the generation stage for beginners, the sādhana of miraculous birth. Regarding the completion stage, the vowels and consonants are the drops of blood and bodhicitta, and so forth. The blood drop at the navel is the fire-drill; the central channel, the avadhūtī, is the fire-drill stick; and the winds of the right and left are the cord for twirling. From the friction of these, the blood drop arises, and by melting the bodhicitta of the vowels and consonants at the heart, one rests in a bliss like that of a young maiden. When bliss is born, one experiences the inconceivable, unconditioned nature of the mind. If one contemplates that very mind in the ultimate sense, one will attain the state of the Grasper, Vajradhara.

འདི་ནི་ནང་གི་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་དོན་རང་གི་མཚན་ ཉིད་དེ་རྒྱུད་སྡེ་བཞི་གསང་བ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ཁྱོད་ལ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལྷའི་འཁོར་ལོ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་འདུས་མ་བྱས་རྟོགས་པ་གཉིས་ཀའི་རྒྱུད་བུམ་པ་སོ་བཏང་བ་ལྟ་བུ་མི་འཇིགས་པ་ཐིག་ལེ་བསྒོམ་པ་འདི་འབར་བས་སྤར་བར་བྱའོ། ། བསྐྱེད་རིམ་གྱི་དཔའ་ བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདིས་འཐོབ། ངེས་བརྗོད་བླ་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་མངོན་སུམ་གྱི་མན་ངག་འདི་སྣོད་མིན་ལ་མི་བཤད། བཤད་ན་ཚེ་འདིར་སྡུག་བསྔལ། ཚེ་ཕྱི་མར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འབྲས་བུ་མི་འཐོབ་བོ། ། བུམ་པ་རློན་པ་ལྟ་བུ་ནི་བསྐྱེད་རིམ་ལྷའི་འཁོར་ལོ་ཡུན་རིང་པོར་བསྒོམས་ ཀྱང་རྣམ་རྟོག་གི་སྣང་བས་འཇིག་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དབུ་མ་ལྟ་བུ་རྗེས་དཔག་གི་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པ་ཡང་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གཅིག་གིས་ས་དང་པོ་ཐོབ་པས་རྣམ་རྟོག་ཡུན་རིང་བས་རྫོགས་པར་འགྱུར་ལ། སྲོག་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་ཆུད་ནས་བདེ་བ་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བའི་ལམ་བུམ་པ་སོ་བཏང་བ་ལྟ་བུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ལམ་མི་འཇིག་པ་ཡིན་ནོ། ། དཔེར་ན་བུད་མེད་དང་བྱིས་པ་ཚོགས་ནས་ཕན་ཚུན་ཀུན་དུ་སྨྲ། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བས་བསྟེན་ཡང་དོན་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསྐྱེད་རིམ་དང་རྗེས་དཔག་གིས་ལམ་དགེ་བ་ཟག་བཅས་ ཟག་མེད་མ་བཤད་པས་འཆིང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། མིའི་ལུས་པོ་འཇིམ་པ་ལྟ་བུ་བསྐྱེད་རིམ་གྱིས་བུམ་པ་ལྟ་བུར་བཅོས། རྗེས་དཔག་གིས་དོན་དམ་པའི་ལྷར་བཅོས་ཀྱང་རུང་། དགེ་བ་ཟག་བཅས་བུམ་པ་རློན་པ་དང་འདྲ།

This is the inner āli-kāli (vowels and consonants), the actual definition of the meaning itself; it is the secret of the four classes of tantra, O Vajrapāṇi, which I have explained to you. The equipment of merit is the wheel of the deity, and the equipment of wisdom is the realization of the unconditioned. The continuum of both is like a fired clay jar; one should ignite it by meditating on the bindu (drop) of fearlessness. Through this, all the heroes and yoginīs of the generation stage are attained. This direct oral instruction from the Abhidhānottara Tantra is not to be explained to those who are not suitable vessels. If explained to them, there will be suffering in this life, and in future lives, the fruit of nirvāṇa will not be attained. A "wet jar" refers to the wheel of the deity of the generation stage: even if meditated upon for a long time, it is destroyed by the appearances of conceptual thought. The equipment of wisdom, such as the meditation on emptiness through inference like the Middle Way, also takes one eon to reach the first bhūmi; thus, because conceptual thought lasts so long, it is not perfected. However, when the vital wind enters the avadhūtī and one meditates on bliss and emptiness, this is the path of seeing the unconditioned directly. Like a fired jar, it is the irreversible path of fearlessness. For example, if women and children gather and converse with one another, even if they rely on it with appreciation, it is meaningless. Likewise, the paths of the generation stage and inference—whether virtuous with or without outflows—are not the explanation [of the ultimate], and thus they lead to bondage. The human body is like clay; it is fashioned into a jar by the generation stage, and it may be fashioned into an ultimate deity by inference. However, virtuous actions with outflows are like a wet jar.

སྲོག་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་ཆུད་ནས་བདེ་བ་སྟོང་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་ ལུས་བརྟན་པ་གཟུགས་དང་། གཡོ་བ་ཚོར་བ་འདུ་ཤེས་འདུ་བྱེད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཀུན་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་སྐུའི་ཡན་ལག་བཅུ་གནས་བཅུར་མཁའ་འགྲོ་མའི་བརྡ་མིང་བཏགས་པ། མཐོ་རིས་ཐུགས་དང་ས་སྟེངས་གསུང་དང་ས་འོག་སྐུའི་དཔའ་བོའི་ཡན་ལག་བརྟན་གཡོ་ཐམས་ཅད་ཧེ་རུ་ཀའི་ཕྱག་ དང་ཞབས་དང་མིག་སྤྱན་དུ་འགྱུར། མགོ་བོ་དབུར་འགྱུར། བྱང་ཞལ་དུ་འགྱུར། རྣ་བ་སྙན་དུ་འགྱུར། འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་གཡོགས་པ་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་ནས་བརྗོད་བྱར་བཞུགས་སོ། ། ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་བུམ་པ་སོ་བཏང་བ་ལྟ་བུའི་ཐིག་ལེའི་འཁོར་ལོ་བདེ་མཆོག་བསྟན་པ་ཡིན་ ནོ། ། ད་ནི་མངལ་སྐྱེས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་བཤད་པ་ནི། དེ་ནས་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་བྱ་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མངལ་སྐྱེས་ཀྱི་བསམ་གཏན་གྱི་སེམས་དོན་བཅུ་བཞིས་ས་བཅས་པ་སྒྲུབ་པ་པོ་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་སོ། ། དེ་ནས་གཞན་ཡང་མདོ་སྡེ་དང་རྒྱུད་དག་ཏུ་སྦས་པའི་དཔའ་ བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མའི་བརྡ་ནི་དང་པོའོ། ། གོས་སྟོད་གཡོགས་དང་སྨད་གཡོགས་དང་ཕྱག་མཚན་ལྔ་ཅོད་པན་དང་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་གཉིས་པའོ། ། ཤེས་རབ་མདུན་དུ་གཞག་པ་ནི་གསུམ་མོ། ། ཕུར་བུ་དང་དྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྲུང་བའི་འཁོར་བཞི་པའོ། ། ཨཱ་ལི་ ཀཱ་ལི་བརྗོད་པ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སོགས་པ་ལྔ་པའོ། ། རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་གྱི་རྒྱུད་ལ་སོགས་པ་སྟོང་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་དྲུག་པའོ། །

When the vital wind enters the avadhūtī and the bliss of emptiness is established through direct perception, the yogi’s stable body is form, and the moving [aggregates]—feeling, perception, formations, and consciousness—are all the ten limbs of the glorious Heruka. These are designated by the symbolic names of the ḍākinīs in the ten abodes. The higher realms are the mind, the surface of the earth is the speech, and the subterranean regions are the limbs of the heroes of the body; all that is stable and moving becomes the hands, feet, and eyes of Heruka. The head becomes the crown, the northern face becomes the face, the ears become the ears, and everything existing in the world is established as being directly present, like a covering, and remains as the subject to be expressed. This is the teaching of Cakrasaṃvara as the wheel of bindus, like the arrangement of letters in a vase. Now, to explain the result of womb-birth along with its components, it is said: "Then, the accomplishment of the siddhis." This was taught for the benefit of the practitioner, who accomplishes the fourteen points of the womb-born meditative concentration along with the stages. Furthermore, the first is the symbolic terminology of the hidden heroes and yoginīs found in the sūtras and tantras. The second is the physical conduct, such as the upper and lower garments, the five hand-symbols, the crown, and the ornaments. The third is placing the wisdom consort in front. The fourth is the protection wheel, such as the ritual dagger and the lattice. The fifth is the accumulation of merit, such as the recitation of the āli-kāli. The sixth is the accumulation of wisdom, such as the continuum of the three doors of liberation and emptiness.

ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་དུ་སེམས་འཇུག་པའི་ཡིག་འབྲུ་དང་ཕྱག་མཚན་ལ་སོགས་པས་ལྷར་བསྐྱེད་པ་ནི་བདུན་པའོ། ། རྒྱུའི་ཧེ་རུ་ཀ་གསུངས་པ་ནི་ བརྒྱད་པའོ། ། གླུའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་དགུ་པའོ། ། བདུད་རྩི་ཚིམ་བྱེད་མྱང་བ་དང་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་བཅུ་པའོ། ། ལག་པའི་མཆོད་པས་གོ་ཆ་བསྐོན་པ་ནི་བཅུ་གཅིག་པའོ། ། དབང་བསྐུར་བ་ནི་བཅུ་གཉིས་པའོ། ། གོ་ཆ་ཆེན་པོ་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་སེམས་ཀྱི་དཀྱིལ་ འཁོར་བསྒོམ་པ་ནི་བཅུ་གསུམ་པའོ། ། སྔགས་ཀྱི་མཆོད་བསྟོད་གཏོར་མ་གཏང་བ་ནི་བཅུ་བཞི་པའོ། ། མི་མཆོག་གང་ཞིག་ཀུན་སྤྱོད་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ཚིགས་བཅད་ཕྱེད་དང་གཉིས་ནི་སྨོན་ལམ་དང་ཡོན་ནོ། ། འབྲས་བུ་ནི་ཟླ་བ་ཉ་ལ་མཚན་མ་ཐོབ་ནས་དངོས་གྲུབ་བླངས་ནས་ ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པས་མཐོ་རིས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ལྷའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དངོས་གྲུབ་འབྲིང་། མིའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དངོས་གྲུབ་ཐ་མ། རྣལ་འབྱོར་པ་འཕོ་བའི་ཚེ་མཁའ་སྤྱོད་ཀྱི་གནས་བདེ་བ་ཅན་ནམ། མངོན་པར་དགའ་བར་ཁྲིད་ནས་སྐྱེས་པ་ནི་དངོས་གྲུབ་རབ་བོ། ། ལེའུ་ལྔ་ བཅུ་རྩ་དྲུག་གི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔགས་བཏུ་བ། དེ་ནས་གཞན་ཡང་བཤད་བྱ་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་རྒྱུད་འདིར་བཏུ་བའི་ཐབས་ཀྱང་བཞི། འབྲས་བུ་བཅུ་གཅིག་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལས་ཨེ་གྲུ་གསུམ་གྱི་དབུས་སུ་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་ལ་སྡེ་ཚན་བརྒྱད་ བཀོད་པ་ནི་བཏུ་བའི་གནས་དང་པོའོ། ། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ལས་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་དབུས་སུ་རེའུ་མིག་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུ་གྲིས་པ་ནི་བཏུ་བའི་གནས་གཉིས་པའོ། །

The seventh is the generation of the deity through the seed-syllables, hand-symbols, and so forth, which enter into the union of the sun and moon. The eighth is the explanation of the causal Heruka. The ninth is the application of the songs. The tenth is the tasting of the nectar that satisfies and the wisdom-being. The eleventh is the donning of the armor through the hand-offering. The twelfth is the conferral of empowerment. The thirteenth is the meditation on the great armor, the maṇḍala of the body and the maṇḍala of the mind. The fourteenth is the mantra offerings, praises, and the offering of the torma. The one and a half verses beginning with "Whosoever, the supreme among men, engages in all conduct" constitute the aspiration and the offering. As for the result: having obtained the signs on the full moon and attained the accomplishments, one possesses uncontaminated wisdom. The middling accomplishment is the enjoyment of the higher realms as a divine cakravartin; the lesser accomplishment is as a human cakravartin. When the yogi passes away, being led to the celestial realm of Sukhāvatī or Abhirati and being born there is the supreme accomplishment. This is the commentary on the fifty-sixth chapter. The extraction of the mantras of all maṇḍalas: then, it is said, "Furthermore, that which is to be explained..." In this tantra, there are four methods of extraction and eleven results. Regarding those, the first place of extraction is the arrangement of the eight classes of letters upon an eight-petaled lotus in the center of a triangular e from the Root Tantra. The second place of extraction is the forty-nine squares drawn within the celestial palace from the Vajraḍāka.

རྩ་བའི་རྒྱུད་ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་པ་ནས་རྫ་རྔའི་དབྱིབས་ཀྱི་ནང་དུ་རེའུ་མིག་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུ་བྱས་ནས་བཏུ་བའི་གནས་གསུམ་ པའོ། ། མཉམ་སྦྱོར་གྱི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་དང་མཚམས་བཞི་དང་བཅས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་བཞི་པའོ། ། བཏུ་བའི་ཐབས་ནི་བཞི་སྟེ་དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་ཀྱིས་བཏུ་བ་དང་། མིང་གིས་བཏུ་བ་དང་། ལྷའི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱིས་བཏུ་བ་དང་། ཕྱེད་བཏུས་པ་སྟེ་བཞིའོ། ། འབྲས་ བུ་ནི་བཅུ་གཅིག་སྟེ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་སྙིང་པོ་བཞི་དང་། དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་སྔགས་གཉིས་དང་གོ་ཆ་གཉིས་དང་རྐང་པ་བརྒྱད་པའི་སྔགས་གཉིས་དང་། གནོད་མཛེས་ཀྱི་སྔགས་དང་བཅུ་གཅིག་གོ། ། འདིར་སྔགས་བཏུ་བ་ནི་དབེན་པའི་གནས་སུ་བདུད་རྩི་ལྔས་བྱུགས་ལ། བདག་ཉིད་ ཧེ་རུ་ཀར་བསྐྱེད་ནས་དམངས་རིགས་ཀྱི་ཁྲག་གིས་ཐིག་ལེ་དང་མེ་ཏོག་དགོད་པ་དང་བདུག་པ་དང་མར་མེ་དང་ཅང་ཏེའུ་དང་གླུ་གར་གྱིས་མཆོད་ནས་ཕྱག་རྒྱ་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་ལུས་ཀྱིས་སྲུང་བའི་འཁོར་ལོ་བྱས་ཏེ། ཨེ་གྲུ་གསུམ་གྱི་དབུས་སུ། ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་སྡེ་ཚན་བརྒྱད་བསྡེབས་ པས་བཞི་བཞི་བརྒྱད་དུ་བྱས་ནས་དང་པོར་རྩ་བའི་སྔགས་ཀྱི་གསལ་བྱེད་བཏུ་བ་ནི་གོ་སླའོ། ། རྐང་པ་བརྒྱད་པ་དང་། ཀ་ར་ཀ་ར་ལ་སོགས་པ་རྩ་བའི་སྔགས་བཏུ་བ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕན་ཡོན་ནི་རིག་པ་རྒྱལ་བའི་གསང་སྔགས་ཏེ་བྱ་བ་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པ་ཟག་བཅས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་ དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་ཟག་མེད་ཀྱི་སྔགས་ཤེས་ན་མཆོག་ཡིན་ནོ། ། ལེའུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་བདུན་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། །

From the thirty-first chapter of the Root Tantra, the third section on the extraction [of mantras] is formed by arranging forty-nine squares within the shape of a drum. From the Samayoga-uttara-tantra, the fourth [section] arises from an eight-petaled lotus together with the four intermediate directions. There are four methods of extraction: extraction by means of vowels and consonants, extraction by means of names, extraction by means of the deity’s yantra, and partial extraction—these are the four. The results are eleven: the four heart mantras of the Father and Mother, the two mantras of the heroes and heroines, the two armors, the two eight-line mantras, and the mantra of Sumbharāja—these are the eleven. Regarding the extraction of mantras here: in a secluded place, having smeared [the ground] with the five nectars, one generates oneself as Heruka. Having arranged drops and flowers with the blood of a commoner, and having made offerings of incense, lamps, hand-drums, song, and dance, one constructs a protection wheel with a body endowed with the six mudrās. In the center of a triangular E, the eight classes of āli and kāli are combined. By dividing them into four groups of four, the extraction of the consonants for the root mantra is easy to understand. The extraction of the root mantra includes the eight lines and kara kara and so forth. Its benefit is that it is the secret mantra of the King of Knowledge; it accomplishes all activities and accomplishments. In the three worlds of the tainted, knowing the untainted mantra of glorious Heruka is supreme. This is the commentary on the fifty-seventh chapter.

དེ་ནས་གཞན་ཡང་ཡབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡི་གེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པ་ལྷ་དང་སྦྱར་ནས་འཁྲུལ་འཁོར་གྱིས་བཏུས། ཉེ་བའི་སྙིང་པོ་ཡང་ལྷ་དང་སྦྱར་ནས་བཏུས་ཟིན། ཡ་ཚོགས་བརྒྱད་པ་ཧ་ལ་ དབྱངས་བཅུ་གཉིས་དང་སྦྱར་བ་ཧ་རིང་པོ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་ཕྱི་ལ་དོར་བར་བྱའོ། ། ཧ་ཐུང་ངུ་དྲུག་དང་ཨོཾ་ན་མ་སྭཱ་ཧཱ་བཽ་ཥ་ཊ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ་ཀྱི་སྔགས་དང་སྦྱར་བས་གནས་དྲུག་ཏུ་གོ་ཆ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་བ་ནི་གོ་སླའོ། ། དེ་ནས་དབྱངས་ཡིག་བཅུ་གསུམ་པ་ནི་ཨོ། ཡི་གེ་གཉིས་པ་ནི་མ་དག་དང་སྦྱོར་བ་ནི་མོར་ འགྱུར་རོ། ། དབྱངས་ཡིག་བཅུ་གཉིས་པ་ནི་ཨེ། ཡི་གེ་དྲུག་པ་ནི་ཧ། བརྒྱད་པ་ནི་ཧེར་འགྱུར་རོ། ། དབྱངས་ཀྱི་ཞི་བ་ནི་ཨཱི། ཡི་གེ་བདུན་པ་ནི་བ། སྦྱར་བ་ནི་བཱིར་འགྱུར་རོ། ། དབྱངས་ཡིག་བཅུ་གཉིས་པ་ནི་ཨཻ་ཡི་གེ་བརྒྱད་པ་ནིར། མཁས་པས་སྦྱར་བ་ནི་རེར་འགྱུར་རོ། ། དབྱངས་ཡིག་གཉིས་པ་ནི་ཨཱ། ཡི་གེ་དགུ་པ་ནི་ཤ། བརྒྱད་པས་ནི་ཤཱ་རིང་པོར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་ན་ན་མོ་བྷ་ག་ཝ་ཏེ་བཱི་རེ་ཤཱ་ཡའི་སྔགས་སུ་འགྱུར་རོ། ། ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། ། ཡབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་དང་ཉེ་བའི་སྙིང་པོ་གོ་བཟློག་ནས་བྲིས་པ་ནི་མངོན་སྤྱོད་དབང་ལས་ཟློས་པའོ། ། ཡུམ་གྱི་སྙིང་པོ་དང་གོ་ཆའི་ལྷ་མོ་དྲུག་གི་མིང་དང་པོ་དང་ བསྡེབས་པས་སྔགས་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་རོ། ། གོ་ཆའི་སྔགས་གཉིས་ནི་ཕྱེད་བཏུས་པའོ། ། ལེའུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ནས་གཞན་ཡང་ལྷ་མོའི་སྙིང་པོ་ཡི་གེ་བཅུ་གསུམ་པ་ལྷ་བསྐྱེད་པའི་ས་བོན་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་སྔགས་བཏུ་བ་ནི། སྙིང་པོ་བླ་མེད་བཤད་པར་བྱ། ། ཞེས་ པའོ། །

Furthermore, the twenty-two syllable heart mantra of the Father is extracted by means of the yantra in conjunction with the deities. The near-heart mantra is also extracted in conjunction with the deities. Regarding the eighth consonant, ya, when combined with the twelve vowels, the six such as the long hā and so forth are to be discarded. By combining the six short has with the mantras oṃ, namaḥ, svāhā, vauṣaṭ, hūṃ hūṃ, and phaṭ, they become the six armors at the six locations; this is easy to understand. Then, the thirteenth vowel is o. When combined with the second letter, ma, it becomes mo. The twelfth vowel is e. The sixth letter is ha. The eighth becomes he. The peaceful vowel is ī. The seventh letter is va. When combined, it becomes vī. The twelfth vowel is ai. The eighth letter is ra. When combined by the wise, it becomes re. The second vowel is ā. The ninth letter is śa. By means of the eighth, it becomes the long śā. In this way, it becomes the mantra namo bhagavate vīreśāya. The remainder is easy to understand. Writing the Father’s heart mantra and near-heart mantra in reverse order is the recitation for the activities of wrath and magnetizing. By combining the Mother’s heart mantra with the first syllables of the names of the six goddesses of the armor, they become the six mantras. The two armor mantras are half-extracted. This is the commentary on the fifty-eighth chapter. Furthermore, regarding the extraction of the thirteen-syllable heart mantra of the Goddess, the seed syllable for generating the deity, and the yantra mantra: "The unsurpassed heart mantra shall be explained," so it is said.

སྔོན་འགྲོ་ལྔ་དང་། འབྱུང་བ་བཞི་དང་རི་རབ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་གཞལ་ཡས་ཁང་དང་དྲུག་བསྐྱེད་ནས། དེའི་དབུས་སུ་དྲོད་གཤེར་སྐྱེས་ཀྱི་ཡུམ་གྱི་སྙིང་པོ་དང་སྦྱོར་བའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱ་མཚོ་ནི་པདྨའི་དབུས་སུ་ཕག་མོ་ཧ་ལས་བསྐྱེད་པ་དང་། འདབ་མ་བརྒྱད་པ་གསལ་བྱེད་ལ་ཨོཾ་ལས་ བ་ལས་རྟ་གདོང་མ། ཛྲ་ལས་རྡོ་རྗེ་མ། བཻ་ལས་དཔའ་མོ། རོ་ལས་ཁྱོ་བྱེད་མ། རྩ་ལས་གསོད་མ། ནཱི་ལས་ཁུག་རྣ་མ། ཡེ་ལས་ཟུང་ལྡན་མ་དང་བརྒྱད་དོ། ། ཧཱུཾ་ལས་ཤར་སྒོར་ཧཱུཾ་མཛད་མ། ཧཱུཾ་རིང་ལས་ལྷོ་སྐོར་སྲེག་མཛད་མ། ཕཊ་ལས་ནུབ་སྒོར་ཕཊ་མཛད་མ། སྭཱ་ལས་བྱང་སྒོར་ཞི་ མཛད་མ། དྲོད་གཤེར་སྐྱེས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་ཡུམ་གྱི་སྙིང་པོ་ཡང་བཏུས་སོ། ། སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་རྒྱུད་ན་གསལ། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་གཞུག་པ་དང་། གོ་ཆ་བགོ་བ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་དང་། བདུད་རྩི་མྱང་བ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་། ལྷ་མོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྤྱིའི་སྙིང་པོ་བཟླས་པ་དང་། མཆོད་པ་དང་། གཏོར་མ་བཏང་བས་ཁ་བསྐང་ངོ་། ། ལེའུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་དགུ་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ནས་གཞན་ཡང་གནོད་མཛེས་ཀྱི་སྔགས་བཏུ་བ་བཤད་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་རོལ་པ་རྟའི་འགྲོས་དང་། ཡི་དྭགས་སྲིན་པོའི་གདོང་དང་། གཤིན་རྗེ་དབྱིག་པ་འཆང་བ་དང་། མ་མོ་རིགས་ཀྱི་འཁོར་ ལོ་གནོད་མཛེས་ཀྱི་སྔགས་ལས་བྱུང་བས་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་སྟེ། འཁྲུལ་འཁོར་དེ་རྣམས་གང་ཞིག་གིས་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་མྱུར་དུ་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་བོ། ། མདོར་བསྟན་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། སའི་ཆ་མཉམ་པ་ལ་ཙནྡན་གྱིས་བྱུགས་ནས་མེ་ཏོག་དང་སྤོས་ཀྱིས་མཆོད་ལ།

Having generated the five preliminaries, the four elements, Mount Meru, and the celestial palace of the variegated vajra—making six—and then, in the center of that, the union with the heart mantra of the mother born of heat and moisture: the ocean maṇḍala is generated in the center of a lotus from the syllable HA as Vārāhī, and on the eight petals from the consonants: from OṂ, [Vajravārāhī]; from VA, Hayamukhī; from JR, Vajrī; from VAI, Vīrī; from RO, Kṣobhaṇī; from TSA, Māraṇī; from NĪ, Kṣepaṇī; and from YE, Saṃvartanī—these are the eight. From HŪṂ, at the eastern gate, is Hūṃkārī; from a long HŪṂ, at the southern gate, is Dāhī; from PHAṬ, at the western gate, is Phaṭkārī; and from SVĀ, at the northern gate, is Śāntī. The wheel of the mother born of heat and moisture also extracts the heart mantra. Their body colors and hand implements are clear in the tantra. One should supplement the practice by the entry of the wisdom being, the donning of armor, the conferral of empowerment, the tasting of nectar, meditation, the recitation of the general heart mantra of the twelve goddesses, offerings, and the offering of torma. This is the commentary on the fifty-ninth chapter. Furthermore, the explanation of the extraction of the mantra of Ucchuṣma is as follows: the vajra-play of the horse’s gait, the face of a hungry ghost and rākṣasa, Yama holding a staff, and the wheel of the family of mātṛs arise from the mantra of Ucchuṣma; thus it is extremely difficult to find. Whoever understands these yantras will swiftly attain accomplishment. To explain this in detail after the brief indication: having smeared a level area of earth with sandalwood and made offerings of flowers and incense, [one should proceed].

བདག་ཉིད་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་བཅས་པས་ཕྱོགས་བཅིངས་ལ། རྫ་རྔ་ཁ་བཞི་པ་བྲི་སྟེ། རེའུ་མིག་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུ་པ་ལ་ཡི་གེའི་ཕྱི་མོ་བཀོད་པ་གནས་དེ་ལས་དཔའ་བོ་སུམྦྷ་ནི་བཏུའོ། ། རིམ་གྱིས་བཏུ་བའམ་རིམ་ལས་བཟློག་ནས་བཏུ་བ་ནི་གོ་སླའོ། ། དེ་ཉིད་བསྡུས་པ་དང་། དཔལ་མཆོག་ དང་། བདེ་མཆོག་མཉམ་སྦྱོར་དང་། རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ལ་སོགས་པར་ཤར་སྔོ་བ། ལྷོ་སེར་བ། ནུབ་དམར་བ། བྱང་ལྗང་བའི་ཁྲོ་བོ་བཞི་དང་། མཚམས་སུ་ཕྱེད་གཟུགས་ཀྱི་ཁྲོ་བོ་བརྒྱད་དང་བཅས་པ་དཀྱིལ་འཁོར་བསྲུང་བའི་དོན་དུ་སྟེང་འོག་གི་གདུག་པ་ཀུན་འདུལ་བའི་ཁྲོ་བོ་བཅུ་ བསྒོམ་པའམ། ཡང་ན་ཁྲོ་བོ་བཞི་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ཤ་ཆེན་ལ་སོགས་པ་བདུད་རྩི་ལྔའི་རི་ལུས་ལེའུ་བཞི་པ་ལས་བཤད་པ་བཞིན་དུ་ནང་གི་སྦྱིན་སྲེག་བྱས་ནས་རྡོ་རྗེ་ཅན་བརྒྱ་བྱིན་ཡང་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། ། སྔགས་ནི་གོ་སླའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་ནི་ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་པདྨ་འདབ་ བརྒྱད་ཀྱི་ལྟེ་བའི་དབུས་སུ་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ལས་ཧཱུཾ་མཛད་ཞལ་བརྒྱད་ཕྱག་བཅུ་དྲུག་པར་བསྒོམ་པ་ནི་རྒྱུད་ན་གསལ་ལོ། ཁྲོ་བོ་བཞི་ནི་ཤར་དུ་འདོད་པའི་རྡོ་རྗེ་སྔོ་བ། བྱང་དུ་རྡོ་རྗེ་རྣོན་པོ་ལྗང་བ། ནུབ་ཏུ་སྟོབས་རྡོ་རྗེ་དམར་བ། ལྷོ་རུ་མི་གཡོ་རྡོ་རྗེ་སེར་ནག། བདུད་བཞི་གནོན་པ། ཤར་འཁོར་ལོ་དང་ དྲིལ་བུ། ལྷོར་རིན་པོ་ཆེ་དང་དྲིལ་བུ། ནུབ་ཏུ་པདྨ་དང་དྲིལ་བུ། བྱང་དུ་རྒྱ་གྲམ་དང་དྲིལ་བུ། རང་གི་མཚན་མ་དྲིལ་བུར་བཅས། །

Having bound the directions with the self and the branches of insight, one should draw a four-faced drum. Within the forty-nine squares, the primary letters are arranged; from that position, the sumbhani hero is extracted. Whether extracted in sequential order or in reverse order is easy to understand. In the Tattvasaṃgraha, the Śrīparamādya, the Samayoga, the Vajrabhairava, and so forth, one should meditate on the four wrathful deities—blue in the east, yellow in the south, red in the west, and green in the north—along with the eight semi-formed wrathful deities in the intermediate directions, and the ten wrathful deities who subdue all malevolent beings above and below for the purpose of protecting the maṇḍala. Alternatively, one may meditate on the four wrathful deities alone. Having performed the inner homa with the five amṛta pills, such as the "great flesh" and so forth, as explained in the fourth chapter, even Vajrapāṇi and Śakra would be slain. The mantra is easy to understand. As for the maṇḍala, in the center of the hub of an eight-petaled lotus in the expanse of space, one meditates on Hūṃkara, who has eight faces and sixteen arms, as is clear in the tantra. As for the four wrathful deities: in the east is Kāma-vajra, blue; in the north, Tīkṣṇa-vajra, green; in the west, Bala-vajra, red; and in the south, Acala-vajra, dark yellow. They suppress the four Māras. In the east are a wheel and a bell; in the south, a jewel and a bell; in the west, a lotus and a bell; and in the north, a crossed-vajra and a bell. Each holds their own emblem together with a bell.

ཞེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཁམས་གསུམ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་པ་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ་བསྒོམས་ལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་གཞུག་པ་ དང་གོ་ཆ་བསྐོན་པ་དང་དབང་བསྐུར་བ་དང་། དཔྲལ་བ་ལྐོག་མ་སྙིང་གར་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བསྒོམ། སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་རྣམ་དག་ཡང་བསྒོམ། སུམྦྷ་ནའི་སྔགས་བཟླས། མ་གྲུབ་ན་བསྐྱར་བའི་ཆོ་ག་ནང་གི་སྦྱིན་སྲེག་ཁྱིའི་གཟུགས་ཀྱི་ལིངྒས་ཞེ་སྡང་བཟའ་བ་དང་། ཕག་གི་ ལིངྒས་གཏི་མུག་བཟའ་བ་དང་། ཁྱིམ་བྱའི་ལིངྒས་འདོད་ཆགས་བཟའ་བ་དང་། མཁའ་འགྲོ་ལ་ཡང་གཏོར་མ་བྱ་བ་དང་། དུང་དང་ཉ་ཕྱིས་དང་མུ་ཏིག་རྣམས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་མིའི་ཐོད་པ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལས་བྱུང་བས། དཔའ་ བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱན་བྱས་པ་ལ་སྨད་པར་མི་བྱའོ། ། ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་ཆོ་གའོ། ། ལེའུ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འགྲོ་བ་འདུལ་བ་གྲོང་ཁྱེར་དགུག་པའི་སྔགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བཤད་པ་ནི། དེ་ནས་གཞན་ཡང་བཤད་བྱ་བ་ སྨོས་ཏེ་སློབ་དཔོན་ཨཱརྱ་དེ་བས་ཤར་ཕྱོགས་དྲི་ཟའི་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་ནས་འགྲོ་བ་མི་དད་པ་ལས་སྡེ་ཚན་བརྒྱད་ཀྱི་ཡི་གེའི་ལྷ་བཀོད་ནས་སྔགས་དྲག་པོ་བཟླས་པས་རྒྱལ་པོ་དང་བཅས་པ་གཡོ་བ་དང་། སེམས་དགའ་བས་བཏུལ་བ་བཞིན་དུ།

All of these involve meditating on the mudrā of Trailokyavijaya, who has three faces and six arms, and then performing the entry of the wisdom-being (jñānasattva), the donning of the armor, and the conferral of empowerment. One should meditate on the application of the body, speech, and mind at the forehead, throat, and heart. One should also meditate on the purity of the thirty-seven factors. Recite the Sumbhani mantra. If success is not achieved, perform the ritual of repetition: the inner homa involves consuming hatred with a linga in the form of a dog, consuming delusion with a linga in the form of a pig, and consuming desire with a linga in the form of a domestic fowl. One should also offer torma to the ḍākinīs. Although conch shells, mother-of-pearl, and pearls are no different from other animal products, human skulls arise from the continuum of the accumulations of merit and wisdom; therefore, one should not disparage them when used as ornaments for heroes and yoginīs. This is the ritual for the gaṇacakra. This is the commentary on the sixtieth chapter. Now, to explain the maṇḍala of the mantra for summoning the city that tames all beings: furthermore, it is said that the master Āryadeva went to the land of the gandharvas in the east. Having arranged the deities of the letters of the eight classes for those beings who lacked faith, he recited a fierce mantra, whereby the king and his subjects were moved and tamed through joyful minds. Just as that occurred:

སྡེ་ཚན་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྒོམ་པ་འབྱུང་བ་བཞི་དང་རི་རབ་ བཞི་འགྱུར་བའི་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་པདྨའི་དབུས་སུ་ཧཱུཾ་ལས་རྡོ་རྗེ་ཧེ་རུ་ཀ་དྲོད་གཤེར་སྐྱེས་ཞལ་ལྔ་ཕྱག་བཅུ་གཉིས་ཡུམ་བཾ་ལས་བྱུང་བ་དང་འཁྱུད་པ་འཇིགས་བྱེད་ཆུང་མ་དང་བཅས་པ་ཞབས་ཀྱི་འོག་ཏུ་མནན་པ། སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་ནི་གོ་སླའོ། ། ཤར་གྱི་འདབ་ མ་ལ་ཨ་ལས་མཁའ་འགྲོ་མ་དཀར་མོ། བྱང་དུ་པ་ལས་མཁའ་འགྲོ་མ་དམར་མོ། ནུབ་ཏུ་ཙ་ལས་མཁའ་འགྲོ་མ་སེར་མོ། ལྷོར་ཀ་ལས་མཁའ་འགྲོ་མ་སྔོན་མོ། ཤར་ལྷོར་ཊ་ལས་མཁའ་འགྲོ་མ་དམར་མོ། ལྷོ་ནུབ་ཏུ་ཏ་ལས་མཁའ་འགྲོ་མ་དུད་ཀ། ནུབ་བྱང་དུ་ཡ་ལས་མཁའ་འགྲོ་ མ་ལྗང་གུ། བྱང་ཤར་དུ་ཤ་ལས་མཁའ་འགྲོ་མ་སེར་མོ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་བཞི་མ། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་བརྒྱད་མནན་པ། སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་ནི་གོ་སླའོ། ། ཡུལ་དེའི་བུད་མེད་རྒྱལ་མོ་བྱེད་ན་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་དབུས་སུ་གཞག། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་གཞུག། གོ་ཆ་བསྐོན། དབང་བསྐུར། བདུད་ རྩི་མྱང་། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ནང་དུ་བསྒོམ། དེ་ནས་རང་ཐག་གིས་ཕྱེ་འཐག་པ་ལྟར་བསྒོམས་ལ། ཨོཾ་ཨ་ཀ་ཙ་ཊ་ཏ་པ་ཡ་ཤ་ཧཱུཾ་ཕཊ་སྭཱ་ཧཱ་ཞེས་བྱ་བ་ཟློས་ཤིང་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ཨེ་གྲུ་གསུམ་པའི་བྷ་གའི་དབུས་སུ་ཡུལ་གྱི་མིང་རྒྱལ་པོ་དང་བཅས་པ་གཞག། རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ དང་བསྲེ། དེ་ནས་འཁོར་ལོ་བསྐོར་རོ། ། མ་གྲུབ་ན་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བྱས་ལ་རྟ་དང་ཝ་དང་ཕ་ཝང་ལ་སོགས་པའི་ཤ་ཡི་གེ་བརྒྱད་ཀྱི་དང་པོར་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མའི་གཟུགས་བརྙན་བྱས་ནས་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བྱས་ན་མངོན་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ།

Through the eight classes, the meditation arises: within the center of a lotus in the celestial palace of the expanse of space, where the four elements and Mount Meru have transformed fourfold, from the syllable HŪṂ arises Vajra Heruka, born of heat and moisture, with five faces and twelve arms, embracing the consort born from VAṂ. He tramples upon Bhairava and his wife beneath his feet. His body color and hand implements are easy to understand. On the eastern petal, from A, is the white Ḍākinī; in the north, from PA, the red Ḍākinī; in the west, from CA, the yellow Ḍākinī; in the south, from KA, the blue Ḍākinī; in the southeast, from ṬA, the red Ḍākinī; in the southwest, from TA, the smoke-colored Ḍākinī; in the northwest, from YA, the green Ḍākinī; and in the northeast, from ŚA, the yellow Ḍākinī. Each has one face and four arms, and they trample the eight worldly protectors. Their body colors and hand implements are easy to understand. If one is to act as the queen of that land, place Vajravārāhī in the center. Summon the wisdom-being (jñānasattva), don the armor, confer the empowerment, taste the nectar, and meditate on the inner wheels of body, speech, and mind. Then, meditate as if grinding one's own body into flour. Recite: OṂ A KA CA ṬA TA PA YA ŚA HŪṂ PHAṬ SVĀHĀ. In the center of the triangular bhaga of the empty space of E, place the name of the land together with the king. Merge it with your own maṇḍala. Then, turn the wheel. If success is not achieved, perform a feast offering (gaṇacakra). Make an effigy of ground flour mixed with the fruits of the eight syllables, beginning with the flesh of a horse, a fox, a bat, and so forth. If one performs the feast offering in this way, clairvoyance (abhijñā) will arise.

སྐྱེ་བ་བདུན་པའི་མཚན་ཉིད་ ཀྱང་ཤེས་ནས་དེའི་ཤ་ཟོས་ན་མྱུར་དུ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ། ། ལེའུ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཅིག་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་བསྒོམས་པ་ལས་མཚན་མ་ཐོབ་ན་མངོན་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི། དེ་ནས་གཞན་ཡང་བཤད་བྱ་བ། ། ཞེས་བྱ་བའོ། ། མཚན་མ་ཐོབ་ནས་རང་དད་པའི་དཔའ་བོ་དང་མཁའ་འགྲོ་མ་གཅིག་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་ནས་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་མི་རྣལ་འབྱོར་བ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཡེ་ཤེས་ལས་སྐྱེས་པའམ། ཞིང་སྐྱེས་ཁུག་ལ་སྤྱོན་ཞེས་བཅོལ་ལ་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བྱ་བའམ་ ཡང་ན་རང་གིས་དབང་བསྐུར་བའི་རྣལ་འབྱོར་བ་དང་། རྣལ་འབྱོར་མ་སྲོག་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་ཆུད་པ་སྔགས་སྐྱེས་སུ་བྱས་ལ། གདོང་རྒྱན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ལྷ་ལྔ་བོང་བུའི་གདོང་རྒྱན་བསྐོན། ཡུམ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ཕག་གི་གདོང་རྒྱན་བསྐོན། སྔར་བཤད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གང་ལ་མོས་པ་ཞལ་ གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པའམ། ཞལ་གཅིག་ཕྱག་བཞི་པའམ་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པའི་སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་སྔར་བཤད་པའི་རིམ་པ་བཞིན་དུ། ཐུགས་ཀྱི་ཀུན་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་གདོང་ཅན། གསུང་གི་ཀུན་རྨ་བྱའི་གདོང་ཅན། སྐུའི་འཁོར་ལོ་བརྒྱད་ཀྱི་ལྷ་སེང་གེའི་གདོང་ཅན། སྒོ་བཞིར་ཁྭ་ གདོང་ལ་སོགས་པའི་གདོང་ཅན། མཚམས་བཞིར་མ་ཧེའམ་རི་དྭགས་ཀྱི་གདོང་ཅན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྱན་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་དང་མེའི་མིག་གསུམ་འབར་བར་བསྒོམས་ལ་མངོན་ཤེས་དྲུག་བསྐྱེད་དོ། ། བློ་ལྡན་རིག་འཛིན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་བ་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་དངོས་གྲུབ་དང་།

Having also recognized the characteristics of one who has taken seven births, if one eats their flesh, there is no doubt that one will swiftly travel through the sky. This is the commentary on the sixty-first chapter. Regarding the maṇḍala for generating the superknowledges (abhijñā) once signs have been obtained through meditating on all the maṇḍalas, it is said: "Furthermore, that which is to be explained next..." Once the signs have been obtained, one should pray to a single hero (vīra) or ḍākinī in whom one has faith, and then request the twenty-five male yogins and thirty-seven female yoginīs of Jambudvīpa—who are either born of wisdom or born of the field—to come to the gathering. Then, one should perform a gaṇacakra. Alternatively, one should take the yogins and yoginīs who have been empowered by oneself and who have entered the avadhūtī as the "mantra-born" (mantraja). One should place the five deities of the wisdom wheel (jñānacakra) upon donkey masks, and the consort Vajravārāhī upon a pig mask. Then, whichever maṇḍala described previously one is inclined toward, one should meditate on the faces and hands—whether one face and two hands, one face and four hands, or three faces and six hands—with the colors and hand-symbols according to the previously explained sequence. One should meditate on the mind wheel as having the face of a garuḍa, the speech wheel as having the face of a peacock, the eight deities of the body wheel as having the faces of lions, the four gates as having the faces of crows and so forth, and the four intermediate directions as having the faces of buffaloes or deer. With the three eyes of the sun, moon, and fire blazing, one should generate the six superknowledges. The wise vidyādhara yogin will then attain the accomplishment of knowing death, transition, and rebirth.

རྣལ་ འབྱོར་པ་ལ་མཆོག་སྟེར་བ་ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་ཤེས་དང་། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་མན་ངག་སྐྱེ་བ་དྲན་པ་དང་། མངོན་ཤེས་དང་ངག་གི་དངོས་གྲུབ་རྒྱུད་སྡེ་བཞི་འཆད་ཤེས་པ་ལྷའི་རྣ་བ་ཤེས་པ་དང་། མ་ཐོས་པའི་ཆོས་བསྟན་པས་སེམས་ཅན་གྲོལ་བ་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དང་། མི་སྣང་བ་ ལ་སོགས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གསུམ་སྐད་ཅིག་གིས་མཐོང་བ་ཐོབ་བོ། ། མངོན་ཤེས་དྲུག་ཐོབ་ནས་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མའི་སྔགས་བཟླས་པའི་དངོས་གྲུབ་གང་འདོད་པ་རྟག་ཏུ་བདེ་བླག་ཏུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། མངོན་ཤེས་མ་སྐྱེས་ན་ཉེ་བའི་སྙིང་པོ་རྣལ་འབྱོར་ པས་བཟླས་ནས་པྲ་སེ་ན་བྱ་སྣ་བོང་བུའི་རྣམ་པའི་མངོན་ཤེས་འཐོབ་བོ། ། མངོན་ཤེས་ཐོབ་ནས་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་སྔགས་བཟླས་པའི་དངོས་གྲུབ་གང་འདོད་པ་མ་གྲུབ་ན་བསྐྱར་བའི་ཆོ་ག་གདོང་བརྙན་གོན་ནས་ལོ་གཅིག་གམ་ཟླ་བ་དྲུག་གམ་ཟླ་བ་གསུམ་མམ། ཁྭ་ལ་སོགས་པ་ སྲོག་ཆགས་བརྒྱད་ཀྱི་ཤ་དང་། བདུད་རྩི་རྣམ་པ་ལྔ་བཟའ་ཞིང་བསམ་གཏན་གྱི་བསྒོམ་བཟླས་བྱས་ན་མྱུར་དུ་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་བོ། ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ཤེས་པ་ཚངས་པ་དང་ཁྱབ་འཇུག་གི་ཆུང་མའམ། ལྷ་དང་མིའི་བུ་མོ་གང་དང་གནས་པ་བཟའ་བ་བདུད་རྩི་ལྔར་བྱིན་གྱིས་མ་བརླབས་ པ་དང་བགྲོད་པས་དབང་བསྐུར་བ་དང་། བགྲོད་མིན་དབང་མ་བསྐུར་བ་དང་། བཏུང་བ་བདུད་རྩིའི་ཆུ་དང་། བདུད་རྩི་མ་ཡིན་པས་ཀྱང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། མཁའ་འགྲོ་མ་ལཱ་མའི་གཟུགས་དང་།

For the yogin, there is the supreme bestowal: the clairvoyance of the exhaustion of defilements; the recollection of past births through the pith instructions of the Vajrayāna; the clairvoyance and the accomplishment of speech, which is the knowledge of the divine ear that understands how to explain the four classes of tantra; the knowledge of the minds of others, through which sentient beings are liberated by teaching the Dharma they have not heard; and the knowledge of the objects of miraculous power, such as invisibility and so forth, through which one attains the vision of the three worlds in an instant. Having attained the six clairvoyances, whatever accomplishment one desires from the recitation of the mantras of the heroes and yoginīs will be obtained easily and perpetually. If the clairvoyances have not arisen, the yogin should recite the near-essence mantra and perform the prasena rite, whereby the clairvoyance of the form of a donkey is attained. Once clairvoyance is attained, if the desired accomplishment from the recitation of the mantras of the heroes and yoginīs is not achieved, one should perform the rite of repetition while wearing a mask for one year, six months, or three months. By eating the flesh of the eight creatures, such as the crow, and the five kinds of amṛta, and performing the meditation and recitation of concentration, one will swiftly attain accomplishment. Regarding the knowledge of the objects of miraculous power, whether one approaches the wives of Brahmā or Viṣṇu, or the daughters of gods and humans—whether they have been consecrated as the five amṛtas or not, whether they are appropriate or not, and whether the drink is amṛta water or not—accomplishment will be achieved. [One may also attain it through] the form of the ḍākinī Lāmā, and...

བུ་མོ་དང་སྲིང་མོ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཅི་འདོད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ ཆེན་པོ་སྲོག་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་ཆུད་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པས་འགྲུབ་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་གདན་བཞི་ལས་བྷ་བ་ན་མུ་ཁ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟེ་བར་རླུང་ཞུགས་ནས་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པ་ལ་མིང་འདོགས་ཏེ། བོང་བུའི་མཁའ་འགྲོ་བསྒོམས་ནས་ནི། ། བཀུག་ན་མྱུར་དུ་དངོས་གྲུབ་འགྱུར། ། ཞེས་བཤད་དོ། ། ལེའུ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བའི་འཁོར་ལོ་ནི། དེ་ནས་གཞན་ཡང་བཤད་བྱ་བ་ནི་རིགས་ལྔའི་འཁོར་ལོ་རང་རང་གི་གནས་སུ་སོ་སོའི་ས་བོན་དང་ཕྱག་མཚན་ལས་སྐྱེས་པའི་འཁོར་ལོ་སྟེ་མདོར་ བསྟན་པའོ། ། རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་ས་བོན་གྱི་མཆོག་ང་ཉ་ཎ་ན་མ་ལྔ་ལས་གཙོ་བོ་བསྐྱེད་པ་ནི་སྔོན་འགྲོ་ལྔ་བྱས་ནས་འབྱུང་བ་བཞི་རི་རབ་དང་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་དང་གཞལ་ཡས་ཁང་བསྐྱེད་པ་དང་། གདན་དང་སྐུ་མདོག་དང་གཙོ་བོ་དང་འཁོར་ལྷའི་མིང་དང་ཕྱག་མཚན་དང་། སྒོ་བ་རྣམས་ཀྱི་ མིང་དང་སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་དང་། ཕྱི་རོལ་དུ་ཡི་དྭགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་པ་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་གོ་སླའོ། ། ལས་ཀྱི་རྒྱལ་མཆོག་ནི་ཐོག་མར་ཨོཾ་དང་བར་དུ་མིང་དང་མཐར་ཧཱུཾ་ཕཊ་དང་བཅས་པས་བཟླས་པར་བྱ། དེའི་སྔོན་དུ་གོ་ཆ་བསྐོན་ཡེ་ཤེས་ སེམས་དཔའ་གཞུག། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་བྱིན་གྱིས་བརླབ། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་གལ་ཏེ་མོས་ནས་ཞལ་དྲུག་ཕྱག་བཅུ་གཉིས་པ་དབུས་མ་སྔོ་བ། གཡས་སེར་བ། རྒྱབ་དམར་བ། གཡོན་ལྗང་གུ། ལྔ་པ་དུད་ཀ་སྟེ་སྟེང་མའོ། །

The yogin should employ a mudrā of whatever form he desires, such as a girl or a sister. By causing the vital wind to enter the avadhūtī and realizing emptiness, accomplishment is attained. In the Vajra Four Seats, this is designated as the meditation on emptiness through the entry of the wind into the navel, called bhavana-mukha. It is said: "By meditating on the Kharvarī ḍākinī and summoning her, accomplishment will be swiftly attained." This concludes the commentary on the sixty-second chapter. Next is the wheel of empowerment for all maṇḍalas. Furthermore, that which is to be explained is the wheel of the five families, which arises from their respective seed syllables and hand symbols at their individual locations; this is the brief presentation. The detailed explanation is as follows: from the five supreme seed syllables ṅa, nya, ṇa, na, ma, the principal deity is generated. Having performed the five preliminaries, one generates the four elements, Mount Meru, the double vajra, and the celestial palace. Then, one should meditate on the seats, the body colors, the names of the principal deity and the retinue deities, their hand symbols, and the names, body colors, and hand symbols of the gatekeepers. Outside, one should meditate on the maṇḍala being completely surrounded by hungry ghosts; this is the "Supreme King of Maṇḍalas," which is easy to understand. As for the "Supreme King of Actions," one should perform the recitation with oṃ at the beginning, the name in the middle, and hūṃ phaṭ at the end. Prior to that, one should don the armor, invite the wisdom being (jñānasattva) to enter, and bless the aggregates, elements, and sense bases. If one is inclined toward the Vajra Ḍākinī, she has six faces and twelve arms. The central face is blue, the right is yellow, the back is red, the left is green, and the fifth is smoke-colored, which is the uppermost face.

དེའི་སྟེང་མ་ཞི་བ་དཀར་པོའོ། ། ཤར་ཕྱོགས་ ཀྱི་སངས་རྒྱས་མཁའ་འགྲོ་དབུས་དཀར། གཡས་སྔོ། ། རྒྱབ་སེར་བ། གཡོན་དམར་བ། ལྔ་པ་སྟེ་ལྗང་གུ། དྲུག་པ་ཐལ་བའི་མདོག་ཅན། ལྷོའི་རིན་ཆེན་མཁའ་འགྲོ་དབུས་སེར་བ། གཡས་སྔོ། རྒྱབ་དཀར། གཡོན་དམར། ལྔ་པ་ལྗང་གུ་སྟེ་སྟེང་མ་དྲུག་པ་དམར་བའོ། ། ནུབ་ཕྱོགས་པདྨའི་ མཁའ་འགྲོ་དབུས་དམར་བ། གཡས་དཀར་བ། རྒྱབ་སྔོ་བ། གཡོན་སེར་བ། སྟེང་ལྔ་པ་ལྗང་གུ། དྲུག་པ་ནམ་མཁའི་མདོག་ཅན་ནོ། ། བྱང་ཕྱོགས་སུ་ལས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་དབུས་ལྗང་། གཡས་དཀར། རྒྱབ་དམར། གཡོན་སྔོ་སྟེང་མ། ལྔ་པ་སེར་བ། དྲུག་པ་དཀར་པོའོ། ། ཕྱག་དང་པོ་དབུས་ རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ། ཤར་འཁོར་ལོ་དང་དྲིལ་བུ། ལྷོ་རིན་པོ་ཆེ་དང་དྲིལ་བུ། ནུབ་པདྨ་དང་དྲིལ་བུ། བྱང་རྒྱ་གྲམ་དང་དྲིལ་བུ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཡས་གཡོན་གཉིས་པ་གཉིས་ན་མདུང་རྩེ་གསུམ་པ་དང་ལྕགས་ཀྱུ། གསུམ་པ་གཉིས་ན་ཐོད་པ་དང་ཁ་ཊྭཱཾ་ག། ། བཞི་པ་གཉིས་ན་མགོ་བོ་དང་ཅང་ ཏེའུ། ལྔ་པ་གཉིས་ན་མདུང་དང་གྲི་གུག། དྲུག་པ་གཉིས་ཀྱིས་མི་ལྤགས་འཛིན་པའོ། ། འཁོར་རྣམས་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་བཞི་པ་ཕྱག་མཚན་དང་སྐུ་མདོག་ནི་རྒྱུད་ན་གསལ་ལོ། ། ཡང་ན་གཙོ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ། དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་གཞུག། གོ་ ཆ་བསྐོན། དབང་བསྐུར། བདུད་རྩི་མྱང་། བསྒོམ་པ་བྱ་བཟླས་པ་བྱ། མཆོད་པ་དང་བསྟོད་པ་བྱས་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་དུ་དབང་བསྐུར་བ་ནི་འདིར་དབང་བསྐུར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསང་བ་དང་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་སུ་འགྱུར་རོ། ། དབང་བསྐུར་བ་དངོས་བཤད་པ་ནི། སྣ་ཚོགས་པ་ནི་དུ་ མར་དགའ། །

Above that is the white Peaceful One. In the east is the Buddha-Ḍākinī, white in the center, blue on the right, yellow at the back, red on the left, and the fifth is green; the sixth is the color of ash. In the south is the Ratna-Ḍākinī, yellow in the center, blue on the right, white at the back, red on the left, the fifth is green, and the sixth is red. In the west is the Padma-Ḍākinī, red in the center, white on the right, blue at the back, yellow on the left, the fifth is green, and the sixth is the color of the sky. In the north is the Karma-Ḍākinī, green in the center, white on the right, red at the back, blue on the left, the fifth is yellow, and the sixth is white. In the first pair of hands, the central [deity] holds a vajra and a bell; the eastern [deity] holds a wheel and a bell; the southern [deity] holds a jewel and a bell; the western [deity] holds a lotus and a bell; and the northern [deity] holds a crossed-vajra and a bell. In the second pair of hands on both the right and left of all [deities], they hold a trident and a hook. In the third pair, they hold a skull-cup and a khaṭvāṅga. In the fourth pair, they hold a head and a hand-drum. In the fifth pair, they hold a spear and a curved knife. With the sixth pair, they hold a human skin. The retinue [deities] have one face and four arms; their hand implements and body colors are clear in the tantra. Alternatively, all the principal and retinue deities have one face and two arms. Then, the wisdom-being is absorbed, the armor is donned, the empowerment is conferred, the nectar is tasted, meditation is performed, and recitation is performed. Having made offerings and praises, the conferral of empowerment in all the maṇḍalas here becomes the secret empowerment and the wisdom-knowledge empowerment. As for the actual explanation of the empowerment: "The manifold is the delight in the many."

ཞེས་བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་ནི་དུས་སུ། དུ་མར་དགའ་བ་ནི་དབང་པོ་དྲུག་གི་དགའ་བའོ། ། རྟགས་ནི་འཁྱུད་པ་དང་ཙུམ་པ་ཀའོ། ། རྣམ་སྨིན་ནི་དུས་སུ་ཡེ་ཤེས་དམ་པ་ནི་མཆོག་དགའ་ཡུལ་དྲུག་བདེ་བའོ། ། བྷ་གར་ལིངྒ་སྦྱོར་བ་ནི་རྟགས་སོ། ། རྣམ་པར་འཇོམས་པ་ནི་དུས་སོ། ། ཕྱག་རྒྱ་བསྐྱོད་པ་ནི་དུས་ སོ། ། ཤིན་ཏུ་དགའ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་དོ། ། མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ནི་དུས་སོ། ། རང་རིག་པའི་ཚད་མས་ངེས་པར་བརྟགས་པ་ནི་རྟགས་སོ། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའ་ནི་མཚན་ཉིད་དོ། ། དེ་ལྟར་དགའ་བ་དབང་པོ་དྲུག་བདེ་བ་དང་། མཆོག་དགའ་ཡུལ་དྲུག་བདེ་ བ་དང་། ཤིན་ཏུ་དགའ་བ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་བདེ་བར་རང་རིག་པ་སྒྲོ་འདོགས་དང་བྲལ་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའ་འདུས་མ་བྱས་ལ་དམིགས་པས་བླ་ན་མེད་པའོ། ། རྣལ་འབྱོར་དང་རྗེས་སུ་རྣལ་འབྱོར་དང་། ཤིན་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་དང་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆོ་གའི་རིམ་པའོ། ། དེ་ལྟར་དགའ་བ་བཞི་བུམ་པ་དང་གསང་བ་དང་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་དང་དབང་བཞི་པའི་དོན་ཐིག་ལེའི་རྣལ་འབྱོར་ཤེས་པ་ལས་ཀྱང་སྟེ། ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་ལས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུད་སེམས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་ན་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་རབ་གནས་ཀྱི་ལེའུ་ནས་བརྩམས་ནས་དབང་བསྐུར་བའི་ལེའུའི་བར་དུ་ལེའུ་བཅུ་དྲུག་པ། དང་པོ་སྐུའི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་ནས་ལེའུ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་པ་སོ་སོར་འབྲང་མའི་བར་གྱི་རབ་གནས་དང་། དབང་བསྐུར་དང་བསྟོད་པ་དང་སྙིང་པོ་ཉེ་སྙིང་དང་།

Regarding the phrase "various," it refers to the time. "Joy in many ways" is the joy of the six sense faculties. The "sign" is embracing and kissing. "Ripening" is the time; "supreme wisdom" is the supreme joy, the bliss of the six objects. The "sign" is the union of the liṅga in the bhaga. "Destroying" is the time. "Moving the mudrā" is the time. "Intense joy" is the characteristic. "Free from characteristics" is the time. "Ascertained through the valid cognition of self-awareness" is the sign. "Coemergent joy" is the characteristic. Thus, joy is the bliss of the six sense faculties; supreme joy is the bliss of the six objects; and intense joy is the bliss of the six consciousnesses. When one focuses on the unconditioned coemergent joy, which is self-aware and free from conceptual elaborations, it is unsurpassed. This is the sequence of the ritual of wisdom for yoga, subsequent yoga, extreme yoga, and great yoga. In this way, through understanding the yoga of the bindu—the meaning of the four joys, the vase, secret, wisdom-gnosis, and fourth empowerments—and through the subtle yoga, if the mind realizes the dharmadhātu, which is the substantial cause of omniscient wisdom, one will swiftly attain accomplishment. Thus, from the chapter on consecration up to the chapter on empowerment is the sixteenth chapter. From the first chapter on meditating on the body wheel up to the sixty-eighth chapter on Prajñāpāramitā, there are the consecrations, empowerments, praises, heart mantras, and near-heart mantras.

རྣམ་དག་དང་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་ དང་ཚོགས་འཁོར་དང་སྔགས་བཏུ་བ་དང་དངོས་གྲུབ་ལེན་པ་དང་སྲུང་འཁོར་དང་ནང་གི་དབང་བཞི་ལེན་པ་ནི་ལེའུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་འགྱུར་རོ། ། ལེའུ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། ད་ནི་དབང་དུ་བྱ་བ་ལྷ་མོ་བཞི་ཞུས་དང་། མངོན་སྤྱོད་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་དང་། ཞི་བ་སྒྱུ་ འཕྲུལ་དྲ་བ་དང་། རྒྱས་པ་སོ་སོར་འབྲང་མ་དང་། བསྐྱར་བའི་ཆོ་ག་སྐྱེ་བ་བདུན་པའི་ཤ་སྟེ་ལྔ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། ནང་གི་སེམས་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་དབང་དུ་བྱ་བ་ནི། དེ་ནས་གཞན་ཡང་བཤད་བྱ་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། ། སྔོན་འགྲོ་ལྔ་དང་འབྱུང་བ་བཞི་ རི་རབ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེར་གྱུར་པ་ལས། ནམ་མཁའི་དབུས་སུ་གཞལ་ཡས་ཁང་བསྒོམས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཐུགས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་གྱི་དབུས་སུ་ཡི་གེ་ཨ་ལས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཁ་བ་ཀུནྡ་ཤེལ་གྱི་མདོག་ལྟ་བུ་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པའི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་རྣམ་ པར་བསྒོམ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གོ་སླའོ། ། ཨཱི་ལས་རྡོ་རྗེ་ཟླ་བ་མ་སངས་རྒྱས་སྤྱན། ཨི་ལས་རྡོ་རྗེ་སྒྱུ་འཕྲུལ་མཱ་མ་ཀཱི། ཨེ་ལས་ཆོས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་མ་གོས་དཀར་མོ། ། ཨཻ་ལས་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་སྒྱུ་འཕྲུལ་མ་སྒྲོལ་མ་སྟེ་ཐམས་ཅད་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ་ཀུན་ཀྱང་དཀར་བ། གཡས་སྔོ་བ། གཡོན་ དམར་བ། རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་གཉིས། མདུང་དང་གྲི་གུག་གཉིས་ཐོད་པ་དང་ཁ་ཊྭཱཾ་ག་གཉིས། ཕྱག་མཚན་དྲུག་འཛིན་པའོ། ། གཙོ་བོ་བསྐྱེད་པ་བསྙེན་པ། འཁོར་བསྐྱེད་པ་ཉེ་བར་བསྙེན་པ།

The Meaning of Purity and Tantra The purification, the meaning of the tantra, the feast offering (gaṇacakra), the extraction of mantras, the attainment of accomplishments (siddhi), the protection wheel, and the reception of the four inner empowerments constitute the branches of all the chapters. This is the commentary on the sixty-third chapter. Now, the five subjects to be explained are: the four goddesses for the rite of subjugation; the wrathful Vajrabhairava; the peaceful Māyājāla; the extensive Pratisarā; and the ritual for the flesh of the "seven-birth" being. Regarding the subjugation of the inner mind and the six classes of external beings, it is said: "Furthermore, that which is to be explained next..." The five preliminaries and the four elements transform into Mount Meru and the crossed vajra (viśvavajra). In the center of space, one meditates on the celestial mansion. Within the union of the sun and moon at the heart of Vajrasattva, from the syllable A, one meditates on Vajrasattva Mahāsukha, with a complexion like snow, jasmine, or crystal, possessing three faces and six arms. Up to this point, the meaning is easy to understand. From Ī arises Vajracandrā, Buddhalocanā; from I arises Vajramāyā, Māmakī; from E arises Dharmavajrā, Pāṇḍaravāsinī; and from Ai arises Viśvavajramāyā, Tārā. All of them have three faces and six arms, and are all white in color, with the right face blue and the left face red. They hold the six hand symbols: a vajra and bell, a spear and curved knife, and a skull-cup and khaṭvāṅga. The generation of the principal deity is the "approach" (sevā), and the generation of the retinue is the "near-approach" (upasevā).

ལྷ་མོ་བཞིའི་དབུས་སུ་གསང་བའི་སྒྲོན་མ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡུམ་དང་འཁྱུད་པ་འཁོར་གྱི་ལྷ་མོ་བཞི་ཡང་ རང་སྣང་བའི་ཐབས་དང་ཁ་སྦྱོར་བའོ། ། སྒྲུབ་པ་ནི་སྙིང་གར་ཨུ་ལས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་མགོ་བོར་ཨོ་ཐུང་ལས་རྣམ་སྣང་། སྤྱི་གཙུག་ཏུ་ཨཽ་རིང་པོ་ལས་པདྨ་གར་གྱི་དབང་ཕྱུག། མིག་ཏུ་ཨཱུ་རིང་གཉིས་ལས་རྡོ་རྗེ་ཉི་མ། ཕྲག་པ་གཉིས་སུ་ཨཾ་ལས་ཧེ་རུ་ཀ། ཡན་ལག་ལྔ་ལ་ཨ་ལས་རྟ་མཆོག། ལུས་ ཀྱི་ནང་དུ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་ལ་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་ལྷ་བཀོད་ལ་བསྒོམ་པ་ནི་སྒྲུབ་པའོ། ། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་སྤྱན་དྲངས་ལ་མཆོད་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་རོ་གཅིག་པར་བསྒོམ་པ་དང་། བདུད་རྩི་མྱངས་པའི་རྗེས་ལ་ནང་པར་སངས་རྒྱས་སྤྱན་དང་། ཁ་སྦྱར་ གྱི་དགའ་བ་བཞི་བསྒོམ། ཉི་ཕྱེད་ལ་མཱ་མ་ཀཱི་དང་ཁ་སྦྱར་བ་དགའ་བ་བཞི་བསྒོམ། སྲོད་ལ་གོས་དཀར་མོ་དང་ཁ་སྦྱར་བའི་དགའ་བ་བཞི་བསྒོམ། མཚན་ཕྱེད་ན་སྒྲོལ་མ་དང་ཁ་སྦྱར་བའི་དགའ་བ་བཞི་བསྒོམ། སྐྱ་རེངས་ཤར་ཁར་སྟོང་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱས་བཏབ་ནས་ཆ་མེད་འདུས་མ་བྱས་བསྒོམ། ཆ་བཅས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཆ་མེད་འདུས་མ་བྱས་འོད་གསལ་བ་རྫོགས་རིམ་བསྒོམས་ལ། བསྐྱེད་རིམ་བསྒོམ་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བཟླས་པ་དཔྲལ་བར་སྐུའི་འཁོར་ལོ། ། ལྐོག་མར་གསུང་གི་འཁོར་ལོ། སྙིང་གར་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ། ། ནུ་མའི་བར་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ། ལྟེ་བར་དམ་ཚིག་གི་འཁོར་ལོ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་དྲུག་གི་སྤྲོ་བསྡུ་བསྒོམ་སྔགས་གོ་སླའོ། །

In the center of the four goddesses is the Secret Lamp, embraced by the Mother of the Dharmadhātu; the four surrounding goddesses are also in union with the methods of self-appearance. As for the practice: at the heart, from the syllable u arises Vajrasattva; at the head, from the short o arises Vairocana; at the crown, from the long au arises Padmanarteśvara; in the eyes, from the two long ūs arises Vajrasūrya; on the two shoulders, from aṃ arises Heruka; and on the five limbs, from a arises Hayagrīva. Within the body, one meditates by arranging the deities of the three wheels of body, speech, and mind, and the three wheels on the outer body; this is the practice. For the great practice: having invited the wisdom-being (jñānasattva), one meditates on them as being of one taste and non-dual with the offerings. After tasting the nectar (amṛta), at dawn, one meditates on the four joys in union with Buddhalocanā. At midday, one meditates on the four joys in union with Māmakī. At dusk, one meditates on the four joys in union with Pāṇḍaravāsinī. At midnight, one meditates on the four joys in union with Tārā. At the break of dawn, having sealed with emptiness, one meditates on the partless unconditioned. Having meditated on the completion stage—the partless, unconditioned, luminous Vajrasattva who is like an illusion with parts—one meditates on the generation stage: the recitation of wisdom consists of the wheel of body at the forehead, the wheel of speech at the throat, the wheel of mind at the heart, the wheel of wisdom between the breasts, and the wheel of commitment at the navel. One meditates on the emanation and reabsorption of these six, including the external maṇḍala of the body; the mantras are easy to understand.

རྫོགས་པའི་རིམ་པ་བསྒོམ་པ་ནི། སྡིག་པ་དག་པར་བྱེད། བསོད་ནམས་ཆེ། དགེ་བས་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཉེས་པ་འཇོམས། སྡུག་བསྔལ་འཇོམས། བདེ་བ་སྟེར། སྔགས་ཀུན་ སྟོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱེད། མཁའ་འགྲོ་མ་ཀུན་འབྱུང་ཤིན་ཏུ་དག་པའི་ས་བཅུའི་སེམས་དཔའ་འབྱུང་། དེའི་ཐབས་ལྷ་མོ་བཞི་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་། མཆོག་དགའ་བདེ་བ་རིགས་ཀྱི་དགའ་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའ་རང་འབྱུང་བདེ་བ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡིན་ནོ། ། ལེའུ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་བསྒོམ་པ་ནི། དེ་ནས་རྣལ་འབྱོར་མཆོག་བཤད་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གདུག་པ་ཟད་པར་བྱེད་པ་དང་ཕྱིའི་བགེགས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་ནང་གི་ནད་བཞི་བརྒྱ་རྩ་བཞིའི་སྡུག་བསྔལ་འཇོམས་པ་ལ་དགོས་པའོ། ། སྔོན་འགྲོ་ལྔ་དང་འབྱུང་བ་བཞི་རི་རབ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེར་གྱུར་པ་ལས་སྟོང་པ་ནམ་མཁའི་དབུས་སུ་གཞལ་ཡས་ཁང་དེའི་དབུས་སུ་ཡི་གེ་ཀྵ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ་བསྒོམ་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། གང་ཟག་སུས་བསྒོམ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བློ་ཅན་ འཇིགས་པ་སྤངས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཅོམ་པ་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་འདུ་འཛི་སྤངས་པའི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་གིས་བསྒོམ་མོ། ། གནས་གང་དུ་བསྒོམ་ཞེ་ན། ཤིན་ཏུ་བགྲོད་དཀའི་དུར་ཁྲོད་ཅེས་པ་གོ་སླའོ། ། ཡང་ན་ཞལ་བཞི་ཕྱག་བརྒྱད་པའི་ཞལ་དབུས་མ་སྔོ་བ། གཡས་དཀར་བ་ གཡོན་དམར་བ། སྟེང་སེར་བ། ཕྱག་དང་པོ་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ། རྡོ་རྗེ་དང་ཐོད་པ་མདུང་དང་ཅང་ཏེའུ། མགོ་བོ་དང་གྲི་གུག་ཐོགས་པའོ།

Regarding the meditation on the completion stage: it purifies misdeeds, generates great merit, and through virtue, it overcomes the faults of the contaminated, overcomes suffering, and bestows bliss. It reveals all mantras and generates the Buddhas; it is the source of all ḍākinīs and the emergence of the Bodhisattvas of the ten utterly pure stages. Its method is the joy born from the four goddesses, the supreme joy, the joy of the family, and the coemergent joy—the self-arisen great bliss that is Vajrasattva. This is the commentary on the sixty-fourth chapter. Regarding the meditation on the wrathful Vajrabhairava of the ritual of forceful activity: it is said, "Then the supreme yoga is explained." This is necessary for exhausting the malice of karma and afflictions, and for overcoming the suffering of the eighty thousand external obstacles and the four hundred and four internal diseases. For the preliminaries, the four elements and Mount Meru become the crossed vajra. From the center of the empty sky, within that celestial mansion, the syllable KṢA completely transforms, and one meditates on Vajrabhairava with one face and two arms; this is easy to understand. If one asks who should meditate: it is a person who possesses the intellect of emptiness, has abandoned fear, has conquered conceptual thought, possesses the immeasurables, and has abandoned worldly distractions. If one asks in what place to meditate: "the extremely difficult-to-traverse charnel ground" is easy to understand. Alternatively, he has four faces and eight arms: the central face is blue, the right is white, the left is red, and the upper is yellow. In his hands, he holds a vajra and bell, a vajra and skull-cup, a spear and hand-drum, and a head and curved knife. This is the sixty-fifth chapter. This concludes the Vajraḍāka Tantra. This concludes the Vajraḍāka Tantra. This concludes the Vajraḍāka Tantra. This concludes the Vajraḍāka Tantra. This concludes the Vajraḍāka Tantra. This concludes the Vajraḍāka Tantra. This concludes the Vajraḍāka Tantra. This concludes the Vajraḍāka Tantra. This concludes the Vajraḍāka Tantra. This concludes the Vajraḍāka Tantra. This concludes the Vajraḍāka Tantra. This concludes the Vajraḍāka Tantra. This concludes the Vajraḍāka Tantra. This concludes the Vajraḍāka Tantra. This concludes the Vajraḍāka Tantra. This concludes the Vajraḍāka Tantra. This concludes the Vajraḍāka Tantra. This concludes the Vajraḍāka Tantra. This concludes the Vajraḍāka Tantra. This concludes the Vajraḍāka Tantra. This concludes the Vajraḍāka Tantra. This concludes the Vajraḍāka Tantra. This concludes the Vajraḍāka Tantra. This concludes the Vajraḍāka Tantra. This concludes the Vajraḍāka Tantra. This concludes the Vajraḍāka Tantra. This concludes the Vajraḍāka Tantra. This concludes the Vajraḍāka Tantra. This concludes the Vajraḍāka Tantra. This concludes the Vajraḍāka Tantra. This concludes the Vajraḍāka Tantra. This concludes the Vajraḍāka Tantra. This concludes the Vajraḍāka Tantra. This concludes the Vajraḍāka Tantra. This concludes the Vajraḍāka Tantra. This concludes

ཡང་ན་མ་ཧེའི་གདོང་ཅན་ཞལ་དགུ་ཕྱག་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་པ་བསྒོམ་མོ། ། མ་ཧེའི་གདོང་ཅན་ནི་ཕྱག་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞིས་སྣ་ཚོགས་པའི་མཚོན་ཆ་བསྣམས་ པ་མ་ཧེའི་ཞལ་གྱི་ལྗགས་བསྐྱོད་པ། ཞལ་ལྷག་མ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཧ་ཧ་ཧི་ཧི་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ་ཕཊ་བརྒྱད་སྒྲོགས་པ་དང་། དཔའ་བོ་གཅིག་པུ་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པས་འཇིགས་པར་མཛད་པ་ཕྱོགས་སྐྱོང་བ་བརྒྱད་དང་ཆུང་མ་མཁའ་འགྲོ་མ་བརྒྱད་གདུལ་དཀའ་ཐམས་ཅད་འདུལ་བར་མཛད་པ་ཡེ་ཤེས་ སེམས་དཔའ་བཅུག་གོ་ཆ་བསྐོན་དབང་བསྐུར་སྒོམ་པའི་ཚེ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཁྲོ་བོ་སྤྲོ་དམ་ཚིག་གི་སྤྲོ་བསྡུ་བྱས་ནས་བཟླས། ཕན་ཡོན་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྡིག་པ་ཟ་བ་དང་། མཚམས་མེད་པ་ལྔ་བྱེད་པ་ཟ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་སྲིད་པ་སྦྱོང་། བཀླགས་པས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། ། ལས་ལ་ སྦྱོར་བའི་ཚེ་ན་གདུག་པ་ཅན་དང་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ལིངྒ་བྱས་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ཕོ་ཉ་སྤྲོས་ནས་མ་རུངས་པ་བཀུག་ནས། མིང་དང་བཅས་པའི་སྔགས་བཟླ་ཞིང་ཤ་ལྔ་བདུད་རྩི་ལྔ་ཟ་ཞིང་གཅེར་བུ་སྐྲ་གྲོལ་བ་ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལྕགས་ཀྱུ་དང་ཞགས་པ་ལག་པས་བཟུང་ནས་སྔགས་ཁྲི་ ཕྲག་སྟོང་བཟླས་ན་ཁམས་གསུམ་པོ་ཡང་གསོད་པར་འགྱུར་རོ། ། ཡང་ན་མཁའ་འགྲོ་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་འཁོར་གྱིས་བསྐོར་བར་བསམས་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོའི་ཁྲོ་བོ་དགྲ་བོའི་སྙིང་དུ་ཞུགས་ནས་སྙིང་དང་རྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་དྲངས་ནས་ཟ་བར་བྱེད་པར་བསམས་ནས་ཞག་ བདུན་གྱི་ཉི་མ་ཕྱེད་དང་མཚན་ཕྱེད་ན་ཁ་ལྷོར་བལྟས་ནས་ཚེར་མ་ཅན་གྱི་མེ་ལ་ཧཱུཾ་ཕཊ་རཾ་རཾ་ཞེས་བྱ་བའི་སྔགས་ཟློས་ཤིང་།

Alternatively, one should meditate on the buffalo-faced [deity] with nine faces and thirty-four arms. The buffalo-faced one holds various weapons in his thirty-four arms, flicking the tongue of the buffalo face. The remaining eight faces roar the eight syllables: ha ha hi hi hūṃ hūṃ phaṭ phaṭ. As a solitary hero, he radiates light rays that cause terror, subduing all those who are difficult to tame—the eight guardians of the directions and their eight ḍākinī consorts. One should then insert the wisdom-being (jñānasattva), don the armor, and confer the empowerment. At the time of meditation, one should emanate the wrathful deities of body, speech, and mind, and perform the recitation through the emanation and reabsorption of the samaya beings. As for the benefits: it consumes the sins of the three realms, consumes those who have committed the five acts with immediate retribution (ānantarya), and purifies the suffering of cyclic existence (saṃsāra). It is accomplished through mere recitation. When engaging in the ritual activity, one should fashion a liṅga of the malevolent and harmful beings. Having emanated messengers who are emanations of the Buddha, one summons the wicked ones. Reciting the mantra together with the names, one consumes the five meats and five nectars (amṛta). Naked and with hair loose, performing the physical conduct of holding a hook and a lasso in the hands, if one recites the mantra ten million times, even the three realms will be slain. Alternatively, one should visualize being surrounded by a retinue of thirty-six ḍākinīs. One should imagine that all of them, as wrathful Vajra-ḍākinīs, enter the hearts of the enemies and devour their hearts, intestines, and so forth. Facing south, at midday or midnight for seven days, one should recite the mantra hūṃ phaṭ raṃ raṃ into a fire of thorny wood.

མར་ངོའི་བཅུ་བཞི་ལ་སྦྱིན་སྲེག་བྱས་ན་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་བརྒྱ་བྱིན་ཡང་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། ། རང་ལ་འབངས་བྱས་སྐྱབས་སུ་སོང་ན་འོ་མ་ཅན་གྱི་ཤིང་ལ་ཞི་བའི་སྦྱིན་སྲེག་བྱ་བ་ནི་ གོ་སླའོ། ། ལེའུ་དྲུག་ཅུ་རྩ་ལྔ་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། གལ་ཏེ་ཚེ་འདི་ལ་བསྙེན་པ་བྱས་ཀྱང་མ་གྲུབ་ན་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མཐུ་སྐྱེ་བ་བདུན་པའི་ཤས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནས་ཡང་དག་བཤད་བྱ་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། ། སྐྱེ་བ་བདུན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། ལྷའི་གཟུགས་ཅན་ནི་རྟགས་ དང་པོའོ། ། སྙན་པར་སྨྲ་བ་གཉིས་པ། གསུམ་པ་བདེ་བར་གཤེགས་ལ་དགའ་བ། བཞི་པ་སྐྲ་རིང་པ། ལྔ་པ་མིག་དཀྱུས་རིང་བ། དྲུག་པ་མིག་པདྨ་ལྟ་བུ། བདུན་པ་རྡུལ་དྲི་ཞིམ་པ་དང་། བརྒྱད་པ་གླང་པོའི་དྲི་ཡོད་པ། དགུ་པ་ག་བུར་གྱི་དྲི་ཡོད་པ། བཅུ་པ་བཤང་གཅི་གླ་རྩིའི་དྲི་ཡོད་པ། བཅུ་གཅིག་པ་ཚིག་འཇམ་པ། བཅུ་གཉིས་པ་ལག་པ་རྐང་པ་འཇམ་པ། བཅུ་གསུམ་པ་ཨུཏྤལའི་དྲི་ཡོད་པ། བཅུ་བཞི་པ་སྐྲ་དཀར་དང་གཉེར་མ་མེད་པ། བཅོ་ལྔ་པ་ལུས་མདངས་དང་ལྡན་པ། བཅུ་དྲུག་པ་སྙིང་དང་ཀླད་པ་ནི་གིའུ་ཝང་ཡོད་པ། བཅུ་བདུན་པ་གྲིབ་མ་བདུན་ཡོད་པ། བཅོ་བརྒྱད་ པ་ངང་པའི་འགྲོས་སུ་འགྲོ་བ། བཅུ་དགུ་པ་སྙིང་རྗེ་ཅན། ཉི་ཤུ་པ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་དད་པ། རྟགས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པ་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་དེ་ལྟ་བུ་རྣལ་འབྱོར་པས་རྟོགས་ན། དེ་ལ་ཕྱི་རྟགས་དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བ་བརྒྱད་ཀྱིས་མི་ཚུགས་སེང་གེ་དང་སྟག་དང་སྤྱང་ཀིས་ མི་ཟ་དེས་མཚན་མོ་མཐོང་ལ་ཉིན་མོ་མི་སྣང་།

If one performs a homa on the fourteenth day of the waning moon, even Śakra, the Vajra-Holder, will die. If one has made them one's own servant and they have gone for refuge, one should perform a peaceful homa with milky wood; this is easy to understand. This is the commentary on the sixty-fifth chapter. If, despite performing the approach practice in this life, one does not achieve success, one will achieve it through the power of dependent origination by means of the flesh of one who has been reborn seven times. Regarding this, it is said: "Next, I shall correctly explain..." The characteristics of one who has been reborn seven times are as follows: the first sign is having a divine form; the second is speaking pleasantly; the third is delighting in the Sugatas; the fourth is having long hair; the fifth is having long eyes; the sixth is having eyes like lotuses; the seventh is having fragrant sweat; the eighth is having the scent of an elephant; the ninth is having the scent of camphor; the tenth is having the scent of musk in the excrement and urine; the eleventh is having gentle speech; the twelfth is having soft hands and feet; the thirteenth is having the scent of an utpala lotus; the fourteenth is having no gray hair or wrinkles; the fifteenth is having a radiant complexion; the sixteenth is having bezoar in the heart and brain; the seventeenth is having seven shadows; the eighteenth is walking with the gait of a swan; the nineteenth is being compassionate; the twentieth is having faith in the Three Jewels; and the twenty-first sign is being endowed with the six perfections. If a yogi recognizes such a person, they will not be harmed by the eight untimely deaths, nor will they be eaten by lions, tigers, or wolves. They are visible at night but do not appear during the day.

དེ་ལྟ་བུ་རྟོགས་ནས་ཁྱོད་གྲོངས་ན་བདག་ལ་ཁྱེད་ཀྱི་ལུས་སྦྱིན་པར་མཛད་དུ་གསོལ་ཞེས་བླང་བར་བྱའོ། ། དེ་ནས་རྣལ་འབྱོར་པས་བདུད་རྩི་ལྔ་ལྕགས་གསུམ་གྱིས་དཀྲིས་པ་ཁར་བཅུག་ནས་ཡབ་ཡུམ་གྱི་སྙིང་པོ་ལྷར་བསྐྱེད་དབང་པོ་སྦྱངས་ ནས་ཉེ་བའི་སྙིང་པོ་འབུམ་བཟླས་ན་དེ་འཆི་བའི་ཚེ་རོ་ལག་ཏུ་བྱིན་ནས་མི་འཁྲུགས་པའི་ཞིང་ཁམས་སུ་སྐྱེའོ། ། དེ་ནས་དབེན་པའི་གནས་སུ་ཁྱེར་ནས་བདུད་རྩིའི་བསྒྲུབ་པ་བྱས་ན་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ། སྐྱེ་བ་བདུན་སྐྲ་དང་དུད་འགྲོའི་སྤུ་བསྲེས་ནས་སྲད་བུ་བྱས་ནས་ མགུལ་དུ་བཅིངས་ན་དེའི་གཟུགས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེའི་གི་ཝང་ཟོས་ན་ལུས་འདིར་རང་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཁམས་གསུམ་གྱི་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཚོགས་ལྔ་བཅུ་པ་ཡིན་ནོ། ། ལེའུ་དྲུག་ཅུ་རྩ་དྲུག་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། རྩ་བའི་རྒྱུད་རྣམས་ལས་ཞི་ཁྲོ་ཚང་བར་འགྱུར་ བའི་ཕྱིར། ཞི་བའི་ལྷ་གང་དང་གང་ཡིན་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་དེ་ལ་མོས་པའི་ཆེད་དུ་ཞི་བ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྟོན་པ་ནི། དེ་ནས་གཞན་ཡང་བཤད་བྱ་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གོང་དུ་བསྟན་པའི་ཆོ་གས་སྔོན་འགྲོ་ལྔ་དང་། འབྱུང་བ་བཞི་རི་རབ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེར་ གྱུར་པ་ལས་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་དབུས་སུ་རང་གི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡི་གེ་ལས་དྲོད་གཤེར་སྐྱེས་ཀྱི་ལྷ་བདག་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་བསྒོམ་མོ། ། དེ་ལྟར་མདོར་བསྟན་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། རང་གི་ཆོས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ལས་ཡེ་ཤེས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལུས་སུ་འགྱུར།

Having realized this, one should request: "If you pass away, I pray that you grant me your body." Then, the yogi should place the five nectars wrapped in the three metals into the mouth, generate the father and mother as deities from their heart mantras, purify the sense faculties, and recite the near-heart mantra one hundred thousand times. At the time of death, if the corpse is placed in the hands, one will be born in the realm of Akṣobhya. Then, if one takes it to a secluded place and performs the practice of the nectars, all accomplishments will arise. Regarding the statement, "If one mixes the hair of a seven-times-born person with the fur of an animal and makes a cord, and binds it around the neck, one will take on that form," and so on, up to, "If one eats its bezoar, in this very body one will become a king of the three realms together with oneself"—this is the fiftieth section of the ritual activities. This is the commentary on the sixty-sixth chapter. Because the peaceful and wrathful deities are complete within the root tantras, in order to identify which peaceful deities they are and to inspire devotion toward them, the maṇḍala of the Peaceful Net of Magical Illusion is shown: "Furthermore, that which is to be explained next..." is stated. According to the ritual previously taught, after the five preliminaries, the four elements and Mount Meru become the crossed vajra. In the center of the celestial palace, from the syllable of one's own dharmadhātu, one meditates on the deity born of heat and moisture as the appearance of the dharma of selflessness. Having thus presented the brief summary, the detailed explanation is as follows: from the syllable HŪṂ of one's own dharma, one becomes the dharma body born of wisdom.

ཧེ་ ལས་ནི་འབྲས་བུའི་ཧེ་རུ་ཀར་བསྒོམ་མོ། ། ཧི་ལས་ཚོགས་པ་བསྒོམ་མོ། ཧཱུཾ་ལས་སྲུང་བའི་འཁོར་ལོའི་ཚེ་རྡོ་རྗེ་ཧཱུཾ་མཛད་དུ་བསྒོམ་མོ། ། ཧཱུཾ་ལས་ནི་ཚོགས་སོགས་པའི་ལྷ་མི་བསྐྱོད་པ་བསྒོམ་མོ། ། བཾ་ལས་ནི་གཙོ་བོ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བསྒོམ་མོ། ། ཤར་སངས་རྒྱས་མཁའ་འགྲོ། ། སྐུ་གསུང་ ཐུགས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡི་གེ་དང་བཞི་ལས་སྐྱེས་སོ། ། ལྷོར་རིན་ཆེན་མཁའ་འགྲོ་ཡང་ཡི་གེ་བཞི་ལས་སྐྱེས། ནུབ་པདྨའི་མཁའ་འགྲོ་ཡང་ཡི་གེ་བཞི་ལས་སྐྱེས། བྱང་ལས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་ཡང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡེ་ཤེས་བཞི་ལས་སྐྱེས་སོ། ། ཡུམ་ལྔ་ནི་མིང་མཚན་གྱི་དང་པོ་ཡི་གེ་རེ་རེ་ལས་ སྐྱེས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཧེ་རུ་ཀ་དང་། མཾ་བཞི་ལས་སྐྱེས་སོ། ། ཐོད་པའི་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་དང་སྦྱར་ན་འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་དཔའི་མིང་ནི་གོ་སླའོ། ། ལྷ་མོ་རབ་གཏུམ་མ་ལ་སོགས་པ་རྡོ་རྗེ་ཕོ་ཉ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་པ་ཞེས་བྱ་ བའི་བར་དུ་སྔོན་གྲུབ་པའི་དཔའ་བོ་དང་། ལྷ་མོའི་ཨོཾ་བར་དུ་མིང་ཐ་མར་ཧཱུཾ་ཕཊ་སྭཱ་ཧཱ་དང་བཅས་པ་སྙིང་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་གྲུབ་སྩོལ་ལོ། ། ཁྭ་གདོང་མ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་ནི་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ལ་སོགས་པའི་ཁྲོ་བོ་བརྒྱད་ཡིན་ཏེ། དཀར་མོ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོ་བརྒྱད་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྒོ་དང་ མཚམས་ཁ་སྦྱར་གྱིས་གཞུག་པ་ཐོག་མར་ཨོཾ་བར་དུ་མིང་ཐ་མར་ཧཱུཾ་ཕཊ་སྭཱ་ཧཱ་དང་བཅས་པའི་སྙིང་པོ་ཡིན་ནོ། ། མཚམས་ཀྱི་གཟུགས་རྡོ་རྗེ་མས་ཤར་ལྷོའི་བུམ་པ་གཟུང་།

HE: From HE, one meditates on the Heruka of the result. HI: From HI, one meditates on the assembly. HŪṂ: At the time of the protection wheel, from HŪṂ, one meditates on Vajra Hūṃkāra. HŪṂ: From HŪṂ, one meditates on Akṣobhya, the deity of the accumulation and so forth. BAṂ: From BAṂ, one meditates on the principal deity, Vajrasattva. In the east is Buddhaḍākinī; she is born from the four syllables of body, speech, mind, and wisdom. In the south, Ratnaḍākinī is also born from the four syllables. In the west, Padmaḍākinī is also born from the four syllables. In the north, Karmāḍākinī is also born from the four: body, speech, mind, and wisdom. The five consorts are born from the first syllable of each of their names. The syllables of the Blessed One’s body, speech, and mind are born from the four syllables HE, RU, KA, and MAṂ. If one correlates the Kāpālikas and so forth with the Māyājāla, the names of the bodhisattvas such as Mañjuvajra and the rest are easy to understand. Regarding the goddesses such as Pracaṇḍā and the others, from the "Vajra Messengers" up to "Vajra Terrifier," the names of the previously accomplished heroes and goddesses, ending with OṂ and followed by HŪṂ PHAṬ SVĀHĀ, are the heart mantras that bestow accomplishments. The eight, such as Kākāsyā and the rest, are the eight wrathful deities such as Yamāntaka; they are non-dual with the eight goddesses such as Gaurī. By joining the doors and intermediate directions, the heart mantra begins with OṂ, contains the name in the middle, and ends with HŪṂ PHAṬ SVĀHĀ. In the intermediate directions, Rūpavajrā holds the vase in the southeast.

སྒྲ་རྡོ་རྗེ་མས་ལྷོ་ནུབ་ཀྱི་བུམ་པ་གཟུང་། དྲི་རྡོ་རྗེ་མས་ནུབ་བྱང་གི་བུམ་པ་གཟུང་། རོ་རྡོ་རྗེ་མས་བྱང་ཤར་གྱི་བུམ་པ་གཟུང་། རེག་རྡོ་རྗེ་མས་གཙོ་བོ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་གཟུང་། ཡུམ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལྔས་ཐབས་ཡེ་ཤེས་ལྔ་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ། ། ལས་ཀྱི་རྒྱལ་མཆོག་ནི་གོ་ཆ་བསྐོན་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་གཞུག། ། དབང་བསྐུར་བདུད་རྩི་མྱང་། བསྒོམ་པ་དང་བཟླས་པ་བྱའོ། ། དེའི་དོན་ནི། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ གཉིས་མེད་གཞུག། ། རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་འབྲངས་ནས། ། རྣལ་འབྱོར་མ་དབང་རྟོགས་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ཡིན་ནོ། ། རྒྱུད་འབུམ་པ་རིག་པའི་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་གྲགས་པ་དེ་ལ་དཔའ་བོ་རྣམས་རྒྱས་པར་བཤད་པ། རྩ་བའི་རྒྱུད་འདིར་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། ། གཞུང་ལུགས་སྣ་ཚོགས་བཟང་པོ་འདི་ལ་བཤད་ པའི་རྒྱུད་བཞི་ཡོད་དེ། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་དང་སྒྱུ་མ་བདེ་མཆོག་དང་། རྣལ་འབྱོར་མ་འབྱུང་བའི་རྒྱུད་དང་གསང་བའི་རྒྱུད་དོ། ། ངེས་བརྗོད་བླ་མ་རྒྱུད་དེ་དག་གིས་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་མན་ངག་སེམས་ཅན་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་གང་ལ་མོས་པ་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར། གཞུང་ལུགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མན་ ངག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སྟེར་རོ། ། དབུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་རིགས་ལྔ་ཡབ་ཡུམ་བཅུ་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བས་བསྐོར། གསུང་པདྨའི་ཕྲེང་བས་བསྐོར། སྐུ་འཁོར་ལོའི་ཕྲེང་བས་བསྐོར་བའི་རིགས་ལྔ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དུ་མ་དང་། ཁྲོ་བོ་བརྒྱད་དང་། དཀར་མོ་ལ་སོགས་པ་ བརྒྱད་ཀྱིས་ཕྱོགས་སྐྱོང་བརྒྱད་མནན་ནས་འཁོར་གྱི་མཆོག་དང་སྒོ་དང་མཚམས་སུ་དགོད་པར་བྱའོ། །

Śabdavajrā should hold the vase in the southwest; Gandhavajrā should hold the vase in the northwest; Rasavajrā should hold the vase in the northeast; and Sparśavajrā should hold the central Vajrasattva. The five consorts of the dharmadhātu hold the five wisdoms of method. As for the supreme king of activities: don the armor, invite the wisdom-being (jñānasattva) to enter, confer the empowerment, taste the nectar (amṛta), and perform the meditation and recitation. The meaning of this is: "The wisdom-being should enter non-dually; following the Yoga Tantra, one should realize the empowerment of the yoginī." This is what it means. In the tantra known as the Śatasāhasrikā Vidyāsamudra, the heroes are explained in detail; here, in this root tantra, they are condensed. Regarding this excellent collection of various systems, there are four explanatory tantras: the Vajraḍāka, the Māyāsaṃvara, the Yoginīsaṃbhava Tantra, and the Guhyatantra. The Abhidhānottara Tantra and others provide the pith instructions of the root tantra in order to guide sentient beings according to their specific inclinations. Through the pith instructions of these various systems, the awakening of a Buddha is bestowed. In the central wheel, the ten deities of the five families, fathers and mothers, are surrounded by a garland of mind-vajras, a garland of speech-lotuses, and a garland of body-wheels. These five families, along with numerous bodhisattvas, the eight wrathful deities, and the eight goddesses such as Gaurī, should be arranged in the directions, subduing the eight guardians of the directions, as the supreme retinue at the gates and intermediate points.

སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་རྒྱུད་ན་གསལ་བས་གོ་སླའོ། ། ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་བའི་སངས་རྒྱས་དང་མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་གསང་བ་དང་། མཆོད་པ་དང་བསྟོད་པ་གཏོར་མ་གཏང་བ་བླ་མའི་ ཞལ་ནས་སམ། རྨི་ལམ་དུ་རྣལ་འབྱོར་མའི་དྲིན་གྱིས་བསྟན་ནས། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་དག་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་བསྒོམ་པ་དང་། གནས་བཅུ་ས་བཅུ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་རྟོགས་པ་དང་། དང་པོ་སྦྱོར་བ་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་ལས་རྒྱལ་མཆོག་གི་སྦྱོར་བ་གསུམ། རྣམ་པར་དག་ པའི་དོན་དྲི་མ་མེད་པའི་མཆོག་བསྒོམ་པ་ནི་མཇུག་གི་སྡོམ་པ་ཡིན་ནོ། ། ལེའུ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བདུན་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། ད་ནི། རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་མཆོག་ཏུ་བཤད་བྱ་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདག་ཉིད་བསྒོམ་པའི་གོ་ཆའི་རིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྔོན་འགྲོ་ལྔ་དང་འབྱུང་བ་ བཞི་རི་རབ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེར་གྱུར་པ་ལས་གཞལ་ཡས་ཁང་དེའི་ནང་དུ་སོ་སོར་འབྲང་མའི་གཟུངས་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ། གཙོ་བོ་ཞལ་ལྔ་པ་ཕྱག་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལ། འཁོར་གྱི་ལྷ་མོ་མཱ་མ་ཀཱི་དང་། སྤྱན་མ་དང་། སྒྲོལ་མ་དང་། གོས་དཀར་མོ་དང་། འོད་ཟེར་ཅན་ དང་། རྨུག་འཛིན་མ་དང་། སྐུལ་བྱེད་མ་དང་། ས་འཛིན་མ་དང་བརྒྱད་ནི་ཞལ་བཞི་ཕྱག་བཅུ་གཉིས་པ་གཙོ་བོ་རྡོ་རྗེའི་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་། འཁོར་སེམས་དཔའི་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་གིས་བཞུགས་པར་བསྒོམ་མོ། ། ཡང་ན་རང་གི་མིང་ལས་བྱུང་བའི་ཁྲོ་བོ་བརྒྱད་ཤར་སྔོ་ལྷོ་སེར། ནུབ་དམར་བྱང་ལྗང་། ཤར་ལྷོ་གནག། ལྷོ་ནུབ་དཀར། ། ནུབ་བྱང་སེར།

The body colors and hand implements are easy to understand as they are clearly described in the tantra. Regarding the secrets, offerings, praises, and the offering of torma cakes to the hearers (śrāvaka), solitary realizers (pratyekabuddha), buddhas, and non-Buddhists, these are taught through the kindness of the Yoginī, either from the mouth of the Guru or in a dream. One meditates on the thirty-six purities of the deities, realizes the ten abodes, the ten grounds, and the ten perfections (pāramitā). The three applications—the initial application, the supreme maṇḍala application, and the supreme activity application—are the meditation on the supreme, stainless meaning of complete purity; this is the concluding summary. This is the commentary on the sixty-seventh chapter. Now, it is said: "The supreme maṇḍala of the Victorious One shall be explained." This refers to the sequence of the armor meditation of oneself. Regarding the five preliminaries and the four elements becoming Mount Meru and the crossed vajra (viśvavajra), within that celestial palace, as it appears in the Mahāpratisarā Dhāraṇī, one meditates on the principal deity with five faces and thirty-two arms. The retinue goddesses—Māmakī, Locanā, Tārā, Pāṇḍaravāsinī, Mārīcī, Dharaṇīdhara, Cundā, and Dharaṇīdhara—have four faces and twelve arms. The principal deity sits in the vajra posture, while the retinue sits in the bodhisattva posture. Alternatively, one meditates on the eight wrathful deities arising from one's own name: blue in the east, yellow in the south, red in the west, green in the north, black in the southeast, white in the southwest, yellow in the northwest, and [green in the northeast].

བྱང་ཤར་སྔོ་བ་སྣ་ཚོགས་པའི་གཟུགས་ཅན་མ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ་ཁྲོ་བའི་མཆོག་འབྱུང་པོ་འདུལ་བྱེད་ནི་དབུས་སུ་མིག་སྨན་སྔོན་པོའི་མདོག་ཅན་རྡོ་རྗེ་དང་སྡིགས་མཛུབ་ན་བཟའ་སྔོན་པོ་སྟག་གི་པགས་པའི་ཤམ་ཐབས་ཅན་ སྦྲུལ་གྱིས་བརྒྱན་པ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ཚེ་ཡང་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ཕྲ་བ་ནང་གི་རྡོ་རྗེ་ཅན་བསྒོམ་པ་ནི་སྙིང་གའི་ནུ་མའི་བར་དུ་ཁྲོ་བོ་དགུ། གནས་གསུམ་དུ་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་ལྷས་འགྲོ་བ་གསུམ་པོ་དག་པར་བྱས་པ་ནི་མཆོད་པ་དང་པོའོ། ། གང་གི་རྡོ་ རྗེའི་སྦྱོར་བས་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔའི་རྡོ་རྗེས་མཆོད་པ་ནི་གཉིས་པའོ། ། མཆོད་པ་ལྔ་མེ་ཏོག་དང་བདུག་པ་ལ་སོགས་པས་མཆོད་པ་ནི་གསུམ་པའོ། ། སྟོང་པ་ཉིད་བཞི་ཡུམ་བཞི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་མཆོད་པ་ནི་བཞི་པའོ། ། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་གཞུག་པ་དང་། གོ་ཆ་བགོ་བ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་དང་། བདུད་རྩི་མྱང་བ་དང་། གཏོར་མ་གཏང་བ་ནི་ཁ་བསྐང་ངོ་། ། ལེའུ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། ལྷའི་འཁོར་ལོ་སྔར་བཤད་པ་རྒྱུད་འབུམ་པ་ལས་སྔགས་དང་དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བསྟན། རྒྱུད་འདིར་མདོར་བསྟན་པའི་ལྷའི་འཁོར་ལོ་ནི་དོན་དམ་པ་མ་ ཡིན། གལ་ཏེ་དོན་དམ་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་ན་སྟོན་པ་པོ་དང་བསྟན་པ་ལྷའི་འཁོར་ལོ་ཡང་མེད་དོ། ། འོ་ན་སུའི་དོན་དུ་བསྟན་ཞེ་ན། འཁོར་བ་འདིར་སྒྱུ་མ་སྡུག་བསྔལ་ཅན་གྱིས་སྐྱེས་པ་ལ་ལྷ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་འཁོར་ལོ་གནས་དང་བཅས་པ་སྒྱུ་མ་ཅན་བསྟན་པ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པར་ ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་མེད་ན་ལྷའི་འཁོར་ལོ་འཁྲུལ་པས་ཅི་ཞིག་བྱ།

In the northeast is the blue-colored Vicitrarūpiṇī, with one face and two arms, the supreme wrathful Bhūtaḍāmara. In the center is the blue-colored [deity] holding a vajra and making the threatening gesture, wearing blue garments and a tiger-skin lower robe, adorned with snakes. Even when not in meditative equipoise, one should meditate on him as having one face and two arms. Regarding the meditation on the subtle inner vajra: the nine wrathful deities are between the heart and the breasts. The purification of the three realms of existence by the deities of the three cakras at the three places is the first offering. The offering of the five sensory qualities through the vajra-union is the second. The offering of the five offerings, such as flowers and incense, is the third. The offering of the equality of the four consorts and the four emptinesses is the fourth. The insertion of the wisdom-being, the donning of the armor, the conferral of empowerment, the tasting of the nectar, and the offering of the torma are the supplements. This is the commentary on the sixty-eighth chapter. The mandala of deities previously explained in the Śatasāhasrikā-tantra taught the mantras and their reality in detail. The mandala of deities briefly shown in this tantra is not the ultimate truth. If ultimate cognition were to arise, there would be neither the teacher nor the mandala of deities to be taught. If one asks, "For whose sake, then, was it taught?" it was taught for the sake of those born into this saṃsāra of illusory suffering; the mandala of the twenty-four deities along with their locations is taught as being illusory, but it is not the ultimate truth. If it does not exist ultimately, what is the use of an illusory mandala of deities?

འོན་ཏེ་དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་རྣམ་པ་ལྷའི་འཁོར་ལོ་ཡོད་ན་འཁྲུལ་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། གནས་དང་ཉེ་བའི་གནས་ལ་སོགས་པས་སྒྱུ་མ་སྡུག་བསྔལ་ཅན་སྤངས་ནས་སྒྱུ་མ་བདེ་བ་དྲི་མ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། ཡང་དོན་དམ་པའི་བསྒོམ་པ་མི་ནུས་པ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་བག་མེད་པར་སྤྱོད་པའི་མི་ལ་ཐམས་ཅད་ལྷའི་འཁོར་ལོ་བྱས་ནས་གནས་འདི་བསྒྲགས་པར་བྱའོ། ། ངས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་དུ་མ་བཤད་པ་ནི། སེམས་ཅན་བསམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པས་བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བར་ བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་ལྷའི་འཁོར་ལོ་བཤད་དོ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཞིང་རྨོ་བ་དང་། ཚོང་བྱ་བ་དང་། ཕྱུགས་བསྐྱང་བ་དང་། སྤྱོད་ལམ་རྣམ་བཞི་སྡུག་བསྔལ་བས་ཁམས་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ལ་དེ་སྤངས་ནས་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གཞལ་ཡས་ཁང་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་ལྷའི་འཁོར་ལོ་འདོད་པའི་ ཡོན་ཏན་ལྔས་མཆོད་པའི་རོལ་པས་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཅན། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ལྔས་གཟིགས་ནས་ཅི་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་མཐའ་ཡས་པའི་དངོས་གྲུབ་སྩོལ་ལོ། ། དོན་དམ་པར་མེད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསྒོམ་པ་བཤད་ནས། བརྟན་པ་ཐོབ་པའི་ རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་རྗེ་བཙུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་འབད་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེ་ན། ལྷ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མཛད་པ་དང་ལྡན་པའི་ལུས་པོ་ལྷའི་ཆ་བྱད་བྱ། གང་ཡང་རུང་བའི་ཁ་ཟས་བདུད་རྩིར་བསམ། ཉལ་བ་གཅེར་བུའམ་མ་ཉལ་བ་གོས་དང་བཅས་པ་རང་གི་ལྷའི་རྣམ་པའི་ ང་རྒྱལ་བྱ། ལྐུགས་པ་བཞིན་དུ་མི་སྨྲ་བར་བཟླས་པ་བྱས་ན་ཟླ་དྲུག་གིས་ལྷ་གང་འདོད་པ་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། །

If one asks, "If the ultimate wisdom possesses the aspect of the deity's maṇḍala, what error is there?" [the answer is:] by means of the places, near-places, and so forth, one abandons the illusory suffering and it becomes the stainless, illusory bliss. Furthermore, for those who are unable to practice the ultimate meditation and who indulge heedlessly in the five sensory qualities, one should proclaim this state by transforming everything into the deity's maṇḍala. The reason I have explained many maṇḍala wheels is that because sentient beings have diverse dispositions, the deity's maṇḍala is explained for the sake of meditating on the bliss of concentration. When a yogi abandons the suffering of external activities—such as plowing fields, trading, tending livestock, and the four modes of conduct—which exhaust the elements, and instead dwells in the play of offering the five sensory qualities to the six classes of beings within the celestial palace of the external world as the deity's maṇḍala, the Buddha beholds them with the five eyes and bestows the infinite accomplishments (siddhis) they desire. Having explained the meditation on the equipment of merit conventionally, even though it does not exist ultimately, that yogi who has attained stability should strive to accomplish the wisdom of the Venerable One. If one asks, "How should this be done?" one should assume the physical form and attire of a deity endowed with the activities of the various deities. One should visualize any food whatsoever as nectar. Whether sleeping naked or not sleeping with clothes on, one should maintain the divine pride of one's own deity. If one performs the recitation without speaking, like a mute, the desired deity will become clearly manifest within six months.

དེ་ལྟར་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་བརྟུལ་ཞུགས་བཤད་ནས། ཕན་ཡོན་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས་ནས་པདྨའི་རྫིང་བུ་ལྟ་བུའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་དཔའ་ བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ངང་པའི་ཚོགས་བཞིན་དུ་འདུ་བ་དང་། ཡིད་མིག་འཕྲུལ་མཁན་སྒྱུ་མཁན་ལྟར་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པའི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་འཁོར་དང་བཅས་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ། ། ཕན་ཡོན་བཤད་ནས། གདམས་ངག་སྟོན་པ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་ དཀྱིལ་འཁོར་འདི་ལ་ངེས་པར་སྣ་གཏད་ནས་དད་པ་སྐད་ཅིག་ཙམ་བཤད་པ་ཉན་པས་སེམས་དགའ་བར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་གསོལ་བ་འདེབས་སོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་གི་ཐམས་ཅད་ལྡན་པའི་ཚེ་རྡོ་རྗེ་དྲག་པོ་ཧཱུཾ་མཛད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པའི་སྙིང་གར་སྔགས་ བཀོད་པ་ལ་འོད་ཟེར་ལྕགས་ཀྱུ་ལྟ་བུའི་སྦྱོར་བས་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྔགས་ལ་བསྡུས་ནས་སྔགས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སེམས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་བརྟག་གོ། ། རང་གི་ཆོས་ཀྱི་ཡི་གེ་གོ་ཆ་དྲུག་གིས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གཟུང་འཛིན་དང་བྲལ་བར་བསྒོམ་མོ། ། ཇི་ལྟར་ལྷའི་འཁོར་ ལོ་རྟག་པའི་སྙིང་གར་བསྡུས་ནས། ཐུན་མཚམས་སུ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ་གཞན་གྱི་གཟུགས་སུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། སེམས་ཡིད་གཏི་མུག་པ་མོས་པ་མཐའ་ཡས་པ་ལ་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་སུ་བསྟན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། ། ལེའུ་དྲུག་ཅུ་རྩ་དགུ་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། རང་བཞིན་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་པའི་ཚིགས་བཅད་གཅིག་ནི་རྒྱུད་བརྗོད་བྱའོ། ། རྒྱུད་རྫོགས་པ་ཡིས་སྦྱོར་བ་ཡིན། །

Thus, having explained the conduct and ascetic observances of all maṇḍalas, when the clairvoyance of the benefits has arisen, the heroes and yoginīs will gather around the yogin—who is like a lotus pond—just as a flock of geese gathers. There is no doubt that one will directly behold the Vajradhara together with his retinue, who acts for the benefit of beings like a magician who deceives the mind and eyes. Having explained the benefits, the instruction is given: "Fix your focus firmly upon this maṇḍala of your desire and, by listening to even a moment of the explained faith, make your mind joyful." This is the supplication. When all fifty-six maṇḍalas are complete, one should place the mantra at the heart during the application of the fierce Vajra Hūṃkāra. Through the application of light rays like iron hooks, the maṇḍala of the body is gathered into the mantra, and the mantra is then analyzed within the dharmadhātu, the cakra of the mind, as the dharmadhātu. One should meditate on the six sense bases as being free from subject and object by means of the six armor syllables of one's own dharma. Just as the cakra of the deities is gathered into the heart of the permanent [deity], during the intervals between sessions, one should meditate on the form of another with one face and two arms. One should view the various forms as being shown to the infinite inclinations of the deluded mind and intellect. This is the commentary on the sixty-ninth chapter. The single verse beginning with "phenomena without intrinsic nature" is the subject matter of the tantra. The completion of the tantra is the application.

ཞེས་པ་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་ནི་རྒྱུའི་རྒྱུད་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ཤིང་བསྟོད་པའོ། ། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་དཀའ་དྲིན་མཆོག། ཅེས་པའི་ཚིགས་བཅད་ཕྱེད་ནི་ ཐབས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བསྟོད་པའོ། ། སྒྲུབ་པའི་བླ་མའི་བླ་མ་སྟེ། ། ཞེས་པའི་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ནི་འབྲས་བུའི་རྒྱུད་ལ་བསྟོད་པའོ། ། ལེགས་སོ་རྡོ་རྗེའི་བླ་མ་ཀུན། ། ཞེས་པ་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་རྒྱུད་འབུམ་པ་འཆད་པའི་གཙོ་བོ་དང་འཁོར་ལ་བསྟོད་པའོ། ། ལེའུ་བདུན་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་མན་ངག་ཐམས་ཅད་མངོན་ཞིང་ངེས་པར་བརྗོད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་སློབ་དཔོན་ཤཱུ་རཾ་ག་བཛྲས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ། ། ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདེ་མཆོག་གི་རྒྱུད་འབུམ་པ་ཆེན་པོའི་གདམས་ངག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཚང་བར་བསྡུས་པ་མན་ངག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ངེས་ པར་བརྗོད་པའི་རྒྱུད་བླ་མའི་ཡང་བླ་མ་ཞེས་བྱ་བའི་འགྲེལ་པ། བདེ་མཆོག་འབུམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པར་བྱེད་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲ་བསྒྱུར་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཛྙཱ་ན་ཤྲཱི་མི་ཏྲའི་གསུང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྒྱུར་བའོ། ། ། །

This single verse is a praise and rejoicing in the causal tantra (hetu-tantra). The half-verse beginning with "The Buddha’s awakening is the supreme kindness" is a praise of the method tantra (upāya-tantra). The two verses beginning with "The guru of the gurus of practice" are a praise of the resultant tantra (phala-tantra). The single verse beginning with "Excellent, all Vajra gurus" is a praise of the principal and retinue who explain the Tantrārṇava (the Hundred Thousand Tantra). This is the commentary on the seventieth chapter. The commentary on the great root tantra, the Sarvopadeśābhisamayatantra-nāma (The Tantra of the Definitive Expression of All Pith Instructions), composed by the master Śūraṅgavajra, is complete. This is the commentary on the Tantrārṇava, the "Guru of Gurus" which is the definitive expression of all pith instructions and the condensed essence of suchness (tattva) from the great hundred-thousand-verse Bhagavān Cakrasaṃvara Tantra. It is titled Cakrasaṃvarārṇavatattvanirṇayatattvagarbha-nāma (The Essence of Suchness: The Determination of the Suchness of the Hundred-Thousand Cakrasaṃvara). It was translated exactly according to the words of Jñānaśrīmitra by the great translator, the noble Śes-rab (Ārya Prajñā).