A Commentary on the Difficult Points of the Cakrasaṃvara Tantra called “Bringing to Mind the Great Hero”

༄༅༅། ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཤྲཱི་ཙཀྲ་སཾ་བ་ར་སྱ་པཉྫི་ཀཱ་ཤཱུ་ར་མ་ནོ་ཛྙཱ་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པའི་དཀའ་འགྲེལ་དཔའ་བོའི་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ། དཔལ་ རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། རྣམ་རྟོག་མ་ལུས་བཅོམ་གྱུར་ཞིང་། ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་རྣམ་པར་རོལ། ། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དོན་མཛད་པ། ། དཔལ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོར་འདུད། ། གང་གིས་འཁོར་བའི་ཉེས་པ་ནི། ། དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་འཇིག་བྱེད་ཅིང་། ། བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་མཛད་པ། ། བླ་མ་དམ་པ་དེ་ལ་འདུད། ། སངས་རྒྱས་མ་ལུས་པ་ཡི་ཡུམ་གྱུར་ཅིང་། ། ས་གསུམ་ གྱི་ནི་འགྲོ་བ་སྒྲོལ་མཛད་གྱུར། ། རྣལ་འབྱོར་མཆོག་ལ་དགའ་བའི་ཡིད་དུ་འོང་། ། འགྲོ་བ་རྟོག་བྲལ་རྣལ་འབྱོར་མ་ལའང་འདུད། ། ལམ་མཆོག་ཐེ་ཚོམ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ། ། འཇིག་རྟེན་ མ་ལུས་མུན་པའི་མཆོག་སེལ་ཞིང་། ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བགྲོད་བྱ་རབ་ཞི་འབྱུང་། ། དམ་ཚིག་སྒྲོལ་མར་རྟག་ཏུ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། རབ་དགའི་མཁའ་ལ་རྒྱུ་ཞིང་མ་ལུས་པདྨ་འབྱེད། ། བློ་ངན་ཀུ་ མུད་བསྲེག་མཐའ་ཡས་ལམ་སྟོན་པ། ། མཉམ་མེད་དེ་རྒྱུ་ཀུན་འགྲོ་དེ་ཉིད་ཉི་མས་ནི། ། འཇིག་རྟེན་སྙིང་གི་རྨོངས་མུན་མོད་ལ་བསལ་བར་ཤོག། མན་ངག་སྣ་ཚོགས་དབའ་རླབས་ཅན། ། བཤད་པའི་ རིན་ཆེན་རིན་ཐང་མེད། ། དཔལ་ལྡན་བདེ་མཆོག་མཚོ་ཆེན་ནི། ། ཟབ་མོ་གཞལ་བར་སུ་ཡིས་ནུས། ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་མཁས་པ་ཡི། ། ལེགས་བཤད་མང་དུ་ཡོད་པ་ཡིན། ། ངས་ཀྱང་འདིར་ནི་མདོར་བསྡུས་ནས། ། བདེ་མཆོག་འདི་ནི་རྣམ་པར་ དབྱེ། ། སྨྲ་བའི་གླང་པོ་སེང་གེ་སྐལ་ལྡན་གྱིས། །

In the language of India: Śrīcakrasaṃvarapañjikāśūramanojñā-nāma. In the language of Tibet: Dpal ’khor lo sdom pa’i dka’ ’grel dpa’ bo’i yid du ’ong ba zhes bya ba (The Commentary on the Difficult Points of the Glorious Cakrasaṃvara, Entitled "Delighting the Heroic Mind"). Homage to the glorious Vajrasattva! I bow to the glorious Vajraḍāka, who has conquered all conceptual thoughts without exception, who sports with great compassion, and who acts for the benefit of all sentient beings. I bow to that sublime guru who, by the mere recollection of him, destroys the faults of saṃsāra and brings about the attainment of unsurpassed awakening. I bow to the Yoginī who is the mother of all Buddhas without exception, who liberates the beings of the three realms, and who is the delight of the minds of those who rejoice in the supreme yoga. I bow to the Yoginī who is free from conceptualization. I perpetually prostrate to Samaya Tārā, who completely dispels the supreme darkness of the entire world—the cause of doubt and conceptualization regarding the supreme path—and who is the source of the profound peace that is the destination of the Omniscient One. Moving through the sky of supreme joy, she opens the lotuses of all beings without exception. She burns the night-blooming lilies of the inferior intellect and shows the infinite path. May that peerless, all-pervading sun of reality instantly clear away the darkness of delusion in the hearts of the world. Who is able to fathom the depths of the great ocean of glorious Cakrasaṃvara, which possesses the waves of various pith instructions and the priceless jewels of explanation? Nevertheless, there are many excellent explanations by the learned. I, too, shall here provide a concise analysis of this Cakrasaṃvara. May the fortunate ones, like lions among the elephants of speech, [attain it].

དཀའ་འགྲེལ་འདི་ནི་སྦྱར་བར་གྱུར་པ་ལ། ། དཔལ་ལྡན་བདེ་མཆོག་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་མཐར་ཕྱིན། ། ལེགས་པར་དཔྱོད་ལྡན་སྐལ་ཅན་བཟོད་པར་མཛོད། ། ད་ལྟར་སྐྱེ་བོ་ཕལ་ཆེར་དོན་མི་འདོད་ ཅིང་མ་ལུས་བློ་ཞན་ཉིད། ། དམ་པ་མང་པོ་མེད་ཅིང་འགྲོ་བ་མ་ལུས་རང་བཞིན་ངན་པས་ཁྱབ། ། དེས་ན་འདི་ཡིས་གཞན་གྱི་དོན་འགྱུར་སྙམ་དུ་རྨི་ལམ་ནའང་། ། གང་གིས་རང་གི་ཆུང་མ་ལྟ་བུར་བརྩེ་བྱེད་མགུལ་མི་གཏོང་བར་ བྱེད། ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ན་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དོན་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་ཀྱང་ཚིག་དོན་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་བ་མེད་ཅིང་། ཚད་མའི་ཡན་ལག་དང་མི་ལྡན་པ་ལྟ་བུ་ ཡིན་ཡང་འབྲེལ་བ་དང་། བརྗོད་པ་དང་། དགོས་པ་དང་། དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པ་རྣམས་ཐོས་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་བཅོས་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བས་ན། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དང་པོར་འབྲེལ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དྲིས་པ་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་མི་དམིགས་ པར་སོ་སོར་གནས་པ་ན་མཚན་མ་མི་འབྱུང་ཞིང་དོན་ལ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་པོའི་ཚིག་ཉེ་བར་དགོད་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་མོད། སྐལ་ལྡན་ནི་འདི་ཉིད་ལ་ཚད་མ་ཡིན་པར་དགོངས་ཏེ། ། འདི་ནི་རྩ་བའི་རྒྱུད་འབུམ་སྡེ་ལས་བཏུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྩ་བའི་རྒྱུད་དེ་ཉིད་དུ་དང་པོར་ འདི་སྐད་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་འདིར་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བར་དགོད་པའང་མ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་འདོད་དོ། །

Regarding the composition of this commentary: may the fortunate ones who possess discernment and have reached the far shore of the glorious Cakrasaṃvara ocean grant their forbearance. Nowadays, most people do not seek the ultimate goal, and all are of weak intellect. Noble beings are few, and the entire world is pervaded by a base nature. Therefore, even in my dreams, I have not thought that this would benefit others. Who would not let go of their own neck to cherish this as if it were their own wife? For in this world, even those who desire all mundane and supramundane goals and follow after insight find that the words and their meaning are not connected, as if they lacked the limbs of valid cognition (pramāṇa). Nevertheless, because the connection, the subject matter, the purpose, and the ultimate purpose are understood through mere hearing, one enters into the treatise and so forth; thus, the connection and so forth are first shown by the words "Then" (atha) and so on. It might be asked: "Is this a qualification? Since it is not perceived and remains distinct, no sign (nimitta) arises, and doubt would be produced regarding the meaning; therefore, the initial words should not be set forth." However, the fortunate ones consider this very [text] to be valid. Some maintain that because this was extracted from the hundred-thousand-section Mūlatantra, the initial words "Thus have I heard" (evam mayā śrutam) and so forth were not included in this Uttaratantra.

ཡང་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ ན། ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་རྟག་ཏུ་བཞུགས། ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་འདོད་དོ། ། ཡང་ན་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ནི་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང་སྟོན་པ་པོ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། སྔགས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་པའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། གཞན་དག་ནི་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པར་ཡང་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི་དང་པོའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་རྒྱུན་ཆད་པ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་ རྣམ་གྲངས་འདི་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་རྒྱུན་ཅན་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལས་སྔ་བ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དེ། དེ་ཡང་། སངས་རྒྱས་བྱ་བ་དཔའ་བོ་ནི། ། བྱེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་གསུངས། ། ཞེས་གང་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། ། འདིའི་དགོངས་པ་ནི་ འདི་ཡིན་ཏེ། དུས་ཀྱི་དབང་གིས་སྲེག་པའི་བསྐལ་པ་ལ་སོགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནུབ་པ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་ནི་ཡང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དཔལ་བདེ་མཆོག་འདི་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་རྣམས་ན་གནས་ ལ་སོགས་པ་རྒྱུན་མི་འཇིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་དབང་ཕྱུག་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པས་ཉམས་སུ་བླངས་པས་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་ནི་ཚིག་གོ། །

Alternatively, some maintain that this is to demonstrate that the Blessed One is non-abiding nirvāṇa, for it is said: "He himself always abides as the nature of all." Others maintain that the inexpressible nature of phenomena is shown to be the identity of the teaching and the teacher, for it is also said: "The mantra body is the Buddha, the Blessed One." Still others maintain that even without the words "Thus have I heard," the Great Vehicle is taught in the same manner as the Mañjuśrī-nāma-saṃgīti and other such texts. Bhavyakīrti, however, maintains that because the primordial Buddhas are never interrupted, this Dharma discourse possesses a beginningless continuity and thus existed even prior to the Blessed One Śākyamuni. As it is said: "The heroic Buddhas have excellently taught it ten million times." The intended meaning of this is that when the Perfection of Wisdom and other teachings had vanished due to the destructive eons and the influence of time, the Blessed One Śākyamuni taught them once again. This glorious Cakrasaṃvara, however, is not like that; because it abides in ineffable Buddha-fields and so forth without ever being destroyed, it remains through the practice of the heroes, heroines, lords, and so on, by means of meditative concentration and the like. The passage beginning with "Then" and so forth is the actual text.

དཔལ་འཁོར་ལོ་ བདེ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པའོ། ། འདིས་གང་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདིའི་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ། ། རྗོད་པ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་འདོད་དོ། ། གཞན་དག་ནི་ཐབས་དང་ཐབས་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ ཉིད་དུ་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་གསང་བའི་དབང་བསྐུར་བའི་བར་དུ་ནི་དགོས་པའོ། ། དུས་ཕྱིས་དེའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ནི་དགོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ ཆུབ་ནི་དགོས་པ་ཡིན་ལ། འགྲོ་བ་མ་ལུས་པའི་དོན་བྱ་བ་ནི་དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ཕྲད་སྤྱིར་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་གཞན་གྱི་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཀྱི་རྗེས་ཐོགས་ལ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་འདི་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བར་མ་ཆད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡང་ན་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་བཀྲ་ཤིས་པའི་དོན་རྣམས་དབང་དུ་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཡང་སྔ་མའི་རང་བཞིན་ལ་ལྟོས་ཏེ་བཀྲ་ཤིས་པའམ། ཡང་ན་དབང་དུ་བྱ་བ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བས་ན་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དང་། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རིམ་པ་དང་། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ཡིན་ནོ། ། གསང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཅིག་ཏུ་བྱ་བས་གང་སྒྲུབ་པའོ། ། ཡང་ན་རྡོ་རྗེ་དང་། པདྨ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཏེ། གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་གསང་བའོ། ། དེ་ ཡང་།

The glorious Cakrasaṃvara is the expression. That which is to be expressed by this—the maṇḍala-cakra and so forth—is the subject matter (abhidheya) of this [text]. Some maintain that the relationship is the definition of the expression and the expressed. Others say the relationship is the definition of the means and that which arises from the means. The purpose (prayojana) is the entry into the maṇḍala and so forth, up to the conferral of the secret empowerment. The master Koṅkana maintains that the purpose is the subsequent attainment of its result. Bhavyakīrti maintains that the purpose is perfect enlightenment, and the purpose of the purpose is to act for the benefit of all beings without exception. The word "then" (atha) is a general particle; it indicates that this sādhana was spoken immediately following the sādhanas of other cakravartins, and thus it possesses an uninterrupted sequence. Alternatively, the word "then" is used in the sense of bringing auspicious matters under one's control. In that regard, it is explained as being auspicious in relation to the previous nature, or else it is explained as bringing [matters] under control, as has been stated. Therefore, the word "then" and the word "therefore" (tasmāt) signify the sequence of the treatise and the meaning of the logical reason. "Secret" (guhya) refers to that which is accomplished by unifying method and insight. Alternatively, the vajra, the lotus, and bodhicitta—these three are the "secret." Furthermore:

ར་ནི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བཤད་ལ། ། ཡི་གེ་ཧ་ནི་པདྨར་བཤད། ། དེ་དག་གཉིས་ཀའི་ས་བོན་ནི། ། སྱཾ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་པ་ཡིན། ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡི་གེར་ནི་རྡོ་རྗེའི་རྩེ་མོ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡི་གེ་ཧ་ནི་བྱའི་མཆུ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ས་དང་ཡ་གཉིས་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ནི་གཉིས་ ཀའི་ས་བོན་གྱི་གཟུགས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཡང་སྱཾ་ན་ཧི་ད་སྲ་བ་ནེ་ཞེས་བྱ་བའི་མཐའ་མ་ཕྱིས་པ་གང་ཡིན་པའོ། ། ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་བཤད་དོ། ། སྐལ་ལྡན་གྱིས་ནི་དམ་ཚིག་གི་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུད་ཀྱི་སྤྱོད་པར་བྱ་བ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦ་བར་བྱ་ བ་ཡིན་པས། གསང་བ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། ། ཇི་ལྟར་བཤད་པ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མདོར་བསྡུས་པ་སྟེ་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་བསྡུས་པས་སོ། ། དེ་ཡང་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་རྒྱུད་ལས་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། དོན་དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒྱས་པར་ བྱ་བ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡང་ན་མདོར་བསྡུས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། རྒྱས་པ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་རྒྱུད་དུ་ནི་གཞུང་རྒྱས་པ་ཡིན་ལ་འདི་ནི་དོན་རྒྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་འདིར་བཤད་ པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཤད་དོ། ། མདོར་བསྡུས་པ་ཞེས་བཤད་པ་དང་། རྒྱས་པར་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ཟློས་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།

"Ra is explained as the vajra, and the letter Ha is explained as the lotus. The seed syllable of both of these is explained as 'Syaṃ.'" Thus it is said. This is because the letter [Ra] resembles the tip of a vajra, and the letter Ha resembles the beak of a bird. The perfect union of the two, Sa and Ya, is the form of the seed syllable of both. Furthermore, Koṅkana explained that "Syaṃ" is that which results from eliding the final syllable of the word syaṃnahidasa (meaning "firmness"). Bhavyakīrti maintains that all these practices of the tantra, such as the conduct of the samaya, are to be concealed from the śrāvakas and others; therefore, he asserts they are "secret." To clarify what has been explained, the phrase "in brief" is used, meaning it is extremely concise. However, it is explained in great detail in the Gaganasamāyatantra. To clarify that very point, the phrase "not extensively" is used. Alternatively, it is not that it is not concise; rather, what is it? It is "extensive." This means that while the Gaganasamāyatantra is extensive in its source text (grantha), this [text] is extensive in its meaning (artha), because the three cakras that embody the three realms are explained here. This is how Koṅkana explained it. If one asks: "Does this not result in the fault of redundancy, since it says 'in brief' and then 'not extensively'?"

དེ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་ཤིན་ཏུ་བསྡུས་པ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་ལ་མདོར་བསྡུས་པ་རྣམས་ཞེས་སྨོས་སུ་ཟིན་ ཀྱང་མདོར་བསྡུས་པ་རྗེས་སུ་མི་རྟོགས་པས་དེ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་ཡང་དག་པར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒྱས་པར་མིན་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། མདོར་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ། སྙིང་རྗེ་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཙམ་ནི་འདིར་བླང་བར་ བྱ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྒྱས་པར་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་བྱ་བ་དང་བྲལ་བས་འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡང་ན་མདོར་བསྡུས་མིན་ཞེས་སྦྱར་ཏེ། དཔའ་བོ་དང་དཔའ་ མོའི་དབང་མོ་མ་ལུས་པའི་སྒོམ་པ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྒྱས་པར་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་དབང་མོའི་རིགས་ཅན་ནི་ཐམས་ཅད་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་དབང་མོ་རྣམས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཡང་འོག་ནས། མཁའ་འགྲོ་མ་ནི་ཉི་ཤུ་བཞི། ། ཕག་མོའི་ རིགས་ལས་ཡང་དག་འབྱུང་། ། ཞེས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། ། ཡང་ན་མདོར་བསྡུས་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པས་སོ། ། རྒྱས་པར་མིན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫོགས་པའི་རིམ་པས་སོ། ། དེ་ཡང་། རིམ་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། ། རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱི་རྒྱུད་སྟོན་མཛད། ། ཅེས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། ། ཡང་ན་མདོར་བསྡུས་མིན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དམ་ཚིག་གི་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་མ་ལུས་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

That is true; however, although it was stated that "the concise [teachings] are for those yogis who delight in extreme brevity," because they do not realize the concise [meaning] through that alone, it was said "not extensively" in order to ensure they gain correct conviction in it as a single [integrated] whole. "Concise" is used here to show that what is to be adopted is merely the bodhicitta whose nature is the indivisibility of emptiness and compassion. "Not extensively" is used to show that, being free from the activities of the afflictions of body, speech, and mind, all desired enjoyments are taught as the manner of perfect awakening. Alternatively, it may be applied as "not concise," because it explains the meditation on all the heroes and heroines without exception. "Not extensively" is used because it explains that those belonging to the families of the heroes and heroines are all indeed heroes and heroines, as it will be said below: "The twenty-four ḍākinīs / Arise perfectly from the family of Vārāhī." Alternatively, "not concise" refers to the generation stage, and "not extensively" refers to the completion stage, as it is said: "Relying upon the two stages, / The Vajra-holder taught the tantras." Alternatively, "not concise" is used because it teaches the entire equipment of merit through the conduct of the samaya and so forth.

རྒྱས་མིན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཇི་བཞིན་ཞེས་བྱ་བས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མ་ལུས་པ་སྟོན་ པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡང་ན་མདོར་བསྡུས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞུང་ཉུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། རྒྱས་མིན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་མ་ལུས་པའི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་རྣམས་འདིར་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་འདོད་དོ། ། གསང་བའི་ ཚིག་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ནི། དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་ཡང་དག་སྦྱོར། ། ཞེས་བྱའི་ཚིག་བཞི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་ལ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་ཉིད་ཡང་དག་སྦྱོར་གྱི་ཚིག་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དེ། དཔལ་གྱི་སྒྲ་ནི་མཆོད་པའི་ཚིག་ ཡིན་ལ། དཔལ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཧེ་རུ་ཀ་ནི་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའོ། ། དེའི་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ཡིན་པས་ན་ཡང་དག་སྦྱོར་རོ། ། སློབ་དཔོན་གཞན་དག་ནི་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་རྣམ་པས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། ཡང་དག་སྦྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་རིག་པ་ དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་གྱུར་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་འདོད་དོ། ། སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཧེ་རུ་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡི་གེ་གསུམ་གྱི་བརྗོད་པ་ཡིན་པའམ། ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་དང་།

Regarding the phrase "not extensive," it is because the phrase "the application of insight and method just as it is" indicates the entire accumulation of wisdom without exception. Alternatively, the phrase "in brief" is because the source text is concise. Bhavyakīrti maintains that "not extensive" means that the generation stages of all the Yoga Tantras, such as the Śrī Guhyasamāja, are explained here by means of this generation stage. Regarding the qualification of the secret words, the venerable Koṅkana maintains that it is the four words beginning with "The glorious Heruka, the perfect union." Bhavyakīrti, however, maintains that the glorious Heruka himself is qualified by the very words of "perfect union." The word "glorious" (śrī) is a term of honor; the Heruka who is the primary glory is the "Glorious Heruka." Because he is the perfect union of that, he is the "Perfect Union." Other masters say that the definition of "perfect union" is the one-pointedness of mind in the form of the glorious Heruka. Bhavyakīrti maintains that "perfect union" refers to becoming non-dual with one's own awareness (vidyā), which is the nature of the sublime method and wisdom characterized by the perfect union of the vajra and the lotus. Because he is the essence of the three realms of existence, he is expressed by the three syllables of the name "Heruka." Alternatively, all phenomena are devoid of causes, and all phenomena are devoid of conceptual construction.

ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གང་ན་ཡང་མི་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཧེ་རུ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི་སྐུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རམ། འཁོར་གསུམ་ ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་རམ། དྲི་མ་གསུམ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རམ། དུས་གསུམ་དང་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་རམ། ཐེག་པ་གསུམ་སྟོན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རམ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་སྟོན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རམ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ཧེ་རུ་ཀ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། ། ཡང་ན་དཔལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་ པོ་ལ་བྱ་ལ། ཧེ་རུ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ལ་བྱའོ། ། ཡང་ན་དཔལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། ། ཧེ་རུ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་ལ་བྱའོ་ཞེས་སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་འདོད་དེ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྐལ་ལྡན་དགོངས་སོ། ། འདོད་པ་ ཀུན་དོན་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདོད་པ་ཀུན་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་པར་འདོད་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡིད་ལ་རེ་བ་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། ། དེ་ཉིད་ནི་དོན་ཏེ་དགོས་པའོ། ། དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ་དེ་བས་ན་དེ་ལ་བྱའོ། ། ཡང་ན་འདོད་ པ་ཡང་ཡིན་ཀུན་ཀྱང་ཡིན་པས་འདོད་པ་ཀུན་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། ། ཕྱི་མ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་མར་གྱུར་པ་ལས་སོ། ། ཕྱི་མ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་སྟེ་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང་སྟོན་པ་པོ་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། །

The master Koṅkana maintains that the statement "all phenomena do not abide anywhere" refers to the one called Heruka. Bhavyakīrti, however, asserts that he is called Heruka because he is the nature of the three bodies, or because the three spheres are completely pure, or because he is free from the three stains, or because he knows the three times, or because he teaches the three vehicles, or because he teaches the Three Jewels, or because his body, speech, and mind are utterly pure. Alternatively, Bhavyakīrti maintains that "Śrī" refers to great compassion and "Heruka" refers to insight; or alternatively, "Śrī" is insight and "Heruka" is method. Bhavyakīrti also considers that he is a perfectly awakened Buddha because he is the nature of merit and wisdom. Regarding the phrase "the accomplisher of all desired aims": "all desired aims" refers to everything that is desired, characterized by the attainment of worldly and transcendent hopes. That itself is the "aim," which is the purpose. The one who accomplishes that is the Blessed One; therefore, it refers to him. Alternatively, it should be construed as "all" being "desired aims," thus "all desired aims." The phrase "from the subsequent" refers to the subsequent [tantras] such as the Śrī Guhyasamāja. The master Koṅkana maintains that "the subsequent" means the supreme, because there is no distinction between the teaching and the teacher.

སྐལ་ ལྡན་གྲགས་པ་ནི་མཐའ་མེད་པ་དང་ཉུང་ཞིང་རྣམ་པར་གསལ་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྷད་མེད་པ་ཁོ་ནར་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཤད་པས་ཕྱི་མ་ལས་ཀྱང་ཕྱི་མ་སྟེ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། དེ་ཡང་། བདེ་བར་གཤེགས་པས་བྱང་ཆུབ་མཐའ་ཡས་ཡིན། ། ཞེས་ གསུངས་ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། ། མཁའ་འགྲོ་མ་ནི་ཁམས་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པ་རྣམས་སོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་དྲ་བ་ནི་ཚོགས་སོ། ། དེའི་སྡོམ་པ་ནི་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པ་སྟེ། སྦ་བར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། མཁའ་འགྲོ་མ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཏེ། དེ་ནི་ མཁའ་འགྲོ་མ་སྟེ་འཕུར་ཞིང་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཡང་ན་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་ནི་འཕུར་ཞིང་འགྲོ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་འགྲོ་བ་ལས་ལྡོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་འདི་ནི་དྲ་བས་བསྡམས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། མཁའ་འགྲོ་མ་ནི་དྲ་བའི་སྡོམ། ། ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་ སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་ཀྱི་དྲ་བ་ནི་ཆུ་ལས་ཀྱང་བྱུང་བ་སྟེ་པདྨ་ལ་བྱ་བར་བཤད་དོ། ། དེར་བདེ་བ་སྟེ་དགའ་བ་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དམ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདེ་མཆོག་སྟེ་དེ་བས་ ན་དེ་ལ་བྱའོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་ཡང་དག་སྦྱོར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཚིག་གོ། ། མཁའ་འགྲོ་མ་ཡི་དྲ་བའི་སྡོམ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོས་པའི་ཚིག་གོ། ། འདོད་པ་ཀུན་དོན་སྒྲུབ་བྱེད་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །

Bhavyakīrti maintains that because it is infinite, concise, clear, and complete, it is explained exactly as the method for accomplishing the unadulterated [state] alone; thus, it is said to be "later than the later." Furthermore, it is as stated: "The Sugata taught that awakening is infinite." The ḍākinīs are those who dwell throughout all three realms. Their "net" is their assembly. Their "bond" is their perfect binding, which is to say, their concealment. The ḍākinīs are those who travel through the sky; thus, it means "those who fly and travel." Alternatively, because the ḍākinīs have the nature of flying and traveling, they turn away from external movement; since this is like being bound by a net, the ḍākinīs are the "bond of the net." This is the position of the venerable Koṅkanapa. Bhavyakīrti explains that the "net of the ḍākinīs" arises even from water, referring to the lotus. Because it holds bliss—that is, joy—therein, it is of the nature of the supreme innate joy; therefore, it is called "Cakrasaṃvara." "The glorious Heruka, the perfect union" is the word to be expressed. "The bond of the ḍākinīs' net" is the word of the purpose. "Accomplishing the aim of all desires" is the word of the ultimate purpose.

ད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་ཧེ་རུ་ ཀའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་བདག་ཉིད་ཆེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་པོ་རེ་ཞིག་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། བསོད་ནམས་མེད་པར་འདོད་པའི་དོན་ཀུན་འགྲུབ་མི་འགྱུར། ། ཞེས་བཤད་པས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྔོན་དུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསག་པར་བྱ་བ་ ཉིད་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུད་འདི་ལ་ཤེས་རབ་གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རམ། ཡང་ན། དད་ལྡན་ཉིད་ཕྱིར་ཆོས་ལ་བརྟེན། ། ཤེས་རབ་ལྡན་ཕྱིར་ཡང་དག་རིག། འདི་གཉིས་གཙོ་བོ་ཤེས་རབ་སྟེ། དེ་ཡི་སྔོན་འགྲོ་དད་པ་ཡིན། ། ཞེས་བཤད་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་ཏ་ལ་ལའི་གཟུངས་ ལས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གནས་བཤད་པའི་ཟུར་གྱིས་དང་པོ་ཁོ་ནར་ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་འདོད་དོ། ། གསང་བའི་སྒྲས་ནི་འདིར་ཁམས་གསུམ་པ་ན་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བྱ་བར་ བཤད་དོ། ། གསང་བ་དམ་པར་གྱུར་པའི་གསང་བ་དེར་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཚུལ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པ་དང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའི་བཞུགས་གནས་སོ། ། མཆོག་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་ཞིང་གཙོ་བོར་གྱུར་ པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དགྱེས་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་མཆོད་པའི་རོལ་པའི་བྱ་བས་ཉམས་དགའ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

Now, the venerable Koṅkana maintains that, in order to demonstrate the greatness of the Blessed One, the glorious Heruka, the excellence of the location is first presented. As it is said: "Without merit, all desired aims will not be accomplished." Thus, although it is necessary to accumulate the equipment of merit prior to the equipment of wisdom, in this wisdom tantra, wisdom is taught as the primary factor. Alternatively, as it is said: "Because of having faith, one relies on the Dharma; because of having wisdom, one possesses authentic knowledge. Of these two, wisdom is the primary; its prerequisite is faith." Furthermore, the Ratnolka-dhāraṇī states: "That which realizes suchness is wisdom." Therefore, Bhavyakīrti maintains that by the implication of the description of the location, wisdom and primordial wisdom are taught at the very outset. The term "secret" (guhya) here is explained as referring to all yogins dwelling within the three realms. That which is the "supreme secret" is the abode of the Blessed One, the glorious Heruka, in perfect union with Vajravārāhī and the rest, who pervade all that is included within the expanse of space through a single mode and a single taste. "Supreme" (parama) means preeminent and primary, because it is the unsurpassed foundation for mundane and supramundane primordial wisdom. "In the state of joy" (ratyā) means that it is to be made delightful through the activity of the play of unsurpassed offerings.

འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་རྟག་ཏུ་བཞུགས། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། ། ཁམས་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་ལ་རྣམ་པར་བཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེར་རོ། ། རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སུ་དང་ཡང་ནམ་ཡང་འབྲལ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོར་ སྟོན་ཏོ། ། བཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་པ་དང་མ་བྲལ་བ་ཉིད་དང་། ཁམས་གསུམ་པ་རྣམ་པར་གནོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་བཞུགས་ཤིང་མི་འཇིགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་ཁམས་གསུམ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་རྒྱུད་ ལས། ། འདོད་ཆགས་འབར་བ་འཛིན་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་འདོད་ཆགས་འབར་བ་འཛིན་པ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། ། མཁའ་ འགྲོ་ཀུན་དངོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་སློབ་དཔོན་གྱིས་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དོ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པས་ནི་མཁའ་འགྲོ་ཀུན་དངོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཞེས་བཤད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ ནི་མཁའ་འགྲོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྐལ་ལྡན་དགོངས་སོ། ། སེམས་དཔའ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཛད་པར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡང་ན་མཆོག་ཏུ་བརྟན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་ན་སེམས་དཔའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་ནི་མི་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

In order to demonstrate that the excellence of the retinue is none other [than the teacher himself], it is said: "He always abides as the self of all." This refers to the nature of the body, speech, and mind of those who abide within the three cakras, which are the self of all that belongs to the three realms. "Always" indicates an essence that is never separated from anyone at any time. "Abides" should be understood as demonstrating a nature of fearlessness, abiding in a single mode by not being separate from the three realms and by completely mastering the three realms. Furthermore, as it is said in the Trilokavijaya Tantra: "The blazing of desire, the holder of the utterly pure blazing of desire, is the luminosity of the nature of phenomena. Luminosity by nature is the emptiness that pervades the dharmadhātu." Regarding the phrase "the actuality of all ḍākinīs," the master previously explained that all yoginīs are the nature [of emptiness]. Bhavyakīrti, however, explained that "the actuality of all ḍākinīs" means the nature of the eighteen emptinesses. Bhavyakīrti’s intention was that whatever is emptiness is insight (prajñā), and that very [insight] is the ḍākinī. The term "sattva" (heroic being) is used because he acts for the benefit of all sentient beings. Alternatively, he is a "sattva" because he possesses the quality of supreme stability. "Vajra" is used because it is indivisible.

སེམས་དཔའ་ཞེས་པ་ནི་ཡེ་ ཤེས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཛད་པ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡང་ན་ཚངས་པ་དང་ཁྱབ་འཇུག་དང་། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་ལ་སོགས་པས་བསྐྱོད་པར་མི་ནུས་པ་གང་ལ་མངའ་བ་དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཀུན་དུ་དགའ་བ་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་ གྱུར་པས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་བདེ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རམ། ཉིད་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མཆོག་སྟེ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། ཨིནྡྲ་བྷཱུ་ཏིའི་ཞལ་སྔ་ནས་ནི། གསང་བ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་སའི་ཁམས་སོ། ། མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆུའི་ཁམས་སོ། ། དགྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེའི་ཁམས་སོ། ། ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་གི་ཁམས་སོ། ། རྟག་ཏུ་བཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའི་ཁམས་སོ། ། ཡང་ན་གསང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ སྣང་མཛད་དོ། ། མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་ནོ། ། དགྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོད་དཔག་མེད་པའོ། ། ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའོ། ། རྟག་ཏུ་བཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བསྐྱོད་པའོ། ། དེ་ལ་འཁྲུལ་བ་མེད་ཅིང་གཡོ་བ་མེད་པས་རྣམ་པར་མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པས་ན་མི་བསྐྱོད་པའོ། ། རྣམ་པར་སྣང་ཞིང་གསལ་བས་ན་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དེ། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པའི་རང་བཞིན་མེ་ལོང་གི་ངོས་ལ་གནས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལྟར་སོ་སོར་སྣང་བའོ། ། རིན་པོ་ཆེ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ།

The term "Sattva" (Being) is used because he abides in performing the welfare of all sentient beings through primordial wisdom (jñāna). Alternatively, he is Vajrasattva because he possesses that which cannot be moved by Brahmā, Viṣṇu, the inhabitants of the Heaven of the Thirty-Three, and so forth. Because he has become the very nature of that innate, universal joy (sahajānanda), it is called the bliss of supreme joy. Because he is the very nature of method and insight, or because he possesses the perfect fulfillment of the welfare of both himself and others, he is "Supreme" (parama), meaning preeminent; this is the position of the venerable Koṅkanapa. The venerable Indrabhūti, however, maintains that "Secret" (guhya) refers to the earth element (dhātu); "Supreme" refers to the water element; "Joy" refers to the fire element; "The Self of All" refers to the wind element; and "Ever Abiding" refers to the space element. Alternatively, "Secret" is Vairocana; "Supreme" is Ratnasambhava; "Joy" is Amitābha; "The Self of All" is Amoghasiddhi; and "Ever Abiding" is Akṣobhya. In that regard, because he is without delusion or movement and is the very nature of the unshakable expanse of reality (dharmadhātu), he is Akṣobhya. Because he appears clearly and radiantly, he is Vairocana; he is the nature of the pure mirror-like wisdom (ādarśajñāna), appearing distinctly like a reflection on the surface of a mirror. "Jewel" (ratna) refers to the wisdom of equality (samatājñāna).

དེ་ཉིད་ གང་གི་ཏོག་ཏུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་མཚུངས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་འོད་གང་ལ་མངའ་བ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། སོ་སོར་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་མངའ་བའོ། ། དོན་ཡོད་པ་ནི་གང་གི་བདག་ཉིད་འབྲས་བུ་ དང་བཅས་པ་སྟེ་དེ་ལྟ་བུར་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པའི་ཕན་པ་བསྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་མངའ་བའོ་ཞེས་བཞེད་དོ། ། ཡང་ན་པདྨའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་ནི་གསང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། ། མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚོར་བའི་ཕུང་པོའོ། ། དགྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་ པོའོ། ། ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། ། རྟག་ཏུ་བཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའོ་ཞེས་བཤད་དོ། ། ཡང་ན་དཔལ་ཨུ་རྒྱན་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་ནི་གསང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོད་པའོ། ། མཆོག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བལྟས་པའོ། ། དགྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ལག་བཅངས་སོ། ། ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་གཉིས་འཁྱུད་པའོ། ། རྟག་ཏུ་བཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་འདི་ཉིད་དོ་ཞེས་བཤད་དོ། ། ཡང་ན་གསང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་གའི་དབུས་ན་གནས་པའི་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་པ་ལྟེ་བ་དང་བཅས་པའི་དབུས་སུ་ཆུད་པའི་མེ་འབར་བའི་ གཟུགས་ཅན་ཆུ་ཤིང་གི་མེ་ཏོག་ལྟ་བུ་ཁ་ཐུར་དུ་བལྟས་པར་འཕྱང་བའི་རྩ་སྦུབས་ཀྱི་ནང་ངོ་། ། ཡང་ན་གསང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བའོ། ། མཆོག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའོ། ། དགྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བའི་མཐའོ། །

That which is the crest of that very [reality] is so called. That which possesses light of an immeasurable and peerless nature is so called. It possesses the nature of individual discernment, being unerring regarding all objects of knowledge. "Amogha" (Meaningful) refers to that which possesses its own essence together with its fruit; thus, it is held to possess the nature of the activity-accomplishing [wisdom], the essence that generates the benefit of all beings without exception. Alternatively, the venerable Padma [sambhava] explained: "Secret" refers to the aggregate of form; "Supreme" refers to the aggregate of feeling; "Delight" refers to the aggregate of perception; "All-Self" refers to the aggregate of formations; and "Ever-Abiding" refers to the aggregate of consciousness. Alternatively, the venerable Śrī Oḍḍiyānapāda explained: "Secret" refers to laughing; "Supreme" refers to gazing; "Delight" refers to holding hands; "All-Self" refers to the mutual embrace; and "Ever-Abiding" is explained as being this very [state]. Alternatively, "Secret" refers to the interior of the channel-tube that hangs downward like a plantain flower, situated within the center of the eight-petaled lotus with its pericarp located in the center of the heart. Alternatively, "Secret" refers to joy; "Supreme" refers to supreme joy; and "Delight" refers to the culmination of joy.

ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ དགའ་བའོ། ། རྟག་ཏུ་བཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱིའོ། ། ཡང་ན་བཙུན་མོའི་བྷ་ག་ཐམས་ཅད་ཉིད་ནི་གསང་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་འདོད་དོ། ། རང་བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་ཁོ་ན་བྱུང་བས་ན་རང་བྱུང་བ་སྟེ། གཞན་ལས་མ་བྱུང་ཞིང་གང་གིས་ཀྱང་མ་བྱས་པས་ན་རང་བྱུང་ཞེས་ བྱའོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་འདོན་ཏོ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི་གདོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རང་བྱུང་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འདོད་དེ། དེ་ཡང་། ཐོག་མ་ཐ་མ་མེད་ཞི་བ། ། དངོས་དག་དངོས་མེད་ཟད་པའི་གཙོ། ། སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་མི་ཕྱེད་པ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཞེས་བྱ་བར་བཤད། ། ཅེས་ཇི་ སྐད་གསུངས་པ་དང་། བདག་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། ། གཉིས་ཀ་ལས་མིན་རྒྱུ་མེད་མིན། ། དངོས་པོ་གང་དག་གང་ན་ཡང་། ། སྐྱེ་བ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། ། ཞེས་བཤད་པས་བདག་ལས་སྐྱེ་བར་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐལ་པ་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རམ། བདུད་བཞི་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རམ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རམ། ། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་། དབང་ཕྱུག་དང་ནི་གཟུགས་ བཟང་དང་། ། དཔལ་དང་ཡེ་ཤེས་གྲགས་པ་དང་། ། བརྩོན་འགྲུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། ། དྲུག་པོ་དེ་ལ་ལྡན་ཞེས་བརྗོད། ། ཅེས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། ། དཔའ་ཞེས་པ་ནི་དཔའ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་གཞན་དག་ལས་དགར་བའི་དོན་ཏེ། །

"Everything is the self" refers to the coemergent joy. "Always abiding" refers to that of all things. Alternatively, Bhavyakīrti maintains that the bhaga of the consort is itself called "the secret." "Self-arisen" means that it has arisen from itself alone; because it has not arisen from another and has not been created by anyone, it is called "self-arisen," as the venerable Koṅkanapāda recites. Bhavyakīrti, however, maintains that it is called "self-arisen" because it is unborn from the very beginning. As it is said: "Without beginning or end, peaceful, The supreme exhaustion of existence and non-existence, The indivisibility of emptiness and compassion— This is explained as bodhicitta." Furthermore, as it is said: "Not from self, not from another, Not from both, and not without cause— Of any entity, anywhere, Arising never exists." Because of such statements, arising from self is not tenable. "The Blessed One" (Bhagavān) is so called because he possesses perfect fortune, or because he has conquered the four Māras, or because he has conquered the afflictions such as desire, or because he possesses the six qualities such as sovereignty. As it is said: "Sovereignty, beautiful form, Glory, wisdom, fame, And perfect diligence— One who possesses these six is called [Bhagavān]." "Hero" (Vīra) signifies that he is distinguished from other yogins by his very heroism.

དཔེར་ན་སྲིད་སྒྲུབ་ནི་གཞུ་འཛིན་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། ། ཡང་ན་འདི་ནི་དཔའ་བོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔའ་བོ་གཞན་ལས་དགར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ། འདི་ཉིད་ནི་དཔའ་ བོའི་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དེ། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་ལས་གཞན་པའི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་གནས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྐལ་ལྡན་གྲགས་པས་དགོངས་སོ། ། མངོན་པར་རྟོགས་པ་བསྟེན་པའི་ཕྱིར་སྒྲའི་ཚུལ་ལས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་ཏེ། སྒྲ་ ཡི་ཚུལ་ལས་ངེས་འབྱུང་ཞིང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། རྒྱུད་ལས་གསུངས་པ་མཉན་པར་གྱིས། ། ཞེས་བྱ་བའི་མཐར་ཐུག་པར་སྦྱར་རོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི་ཇི་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དང་སྦྱར་རོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། སྒྲའི་ཚུལ་ལས་ངེས་ འབྱུང་རྣམས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་གཉིས་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། སྒྲའི་ཚུལ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་བླ་མའི་མན་ངག་སྣ་ཚོགས་ཡོད་མོད་ཀྱིས། ། བླ་མའི་མན་ངག་དུ་མ་ནི་གཞུང་མང་གིས་དོགས་པའམ། ། ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པས་འདིར་ངེས་པར་མ་བྱས་སོ། ། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡི་གེ་གསུམ་བསྒོམས་ལ་ཧཱུཾ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་རྡོ་རྗེ། རྡོ་རྗེའི་ལྟེ་བ་ལ་ཡི་གེ་ཧཱུཾ། ཨོཾ་ནི་ཨཱཿལ། ཨཱཿནི་ཧཱུཾ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རིམ་གྱིས་རྡོ་རྗེའི་རྩེ་མོ་ནས་བརྩམས་ཏེ་རྡོ་རྗེའི་ལྟེ་བའི་བར་རྡོ་རྗེའི་ལྟེ་བ་ཡང་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ལའོ། ། ཨཱུ་ནི་ཧ་ལའོ། །

For example, it is like saying, "Arjuna is the wielder of the bow." Alternatively, the venerable Koṅkana maintains that because this [deity] possesses the nature of the twenty-four heroes, he is distinguished from other heroes. Bhavyakīrti, however, asserts that because he possesses the nature of innate joy (sahajānanda), he is the supreme among heroes; for Bhavyakīrti intends that there is no state superior to innate joy. Regarding the phrase "from the manner of sound" (śabdanyāyāt) and so forth, which is taught for the sake of relying upon the clear realization (abhisamaya), the venerable Koṅkana maintains that it should be applied starting from "emerging from the manner of sound" up to the conclusion, "listen to what is taught in the tantra." Bhavyakīrti, however, asserts that it should be applied up to the word "as it is." As for the phrase "those who emerge from the manner of sound," this refers to that which arises from the perfect union of the two organs. Although there are various oral instructions (upadeśa) of the guru regarding this "manner of sound," many such instructions have not been definitively established here, either for fear of excessive textual length or because they are not fully understood. Nevertheless, one should meditate on the three syllables OṂ ĀḤ HŪṂ. From the complete transformation of HŪṂ comes the vajra. At the hub of the vajra is the syllable HŪṂ. OṂ dissolves into ĀḤ, and ĀḤ dissolves into HŪṂ. Likewise, proceeding gradually from the tip of the vajra to the hub, the hub of the vajra also dissolves into the syllable HŪṂ. The vowel Ū dissolves into the letter HA.

ཧ་ནི་མགོ་ལའོ། ། མགོ་ཡང་ཟླ་བ་ཁམ་པ་ལའོ། ། ཟླ་བ་ཁམ་པ་ཡང་ཐིག་ལེར་རོ། ། ཐིག་ལེ་ཡང་སྒྲ་ལའོ། ། སྒྲ་ཡང་སྒྲ་ཙམ་ལ་འཇུག་སྟེ། སྒྲ་ཙམ་ཡང་དམིགས་པ་སྤངས་པར་བསམས་ཏེ། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ངེས་འབྱུང་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཁམས་གསུམ་པ་ན་གནས་པའི་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་སོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཚིག་མང་པོ་པའི་མཐའ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི་ངེས་འབྱུང་རྣམས་ཞེས་ཚིག་མང་པོ་པར་བསྟན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཚིག་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་ ཞེས་འདོད་དོ། ། དེ་ཡང་། འཇིག་རྟེན་གསུམ་དུ་རྙེད་པར་དཀའ། ། ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་བདག་པོ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་གསུམ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྐལ་ལྡན་དགོངས་སོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་དབང་ཕྱུག་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་བ་རྣམས་གཙོ་བོའི་ས་བོན་ཉིད་ལས་བསྐྱེད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། དམ་ཚིག་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བསྲུང་བར་བྱ་བ་དང་། བཟའ་བར་བྱ་བའོ། ། དེ་གཉིས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ནི་ཉིན་མཚན་རྟག་ཏུ་བསྟེན་པའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཡུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བཤད་ཀྱི་མཆོད་པ་དང་ཕྱག་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གཞན་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་ འདས་དགོངས་སོ། ། ཡང་ན་དམ་ཚིག་གི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུ་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པ་མཉན་པའི་ཆོ་ག་ཤེས་པས་མཉན་པར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། ། འཇིག་རྟེན་གསུམ་དུ་རྙེད་པར་དཀའ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོར་རོ། །

The ha is upon the head. The head is upon the crescent moon. The crescent moon is upon the drop (bindu). The drop is upon the sound. The sound enters into the mere sound. Having contemplated that even the mere sound is free from apprehension, one should meditate upon the maṇḍala-cakra exactly as it is. Regarding the term "those who have emerged" (niḥsṛtāḥ): it refers to the heroes (vīra) and yoginīs who dwell within the three realms. For that very reason, the venerable Koṅkana maintains that this is a plural ending. Bhavyakīrti, however, asserts that although "those who have emerged" is shown as a plural, it should be understood as a singular. Furthermore, because it is said, "Difficult to find in the three worlds," Bhavyakīrti considers that the three worlds are established by the very establishment of the Lord. For that reason, he asserts that the members of the maṇḍala of the lords of heroes and heroines are generated from the seed-syllable of the principal deity itself. Samaya is of two types: that which is to be guarded and that which is to be consumed. The practice of these two is to rely upon them constantly, day and night. The Blessed One intends that this refers to the objects of the domain of that very practice, and not to other domains of practice such as offerings and prostrations. Alternatively, it refers to the goddesses of samaya; therefore, it should be connected to the phrase "listen with the knowledge of the ritual for listening to what is thus taught in the tantra." "Difficult to find in the three worlds" means within the three worlds.

ཡང་ན་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ནི་འཁོར་ལོ་ གསུམ་གྱི་དཔའ་བོ་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་རྙེད་པར་དཀའ་བའོ། ། ཡང་ན་ལྷ་རྣམས་རོ་གཅིག་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོ་ག་ཤེས་པ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། ། དང་པོ་དབུས་དང་ཐ་མར་གནས་ཏེ་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་ལོ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པའོ། ། ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱི་ སྦྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་རབ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པའི་མཁའ་འགྲོ་མ་ཐམས་ཅད་དོ། ། ཐབས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སོགས་པའི་དཔའ་བོ་ཐམས་ཅད་དེ། དེ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའི་ཆོ་ག་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། ཇི་བཞིན་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་གསང་སྔགས་བཟླས་པ་དང་། བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལྟར་སྦྱོར་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཞི་བ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། དབང་དང་། རེངས་པ་དང་། དགུག་པ་དང་། རྨོངས་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། སྦྱོར་བ་གཅིག་པུར་མ་ཟད་ཀྱི། ཆོ་ག་ཤེས་པ་རྣམས་རྒྱུད་ལས་ ཞེས་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་རྒྱུད་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་རྒྱུད་འདིར་མཉན་པར་གྱིས་ཤིག་པའོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི་ཇི་བཞིན་དེ་བཞིན་ཞེས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་ཇི་སྙེད་པ་ལ་བྱ་བར་འདོད་དོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དང་པོར་དེས་ལུང་གང་ཞིག་གིས་རྣམ་པར་བཀོད་པར་འགྲོ་བ་ན་གྲགས་པའོ། ། དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ། ཤེས་རབ་ནི་པདྨའོ། ། ཐབས་ནི་རྡོ་རྗེའོ། ། དེ་གཉིས་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པར་ཡང་དག་པར་གྱུར་པའོ། །

Alternatively, the "three worlds" are the heroes of the three cakras; to know them is difficult to find. Alternatively, it is explained that the knowledge of the ritual is the state in which the deities have become of one taste. Abiding in the beginning, middle, and end, they perfectly abide in the cakras of the body and so forth. Regarding the phrase "the union of insight and method": insight refers to all the ḍākinīs, such as Vajravārāhī and others; method refers to all the heroes, such as the Blessed One and others. Whoever knows the ritual of their perfect union is so described. "Just as" means that just as one possesses the recitation of secret mantras, meditative concentration, and so forth, so too is the "union itself," such as pacifying, enriching, magnetizing, paralyzing, summoning, and bewildering. Not only is it a single union, but regarding the "knowledge of the ritual from the tantra," this means: "Listen to all that was spoken in this tantra, just as it was taught in the Gaganasamāyoga-tantra." The master Koṅkana maintains that the word "and so forth" indicates the homa and other such rites. Bhavyakīrti, however, maintains that "just as" and "so" refer to all the specific qualities of the Blessed One. For that very reason, when one proceeds by means of whatever scriptural authority he first arranged, it is "renowned." The meaning of this is as follows: insight is the lotus; method is the vajra. The perfect union of these two is their becoming non-dual.

དེ་ནས་དགའ་བ་དང་། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་། དགའ་བའི་མཐའི་རིམ་གྱིས་ང་དང་ངའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་པའི་དྲ་བ་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་བ་མཆོག་ཏུ་བདེ་བ་དམ་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་ཞིང་སྐད་ཅིག་གིས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་འདྲ་བ་འདི་དེ་འདྲ་བར་འགྱུར་ རོ། ། དེ་ཡང་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོ་བཙུན་མོའི་བྷ་ག་ལ་བཞུགས་སོ་ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། ། གང་དག་གིས་ནི་ཡང་དག་སྦྱོར་ལས་བྱུང་གང་བདེ་བའི་རང་བཞིན་འདི། ། ཤིན་ཏུ་ བསྡུས་པས་མ་ལུས་ཡང་དག་རིག་ཅིང་རྣམ་པར་རོལ་པ་གང་། ། གང་གི་ཐབས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བརྟན་པར་ནུས་པར་གྱུར་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ། ། མཉམ་པའི་བདེ་བ་མ་ཉམས་འདི་ཉིད་གཅིག་(བུའི་,པུའི་)སྤྱོད་ཡུལ་གྱུར་པ་ཡིན། ། དྲིས་པ་འདིར་ནི་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། རྗེས་སུ་མྱོང་བ་གང་དང་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ ཅད་ནི་རྫུན་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་ནོ། ། རྗེས་སུ་མྱོང་བ་ཡང་ཇི་བཞིན་དེ་བཞིན་ཞེས་བཤད་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བའི་རང་བཞིན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་རྗེས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པས་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པ་མི་འཐད་དེ། གང་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་མྱང་བ་དེ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། ། རྗེས་སུ་མ་མྱོང་བར་ཡང་བདེན་པར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲ་བར་འོས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་དང་དུ་མ་དང་། སྐད་ཅིག་པ་དང་སྐད་ཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ། རང་རིག་པ་དང་།

Then, through the sequence of joy, supreme joy, and the culmination of joy, one becomes free from the entire web of conceptual constructions such as "I" and "mine." The consciousness of supreme, sublime bliss arises, and in an instant, one becomes just like the Buddha, the Blessed One. As it is said in the Śrī Guhyasamāja: "The Blessed One, the essence of the vajra body, speech, and mind of all the Tathāgatas, dwells in the bhaga of the consort." "Whatever bliss arises from authentic union, which is of the nature of bliss, and which, through being thoroughly condensed, is perfectly known and enjoyed in its entirety—by what means can it be made stable? This very unimpaired bliss of equanimity is the domain of the solitary one." Here, a question must be examined: Is everything that is experienced false, like a magical illusion? If it is argued that "experience is exactly as it is," then this refers to the supreme non-dual wisdom that is the nature of coemergent joy. However, since non-dual wisdom is without experience, such a presentation is untenable; for it would follow that whatever is experienced cannot be so presented. Nor is it appropriate to say that it is true even without being experienced, for [it would then be subject to the contradictions of] being one or many, momentary or non-momentary, and self-cognizing or not.

རང་ རིག་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་ནི། གང་གི་ཡང་བདེན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ངེས་པར་ལྡོག་སྟེ། སྦྱོར་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡུམ་ལ་འདི་སྐད་གསུངས་སོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་འདོད་དོ། ། གཞན་དག་ན་རེ་ གཉིས་ཀས་གསུང་གཅིག་ཏུ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། ལ་ལ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཡུམ་གྱིས་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། བར་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་པདྨའི་དབུས་ཏེ། དེར་དབུགས་འབྱིན་པའི་མཆོག་གིས་ཞེས་པ་ལྕེ་ལ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་དང་། དྲིའི་ཆུ་དང་ བཅས་པ་ནི་རི་ལུ་ཞེས་པའོ། ། རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའོ། ། དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བའི་མཐར་ཐུག་པའི་དུས་ཀྱིས་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། ཨིནྡྲ་བྷཱུ་ཏིའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ནི་ཚོགས་གཉིས་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པས་ཡེ་ ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གསུངས་ནས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་གསུང་བ་ཡིན་ལ། གོང་མའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་དམ་ཚིག་ཉམས་སུ་བླང་བ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དབུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དབུས་སུ་ནི་ས་བོན་ནོ། ། དབུགས་འབྱིན་ནི་མཚལ་ ཆེན་ནོ། ། མཆོག་ནི་ཤ་ཆེན་ནོ། ། དྲི་ནི་དྲི་ཆེན་ནོ། ། ཆུ་ནི་རྡོ་རྗེའི་ཆུ་སྟེ། འདི་རྣམས་ལས་རི་ལུ་བྱས་ལ་མཆོད་པར་བྱ་ཞེས་པ་བདག་ཉིད་ཚིམ་པར་བྱ་བའོ། ། དེ་ཡང་། བཤང་གཅི་ཁུ་བ་ཁྲག་རྣམས་ལ། སྨད་པ་དག་ཏུ་མི་བྱ་སྟེ། ། ཆོ་ག་བཞིན་དུ་རྟག་ཏུ་བཟའ། །

Because it is devoid of a nature that is not self-awareness, it is not the truth of anything whatsoever. Thus, having turned away from the discordant side of sentient beings, some maintain that the Blessed One spoke these words to the Mother regarding what is called "the application itself." Others maintain that both [the Father and Mother] spoke these words in a single voice. Still others maintain that it was the Mother who requested this of the Blessed One. The term "middle" refers to the center of the lotus. There, by means of the "supreme consolation," the tongue is placed [there], together with scented water, which is called the "pill." "Yoga" refers to Vajravārāhī. Regarding the phrase "by the distinction of time," the venerable Koṅkanāpa maintains it refers to the time at the end of the elemental emergence. The venerable Indrabhūti maintains that since the awakening of bodhisattvas is not devoid of the two accumulations, after the accumulation of primordial wisdom has been taught, the accumulation of merit is taught. Since the aforementioned accumulation of merit is nothing other than the practice of the samaya, for that very reason he spoke of "in the middle" and so forth. "In the middle" refers to the seed-syllable. "Consolation" is vermilion. "Supreme" is the great flesh. "Scent" is the great scent. "Water" is the vajra-water. Having made a pill from these, one should offer it; this means to satisfy oneself. Furthermore: "One should not disparage excrement, urine, semen, or blood; One should always consume them according to the ritual."

གསང་ནི་རྡོ་རྗེ་གསུམ་ལས་ འབྱུང་། ། ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར། ཕོ་ཉས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དངོས་གྲུབ། ། མཆོག་དང་འབྲིང་དང་ཐ་མ་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར། ། ཡིད་ནི་ནང་དུ་ཆུད་པ་ཡིས། ། འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕྱིའི་རིག་མ་འཁོར་ ལོ་གསུམ་ལ་གནས་པ་ཐམས་ཅད་ཡིད་ཀྱིས་མཉེས་པར་བྱའོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་སོ། ། དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་མ་ནི་གསང་སྔགས་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། གནས་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་སྟེ་ གསུམ་ཡོད་པ་ལས་འདིར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་མ་གསུམ་ཅར་གྱི་དངོས་གྲུབ་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལ་མཆོག་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའོ། ། འབྲིང་ནི་གནས་ལས་སྐྱེས་པའོ། ། ཐ་མ་ནི་གསང་སྔགས་ལས་ སྐྱེས་པའོ། ། ཡང་ན་མཆོག་ནི་མཁའ་ལ་རྒྱུ་བའོ། ། འབྲིང་ནི་ས་ལ་རྒྱུ་བའོ། ། ཐ་མ་ནི་ས་འོག་ན་རྒྱུ་བའོ། ། འདི་དག་གྲུབ་པས་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་གྲུབ་ཅེ་ན། ཡིད་ནི་ནང་དུ་ཆུད་པ་ཡིས། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རང་གི་སེམས་ཙམ་གྱིས་སོ། ། འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་ནི་མངོན་པར་འདོད་ པའི་དངོས་གྲུབ་སྟེ། དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་འདོད་དོ། ། རང་རྫས་ཐིག་ལེས་ཞེས་པ་ནི་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་སོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱ་བར་བཤད་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ལག་པ་དང་རྐང་པ་ལ་སོགས་པའོ། །

"Secret [accomplishment] arises from the three vajras," as it has been said. Why is that? Because it is stated: "The messengers [grant] the coemergent accomplishment, whether supreme, middling, or inferior." Therefore: "By internalizing the mind, one should achieve the desired accomplishment." Regarding this, the venerable Koṅkana maintains that one should mentally please all the external consorts who reside in the three wheels. "Coemergent" refers to the coemergent yoginīs. Among the three types of yoginīs—those born of mantra, those born of the [sacred] sites, and the coemergent—the term "coemergent" here is used merely as an illustration; the meaning is that one will also directly realize the accomplishments of all three types of yoginīs. In this context, the supreme is the coemergent; the middling is the site-born; and the inferior is the mantra-born. Alternatively, the supreme are those who roam in the sky, the middling are those who roam on the earth, and the inferior are those who roam beneath the earth. If one asks what purpose is achieved by accomplishing these, it is said: "By internalizing the mind," which means by means of one's own mind alone. "Desired accomplishment" refers to the accomplishment one aspires to, and that is what should be achieved; this is the view of Bhavyakīrti. "By one's own substance, the drop" refers to one's own bodhicitta. It is explained that the term "Buddhas" refers to the eyes and so forth, while "Bodhisattvas" refers to the hands, feet, and so forth.

དེ་ ཡང་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་ལས། མིག་བཟང་བརྟན་པའི་བློ་ལྡན་པས། ། ཁུ་བ་བླངས་ནས་བཟའ་བར་བྱ། ། འདི་ནི་སྔགས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་མཆོད་པ་སྟེ། ། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱིས་གསང་། ། སྔགས་རྣམས་དངོས་གྲུབ་བྱེད་པར་གསུངས། ། ཞེས་ཇི་ སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། ། གསང་སྔགས་ཟློས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྔགས་ཟློས་པ་ཞེས་པ་ནི། ། སྔགས་ཟློས་པ་དང་ལྡན་ན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པའོ། ། བསམ་གཏན་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། དེས་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་ གཟུང་སྟེ། བསམ་གཏན་དང་སྔགས་ཟློས་པ་དག་ལས་བྱང་ཆུབ་འབྱུང་བར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། ། སྦྲང་རྩི་ནི་ཁུ་བའོ། ། མཚལ་ནི་ཁྲག་གོ། ། ག་བུར་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤ་ཆེན་དང་བཅས་པའོ། ། དམར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅི་བའོ། ། ཙནྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤང་བའོ། ། ཚོགས་ཀྱི་ནང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་དབུས་སུའོ། ། བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉམས་སུ་བླངས་པའོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། ཀམྤ་ལའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་ནི་དུར་ཁྲོད་དུ་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབུས་སུ་རྡོ་རྗེ་རིགས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་སྦྱོར་བས་ གཞག་པར་བྱའོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ལ་རྡོ་རྗེ་ཡང་ཡིན་པས་ན་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེ་སྟེ། དཔའ་བོ་ཐམས་ཅད་དོ། ། རྡོ་རྗེ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་མ་ནི་མཚན་མ་སྟེ་དམ་ཚིག་གོ། ། ཡང་ན་དམ་ཚིག་གི་སྒྲས་ནི་པདྨའི་སྣོད་ལ་བྱའོ། ། དེར་འདི་འཛིན་པས་ན། རྡོ་རྗེ་ཀུན་མཚན་ མཚན་མ་འཛིན། ། ཞེས་བྱའོ། །

Furthermore, as it is said in the Glorious Guhyasamāja: "One with good eyes and a stable mind, having taken the fluid, should consume it. This is the offering of the body, speech, and mind of all mantras; it is the secret of the one possessing the vajra of wisdom. It is taught to bring about the accomplishments of the mantras." Regarding the phrase "reciting the secret mantra," it means that if one possesses the recitation of mantra, accomplishment will occur, but not otherwise. "Concentration" (dhyāna) refers to meditative absorption (samādhi), which is characterized by one-pointedness of mind. The word "thereby" (tena) is used for emphasis, teaching that awakening arises from concentration and mantra recitation, and not otherwise. "Honey" refers to the fluid. "Cinnabar" refers to blood. "Together with camphor" means together with "great meat" (mahāmāṃsa). "Red" refers to urine. "Sandalwood" refers to excrement. "In the midst of the assembly" means in the center of the three wheels (cakra). "Placed" means practiced; this is the position of the venerable Koṅkana. The venerable Kampaḷa, however, maintains that in a charnel ground, in the center of the feast wheel (gaṇacakra), one should place [the substances] through the union of wisdom and method belonging to the vajra family and so forth. Since they are both "all" and "vajras," they are "all-vajras," which refers to all the heroes (vīra). The "signs" (cihna) of the vajras are the signs, which are the samayas. Alternatively, by the word samaya, one refers to the lotus vessel. Because one holds this therein, it is said: "Holding the signs of all the vajras."

འདི་དག་ནི་བདུད་རྩི་ལྔའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི་མཚན་མ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དུང་ཆེན་པོའི་རྒྱན་ལ་སོགས་པས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣལ་འབྱོར་ འཛིན་ཅིང་སྒོམ་པ་དང་། ། གསང་སྔགས་ཟློས་པ་དང་ལྡན་པ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། སྤྱོད་པ་ནི་བཟའ་བ་སྟེ་བཟའ་བར་བྱ་བའོ། ། དེ་ཡང་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་ལས། ། བུད་མེད་རབ་ཏུ་མདངས་ལྡན་པ། ། ལོ་གྲངས་བཅུ་དྲུག་ལོན་པ་ནི། ། དྲི་དང་མེ་ཏོག་ཕྲེང་བརྒྱན་ཏེ། ། ཡོན་ཏན་སྐ་རགས་ མཱ་མ་ཀཱིར། ། ཤེས་རབ་ཅན་གྱིས་བྱིན་བརླབས་ལ། ། དེ་ཡི་དབུས་སུ་མཉེས་པར་བྱ། ། སངས་རྒྱས་ཞི་བའི་གནས་སྤྲོས་པས། ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ནི་རབ་ཏུ་བརྒྱན། ། བཤང་གཅི་ཁུ་བ་ཁྲག་ལ་སོགས། ། ལྷ་རྣམས་ལ་ནི་དབུལ་བར་བྱ། ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་སངས་རྒྱས་དང་། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲགས་ཆེན་མཉེས། ། ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཞི་བའི་བཏུང་བ་བཞིན་མྱངས་ན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་ཌོམྦི་བའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་དུས་སུ་བྲམ་ཟེ་ཆང་བསྟེན་པ་ལྟ་བུར་རོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་ནི་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་མཆོད་ སྦྱིན་གྱི་དུས་སུ་ཞི་བའི་བཏུང་བ་བསྟེན་པར་བྱ་ཞེས་འདོད་དོ། ། མཆོད་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་དང་། གསང་བ་དང་། ནང་གི་བདག་ཉིད་དང་། ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པས་སོ། ། ཡང་ན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་། དམ་ཚིག་དང་། ཆོས་དང་། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ། བཞི་པོ་འདི་དག་ གིས་མཆོད་པ་ནི་མཆོད་པ་བཞིའོ། །

These are the specific characteristics of the five nectars (amṛta), according to the oral tradition of Koṅkana. Bhavyakīrti maintains that "holding the signs" refers to holding [the consort] with ornaments such as the great conch and so forth. "By the yogi" means one who holds and meditates [on the deity], and who is endowed with the recitation of secret mantras (mantra). "Conduct" (caryā) refers to eating—that which is to be consumed. Regarding this, the Śrī Guhyasamāja states: "A woman of radiant complexion, sixteen years of age, adorned with perfumes and flower garlands, and girdled with the qualities [of the deities], should be blessed by the wise one as Māmakī. In her center, one should perform the pleasing [act]. By emanating the peaceful abodes of the Buddhas, the expanse of space (dharmadhātu) is thoroughly adorned. Excrement, urine, semen, blood, and so forth, should be offered to the deities. By doing so, the Buddhas and the renowned Bodhisattvas are pleased." And: "If one tastes it like a peaceful drink." Regarding this, the master Ḍombipa maintains that it is like a Brahmin consuming wine during a sacrificial offering (yajña). The oral tradition of Koṅkana maintains that it is like the Brahmins consuming a peaceful drink during a sacrificial offering. "The four offerings" refers to the outer, secret, inner, and mental-nature [offerings], and so forth. Alternatively, the four mudrās—the great mudrā (mahāmudrā), the commitment mudrā (samayamudrā), the dharma mudrā, and the action mudrā (karmamudrā)—the offering by means of these four is the "four offerings."

དེ་བཞིན་དུ་དབང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་འདིར་དཔའ་བོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བོད་པའོ། ། དེ་ཉིད་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣལ་འབྱོར་འཛིན་པའོ། ། ཡང་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་གཞན་མ་ཡིན་པ་ ཉིད་དེ། དེས་ན་འཁོར་ལོ་གསུམ་ལ་གནས་པ་ཐམས་ཅད་དང་། ལྷན་ཅིག་ཏུ་དགའ་བར་རོ་གཅིག་པ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དེ། ། སློབ་དཔོན་སྤྱོད་པ་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་ནི་མཆོད་པ་བཞི་ནི་ཐོད་པ་བཞི་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་སྟེ་ མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་བཅུ་གཉིས་སོ། ། དཔའ་བོ་དབང་གཉིས་སྙོམས་འཇུག་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་བོའི་དབང་ཕྱུག་མ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའོ། ། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་དེ་ཉིད་འཛིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་འཁྱུད་པའི་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་སྟེ། རླུང་དང་། མེ་ དང་། ཆུ་དང་། དབང་ཆེན་དང་། རི་རབ་དང་། སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་དང་། སྣ་ཚོགས་པདྨ་དང་། ཨཱ་ལི་དང་། ཀཱ་ལི་དང་། ཟླ་བ་དང་། ཉི་མ་ལ་སོགས་པ་བླ་མའི་མན་ངག་ཇི་ལྟ་བས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་ལེགས་པར་བསམ་པར་བྱའོ་ཞེས་འཆད་དོ། ། དྲིས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་འདོད་ཆགས་ དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཞིང་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མ་ལུས་པར་བཅོམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ། ཅི་ཁྲོ་བོ་ཆེན་པོར་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པར་སྟོན་པར་མཛད་པ་ནི་འོས་ པ་མ་ཡིན་ཏེ།

Likewise, because he has entered into union through the meditative absorption of the two organs, the Blessed One is addressed here as "the Hero." Regarding the phrase "upholder of suchness," it means the upholder of yoga. Alternatively, "suchness" is the state of non-otherness; therefore, the venerable Koṅkana maintains that it is the upholding of the single taste of joy together with all those who abide in the three wheels. The venerable master Caryāpa, however, explains that the four offerings are the four skull-cups, and "likewise" refers to the yoginīs—the twelve yoginīs such as the ḍākinīs. "The hero and the two powers in meditative union" refers to the twenty-four heroes and heroines. "The upholder of suchness in meditative union" refers to the glorious Heruka embraced by wisdom. One should properly visualize the maṇḍala circle according to the guru’s oral instructions, including the elements of wind, fire, water, and the great earth; Mount Meru; the crossed vajra and crossed lotus; the vowels and consonants; and the moon and sun. Question: The Blessed One is free from desire and is characterized by having utterly destroyed the afflictive obscurations and the obscurations to knowledge without exception. Therefore, it is inappropriate for the Blessed One, who is free from desire, to be shown as meditating on the great wrathful deities and so forth.

དང་པོར་ཁྲོ་བོ་ཉིད་ངན་སོང་གི་རྒྱུའི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྲོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བ་མ་ལུས་པར་འཁོར་བ་ཡིན་པས་འདི་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ལ། ཧེ་རུ་ཀའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡང་བདུད་ཀྱིས་བཤད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཐབས་དག་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་རྣམས། ། གང་ཞིག་འཚང་རྒྱར་མི་འགྱུར་བ། ། བདག་ཉིད་ཆེ་ལ་དེ་མི་མངའ། ། ཞེས་སློབ་དཔོན་ཨིནྡྲ་བྷཱུ་ཏིའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་བཤད་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་། གང་ཞིག་རྨོངས་པ་འཆིང་འགྱུར་ཞིང་། ། ངུ་འབོད་མཐར་ནི་ངེས་འགྱུར་བ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གྲོལ་འགྱུར་ཞིང་། ། ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱིས་བདེ་བ་ཐོབ། ། ཅེས་གསུངས་པ་དང་། གཞན་ཡང་། ། སྐྱེ་བོ་མི་བཟད་པ་ཡི་ལས། གང་དང་གང་གིས་འཆིང་འགྱུར་བ། ། ཐབས་དང་བཅས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱིས། ། སྲིད་པའི་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་ འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། འདིའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། མི་དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་ལས་གང་དང་གང་གིས་ངུ་འབོད་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་མཆོག་ཏུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་འགྲོ་བ་རྣམས་འཆིང་བར་འགྱུར་བའང་ཐབས་དང་བཅས་ན་དེ་དང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གྲོལ་བར་འགྱུར་ གྱི། གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། འོ་ན་མུ་སྟེགས་རིགས་ལྡན་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་གྲོལ་བར་མ་གྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཐབས་དང་བཅས་ན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཐབས་དང་བཅས་པར་གནས་པས་ན་ཐབས་དང་བཅས་པ་སྟེ། འདིར་ཐབས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་རྫུན་ པར་ཤེས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་དོན་མཐོང་ལོག་པ་སྟེ། །

One might ask: "Since wrath itself is the supreme cause of the lower realms, and it is through wrath itself that one wanders through the entirety of saṃsāra, is it not the case that this was not spoken by one free from desire, and that the maṇḍala of Heruka was actually taught by Māra?" To this, the master Indrabhūti stated: "Through the union of wisdom and method, The activities of body, speech, and mind— That which does not lead to enlightenment Does not exist for the Great Being." And the Blessed One also said: "That very thing which binds the deluded And leads inevitably to the cries of hell, By that very thing one is liberated; Through wisdom and method, bliss is attained." Furthermore, it is said: "Whatever terrible actions of beings Cause them to be bound, When combined with method, By those very same actions one is freed from the bonds of existence." The meaning of this is as follows: whatever actions, such as the ten non-virtues, produce the supreme suffering of the Great Howling Hell and so forth, thereby binding wandering beings, if they are combined with method, by those very same actions one will be liberated, and not otherwise. If one asks, "Why then were the followers of the Tīrthikas, such as the Kulinas, not liberated?" it is for this reason that it says, "when combined with method." To abide with method is to be "with method." Here, the term "method" refers to the knowledge that all things without exception are false. As it is said: "To see external objects is an error."

སེམས་ཉིད་ཀྱང་ནི་དོན་དུ་མེད། ། བློ་ཡིས་རྣམ་པར་བརྟགས་པས་ན། ། གཟུང་དང་འཛིན་པ་ཡོད་མ་ཡིན། ། ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རིགས་ལྡན་ལ་སོགས་པ་ནི་བདག་དང་བདག་གི་ལ་སོགས་པ་ལོག་པར་འཛིན་པ་ ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ལ་སོགས་པས་ངུ་འབོད་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རྫུན་པའོ་ཞེས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལ་མཁས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དཔེར་ན་དུག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མི་ཤེས་པར་ དུག་ཟ་བ་ལ་སོགས་པས་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་ལ། དུག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ནི་འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཀྱི་སླར་ལ་ལྷའི་ལུས་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། དེ་བས་ན་འདི་ལྟར། ཤིན་ཏུ་གདུག་ཅིང་གཏུམ་པ་ལ། ། ཞི་ བས་ཕན་པར་མི་འགྱུར་གྱི། ། ནང་ན་ཞི་བའི་ཚུལ་ཅན་པས། ། དཔའ་བོ་དཔའ་བ་ཉིད་དུ་སྤྱོད། ། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཁྲོ་བོ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་བདག་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱིས་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཐུགས་ རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་དེ་ལྟར་སྟོན་པ་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ་ཡང་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་ལས། ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་དོན་ལས་བྱུང་། ། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་རིགས། ། ཐེག་པའི་མཆོག་ནི་བླ་མེད་པའི། ། དངོས་གྲུབ་རབ་མཆོག་སྒྲུབ་པར་བྱེད། ། རིགས་ངན་སྨྱིག་ མ་མཁན་ལ་སོགས། ། གསོད་དོན་དོན་གཉེར་སེམས་པ་རྣམས། །

"Even the nature of mind does not exist in reality; because it is conceptually imputed by the intellect, subject and object do not exist." Thus it is said. The meaning of this is as follows: because those of the [lower] families and so forth are fixated on the false grasping of "self" and "mine," their intellects have become inverted. Consequently, through the ten non-virtuous actions and so forth, they experience the sufferings of the Great Howling Hell and the like. This is because they lack the skill in non-inversion that realizes, "All of these are false." For example, by eating poison and so forth without knowing the suchness of poison, one experiences suffering; but for those who know the suchness of poison, what need is there to mention the great suffering of death and so forth? On the contrary, they even become possessed of divine bodies. Therefore, it is said: "For those who are extremely fierce and violent, pacification will not be beneficial; rather, the hero should act with heroic valor, possessing a peaceful manner within." Because of this, there is no contradiction in the glorious Heruka, who is of the nature of a great wrathful deity, meditating upon the maṇḍala and possessing great compassion, even though he is free from desire through the suchness of selflessness. Furthermore, from the glorious Guhyasamāja: "Arising from the non-conceptual meaning, the families of desire, hatred, and delusion accomplish the supreme siddhi of the unsurpassed, highest vehicle. Even those of low caste, such as bamboo-workers and the like, who intend to pursue the purpose of killing..."

ཐེག་ཆེན་བླ་ན་མེད་པ་ཡི། ། ཐེག་མཆོག་འདི་ལ་འགྲུབ་པར་འགྱུར། ། སེམས་ཅན་མཚམས་མེད་ལ་སོགས་པའི། ། སྡིག་པ་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་ཡང་། ། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་རྒྱ་མཚོ་སྟེ། ། ཐེག་པ་མཆོག་ནི་འདི་ལ་གྲུབ། ། སྙིང་ནས་སློབ་དཔོན་སྨོད་པ་དག། བསྒྲུབས་ཀྱང་འགྲུབ་པར་ཡོང་མི་འགྱུར། ། སྲོག་གཅོད་པ་ཡི་སེམས་ཅན་གང་། ། རྫུན་དུ་སྨྲ་ལ་དགའ་བ་དང་། ། གཞན་གྱི་ནོར་ལ་ཆགས་པ་དང་། ། རྟག་ཏུ་འདོད་ལ་སྤྱོད་གང་དང་། ། བཤང་གཅི་ཟས་སུ་ཟ་བ་སྟེ། ། དེ་དག་སྒྲུབ་པའི་སྣོད་དུ་འགྱུར། ། ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མཚོན་ཆ་རྣོན་པོ་སྣ་ཚོགས་བསྣམས་པའི་ཕྱག་སྣ་ཚོགས་དང་། ཉི་མ་འཆར་ཀ་ལྟ་བུའི་སྤྱན་གསུམ་དང་། ཤས་ཆེར་འཇིགས་སུ་རུང་བའི་ཞལ་བཞི་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཆེན་པོར་བཅོམ་ ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བསྒོམ་པ་ཡང་ལེགས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་བར་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀས་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་བདུད་རྣམས་ལས་རྒྱལ་བ་ཐོབ་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་ནི་འགྲོ་བ་བདུད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བར་མཛད་པའོ། ། དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་ན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནོད་པའི་བདུད་རྣམས་ཟད་པར་མ་མཛད། དམན་པ་རྣམས་ནི་ད་དུང་ཡང་ཉིན་རེ་ཞིང་གནོད་པ་བྱེད་པར་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་ཉུང་སྟེ། ནོར་བུ་དང་སྔགས་དང་སྨན་ལ་སོགས་པ་དོན་དེ་ལྟ་བུའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡོད་ཀྱང་ནད་ལ་སོགས་ པའི་ཉེས་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལེན་པར་མི་བྱེད་དོ། །

In this unsurpassed Mahāyāna, the supreme vehicle, accomplishment will be attained. Even those sentient beings who have committed great sins such as the acts of immediate retribution will achieve accomplishment in this supreme vehicle, the ocean of the Vajrayāna. However, those who revile the ācārya from the depths of their hearts will not achieve accomplishment even if they practice. Yet, those sentient beings who take life, those who delight in speaking falsehoods, those who are attached to the wealth of others, those who constantly indulge in sensual desires, and those who consume excrement and urine as food—they will become suitable vessels for accomplishment. Thus it has been said. Therefore, one should understand that it is indeed excellent to meditate on the Bhagavān Vajrasattva as a great cakravartin, possessing various hands holding diverse sharp weapons, three eyes like the rising sun, and four faces that are largely terrifying. Just like a great cakravartin, the glorious Heruka causes all wandering beings without exception to attain victory over the Māras; thus, the glorious Heruka is the one who brings about the complete victory of beings over the Māras. If one asks: "At that time, why did he not completely eliminate the Māras who harm the Three Jewels and so forth? Inferior beings still appear to be causing harm every day," the answer is that this is very rare. Although there exist jewels, mantras, medicines, and the like that perform such functions, people who are afflicted by great defects such as disease do not take them.

དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྟོབས་ཅན་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པའི་བདུད་ཟད་པར་མཛད་པ་བཞུགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁོར་བ་འཁོར་བའི་རྒྱུན་དུ་གྲགས་པའི་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ལས་གཅིག་ ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པའི་རང་རང་གི་ཉམས་པས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ལ་མཆོག་ཏུ་འཁུ་བར་བྱས་ནས་མུ་སྟེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ངུ་འབོད་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཉེས་པ་ཅི་ཞིག་མངའ་སྟེ། སངས་ རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་གཞན་དག་ལ་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་ལམ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ལ་བརྩོན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཡང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟོན་མཛད་ཡིན། ། ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེ་ལྟར་གྱིས། ། ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། ། དེ་ལྟ་ཡིན་དུ་ཆུག་ན་ ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་ཞི་བའི་ལྷ་ཕྱག་གཉིས་དང་ཞལ་གཅིག་ལ་སོགས་པར་བསྒོམ་པ་ལེགས་པ་ཡིན་ན། དཔའ་བོ་དང་དཔའ་བོའི་དབང་ཕྱུག་མ་ལ་སོགས་པར་བསྒོམས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། དེ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི། བསམ་ པའི་ཁྱད་པར་ཇི་བཞིན་དུ། ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བསྟན་པར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་པས། གང་བསམ་པ་དཔའ་བ་རྣམས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ལྟར་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་འདོད་པས་དེའི་དོན་དུ་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་foར་མཛད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྒོམ་ པ་འདི་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པས་བགྲོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། རེ་ཞིག་དེས་ཆོག་གོ། ། གདོད་ནས་གྲུབ་པའི་དུར་ཁྲོད་དུ། །

Similarly, although the Blessed One, who possesses the power of great compassion, remains present and has utterly destroyed the Māras of all wandering beings without exception, there are those who, through the succession of their own non-virtuous actions—famous as the stream of beginningless saṃsāra—have become supremely hostile toward the Three Jewels and so forth. Consequently, they experience the sufferings of the Great Howling Hell and the like. What fault could the Blessed One possibly have in this? The Buddha, the Blessed One, is solely intent on showing the path of higher rebirth and definitive excellence to others. As it is said: "The Tathāgata is the Teacher; you yourselves must act accordingly." Even if that were the case, one might ask: "While it is excellent for Bodhisattvas to meditate on worldly lords and so forth as peaceful deities with two arms and one face and the like, what is the purpose of meditating on them as Heroes (Vīra) and Heroic Lords (Vīreśvarī) and so forth?" This is true; however, it is said: "One should teach sentient beings according to their particular dispositions." Since those of heroic disposition desire to accomplish the welfare of themselves and others like a universal monarch (cakravartin), the Blessed One taught this meditation for their sake, acting as a guide for those to be trained. This is indeed to be traversed through meditative concentration and the like. For now, that will suffice. "In the primordial, established charnel ground..."

ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་འདི་ལ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་གཙོ་བོར་གྱུར་པས་དུར་ཁྲོད་ཉིད་དུ་བྱ་བར་འོས་པ་ཡིན་ཏེ། དུར་ཁྲོད་དུ་གནས་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་དང་། སྐད་ཅིག་པ་དང་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སེམས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ལེའུ་དང་པོའི་བཤད་པའོ། ། ། ། དེ་ལ་ ལྕི་བ་མ་ལྷུང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དཀྱིལ་འཁོར་བཤད་པའི་ཆོ་ག་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་དག་ཏུ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི། ། ལས་ཀྱི་ཆོ་ག་རྣམས་མེད་པར། ། དེར་ནི་སྤྱི་ཡི་རྒྱུད་དག་ལས། ། བཤད་པའི་ཆོ་ག་མཁས་པས་བསྟན། ། ཞེས་གསུངས་པས་འདིར་སྤྱིའི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པའི་ ཆོ་ག་བཙལ་བར་བྱའོ། ། སྤྱིའི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པའི་ཆོ་ག་ནི། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཆོ་གར་སྨྲས་ཟིན་པས་ཁོ་བོས་འདིར་མ་བྲིས་སོ། ། ལྕི་བ་ས་ལ་མ་ལྷུང་བས་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱིས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་ཐལ་བ་ལ་སོགས་པས་བྱུག་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དུར་ཁྲོད་དུ་ནི་ཀུན་ སྤྱོད་ཅིང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིའི་ཕུག་ལ་སོགས་པ་མི་རོ་བསྲེགས་པ་ལ་དུར་ཁྲོད་ཅེས་བྱའོ། ། རོ་བསྲེགས་སོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། སློབ་དཔོན་མཚན་ཉིད་བཟང་ལྡན་ཞིང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པ་དང་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ། བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་དང་། སྙན་དངགས་དང་ སྡེབ་སྦྱོར་ལ་མཁས་པ། སྐར་རྩིས་ལ་བྱང་བ། ཚད་མ་དང་རིག་བྱེད་དང་། སྒྲུང་གཏམ་དང་། ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལ་མཁས་པ། གཏམ་གྱི་ཚིག་ཤེས་པ་དང་།

Regarding the phrase "this maṇḍala-cakra," because emptiness is the primary factor here, it is appropriate to perform it in a charnel ground. This is because by merely dwelling in a charnel ground, a supreme mind that accords with unsurpassed, perfectly complete awakening—characterized by such aspects as emptiness, momentariness, and selflessness—will arise. This concludes the explanation of the first chapter. Now, with the words "with cow dung that has not fallen to the ground," and so forth, the ritual for explaining the maṇḍala is taught. As it is said: "In those places where the specific ritual procedures for oneself are absent, the wise should apply the rituals explained in the general tantras." Therefore, one should seek the rituals taught here from the general tantras. Since the rituals taught in the general tantras regarding the maṇḍala have already been discussed, I have not written them here. Regarding "with cow dung that has not fallen to the ground," this refers to Vairocana, because one is to smear the ground with charnel ground ash and so forth. "In the charnel ground, one should conduct all activities" means that a place where a corpse has been cremated, such as a mountain cave, is called a charnel ground. The phrase "charcoal from cremated corpses" and so forth is easy to understand. "A master possessing excellent characteristics" refers to one endowed with faith, insight, and compassion; one skilled in grammar, poetics, and prosody; proficient in astrology; and learned in logic, the Vedas, storytelling, and treatises on ethics. One who understands the words of discourse, and...

ཡི་གེ་སྣ་ཚོགས་དང་། ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྐད་དང་། གསེར་དང་། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། བུད་མེད་དང་། སྐྱེས་པ་ དང་། གླང་པོ་ཆེ་དང་། རྟའི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པ། འདྲི་བ་དང་། རི་མོ་དང་། གླུ་དང་། རོལ་མོ་དང་། གར་དང་། མཚོན་ཆའི་སྦྱོར་བ་སྣ་ཚོགས་དང་། སྨན་དཔྱད་དང་། ཤོ་རྩེ་བ་དང་། མིག་འཕྲུལ་དང་། ཤིང་བསྐྱེད་པ་དང་། གསེར་བསྒྱུར་རྩི་དང་། སྲང་གི་བསྟན་ བཅོས་ཤེས་པ། བསམ་པ་དང་བརྡ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱང་བ། སེན་མོ་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་བཟོ་དང་ལྡན་པ། འདོད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་ཞིང་འཛིན་ནུས་པ། ཤེས་གཉེན་ཅན། སྨྲ་མཁས་པ། ཐགས་ཐོགས་མེད་པ། ཐབས་ཅིར་བྱ་བ་ལ་མཁས་པ། རྟག་ཏུ་ སྤྲོ་བ་ཆེ་བ། སྡུག་བསྔལ་བཟོད་པ། བླ་མ་དང་། རྣལ་འབྱོར་མ་དང་། དམ་ཚིག་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གུས་པ་དང་ལྡན་པ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ལ་དགའ་བ། འཇིགས་པ་དང་། ངོ་ཚ་བ་དང་། ཞུམ་པ་མེད་པ། རབ་གནས་དང་། སྦྱིན་སྲེག་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་ པ་ལས་རབ་(འབྱམ་,འབྱམས་)སྣ་ཚོགས་ལ་མཁས་པ། བླ་མ་ལ་བརྙས་པ་དང་། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བཀའ་ལས་འདས་པ་དང་། འཁྲུལ་པས་སྤུན་གྱི་ཉེས་པ་སྨྲ་བ་དང་། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་སྤོང་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདོར་བ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ལ་སྨོད་པ་དང་། གསང་བ་སྒྲོགས་ པ་དང་། ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སྨོད་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་། གདུག་པ་ཅན་ལ་བྱམས་པ་དང་། ལོག་པའི་ཆོས་ལ་རྟོག་པ་དང་། དད་པའི་སེམས་ཅན་སྤོང་བ་དང་། དམ་ཚིག་ཐོབ་པ་མི་བསྟེན་པ་དང་།

He is skilled in various scripts and the languages of diverse regions; he is expert in the characteristics of gold, precious jewels, women, men, elephants, and horses. He is proficient in writing, painting, song, music, dance, and various applications of weaponry. He knows medical science, gambling, magic, horticulture, the elixir of gold-making, and the treatises on weights and measures. He is adept in thought and symbolic communication, possesses the crafts such as nail-clipping, and knows the treatises on the arts of love. He is endowed with insight and the capacity to retain knowledge; he has spiritual friends, is eloquent, and is unhindered. He is skilled in whatever means are to be employed, always possesses great enthusiasm, and is patient with suffering. He is devoted to the guru, the yoginīs, the samaya, and the Three Jewels. He delights in the ten perfections and is free from fear, shame, and discouragement. He is skilled in the various infinite activities such as consecrations, fire offerings, and maṇḍalas. He avoids disparaging the guru, transgressing the commands of the Sugatas, speaking of the faults of his vajra brothers out of delusion, abandoning great love, forsaking bodhicitta, reviling the sublime Dharma, proclaiming secrets, disparaging the five aggregates, doubting the Great Vehicle, showing love to the malicious, conceptualizing false doctrines, abandoning faithful sentient beings, and failing to rely on the samaya he has received.

བུད་མེད་ལ་སྨོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་དང་བྲལ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་སློབ་ དཔོན་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དོ། ། ཡོན་ཏན་གྱི་རབ་མཆོག་གསུངས་པ་ནི། ཡང་དག་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་འབྲི་བ་ལ་སོགས་པ་ནུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བར་བཤད་དོ། ། དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཉེས་པ་ཡིན་ལ། ཡོན་ཏན་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དམ་པ་རྣམས་ ཀྱིས་བསླབ་ཅིང་ཡང་དང་ཡང་དུ་གོམས་པར་བྱ་བའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བའི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པས་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ལ་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ཡང་ དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་བ། མཆོག་ཏུ་བདེ་བ་དམ་པའི་འབྱུང་གནས་རང་རིག་པར་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་སོ་སོར་སྣང་བའི་ཁྱད་པར་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ལ་བྱའོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་གསུང་ངོ་། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི་ ཡང་དག་པ་དང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོའི་དོན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཀུན་བརྟགས་དང་། གཞན་དབང་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་རྫུན་དུ་སྣང་བའི་ཁྱད་པར་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ།

One who is free from the root downfall known as disparaging women is explained to be a vajrācārya. Regarding the description of the supreme excellence of qualities, it is stated: "Perfect wisdom," and so forth. Thus, it is explained that a yogi who is free from all faults and adorned with all qualities is capable of drawing the maṇḍala and performing other such tasks. In this context, "perfect wisdom" refers to the fact that faults consist of the discordant factors of wisdom—such as distorted cognition—which undermine all the faculties of sentient beings. Qualities, on the other hand, consist of perfect wisdom and the like. That cognition which is to be trained in and repeatedly cultivated by the noble ones is "perfect wisdom." Because it realizes the object exactly as it is, without error, it is "unmistaken"; thus, the realization of the object exactly as it is, in its true nature, is called "perfect wisdom." Furthermore, the Master [Nāgārjuna] states that this refers to the realization of the object exactly as it is, characterized by a single self-awareness that is the source of supreme, sublime bliss, free from all conceptual constructions such as existence and non-existence, and appearing as distinct [yet non-dual] manifestations. Bhavyakīrti, however, maintains that "perfect wisdom" is the realization of the object exactly as it is, characterized by the false appearances of the imagined, the dependent, and the thoroughly established natures, which are free from all objective referents such as the real and the unreal.

མཆོག་ཏུ་བདེ་བའི་རྣམ་པ་ལ་སོགས་ པ་ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། ཡང་དག་པའི་དོན་བསྒོམས་པའི་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཤེས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེས་རྟོགས་ན། དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་རྫུན་པ་ཉིད་ཡང་དག་པའི་དོན་ཡིན་པས་ཉེས་པ་མེད་ དོ། ། རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དཔལ་འཁོར་ལོ་བདེ་མཆོག་ལ་སོགས་པའི་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་ལ་མཁས་པའོ། ། དཔལ་ལྡན་ཁྲག་འཐུང་གསང་སྔགས་ཤེས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་པོ་དང་ཉེ་བའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ངེས་པར་ཡིད་ཆེས་པས་གསང་སྔགས་རྟག་ ཏུ་ཟློས་པའོ། ། ཁྲོ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་རིགས་པ་སྤོང་བའོ། ། གཙང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་འདོད་པ་དང་བྲལ་བའོ། ། སྦྱོར་ཤེས་ཡེ་ཤེས་ཕ་རོལ་འགྲོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཐོད་པས་སྤྱི་བོ་བརྒྱན་བྱས་ཤིང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོད་པ་ལྔས་ རྩེ་བྲན་བྱས་པའོ། ། གུག་སྐྱེད་དག་གིས་ལུས་བརྒྱན་ཅིང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐལ་ཆེན་དང་། འོག་པག་དང་། རུས་ཕྲེང་སྣ་ཚོགས་པའི་རྒྱན་གྱིས་སོ། ། རུས་པའི་ཕྲེང་བ་ཡང་དག་གནས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀེང་རུས་སྣ་ཚོགས་པའི་སྟེང་དུ་བཞུགས་པའོ། ། དུམ་གཅིག་སྤྱི་བོར་བརྒྱན་པ་དང་། ཞེས་ བྱ་བ་ནི་སྤྱི་བོར་མིའི་ཐོད་པ་ལ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་ཡོད་པ་འཇོག་པའོ། ། རུས་པའི་ཕྲེང་བ་རྣམ་པར་འཕྱང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིའི་རུས་པ་ལས་བྱས་པའི་མཆོད་ཕྱིར་ཐོགས་ལ་སོགས་པའི་དག་བྱེད་འཕྱང་བའོ། །

It is asserted that even the aspect of supreme bliss and so forth is without the error of clinging to a truly existent object. If one wonders what the yogic cognition arising from the ultimate limit of meditating on the true nature is like: since the fact that all phenomena without exception are false is itself the true nature, there is no fault. "Tantra" refers to mastery of the vajra words of the Śrī Cakrasaṃvara and so forth. "Knowing the secret mantra of the glorious Heruka" means constantly reciting the secret mantra through firm conviction in the dependent origination of the heart mantra, the near-heart mantra, and so forth. "Free from anger" means abandoning what is improper. "Pure" means being free from the desire for the objects of inferior phenomena. "Knowing the application, one goes to the far shore of primordial wisdom" (jñāna): "application" refers to the rites of pacification and so forth. "Adorned with a skull upon the crown" means having the crown of the head decorated with five skulls. "The body adorned with curved ornaments" means with the ornaments of great ashes, the lower garment, and various bone garlands. "Perfectly situated in a bone garland" means dwelling upon various skeletons. "Adorned with a single piece on the crown" means placing a human skull with a crossed vajra (viśvavajra) upon the crown. "A bone garland hanging down" means hanging down the purification items such as the yajñopavīta (sacrificial thread) made from human bone.

བདག་ཉིད་ཤྲཱི་ཧེ་རུ་ཀར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མན་ངག་ཇི་ལྟ་བས་ དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱས་པའོ། ། དེའི་འོག་ཏུ་ནི། དཔལ་ལྡན་ཧེ་རུ་ཀ་དྲན་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྤྱན་དྲང་བར་བྱའོ། ། འཁོར་ལོ་འདི་ཡི་སྙིང་གར་དགོད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་གནས་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རང་གི་ལུས་ལ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་གོ་བགོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་བ་གོ་བ་བྱས་ནས་རྡུལ་ཚོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོའི་ཚོན་དགྱེ་བར་བྱའོ། ། བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་དོ། ། གོ་ཆ་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔའ་བོ་ལ་སོགས་པའི་གོ་ཆ་དང་ལྡན་པའོ། ། སྔགས་ནི་རྩ་བའི་སྔགས་ལ་སོགས་པའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ནི་ རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་ནི་བསྲུངས་པའོ། ། ཡང་ན་ཕྱག་རྒྱ་དང་སྔགས་ནི་སྙིང་པོ་དང་ཉེ་བའི་སྙིང་པོ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་སོ། ། སེམས་མེད་སྲད་བུ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅུ་བཞིའམ་ཚེས་བརྒྱད་ལ་གང་དུ་བྱེད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཁར་སྲད་བུ་བཅུག་སྟེ། དེའི་རྗེས་ལ་ དུར་ཁྲོད་དུ་སོང་སྟེ་སྲད་བུ་བླང་བར་བྱ་བ་དེ་ནི་རོའི་སྲད་བུ་ཡིན་གྱི་རོའི་རྐེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ། རོའི་སྐྲ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་མན་ངག་ནི་འཚམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཀྱིལ་འཁོར་འབྲི་བ་ལ་དེ་དག་དགོས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རུ་དྷི་ར་ནི་ཆེན་པོས་བགོས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རོའི་སྲད་བུ་མེད་པར་ གྱུར་ན་ཞེས་རྣམ་པ་གཞན་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། ། སྔགས་པས་ཉིས་འགྱུར་རྣམ་སྤྱད་ཅིང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱོད་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་འདི་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་ཡིན་ཏེ།

"Having made oneself Śrī Heruka" means that one has performed the yoga of Śrī Heruka according to the oral instructions. Following that, "one should remember the glorious Heruka" means that one should invite the wisdom maṇḍala. "One should place this wheel in the heart" means that one should meditate on the deities of the [eight] sites and so forth upon one's own body exactly as they are. "Having thus donned the armor" means that, having donned the armor, one should apply the colors to the wheel of the colored-powder maṇḍala. "Oneself" refers to oneself. "Equipped with armor" means being endowed with the armor of the heroes and so forth. "Mantra" refers to the root mantra and so forth. "Mudrā" refers to Vajravārāhī; being adorned by these means being protected. Alternatively, "mudrā and mantra" refers to the heart mantra and the near-heart mantra, and it is by those two. "With a mindless cord" means that on the fourteenth or the eighth day, one should place a cord into whatever [is used] for that purpose. Following that, "having gone to the charnel ground, one should take the cord"—this refers to a cord from a corpse, and not the waist or other parts of a corpse. The oral instruction that it is the hair of a corpse is inappropriate, because those are not required for drawing the maṇḍala. "Smeared with great blood" is said as an alternative in the event that a cord from a corpse is unavailable. "The mantrin should use it doubled" means that this is merely an illustration, according to the venerable Caryā[pāda].

ཁྲུ་གང་ལ་སོགས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཁྲུ་བཅུ་དྲུག་པའི་བར་དུ་བྱའོ་ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བཟའ་བ་ཀུན་གྱིས་ལེགས་ བཀང་བའི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་རྩི་ལྔས་སོ། ། སྣོད་ནི་སྟེང་དུ་གཞག་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ལས་བྱས་པའི་ཐོད་པ་སྟེང་དུ་གཞག་པའོ། ། མར་མེ་བརྒྱ་ནི་དབུལ་བར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཏིལ་མར་གྱི་མར་མེའོ། ། ཡང་སྨོས་པ་ནི་ངེས་པར་གཞག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མར་ མེ་བརྒྱ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ལྷག་མ་རྣམས་ནི་གོ་སླའོ། ། ལེའུ་གཉིས་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། སློབ་དཔོན་ཆོ་གས་མཉེས་བྱས་ཏེ། ། སློབ་དཔོན་ཁྲོས་ན་རབ་འཇིག་བྱེད། ། དེ་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཡོངས་བཏང་སྟེ། ། རྟག་ཏུ་སློབ་དཔོན་རབ་མཉེས་བྱ། ། ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བླ་མ་མཉེས་པར་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་སྙན་དྲིལ་བུ་དཀྲོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཚན་པ་མཚན་ཉིད་ངན་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་རིགས་ལྔ་ལས་བྱུང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མན་ངག་གོ། ། དྲིལ་བུ་དཀྲོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་ གྱི་བཤད་པས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཉིད་དུ་བཤད་པར་བྱའོ། ། ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། ། ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནི་མཁའ་འགྲོ་མའོ། ། ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནི་ལཱ་མའོ། ། ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནི་དུམ་སྐྱེས་མའོ། ། སེམས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནི་གཟུགས་ཅན་ མའོ། ། བཤད་དང་མ་བཤད་གང་ཅིའང་རུང་། ། དེ་ཀུན་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀར་གནས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པ་དང་མ་བཤད་པ་ནི་བཤད་པ་དང་མ་བཤད་པ་སྟེ་དེ་ཐམས་ཅད་ཤྲཱི་ཧེ་རུ་ཀ་བདེ་མཆོག་འཁོར་ལོ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །

It is taught that [the mandala] should be made starting from one cubit and so forth, up to sixteen cubits. "Well-filled with all foods" refers to the five nectars (amṛta). "The vessel should be placed on top" means a skull-cup made of clay should be placed on top. "One hundred lamps should be offered" and so forth refers to lamps of sesame oil. The repetition is for the sake of ensuring they are definitely placed; it is to show that the hundred lamps are the primary [offering]. The remainder is easy to understand. This is the explanation of the second chapter. "Having pleased the master (ācārya) through the ritual, if the master is angry, he brings total destruction. Therefore, having completely renounced everything, one should always please the master." By such means, the way to please the guru is taught. "Sound the melodious bell" is the oral instruction: [the master] is marked by all characteristics and free from all negative characteristics, having arisen from the five families. "Sound the bell" is to be explained according to the literal meaning through the external explanation. The remainder is easy to understand. The application of mindfulness of the body is Ḍākinī; the application of mindfulness of feeling is Lāmā; the application of mindfulness of phenomena (dharma) is Khaṇḍarohā; the application of mindfulness of the mind is Rūpiṇī. "Whatever is explained or not explained, all that abides in Śrī Heruka." This means that what is explained and what is not explained—both the explained and the unexplained—all that abides in Śrī Heruka, the Cakrasaṃvara.

གཞན་དག་ནི་མ་སྨོས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཉམས་སུ་བླང་ བར་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། ཡང་གཞན་དག་ནི་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་འབྱུང་བ་ལ་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི་བཤད་པ་དང་མ་བཤད་པ་དག་ནི་བཤད་པ་དང་མ་བཤད་པ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་དང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་མ་ལུས་པ་ལས་གསུངས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ གྱིས་སྦྱང་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་མ་གསུངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་དཔལ་འཁོར་ལོ་བདེ་མཆོག་ནི་གསང་སྔགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོའི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ཡིན་པས་འདིར་རྣལ་འབྱོར་པས་རྗེས་སུ་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། ལེའུ་གསུམ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། དེ་ནས་རྣལ་འབྱོར་མ་ རྣམས་ནི། ། ས་རྣམས་སུ་ནི་རྣམ་རོལ་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་དང་། ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བར་མཁའ་འགྲོ་མ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་ཁྱབ་ནས་གནས་སོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་བཞེད་དོ། ། མཁའ་ འགྲོ་མ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པས་ས་རྣམས་ཏེ་ས་གསུམ་ན་གནས་པའི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་རྨི་ལམ་དུ་ཉེ་བར་བསྟན་པས་འཇིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྙན་གསན་འབེབས་པར་མཛད་དོ། ། རྣམ་པར་རོལ་ཅིང་ཡང་དག་པར་ རྟོགས་པར་མཛད་ཅིང་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྨི་ལམ་དུ་བསྟན་པའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་གཅིག་ཏུ་གཙོ་བོར་གྱུར་ཅིང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་དགོས་པའི་ལྷ་མོ་རྣམས་གང་ཡིན་པ་དེ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། འདུན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ནི་རབ་ཏུ་གཏུམ་མོའོ། །

Others say that this means one should also practice those things not explicitly mentioned. Still others say it refers to the Śrī Herukābhyudaya. Bhavyakīrti maintains that whether explained or not, all the maṇḍalas taught in the entirety of the Yoginī Tantras and Yoga Tantras—including purification and so forth—may be practiced here by the yogi, because the glorious Cakrasaṃvara is the very essence of all secret mantras. This concludes the explanation of the third chapter. Then, regarding the passage: "The yoginīs sport upon the levels," the Master [Abhayākaragupta] maintains that this means the three realms—the desire realm, the form realm, and the formless realm—are pervaded and inhabited by ḍākinīs who are beyond expression, even beyond the inexpressible. Because these inexpressibly inexpressible ḍākinīs appear in dreams to the worldly beings dwelling in the three levels, they grant them fearlessness; thus, they cause them to hear the proclamation of perfect awakening. "Sporting, perfectly realizing, and caring for" refers to these dream manifestations. Among them, the goddesses who are the primary ones and necessary for the clear realization are now explained. The base of miraculous power of aspiration is Caṇḍākṣī.

བརྩོན་ འགྲུས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ནི་གཏུམ་པའི་མིག་ཅན་མའོ། ། དཔྱོད་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ནི་འོད་ལྡན་མའོ། ། སེམས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ནི་སྣ་ཆེན་མའོ། ། དད་པའི་དབང་པོ་ནི་དཔའ་བོའི་བློ་ཅན་མའོ། ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་ནི་ཁརྦ་རཱིའོ། ། དྲན་པའི་དབང་པོ་ན་ལངྐའི་དབང་ ཕྱུག་མའོ། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོ་ནི་ཤིང་གྲིབ་མའོ། ། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་ནི་ཨེ་རཱ་བ་ཏིའོ། ། དད་པའི་སྟོབས་ནི་འཇིགས་བྱེད་ཆེན་མོའོ། ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་ནི་རླུང་གི་ཤུགས་ཅན་མའོ། ། དྲན་པའི་སྟོབས་ནི་ཆང་འཐུང་མའོ། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ནི་ལྷ་མོ་སྔོ་བསངས་ མའོ། ། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ནི་ཤིན་ཏུ་བཟང་མོའོ། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི་རྟ་རྣ་མའོ། ། བརྩོན་འགྲུས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི་ཁ་གཱ་ནཱའོ། ། དགའ་བ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི་འཁོར་ལོའི་ཤུགས་ཅན་མའོ། ། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཡང་དག་ བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི་ཁཎྜ་རོ་ཧའོ། ། ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི་ཆང་འཚོང་མའོ། ། དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི་འཁོར་ལོའི་གོ་ཆ་མའོ། ། བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི་ཤིན་ཏུ་དཔའ་མོའོ། ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི་སྟོབས་ ཆེན་མའོ། ། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་མའོ། ། ཡང་དག་པའི་ངག་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་མོའོ། ། སློབ་དཔོན་ཨིནྡྲ་བྷཱུ་ཏིའི་ཞལ་སྔ་ནས་ནི་ལྷ་མོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པོ་འདི་རྣམས་ནི་ཞལ་གཅིག་པ་དང་། ཕྱག་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཞེད་དོ། །

The base of miraculous power of diligence is Caṇḍākṣī. The base of miraculous power of investigation is Prabhāvatī. The base of miraculous power of mind is Mahānāsā. The faculty of faith is Śūramati. The faculty of diligence is Kharvarī. The faculty of mindfulness is Laṅkeśvarī. The faculty of absorption is Drumacchāyā. The faculty of insight is Airāvatī. The power of faith is Mahābhairavā. The power of diligence is Vāyuvegā. The power of mindfulness is Madanī. The power of absorption is Śyāmādevī. The power of insight is Subhadrā. The branch of awakening of absorption is Hayakarṇā. The branch of awakening of diligence is Khagānā. The branch of awakening of joy is Cakravegā. The branch of awakening of pliancy is Khaṇḍarohā. The branch of awakening of the discernment of phenomena is Śauṇḍinī. The branch of awakening of mindfulness is Cakravarmiṇī. The branch of awakening of equanimity is Suvīrā. Right view is Mahābalā. Right thought is Cakravartinī. Right speech is Mahāvīryā. According to the venerable master Indrabhūti, these twenty-four goddesses have one face and two arms.

གཞོན་ནུ་མའི་ཞལ་སྔ་ནས་དང་། དྲི་སྦྱོར་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་དང་། སྤྱོད་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་ནི། འདི་དག་ཕྱག་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཕྱག་འབུམ་པའི་བར་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དཔལ་ཨུ་རྒྱན་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་ནི་ཕྱག་གི་ངེས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཞེད་དོ། ། དཔལ་ཨིནྡྲ་བྷཱུ་ཏིའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱི་མན་ངག་ ལས་ནི་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་བཞུགས་པ་ནི་ནག་པོའོ། ། གསུང་གི་འཁོར་ལོ་ལ་བཞུགས་པ་ནི་དམར་པོའོ། ། སྐུའི་འཁོར་ལོ་ལ་བཞུགས་པ་ནི་དཀར་པོའོ་ཞེས་བཞེད་དོ། ། དཔལ་ཨུ་རྒྱན་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོག་ཀྱང་གཙོ་བོའི་སྐུ་མདོག་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བཞེད་དོ། ། བླ་ མའི་མན་ངག་ལས་ནི་འདི་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ནི་མིང་ཇི་བཞིན་དུ་མཐུན་པར་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་བཤད་དོ། ། རང་མིང་བརྗོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་འདི་རྣམས་ཀྱི་སྔགས་ནི། རང་རང་གི་མིང་ལ་ཐོག་མར་ཨོཾ་དང་ཐ་མར་ཧུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། ། གཞན་དང་འབུས་ཟོས་རྩྭ་དང་མཚུངས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སྲིན་བུས་ཟོས་པའི་(རྩ་,རྩྭ་)ནི་སྙིང་པོ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་དཔལ་འཁོར་ལོ་བདེ་མཆོག་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པས་ནི་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ལེའུ་བཞི་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། དེ་ནས་ ཐམས་ཅད་ཆོས་འབྱུང་བར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་རྩ་བའི་སྔགས་བཏུ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཨཱ་ལི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱངས་ཀྱི་ཡི་གེའོ། ། ཀཱ་ལི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བྱེད་དོ། །

The venerable Kumārikā, the venerable Gandhayoginī, and the venerable Caryā maintain that these [deities] range from having two arms up to a hundred thousand arms; likewise, the venerable Śrī Oḍḍiyānapāda maintains that there is no fixed number of arms. According to the pith instructions of the venerable Śrī Indrabhūti, it is held that those residing in the mind-cakra are black, those residing in the speech-cakra are red, and those residing in the body-cakra are white. The venerable Śrī Oḍḍiyānapāda maintains that the color of all of them is like the color of the principal deity’s body. According to the guru’s pith instructions, it is explained that the forms of these [deities] should be meditated upon in accordance with their respective names. By the phrase "reciting their own names" and so forth, it is shown that the mantras of these yoginīs consist of their own respective names, preceded by Oṃ and followed by Hūṃ Hūṃ Phaṭ. The phrase "others are like grass eaten by worms" means that just as grass eaten by worms becomes essence-less, so too that which is taught in tantras other than the glorious Cakrasaṃvara is essence-less. This is the explanation of the fourth chapter. Then, by the phrase "all within the source of phenomena" and so forth, the Blessed One, the glorious Heruka, teaches the extraction of the root mantra. "Āli" refers to the vowel letters; "Kāli" refers to the consonants.

མཉམ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་ཞིང་མི་མཉམ་ པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྲི་བ་ཉིད་དོ། ། སྡེ་ཚན་ལ་ནི་ཐིམ་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོར་རེ་ཞིག་གསལ་བྱེད་རྣམས་བཏུ་བར་བྱའོ། ། བཞི་བཞི་རུ་ནི་ཤེས་བྱས་ལ། ། སྔགས་ཀྱི་ཚིག་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་རོ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཐུབ་པ་མཆོག་ནི་རྒྱས་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་ བ་ནི་ཡི་གེ་ཀ་ནས་ཧའི་བར་དུ་སྡེ་ཚན་བདུན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེར་གནས་དཔའ་བོ་བཏུ་བྱ་བ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་རྣམས་དང་གསང་སྔགས་དག་གི་གཟུགས་གཅིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔའ་བོའི་སྒྲས་ནི་འདིར་སྔགས་ཡིན་པར་བཤད་དོ། ། འདོད་དོན་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་ བྱེད་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་དེ་ལས་ཐམས་ཅད་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། ། བཞི་པའི་ལྔ་པ་གང་ཡིན་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ན་ལ་བྱའོ། ། ལྔ་པ་ཡི་ཡང་ལྔ་པ་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མའོ། ། ལྔ་པ་ཡི་ནི་བཞི་པ་དང་། ། ཞེས་ བྱ་བ་ནི་བྷའོ། ། དང་པོའི་གསུམ་པ་གང་ཡིན་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གའོ། ། དེ་བཞིན་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཝའོ། ། བཞི་པའི་དང་པོ་གང་ཡིན་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏའོ། ། མཐར་གནས་པ་ཡི་བཞི་པ་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཝ་ཉིད་དོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་གཉིས་པ་ནི་རའོ། ། སུམ་ཅུ་པ་ནི་ ཤའོ། ། ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པ་ནི་ཡའོ། ། བརྒྱའི་ཕྱེད་བྱེད་པ་ནི་མའོ། ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་ནི་ཧའོ། ། དང་པོའི་དང་པོ་ནི་ཀའོ། ། མཐར་གནས་པའི་གསུམ་པ་ནི་ལའོ། ། དང་པོའི་གསུམ་པ་ནི་གའོ། ། སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པ་ཉིད་ནི་སའོ། ། བཞི་པའི་ལྔ་པ་ནི་ནའོ། །

"Having made equal" means to draw it out completely so that it is even and without unevenness. "One should dissolve into the classes" means that, first of all, the consonants are to be extracted. "Knowing them in groups of four, they become the eight words of the mantra"—this is the meaning. "The supreme Sage should be expanded" means that from the letter ka to ha, there are seven classes. "The heroes residing therein are to be extracted" means that because the deities and the secret mantras are of one form, the term "hero" is explained here as referring to the mantra. "Accomplishing all desired aims" indicates the specific power of that mantra to become all-accomplishing. "The fifth of the fourth" refers to the letter na. "The fifth of the fifth" refers to ma. "The fourth of the fifth" refers to bha. "The third of the first" refers to ga. "Likewise, the twenty-ninth" refers to va. "The first of the fourth" refers to ta. "The fourth of the semivowels" refers to va itself. "The second of that same [group]" is ra. "The thirtieth" is śa. "The twenty-sixth" is ya. "Half of half of a hundred" is ma. "The thirty-third" is ha. "The first of the first" is ka. "The third of the semivowels" is la. "The third of the first" is ga. "The thirty-second itself" is sa. "The fifth of the fourth" is na.

ལྔ་པའི་བཞི་པ་ནི་བྷའོ། ། མཐར་ གནས་པ་ཡི་དང་པོའི་གང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡའོ། ། གཉིས་པའི་གསུམ་པ་ནི་ཛའོ། ། གསུམ་པའི་དང་པོ་ནི་ཊའོ། ། ལྔ་པའི་ལྔ་པ་ནི་མའོ། ། དང་པོའི་དང་པོ་ནི་ཀའོ། ། དེ་བཞིན་བཅུ་གཅིག་པ་ཉིད་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཊའོ། ། བཅུ་དྲུག་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏའོ། ། གསུམ་པའི་དང་པོ་ནི་ཊ་ཉིད་དོ། ། ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པ་ནི་ཡའོ། ། བཞི་པའི་གསུམ་པ་ནི་དའོ། ། ཨུཥྨཱ་ཎའི་གཉིས་པ་ནི་ཥའོ། ། དང་པོའི་དང་པོ་ནི་ཀའོ། ། ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་པ་ནི་རའོ། ། ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པ་ནི་ལའོ། ། དང་པོའི་གསུམ་པ་ནི་གའོ། ། ལྔ་པའི་བཞི་པ་ནི་བྷའོ། ། སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་པ་ནི་ཥའོ། ། བཅོ་ལྔ་པ་ཉིད་ནི་ཎའོ། ། ཉི་ཤུ་ རྩ་ལྔ་པ་ནི་མའོ། ། དང་པོའི་གཉིས་པ་ནི་ཁའོ། ། ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པ་ནི་ཡའོ། ། སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པ་ནི་སའོ། ། ཨུཥྨཱ་ཎའི་ཐ་མ་ནི་ཧའོ། ། སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པ་ཉིད་ནི་ཡང་སའོ། ། ལྔ་པའི་བཞི་པ་ནི་བྷ་ཉིད་དོ། ། གཉིས་པའི་གསུམ་པ་ནི་ཛའོ། ། ལྔ་པའི་བཞི་པ་ནི་བྷའོ། ། ཨུཥྨཱ་ཎའི་གསུམ་པ་ནི་ སའོ། ། ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་པ་ནི་རའོ། ། ཨནྟ་སྠའི་དང་པོ་ནི་ཡའོ། ། ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པ་ནི་པའོ། ། ཨནྟ་སྠའི་གཉིས་པ་ནི་རའོ། ། སུམ་ཅུ་པ་ནི་ཤའོ། ། ལྔ་པའི་དང་པོ་ནི་པའོ། ། ཨུཥྨཱ་ཎའི་དང་པོ་ནི་ཤའོ། ། དེ་བཞིན་ཡི་གེ་དྱཱ་ཉིད་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གཟུགས་ཉིད་བསྟན་པས་བཅོམ་ ལྡན་འདས་མའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་ས་བོན་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། བཞི་པའི་དང་པོ་ནི་ཏའོ། ། ཨུཥྨཱ་ཎའི་དང་པོ་ནི་ཤའོ། ། ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པ་ནི་ལའོ། །

The fourth of the fifth is bha. Regarding the phrase "the first of those that abide at the end," it is ya. The third of the second is ja. The first of the third is ṭa. The fifth of the fifth is ma. The first of the first is ka. Likewise, the phrase "the eleventh itself" is ṭa. The sixteenth is ta. The first of the third is ṭa itself. The twenty-sixth is ya. The third of the fourth is da. The second of the ūṣman is ṣa. The first of the first is ka. The twenty-seventh is ra. The twenty-eighth is la. The third of the first is ga. The fourth of the fifth is bha. The thirty-first is ṣa. The fifteenth itself is ṇa. The twenty-fifth is ma. The second of the first is kha. The twenty-sixth is ya. The thirty-second is sa. The last of the ūṣman is ha. The thirty-second itself is again sa. The fourth of the fifth is bha itself. The third of the second is ja. The fourth of the fifth is bha. The third of the ūṣman is sa. The twenty-seventh is ra. The first of the antastha is ya. The twenty-first is pa. The second of the antastha is ra. The thirtieth is śa. The first of the fifth is pa. The first of the ūṣman is śa. Likewise, the phrase "the syllable dyā itself" indicates its own form, which was spoken as the seed syllable of the Dharma-mudrā of the Bhagavatī. The first of the fourth is ta. The first of the ūṣman is śa. The twenty-eighth is la. The fourth of the fifth is bha. The third of the second is ja. The fourth of the fifth is bha. The third of the ūṣman is sa. The twenty-seventh is ra. The first of the antastha is ya. The twenty-first is pa. The second of the antastha is ra. The thirtieth is śa. The first of the fifth is pa. The first of the ūṣman is śa. Likewise, the syllable dyā itself is taught as the seed syllable of the Dharma-mudrā of the Bhagavatī. The first of the fourth is ta. The first of the ūṣman is śa. The twenty-eighth is la. The fourth of the fifth is bha. The third of the second is ja. The fourth of the fifth is bha. The third of the ūṣman is sa. The twenty-seventh is ra. The first of the antastha is ya. The twenty-first is pa. The second of the antastha is ra. The thirtieth is śa. The first of the fifth is pa. The first of the ūṣman is śa. Likewise, the syllable dyā itself is taught as the seed syllable of the Dharma-mudrā of the Bhagavatī. The first of the fourth is ta. The first of the ūṣman is śa. The twenty-eighth is la. The fourth of the fifth is bha. The third of the second is ja. The fourth of the fifth is bha. The third of the ūṣman is sa. The twenty-seventh is ra. The first of the antastha is ya. The twenty-first is pa. The

དང་པོའི་གཉིས་པ་ནི་ཁའོ། ། གསུམ་པའི་དང་པོ་ནི་ཊའོ། ། དང་པོའི་གསུམ་པ་ནི་གའོ། ། བཞི་པའི་བཞི་པ་ནི་དྷའོ། ། ཨནྟ་སྠའི་གཉིས་པ་ནི་ རའོ། ། གསུམ་པའི་ལྔ་པ་ནི་པའོ། ། ཡི་གེ་བྱཱ་རང་གི་གཟུགས་སུ་བརྗོད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་ས་བོན་དུ་བསྟན་ཏོ། ། དང་པོའི་བཞི་པ་ནི་གྷའོ། ། ཡི་གེ་བརྒྱད་པ་ནི་ཛའོ། ། བཞི་པའི་ལྔ་པ་ནི་ནའོ། ། ལྔ་པའི་ལྔ་པ་ནི་མའོ། ། ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་པ་ནི་རའོ། ། བཞི་པའི་བཞི་པ་ པ་ནི་དྷའོ། ། ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་པ་ནི་རའོ། ། ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པ་ནི་ཡའོ། ། ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པ་ནི་མའོ། ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་ནི་ཧའོ། ། བཞི་པའི་བཞི་པ་ནི་དྷའོ། ། ལྔ་པའི་ལྔ་པ་ནི་ནའོ། ། བཞི་པའི་ལྔ་པ་ནི་ནའོ། ། དང་པོའི་དང་པོ་ནི་ཀའོ། ། ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་པ་ནི་རའོ། ། ཨནྟ་སྠའི་བཞི་པ་ནི་ཝའོ། ། ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ པ་ནི་པའོ། ། ཨུཥྨཱ་ཎའི་གཉིས་པ་ནི་ཥའོ། ། དེ་བཞིན་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཡའོ། ། ཀ་ར་ཀ་ར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕྲེང་བའི་སྔགས་ཉེ་བར་དགོད་པ་སྟེ། མཁས་པ་རྣམས་རྨོངས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། རིག་པ་ནི་འཁོར་ལོ་གསུམ་ལ་གནས་པའི་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་ སོ། ། རྒྱལ་པོ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྟེ། དེའི་གསང་སྔགས་སོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི་རྟོག་པ་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་མ་ནི་རིག་པ་ཡིན་ལ། བཅོམ་ ལྡན་འདས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི་རིག་པའི་རྒྱལ་པོ་སྟེ།

The second of the first [group] is kha. The first of the third is ṭa. The third of the first is ga. The fourth of the fourth is dha. The second of the antaḥstha [semivowels] is ra. The fifth of the third is pa. The syllable vyā is taught as the seed syllable of the Blessed One’s dharmamudrā when expressed in its own form. The fourth of the first is gha. The eighth syllable is ja. The fifth of the fourth is na. The fifth of the fifth is ma. The twenty-seventh is ra. The fourth of the fourth is dha. The twenty-seventh is ra. The twenty-sixth is ya. The twenty-fifth is ma. The thirty-third is ha. The fourth of the fourth is dha. The fifth of the fifth is na. The fifth of the fourth is na. The first of the first is ka. The twenty-seventh is ra. The fourth of the antaḥstha is va. The twenty-first is pa. The second of the ūṣman [sibilants] is ṣa. Likewise, the twenty-sixth is the syllable ya. The sequence beginning with kara kara and so forth is the arrangement of the mālāmantra, intended to cause the wise to be deluded. "Knowledge" (vidyā) refers to the ḍākinīs residing in the three cakras. "King" (rāja) refers to the king of those [ḍākinīs]; this is the secret mantra of that [king], according to the view of the venerable Koṅkanā. Bhavyakīrti, however, maintains that "knowledge" is the prajñāpāramitā which is free from all conceptual construction and generates higher rebirth and the definitive good, and that the Blessed One himself is the "King of Knowledge." (vidyārāja)

དེའི་ཐབས་ལ་ལྟོས་ནས་ཤེས་རབ་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་སྤངས་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཀླགས་པ་ཙམ་གྱིས་འགྲུབ་པར་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ དེ་སྡོམ་པ་དང་བརྟུལ་ཞུགས་དང་། སྨྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་བཏགས་པ་དེ་རྣམས་རྣམ་པར་སྤང་ཞིང་ཡོངས་སུ་དོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། ལེའུ་ལྔ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། གཞན་ཡང་ཡི་གེ་ཉི་ཤུ་གཉིས། ། སྙིང་པོ་ ཡིག་བདུན་ཉེ་སྙིང་པོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་དད་པ་མེད་པ་རྣམས་རྨོངས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་དཔའ་བོ་དྲུག་གི་གོ་ཆའི་སྔགས་བཏུ་བ་ཡིན་ནོ། ། ཡ་ཚོགས་བརྒྱད་པའི་ས་བོན་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡ་ནས་བརྒྱད་པའི་ས་བོན་ནི་ཡི་གེ་ཧའོ། ། གུག་སྐྱེད་བཅུ་གཉིས་ནི་མ་ནིང་གི་ཡི་གེ་དོར་བ་སྟེ་དེ་དག་གིས་མཛེས་པར་བྱས་པའི་ཡི་གེ་ཧ་ས་བོན་དུ་དགོད་པར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་ཧ་ཧཱ་ཧི་ཧཱི་ཧུ་ཧཱུ་ཧཾ་ཧཻ་ཧོ་ཧཽ་ཧཾ་ཧཿ། ། ཡི་གེ་བར་མ་དོར་བྱས་ལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་དང་། བཞི་པ་དང་། དྲུག་པ་དང་། བརྒྱད་པ་དང་། བཅུ་པ་དང་། བཅུ་གཉིས་པ་དོར་བ་ནི་ཧེ་རུ་ ཀའི་ཡན་ལག་དྲུག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་ཡན་ལག་དྲུག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཡང་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་པོ་དག་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར་རམ། ། དོན་དམ་པར་རོ། ། དཔའ་བོ་དྲུག་གིས་མཉམ་སྦྱོར་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔའ་བོ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མཉམ་པར་སྦྱོར་བ་སྟེ།

Regarding the method for that, it is asserted that insight is primary. As for the phrase "having completely abandoned all practices," the venerable Koṅkana maintains that this is intended to mean that accomplishment is achieved through mere recitation. Bhavyakīrti, however, asserts that "all practices" refers to the abandonment and total rejection of those things—such as vows, ascetic observances, and fasting—which afflict the body, speech, and mind, and are fully imputed by the Hearers and others. This concludes the explanation of the fifth chapter. Furthermore, regarding the statement: "The twenty-two syllables are the heart mantra; the seven syllables are the near-heart mantra," this was spoken in order to delude those who possess faith but lack insight. In reality, however, it is the extraction of the mantras of the armor of the six heroes. Regarding the phrase "the seed of the eighth of the ya-group," the eighth seed from ya is the syllable ha. The twelve vowel-marks are those excluding the neuter vowels; the syllable ha, adorned by these, is to be placed as the seed. These are: ha, hā, hi, hī, hu, hū, haṃ, hai, ho, hau, haṃ, haḥ. Regarding the phrase "having discarded the middle syllables," this means discarding the second, fourth, sixth, eighth, tenth, and twelfth [vowels]. This is called the "six-limbed Heruka," which means the glorious Heruka with six limbs. This is because the support and the supported are indivisible, or in the ultimate sense. Regarding the phrase "the union of the six heroes," this refers to the union of the six heroes.

ཡི་གེ་ཨོཾ་ལ་སོགས་ པ་ཡི་གེ་རེ་རེར་བཏགས་པ་ལས་ཧའི་གོང་དུ་ཨོཾ་གཞག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། སྔགས་དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཨོཾ་ན་མཿསྭཱ་ཧཱ། བཽ་ཥཊ། ། ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ་དང་ཡང་དག་ལྡན། ། སྒྲུབ་པོས་སྙིང་པོར་ཤེས་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པ་པོས་སྙིང་ག་ལ་སོགས་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་ ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དང་པོ་སྙིང་ག་ཉིད་དུ་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཨོཾ་ཧ་བྱ་བ་འདིས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གར་དགོད་དོ། ། གཉིས་པ་སྤྱི་བོར་ཤེས་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི། ན་མཿཧི་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་སྤྱི་བོར་རོ། ། གསུམ་པ་སྤྱི་གཙུག་དག་ཏུ་དགོད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི། སྭཱ་ཧཱ་ཧུ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་པདྨ་གར་གྱི་དབང་ཕྱུག་སྤྱི་གཙུག་ཏུའོ། ། བཞི་པ་གོ་ཆར་འགྱུར་བ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཽ་ཥཊ་ཧེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་ཕྲག་པ་གཉིས་སུ་གོ་ཆའི་གཟུགས་སུ་དགོད་པའོ། ། ལྔ་པ་མིག་ཏུ་དགོད་པ་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཧོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་རྡོ་རྗེ་ ཉི་མ་མིག་གཉིས་སུའོ། ། དྲུག་པ་མཚོན་ཆ་ཞེས་བྱར་བཤད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕཊ་ཧཾ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་རྟ་མགྲིན་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་དགོད་པ་ནི་མཚོན་ཆ་ཡིན་ནོ། ། ལེའུ་དྲུག་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། དབྱངས་ཀྱི་ཡི་གེ་བཅུ་གསུམ་པ་ནི་ཡི་གེ་ཨོཾ་དང་སྦྱར་བའོ། ། དབྱངས་ཡིག་བཅུ་གཅིག་ ཡང་དག་ལྡན། ། ཡི་གེ་དྲུག་པ་བརྒྱན་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་དྲུག་པ་དང་ཨེར་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། དབྱངས་ཀྱི་བཞི་པ་ཉིད་དང་ནི། ། ཡི་གེ་བདུན་པ་ཉིད་དང་སྦྱར། །

Regarding the syllables oṃ and so forth: the meaning is that each syllable is to be designated, and oṃ is to be placed before the syllable ha. If one asks what those mantras are, it is said: "Endowed with oṃ, namaḥ, svāhā, vauṣaṭ, hūṃ hūṃ phaṭ, the practitioner should know them as the essence." This means the practitioner should know that these are to be placed in the heart and other locations. "First, in the heart itself" means that by means of oṃ ha, Vajrasattva is to be placed in the heart. "Second, know it to be in the crown" means that by means of namaḥ hi, Vairocana is placed in the crown. "Third, place it on the top of the head" means that by means of svāhā hu, Padmanarteśvara is placed on the top of the head. "Fourth, it becomes the armor" means that by means of vauṣaṭ he, the glorious Heruka is placed on the two shoulders in the form of armor. "Fifth, it is placed in the eyes" means that by means of hūṃ hūṃ ho, Vajrasūrya is placed in the two eyes. "Sixth, it is explained as the weapon" means that by means of phaṭ haṃ, Hayagrīva is placed upon the entire body; this is the weapon. This is the explanation of the sixth chapter. The thirteenth vowel is to be joined with the syllable oṃ. "Endowed with the eleventh vowel, the sixth syllable should be adorned" means that the sixth syllable of the mantra should be joined with e. "With the fourth vowel itself, and the seventh syllable itself, it should be joined."

ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་བདུན་པ་ཨི་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དབྱངས་ཡིག་བཅུ་གཉིས་པ་ ཉིད་ནི། ། མཁས་པས་ཡི་གེ་བརྒྱད་པར་སྦྱར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་བརྒྱད་པ་ཨཻ་དང་སྦྱར་བར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དབྱངས་ཡིག་གཉིས་པ་དང་ལྡན་པའི། ། ཡི་གེ་དགུ་པ་བརྒྱན་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་དགུ་པ་ཨཱ་དང་སྦྱར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དབྱངས་ཀྱི་ ཡི་གེ་གཉིས་པ་ཉིད། ། ཡི་གེ་བཅུ་གཉིས་པ་དང་སྦྱར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་བཅུ་གཉིས་པ་ཨཱ་དང་སྦྱར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དབྱངས་ཡིག་གཉིས་པ་ལྡན་པར་ནི། ། ཡི་གེ་ཉི་ཤུ་གཅིག་པ་བཟུང་། ། ཡི་གེ་བཅུ་བཞི་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་བཅུ་བཞི་པ་དང་ཡི་གེ་པ་སྦྱར་ལ། ། ཡི་གེ་ཨཱ་ དེ་ཉིད་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཡི་གེ་ཉི་ཤུ་པ་བླངས་ལ་དབྱངས་ཡིག་གསུམ་པ་དང་ལྡན་པར་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་བཅོ་ལྔ་པ་དང་སྦྱར་ལ་ཡི་གེ་གསུམ་པ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དབྱངས་ཡིག་བཅོ་ལྔར་ཡང་དག་ལྡན། ། བཅུ་དྲུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅུ་དྲུག་པ་དང་ཨོཾ་དུ་ སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དབྱངས་ཡིག་གསུམ་པ་དང་ལྡན་པའི། ། ཡི་གེ་བཅུ་བདུན་པ་རུ་འདོད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། མཁའ་འགྲོ་མའི་སྙིང་འཇོམས་པ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་འདི་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་འཇིགས་པ་རྣམས་ཀྱང་འཇིགས་པར་བྱེད་ པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པར་སྐྲག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་བཞེད་དོ། །

The phrase "should be joined with the seventh mantra-syllable, i" means that it should be joined with the seventh syllable of the mantra. "The twelfth vowel itself, the wise should join to the eighth syllable" means that it should be joined with the eighth syllable of the mantra, ai. "The ninth syllable should be adorned with the second vowel" means that the ninth syllable of the mantra should be joined with ā. "The second vowel itself should be joined with the twelfth syllable" means that the twelfth syllable should be joined with ā. "Possessing the second vowel, one should take the twenty-first syllable" means that the fourteenth syllable should be joined with the letter pa, and that very ā should be joined with it. "Having taken the twentieth syllable, it should be endowed with the third vowel" means that it should be joined with the fifteenth syllable and joined with the third vowel. "Perfectly endowed with the fifteenth vowel, the sixteenth" means that the sixteenth should be joined with oṃ. "The seventeenth syllable is held to be endowed with the third vowel," and so forth, are easy to understand. "It is the heart-destroyer of the ḍākinīs" means that the master [Abhayākaragupta] maintains that by the mere recitation of this mantra, even those who are fearsome will be terrified, and all yoginīs will be struck with dread.

སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི་སྙིང་འཇོམས་པ་ནི་སྙིང་འདྲེན་ཞིང་མཆོག་ཏུ་དབང་བྱེད་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། ཨོཾ་ནས་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ་ཀྱི་བར་ནི་གོ་སླའོ། ། ལེའུ་བདུན་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། དེ་ནས་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི། ། ཞེས་པ་ནས། འཁོར་ལོ་བདེ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བའི་བར་ནི་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྔགས་ནི་འཁོར་ལོ་གསུམ་ཆར་དུ་རྣམ་པར་གནས་ཏེ་མཁའ་འགྲོ་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། སྐལ་ ལྡན་གྲགས་པ་ནི་བདག་ཉིད་དཔའ་བོ་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་མཁའ་འགྲོ་མའི་དྲ་བ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་བདེ་བ་མཆོག་སྟེ་དམ་པ། དེ་འཛིན་པར་བྱེད་པས་སྔགས་འདི་ལ་བྱའོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། སྭཱ་ཧཱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལུགས་ལས་བཟློག་པའི་ཚུལ་ གྱིས་ཡི་གེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པའི་སྔགས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཨོཾ་ཤྲཱི་བཛྲ་ཧེ་ཧེ་རུ་རུ་ཀྃ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཕཊ། ཌཱ་ཀི་ནཱི་ཛཱ་ལ་སྃ་བ་རཾ་སྭཱ་ཧཱ། དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོའི་སྔགས་ནི་ཕཊ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧྲྃ་ཧྲྃ་ཨོཾ། ཨོཾ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཕཊ་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། ། ཡི་གེ་པྃ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ ལ། འདིའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། པྃ་གྱི་ཐོག་མར་ཡི་གེ་ཨོཾ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། ཨོཾ་གྱི་དང་པོར་ཧྃ་སྦྱར་བར་བྱའོ། མོཾ་གི་དང་པོར་ཧྲིཾ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། ཧྲིཾ་གི་དང་པོར་ཡི་གེ་ཧྲིཾ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། ཧཱུྃ་གི་དང་པོར་ཡི་གེ་ཧཱུྃ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། ཕཊ་ཀྱི་དང་པོར་ཡི་གེ་ཕཊ་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱར་བའི་ཚུལ་ལོ། །

Bhavyakīrti maintains that the "heart-crusher" is the extraction of the heart and the accomplishment of supreme mastery. From Oṃ to Hūṃ Hūṃ Phaṭ is easy to understand. This concludes the explanation of the seventh chapter. Regarding the passage from "Then, of one's own self" to "the Cakrasaṃvara," although it is the nature of the glorious Heruka, the mantra abides in all three wheels and is the nature of all ḍākinīs; this is the position of the venerable Koṅkanapa. Bhavyakīrti maintains that the "self" is the ḍākinī network in union with all the heroes, and that because it holds "bliss"—meaning supreme, sublime bliss—this mantra is so designated. The mantra of twenty-two syllables is taught in the reverse order, beginning with Svāhā: Oṃ śrī vajra he he ru ru kaṃ hūṃ hūṃ phaṭ ḍākinī jvalasambaram svāhā. Likewise, the heart mantras of the yogins should be understood as Phaṭ hūṃ hūṃ hrīṃ hrīṃ oṃ and Oṃ hūṃ hūṃ hūṃ hūṃ phaṭ. Regarding the passage beginning with "The syllable Paṃ," the meaning is as follows: the syllable Oṃ is to be joined at the beginning of Paṃ. The syllable Haṃ is to be joined at the beginning of Oṃ. The syllable Hrīṃ is to be joined at the beginning of Moṃ. The syllable Hrīṃ is to be joined at the beginning of Hrīṃ. The syllable Hūṃ is to be joined at the beginning of Hūṃ. The syllable Phaṭ is to be joined at the beginning of Phaṭ; this is the method of joining.

ཨོཾ་པྃ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་སྟེ་ལྟེ་ བར་རོ། ། ཨོཾ་ཧོཾ་ཡོཾ་ནི་ཡ་མ་ནི་སྟེ་སྙིང་གར་རོ། ། ཨོཾ་ཧྲིཾ་མོཾ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྨོངས་པར་བྱེད་མ་སྟེ་ཞལ་དུའོ། ། ཨོཾ་ཧྲིཾ་ཧྲིཾ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོད་བྱེད་མ་སྟེ་དབུ་ལའོ། ། ཨོཾ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ནི་སྐྲག་བྱེད་མ་སྟེ་སྤྱི་གཙུག་ཏུའོ། ། ཨོཾ་ཕཊ་ཕཊ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཏུམ་མོ་སྟེ་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་དུ་མཚོན་ཆ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཨོཾ་བཛྲ་བཻ་རོ་ཙ་ནཱི་ཡེ་ཧཱུཾ་ཧཱུྃ་ཕཊ་ཕཊ་སྭཱ་ཧཱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་ཉེ་བའི་སྙིང་པོའི་སྔགས་སོ། ། མཁའ་འགྲོ་མ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རིག་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་གི་བདག་ཉིད་སྟོན་ཏོ། ། ས་སྟེང་ན་ནི་རིན་ཆེན་བཞི། ། ཕྲེང་བའི་སྔགས་ནི་དམ་པ་ཡིན། ། མཁའ་འགྲོ་མ་ནི་རིག་པ་ཆེ། ། རིག་པའི་རྒྱལ་པོ་ཧེ་རུ་ཀ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། སའི་དཀྱིལ་འཁོར་ན་རང་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་དུ་སྔགས་སུ་བཤད་པ་དག་ལས་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་སྔགས་བཞི་སྟེ། གཙོ་བོ་དང་གཙོ་མོའི་སྙིང་པོ་དང་། ཉེ་བའི་སྙིང་པོ་དང་། གོ་ཆའི་སྙིང་པོའོ། ། རྒྱུད་ཐམས་ཅད་དུ་གཞན་རྨོངས་པར་བྱ་ བའི་ཕྱིར་བྱེད་པའི་ཚིག་འདོད་དགུར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ཡང་ན་རིན་ཆེན་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙོ་བོ་དང་། གཙོ་མོའི་སྙིང་པོ་དང་ཉེ་བའི་སྙིང་པོ་དག་གོ། ། ཡང་ན་ཚིག་གི་དོན་གཞན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྩ་བའི་སྔགས་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་བྱང་ཞིང་མཁས་ལ་ གསལ་ཞིང་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ།

Oṃ paṃ is Vajravārāhī, located at the navel. Oṃ hoṃ yoṃ is Yamāntakī, located at the heart. Oṃ hrīṃ moṃ is Mohanī, located at the mouth. Oṃ hrīṃ hrīṃ is Kṣobhaṇī, located at the head. Oṃ hūṃ hūṃ is Trāsanī, located at the crown of the head. Oṃ phaṭ phaṭ is Caṇḍālī; this is the meaning of being the weapon for all the limbs. Oṃ vajravairocanīye hūṃ hūṃ phaṭ phaṭ svāhā is the near-heart mantra of Vajravārāhī. The terms "ḍākinī" and "king of vidyās" indicate the nature of the mantra words. Regarding the verse: "On the surface of the earth, the four jewels / Are the supreme garland mantras. / The ḍākinī is the great vidyā, / The king of vidyās is Heruka." On the maṇḍala of the earth, among the mantras explained in the tantras of oneself and others, the "four jewels" are the four mantras: the heart mantra of the principal male and female deities, the near-heart mantra, and the armor mantra. In all tantras, these are taught according to one's wishes as the words that perform the act of deluding others. Alternatively, the "four jewels" refer to the heart and near-heart mantras of the principal male and female deities. Or, there is yet another meaning: since this is the context of the Blessed One’s root mantra itself, it is "pure, wise, clear, and powerful," and so forth.

རྣལ་འབྱོར་མས་བསྟན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པས་འདི་དག་ཉིད་ནི་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ། སྔགས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་རིན་པོ་ཆེར་གྱུར་བ་ནི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང་འདྲ་བར་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་སྟེར་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྔགས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན། རིག་པའི་རྒྱལ་པོའི་ལས་རྣམས་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེའི་མཐུ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རིག་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྲེང་བའི་སྔགས་ཀྱི་མིང་སྟེ། རྩ་བའི་སྔགས་ལ་ བྱའོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི་འདི་དག་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་རིན་པོ་ཆེ་ནི་རྣམ་པ་བཞིའོ། ། བཞི་པོ་དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། ཕྲེང་བའི་སྔགས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རིན་པོ་ཆེ་དང་པོ་ནི་དཔལ་འཁོར་ལོ་ སྡོམ་པར་བསྟན་པའི་རྩ་བའི་སྔགས་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་ཐམས་ཅད་དོ། ། རིན་པོ་ཆེ་གཉིས་པ་ནི། མཁའ་འགྲོ་མ་ཡི་རིག་པ་ཆེ། ། ཞེས་བྱ་བ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་སོ། ། རིན་པོ་ཆེ་གསུམ་པ་ནི་རིག་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཀེང་ རུས་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དཔའ་བོ་ཐམས་ཅད་དོ། ། རིན་པོ་ཆེ་བཞི་པ་ནི་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འདི་དག་ཉིད་གྲངས་མེད་པའི་རྩ་བར་གྱུར་པས་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་བཤད་དོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། ལེའུ་བརྒྱད་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། འཇིག་རྟེན་གསུམ་གང་ཅི་ཡོད་ རྣམས། ། ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་གིས་འགྲུབ་འགྱུར། ། ལས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པའོ། །

Because the yoginī performs all those [actions] taught, these very [mantras] are called "jewels." This is because the precious garland of mantras, like a wish-fulfilling gem, bestows the desired objects. Likewise, it should be applied that the garland of mantras of the Blessed One is also similar to that. For that very reason, the power of that [mantra] is taught by the passage beginning, "The activities of the king of knowledge," and so forth. "King of knowledge" is the name for the garland-mantra; it refers to the root mantra, according to the venerable Koṅkana. Bhavyakīrti, however, maintains that these are merely illustrative examples, for there are four kinds of jewels in the three worlds. What are those four? They are the "garland-mantra" and so forth. The first jewel refers to all the mantras, such as the root mantra taught in the Śrī Cakrasaṃvara. The second jewel is "the great knowledge of the ḍākinīs," which refers to the yoginīs such as the glorious Vajravārāhī. The third jewel is the "king of knowledge," which refers to all the heroes such as Mahākaṅkāla. The fourth jewel is the "glorious Heruka," and because these are the root of the innumerable [deities], they are explained as "jewels." This concludes the explanation of the eighth chapter. Whatever exists in the three worlds, All will be accomplished in an instant; It performs all activities.

ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་རྣམས་ལས་ཐམས་ཅད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། ། སྐྱེ་གནས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་ལྷ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། ཡང་ལྷ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་པ་ནི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཟློས་པའི་ཉེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བར་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་པར་ཟད་དོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི་ལྷ་དང་ཀླུ་དང་གནོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་ཤིན་ཏུ་མ་ རུངས་པ་ཡིན་ན་དེ་རྣམས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་གིས་འགྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གཉིས་ཀ་ཡང་བདག་ཉིད་ཆེ་བར་བསྟན་པའི་དོན་ཡིན་པས་ཀྱང་ལྷ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། སྤྲིན་རྣམས་འཐོར་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་གཟུང་བ་ནི་དང་པོའོ། ། གཉིས་པར་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་ཡང་དག་པར་འདུས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སྤྲིན་རྣམས་འཐོར་བར་བྱེད་པ་དང་། མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་དབང་དུ་བྱེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཆར་འབེབས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཟློག་པར་བྱེད་པ་སྟེ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ ནས་བཞེད་དོ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི་འདིའི་བཟླས་བརྗོད་འབུམ་མ་བྱས་པར་ཡང་འདི་དག་ཐམས་ཅད་བྱེད་པར་ནུས་པས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཁོ་ནར་གཟུང་བའི་རིགས་སོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་གདོང་དང་ཞེས་པ་ནི་གདོང་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་རྒྱལ་པོ་དང་འདྲ་བའོ། ། འགྲོ་བ་ནི་སོང་ བའོ། ། འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི་འགྲོ་བར་སྤྲོ་བ་སྟེ། །

This indicates that the mantras are of a universal nature. Regarding the phrase "all places of birth," although gods and so forth were already mentioned above, the fact that gods and so forth are mentioned again is not a fault of redundancy in all the tantras; rather, it is merely for the purpose of clarification—this is the position of the venerable Koṅkana. Bhavyakīrti maintains that since gods, nāgas, yakṣas, and so forth are extremely formidable compared to other sentient beings, the fact that these [mantras] can accomplish them in an instant is intended to demonstrate the greatness of both [the practitioner and the mantras]; thus, he asserts that gods and so forth are mentioned for that reason. Regarding the phrase "dispersing the clouds" and so on, the first [interpretation] is to be taken literally. The second meaning is as follows: at the stage of the perfect union of the vajra and the lotus, one disperses the clouds, brings the ḍākinīs under control, causes the rain of bodhicitta to fall, and repels or stops [it]—this is the position of the venerable Koṅkana. Bhavyakīrti maintains that since one is able to perform all these [actions] even without having completed one hundred thousand recitations of this [mantra], it is appropriate to take it in its literal sense alone. Regarding "the face of a garuḍa," it means a face resembling the king of the garuḍas. "Going" means having gone. "Causing to go forth" means the desire to go.

ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་གཤོག་པ་གཉིས་སྐྱོད་པར་བྱེད་པ་ལྟར་ཟླ་བ་འདུས་པ་བུད་མེད་རྣམས་དང་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའོ། ། མིའི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་གང་དེ་ལྟར་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དེ་རབ་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་ཞིང་འཇིག་རྟེན་གསུམ་དུ་ཐིག་ལེ་ འདྲ་ལ་ཐམས་ཅད་ལས་རྒྱལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དུར་ཁྲོད་ཀྱི་སོལ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདིར་མན་ངག་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་མན་ངག་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བ་རུ་རའི་ཤིང་གི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་ཡལ་ག། སྨེ་ཤ་ཅན་གྱི་སྟ་རེ་ལ་སོགས་པས་བཅད་ལ་མར་གྱི་ ངོའི་བཅུ་བཞི་ལ་མཚན་མོ་བསྲེགས་ཏེ། བོང་བུའི་གཅིན་གྱིས་བསད་ལ་སོལ་བ་དང་ཐལ་བ་བླངས་ཏེ། ལེགས་པར་བཞག་ནས་དེའི་རྗེས་ལ་སྔགས་གོང་མའི་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བྱས་ན་དེའི་འབྲས་བུ་མི་བཟློག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ། ཨ་ཏི་མུཀྟའི་ལྕུག་མ་ལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདིར་ མན་ངག་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་ཟླ་བ་གཟས་ཟིན་པའི་ཚེ་སྔགས་འབུམ་བཟླས་པའི་སྔགས་པས་ཨ་ཏི་མུཀྟའི་ཁང་སྟེངས་སུ་འདུག་ལ་སྲུང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ཏེ་བུ་མོ་གཙང་མས་བཀལ་བའི་སྲད་བུ་དམར་པོ་བྱས་ཏེ། ནུབ་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་ཡལ་ག་སྲད་བུ་དེས་དཀྲིས་ལ་ཕྱོགས་ གཅིག་ཏུ་སྔགས་པ་གཅེར་བུ་སྐྲ་གྲོལ་བས་ཟླ་བ་གཟས་ཟིན་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་བཏང་གི་བར་དུ་ཡལ་ག་དེ་ལ་ལག་པ་གཡོན་པས་བཟུང་ལ་སྔགས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བཟླས་པར་བྱའོ། ། དེའི་འོག་ཏུ་མཚོན་གྱིས་བཅད་ལ་ཇི་སྙེད་དུ་བཤད་པའི་ཆོ་ག་བྱའོ། ། རྩེ་མོ་དང་རྩ་བ་ཤེས་པར་ བྱས་ལ་གང་རྩེ་མོས་ནི་འོང་བར་འགྱུར་ལ་རྩ་བས་ནི་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། ། ལྷག་མ་ནི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་དོ།

Just as the two wings of a garuḍa are flapped, so too does one engage with women during the gathering of the moon. "The supreme among men" means that any man who engages in such conduct will become most excellent and will conquer all in the three worlds, like a tilaka drop. Regarding the phrase "on charcoal from a charnel ground," the oral instruction (upadeśa) is as follows: one should cut a branch belonging to the southern side of a beleric myrobalan (vibhītaka) tree with an axe or the like belonging to an outcaste. On the fourteenth day of the waning moon, one should burn it at night, extinguish it with donkey urine, and collect the charcoal and ash. Having set these aside properly, if one subsequently performs the ritual of the aforementioned mantra, its result will be irreversible. Regarding the phrase "on a branch of the atimukta," the oral instruction is as follows: at the time of a lunar eclipse, a mantra practitioner who has recited the mantra one hundred thousand times should sit on the roof of an atimukta house, perform the protective rites and so forth, and prepare a red thread spun by a pure maiden. One should wrap a branch belonging to the western side with that thread and face a certain direction. During the eclipse, the practitioner, naked and with hair loose, should hold that branch with the left hand and recite the mantra continuously from the start of the eclipse until its release. After that, one should cut it with a weapon and perform the ritual as extensively explained. One should distinguish the tip and the root; by the tip, [the result] will come, and by the root, it will be averted. The remainder is exactly as the meaning [indicates].

། དངོས་མི་འགྲུབ་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མི་འཐོབ་པའོ། ། བདེ་བ་དག་མི་འཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་ འདས་པའི་བདེ་བ་མི་འཐོབ་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྟོགས་པར་མ་གྱུར་པའི་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྩ་བ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལན་འགའ་བདེ་བ་ཡོད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བདེ་ བ་རྣམས་དུག་དང་བཅས་པའི་ཁ་ཟས་ལྟར་ཕྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་། བློ་དམན་པ་རྣམས་ལ་ནི་མི་བདེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ། འདོད་པའི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདོད་པ་ནི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའོ། ། དེ་ནི་སྤྱད་པར་བྱ་བ་སྟེ། གང་ཉིན་མཚན་ དུ་བག་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་འདོད་པའི་སྤྱོད་པའོ། ། དེ་ལ་ནི་རྩ་བའི་སྔགས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། ཡུལ་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ལ་སྡང་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཡང་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་ ལས། ། འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ལ། ། ཅི་འདོད་པར་ནི་བརྟེན་བཞིན་དུ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། ལེའུ་དགུ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། ཧཱུྃ་གཅིག་པུ་ལས་བྱུང་བའི་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་གནས་སྐབས་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ། ། བཟླས་པའི་ གནས་སྐབས་སུ་འཁོར་ལོ་གསུམ་ཆར་རང་གི་ལུས་ལ་བསྡུས་ལ། གོ་ཆས་གོ་བསྐོན་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའོ། །

"Accomplishments will not be achieved" means that unsurpassed, perfectly complete awakening will not be attained. "Bliss will not be attained" means that neither worldly nor transcendent bliss will be attained. Because beings such as gods who have not realized bodhicitta are rooted in suffering, even if they occasionally experience happiness, it turns into suffering itself. The pleasures of enjoying objects and the like are like food mixed with poison; they result in the attainment of suffering later on, and for those of inferior intellect, they become nothing but discomfort. Regarding the phrase "conduct of desire," "desire" refers to the enjoyment of all objects. That which is to be practiced—conducting oneself in a heedless manner day and night—is "the conduct of desire." The meaning is that these root mantras and so forth grant all accomplishments to those who do not harbor aversion toward the enjoyment of objects, but not to others. As it is said in the Glorious Guhyasamāja: "While relying upon all the enjoyments of desire, just as one desires," and so forth. This is the explanation of the ninth chapter. The stage of the three wheels arising from the single syllable Hūṃ is the nirmāṇakāya. During the stage of recitation, the three wheels are withdrawn into one's own body, and being armored with the armor is the saṃbhogakāya.

དེའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་སྤྲོ་ཞིང་བསྡུ་བའི་གནས་སྐབས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་གསུང་ངོ་། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི་ཀུན་ དུ་དགའ་བའི་གནས་སྐབས་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ། ། མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་གནས་སྐབས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའོ། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་གནས་སྐབས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྤྲུལ་པ། ། ཡང་དག་འཐོབ་ པར་གདོན་མི་ཟ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། བདག་ཉིད་ཤྲཱི་ཧེ་རུ་ཀར་ནི། ། འགྲུབ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་ནི་སྐུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀར་བདག་ཉིད་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ལེའུ་བཅུ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། ཡུན་རིང་པོར་ མིག་མི་འཛུམས་པ་དང་། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫས་མྱུར་དུ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལ་ལ་ཟེར་རོ། ། གཞན་དག་ནི་མིག་ཡུན་རིང་བར་བགྲད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། ཡང་ཁ་ཅིག་ནི་མྱུར་དུ་འཛུམ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། ། རོ་ཙ་ན་བླང་བ་ནི་འདིའི་རོ་ཙ་ན་བླངས་པ་ཙམ་ གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་མུ་སྟེགས་པའི་བཤད་པ་ཡིན་གྱི། རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་དུ་བསྟན་པར་འོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་དུ་གོ་ཀུ་ད་ཧ་ན་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བཟའ་བར་བཤད་པ་དེ་ཡང་མུ་སྟེགས་པའི་རིགས་ ཡིན་པར་འགྱུར་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་རྣམས་རང་ཉིད་ཤི་བའི་བླངས་པས་མུ་སྟེགས་པ་ལྟར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།

Immediately following that, the master Koṅkana stated that the stage of the emanation and reabsorption of the vowels and consonants is the dharmakāya. Bhavyakīrti, however, maintains that the stage of ānanda (joy) is the nirmāṇakāya, the stage of paramānanda (supreme joy) is the saṃbhogakāya, and the stage of sahajānanda (innate joy) is the dharmakāya. The statement, "One will undoubtedly attain the dharmakāya, saṃbhogakāya, and nirmāṇakāya," explains the greatness of the nature of bodhicitta. Regarding the phrase "one will be accomplished as the glorious Heruka," the meaning is that one becomes the glorious Heruka, who is the embodiment of the three kāyas. This concludes the explanation of the tenth chapter. Regarding the phrase "not blinking for a long time," some say this means the substance will not be produced quickly. Others say it means the eyes are kept wide open for a long duration. Still others say it means one blinks rapidly. The remainder is easy to understand. As for the taking of rocanā, if one were to say, "It is not by merely taking this rocanā [that one attains the goal]; this is an explanation of the non-Buddhists (tīrthika) and is not suitable to be taught in the Yoginī Tantras," [we reply:] In all the Yoga Tantras, such as the glorious Guhyasamāja, the consumption of medicines such as goka, daha, and na is explained. If those were also to be considered of the non-Buddhist class, that would not be the case. If one were to argue, "They do not become like the non-Buddhists because they take [the substances] from those who have died of their own accord," [we reply:] ...

དེ་ལྟ་ན་ནི་རང་ཉིད་ཤི་བའི་སྐྱེ་བ་བདུན་པའི་རོ་ཙ་ན་བླང་བར་བཤད་དོ་ཞེས་པ་འདི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་དང་། རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་འདི་དག་གི་དབྱེ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། གང་གིས་ རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ནི་བདུད་ཀྱིས་བཤད་པ་ཡིན་པར་ཁོ་བོས་མ་རྟོགས་སོ། ། དེ་ཡང་། གཉིས་ཀ་ཉེས་པ་མཉམ་གྱུར་དང་། ། དོན་གྱི་ཉེས་པའང་མཉམ་གྱུར་པ། ། དེ་ལྟ་བུ་ཡི་དོན་དཔྱད་པས། ། གཅིག་ཏུ་དཔྱད་དུ་ རུང་མ་ཡིན། ། ཞེས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། ། ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། ལྕགས་གསུམ་གྱིས་དཀྲིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསེར་དང་དངུལ་དང་ཟངས་ཀྱིས་སོ། ། དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་ཞལ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེར་བཅུག་པའོ། ། རོའི་ཁ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལ་ལ་འདོད་དོ། ། གཞན་ དག་ནི་པདྨར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། མིའི་ཀ་པཱ་ལ་བླངས་ལ་སྔགས་པས་སྔོན་དུ་བསྙེན་པ་བྱས་ཤིང་རྡོ་རྗེ་དྲག་པོའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པས། ཧཱུྃ་ཙམ་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་སྣ་ཁུང་གཡས་པ་ནས་ཁཎྜ་རོ་ཧཱ་ཕྱག་ན་མཚོན་ཆ་བསྣམས་པ་ཕྱུང་ལ། དེས་གང་གི་མིང་ནས་སྨོས་ཏེ་གནས་སྔར་ རྩ་ཕུག་ལ་དེའི་ཁྲག་གི་རྒྱུན་གྱིས་ཐོད་པ་ཡོངས་སུ་གང་བར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཡང་འདི་ཉིད་སྣ་ཁུང་གཡོན་པ་ནས་སྡིགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཞི་ཞིང་འཇམ་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གང་བར་བསྒོམས་ན་སོས་པར་འགྱུར་རོ། ། ལེའུ་བཅུ་ གཉིས་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། དབང་པོ་གང་དང་གང་ལམ་གྱུར། ། དེ་དང་དེ་ཡི་ངོ་བོར་བྱ། ། མཆོག་ཏུ་མཉམ་གཞག་སྦྱོར་བ་ཡིས། །

If that is the case, then regarding the statement that one should take the rocanā (gallstone) from the corpse of one who has died a seventh birth, what distinction is there between these Yoga Tantras and Yoginī Tantras? I do not perceive any basis for the claim that the Yoga Tantras were spoken by the Tathāgatas, while the Yoginī Tantras were explained by Māra. Furthermore, as it has been said: "When both are equal in fault, and the fault of the meaning is also equal, by analyzing such a meaning, it is not appropriate to analyze them as one [or the other]." This concludes the explanation of the eleventh chapter. Regarding the phrase "wrapped with the three metals," this refers to gold, silver, and copper. Regarding the phrase "into the mouth of Śrī Heruka," some assert this means into the mouth of the corpse. Others say it is into the lotus. The practitioner should take a human skull-cup (kapāla) and, having first performed the preliminary service (sevā), while endowed with the application of the fierce Vajra, should utter merely the syllable HŪṂ. From his own right nostril, he should emanate Khaṇḍarohā holding a weapon. Mentally reciting the name of the target, he should pierce the channels at the [target's] location and meditate that the skull-cup is completely filled with a stream of their blood. Then, if he emanates that very same [deity] from his left nostril in a peaceful and gentle form and meditates that the [target] is completely filled, they will be restored to health. This concludes the explanation of the twelfth chapter. "Whichever sense faculty becomes the path, one should make it into that very essence. Through the application of supreme meditative equipoise..."

ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་རང་བཞིན་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་དང་གང་ཞེས་བྱ་བའི་ཟློས་པར་སྨོས་པས་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ ཁམས་མ་ལུས་པར་བཤད་པའོ། ། དབང་པོའི་ལམ་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བཤིག་པ་སྟེ། གང་དང་གང་རྟོགས་པ་དེ་དང་དེའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་དུའོ། ། དེ་འདི་ལྟ་བུ་ནི། ། ངོ་བོ་ཉིད་དམ་རང་བཞིན་དུ། ། མཆོག་ཏུ་མཉམ་ གཞག་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྦྱོར་བས་སོ། ། ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་རང་བཞིན་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོར་བལྟ་བར་བྱ་བ་སྟེ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་ཁམས་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་སེམས་ཙམ་མོ་ཞེས་ གསུངས་པས་སྣ་ཚོགས་པ་སེམས་ཙམ་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདིས་ནི་འདི་སྐད་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཁ་ཟས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་དོ། ། དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཉིས་ སུ་མེད་པ་དང་ཁ་ཟས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཁྭ་དང་འུག་པ་དང་། ཆུ་སྐྱར་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་ངུ་འབོད་ལ་སོགས་པའི་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ལ། གང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཉིས་སུ་མེད་པ་དེ་ནི་ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། ལེའུ་ བཅུ་གསུམ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། འདིར་བོང་བུའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་མན་ངག་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དབང་བསྐུར་བའི་དོན་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཕྱི་རོལ་ར་བ་ཟླུམ་པོར་བསྐོར་བ་དེ་ལྟར་བླང་བར་བྱའོ། །

Regarding the statement, "All become the nature of the Buddha": the repetition of the phrase "whatever and whatever" refers to the entirety of the world-realms without exception. "Becoming the path of the senses" means being analyzed by the insight of direct perception and inference. "Whatever is realized, that is its essence" means its very nature. This is as follows: "By means of the application of supreme meditative equipoise, in terms of essence or nature." This refers to the application of method and insight. "All become the nature of the Buddha" means that everything should be viewed as the essence of the Buddha. As it is said, "O Sons of the Victorious One, these three realms are mind-only," because the manifold variety abides as mind-only. This teaches the following: the Lord of Yogis is of two types: non-duality through wisdom and non-duality through food. Regarding those, those who lack non-duality through wisdom and non-duality through food will experience the sufferings of the hells, such as Raurava, like the crow, the owl, and the heron. However, those who possess non-duality through wisdom will become lords of the ten stages. This is the explanation of the thirteenth chapter. Here, the pith instruction for the donkey yoga is as follows: for the purpose of the empowerment exactly as it is, one should take the circular enclosure outside the maṇḍala.

དེ་ལ་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་པའི་ལྟེ་བའི་དབུས་ སུ་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཡི་གེ་ཧཱུྃ་དང་། ཕྱོགས་ཀྱི་འདབ་མ་བཞི་ལ་སྙིང་པོ་དང་། ཉེ་བའི་སྙིང་པོ་གཉིས་ཀ་དང་། མཚམས་ཀྱི་འདབ་མ་བཞི་ལ་ཐོད་པ་ཁྲག་གིས་ཡོངས་སུ་གང་བ་དང་། རྩིབས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ལ་ཁཎྜ་ཀ་པཱ་ལི་ལ་སོགས་པ་སྔགས་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ དང་། རྩ་བའི་ཐིག་གི་ནང་དུ་ཁྭ་གདོང་མ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་སྔགས་དང་། རྩ་བའི་ཐིག་གི་སྟེང་སྒོ་བཞིའི་ནང་དུ་གནོད་མཛེས་ཀྱི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་བཞི་པོ་གོ་རིམ་བཞིན་བྱ་བ་དང་། ར་བ་གཉིས་པ་ལ་རྩ་བའི་སྔགས་དང་། ར་བའི་ཕྱི་རོལ་དང་། སྒོའི་སྟེང་དང་སྒོ་ཁྱུད་ཀྱི་ མཚམས་བརྒྱད་དུ་གོ་ཆའི་སྔགས་གཉིས་དང་། ར་བ་ཟླུམ་པོ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡབ་ཡུམ་གྱི་རྩ་བའི་སྔགས་དང་། དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་འོད་ཟེར་ལྟ་བུ་པུ་ལཱི་ར་མ་ལ་ཡ་ལ་སོགས་པ་གོ་ཆ་ཆེན་པོའི་ས་བོན་གྱིས་བསྐོར་ལ། འཁོར་ལོ་དེའི་དབུས་སུ་འབྲས་ཕྱེ་ལས་བྱས་པའི་བོང་བུའི་ གཟུགས་བརྙན་བྱས་ལ་བཞག་སྟེ། ཏིལ་མར་དང་རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱི་ཁུ་བས་བྱུགས་ལ་ཁ་ནས་ཁྲག་འཛག་པའི་བོང་བུའི་སྦྱོར་བ་རྒྱུད་ལས་བཤད་པའི་རིམ་གྱིས་དམིགས་ལ་མཚམས་བཞིར་མར་མེ་སྦར་ཏེ། འདི་ལས་བཤད་པའི་མངོན་པར་འདོད་པའི་སྔགས་ཀྱིས་སྔོན་དུ་ བསྙེན་པ་བྱས་ནས་སྔགས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཟློས་ཤིང་གཟུགས་བརྙན་ལ་བལྟས་ན་དེར་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། འདིའི་མན་ངག་གོ། ། དེ་ཡི་གཏོར་མའི་རིམ་པ་བྱས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟའ་བར་བྱས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ལེའུ་བཅུ་བཞི་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། སུ་ལའང་ ཅུང་ཟད་ཡིད་མི་བརྟན། །

In that regard, in the center of the hub of an eight-petaled lotus, there is the syllable HŪṂ, which is the complete transformation of the vowels and consonants. On the four petals of the cardinal directions are both the heart mantra and the near-heart mantra. On the four petals of the intermediate directions are skull cups completely filled with blood. On the twenty-four spokes are the forty-eight mantras, such as Khaṇḍakapālin and so forth. Inside the root lines are the mantras of the eight [goddesses] beginning with Kākāsyā. Above the root lines, within the four gates, the four words of the mantra of Ucchuṣma are to be placed in their proper order. On the second enclosure is the root mantra. Outside the enclosure, above the gates, and at the eight junctions of the gate-arches are the two armor mantras. On the circular enclosure is the root mantra of the Blessed Father and Mother. Outside of that, it is surrounded by the seed syllables of the great armor, such as Pullīramalaya and so forth, which are like rays of light. In the center of that wheel, one should place an image of a donkey made from rice flour. Having smeared it with sesame oil and lac juice, one should visualize the ritual of the donkey dripping blood from its mouth according to the sequence explained in the Tantra. Having lit lamps in the four intermediate directions and performed the preliminary service with the mantra of one's desired aim as explained here, if one recites the mantra continuously while looking at the image, it will appear there; this is the pith instruction. "Having performed the sequence of the torma" means "having consumed it." This is the explanation of the fourteenth chapter. Not even to anyone should one place the slightest lack of trust.

ཡིད་བརྟན་ལས་ནི་བཟའ་མི་བྱ། ། ཀུན་ལའང་ཡིད་ནི་མི་རྟོན་པ། ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་བསྔགས་པ་ཡིན། ། ཞེས་བཤད་པས་རྣལ་འབྱོར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལ་བརྡས་གནས་པར་བྱའོ། ། གྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ ཀྱི་བརྡ་གསུངས་པ་ཌཱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཌཱ་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེས་པར་བཤད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། ལཱ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལཱ་མའི་རིགས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ལ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། བྱིན་པ་གཉིས་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཁྱེད་དང་ལྷན་ཅིག་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བར་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། ལེའུ་བཅོ་ལྔ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱི་གཞན་གྱི་དམ་ཚིག་དང་། རང་གི་དམ་ཚིག་གི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ པ་ཡིན་ཏེ། གུས་དང་མ་གུས་ལ་རབ་སྦྱིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་དམ་ཚིག་དང་། གཞན་གྱི་དམ་ཚིག་ཅི་འདོད་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པའོ། ། དོན་དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དམ་ཚིག་སྟེ། གཞན་ནི་འདིར་མཆོག་ཅེས་བྱ་བར་དྲང་ངོ་། ། དེ་ཉིད་ ཀྱིས་ནི་འདིར་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྟེ་ཡིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ། ། གུས་དང་མ་གུས་ལ་རབ་སྦྱིན། ། ཞེས་བྱ་བས་དོན་དེ་ཉིད་བྱེད་པའི་ཚིག་བཞི་པས་གསལ་བར་བྱའོ། ། རིགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལས་བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་ཞུགས་པའོ། ། དཔའ་བོ་དག་པའི་ རྗེས་སུ་འགྲོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་རིགས་པས་བྱུང་བའོ། །

"One should not place trust in actions; not trusting in anything at all is praised by all the Buddhas." Because it is said thus, all yogis should abide by means of symbols for all conventional activities. Regarding the symbols spoken by the accomplished yoginīs, such as "Ḍā" and so forth: "Ḍā is explained as a man," and so on, which is to be taken literally. "Lāmā" means she has arisen from the Lāmā family; one should understand all [terms] in this way. "The two calves" is intended to mean, "I desire to be in perfect union with you." This is the explanation of the fifteenth chapter. Regarding the explanation of the characteristics of the yoginīs—their own samayas and the samayas of others of the goddesses—it is said, "Then again," and so forth. "Bestowing [it] upon the respectful and the disrespectful" means engaging in the examination of one's own samayas and the samayas of others as desired. To clarify that very point, it is said, "The samaya of others"; here, "others" should be understood as "supreme." By that very [term], it is "pleasing," meaning it is in accordance with the mind. "Bestowing [it] upon the respectful and the disrespectful" clarifies that very point through the fourth line of the verse. "Arisen from the lineage of the family" means having entered the teaching of the Sugata. "Follow the pure heroes" means having arisen through the principle of the glorious Heruka.

དཔའ་བོའི་བློ་ནི་སུ་ར་བཻ་རཱི་དང་འཁྱུད་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་རིགས་ལས་བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་རིགས་ལས་བྱུང་བའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་རིགས་རྗེས་འགྲོ་ཞིང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ ཀྱི་རིགས་ལས་བྱུང་བའོ། ། རིགས་ཀྱི་རིག་པའི་ཡི་གེ་ཡང་། ། ཁ་དོག་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཏེ་སྒྲུབ་པའི་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷ་མོ་གྲོགས་སུ་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་ནི་ཡི་གེ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་ཡིན་ཏེ། མི་འཇིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་དག། ཁ་ དོག་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་དོག་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། རང་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁ་དོག་དྲུག་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གོ་སླ་བ་ཡིན་ནོ། ། ལེའུ་བཅུ་དྲུག་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། དེ་ནས་རྙེད་དཀའི་རྣལ་འབྱོར་མ། ། དེ་བཞིན་ མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་ཀྱི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་དང་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་ནི་རྙེད་པར་དཀའ་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ལྷ་ཆེན་པོ་དང་ཁྱབ་འཇུག་ལ་སོགས་པས་བསྐལ་པ་དུ་མར་བསྒྲུབས་སུ་ཟིན་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པའོ། ། བདུད་རྩི་ལྔ་རྣམས་ཡང་དག་ འབྱུང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་རྩི་ལྔ་གོམས་པས་རྙེད་པར་སླ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། ཡ་མི་ནི་ལ་སོགས་པ་བདུན་དང་། གཟུགས་ཅན་མ་ལ་སོགས་པ་བདུན་གྱི་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་ངེས་པར་བསྟན་པ་དང་ཁྱད་པར་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ ཏེ། གང་ཞིག་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་སྒྲུབ་པ་པོའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་འགྱུར་བའོ། །

The mind of the hero is embraced by Suravairī. "Arising from the vajra family" means arising from the family of Vajravārāhī. "Following the Tathāgata family" means arising from the family of Vairocana. "The syllables of the knowledge of the family also become six colors" means that the "knowledge of the family"—referring to the goddess who has become a companion—is designated as the syllable itself, because its nature is fearlessness. "They become six colors" means that they become six types of colors. The phrase "one's own mudrā" and so forth describes the characteristics of the six colors; it is easy to understand. This is the explanation of the sixteenth chapter. Then, "the yoginīs who are difficult to find, as well as the ḍākinīs" means that the yoginīs and ḍākinīs are difficult to find, because even if the great gods, Viṣṇu, and others were to practice for many eons, they would not achieve them. "The five nectars truly arise" means that through familiarity with the five nectars, they will become easy to find; this is the intended meaning. The seven, such as Yamī and so forth, and the seven, such as Rūpiṇī and so forth, are the definitive signs of the characteristics of the body and so on, and they are explained in detail; by merely knowing them, the practitioner’s goal will be accomplished.

འདི་དག་གི་རིགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཐོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ནི་རེ་རེ་ཞིང་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ཉིད་དོ། ། རྡོ་རྗེ་སྡིགས་མཛུབ་ནི་སྐྲག་བྱེད་མའོ། ། ལེའུ་བཅུ་བདུན་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། དམར་ཞིང་སེར་ བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམར་བ་ཡང་ཡིན་ལ་སེར་བ་ཡང་ཡིན་པའོ། ། ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། ། པདྨའི་གར་དབང་རིགས་བྱུང་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་རིགས་ལས་བྱུང་བའོ། ། ལུས་ནི་སྔོ་བསངས་སྐྱ་བ་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོག་སྔོ་བསངས་ལ་མདངས་དཀར་བ་ནི་མི་ བསྐྱོད་པའི་རིགས་ཅན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཤིས་པར་བྱའོ། ། ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། ལག་པ་གཉིས་ཐལ་མོ་ཁོང་སྟོང་དུ་སྦྱར་ལ་མཐེ་བོང་གཉིས་བཀུག་སྟེ། སོར་མོ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་ཅུང་ཟད་བཀུག་ནས་མཛུབ་མོ་གཉིས་རྩེ་མོ་སྦྱར་ བ་ནི་པདྨའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། ལག་པ་གཅིག་བརྐྱང་ལ། ། དེའི་སྟེང་དུ་ལག་པ་ཅིག་ཤོས་བཞག་སྟེ་རུས་སྦལ་ལྟར་བརྐྱང་བ་ནི་རུས་སྦལ་གྱི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། དཔུང་པ་གཡོན་པ་བསྐུམ་ལ་ཆོས་གོས་ཀྱི་མཐའ་མ་ནས་འཛིན་པའི་ཚུལ་དུ་ལག་པ་གཉིས་འཇོག་པ་ནི་ཨེ་ན་ཡའི་པགས་པའི་གཡང་གཞི་ཞེས་བྱ་བའི་ ཕྱག་རྒྱའོ། ། དཔུང་པ་གཡོན་པ་བརྐྱང་སྟེ་སྤྱི་བླུགས་འཛིན་པའི་ཚུལ་དུ་འཇོག་པ་ནི་སྤྱི་བླུགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། མཐེ་བོས་མཐེའུ་ཆུང་མནན་ལ་སོར་མོ་ལྷག་མ་རྣམས་གྱེན་དུ་བརྐྱང་བ་ནི་མདུང་རྩེ་གསུམ་པའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། མཐེ་བོས་སོར་མོ་ཐམས་ཅད་མནན་ལ་མཛུབ་མོ་བརྐྱང་ བ་ནི་མདུང་ཐུང་གི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། དྲིལ་བུ་འཛིན་པའི་ཚུལ་དུ་འཇོག་པ་ནི་དྲིལ་བུའི་ཕྱག་རྒྱའོ། །

The five mudrās of these families, such as the skull-cup and so forth, are each to be used as one desires. The vajra-frightening gesture is that of Bhīṣaṇī. This is the explanation of the seventeenth chapter. "Reddish-yellow" means that which is both red and yellow. The remainder is easy to understand. "Born of the family of Padmanarteśvara" means born from the family of Amitābha. "The body is dark blue and pale" means a complexion that is dark blue with a pale luster; this refers to the family of Akṣobhya, and in the same way, it should be understood for all [others]. This is the explanation of the eighteenth chapter. Joining both hands with the palms hollowed and the two thumbs bent, and slightly bending the other fingers so that the tips of the two index fingers touch, is the lotus mudrā. Extending one hand and placing the other hand upon it, stretching it out like a tortoise, is the tortoise mudrā. Bending the left arm and placing both hands in the manner of grasping the hem of a dharma robe is the mudrā called the "eneya-skin antelope hide." Extending the left arm and placing it in the manner of holding a water-pot is the water-pot mudrā. Pressing the little finger with the thumb and extending the remaining fingers upward is the trident mudrā. Pressing all the fingers with the thumb and extending the index finger is the short spear mudrā. Placing the hands in the manner of holding a bell is the bell mudrā.

ལག་པ་གཉིས་ཐལ་མོ་ཁོང་སྟོང་དུ་སྦྱར་ལ་མཐེ་བོང་གཉིས་མཛུབ་མོ་གཉིས་དང་གུང་མོ་གཉིས་ཟུང་དུ་བརྐྱང་ལ་མིག་གཉིས་དོར་ཏེ། ཁར་ལག་པ་གཉིས་འཇོག་པ་ནི་ཁའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། གུང་མོ་དང་སྲིན་ལག་དང་མཐེའུ་ཆུང་དུང་གི་ཚུལ་དུ་བཀུག་ལ་མཛུབ་མོ་དང་མཐེ་བོང་བརྐྱང་བ་ནི་དུང་གི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། ལག་པ་གཉིས་ཀྱིས་གདེངས་ཀའི་ཚུལ་དུ་བྱས་པ་ནི་ཀླུའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། ལེའུ་བཅུ་དགུ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། ད་ནི་ཡན་ལག་གི་བརྡ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་ནམ་མཁའ་ལྡིང་སྟོན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཤོག་པ་ལྟ་བུར་ཟླུམ་པོར་བྱས་ལ་ལག་པ་གཉིས་བཏེག་སྟེ་སྐྱོབ་ཅིང་གཡོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་ཚིག་ཅན་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏོ། ། ལེའུ་ཉི་ཤུ་པའི་བཤད་ པའོ། ། ། ། ལག་པས་ཆུ་བོའི་ཚུལ་དུ་སྟོན་པ་ནི་ཆུ་བོའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། ལག་པ་གཉིས་འདར་བ་དང་བཅས་པས་རླབས་གཡོ་བ་ལྟར་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ནི་རྒྱ་མཚོའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། ལེའུ་ཉི་ཤུ་གཅིག་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། གུང་མོ་དང་སྲིན་ལག་དང་མཐེའུ་ཆུང་བརྐྱང་ལ་མཐེ་བོ་དང་ མཛུབ་མོ་བསྐུམ་སྟེ་རྩེ་སྦྱར་བའི་ཚུལ་དུ་བཞག་པ་ནི་མིག་གི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། པ་ཏི་ས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕྲལ་བའི་སྟེང་དུ་པ་ཏི་ས་ལྟ་བུའོ། ། མདུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐེའུ་ཆུང་མཐེ་བོས་མནན་ལ་སོར་མོ་ལྷག་མ་གསུམ་མདུང་རྩེ་ལྟ་བུར་བསྟན་པའོ། ། མཚམས་ནི་མགོའི་དབུས་ཀྱི་ཆའོ། ། གསང་བ་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མའོ། ། ལེའུ་ཉི་ཤུ་གཉིས་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། དམ་ཚིག་ཅན་གང་རྗེས་ཆགས་པ། །

Join the two palms hollowed together, extend the two thumbs, the two index fingers, and the two middle fingers in pairs, and cast the eyes; placing the two hands at the mouth is the mudrā of the mouth. Curl the middle, ring, and little fingers in the shape of a conch, and extend the index fingers and thumbs; this is the mudrā of the conch. Forming the shape of a hood with both hands is the mudrā of the nāgas. This concludes the explanation of the nineteenth chapter. Now, in order to demonstrate the symbolic gestures of the limbs, the passage beginning with "Then" is spoken. Regarding "showing the garuḍa": it means to form a circle like wings, lift both hands, and gesture as if protecting and fanning. "Maṇḍala" refers to the assembly of those possessing the samaya. This concludes the explanation of the twentieth chapter. Showing the manner of a river with the hands is the mudrā of the river. Showing the movement of waves with both hands trembling is the mudrā of the ocean. This concludes the explanation of the twenty-first chapter. Extending the middle, ring, and little fingers, and drawing back the thumbs and index fingers so that their tips meet is the mudrā of the eyes. "Paṭisa" refers to something like a paṭisa (a head ornament) upon the forehead. "Spear" refers to pressing the little finger with the thumb and showing the remaining three fingers like the point of a spear. "Boundary" refers to the central part of the head. "Guhyaka" refers to the yoginīs. This concludes the explanation of the twenty-second chapter. "Whosoever possesses the samaya and is full of passion..."

ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པ་པོ་གང་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྩེ་བའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་ན་དཔའ་བོ་དེའི་ས་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་སའི་དཀྱིལ་ འཁོར་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པའི་ས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་གྱི། སྐལ་བ་དམན་པ་གཞན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། གཞིར་ནི་ས་གཞི་བྱས་ནས་སུ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཡི་སྡོམ་པ་མཆོག། ཅེས་བྱ་བ་ལ་ས་གཞི་ནི་དམ་ཚིག་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་སྟེ། དེ་གཞིར་བྱས་ནས་རྣལ་འབྱོར་ མའི་སྡོམ་པ་ཞེས་པ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྦྱོར་བ་བྱའོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་རྣམ་པར་བདེ་མཆོག་མཆོད་པར་བྱའོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། རྒྱལ་མཚན་མདུང་འདྲར་རྟག་ཏུ་འབྱུང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་མཚན་ནི་མཚན་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི་རྒྱལ་མཚན་ནི་མདུང་ལ་སོགས་པ་ལ་བསྐྱོན་པའི་མི་རོའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དེ། མདུང་གང་ཡིན་པ་དེ་ཞེས་སྦྱར་རོ། ། དེ་གསལ་མེ་ལོང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ལོང་ལ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བལྟ་བ་ན་དེའི་ མདུང་དང་རྒྱལ་མཚན་སྐྱེ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི་རྒྱལ་མཚན་དང་མདུང་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། དེ་ཡང་། མཚན་ཉིད་འདི་དག་དང་ལྡན་པ། ། ། དེ་ནི་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་ཀྱི། ། མཆོག་ཡིན་པར་ནི་ཤེས་པར་བྱ། ། ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པའོ། ། ལེའུ་ཉི་ཤུ་གསུམ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། ལག་པ་གོས་ཀྱི་མཐའ་ནས་བཟུང་སྟེ་སྟོན་པ་ནི་པྲོ་ཏང་གིའོ། །

Regarding this, if a practitioner comes under the influence of an external yoginī who is affectionate toward all things, that hero will enjoy the entire mandala of the earth, the ground of that hero, without exception; it is not for others of inferior fortune. Regarding the line, "Having made the ground the foundation, the supreme vow of the yoginī," the master Koṅkana maintains that "ground" refers to the yoginī who possesses the samaya, and having made her the foundation, one should perform the yoga of Mahāmudrā, which is the "vow of the yoginī." Bhavyakīrti, however, maintains that it means one should worship Cakrasaṃvara in the form of supreme joy. Regarding the line, "The banner and spear always appear," the master Koṅkana maintains that "banner" refers to a sign. Bhavyakīrti maintains that "banner" refers to a specific human corpse mounted upon a spear or the like, and this should be connected with the phrase "whatever the spear may be." Regarding the line, "That is the clear mirror," the master Koṅkana maintains that if one gazes continuously into a mirror, one should understand that the spear and banner arise therein. Bhavyakīrti maintains that by the characteristics of the banner, spear, and so forth, one should understand them to be the ḍākinīs. As it is said: "Those who possess these characteristics should be known as the supreme among the ḍākinīs." This concludes the explanation of the twenty-third chapter. Holding the edge of the garment with the hand and showing it is the prōtaṅgi.

གོས་ཀྱི་མཐའ་རབ་ཏུ་བསྐྱོད་པར་སྟོན་པ་ནི་པྲ་ཏི་པྲོ་ཏང་གིའོ། ། ལེའུ་ཉི་ཤུ་བཞི་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། ལེའུ་ལྔ་པ་དང་། ལེའུ་བདུན་པ་དང་། བཏུས་པའི་རྩ་བའི་སྔགས། ཨོཾ་ན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལེའུ་འདིར་གསལ་བར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། ། ལེའུ་ཉི་ཤུ་ལྔ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། རིམ་དང་རིམ་ལས་བཟློག་པ་ཡི། ། ཕོ་ ཉ་རྣམས་ནི་ཡང་དག་གནས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བརྩོན་ཆེན་མ་ལ་སོགས་པ་གོ་རིམ་བཟློག་པས་བསྟན་པ་དེ་རྣམས་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན། འོག་དང་སྟེང་གྲུབ་རྟག་ཏུ་སྟེར། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འོག་ཏུ་གནས་པ་རྣམས་སྟེང་དུ་ རྣམ་པར་བཀོད་ན་དེའི་ཚེ་དངོས་གྲུབ་སྟེར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཕོ་ཉ་དེ་དོན་ཀུན་གྲུབ་སྟེར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕོ་ཉ་མོ་དེ་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པས་ཀྱང་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་སྟེར་བར་འགྱུར་ན། བསྒྲུབས་པས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་པའོ། ། ཙུམྦ་ན་དང་རྟག་ པར་འཁྱུད། ། རྣལ་འབྱོར་གནས་ནི་ཁྱད་པར་ཉིད། ། ཇི་སྲིད་རྣལ་འབྱོར་ཚོགས་རྣམས་ནི། ། ཐམས་ཅད་དངོས་གྲུབ་བྱེད་པར་བཤད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ་འདིར་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གནས་དང་ཉེ་བའི་གནས་ལ་སོགས་པར་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་དངོས་གྲུབ་སྟེར་བར་ འགྱུར་བ་སྟེ། ཙུམྦ་ན་དང་འཁྱུད་པ་དག་ནི་འདོད་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས་བཤད་པའི་རིམ་པས་བསྟན་ན་དེ་ལ་ཕོ་ཉ་མོ་རྣམས་དངོས་གྲུབ་སྟེར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། བདེན་པ་ཅན་ནི་ཀུན་ལ་སྦྱིན། །

The demonstration of moving the hem of the garment is the Pratiprotanga. This is the explanation of the twenty-fourth chapter. In this chapter, the root mantras of the fifth, seventh, and compiled chapters, beginning with Oṃ namo, are made clear. This is the explanation of the twenty-fifth chapter. Regarding the statement, "The messengers abide perfectly in the sequence and the reverse of the sequence," this means that those previously taught in reverse order, such as Mahābalā and the others, should be practiced according to their proper sequence. For that very reason, it is said: "The lower and the upper always bestow accomplishment." The meaning is that if those residing below are arranged above, at that time they will bestow accomplishment. Regarding the statement, "That messenger bestows the accomplishment of all aims," this means that if even seeing or hearing that female messenger bestows all accomplishments, what need is there to mention practicing her? "Kissing and constant embracing are the special yogic abodes. As long as the yogic assemblies are present, they are explained to bring about all accomplishments." The meaning here is as follows: the yoginīs residing in the abodes, near-abodes, and so forth, will bestow accomplishment. If kissing and embracing are demonstrated according to the sequence explained in the treatises on desire (kāmaśāstra), then the female messengers will bestow accomplishment; this is the meaning. "The truthful one bestows upon all."

ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་ཚིག་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ མཐོང་ན་བཟའ་བ་དང་བཅའ་བ་དང་ལྷ་བཤོས་ལ་སོགས་པ་བརྡ་རྣམས་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། ། མ་དང་སྲིང་མོ་བུ་མོ་དང་། ། ཆུང་མ་ཕོ་ཉ་མོར་གནས་ལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞིང་ལས་སྐྱེས་པ་དང་སྔགས་ལས་སྐྱེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སྤྱན་ ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་མཆོད་པ་བྱ་བ་སྟེ། གསང་བ་འདུས་པ་ལས། མ་དང་སྲིང་མོ་བུ་མོ་ལ། ། འདོད་པའི་སེམས་ཀྱིས་མཉེས་བྱས་ནས། ཐེག་པ་མཆོག་ གི་ཆོས་ཉིད་གྱི། ། དངོས་གྲུབ་རྒྱ་ཆེན་དེས་ཐོབ་བོ། ། སངས་རྒྱས་གཙོ་བོའི་ཡུལ་དག་ལ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་བློ་ཅན་གྱིས། ། མཉེས་པར་བྱས་ཀྱང་མི་གོས་ཏེ། ། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐོས་པ་དང་བསམ་ པ་དང་བསྒོམ་པའི་རིམ་གྱིས་དེ་དག་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སེམས་སྐྱེ་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ལྟ་བུའི་མཆོད་པ་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། ། ཕོ་ཉ་མོ་མ་ཡིན་ཞིང་སེམས་རྣམ་པར་དག་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མཆོད་པས་ནི་སོམ་ཉི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་ངུ་འབོད་ལ་སོགས་པའི་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ རོ། ། དེ་ལྟར་ཡུལ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་འདོད་པས་གདུངས་ཤིང་རང་བཞིན་ངན་པས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཏུ་ཆད་པར་ལྟ་བའི་སྒྲུབ་པ་པོ་དེ་ཡང་དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བ་ལ་སོགས་པས་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །

This means that when one sees yoginīs who possess the samaya, one should display the signs such as food, snacks, and divine offerings. Regarding the line, "The mother, sister, daughter, and wife abide as messengers," the "mother" and so forth refers to those born of the field, born of mantra, and the co-emergent; these are the goddesses such as Locanā and the rest. One should perform the offering of entering into meditative equipoise through the non-conceptual, non-dual union. As stated in the Guhyasamāja: "By pleasing the mother, sister, and daughter with a mind of desire, one will attain the vast accomplishment of the dharmatā of the supreme vehicle. Even if one pleases the objects of the Buddha Lords with a non-conceptual mind, one is not stained; thus, one will achieve Buddhahood." This teaches that when, through the stages of hearing, reflecting, and meditating, the non-dual mind arises exactly as it is, then one should perform such an offering. If the messenger is not [a true yoginī] and the mind has not become purified, such an offering will give rise to doubt, and one will be born in the Raurava hell and so forth. Thus, a practitioner who is tormented by desire for such objects and acts with a base nature, holding the view of extreme nihilism, will also die an untimely death and so on, and will be born in the hells and so forth, experiencing great suffering.

སྒྲུབ་པ་པོ་དེ་དང་ ཕྲད་པས་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དམྱལ་བར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ནས་སློབ་དཔོན་གྱིས་ལྟུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བླ་མ་སློབ་མ་མཉེས་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བས་ན། གང་ཞིག་རྟག་ཏུ་ སྔགས་བྱིན་པ། ། དེ་ཡི་དེ་ཉིད་ཆོ་གར་བཤད། ། ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྐལ་བ་ངན་པ་གང་ལ་གསང་སྔགས་བྱིན་ན་སྔགས་ལ་སོགས་པས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སེམས་མངོན་དུ་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་དེས་མཆོད་པ་བྱའི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དགོངས་སོ། ། གཡོན་ ནས་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུད་མེད་དམ། སྐྱེས་པ་མཐོང་བ་ན་གཡོན་གྱི་ཆ་ནས་འགྲོ་བའོ། ། དེ་ལྟར་ན། ཤིན་ཏུ་རིང་ཡང་ཤེས་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། ཧེ་རུ་ཀ་ལས་སྦྱོར་གཞན་མེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཧེ་རུ་ཀ་ལས་གཞན་པའི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་རྣལ་འབྱོར་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་ བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན། སློབ་དཔོན་རྣལ་འབྱོར་མ་ཉིད་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་དེའི་གཞི་ནི་སློབ་དཔོན་མཆོག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་དང་མའི་གནས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། རྒྱུད་འདི་རུ་ནི་སྒྲུབ་པ་པོ། ། ལེགས་པར་ གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུད་འདིར་དབང་བསྐུར་བའི་རྣལ་འབྱོར་འཛིན་པ་ལ་བརྙས་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་རོ། ། ཁྭ་གདོང་ལ་སོགས་བརྒྱད་པོ་ནི། ། མོས་དང་དད་པ་འཕེལ་བྱེད་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་གྲུབ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུར་བརྒྱད་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་ བའི་དོན་ཏོ། །

Because meeting that practitioner and so forth would lead even one’s sphere of activity to hell, the ācārya thinks, "I must not commit an act that would cause a downfall." For it is said: "The guru and the disciple shall be pleased." Therefore, it is stated: "To whomever the mantra is always given, that is explained as the ritual of its reality." This means that if the non-dual mind is manifested through the mantra and so forth in one of unfortunate destiny to whom the secret mantra has been given, then at that time one should make offerings; it is not otherwise—this is the intention of the Tathāgata. Regarding "walking from the left": when seeing a woman or a man, one walks from the left side. Thus, it is said: "Even if very far, it will be known." "There is no other union than Heruka" means that there is no yoga superior to Heruka. For that very reason, it says: "The ācārya is the yoginī herself." This means that the basis of that yoga is the supreme ācārya; the meaning is that he becomes the father and mother of all yogas. "In this tantra, the practitioner is indeed well-become" should be connected with "one should not despise the holder of yoga who has received empowerment in this tantra," and so forth. "The eight, such as Kākāsyā, increase devotion and faith" means that these eight become the causes of the accomplishments (siddhis).

དམ་ཚིག་རྣམས་སྐྱོང་བ་ནི་དང་པོའོ། ། ལྷ་མོ་གཞན་དང་ཀུན་སྦྱོར་བའི། ། འདོད་ལ་བརྐམ་པར་གྱུར་པ་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་འདོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། འདོད་པ་ལ་ཞེན་པས་ལྷ་མོ་གཞན་དང་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་བརྐམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ ཏོ། ། དེ་བས་ན་སྦྱོར་བ་གཞན་སྤང་བ་ནི་གཉིས་པའོ། ། གཉིས་སུ་མེད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་གསུམ་པའོ། ། ཐོགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་པའོ། ། དམ་ཚིག་སྤྱོད་པ་སྤང་པ་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་དམ་ཚིག་ནི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཏེ། དེའི་ སྤྱོད་པ་ནི་འདོད་པའོ། ། དེར་སྤྱད་པ་ནི་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་དམ་ཚིག་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ལྔ་པའོ། ། བུད་མེད་དབང་ཕྱུག་ཤིན་ཏུ་སྦྱོར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བའི་དུས་སུ་དབང་ཕྱུག་མེད་ཅིང་དབང་ཕྱུག་དང་བྲལ་བར་མི་བྱའི། གཞན་དུ་ན་དབང་ཕྱུག་ཉིད་དུ་ བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་པའོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་དུས་སུ་རྣལ་འབྱོར་མ་ཉིད་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དེ་བཞིན་གཞི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞིར་གྱུར་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལེན་པའི་སྐབས་སུ་ཚངས་པ་ཉིད་དུ་སྤྱད་ པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུན་པའོ། ། ཁྲོ་མེད་རྒྱུན་གྱི་ཀུན་དུ་སྤྱོད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལེན་པའི་དུས་སུ་ཁྲོ་ཞིང་སྤོང་བར་མི་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་དམ་ཚིག་བརྒྱད་པ་ནི་མཆོག་སྟེ། དམ་པ་ཡིན་པས་སྒྲུབ་པ་པོ་ཡིས་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། ། རྒྱུད་ཀུན་གྱི་ནི་ཐུན་མོང་སྟེ།

Maintaining the samayas is the first. Regarding the phrase, "becoming greedy for the desire of union with other goddesses," this means that one who, through conceptualization of desire and attachment to desire, engages in union with other goddesses is "greedy." Therefore, abandoning other unions is the second. "Non-dual" refers to being free from the conceptualization of duality; this is the third. "Unobstructed" is the fourth. Regarding the phrase, "abandoning the conduct of the samayas," the samayas are the goddesses, and their "conduct" is desire. To engage in that is the "conduct of the samayas"; this is the fifth. Regarding the phrase, "the consort (īśvarī) is intensely united," the master Koṅkana maintains that at the time of the manifest union of the vajra and padma, one should not be without mastery or devoid of mastery, but rather should act as the master itself; this is the sixth. Bhavyakīrti maintains that at the time of supreme joy, the yoginī herself is the principal. Regarding the phrase, "likewise, the holy life (brahmacarya) is the basis," this means that at the time of taking up the bodhicitta, which is the basis, one should practice the holy life itself; this is the seventh. Regarding the phrase, "the conduct of the continuous absence of anger," this means that at the time of taking [the bodhicitta], one should not be angry or reject it. Thus, the eighth samaya is supreme; because it is sublime, the practitioner should understand it—so it should be applied. This is common to all tantras.

། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གསང་བ་འདི་ནི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་ཡིན་ལ། དེ་བས་ན་གསང་བ་ཡིན་ཏེ། དགོངས་པ་འདི་རྒྱུད་གཞན་ཤེས་པས་ཀྱང་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། དེ་བས་ན། རྒྱུད་མེད་པར་ནི་གཞོམ་མི་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་ལ་སོགས་པར་བཤད་ པས་གཞོམ་པར་མི་བྱ་ཞིང་སུན་དབྱུང་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བླང་བྱ་ཡི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི། རྒྱུད་ཀུན་གྱི་ནི་ཐུན་མོང་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ ནི་རྒྱུད་ལ་ཞུགས་པ་ཀུན་གྱི་ཐུན་མོང་ཡིན་པའོ། ། རྒྱུ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་མེད་པར་མི་བྱའི། རྒྱུ་ཡོད་ན་ནི་གཞོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། རྒྱུ་ཡང་འདིར་བླ་མ་དང་། རྣལ་འབྱོར་མ་དང་། དམ་ཚིག་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ལ་ གནོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ་དམ་ཚིག་བརྒྱད་པོ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལེའུ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བ་བཅུ་ཆར་ལས་ཀྱང་འདྲ་བར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པའི་བུད་མེད་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབང་གིས་སྲོག་གཏོད་པར་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་རྒྱུ་དེས་དེའི་སྲོག་གཟུང་བར་བྱའོ། ། གདུག་པ་ཅན་གསོན་པས་གནོད་པར་བྱེད་ན་དེ་བསད་ན་ཡང་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་གྱི། སླར་ཡང་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་ བའི་བར་དུ་སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་འདོད་དོ། ། བློ་ལྡན་མཐེའུ་ཆུང་བསྐྱོད་པར་ནི། །

Regarding the phrase: "This secret is the general [tantra] of all tantras, and for that reason it is secret; even those who know other tantras will not realize this intention." Therefore, it says: "Without the tantra, one should not destroy [it]." This means that one should not destroy or refute it by means of [logical] valid cognition and so forth. If one asks, "What should be done?" the venerable Koṅkana maintains that one should act according to the words: "It should be accepted through faith alone," and so on. Bhavyakīrti, however, explains: "Common to all tantras" means it is common to all who have entered the tantras. "Without cause" means one should not do so without a basis; the meaning is that if there is a cause, then one should destroy [the obstacle]. Here, the "cause" refers to those who cause harm to the guru, the yoginī, the samaya, the Three Jewels, and so forth. These eight samayas are indeed authorized by all the Tathāgatas. Furthermore, from the Chapter on Discipline: "A bodhisattva should act similarly even regarding the ten virtuous actions. For example, if a woman possessed of desire is about to give up her life due to the power of a bodhisattva, then for that reason, one should preserve her life. If a malevolent person causes harm while alive, even if he is killed, he will not go to the lower realms; rather, he will obtain great merit"—up to this point, Bhavyakīrti maintains. "The wise one should move the little finger..." [and so forth].

ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་མོ་མཆོད་པའི་དུས་སུ་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཡང་ན་སྔགས་ཤིན་ཏུ་བསླབས་པར་གལ་ཏེ་མ་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་དེ་ལས་གཞན་པ་ལ་ཡང་སེམས་དག་པར་བྱས་ ཏེ། མཆོད་པར་བྱའོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་རྩ་རྒྱུས་བསྐྱོད་པར་བྱའོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། ཕོ་ཉ་མོ་རྣམས་ཡང་དག་གནས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོར་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་སེམས་དང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། མཉེས་ བྱེད་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ། གསལ་བྱེད་ཡོན་ཏན་ལྡན་པའི་མིའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་མི་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཁྱད་པར་གསུམ་དུ་གྱུར་ཏེ། མཉེས་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྤོབས་པ་མ་སྐྱེས་པའོ། ། རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུས་པ་སྐྱེས་པའོ། ། གསལ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ ནི་འཕྲལ་དུ་གསལ་བར་བྱེད་ཅིང་ཅུང་ཟད་སྤོབས་པ་སྐྱེས་པས་བསྟན་བཅོས་དང་མི་འགལ་བའོ། ། ཡང་ན་མཉེས་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་གོམས་པས་ལྷ་རྣམས་མཉེས་པར་བྱེད་པའོ། ། ཡོན་ཏན་ལྡན་ནི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཤེས་པའོ། ། གསལ་བྱེད་ནི་སྒྲོལ་མ་ལྟར་སེམས་ ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པའོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི་མཉེས་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བླ་མ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་དང་དམ་ཚིག་ལ་སོགས་པ་སྟེན་པར་བྱེད་པའོ། ། རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཛེས་དོག་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །

This means that at the time of making offerings to the goddess, one should understand that one is endowed with the deity yoga. Alternatively, Bhadrapāda maintains that if one has not thoroughly trained in the mantra, then at that time, one should also purify the mind toward others and make offerings. Bhavyakīrti asserts that one should move the channels and tendons. Regarding the phrase "the female messengers abide perfectly," the meaning is that by engaging in the great bliss of supreme joy, the mind becomes exceedingly clear. Regarding the phrase "the person who is pleasing, pure, and possesses the quality of illumination": this refers to a person endowed with qualities, who becomes threefold as a specific type of yogi. "Pleasing" means that eloquence has not yet arisen. "Pure" means that power has arisen. "Illumination" means that by immediately clarifying and slightly generating eloquence, one does not contradict the treatises. Alternatively, Bhadrapāda maintains that "pleasing" means pleasing the deities through familiarity with mantra applications; "endowed with qualities" means knowing the meaning of the treatises; and "illumination" means being able to perform the activities for the benefit of all sentient beings, like Tārā. Bhavyakīrti, however, maintains that "pleasing" refers to serving the guru, the yoginīs, the samaya, and so forth; "pure" means being free from jealousy and the like.

གསལ་ བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་སྒོམ་པའི་རིམ་གྱིས་རྟོག་པ་སེལ་བར་ནུས་ཤིང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞུགས་པའི་བློ་གྲོས་ཅན་ནོ། ། ཡོན་ཏན་འདི་དག་དང་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། ། དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་ཕྱུགས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པའི་བཤད་ པའོ། ། ། ། ཕོ་ཉ་གཟུགས་དང་མཚན་ལྡན་པ། ། ཡུལ་ཡུལ་དག་ཏུ་དེ་རབ་སྤོང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་གཟུགས་དང་མཚན་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕོ་ཉ་མོར་ཡུལ་ཡུལ་དག་ཏུ་སྣང་ངོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ ནི་གཟུགས་དང་མཚན་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕོ་ཉ་མོར་རྣལ་འབྱོར་མ་དེ་དག་ཉིད་ཡུལ་ཡུལ་དུ་སོང་བར་སྣང་ངོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། ཕོ་ཉ་རལ་གྲིའི་སོ་འདྲ་ཞིང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕོ་ཉ་མོ་རྣམས་བསྟེན་པར་བྱ་བར་དཀའ་བས་རལ་གྲིའི་སོ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་ དོ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། མཉམ་པར་གཞག་པར་གྱུར་པས་བསྟེན་པར་བྱའོ་ཞེས་འདོད་དེ། ། དེ་ཡང་། དེ་བཞིན་ཕོ་ཉ་ལེགས་འདུས་པས། ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་རྟག་ཏུ་ཕོ་ཉ་དང་ཕོ་ཉ་མོ་རྣམས་འདུས་ ཤིང་འདྲེས་པའོ། ། བཟླས་མཆོད་བསམ་གཏན་མཆོད་མེད་པར། ། མྱུར་བ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། བཟླས་པ་ནི་ཧཱུྃ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་ཟློས་པའོ། ། མཆོད་པ་ནི་མཆོད་པ་ལྔས་ལྷ་རྣམས་ལ་མཆོད་པའོ། ། བསམ་གཏན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་སྒོམ་པ་སྟེ།

The term "clarifier" refers to one who possesses the intelligence that is able to dispel conceptual thought through the stages of hearing, reflection, and meditation, and who has entered into suchness. It is held that those who do not possess these qualities are called "beasts." This concludes the explanation of the twenty-sixth chapter. Regarding the line, "The messengers, possessing form and characteristics, appear in various places," the venerable Koṅkana maintains that these three yoginīs appear in various places as messengers endowed with perfect form and characteristics. Bhavyakīrti, however, maintains that those very yoginīs appear in various places as messengers endowed with perfect form and characteristics. Regarding the line, "The messengers are like the edge of a sword," the venerable Koṅkana maintains that because the messengers are difficult to rely upon, they are like the edge of a sword. Bhavyakīrti maintains that they should be relied upon while always remaining in a state of fear and meditative equipoise. Furthermore, it is said: "Likewise, by the excellent gathering of messengers." The word "likewise" means that the male and female messengers are always gathered and blended together. Regarding the line, "Without recitation, offerings, or meditative concentration, accomplishment will be swift," the meaning is "in this very life." "Recitation" refers to the repetition of mantras such as HŪṂ. "Offerings" refers to making offerings to the deities with the five offerings. "Meditative concentration" refers to the meditation on the maṇḍala circle and so forth.

འདི་དག་གིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟེན་པར་མཛད་ན། འདི་དག་མེད་པར་འང་འགྲུབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕོ་ཉ་མོ་དང་འདུས་ཤིང་བསྟེན་པའི་བདག་ཉིད་ ཆེ་བ་ཉིད་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། ། འདི་ལས་གཞན་པའི་མཆོད་མེད་དེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕོ་ཉ་མོ་དང་འདུས་པ་ལས་གཞན་པའི་མཆོད་པ་ལྷ་རྣམས་མཉེས་བྱར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའོ། ། དེ་ལྟར་བསྟན་བཅོས་ངེས་པ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་པ་ནི་ཐེག་ པ་ཆེན་པོ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་དང་། རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ངེས་པ་སྟེ། མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། ཟས་ལ་རྟག་ཏུ་སྤྱད་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་གཅིག་ཏུ་ཁ་ཟས་ལ་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་བ་སྟེ། ལན་ཅིག་ལོངས་སྤྱད་པས་ཀྱང་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ འགྲུབ་པོ། ། རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉིན་རེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཟས་ལ་སྤྱད་པ་ནི་ཀུན་དུ་ཡིད་བརྟན་དུ་རུང་བའི་ཕོ་ཉ་མའི་ཚོགས་དང་སྒྲུབ་པ་པོས་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་སྒྲུབ་པ་པོའི་ཟས་ཀྱི་ཆོ་ག་ངེས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། མཉམ་པར་གཞག་ པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་བག་མེད་ཅིང་དྲེགས་ལ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ནི་ནམ་ཡང་ཡིད་ལ་རེ་བ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། རིགས་རྣམས་ནི། ཀུན་ལ་ཉེ་བར་སྤྱད་བྱ་ཞིང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ལས་བྱུང་བའི་ རིགས་ཐམས་ཅད་དང་ཟས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ་ཞེས་སྐལ་ལྡན་དགོངས་སོ། ། ཟས་ལའང་བརྟག་པར་མི་བྱའོ། །

"If these are practiced, accomplishment will occur; even without these, accomplishment will occur," says the Perfect Buddha. This demonstrates the greatness of the nature of uniting with and relying upon the female messengers (dūtī). "There is no offering other than this" means that there is no other offering—such as those intended to please the deities—apart from uniting with the female messengers. "Thus is the certainty of the treatise" means that "thus" refers to the certainty of the treatises of the Mahāyoga and Yoginī Tantras as taught here; it is unchanging. "One should always consume food" means that one should enjoy food according to the ritual procedure; even by enjoying it once, the desired goal is accomplished. "Always" indicates every day. Thus, the ritual procedure for the practitioner's food is taught: the practitioner should enjoy food together with the assembly of female messengers who are entirely trustworthy. "By means of meditative equipoise" means that a yogi who is extremely heedless, arrogant, and not in meditative equipoise will never attain the hopes of the mind. "The families should be utilized by all" means that one should enjoy food and so forth with all the families arising from the family of Akṣobhya and the others; this is the intention of the Fortunate One. "One should not even examine the food."

ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟའ་བ་དང་བཟའ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྤྱད་པ་དང་མི་སྤྱད་པའི་རྟོག་པ་མི་བྱ་སྟེ། ནོར་བུ་དང་སྔགས་དང་སྨན་གྱི་ནུས་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དད་པས་རྟག་ཏུ་བླ་མའི་མན་ངག་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བདུད་རྩི་ལྔ་བསྟེན་པར་བྱའོ། ། གང་ཞིག་དམ་ཚིག་ལ་མི་གནས། ། གཞན་དག་ཀྱང་ནི་ཟློག་པར་བྱེད། ། རང་གི་རྨོངས་པས་ཟིལ་ནོན་པའི། ། སྐྱེ་བོ་ངན་པ་དེ་བཅོམ་ཡིན། ། གང་གིས་བླ་མ་མཉེས་མི་བྱེད། ། དམ་ཚིག་ ལ་ཡང་མི་བསྟེན་ཅིང་། ། ཡིད་འོང་གནས་ལ་མི་གནས་པ། ། དེ་ཀུན་ཕྱུགས་ཞེས་བྱ་བར་བཤད། ། ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་དུ་ནི་དེ་དབྱེར་མེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་དམ་ཚིག་ལ་རྟེན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མི་འབྱེད་པས་ན་དབྱེར་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། སྒྲུབ་པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྒྲུབ་པའོ། ། དངོས་གྲུབ་ཆོ་ག་ལ་སྤྱོད་ཚེ། ། ཕོ་ཉ་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་རྣལ་འབྱོར་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། ། ཡང་ན་དངོས་གྲུབ་ལ་སྤྱོད་པ་ན་ལ་ལ་ཞིག་གིས་དེ་ཉིད་གཅིག་པུ་རྣལ་འབྱོར་མཆོག་ ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཕོ་ཉ་མོར་རྣལ་འབྱོར་མར་རབ་ཏུ་བསྐུལ་བ་ཡིན་ཞིང་དངོས་གྲུབ་འགྲུབ་པ་དང་ཉེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི། དངོས་གྲུབ་ཆོ་ག་ལ་སྤྱོད་ཚེ། ། ཕོ་ཉ་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ ཆུབ་ཕོ་ཉ་རྣམས་སྒྲུབ་པ་པོ་ལ་དངོས་གྲུབ་སྟེར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འདོད་དོ། །

Regarding this, one should not form conceptualizations of what is to be consumed and what is not, or what is to be practiced and what is not. Because the power of jewels, mantras, and medicines is inconceivable, one should always rely upon the five nectars (amṛta) exactly as taught in the guru’s oral instructions through the power of faith. "Whoever does not abide by the commitments (samaya) and turns others away from them as well, that base person, overwhelmed by their own delusion, is destroyed." "Whoever does not please the guru, does not rely upon the commitments, and does not abide in a pleasing place—all such are explained to be like cattle." Thus it is said. "In that very state, there is no distinction" means that because one who relies upon the commitments does not differentiate from suchness (tattva), they become indivisible. "The two accomplishments" refers to the mundane and supramundane accomplishments. Regarding the statement, "When practicing the ritual for accomplishments, the messenger (dūtī) alone is [the means]," this teaches that the yoga of Śrī Heruka alone is supreme. Alternatively, when practicing for accomplishments, some hold that this alone is the supreme yoga; at that time, the messenger is thoroughly exhorted as a yoginī, and one will draw near to the attainment of accomplishment. This is the position of the venerable Koṅkanā. Bhavyakīrti, however, asserts that regarding the statement, "When practicing the ritual for accomplishments, the messenger alone is [the means]," it means that the messengers will bestow accomplishment upon the practitioner in the context of unsurpassed, perfectly complete enlightenment (anuttara-samyak-saṃbodhi).

བླ་མ་བརྒྱུད་རིམ་གྱིས་ཐོབ་པའི། ། དབང་བསྐུར་བས་ནི་སྔགས་ལེགས་ལྡན། ། ཕོ་ཉ་རྣམས་སུ་ཡང་དག་བཤད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་བརྒྱུད་པའི་རིམ་པ་ལས་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པས་སྔགས་དང་ལེགས་པར་ ལྡན་པ་གང་གི་ཚེ་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ཕོ་ཉ་མོ་རྣམས་སུ་ཡང་དག་པར་བཤད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱའོ། ། ཕྱག་རྒྱར་ལེགས་སྦྱོར་ངང་ཚུལ་ཅན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིའི་རྣལ་འབྱོར་མ་དང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཡང་དག་རྫོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཚེ་ཡོངས་ སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའོ། ། ཡེ་ཤེས་རྒྱུ་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བར་གྱི་མཐར་ཐུག་པའི་རྒྱུ་དང་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་ནི་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ནང་པར་ལངས། ། གཟུགས་ཀྱི་བྱ་བ་ཀུན་བྱས་ཏེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མལ་ནས་ལངས་ནས་གང་ལ་ཐུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ། ། ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། གཟུགས་ཀྱི་བྱ་བ་ཀུན་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལ་དཔའ་བོ་དྲུག་ ལ་སོགས་པའི་གོ་ཆས་གོ་བསྐོན་པའོ། ། ལུས་ལ་ཤིན་ཏུ་གོ་ཆ་ནི། ། ལུས་ལ་གནས་པར་ཀུན་དུ་སྤྱད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་མཚོན་ཆའི་དྲ་བས་གཡོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དག་བྱེད་བྱས་པའི་ལུས་དག་ནི། ། རྟག་ཏུ་སྔགས་ནི་བརྗོད་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་ བ་ནི་དེ་ལྟར་རྟག་ཏུ་བསྲུང་བའི་ཆོ་ག་བྱས་པའི་སྔགས་པས་སྔགས་བཟླ་བར་བྱའོ། །

"Through the empowerment obtained from the lineage of gurus, one is well-endowed with mantra; they are correctly explained as the messengers." This means that when one has obtained empowerment through the successive stages of the lineage of ācāryas, one becomes well-endowed with mantra, and at that time, one is correctly explained as the female messengers. "Having the nature of excellent union with the mudrā" means having the nature of being in perfect union with the external yoginī. "Perfectly complete" means that at that time, one becomes fully perfected. "Born from the cause of wisdom" means that the Blessed One is the ultimate cause and agent of wisdom, and the glorious Heruka arises from that; such is the meaning. "Rising in the morning, the nature of the mind, having performed all the activities of form." This means that having risen from bed, one who possesses the nature of the mind is the "nature of the mind." The meaning is that, endowed with the union of insight and method, one should meditate on the maṇḍala-cakra. "Having performed all the activities of form" means donning the armor of the six heroes and so forth upon the body. "The very armor upon the body should be practiced as abiding on the body." This means that the entire body should be covered with a net of weapons. "Having purified the body, one should always recite the mantra." This means that the mantrin, having thus performed the ritual of constant protection, should recite the mantra.

རྣལ་འབྱོར་གནས་རྣམས་ངེས་བསྟན་ཞིང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གནས་ལུགས་མི་མངོན་པར་བསྟན་ཞིང་དེ་བཞིན་དུ་གོ་བསྐོན་པར་བྱའོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་ དོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ངེས་བསྟན་ཞིང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་སྤྲོས་ལ་སླར་བསྡུས་ཏེ་གོ་ཆ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མན་ངག་གོ། ། མཚོན་ཆ་རྣམས་ནི་འགོམ་མི་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་གོ་ཆ་ལ་སོགས་པ་ལས་འདའ་བར་མི་བྱའོ། ། ཡང་ན། ། བསྟན་ བཅོས་རྣམས་ལས་འདའ་མི་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་དང་གཞན་གྱི་མཚན་མའི་བསྟན་བཅོས་ལས་འདའ་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ནི་རིག་བྱེད་ལ་ སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལས་མི་འདའ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་ལ་ཡང་གནས་པར་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་དགོངས་སོ། ། དམ་ཚིག་ཅན་ལ་ཁྲོ་མི་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་ཁོང་ཁྲོ་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི་དམ་ཚིག་ ཅན་ཞེས་བྱ་བ་འཁོར་ལོ་བདེ་མཆོག་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ལ་སྨད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། མངོན་པར་བརྩོན་ལས་འདའ་མི་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་དཔལ་འཁོར་ལོ་བདེ་མཆོག་དང་འདུས་པ་ལ་སོགས་པར་གང་ཞིག་དབང་བསྐུར་བ་དེ་ལས་འདའ་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི་གང་ཞིག་གང་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་དེར་དེ་སྨོད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། ནམ་མཁའ་དང་ནི་རྒྱ་མཚོ་དག།

Regarding the phrase, "The yogic abodes are definitively shown," the venerable Koṅkana maintains that this refers to the yoga of the mode of being of absorption (samādhi), which is taught implicitly and should be understood accordingly. Regarding the phrase, "The yoginīs are definitively shown," the pith instruction is that one should emanate the ocean of mantras and then withdraw them to serve as armor. Regarding the phrase, "One should not step over weapons," this means one must not transgress the armor and so forth as previously explained. Alternatively, it means "one should not transgress the treatises." The venerable Koṅkana maintains that those who possess the treatises should not transgress the treatises concerning the signs of oneself and others. Bhavyakīrti maintains that "treatises" refers to the Vedas and so forth, and the intention is that one should abide by them as well, in accordance with the dispositions of sentient beings, without transgressing them. Regarding the phrase, "One should not be angry with those who possess the samaya," the venerable Koṅkana maintains that one should never be wrathful. Bhavyakīrti maintains that "those who possess the samaya" refers to yogins of Cakrasaṃvara and so forth, and one should not disparage them. Regarding the phrase, "One should not transgress those who are intensely diligent," the venerable Koṅkana maintains that one should not transgress those who have received empowerment into the glorious Cakrasaṃvara, Guhyasamāja, or similar systems. Bhavyakīrti maintains that one should not disparage whoever is intensely diligent in whatever practice. Regarding the phrase, "The sky and the ocean," [the text continues:] ...

ལན་འགའ་གཞལ་བར་ནུས་སྲིད་ཀྱི། ། དེ་ཉིད་ལ་ནི་རྟག་སེམས་བློ། ། གཞལ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་དགོངས་སོ། ། དེ་ དང་ལྷན་ཅིག་བདེ་བ་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་ཚིག་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་གཅིག་ཏུ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཡང་ན་བདེ་བ་ནི་ཐབས་ཏེ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གྲུབ་པའི་ཐབས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི་གླེགས་བམ་ཁ་ཅིག་ལས། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་བདེ་ རྒྱས་བྱ། ། ཞེས་ཟེར་བར་བླང་བར་བྱ་བའི་མཆོག་བཀླག་པ་དང་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་གདོད་མ་ནས་བྱའོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། བདག་གི་དོན་དུ་ཐུན་བཞིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉིན་མཚན་ཐུན་བཞིར་བྱ་བའོ། ། དེས་འཁོར་ཅི་དགར་སྤྱོད་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ངེས་པར་འདི་ལྟར་འཁོར་བའི་ རྣལ་འབྱོར་པ་ཅི་འདོད་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའོ། ། མཚན་མོ་རྟག་པར་ནམ་མཁའི་གོས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོས་མེད་ཅིང་སྐྲ་གྲོལ་བར་བྱས་ནས་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། གནག་དང་དམར་བར་རྟག་གྱུར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མོ་རྒྱུ་བ་ན་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཀོངྐ་ ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི་གནག་པ་ནི་རྟག་ཏུ་དགའ་བ་ཡིན་ལ་དེ་ལ་ཆགས་པ་ནི་དམར་པོ་སྟེ། རྟག་ཏུ་ཉིན་དང་མཚན་མོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། སྲོག་ཆགས་ཡན་ལག་ལས་བྱུང་གྱོན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་པགས་པའི་གོས་གྱོན་པར་གྱུར་པའོ། ། བདེ་བ་འདོད་ པས་བདེ་འཐོབ་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་བདེ་བའི་བདེ་བ་བ་བྱའོ། ། མཆོད་ཕྱིར་ཐོགས་ནི་ཡོངས་སྤངས་གཙང་། །

It is intended that: "While it may be possible to measure it [the world] on occasion, the mind that is constantly focused on reality itself cannot be measured." Regarding the phrase "one should bring bliss together with that," the meaning is that one should practice the samaya together with a single [consort]. Alternatively, the venerable Koṅkana maintains that "bliss" refers to the method, meaning it is the method for accomplishing Mahāmudrā. Bhavyakīrti, however, maintains that based on certain manuscripts which read "one should increase bliss together with that," one should first engage in the supreme objects of recitation, meditative concentration, and so forth. The phrase "for one's own sake, in four sessions" means one should practice in four sessions throughout the day and night. "By that, one will wander as one pleases" means that the yogi will come to possess whatever they desire within cyclic existence. "Always at night, sky-clad" means that one should meditate on Śrī Heruka without clothes and with hair loose. "One should always be black and red" is interpreted by the venerable Koṅkana as referring to wandering at night. Bhavyakīrti maintains that "black" is constant joy and "red" is passion for that; thus, it refers to being so throughout both day and night. "Wearing what arises from the limbs of living beings" means wearing a garment of skin. "One who desires bliss will obtain bliss" means one should practice the bliss of supreme bliss. "Pure, having completely abandoned the sacrificial thread" means:

ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྲམ་ཟེའི་རིག་བྱེད་དང་བསྟན་བཅོས་ལས་བྱུང་བའི་གཙང་སྦྲ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་གཅིག་ཏུ་གཙང་བར་འགྱུར་རོ་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། རིགས་དང་རིགས་མིན་ངོར་མི་བལྟ། ། སྤྱི་གཙུག་བཅིང་ལ་སོགས་པ་ཡང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་རིགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དག་གི་ངོ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅིང་སྤྱོད་པ་སྤངས་ཏེ་བལྟ་བར་མི་བྱའོ། ། སྤྱི་གཙུག་བཅིང་བ་ནི་རལ་བ་བཅིང་བའོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་སྤྱོད་པ་གཞན་དག་ཀྱང་སྤང་ངོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི་བརྟུལ་ཞུགས་དང་སྡོམ་པ་དང་། སྨྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། ལེའུ་ཉི་ཤུ་བདུན་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། དེ་ནས་ ལེགས་མཆོད་རྣམ་དག་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་ཤིང་ཡང་དག་པར་མཆོད་པ་སྟེ། བླ་ན་མེད་པའི་མཆོད་པའི་མཆོག་གི་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་པའོ། ། མྱ་ངན་འདས་པར་ངེས་འགྲོ་ཉིད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བས་བདེ་བ་བླ་ན་མེད་པའི་མཆོད་ པའི་གནས་སྐབས་སོ། ། དེ་བཞིན་བདག་ཉིད་མཆོད་པ་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་དང་གསང་བའི་མཆོད་པས་བདག་ཉིད་མཆོད་པ་སྟེ། གང་གིས་བདག་ཉིད་མཆོད་པ་དེས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྟན་པ་དང་གཡོ་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མཆོད་པར་འགྱུར་རོ། ། བརྟན་པ་ནི་ ཤིང་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་གདགས་པའི་ཚུལ་ཏེ།

This means that by completely abandoning the ritual purity derived from the Brahmanical Vedas and treatises, one becomes purely singular through the yoga of Śrī Heruka. "Do not look at caste or non-caste; also, the binding of the topknot and so forth"—this means that one should not look at or engage in conceptualizing those who possess logic and those who do not, having abandoned such conduct. "Binding the topknot" refers to binding the matted locks. The master Koṅkana maintains that the word "and so forth" includes the abandonment of other worldly conducts. Bhavyakīrti, however, asserts that one should not be attached to ascetic observances, vows, fasting, and the like. This concludes the explanation of the twenty-seventh chapter. Then: "Well-offered and pure"—this means abiding together with what was previously explained and performing authentic offerings; it is "pure" because it accomplishes the purpose of the supreme, unsurpassed offering. "Definitely proceeding to nirvāṇa" refers to the state of the unsurpassed offering of bliss through supreme joy. "Likewise, offering to oneself"—this means offering to oneself through outer and secret offerings. By whatever means one offers to oneself, one offers to all things, both stable and moving, of all wandering beings. The master Koṅkana maintains that "stable" refers to trees and so forth. Bhavyakīrti, however, holds that this is a case of applying the name of the effect to the cause.

དཔེར་ན་མར་ནི་ཚེའོ་ཞེས་ཟེར་བ་དང་འདྲ་བས་ན་བརྟན་པ་ནི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། སྤུན་དང་སྡུག་པ་མཆོད་པ་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གཅིག་ལ་སོགས་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ནི་རྣལ་འབྱོར་ལ་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་དང་ཞི་བའི་ལྷན་ཅིག་འདུས་པར་གནས་པར་བྱའོ། ། སྤུན་དང་བུ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། ། བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་ རྟེན་པའི་སྤུན་དང་བུ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཡེ་ཤེས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་དག་ཀྱང་བསྟན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདིར་གཞུང་ཐམས་ཅད་སུན་འབྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་གི་གཞུང་ལ་གནོད་པར་བྱེད་ཅིང་ཐམས་ཅད་སུན་འབྱིན་པ་དད་ པ་མེད་པ་རྣམས་ལའོ། ། དག་བྱེད་ཟས་ལ་སྤྱོད་པ་ནི། ། རྟག་ཏུ་དམ་ཚིག་སྤྱོད་བྱས་འགྱུར། ། ཞེས་པ་ནི་དམ་ཚིག་ལས་འདས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཟས་ལ་མ་སྤྱད་པས་དམ་ཚིག་ལ་སྤྱད་པ་བྱས་པར་འགྱུར་ཏེ་དག་བྱེད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། གསང་སྔགས་སུ་ལའང་སྦྱིན་མི་བྱ། ། ཞེས་བྱ་ བ་ནི་བརྐམ་ཆགས་ལ་སོགས་པས་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་སུ་ལ་ཡང་གསང་སྔགས་སྦྱིན་པར་མི་བྱ་བ་སྟེ་དབང་བསྐུར་བ་ལ་སོགས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱིན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། ཕོ་ཉ་མོ་ཞེན་རྟག་ཐར་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པས་གོ་བསྐོན་པར་བྱའོ་ ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། ཕོ་ཉ་སྟེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱ་བའི་སྐབས་སྟོན་པ་བསྲུང་བར་བྱའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །

For example, just as it is said that "butter is life," it is asserted that "the stable are wood and so forth." Regarding the phrase "siblings, beloved ones, and offerings," this means that those who have entered a single maṇḍala and so forth are those who practice yoga together; one should abide in peaceful union with them. Regarding the phrase "Together with siblings and children, one should experience all pleasure and suffering," this means that one should not teach the great wisdom mudrā and so forth, nor the mantras and mudrās, together with worldly siblings, children, and the like. Here, "refuting all source texts" refers to those who harm the scriptural tradition and are faithless in refuting everything. Regarding the phrase "By consuming the purifying food, one will always practice the samaya," this means that by not consuming [forbidden] food, one practices the samaya and thus becomes purified. Regarding the phrase "The secret mantra should not be given to anyone," this means that out of greed and so forth, the secret mantra should not be given to anyone, such as kings; the intention is that empowerment and so forth should not be given in any way whatsoever. Regarding the phrase "The messenger is the constant liberation," the venerable Koṅkana maintains that one should be armored with the great armor and so forth. It is asserted that one should protect the occasion for clearly revealing the messengers—those born from the Tathāgata family.

སྲིད་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་བ་ནི་ཐར་པའོ། ། འདའ་བ་ཡིས་ ཀྱང་ལོངས་སྤྱོད་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐལ་བ་དམན་པ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ལ་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པས་ནི་དམ་ཚིག་དང་ལྡན་པ་སྟོབས་ལ་སོགས་པས་བླང་བར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། སྐྱེ་གནས་དམན་ལ་མི་གནས་ལ། ། བསྙེན་བཀུར་ཉིད་ནི་བྱ་བ་མིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྐྱེ་གནས་ནི་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་བྱའི། མུ་སྟེགས་རིགས་ལྡན་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཏེ། དེ་ལ་གུས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི་དམ་ཚིག་ ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བར་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་གནས་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་མི་བྱའོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། གལ་ཏེ་མ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་དེའི་ཚེ་དཀའ་ཐུབ་ཅེས་བྱ་བ་དགེ་བ་ཟད་པར་འགྱུར་ཞིང་རྣམ་པར་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། ངེས་པར་ན་དངོས་ གྲུབ་མང་པོ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པར་འགྱུར་བའོ། ། མཆོག་དང་ཐ་མ་ལྷན་ཅིག་འགུགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགུག་པའི་ཆོ་གའི་སྦྱོར་བ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་རྫས་ནི་རྣམ་ངེས་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པའི་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་ དོ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་སྟོན་པར་མཛད་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། བརྟུལ་ཞུགས་མ་ཉམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་པའོ། །

Liberation is freedom from the bonds of conceptualizing existence and nirvana. Regarding the phrase, "One should also enjoy through transcendence," the venerable Koṅkana maintains that those of inferior fortune should enjoy conditioned phenomena. Bhavyakīrti, however, says that those possessing the samaya should take [the objects] through power and so forth. Regarding the line, "One does not abide in inferior birthplaces, nor should one perform service," the venerable Koṅkana understands "birthplace" not as the castes of Brahmins and so forth, but as the castes of non-Buddhist sectarians and the like; he maintains that one should not show respect to them. Bhavyakīrti asserts that one should not perform service for those who, while lacking knowledge of the samaya and so forth, abide in a state of mere worldly joy. If one makes offerings to yoginīs such as one's mother at that time, what is called "asceticism" will be exhausted and destroyed; indeed, one will certainly turn one's back on many accomplishments. Regarding the phrase, "The supreme and the inferior are summoned together," one should not engage in conceptualization during the application of the summoning ritual. Regarding the phrase, "In that way, the substances are determined," the venerable Koṅkana maintains that this is the very certainty of the ultimate. Bhavyakīrti asserts that such is the certainty of the Buddhas who teach dependent origination. Regarding the phrase, "Vows unimpaired," this refers to the destruction of [the status of] Brahmins and so forth.

བརྟུལ་ཞུགས་རྫོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་ཚིག་ལ་སོགས་ པའི་བརྟེན་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་རྫོགས་པའོ། ། དམ་ཚིག་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་ཚིག་ལ་སྤྱོད་པས་ཟས་ལ་སྤྱོད་པའོ། ། རིགས་ལྔ་ལ་ནི་ཀུན་སྤྱོད་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱོད་པའོ། ། རིགས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་རུ་བསྒྲགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པར་ རིགས་རྣམ་པ་བཞིར་ཡོངས་སུ་བཤད་པའོ། ། རིགས་གཅིག་པ་ནི་ཀུན་སྤྱོད་པ། ། རྣལ་འབྱོར་གྲུབ་ལ་རབ་ཏུ་མཆོད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། ། དོན་དམ་པ་ནི་རིགས་གཅིག་སྟེ། གྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་མཆོད་ཅིང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་པའོ། ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ལ་ གནོད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་རྣམ་པར་གཞིག་པའི་ཕྱིར་ལས་ཀྱི་ཚོགས་གསུངས་པ་ནི། ། བ་ལང་ཤ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྦྱིན་སྲེག་གི་ཐབས་ལས་གསུངས་པའི་ཆོ་གས་ཐབ་ཁུང་གྲུ་གསུམ་བྱས་ལ་མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་སྦྱིན་སྲེག་གི་ཡོ་བྱད་དང་། ཡུངས་ མར་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མེ་སྦར་ལ་དུམ་སྐྱེས་མ་སྣ་ཁུང་གཡས་པ་ནས་བཅུག་སྟེ། འོག་ནས་འབྱུང་བར་བསམས་ལ། དེ་རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུ་དང་གྲི་གུག་བསྣམས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཅེར་བུ་མྱོས་པར་གྱུར་པ་བཀུག་ལ་དེ་ཉིད་དུམ་བུ་དུམ་བུར་གྱུར་པར་བསམ་ ཞིང་བ་ལང་ཤ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་རྣམས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེའི་ཤ་ཡིན་པར་བསམས་ལ། ཁྲོ་བོ་ཆེན་པོའི་ང་རྒྱལ་དང་ལྡན་པས་ཆེ་གེ་མོ་མཱ་ར་ཡ་ཞེས་བྱ་བ་དང་རྩ་བའི་སྔགས་ཀྱིས་སྦྱིན་སྲེག་བྱའོ། ། རི་མོ་ཅན་གྱི་ཤས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྨ་བྱའམ་ཁྱིམ་བྱའི་ཤ་ དག་གིས་སོ། ། དེ་བཞིན་དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཟས། །

"Perfected observance" (vrata) refers to the perfection of the observances based on the samaya and so forth. "Diligent in samaya" refers to engaging in the conduct of food through the practice of samaya. "Engaging in the five families" means engaging in all the families. "The families are proclaimed to be of four types" refers to the complete explanation of the four types of families, such as the brahmin and so forth. "Engaging in the single family, the yogis who have attained accomplishment should be worshipped" means that the ultimate is the single family, which is worshipped and accorded with by the accomplished yogis. Regarding the teaching on the collection of activities for the purpose of destroying those who cause harm to the Three Jewels and so forth, it is said: "Beef and so forth." According to the ritual procedure taught in the methods of homa, one should construct a triangular hearth. Having kindled the fire with the materials for the wrathful homa, such as mustard oil and so forth, one should visualize Khandarohā entering through the right nostril and emerging from below. Holding a vajra hook and a curved knife, she summons the target—who is naked and intoxicated—and one should visualize them being cut into pieces. One should visualize the beef and so forth, as previously mentioned, as being the flesh of that very target. Possessing the pride of the Great Wrathful One, one should perform the homa with the root mantra and the words "Kill so-and-so" (amukam māraya). "With the flesh of the striped one" refers to the flesh of a peacock or a domestic fowl. Likewise, "the food of the heroes."

སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱར་ཡང་དག་ལྡན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་དང་ལྡན་པ་ནི་གསང་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་ལེགས་པར་བསླབས་ཤིང་བྱང་བར་བྱས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་སྟེ། དེ་དང་ལྡན་ཞིང་ལྷན་ཅིག་པའི་ཁ་ཟས་གང་ཡིན་ པ་དེ་དཔའ་བོ་རྣམས་སོ། ། དམན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། ། ཉེར་སྤྱོད་ནི་གུས་པ་དང་བཅས་པའོ། ། བསྟན་བཅོས་ཀུན་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་བྱེད་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་དོར་བའོ། ། དེའི་ཕོ་ཉ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེའི་ཕོ་ཉ་ནི་ལྷ་མོ་མཆོག་སྟེ་དམ་པར་གྱུར་པ་བརྩོན་ ཞིང་ལེ་ལོ་མེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ལྷ་མོ་ནི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པའི་འོས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། མ་ཆགས་དགའ་བར་ཡང་དག་སྦྱོར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མལ་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། རྣལ་འབྱོར་ནི་ཏིང་ ངེ་འཛིན་ཏོ། ། རྫས་ནི་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱའོ། ། དེ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་སོ་སོར་དབྱེ་བའོ། ། བླ་མའི་མན་ངག་ལ་རབ་དགའ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་མའི་མན་ངག་གཞིག་པར་མི་བྱ་ཞིང་དེའི་དོན་དུ་བསྟན་པར་མི་བྱའོ། ། དེའི་དོན་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དོན་ལ་སྤྱོད་ན་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་ དང་འདྲ་བར་འགྱུར་བའོ། ། ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། སྤུན་ནི་དཔའ་བོའོ། ། ཕ་ནི་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའོ། ། བདག་པོ་ཉིད་དུ་སྐད་ཅིག་མཐོང་། ། ཞེས་པ་བདག་ཉིད་དུ་སྐད་ཅིག་གིས་སོ། ། ལྕེ་སྦོམ་ཞེས་བྱ་བ་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའོ། ། དངོས་གྲུབ་ཀྱི་ཐུན་མོང་དུ་ཞེས་པ་ནི་ ཐུན་མོང་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །

Regarding the phrase "perfectly endowed with mantra and mudrā": being endowed with mantra and mudrā refers to a yoginī who has properly studied and mastered the secret mantras and mudrās. The food that is shared with her is the heroes. The "inferior" is the bodhicitta. "Service" means being accompanied by devotion. "Having abandoned all treatises" means completely discarding the Vedas and so forth. Regarding the phrase "her messenger" and so on: her messenger is the supreme goddess, the most excellent one who is diligent and free from laziness; such a goddess is worthy of accomplishing the siddhis—this is the meaning. "Perfectly joined in non-attachment and joy" means that one should not engage in the perfect union while perceiving it through an ordinary form; this is the intended meaning. "Yoga" is meditative absorption (samādhi). "Substance" is that which is to be enjoyed. The "distinction between the two" is their individual differentiation. "Delighting in the guru’s oral instructions" means that the guru’s oral instructions must not be undermined, nor should their meaning be revealed to the uninitiated. If one practices according to the meaning as it has been explained, one will become equal to the glorious Heruka. This is the explanation of the twenty-eighth chapter. "Brother" refers to the heroes. "Father" refers to the glorious Heruka. "Seen as the lord in an instant" means seen as the self in an instant. "Thick-tongued" refers to one possessing the [proper] characteristics. "Common to the siddhis" means that it becomes common to all.

དྲན་པ་དང་ནི་ཡང་དག་ལྡན། ། ཕོ་ཉ་མོ་སོགས་གནས་དང་བཅས། ། ཞེས་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རྣལ་འབྱོར་ལ་བསླབས་ནས་ཕོ་ཉ་མོ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པར་རོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་བསྲུང་བར་བྱ་བ་དང་བཟའ་བར་བྱ་བའི་དམ་ཚིག་ལ་ གནས་པའི་སྔགས་པ་དེ་ལ་མཁའ་འགྲོ་མའི་གཙོ་མོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིས་སྤྱོད་པ་དང་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་སྟེར་བར་འགྱུར་རོ། ། སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་མངོན་པར་མཐོ་བ་སྟེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་གོ་འཕང་ཆེན་པོའོ། ། དེ་བས་ན་གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པ་དང་། སྟན་དང་། བཞོན་པ་དང་། མཛོད་དང་། རྟོག་ཆེན་ལ་སོགས་པ་དང་རྟག་ཏུ་རབ་ཏུ་ལྡན་ཞིང་ཡོན་ཏན་དམ་པ་ལ་གནས་པའི་རྒྱལ་པོ་དང་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡང་ཆ་མཐུན་པར་བཤད་ཀྱི། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཙམ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། གྲོལ་བ་ནི་ དངོས་པོའི་འཆིང་བ་ལས་ཐར་བ་ལ་བྱའི། ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཆད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་བས་ན་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྟོབས་ཅན་ཡིན་ནོ། ། ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། དེ་ནས་རྫ་རྔ་བཅིང་བྱས་ཏེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫ་རྔའི་དབྱིབས་ ལྟ་བུའི་རེའུ་མིག་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུ་བྲིའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། རེའུ་མིག་གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་རེའུ་མིག་བཞི་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་སྐད་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཡང་ཨུཥྨ་ཎའི་གསུམ་པ་ནི་ཡི་གེ་སའོ། ། དེ་བས་ན། རིམ་བཞིན་འབྱུང་དང་རིམ་མིན་པས། ། དབྱངས་དང་ཡི་གེ་སྒྲུབ་ པས་སོ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། ལྔ་པ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ངའོ། །

"Endowed with mindfulness, together with the messengers and so forth, and the locations"—this means that by training continuously in yoga, one becomes perfectly endowed with the messengers. By the word "and so forth," it refers to the samaya of what is to be protected and what is to be consumed. To that mantrin who abides in this, the twenty-four principal ḍākinīs will bestow the fruit of conduct and liberation. "Conduct" refers to the supreme higher rebirth, the great state of a universal monarch (cakravartin). Therefore, it is explained that this is similar to a king or a yogin who is always endowed with care, seats, vehicles, treasuries, great deliberations, and so forth, and who abides in sublime qualities; it is not, as with other [vehicles] such as the Hearers (śrāvaka), a pursuit of mere nirvāṇa. This is the intended meaning. "Liberation" should be understood as freedom from the bonds of substantial entities, and not as having the characteristic of the total cessation of everything. Therefore, the activity is one characterized by the power of yoga. This is the explanation of the twenty-ninth chapter. Then, "having bound the drum" means that one should draw forty-nine squares in the shape of a drum. The phrase "the third square" is said in relation to the four inner squares. Furthermore, the third of the uṣman letters is the syllable sa. Therefore, it is stated: "By the sequential and non-sequential arising, the vowels and syllables are accomplished." The phrase "by the fifth" refers to the syllable ṅa.

ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པའོ། ། ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། ། སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨ་ནས་བརྩམས་ཏེ་བགྲང་བའོ། ། རེའུ་མིག་གསུམ་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པ་ནི་ཀ་ནས་བརྩམས་པའོ། ། རེའུ་མིག་ལྔ་པ་ནི་ཡི་གེ་ཨུའོ། ། ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པ་ནི་ཀ་ནས་བརྩམས་པའོ། ། ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཀ་ནས་བརྩམས་ པའོ། ། བཅོ་ལྔ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨ་ནས་བརྩམས་པའོ། ། ལྔ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱངས་ཀྱི་ཡི་གེ་ལྔ་པའོ། ། ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པ་ནི་ཀ་ནས་བརྩམས་པའོ། ། ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨ་ནས་བརྩམས་པ་སྟེ། སྔགས་འདི་དག་ནི་ཚིག་དང་པོ་ཡིན་ནོ། ། ཨ་ནས་བརྩམས་ ཏེ་ཡི་གེ་ག་ནི་བཅུ་དགུ་པ་ཡིན་ནོ། ། མེའི་བུ་ནི་ཡི་གེ་རའོ། ། རེའུ་མིག་གསུམ་པ་ནི་ཡི་གེ་ཨིའོ། ། ཡ་ཚན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། སུམ་ཅུ་དྲུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ་ཡི་གེ་ནའོ། ། སླར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་གཉིས་པོ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། རེའུ་མིག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རང་བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཧའོ། ། ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ་ཚིག་གཉིས་པའོ། ། བཅུ་དགུ་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ་གའོ། ། ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་པ་ནི་ཀ་ནས་བརྩམས་པའོ། ། གསུམ་པ་ནི་དབྱངས་ཀྱི་ཡི་གེ་གསུམ་པའོ། ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་ ནི་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ་ཡི་གེ་ཧའོ། ། རེའུ་མིག་གཉིས་པ་ནི་ཡི་གེ་ཨའོ། ། ཉི་ཤུ་པ་ནི་ཀ་ནས་བརྩམས་པ་སྟེ་ན་ཉིད་དོ།

The twenty-fifth is the twenty-fifth starting from ka. The twenty-fourth is likewise. The thirty-second is counted starting from a. The third square is likewise. Similarly, the thirty-second is starting from ka. The fifth square is the letter u. The twenty-fifth is starting from ka. The twenty-fourth is likewise. The thirty-third is also starting from ka. The fifteenth is starting from a. The fifth is the fifth vowel. The twenty-second is starting from ka. The twenty-seventh is starting from a; these are the first words of the mantra. Starting from a, the nineteenth letter is ga. The son of fire is the letter ra. The third square is the letter i. "Wondrous" and so forth are easy to understand. The thirty-sixth is as before, the letter na. "Again" means that those two letters themselves should be joined, because they are the lords of all the squares. "Self-arisen" is the letter ha. The remainder is as before; this is the second word. The nineteenth is as before, ga. The twenty-seventh is starting from ka. The third is the third vowel. The thirty-third is as before, the letter ha. The second square is the letter a. The twentieth is starting from ka, which is na itself.

། དེ་ཉིད་ནི་ར་དང་ཧའི་དབང་གིས་ན་ནི་ཎར་འགྱུར་ཏེ་གྲི་ཧའི་སྒྲའི་འོག་ཏུ་གནས་པའི་ཎར་འགྱུར་རོ། ། ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པ་ནི་ཀ་ནས་བརྩམས་པ་སྟེ་པའོ། ། ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པ་ནི་ཀ་ ནས་བརྩམས་པ་སྟེ་ཡའོ། ། ལན་གཉིས་བཟླས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་གཉིས་ཟློས་ཤིང་གོམས་པར་བྱ་བ་སྟེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་རེའུ་མིག་ལུགས་ནས་བཟློག་པའི་ཚུལ་གྱིས་དང་པོའི་ཡི་གེ་ཧའོ། ། བཞི་པ་ནི་ཨི་སྟེ་དེའི་མཐའ་ནི་ཨུའོ། ། ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། ། ད་ནི་ཚིག་བཞི་པ་ བཏུ་བ་གསུངས་པ་ནི། རེའུ་མིག་གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དབྱངས་ཀྱི་ཡི་གེ་དང་པོའི་རེའུ་མིག་ནས་བརྩམས་པའོ། ། སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་པ་ནི་ཨ་ནས་བརྩམས་པའོ། ། ཉི་ཤུ་དྲུག་པ་ནི་ཀ་ནས་བརྩམས་པའོ། ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀ་ནས་བརྩམས་ པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་བཅུ་གསུམ་པ་ནི་དབྱངས་ཀྱི་ཡི་གེ་བཅུ་གསུམ་པའོ། ། རེའུ་མིག་ལས་བཅུ་པ་ནི་ཧ་ལ་སོགས་པ་གོ་བཟློག་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྩིས་པའི་ཡི་གེ་བྷ་ནི་རེའུ་མིག་གི་བཅུ་པའོ། ། བཅུ་དགུ་པ་ནི་ཨ་ནས་བརྩམས་པའོ། ། ཉི་ཤུ་དགུ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀ་ནས་བརྩམས་ པའོ། ། གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེའུ་མིག་གཉིས་པ་ནི་དབྱངས་ཀྱི་ཡི་གེའི་རེའུ་མིག་གཉིས་པའོ། ། ཐིག་ལེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟེང་ན་ཨ་ནུ་སྭ་ར་དང་ལྡན་པའོ། ། ཆུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་བའོ། ། བརྒྱད་པ་ནི་ཛའོ། ། མེ་ཡི་བུ་ཡིས་ཁྱད་པར་དབྱེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་རས་བྱེ་བྲག་དབྱེ་བའོ། ། ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། ། དེ་དག་ནི་རྩ་བའི་སྔགས་སོ། ། ཁྲོ་བོ་བཞི་དང་ཡང་དག་ལྡན། །

That very [letter] becomes ṇa by the power of ra and ha; thus, the ṇa situated below the sound griha becomes [the final letter]. The twenty-first, starting from ka, is pa. The twenty-sixth, starting from ka, is ya. "Recited twice" means to repeat and familiarize oneself with it twice; as before, by the method of reversing the grid, the first letter is ha. The fourth is i, and its end is u. The remainder is as before. Now, the extraction of the fourth line is taught: "The second grid," and so forth, beginning from the grid of the first vowel. The thirty-sixth, starting from a, is [the letter ṣa]. The twenty-sixth, starting from ka, is [the letter ya]. The thirty-third, starting from ka, is [the letter ṇa]. Likewise, the thirteenth is the thirteenth vowel. The tenth from the grid, counting in reverse order from ha and so forth, is the letter bha, which is the tenth of the grid. The nineteenth, starting from a, is [the letter ṭa]. The twenty-ninth, starting from ka, is [the letter ṣa]. The second, starting from the second grid, is the second grid of the vowels. "The drop" means it is endowed with the anusvāra above. "Water" means the letter va. The eighth is ja. "Distinguished by the son of fire" means the letter ra is the specific distinction. The remainder is easy to understand. These are the root mantra. "Perfectly endowed with the four wrathful ones."

ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་བཞིས་མཚན་ནས་སྨོས་པའི་ཁྲོ་བོ་བཞི་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། སྐུ་བརྒྱད་དང་ནི་བཅས་པ་རུ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་བརྒྱད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་སྔགས་འདི་གནས་ པའི་བར་རོ། ། འདི་ནི་རྙེད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་དེས་ཚར་བཅད་པ་འཆི་བར་འགྱུར་བའོ། ། ལེའུ་སུམ་ཅུ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། ཤ་ཆེན་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་སྲེག་བྱས་ནས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བའོ། ། རྡོ་རྗེ་སྐྱེས་ཡིན་ བཤད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་སླུ་བ་ཡིན་པར་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདི་ནི་གདུག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། ། འཇིགས་བྱེད་མི་བཟད་པར་བཤད་དོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤ་ཆེན་གྱི་སྦྱིན་སྲེག་འདི་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་གདུག་པ་ཅན་ཐམས་ཅད་འཇིགས་ ཤིང་རླག་པར་བྱེད་པས་མི་བཟད་པ་སྟེ་ཆོ་ག་གཞན་དག་པས་ཆོ་ག་འདི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པར་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཟངས་ཀྱི་གཙུག་ཕུད་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱིམ་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཤྭ་ན་ལ་སོགས་པ་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་ལོངས་སྤྱད་ན་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། མ་ལུས་ ལུས་པ་མེད་འགྲུབ་ཅིང་། ། རྒྱལ་སྲིད་ཐམས་ཅད་རབ་འགྲུབ་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་མ་ལུས་པ་འགྲུབ་པ་ནི་རལ་གྲི་ལ་སོགས་པའི་དངོས་གྲུབ་འགྲུབ་པའོ། ། ལུས་པ་མེད་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་པོ། ། རྒྱལ་སྲིད་ཐམས་ཅད་ནི་མ་ལུས་པའི་ རྒྱལ་སྲིད་དོ། ། ཤྭ་ན་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཀྱང་རང་ཉིད་དུས་བྱེད་པ་ལ་བྱའི་གཞན་དུ་ན་སྡིག་པ་ཆེན་པོའི་ལས་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །

This refers to the explanation of the four wrathful deities mentioned by their names through the four mantra words. "Together with the eight bodies" means that this mantra abides in the manner of the eight forms, such as earth and so forth. "By merely finding this" means that by means of that mantra, [the enemy] will be subdued and die. This is the explanation of the thirtieth chapter. "By means of the great flesh" means that by performing the homa offering as previously described, it will occur exactly as explained. "It is explained as the vajra-born" means it is taught to be infallible. "This is explained as the unbearable terror of all the malevolent" means that this homa offering of great flesh is unbearable because it terrifies and destroys all malevolent beings who harm the Three Jewels; the meaning is that this ritual is more powerful than other rituals. "Copper-crested" refers to the domestic fowl. If one asks, "What will happen if one likewise utilizes the śvāna (dog) and so forth according to the ritual?" [the text says]: "All without exception will be accomplished, and all sovereignty will be fully achieved." Regarding this, "accomplishing all without exception" refers to the accomplishment of siddhis such as the sword and so forth. "Without exception" refers to unsurpassed, perfectly complete awakening (anuttara-samyak-saṃbodhi). "All sovereignty" refers to the entirety of sovereignty without exception. Furthermore, these [animals] such as the śvāna should be used when they die of their own accord; otherwise, one will have committed a great sinful act.

སྡིག་པའི་ལས་བྱེད་པར་འདོད་པ་གསོ་བར་དཀའ་བ་རྣམས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གསད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་གཞན་དག་འདོད་དོ། ། བདག་མེད་པའི་དེ་ ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མི་དགེ་བ་བཅུ་ཡང་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་ལས། དགེ་བ་བཅུ་ཡི་ལས་ཀྱི་ལམ། ། འདོད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྤངས་པ་ཡིན། ། ཞེས་གསུངས་པ་དང་། བདག་གིས་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་བཟོད། ། གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་བསྡར་བས། ། མནར་མེད་པར་ནི་འགྲོ་འགྱུར་ཡང་། ། འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱའོ། ། ཞེས་བཤད་པས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་ཞིང་བདག་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་དུ་རྟོགས་ནས་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་སྤྱད་ཀྱང་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། ། དཔལ་ཞི་བ་འཚོའི་ཞལ་ སྔ་ནས་ཀྱང་། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་ཀྱང་ཁྱད་པར་གྱི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཚོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་བསྐྱེད་པ་ནི་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་ལས་བྱུང་ལ་ ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལ་འདི་ནི་འདི་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དཔེར་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་མ་ཡིན་ཞིང་དུག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མི་ཤེས་པར་དུག་ཟ་བ་རྣམས་ནི་འཆི་བའི་རྒྱུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ལ། དུག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡང་དག་པར་ཤེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ནི་རྣམ་ པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་དུ་བྱ་བའི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལྷག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ཉིད་བདུད་རྩི་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་སོ། །

Others maintain that those who wish to perform sinful actions but find them difficult to sustain are those who have killed themselves. Regarding the suchness of selflessness, even the ten non-virtuous actions do not become downfalls. As it is said in the Śrī Guhyasamāja: "The ten paths of virtuous action are the abandonment of the wisdom of desire." And: "If I endure my own suffering and disregard the suffering of others, I may go to the Avīci hell, yet I shall act for the benefit of all beings." Thus, for one endowed with great compassion who has realized the suchness of selflessness and acts for the sake of beings, even if they engage in the ten non-virtuous actions, no downfall occurs. The venerable Śāntarakṣita also stated: "For bodhisattvas endowed with skillful means and insight, even the paths of the ten non-virtuous actions produce extraordinary results. It is from the distinction of the intention that a particular collection of causes produces a particular result." One cannot say of all conventionalities, "This is not like this." For example, those who are not yogis and who do not know the suchness of poison experience it as a cause of death when they consume it. However, yogis who correctly know the suchness of poison understand that, by relying on the superior distinction of the cause—transforming it into an elixir—that very same thing becomes nectar itself.

དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེ་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་ཞིང་རང་གི་བདེ་བ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་དང་། གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་པ་རྣམས་ ཀྱི་མི་དགེ་བ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། ། དྲག་པོས་གྲོང་ཁྱེར་སུམ་བརྩེགས་བསྲེགས་པར་གྱུར་པ་དང་། ཁྱབ་འཇུག་གི་དཔུང་ཚོགས་ཨཀྵོ་ཧི་བཅོ་བརྒྱད་བརླག་པར་བྱས་པ་དང་། གཅེར་བུ་པ་རྣམས་ཀྱང་སྲོག་ཆགས་ཕྲ་མོ་རེག་ པ་ཙམ་གྱིས་འཆི་བས་ནམ་མཁའ་གང་བར་ཤེས་བཞིན་དུ་རང་གི་སློབ་མ་ལ་གནས་ཁང་ལས་བྱུང་བའི་ཚེ་བསླབ་པར་འདེབས་པ་དང་གཞན་ཡང་གང་ཡང་ཁྲོ་བའི་མེས་ཡིད་བསྲེགས་པར་གྱུར་པའི་དྲང་སྲོང་གིས་དམོད་པའི་མེས་རྒྱལ་པོ་དཔུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་པ་དང་བཅས་ཤིང་ བཞིན་སྲེག་པར་བྱེད་པའི་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པས་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་མི་དགེ་བ་ནི་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཡང་ བདག་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ནི་གཞན་གྱི་འདུ་ཤེས་འབྱུང་ལ་བདག་དང་གཞན་གྱི་དབྱེ་བས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལས་ནི་ཞེ་སྡང་སྟེ། འདི་གཉིས་ཀུན་དུ་འབྲེལ་བ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

Likewise, for those who possess a mind in which emptiness and compassion are inseparable, who are indifferent to their own happiness, and who are utterly terrified of the suffering of others, what contradiction could there be in these ten non-virtues producing extraordinary results? For instance, there is the story of Rudra burning the triple city; Viṣṇu destroying the eighteen Akṣauhiṇī armies; and the Jains, who know that even the mere touch of a tiny insect causes death, yet knowingly instruct their disciples to leave their dwellings. Furthermore, there are the non-Buddhists, such as the sages whose minds are scorched by the fire of anger, who use the fire of their curses to incinerate a king along with his fourfold army. Through such acts as taking life, these non-Buddhists will produce the sufferings of the hells and so forth, because their non-virtue arises from causes preceded by the intense clinging to "I" and "mine." Moreover, if a self existed, the perception of "other" would arise; and from the grasping that distinguishes between self and other, hatred is born. It is said that from the complete connection of these two, all afflictions are thoroughly produced.

དེ་ཉིད་འགྲོ་བ་དྲུག་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་མ་ ལུས་པའི་ངན་འགྲོའི་ཚོར་བ་མི་བཟད་ཅིང་བརྣག་པར་དཀའ་བ་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་རྒྱུ་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་ཞིང་བདག་མེད་པ་བསྒོམ་པ་ལ་མཆོག་ཏུ་གོམས་པས་རྟག་ཏུ་རྙོག་པ་མེད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་མི་དགེ་བཅུས་ཀྱང་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་། སེམས་ དགེ་བ་ལ་ཉེས་པ་མེད། ། ཅེས་བཤད་པ་དང་། སློབ་དཔོན་ཨཱརྱ་དེ་བས་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཀུན་རྟོག་ནི། ། དགེ་བ་འམ་ཡང་ན་མི་དགེ་བ། ། ཐམས་ཅད་དགེ་བ་ཉིད་འགྱུར་ཏེ། ། གང་ཕྱིར་དེ་ཡི་དབང་གྱུར་ཡིན། ། ཞེས་བཤད་པ་དང་། དེ་ཉིད་མིང་ཙམ་ཐོས་པ་ཡིས། ། མེ་གང་སྲེག་བྱེད་མི་འགྱུར་ལྟར། ། ཆོས་དང་ཆོས་མིན་སྤངས་པ་ལ། ། མ་བརྟེན་དེ་ནི་མི་རིགས་སོ། ། དེ་ལྟར་བློ་གྲོས་བྱང་བ་ནི། ། རྣམ་དཔྱོད་ཐོས་པ་འབྲས་བུར་བཅས། ། ལས་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་པ་ཡི། ། རྐྱེན་གྱིས་བཅོམ་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། ཇི་ལྟར་དུང་ལ་སོགས་པ་དག་ བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཆོག་ཏུ་དགེ་བ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མིའི་ཐོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི། དུང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། གསུམ་ཆར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་གྱིའོ། ། རྒྱུ་ལས་བྱུང་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་ པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་པའོ། ། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ལུས་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐ་མལ་པའི་སྟེ། དེ་དག་གི་ཐོད་པ་རྒྱུ་གང་གིས་སྨད་ཅིང་སུན་དབྱུང་བར་བྱ།

That very [wisdom] possesses great, causeless compassion for all sentient beings without exception who dwell within the six realms of existence and have encountered the unbearable and difficult-to-endure feelings of the miserable destinies. Because they are supremely habituated to the meditation on selflessness, they possess a mind that is always free from turbidity. For such [beings], even the ten non-virtues do not become downfalls. As it is said: "There is no fault in a virtuous mind." And as the master Āryadeva also said: "Whether the conceptualization of a bodhisattva is virtuous or non-virtuous, it all becomes virtue itself, because it is under the power of that [bodhicitta]." And: "Just as fire does not burn by merely hearing its name, it is unreasonable for one who has abandoned both dharma and non-dharma to rely [on such things]." Thus, for one whose intellect is refined, whose analytical investigation and learning bear fruit, and who is not destroyed by the conditions of the connection between actions and their results—just as conch shells and the like are supremely virtuous because they are purifying agents, so too are human skulls and the like similar to them. To demonstrate this, it is said: "Conch shells," and so forth. "Of the three" means of the three [types of beings]. "If they arise from causes" means even if they arise from causes such as the five aggregates. "Of the dharmakāya" means by yogins who possess the dharmakāya. "Of embodied beings" refers to ordinary sentient beings; for what reason should their skulls be disparaged or rejected?

འདིས་ནི་མི་ ལ་སོགས་པའི་ཐོད་པ་ལས་གང་གིས་དུང་ལ་སོགས་པ་དག་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། མིའི་ཐོད་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། ། དཔའ་བོ་ཐོད་པའི་ཕྲེང་བ་ཅན། ། ཟླ་བ་ཕྱེད་པས་རྒྱན་དུ་བྱས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆ་ལུགས་ ཀྱི་ཁྱད་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། བརྡ་ནི་ལྔ་པོ་བསྟན་བྱ་ཞིང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྡ་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདིར་བརྡའི་སྒྲས་ནི་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཉེ་བར་གདགས་པས་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པ་ལྷ་མོ་ལྔ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། རལ་བ་དང་ཅོད་པན་ གྱིས་བརྒྱན་པའི་ཐོད་པ་ལྔ་པོ་ལྷ་མོ་ལྔ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། དེ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། སྒྲུབ་པོས་ལག་པ་གཡོན་གྱིས་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟས་དང་སྐོམ་ལ་སོགས་པ་དམ་ཚིག་ཅན་རྣམས་ལ་སྟེར་བ་ན་ལག་པ་གཡོན་པས་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། འདི་ནི་དཔའ་བོའི་གནས་ཡིན་ ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ནི་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་ལ་སོགས་པའི་དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཡིན་ཏེ། ངེས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། ། ཡང་ན་གནས་ནི་འབྱུང་བའམ་རྒྱུ་སྟེ་བརྡ་རྣམས་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ། ། དེ་ཡང་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་དབང་ཕྱུག་མ་རྣམས་ཀྱི་ བརྡ་རྣམས་ཐོག་མར་འཇུག་ཅིང་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཁམས་གསུམ་རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུ་བའི། ། འགྲོ་ཀུན་གཡོན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཡོན་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་བུད་མེད་དོ། ། ཡང་ན། སྟོང་པ་ཁོ་ནའི་ཆོས་རྣམས་ལས། ། སྟོང་པའི་ཆོས་ནི་འབྱུང་བ་ཡིན། །

This demonstrates that there is no specific causal reason why conch shells and the like are made from the skulls of humans and so forth, whereas human skulls are not. "The Hero wearing a garland of skulls, adorned with a crescent moon" describes the specific attire of the Blessed One. "The five symbols should be shown" means that the symbols are to be displayed. Here, by the term "symbols" (saṃketa), through an inseparable metaphorical designation, the five goddesses such as Vajravārāhī are indicated; the five skulls adorned with locks of hair and crowns are shown to be the five goddesses, meaning they are to be meditated upon. "The practitioner should do it with the left hand" means that when giving food, drink, and so forth to those who possess the samaya, one should offer them with the left hand. "This is the abode of the heroes" means that this is the abode of the heroes such as Śrī Heruka and others; the meaning is that it is definitively unchanging. Alternatively, "abode" (sthāna) means source or cause, that which causes the symbols to function. Furthermore, it is that which first causes the symbols of the heroes and the sovereign goddesses (īśvarī) to enter and arise. "All beings of the three realms, both moving and non-moving, arise from the left" means that "the left" refers to the external woman. Alternatively: "From phenomena that are only empty, empty phenomena arise."

ཞེས་བཤད་པས་ གཡོན་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། འདིས་ནི་གཡོན་ནས་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལག་པའི་མཆོད་པ་སྟོན་ཏོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་མཐེ་བོར་བཞུགས། ། ཞེས་པ་ལ། ། བཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་རོ། ། དཔའ་བོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའོ། ། ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཉི་མའོ། ། སེན་མོའི་ངོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོར་མོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིའོ། ། གཡོན་པ་ལས་བྱུང་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་དག་ལག་པ་གཡོན་པར་བརྟེན་ཅིང་གནས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། ། ལག་མཐིལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལག་པའི་ མཐིལ་དུ་པདྨ་འདབ་མ་ལྔ་པ་བསམས་ལ། པདྨའི་གེ་སར་ལ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ། མདུན་དུ་ཡ་མི་ནི། གཡོན་དུ་མོ་ཧ་ནི། རྒྱབ་ཏུ་སྃ་ཙ་ལ་ནི། གཡས་སུ་ཏྲཱ་ས་ནི། རྒྱབ་ཏུ་ཤིན་ཏུ་ངེས་བྱས་ཏེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལག་པའི་མཐིལ་དུ་སྔགས་ཀྱི་ས་བོན་གྱིས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་ ཕག་མོ་ལ་སོགས་པ་ལྷ་མོ་རྣམས་དགོད་པར་བསྟན་མོད་ཀྱི། འོད་ཀྱང་ལག་པའི་རྒྱབ་ཏུ་མེ་ལོང་གི་ནང་དུ་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་ལྟར་ངེས་པར་བསམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན། མཁས་པས་རྒྱབ་ཏུ་གཤེགས་སུ་གསོལ། ། ཞེས་འོག་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། སྒྲུབ་ པ་པོས་བརྡ་རྣམ་པ་ལྔ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ལས་ལྔ་ཞེས་ཡང་སྨོས་པ་ནི་ལྷ་མོ་ལྔ་ལ་བྱ་ལ། སྤྱན་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ནི་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ལ་བྱའོ། ། སྟོང་པ་ནི་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་སོ། ། དབུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་ཉིད་དོ། ། ལྷག་མ་རྣམས་ནི་གོ་སླའོ། །

Thus it is said: The left is emptiness, and this explains the reason for practicing with the left. The passage beginning with "Vajrasattva" and so forth teaches the offering of the hands. Regarding "Vajrasattva resides in the thumb," the word "resides" is to be applied to all [the following]. "The Hero" refers to Śrī Heruka. "Ākāśagarbha" refers to Vajrasūrya. "The surface of the nails" refers to all the fingers. "The cause arising from the left" means that these are the causes for relying upon and abiding in the left hand. Regarding "the palm," one should visualize a five-petaled lotus in the palm of the hand. Upon the filaments of the lotus are Vajravārāhī, in front is Yamīnī, to the left is Mohanī, behind is Sañcalanī, and to the right is Trāsanī. "Having made [them] very certain behind" means that one should visualize Vajrasattva and the others, as well as the goddesses such as Vajravārāhī, in the palm of the hand by means of the mantra seeds; however, the meaning is that they should also be visualized with certainty on the back of the hand, just as a reflection appears within a mirror. For that very reason, it is explained below: "The wise should request them to depart behind." Regarding the practitioner's display of the five signs, the repetition of "five" refers to the five goddesses, while the mention of Locanā and the others refers to the four ḍākinīs and so forth. "Emptiness" is the expanse of space. "In the center" also refers to that very same thing. The remainder is easy to understand.

ལེའུ་སུམ་ ཅུ་རྩ་གཅིག་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། སྒྲུབ་པོས་སྔོན་གསུངས་རིམ་པ་ཡིས། ། ཞེས་པ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པས་སོ། ། བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སེན་མོ་ལྔ་པ་ནི་ཁྱི་དང་བྱི་ལ་དང་རི་བོང་ལ་སོགས་པའོ། ། མི་ལ་སོགས་པ་ནི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་དོ། ། ཁ་དོག་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་པ་ནི་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པའི་ནང་ནའོ། ། བྱོལ་སོང་ཞེས་པ་ནི་གང་དཔའ་བོ་མང་པོ་གསོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཧེ་རུ་ཀའི་རྣམ་པས་མཐོང་བའོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། བླ་མ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་དང་དམ་ཚིག་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱུགས་ སོ་ཞེས་སྐལ་ལྡན་འདོད་དོ། ། དུད་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། ། ཀིཥྞ་ཞེས་བྱ་བ་སོགས་པ་ལ་དང་པོར་རེ་ཞིག་གནོད་མཛེས་ཀྱི་སྔགས་སམ་རྩ་བའི་སྔགས་སམ། སྔོན་དུ་བསྙེན་པ་བྱས་ལ་མཚན་མ་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་མ་ཉམས་མ་ཞིག་པའི་རོ་ དུར་ཁྲོད་དུ་བླངས་ལ་མཚན་ཕྱེད་ན་མ་ཤ་ནག་པོ་དང་། ས་ནག་པོ་ལ་སོགས་པས་སྦྱིན་སྲེག་བྱའོ། ། ལྕི་བའི་ཐལ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐལ་བའི་ཁྱད་པར་རོ། ། མགོ་བོ་སྐམ་ཞེས་བྱ་བ་(ན,ནི)། ། མགོ་བོའི་དུམ་བུ་སྐམ་པོའོ། ། མི་མགོ་བླངས་ལ་དུང་ཆེན་པོ་བྱའོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་ བཞེད་དོ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི་འདི་དང་མ་ཧེ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བའི་རུས་པ་བླངས་པ་ལས་ཀྱི་དབང་ལས་ཕྲེང་བ་བྱའོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་གདན་བཞི་ལས། ། ཤེལ་དང་ཉ་ཕྱིས་མུ་ཏིག་དང་། ། འབྱུང་ཁུངས་ལས་བྱུང་དཀར་པོ་སོགས། ། གང་རུང་ཞི་པ་ལ་སོགས་ཀྱི། །

This is the explanation of the thirty-first chapter. Regarding the phrase "the practitioner, by the previously taught sequence," this refers to meditating on the maṇḍala-cakra. The term "excellent" is taught; "the five-clawed" refers to dogs, cats, rabbits, and so forth. "Humans and so forth" refers to the actual meaning. "Of the colors" refers to among the brahmins and so forth. "Beasts" refers to those who kill many heroes; this is the view of the venerable Koṅkana, who says they are seen in the form of Heruka. "Beasts" is also asserted by Bhavyakīrti to refer to those who destroy the guru, the yoginīs, and the samaya, and so forth. "Animals" refers to those in the animal realm and so forth. Regarding "Kṛṣṇa" and so forth, first, the yogin who has performed the preliminary service and attained the signs should take an undecayed and uncorrupted corpse to a charnel ground. At midnight, one should perform the homa with black meat, black earth, and so forth. "The ash of cow dung" is a specific type of ash. "Dry head" refers to a dry skull fragment. The venerable Koṅkana asserts that one should take a human head and make it into a "great conch" (a skull-cup). Bhavyakīrti asserts that one should make a rosary from the bones of any suitable creature, such as this or a buffalo, according to the specific ritual action. Furthermore, the Vajrāsana-catuḥpīṭha states: "Crystal, mother-of-pearl, pearl, and white substances originating from mines, and so forth—any of these are for pacifying and so forth."

ཁྱད་པར་ཕྲེང་བ་སོགས་མཚན་ཉིད། ། གསེར་དང་དངུལ་དང་ཟངས་མ་དང་། ། ཁྱད་པར་དུ་ནི་པདྨ་ཡི། ། ཕྲེང་བ་རྒྱས་པའི་ལས་རྣམས་ལ། ། མཁས་པ་ཡིས་ནི་བགྲང་བར་བྱ། ། གུར་ཀུམ་ལ་སོགས་དྲི་དང་ནི། ། ཁྱད་པར་དུ་ནི་དྲི་ཀུན་གྱིས། ། བཅོས་པའི་རི་ལུ་ བྱས་པ་ནི། ། དབང་གི་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བཤད། ། རུ་དྲཱཀྵ་དང་ལུང་ཐང་དང་། ། ཁྱད་པར་དུ་ནི་མི་རུས་ཕྲེང་། ། མངོན་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བཤད་པ་ཡི། ། དྲག་པོའི་ལས་ལ་སྦྱར་བར་བྱ། ། ཞི་རྒྱས་དབང་དང་མངོན་སྤྱོད་ལ། ། བོ་དེ་ཙེ་ལས་ཐམས་ཅད་པའོ། ། གསང་སྔགས་སྒྲུབ་ལ་ ལྔ་བཅུ་སྟེ། ། དབང་དོན་གཉེར་ལ་དེའི་ཕྱེད་ཉིད། ། ཞི་བ་ལ་ནི་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག། རྒྱས་ལ་བརྒྱད་ཀྱིས་ལྷག་པའོ། ། མངོན་སྤྱོད་ལ་ནི་དྲུག་ཅུ་སྟེ། ། ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་སྦྱར། ། ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡིས། ། ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་བྱ་བ་ཡིན། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། དུང་ཆེན་པོ་ཡི་ངོ་བོར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཉིད་དོ། ། ཡང་ན་རུས་སྦལ་དག་གིའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་སླའོ། ། ཕྱག་བཞི་དང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། དཔལ་ཨུ་ རྒྱན་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་ནི་ཕྱག་བཞི་ནས་བརྩམས་ཏེ་འབུམ་གྱི་བར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁྲོ་བོ་ཆེན་པོའི་ཕྱག་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཡི་སྐུ་མདོག་མཚོན་ཆ་འཆང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཕྱག་དང་ཕྱག་མཚན་བསྣམས་པའི་ངང་ཚུལ་གང་ཡིན་པ་ དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ།

Regarding the specific characteristics of the rosary and so forth: "For the activities of enrichment, the wise should count with rosaries made of gold, silver, copper, and especially lotus seeds. Those made of pills prepared with saffron and other fragrances, or especially with all types of perfumes, are fully explained as being for the activity of magnetizing. Rosaries of rudrākṣa, long pepper seeds, and especially human bone are to be applied to the fierce activities explained as 'wrathful rites.' For pacifying, enriching, magnetizing, and wrathful rites, the bodhicitta-seed (bodhi-ja) is for all activities. For the accomplishment of secret mantra, there are fifty; for those seeking magnetizing, half of that. For pacifying, one hundred; for enriching, eight more than that. For wrathful rites, sixty; these are to be applied according to the specific activities. Thus, the rosary and so forth are to be prepared according to the distinctions." So it is said. "It should be made in the form of a great conch" is to be taken literally. "Or else, of tortoises" is easy to understand. Regarding "with four arms" and so forth, the venerable Koṅkana maintains that this teaches the mahāmudrā of the Blessed One, glorious Heruka. The venerable Śrī Oḍḍiyāna maintains that from "four arms" up to "one hundred thousand" explains the number of arms of the Blessed One, the great wrathful deity. "His body color and bearing weapons" refers to the nature of that Blessed One's arms and the manner in which he holds his hand implements. Thus it is said.

སྐུ་མདོག་གནག་པ་དང་རྡོ་རྗེ་མཚོན་ཆ་བསྣམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། མཚོན་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཙོ་བོའི་མཚན་མར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྱིའི་ཚིག་ཡིན་པས་རྡོ་རྗེ་ཉིད་ལ་བྱ་བར་བཤད་དོ། ། དེ་ཡང་ཕྱག་མཚན་དུ་མ་བསྣམས་སུ་ཟིན་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་བ་ཞེས་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། དཔལ་ཨུ་རྒྱན་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་ལ་སོགས་པ་ཅི་འདྲ་བ་ཡུམ་གྱི་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་འཆད་དོ། ། གང་གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཀར་བ་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཡུམ་ཡང་དཀར་བ་ཡིན་ལ། གང་གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སེར་བ་དེའི་ཚེ་ཡུམ་ཡང་སེར་བ་ཡིན་ནོ། ། གང་གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དམར་བ་དེའི་ཚེ་ཡུམ་ཡང་དམར་བ་ཡིན་ལ་གང་གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལྗང་བ་དེའི་ཚེ་ཡུམ་ཡང་ལྗང་བ་ཡིན། གང་གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐུ་མདོག་གནག་ པ་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་ཡང་སྐུ་མདོག་གནག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་མན་ངག་གོ། ། ཕྱག་རྒྱས་སྐུ་ནི་རྣམ་པར་བརྒྱན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ལྔ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། ཡི་དྭགས་ཆེན་པོ་གདན་དུ་བྱས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་ཆེན་པོ་མནན་ནས་བཞུགས་པའོ། ། སྔགས་ཀྱི་ལྷ་ནི་ཤེས་ ནས་བསྒོམ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་ལ་དམིགས་པ་དང་བྲལ་བས་སྔགས་བཟླ་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། ད་ནི་བཟའ་བཏུང་བ་སྨོད་པར་བྱེད་པ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ། དེ་ནས་སྒྲུབ་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།

This means that his body is black and he holds a vajra weapon. Since the term "weapon" is a general term and not the specific insignia of the principal deity, it is explained as referring to the vajra itself. Furthermore, the venerable Koṅkana maintains that although the Blessed One holds many hand-symbols, he is designated as "Vajradhara" (Holder of the Vajra). The venerable Śrī Oḍḍiyānapa explains that whatever the Blessed One’s body color and hand-symbols may be, the consort’s are likewise the same. When the Blessed One is white, the Blessed One’s consort is also white; when the Blessed One is yellow, the consort is also yellow; when the Blessed One is red, the consort is also red; and when the Blessed One is green, the consort is also green. When the Blessed One’s body color is black, the Blessed One’s consort is also black; this is the pith instruction. "Adorned with mudrās" means with the five mudrās. "Seated upon a great preta" means he sits treading upon a great deity. "Having understood the deity of the mantra, one meditates" means that in Mahāyoga, one should not recite the mantra while free from the object of focus. This is the explanation of the thirty-second chapter. Now, in order to reverse the views of the Hearers and others who disparage food and drink, it is said: "Then, for the practitioners..." and so forth.

བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ། འདི་ལས་ལྷག་པའི་སྦྱོར་བ་ཀུན། ། ཞེས་བྱ་བ་རྣལ་འབྱོར་མ་མ་ལུས་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་པོ་ལ་མེད་དོ། ། དེ་ནས་ནི་ཉིན་རེ་ཞིང་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ལ་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་ པའི་སྒྲུབ་པ་པོས་ཆོ་ག་འདི་བཞིན་དུ་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། ། དེ་ལ་བཟའ་བ་ནི་གོ་ཀུ་ད་ཧ་ན་ལ་སོགས་པའི་སྨན་རྣམས་སོ། ། ཡང་ན་ཞོ་དང་མར་དང་སྦྲང་རྩི་དང་ཁར་དང་ལ་དུ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཟའ་བ་སྟེ། དེ་ལོངས་སྤྱོད་པའོ། ། ཉ་ཤ་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉ་ནི་རོ་ཧི་ཏ་ལ་སོགས་ པའོ། ། ཤ་ནི་རའི་ཤ་ལ་སོགས་པའོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཚོད་མ་རྣམས་ལ་བྱའོ། ། ཅི་ནུས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་འཚམ་པར་རོ། ། མེད་པར་གྱུར་ཀྱང་བཟའ་བ་ནི། ། ལྔ་པོ་ཉིད་དུ་བྱ་བ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་བདུད་རྩི་ལྔ་པོ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་བཟའ་ བ་གང་ཡིན་པ་དེ་བདུད་རྩི་ལྔ་པོ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བྱའོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། དཔལ་ཨུ་རྒྱན་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་ནི་སྒྲུབ་པའི་དབང་པོ་ལ་རྫས་ལ་སོགས་པ་བཙལ་བར་དཀའ་སྟེ་མེད་པར་གྱུར་ཀྱང་བཟའ་བ་ལྔ་དང་། ཚོད་མ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་དེར་ བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མེད་ཀྱང་བཟའ་བ་ལྔ་པོ་བདུད་རྩི་ལྔར་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། མཚན་མོ་ཡང་ནི་རྟག་ཏུ་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱེད་པས་ཉིན་དང་མཚན་རྟག་ཏུ་རྣམ་པ་ཐམས་ ཅད་དུ་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། ། དེ་ནས་ཕོ་ཉ་རབ་སྦྱིན་ཞིང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་གཅིག་པུ་བཟའ་བར་མི་བྱའི། །

"Food and drink, and all practices superior to these"—this refers to the fact that for all yoginīs and practitioners, there is nothing superior to the practitioner himself. This teaches that the practitioner who accomplishes awakening should perform this ritual every day regarding food and drink. In that context, "food" refers to medicinal substances such as go, ku, da, ha, and na, or alternatively, yogurt, butter, honey, molasses, sweets, and so forth; these are what is consumed. Regarding the phrase "fish and so forth," "fish" refers to the rohiṭa and other varieties. "Meat" refers to the meat of goats and so forth. The word "and so forth" refers to various vegetables. "As much as possible" means in accordance with one's resources. Regarding the statement: "Even if they are absent, the food itself should be made into the five," the venerable Koṅkana maintains that when the five nectars (amṛta) are absent, whatever food is present should be thoroughly visualized as the five nectars themselves. The venerable Śrī Uḍḍiyānapāda maintains that for a practitioner, substances and the like are difficult to find; even if they are absent, one should generate the five foods, the five vegetables, and so forth within that [food]. Bhavyakīrti maintains that even if everything is absent, the five foods should be generated as the five nectars. "Also at night, it should always be done"—this teaches that because one must practice with certainty, it should be performed in every way, both day and night. Then, "bestowing the messenger"—this means one should not eat alone.

གཞན་དུ་ན་རིགས་དང་རིགས་མ་ཡིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕོ་ཉ་མོ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། རང་གི་པང་པར་མགོ་བཞག་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ཕོ་ཉ་མོ་གཡོན་ལོགས་སུ་བཞག་སྟེ། ལག་པ་གཡོན་པས་འཁྱུད་པའོ། ། དཔའ་བོ་གཉིས་མེད་པ་ཡིས་མཆོད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་དཔའ་བོ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་དུ་མ་ལ་སོགས་པ་མཆོད་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་གཉེན་གྱི་སྲེད་པའི་འཆིང་བ་རྣམས་ལས་གྲོལ་ཞིང་ཐར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ བྱའོ། ། སློབ་དཔོན་ལུགས་སུ་བཞུགས་ནས་སུ། ། སྒྲུབ་པ་པོ་ལས་མཆོད་པ་བཞེས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དང་། སློབ་དཔོན་ལ་ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་མེད་དོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ། སློབ་དཔོན་མཆོད་པས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཆོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དགོངས་སོ། ། དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱི་སྟན་དག་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱག་རྒྱའི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི་སྟན་ཞེས་བྱ་བ་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཕྱག་རྒྱ་ཉིད་དུ་ཞེས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཕྱག་རྒྱའི་ལྷ་ མོ་རྣམས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། སྒྲུབ་པོ་ཤིན་ཏུ་མཉམ་གཞག་པས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མལ་པའི་གཟུགས་སུ་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་གླུ་དང་རོལ་མོ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི། མིག་མི་བཙུམས་ ཞེས་བྱ་བ་དེ་རྫུན་ཡིན། ། ལག་པ་འདེགས་པ་གང་ཡིན་དེ་ཡང་རྫུན། ། སྣ་གོང་དག་ནི་རྣམ་པ་ཁ་འབྲས་ཤིང་། ། འདོད་ལྷའི་འདོད་སྤྱོད་དེ་ཡང་རྫུན་ཡིན་ལ། །

Alternatively, one should also offer to the female messengers (dūtī), the yoginīs, who arise from both noble and ignoble families. "Placing the head upon one's own lap" means placing the messenger on the left side and embracing her with the left hand. "The heroes worship in non-duality" means that the worship of the Mother and so forth, performed for the sake of the non-dual hero, is to be done in order to be liberated and freed from the bonds of craving for kin. "Seated in the manner of the master, the practitioner accepts the offering" indicates that, in the ultimate sense, there is no distinction between Vajrasattva and the master; the intention is that by worshipping the master, one worships all the Buddhas. "The seats of the heroes" refers to the goddesses of the mudrās, according to the venerable Koṅkana. Bhavyakīrti, however, maintains that "seats" refers to food, drink, and so forth. For that very reason, the goddesses of the mudrās are mentioned separately as "the mudrās themselves." "The practitioner, being perfectly composed" means that one should understand that the application of song, music, and so forth is to be performed in a manner that is not in the form of an ordinary person; this is the view of the venerable Koṅkana. Bhavyakīrti, however, says: "Not closing the eyes is a lie; raising the hands is also a lie. The nose being shaped like a plowshare and the indulgence in the desires of the desire-gods is also a lie."

བུད་མེད་གདོང་གི་པདྨ་ལ་རྟོག་ཅིང་། ། སྦྲང་བུ་ལྟ་བུར་བདག་གིར་བྱེད་དེའང་རྫུན། ། སྡུག་དང་སྐྱེ་བོ་མེད་པར་རང་ དགའ་བའི། ། རྣ་བར་གཤུབ་པ་གང་ཡིན་དེ་ཡང་རྫུན། ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་རྫུན། ། བདག་ནི་འགྲོ་ན་རྣམ་ཀུན་སྒྲ་སྒྲོགས་པ། ། ཀྱི་ཧུད་འདོད་པའི་ལྷ་ཡི་རྨོངས་པས་བཅོམ། ། ཤེས་མ་གྱུར་ན་ཅི་ཞིག་བྱ་བ་སྨྲོས། ། ཞེས་གླུ་དང་གར་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་ཉིད་བརྟགས་ ན་མཉམ་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད། འདི་ན་དེ་ཉིད་འདི་ལས་གཞན་མེད་ན། ། དོན་མེད་ཉིད་དུ་དོན་ཞིག་ཅི་ཕྱིར་བྱེད། ། འདི་ཉིད་ཡིད་ལ་གནས་པར་གྱིས་ཤིག་དང་། ། དོན་གང་སྣང་འགྱུར་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། གང་ཞིག་གླུ་སོགས་མི་ བྱེད་ཅིང་། ། བྱེད་དུ་མི་འཇུག་བླུན་པོ་རྣམས། ། འདི་དང་ཕ་རོལ་དག་ཏུ་ཡང་། ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་དེས་བཅོམ་ཡིན། ། དེ་ཡི་འོག་ཏུ་དཔའ་བོ་ཡི། ། དཔའ་བ་ཀུན་དུ་སྤྱད་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེ་ཞིག་དང་པོར་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ལྷ་མོ་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་རྗེས་སུ་སྤྱད་ལ། ། དེའི་རྗེས་ལ་དཔའ་བོའི་ཡང་དཔའ་བོ་སྟེ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དུ་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི་དམ་ཚིག་ཅན་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་མཆོད་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་རྗེས་སུ་སྤྱད་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་བཟའ་བ་ ལ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་བྱའོ་ཞེས་སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་འདོད་དོ། །

To examine the lotus-face of a woman and to claim her as one's own like a bee is a lie. To whisper into the ear in the absence of sorrow and people, out of one's own delight, is also a lie. All of these are lies in every respect. "When I go, I proclaim in every way: 'Alas! I am destroyed by the delusion of the god of desire. If I do not understand, what shall I do?'" Thus, it is held that if one examines the objects of song, dance, and so forth, they do not exist as things to be equanimously engaged with and so on. Here, the intention is as follows: "If there is nothing other than this very reality, why perform a purposeless purpose? Let this very thing abide in the mind; whatever appears as an object is insight." Regarding those fools who do not perform song and so forth, nor cause others to perform them: "In this world and in the next, they are defeated by the Hearers and others." Following that, it says: "The hero should practice the conduct of a hero in every way." Regarding this, the venerable Koṅkanapa holds that one should first practice the excellent offerings to the goddesses as previously explained, and thereafter practice the conduct of the hero of heroes, such as the Great Seal (Mahāmudrā) and so forth. Bhavyakīrti, however, holds that one should practice the excellent offerings to the yoginīs who possess the samaya and so forth, and thereafter perform the conduct of consuming food and so on.

དེ་ལྟར་མཆོད་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བཟའ་བ་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། པདྨའི་ལྟེ་བར་ཞེས་ བྱ་བ་ནི། བླ་མར་བྱ་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། དཔལ་ཨུ་རྒྱན་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་ནི་ཆོས་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟུར་གསུམ་པ་པདྨའི་ལྟེ་བར་ཞེས་འདོད་དོ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་སྙིང་པོ་བྷ་གའི་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་པདྨའི་ལྟེ་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་གནས་དེ་བཞིན། ། སྨིན་མའི་བར་དུ་རྣམ་པར་གཞུག། ཅེས་བྱ་བ་ནི་དཔྲལ་བར་རྡོ་རྗེའི་ཕྲེང་བའི་འོད་ཟེར་རྣམས་ཀྱི་ཨ་བ་དྷཱུ་ཏཱི་ཞེས་བྱ་བ་རྫོགས་པའི་ གནས་ཞེས་བྱ་བ་མིག་གསུམ་པ་དེ་སྨིན་མའི་དབུས་སུ་དཔྲལ་བར་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་གསུང་ངོ་། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་མཐོང་བ་རྟོགས་པའི་གནས་ཏེ། གཞི་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་གནས་ སམ་མི་འགྱུར་བའི་གནས་ཞེས་བྱ་སྟེ་མིག་གསུམ་པའོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་ཏེ་དུས་གསུམ་གཟིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དཔའ་བོ་འཆོལ་བར་བྱས་པ་ཡིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལས་ ཐམས་ཅད་པའི་སྦྱིན་སྲེག་སྟོན་ཏེ། དཔའ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་འཆོལ་བ་སྟེ།

The phrase "having thus made offerings" and so forth indicates the results of engaging in the consumption of food and other such practices. This is the explanation of the thirty-third chapter. Regarding the phrase "in the center of the lotus," the venerable Koṅkana maintains that it is so called because it is the place to be honored as the Guru. The venerable Śrī Oḍḍiyānapa maintains that it is the "center of the lotus" because it is the purity of the source of phenomena (dharmodaya) and is triangular in shape. Bhavyakīrti maintains that it is called the "center of the lotus" because it is the purity of the bhaga, which is the heart mantra (hṛdaya) of the body, speech, and mind of all the Tathāgatas. Regarding the phrase "the avadhūtī abides likewise; it is to be placed between the eyebrows," the venerable Koṅkana says that the third eye, which is the place of completion called the avadhūtī, should be visualized at the forehead, the location of the light rays of the vajra garland. Bhavyakīrti maintains that the avadhūtī is the place of realizing the vision of the ultimate truth; whatever is that basis is called the "place of the avadhūtī" or the "unchanging place," and it is the third eye. The Blessed One (Bhagavān) is intended to be the one who perceives the three times: the past, the future, and the present. The phrase "by the chaotic hero" and so forth teaches the homa (fire offering) for all activities. "Hero" refers to the glorious Heruka in his chaotic form.

གཙང་སྨེ་མེད་པའི་སྦྱོར་བར་བདག་ཉིད་བྱས་པའི་ཁྲོ་བོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཚན་མ་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཤའི་སྦྱིན་པ་བྱ་བ་འམ། ། ཡང་ན་རེ་ཞིག་དང་པོར་བདག་ཉིད་ཁྲོ་བོའི་ ང་རྒྱལ་དང་ལྡན་པས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐུན་པར་བྱའོ། ། དེའི་རྗེས་ལ་ལས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྦྱིན་སྲེག་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་མེ་ལྷའི་སྒོ་ནས་སྦྱིན་སྲེག་བྱས་ལ། ། འཁོར་ལོ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་རང་གི་ལྷའི་ཆོ་ག་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་ནས་སྒོ་ཡི་འཁོར་ལོ་བསམ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐབ་ཀྱི་དབུས་སུ་གཞལ་ཡས་ཁང་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསམ་པར་བྱའོ། ། དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི་དཔའ་བོའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཁཎྜ་རོ་ཧ་ཕྱི་ རོལ་སྦྱར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱབ་ཀྱི་པདྨ་ལ་གནས་པའི་ཁཎྜ་རོ་ཧ་དེ་བཞིན་དུ་གཞག་ལ་རང་གི་ལུས་ལ་ཁཎྜ་རོ་ཧ་གཉིས་པ་ལས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཕྱུང་ལ་ཕྱི་རོལ་དུ་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། ཁཎྜ་རོ་ཧ་ནི་ལས་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དེ་ ཉིད་ཀྱིས་ན། རང་གི་གཟུགས་སུ་མངོན་བརྟགས་པ། ། འཁོར་ལོའི་དབུས་སུ་བརྟན་པར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། འཁོར་ལོ་འདི་དག་བརྟན་པ་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐབ་ནི་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་གའི་རིམ་ གྱིས་ཆོ་ག་ལས་མི་འདའ་བར་བྱའོ། ། རིག་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་དཔའ་བོས། ། མདོར་བསྡུས་ནས་ནི་གསུངས་པ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་རིག་པའི་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུད་དེ། །

A yogin who has attained the signs of the wrathful absorption (krodha-samādhi) through a practice that is free from the distinction between pure and impure should perform the offering of flesh. Alternatively, first, one should act in accordance with the pride of oneself as the wrathful deity. Following that, one should perform the fire offering (homa) in accordance with the specific activity. Having thus performed the fire offering by way of the fire deity, the ritual of one’s own deity endowed with the three wheels (trimaṇḍala) is taught by the words beginning with "Then," and so forth. "One should visualize the wheel of all doors" means that one should visualize, exactly as it is, the celestial mansion and so on in the center of the hearth. To show one aspect of that, it is said: "The lord of heroes," and so forth. "Khaṇḍarohā is joined externally" means that Khaṇḍarohā, who resides on the lotus at the back, should be placed there; then, a second Khaṇḍarohā should be emanated from one’s own body in accordance with the activity and placed outside. The intention is that Khaṇḍarohā accomplishes all activities. For that very reason, it is said: "Having clearly visualized her in her own form, one should stabilize her in the center of the wheel." "The stabilization of these wheels" means that the hearth should be made in the form of the three wheels; one should not deviate from the ritual sequence of the rites for pacifying and so forth. "The Hero has spoken this in brief from the Ocean of Knowledge" refers to the tantra known as the Ocean of Knowledge.

དེ་ལས་དཔའ་བོ་དང་ལྷ་མོ་རྣམས་མདོར་བསྡུས་ནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསུངས་པའོ། ། ཡང་ན་རིག་པའི་ རྒྱ་མཚོ་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་དེ་འདིར་མདོར་བསྡུས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། ད་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྔགས་བརྗོད་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཆོ་ག་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་ སྦྱར་བའི་གསང་སྔགས་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་གདུག་པ་ཚར་གཅད་པའི་ཆོ་ག་རྩོམ་པ་དེའི་ཚེ་སྲད་བུ་ལེགས་པར་བསྒྲིལ་བ་ལྟ་བུར་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་སྦྱར་ཏེ། གཉི་གའི་ཞལ་ནས་ཅིག་ཅར་དབྱུང་བ་ནི་ཟོ་ཆུན་གྱི་བུམ་པ་འཁོར་བ་ལྟ་བུར་བསམ་པར་ བྱའོ། ། དཔའ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེའོ། ། འཇུག་པ་ཡིས་ནི་ཕྱེ་བ་ཉིད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་བའི་ཆོ་ག་ནི་རང་གི་ཁ་ནས་ནང་དུ་ཞུགས་པའི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་ཕྲེང་བའི་ཚུལ་ཅན་རྡོ་རྗེའི་ལམ་ནས་ཕྱུང་སྟེ། ། སླར་ཡང་ལྷ་མོའི་པད་མའི་ནང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། ལྷ་མོའི་ཁ་ ནས་རང་གི་ཁར་གཞུག་པའི་རིམ་པ་དང་གདུག་པ་འདུལ་བའི་ལམ་ནི་རང་གི་ཁ་ནས་ལྷ་མོའི་ཁར་གཞུག་པའི་ཚུལ་གྱིས་བྱ་བ་སྟེ་ཁྱད་པར་ནི་དེ་ཙམ་མོ། ། ཞི་བ་ལ་ནི་ལྷོད་པ་སྟེ། ། དྲག་ཅིང་རྩུབ་པ་མ་ཡིན་པའོ། ། ས་བོན་ཕྲེང་བ་དེ་ནས་ཟིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེའི་ཕྲེང་བས་ཕན་ཚུན་གཅིག་ ནས་གཅིག་སྦྲེལ་བའོ། ། ཧཱུྃ་ནི་མཐའ་རུ་གནས་པ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདུག་པ་ཚར་གཅོད་པའི་ལས་ལ་ཡི་གེ་ཧཱུྃ་གིས་ཐོག་མ་དང་དབུས་དང་ཐ་མར་འགོག་པར་གྱུར་པར་བྱའོ། །

From that, the heroes and goddesses are taught in brief exactly as they are. Alternatively, what was taught in the Ocean of Knowledge is here taught in summary. This is the explanation of the thirty-fourth chapter. Now, with the words "Then," and so forth, the recitation of mantras in accordance with the activities and the ritual of meditative concentration are taught. Regarding the phrase "the secret mantra joined together": when one commences the ritual for subduing the malevolent, the mantra syllables should be joined to one another like a well-twisted thread. One should visualize them being emitted simultaneously from the mouths of both [the practitioner and the deity], like the turning of buckets on a waterwheel. "Heroes" refers to the mantra syllables. Regarding the phrase "distinguished by the entry": in the ritual of pacification, the mantra syllables enter through one's own mouth in the manner of a linked chain and are emitted through the vajra path. They are then made to enter the lotus of the goddess. The sequence of entering from the goddess's mouth into one's own mouth is the path for subduing the malevolent; the only difference is the direction of entry. In pacification, the flow is relaxed, not fierce or harsh. "Then the seed-syllable garland is grasped" means the garland of syllables is linked one to another. "Hūṃ resides at the end" means that in the activity of subduing the malevolent, the syllable Hūṃ should serve as the seal at the beginning, middle, and end.

དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱ་འགོག་པར་གྱུར་པ་ནི། ། གོམ་པ་གཅིག་ཀྱང་མི་འགྲོའོ། ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ ཏེ་དེ་ནི་གོ་སླའོ། ། ཁ་སྦྱར་སྦྱར་བར་གྱུར་པ་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ལུང་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པར་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཏེ། ཡི་གེ་ཨོཾ་ལ་སོགས་པ་ཁ་སྦྱར་དུ་སྦྱར་བའི་ཚུལ་ཏེ། ཨོཾ་ལྷ་སྦྱིན་སྭཱ་ཧཱ་ཨོཾ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། ། རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་བཅིངས་པས། ། རྡོ་རྗེ་ཕྱེ་བ་ཉིད་དང་ ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་སྦྱར་ནི་ལས་ཐམས་ཅད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་གི་ཚེ་གདུག་པ་ཅན་ཚར་གཅད་པའི་ལས་དང་ལྡན་པ་དེའི་ཚེ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ཧཱུྃ་ཉིད་ཀྱིས་དབྱེ་ཞིང་གཞིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་བཞིན་སྒྲོ་ཡི་ཆུན་པོས་བསྐོར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་རྨ་བྱའི་སྒྲོའི་ཆུན་ པོས་བསྐོར་བ་ན་བར་མཚམས་མི་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་བར་མཚམས་མེད་པ་ཁོ་ནར་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ལྕགས་ཀྱུ་ཉིད་ཀྱིས་དགུག་པ་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་དགུག་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་ལོ་མའི་ཚུལ་དུ་སྔགས་སྤེལ་ལ། ཁཎྜ་རོ་ཧ་ཕྱག་ན་ལྕགས་ ཀྱུ་ཐོགས་པས་དགུག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། གཏུན་ཤིང་གིས་ནི་དཀྲུགས་པ་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་དེས་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པ་དཀྲུག་ཅིང་བསྐྱོད་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་ཁཎྜ་རོ་ཧ་ཕྱག་ན་གཏུན་ཤིང་བསྣམས་པས་དཔུང་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དཀྲུག་ པར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཡིས་ནི་བཟའ་བར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟའ་བར་བྱ་བ་ལ་ཁཎྜ་རོ་ཧ་རྡོ་རྗེ་ཐོགས་པས་ཆེ་གེ་མོ་ཟོ་ཤིག་ཅེས་གདུག་པའི་ཆོ་གས་བཟའ་བར་བྱའོ། །

For that very reason, it is said: "When the object of accomplishment is obstructed, one does not move even a single step." This is easy to understand. Regarding the phrase "joined in union," this refers to the method explained in the Mantra-ādeśa and other texts, which is the manner of joining syllables such as Oṃ in union, for example: Oṃ Devadatta Svāhā Oṃ. Regarding "by binding with the vajra chain" and "the opening of the vajra": since the union is for all activities, when one possesses the activity of subduing the malevolent, at that time one should separate and destroy them by means of the Hūṃ itself; this is the meaning. Regarding "surrounded by a bundle of feathers": just as when surrounded by a bundle of peacock feathers no gaps are visible, in the same way, one should meditate without any gaps at all; this is the meaning. Regarding "summoning with the hook itself": when one wishes to summon, at that time one should intersperse the mantra in the manner of leaves, and summon by means of Khaṇḍarohā holding a hook in her hand; this is the meaning. Regarding "churning with the pestle": when one wishes to churn and agitate Śakra and the others, at that time one should churn the entire army and so forth by means of Khaṇḍarohā holding a pestle in her hand. Regarding "one should devour with the vajra": for the act of devouring, one should devour by means of the ritual of the malevolent, saying "Devour so-and-so!" by means of Khaṇḍarohā holding a vajra.

དབུག་ལ་མདའ་ནི་སྦྱར་བར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུག་ཅིང་འདར་བ་ལ་ནི་ཁཎྜ་རོ་ཧ་ཕྱག་ན་མདའ་བསྣམས་ པ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། དུས་མིན་འཆི་བ་ལས་རྒྱལ་ཉིད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བ་ལ་ནི་མཚོན་ཆའི་ཁྱད་པར་བསྣམས་པས་རྒྱལ་བར་བྱའོ། ། ཡན་ལག་ཁ་ཊྭཱཾ་ག་དང་སྦྱར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལག་པ་གཡོན་པ་ལ་ཁ་ཊྭཱཾ་ག་བསྣམས་པར་བྱ་སྟེ། མཚོན་ཆའི་ཁྱད་པར་ འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཁཎྜ་རོ་ཧ་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། ཐོད་པའི་མཆོད་ཡོན་སྣོད་དུ་ནི། ། ཞལ་དུ་མཆོད་ཡོན་ངེས་པར་སྦྱར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོད་པ་བདུད་རྩི་ལྔས་ཡོངས་སུ་གང་བས་ཁཎྜ་རོ་ཧའི་ཞལ་དུ་མཆོད་ཡོན་ཕུལ་ལ་མཚོན་ཆ་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བྱ་ བའི་དོན་ཏོ། ། ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། ཕྱག་རྒྱ་གནོན་པའི་ལས་རྣམས་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་གནོན་པའོ། ། ཟས་བཞིན་དུ་ལས་ལ་བརྩམ་པར་བྱའོ། ། སྔགས་པས་མཁའ་འགྲོ་མ་སྦྱོར་ལ། ། སྙིང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་བྱ། ། ཞེས་ བྱ་བ་རྣམས་ནི་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོའི་སྔགས་ཀྱིས་ཀྱང་ཆོ་ག་དེ་བཞིན་དུ་བྱའོ། ། དཔའ་བོ་མཆོད་པའི་ཆོ་ག་ཤེས། ། ལས་ནི་འཐད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་བཤད་པའི་ཆོ་ག་བྱས་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་མཆོད་པའི་ཆོ་ག་བྱ་བའོ། ། རྣམ་དབྱེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་ ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་ཞིང་སོ་སོར་བྱས་ལ་སྔགས་པས་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ངེས་པར་སྦྱར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དོན་དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི་ཚར་གཅོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།

"An arrow should be applied to the breath" means that for the purpose of piercing and shaking, Khaṇḍarohā, who holds an arrow in her hand, should be applied. "Victory over untimely death" means that one should be victorious over untimely death by wielding a specific weapon. "The limb should be joined with the khaṭvāṅga" means that the left hand should hold a khaṭvāṅga; all these specific weapons are used to distinguish Khaṇḍarohā. "In the skull-bowl of the offering water, the offering water should certainly be applied to the mouth" means that a skull-bowl completely filled with the five nectars should be used to present the offering water to the mouth of Khaṇḍarohā, and the weapon should certainly be applied; this is the meaning. This concludes the explanation of the thirty-fifth chapter. "Regarding the activities of suppressing mudrās" means suppressing the mudrās of others. "One should engage in the activity like food" means the practitioner should join with the ḍākinīs and perform it likewise with the heart mantras. This means that the ritual should be performed in that same manner using the heart mantras of the ḍākinīs. "Knowing the ritual for worshipping the heroes, one should perform the activity through its very suitability" means that after performing the ritual explained here, one should subsequently perform the ritual of worship. "The classification" means that one should classify and differentiate accordingly to the activity, and the practitioner should certainly apply the activity in its proper order; this is the meaning. To demonstrate that very point, it is said: "Subduing," and so forth.

དེ་ཉིད་དབྱེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་ ཚོགས་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དབྱེ་བས་ཕྱེ་ཞིང་ཐ་དད་པར་བྱ་བའི་སྔགས་དེ་རྩ་བ་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་པདྨའི་ལམ་དུ་ངེས་པར་བྱ་ཞིང་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། ། སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བའི་དོན་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་ རབ་ཏུ་སྒྲུབ་ཅིང་ལེགས་པར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ལ། དེས་ན་ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང་མི་རྣམས་ཀྱང་ཚར་བཅད་པ་དང་། ཕན་གདགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མྱུར་དུ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ན། གཞན་དག་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། ད་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དབང་དུ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏེ། གཟུགས་ནི་ལུས་ཏེ་དེ་གནོན་པ་ནི་བུད་མེད་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་བོ་སྟེ། དེའི་ཆོ་ག་ནི་དབང་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། ། ཕན་ཚུན་སྦྱར་ བའི་གསང་སྔགས་དང་། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉི་གའི་རྩ་བའི་གསང་སྔགས་གཅིག་ཏུ་བྱ་བའོ། ། མཁའ་འགྲོ་མ་དང་གཅིག་ཏུ་སྦྱོར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཟོས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སློན་ཏེ་ལེགས་པར་བཀྲུས་ལ་ཡན་ལག་ལྔ་ དྲི་དང་བཅས་པ་གང་དུ་མ་ཚོས་པ་དང་བསྲེས་ཏེ་གཉི་གའི་རྩ་བའི་སྔགས་ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་ཐུན་བཞིར་བྱས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་ན་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བར་གདོན་མི་ཟའོ། ། སེར་སྐྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་དོག་སེར་སྐྱར་འདུག་པའོ། ། ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། །

Regarding the phrase "the classification of suchness," this refers to the collection of activities. It should be connected as follows: the mantras that are to be distinguished and differentiated by the classification of suchness are to be ascertained and taught as the "path of the root," the "vajra path," and the "lotus path." Regarding the term "application," it refers to the method of practice for accomplishing the Mahāmudrā, the meaning of application; one should accomplish it through the manner of thorough cultivation and excellent instruction. Thus, if even gods, asuras, and humans are swiftly accomplished through the methods of subduing and benefiting, what need is there to mention others? This is the explanation of the thirty-sixth chapter. Now, with the words "Then," and so forth, the application of subjugation and other rites is taught. "Form" refers to the body; "suppressing" it refers to persons such as women. The ritual for this is subjugation, and it should be connected as "this shall be explained." Regarding the phrase "the secret mantras joined together," this means that the root secret mantras of both are to be unified. "United with the ḍākinī" clarifies that very point. The meaning is as follows: whatever has been eaten should be vomited and thoroughly cleansed. Then, mixing it with the five limbs and fragrances where it has not been cooked, one should recite the root mantra of both during four sessions for seven days. After that, if it is applied to food, drink, and so forth, there is no doubt that it will occur exactly as described. "Pale yellow" means having a pale yellow color. The remainder is easy to understand.

ཏིལ་ནག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གོ་བར་ཟད་དོ། ། བ་ལང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དབང་དུ་བྱ་བའི་ཐབ་བམ། ལས་ཐམས་ཅད་པའི་ཐབ་ཁུང་དུ་གང་གི་མིང་ནས་སྨོས་ཏེ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྦྱིན་སྲེག་བྱས་ན་དཔའ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་ རྣམས་དབང་དུ་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེའི་མདུན་དུ་ཞེས་པ་ནི་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་སྤྱན་སྔའམ་རོའི་ཁར་རོ། ། ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། ། ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། ཡན་ལག་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐུ་མདོག་དང་ཞལ་དང་ཕྱག་ ལ་སོགས་པའོ། ། དཔའ་བོའི་དབང་ཕྱུག་མི་དགོངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་ཚིག་ལས་འདའ་བར་བྱེད་པ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མི་གཟིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། གང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་སླའོ། ། ཡང་དག་འགྲོ་བ་འང་རིག་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་བདེ་ བ་གང་ཡིན་པ་དེ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པ་ནི་ཡང་དག་འགྲོ་བ་ནི་མན་ངག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། བཞད་པ་བཞི་པོ་རྣམ་པར་དགོད། ། ཅེས་བྱ་ བ་ནི་དཔའ་བོའི་རྩ་བའི་སྔགས་རྣམ་པ་བཞི་པོ་སྟེ། ཀི་ལི་ཀི་ལི། སི་ལི་སི་ལི། ཧི་ལི་ཧི་ལི། དྷི་ལི་དྷི་ལི། ཞེས་བྱ་བ་དང་། མཁའ་འགྲོ་མའི་རྩ་བའི་སྔགས་ནི་ཧ་ཧཱ་ཧེ་ཧཻ་ཧོ་ཧཽ་ཧུཾ་ཧཱུཾ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། དེ་ནས་ད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པས་ནི་སྤྱིར་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་དབང་དུ་བྱ་བའོ། །

The phrase "black sesame" and so forth is also to be understood accordingly. Regarding the phrase "ox" and so forth: if one performs the homa as explained, uttering the name of the target in either the empowerment hearth or the hearth for all activities, the deities such as the heroes and so forth will be brought under control; otherwise, it will occur exactly as described. "In front of that" means in the presence of the glorious Heruka or in the mouth of the corpse. The remainder is easy to understand. This is the explanation of the thirty-seventh chapter. "Distinction of the limbs" refers to the body color, faces, hands, and so forth. "The Lord of Heroes does not look on" means that the Blessed One does not look upon one who transgresses the samaya. "Whose" is easy to understand. "One will also know the perfect going" means, according to the venerable Koṅkanapāda, that one will experience whatever bliss exists in the three realms. Bhavyakīrti, however, maintains that "perfect going" means knowing according to the oral instructions. This is the explanation of the thirty-eighth chapter. "Arranging the four laughs" refers to the four types of the hero’s root mantra: kili kili, sili sili, hili hili, and dhili dhili. The root mantra of the ḍākinīs is ha hā he hai ho hau hūṃ hāḥ. This is the explanation of the thirty-ninth chapter. Then, with the words "Now then" and so forth, the general subjugation of kings and others is taught.

སྒྲོན་མ་ནི་ཤ་སྟེ་དེ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྤྱིར་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། སྦྱིན་སྲེག་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཕྱིའི་སྦྱིན་སྲེག་དང་། ལུས་ཀྱི་སྦྱིན་སྲེག་གོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཉ་ཤ་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ ནོ། ། གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བ་དང་ཁྲོ་བའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་ངོ་། ། དཔའ་བོའི་དབང་པོའི་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་སྟེ། དེ་སྒྲུབ་པ་པོ་ལ་དངོས་གྲུབ་སྩོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། ། མཚན་མོ་སྦྱིན་སྲེག་བྱེད་ལ་གཞོལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་ སྦྱིན་སྲེག་ནི་ངེས་པར་མཚན་མོ་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བརྒྱ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། ལེའུ་བཞི་བཅུ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། དེ་ནས་ལས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདིས་ནི་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། ། བཅུ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་དུ་བྱ་བ་དང་། དགུག་པ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་དང་། བསྐྲད་པ་དང་གསད་པ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཤར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཁའ་འགྲོ་མ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་གནས་གསལ་བར་བྱས་པ་ ཡིན་ནོ། ། རྡོ་རྗེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཧེ་རུ་ཀའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། དེའི་གཙོ་བོ་ནི་བདག་པོའོ། ། ཀུ་ལུ་ཏཱར་ནི་བརྩོན་ཆེན་མོའོ། ། དགོན་པ་མྱ་ངན་གྱི་ཡུལ་དུ་ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་མའོ། ། སིནྡྷུའི་ཡུལ་དུ་ནི་སྟོབས་ཆེན་མོའོ། ། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དབང་པོར་ནི་ ཤིན་ཏུ་དཔའ་མོའོ། ། གསེར་གླིང་དུ་ནི་འཁོར་ལོ་གོ་ཆ་མའོ། ། སཽ་རཱཥྚར་ནི་ཆང་འཚོང་མོའོ། །

The "lamp" refers to meat, and so forth; these are mentioned in general terms. Furthermore, that homa is of two types: the external homa and the bodily homa. It is for this very reason that "fish, meat," and so forth are mentioned. "At all times" means even during states of joy or anger. "The glorious Heruka, the Lord of Heroes" should be connected to the phrase "will grant accomplishments to the practitioner." "Devoted to performing homa at night" is because the bodily homa must certainly be performed at night. "One hundred," and so forth, is easy to understand. This concludes the explanation of the fortieth chapter. Now, with the words "Then, of the actions," and so forth, it is shown that the perfected yogi achieves all accomplishments. The number "twelve" is spoken in consideration of combining the two—subjugation and summoning—into one, and combining the two—expelling and killing—into one. By the words "In the east," and so forth, the locations of the twenty-four ḍākinīs are clarified. "The vajra maṇḍala" refers to the maṇḍala of Heruka. Its "chief" is the lord. In Kulutā is Mahāvīryā. In the forest of the land of sorrow is Cakravartinī. In the land of Sindhu is Mahābalā. In the city of the lord is Suvīrā. In Suvarṇadvīpa is Cakravarmiṇī. In Saurāṣṭra is Śauṇḍinī.

ཁྱིམ་གྱི་ལྷར་ནི་དུམ་སྐྱེས་མའོ། ། ཡི་དྭགས་གྲོང་དུ་ནི་འཁོར་ལོའི་ཤུགས་ཅན་མའོ། ། ཁ་བ་ཅན་དུ་ནི་བྱ་གདོང་མའོ། ། ཀཱཾ་ཙིར་ནི་རྟ་རྣ་མའོ། ། ལམ་པཱ་ཀར་ནི་ཤིན་ཏུ་བཟང་མོའོ། ། ཀ་ལིཾ་ གར་ནི་སྔོ་བསངས་མའོ། ། ཀོ་ས་ལར་ནི་ཆང་འཐུང་མའོ། ། ཏྲི་ཤ་ཀུ་ནེར་ནི་རླུང་གི་ཤུགས་ཅན་མའོ། ། ཨོཾ་ཊེར་ནི་འཇིགས་བྱེད་ཆེན་མོའོ། ། ཀཱ་མ་རུ་པར་ནི་ས་སྲུང་མའོ། ། མཱ་ལ་ཝར་ནི་ཤིང་གྲིབ་མའོ། ། དེ་བཱི་ཀོ་ཊིར་ནི་ལང་ཀའི་དབང་ཕྱུག་མའོ། ། རཱ་མེ་ཤྭ་རར་ནི་མིའུ་ཐུང་མའོ། ། གོ་དཱ་ ཝ་རིར་ནི་དཔའ་བོའི་བློ་གྲོས་མའོ། ། ཨརྦུ་དར་ནི་སྣ་ཆེན་མའོ། ། ཨོ་ཌྱན་དུ་ནི་འོད་ལྡན་མའོ། ། ཛཱ་ལནྡྷ་རར་ནི་གཏུམ་མིག་མའོ། ། པུལླཱི་ར་མ་ལ་ཡ་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་གསེར་རི་ལ་བྱ་བར་བཤད་དེ་དེར་རབ་གཏུམ་མའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ ལ་སོགས་པ་ནས་གཏུམ་མོའི་མཐར་ཐུག་པའོ། ། མ་མོ་ནི་ཁྭ་གདོང་མ་ལ་སོགས་པའོ། ། ལཱ་མ་ནི་ལཱ་མའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་དྲག་མོ་རྣམས་སོ། ། རིགས་ཀྱི་གཙོ་མོ་ནི་མཁའ་འགྲོ་མའོ། ། སྟོབས་ཆེན་མ་ནི་འཇིགས་བྱེད་ཆེན་མོའོ། ། གཟུགས་ཅན་མ་ནི་རཱུ་པི་ ནི་གཞན་དང་། ཙུམྦི་ཀ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་དང་བཅས་པ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། པཾ་ཙ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་དང་ཉེ་བའི་གནས་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་གྲུབ་པའི་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། ། དེ་དག་ལ་སོགས་པར་ནི་ཉེ་བར་ མཚོན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ།

Khaṇḍarohā is the deity of the household. Cakravegā is in the city of the hungry ghosts (pretas). Khaṇḍarohā is in the Land of Snows (Himālaya). Hayakarṇā is in Kāñcī. Śvānāsyā is in Lampāka. Subhadrā is in Kāmarūpa. Śyāmādevī is in Kaliṅga. Surābhakṣī is in Kosala. Vāyuvegā is in Triśakuni. Mahābhairavā is in Oḍḍiyāna. Mahābalā is in Kāmarūpa. Drumacchāyā is in Mālava. Laṅkeśvarī is in Devīkoṭa. Kharvarī is in Rāmeśvara. Vīramatī is in Godāvarī. Mahānāsā is in Arbuda. Prabhāvatī is in Oḍḍiyāna. Caṇḍākṣī is in Jālandhara. By the phrase "Pūllīramalaya and so forth," it is explained that this refers to the Golden Mountains, where Caṇḍākṣī resides. The "six yoginīs" refers to the sequence beginning with Vajravārāhī and ending with Caṇḍālī. The "mātṛs" are Kākāsyā and the others. The "lāmās" are the fierce yoginīs belonging to the Lāmā family. The "family mistress" is Ḍākinī. Mahābalā is Mahābhairavā. Rūpiṇī is another; one should understand that when she is distinguished together with Cumbikā and others, she is referred to as "Rūpiṇī and the rest." Pañcala refers to a specific place of accomplishment (siddhisthāna) distinct from the "places" (pīṭha) and "nearby places" (upapīṭha). These and others are merely illustrative examples.

རྒྱ་ཆེར་ནི་གྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཡོད་དོ་ཞེས་ཀོངྐ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་དོ། ། དཔལ་ཨུ་རྒྱན་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་དྲུག་ཀུ་ལུ་ཏཱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་དང་གསོད་བྱེད་མ་དང་། ཆགས་བྱེད་མ་དང་། འདྲལ་ བྱེད་མ་དང་། རྒྱས་བྱེད་མ་དང་། སྐྲག་བྱེད་མ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་མ་དྲུག་གོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་དྲུག་ནི་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ལ་སྩོལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། མྱ་ངན་ཡུལ་ན་མ་མོ་རྣམས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཤིན་རྗེ་ཕོ་ཉ་མོ་དང་། གཤིན་རྗེ་བརྟན་མ་དང་། གཤིན་རྗེ་འཇོམས་མ་དང་། གཤིན་རྗེ་མཆེ་བ་མ་དང་། ཁྭ་གདོང་མ་དང་། འུག་གདོང་མ་དང་། ཁྱི་གདོང་མ་དང་། ཕག་གདོང་མའོ། ། དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ནི་ཁྭ་གདོང་མའོ། ། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་ནི་འུག་གདོང་མའོ། ། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་ནི་ཁྱི་གདོང་མའོ། ། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་ནི་ཕག་ གདོང་མའོ། ། དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཤིན་རྗེ་བརྟན་མའོ། ། དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་སྲུང་བ་ནི་གཤིན་རྗེ་ཕོ་ཉ་མའོ། ། མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤངས་པ་ནི་གཤིན་རྗེ་མཆེ་བ་མའོ། ། མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་ བསྐྱེད་པ་ནི་གཤིན་རྗེ་འཇོམས་མའོ། ། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ་སྟེ། འདི་དག་ནི་མ་མོ་རྣམས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་གདུག་པ་རྣམ་པར་རྨོངས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། སིནྡྷུའི་ཡུལ་ན་ལཱ་མ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྲོ་གཉེར་མ་དང་། ། མཆེ་བ་ཅན་མ་དང་། སྣ་ཆེན་མ་དང་། བ་ལང་གདོང་དང་། བི་ལ་ཅན་དང་།

Regarding the extensive enumeration, the venerable Koṅkaṇa maintains that there are twenty-one thousand accomplished yoginīs. According to the venerable Śrī Oḍḍiyānapa, the six yoginīs at Kulutā are Vajravārāhī, Māraṇī, Rāgiṇī, Bhedanī, Pustī, and Trāsanī; these are the six yoginīs. These six yoginīs bestow all accomplishments. Regarding the phrase "the mātṛs in the land of Śokā," these are Yamadūtī, Yamasthāvarā, Yamadaṃṣṭriṇī, Yamamathani, Kākāsyā, Ulūkāsyā, Śvānāsyā, and Sūkarāsyā. Among them, Kākāsyā is right action; Ulūkāsyā is right livelihood; Śvānāsyā is right effort; and Sūkarāsyā is right mindfulness. Yamasthāvarā is the generation of virtuous dharmas not yet arisen; Yamadūtī is the perfect protection of virtuous dharmas already arisen; Yamadaṃṣṭriṇī is the abandonment of non-virtuous dharmas already arisen; and Yamamathani is the non-generation of non-virtuous dharmas not yet arisen. Right absorption is Vajradhātvīśvarī. These are the mātṛs, and they all utterly delude the malevolent. Regarding the phrase "Lāmā in the land of Sindhu," these are Bhṛkuṭī, Daṃṣṭriṇī, Mahānāsā, Goṇāsā, Vilāsinī, and...

གླང་པོ་ཆེའི་ལྕེ་དང་། བ་ལང་སྣ་དང་བཞིན་བཟང་མ་སྟེ་འདི་དག་ནི་ལཱ་མའི་རིགས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དབང་དུ་བྱེད་མའོ། ། རིགས་ཀྱི་གཙོ་མོ་ན་ག་རར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔལ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་དང་། རྣལ་འབྱོར་མ་སྒེག་མོ་དང་། མཚན་མོ་ཅན་དང་། སྐྲག་བྱེད་མ་དང་། ནགས་ཚལ་མ་དང་། ཤ་ཟ་མ་དང་། ཆང་དཔའ་མོ་དང་། ཆེན་མོ་དང་། སྡུག་བྱེད་མའོ། ། སཽ་རཱཥྚར་རིགས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་དཔའ་བོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་དང་། གནོད་མཛེས་ཞལ་བཞི་ པ་གཟུགས་བརྒྱད་པའོ། ། ཡི་དྭགས་གྲོང་དུ་ནག་ཆེན་པོར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དང་། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་། པདྨ་གར་གྱི་དབང་ཕྱུག་དང་། དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་དང་། རྡོ་རྗེ་ཉི་མ་དང་། རྟ་མཆོག་དང་། མཁའ་འགྲོ་མ་དང་། གཟུགས་ཅན་མ་དང་བཅས་པ་ བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། ཁ་བའི་རིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེའི་མཁའ་འགྲོ་མ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་མ་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་མཁའ་འགྲོ་མ་དང་། པདྨའི་མཁའ་འགྲོ་མ་དང་། ལས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་མ་སྟེ། འདི་དག་ནི་མཐར་ཐུག་པའི་མཁའ་འགྲོ་མ་ རྣམས་སོ། ། ཀཱྃ་ཙིར་བ་ལིངྐ་དང་བཅས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལག་ན་ཁྲག་ཐོགས་ཤིང་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། པྃ་ཙ་ལ་ཡི་ཡུལ་དག་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟུང་བྱེད་མ་དང་། གསོད་བྱེད་མ་དང་། འགུགས་བྱེད་མ་དང་། གར་གྱི་དབང་ཕྱུག་མའོ། ། བརྟུལ་ཞུགས་འཛིན་མ་ཀ་ལིང་གར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གར་མཁན་མ་དང་། རིགས་ངན་མ་དང་། བཙོ་བླག་མཁན་ནས་ཀུན་དུ་འགྲོ་བའི་བར་དུའོ། ། ཀོ་ས་ལར་ནི་ཤ་ཟ་མ། །

The elephant-tongued, the ox-nosed, and the fair-faced—these belong to the family of Lāmā, who brings all sentient beings under her power. The principal lady of the family in Nāgara is Śrī Vajravārāhī, as well as Yoginī Lāsyā, Rātriṇī, Bhīṣaṇī, Vanadharī, Piśācī, Surābhakṣī, Mahatī, and Karālī. In Saurāṣṭra, the deities of the family are the twenty-four heroes, Vajrasattva and the rest, and the four-faced, eight-formed Sumbharāja. In the city of pretas, in Mahākāla, are Vajrasattva, Vairocana, Padmanarteśvara, Śrī Heruka, Vajrasūrya, Hayagrīva, Ḍākinī, and Rūpiṇī; these eight are the universal monarchs (cakravartin). In the snowy mountains are the Vajra-Ḍākinī, Buddha-Ḍākinī, Ratna-Ḍākinī, Padma-Ḍākinī, and Karma-Ḍākinī; these are the ultimate Ḍākinīs. In Kāñcī, together with Baliṅka, refers to those who carry blood in their hands and wander. In the land of Pañcāla are Pātanī, Māraṇī, Ākarṣaṇī, and Nṛtyeśvarī. In Kaliṅga are the ascetic women, from the dancer, the outcaste woman, and the dyer, up to the one who goes everywhere. In Kosala are the Piśācīs.

ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་དཀར་མོ་དང་། དཔུང་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་འཇོམས་མ་དང་། གཏུམ་མ་དང་། གསོད་མ་དང་། སྐེམས་མ་དང་། གདོལ་མོ་ དང་། ཆགས་མོ་དང་། མཁའ་འགྲོ་མ་དང་། འདྲེན་བྱེད་མ་དང་། འཇིགས་པ་ལས་སྒྲོལ་མ་དང་། ཤེས་ལྡན་མ་དང་། སྤོབས་བྱེད་མ་དང་། མིའུ་ཐུང་མ་དང་། སྐྲག་བྱེད་མ་དང་། འོད་འཕྲོ་མ་དང་། གཟུགས་དུ་མར་བསྒྱུར་མ་དང་། འཁོར་བྱེད་མ་དང་། གསོད་བྱེད་ མ་དང་། ཚོགས་རྫོགས་མ་དང་། རྨོངས་བྱེད་མ་དང་། ལྷ་མོ་དང་། འདྲེན་བྱེད་མའོ། ། ཡི་དྭགས་གྲོང་དུ་ཤ་ཆེན་ཟ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསོད་བྱེད་མ་དང་། དྲན་བྱེད་མ་དང་། ཨ་ཀེ་དང་། པ་ཀེ་དང་། བརྒྱན་པ་མོ་དང་། ཐོད་པ་མོ་དང་། དྲག་མོ་དང་། འཇིགས་གཟུགས་མ་དང་། ལངྐའི་དབང་ཕྱུག་མ་དང་། མཆེ་བ་གཙིགས་མ་དང་། ལྕེ་བསྐྱོད་མ་དང་། མཆེ་བ་འཇིགས་མ་དང་། འཇིགས་བྱེད་མ་དང་། ཤ་ཟ་མོ་དང་། གསུས་འཕྱང་མའོ། ། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་སྦོམ་དབང་ཕྱུག། ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཅན་དང་། འོ་བྱེད་མ་དང་། ལཱ་ མ་དང་། ཡོངས་གྱུར་མ་དང་། བྱིས་བཅས་མོ་དང་། མི་ལྡོག་མ་དང་། ལྷ་མོ་དཱི་པ་མོ་དང་། གར་གྱི་དབང་ཕྱུག་མའོ། ། ཏྲི་ཤ་ཀུ་ནེར་དུམ་སྐྱེས་མ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམར་མོ་དང་། ཁྱིམ་གཏུམ་མ་དང་། སོ་སྟོ་མ་དང་། སྟོབས་ཆེན་མ་དང་། དཔག་ཚད་དྲི་ལྡན་མ་དང་། མདོག་ཁྲ་མ་དང་། བདེན་གོས་མ་དང་། བཞིན་བཟང་མའོ། ། དཔལ་པུལླི་ར་མ་ལ་ཡ། གསེར་རི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཧེ་རུ་ཀ་དཔལ་དཔའ་མོ་ཆེ། ། བསྟན་དཀའ་འཇིག་དུས་མེ་ལྟར་འབར། ། ཐབས་ཆེན་རྡོ་རྗེ་ཅན་རང་ཉིད། ། འཇིགས་བྱེད་བདུག་པ་སེལ་བར་མཛད། ། ཅེས་པའོ། །

Regarding the phrase "Vajraśuklā, Sarvabalapramardinī, Caṇḍā, Māriṇī, Śoṣaṇī, Caṇḍālī, Rāgiṇī, Ḍākinī, Ākarṣaṇī, Bhayatrāṇī, Jñānavatī, Pratibhānakarī, Vāmanī, Trāsakarī, Arciṣmatī, Nānārūpavikāriṇī, Āvartanī, Māriṇī, Saṃbhāraparipūrṇā, Mohanī, Devī, and Ākarṣaṇī": in the city of pretas, they eat great flesh. This refers to Māriṇī, Smārī, Akī, Pakī, Alaṃkṛtā, Kapālinī, Caṇḍā, Bhīmarūpā, Laṅkeśvarī, Daṃṣṭrākarālinī, Jihvācalā, Bhīmadaṃṣṭrā, Bhairavī, Piśācī, and Lambodarī. "Vajraḍākinī, the stout Īśvarī" refers to Rūpiṇī, Cumbanī, Lāmā, Parāvṛttā, Sabālikā, Anivartanī, the goddess Dīpā, and Nṛtyeśvarī. "Khaṇḍarohā in Triśakuni" refers to Raktā, Gṛhacaṇḍā, Sotthā, Mahābalā, Yojanagandhā, Citravarṇā, Satyavāsā, and Sumukhī. Regarding "Śrīpūllīramalaya, the Golden Mountain": "The glorious Heruka, the great hero, difficult to teach, blazing like the fire at the end of an eon; the great means, the Vajra-holder himself, acts to dispel the smoke of fear." Thus it is said.

སྨེ་ཤ་ཅན་བུད་མེད་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨེ་ཤ་ཅན་ལས་བྱུང་བའི་རྣལ་འབྱོར་མ་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ་ཞེས་འདོད་དོ། ། དེ་ལྟར་བཤད་པ་འདི་དག་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། ། དངོས་སུ་རྣལ་འབྱོར་མ་ནི་གྲངས་མེད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཡང་རེ་རེ་ཞིང་རྣལ་འབྱོར་ མ་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཞེས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། ། དེ་དག་ཀྱང་བསྡུས་པ་དང་། རྒྱས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུ་བ་ཡིན་ནོ། ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་རྣམས་ནི་པུལླཱི་ར་མ་ལ་ཡ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སུ་རབ་གཏུམ་མོ་ལ་སོགས་པ་གོ་བཟློག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། ལྷག་མ་གཞན་དག་ཇི་སྙེད་པ། ། དཔལ་ལྡན་ཧེ་རུ་ཀ་ཡི་ནི། ། འཁོར་ལོའི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་རྣམས་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་སྦྱོར་བ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་དང་འཚམ་པ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དྲུག་པ་ཡིན་ནོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་གཙོ་མོ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་ལོ་གསུམ་ལ་བཞུགས་པའི་མཁའ་འགྲོ་མ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་སྟེ། འདི་དག་དང་བཅས་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། ། རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་བ་དང་མི་རྒྱུ་བའི་ས་རྣམས་ཤིན་ཏུ་གང་བའི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང་ འཚམ་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཕྱིའི་རྣལ་འབྱོར་ཅན་ནོ། ། གཞན་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་འདྲེས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཞན་པའི་ཚོགས་རྣམས་དང་འདུ་ཞིང་འདྲེ་བ་མེད་པ་སྟེ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། ། ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཅིག་པའི་བཤད་ པའོ། ། ། །

Regarding the statement, "There are twenty-one thousand women of the me-śa [outcaste] class," it is asserted that these are the immeasurable yoginīs born from the me-śa lineage. These explanations are merely illustrative; in reality, the yoginīs are infinite. Furthermore, as it has been stated, each one is surrounded by as many as tens of millions of yoginīs. They all move everywhere, both in a condensed and an extensive manner. The cakravartins should be applied accordingly to the sites such as Pullīramalaya and so forth, in the manner of the reversal of the Pracaṇḍā and others. As for the verse: "All the others, however many there may be, are the yoginīs of the maṇḍala of the glorious Heruka," this means that they are in accordance with the manner of the great union of the glorious Heruka. The word "of that" (de'i) is a genitive used for emphasis. "The mistress of the maṇḍala" refers to the twenty-four ḍākinīs residing in the three wheels; one should understand that [the maṇḍala] is pervaded by these. "Moving and non-moving" refers to the external yogins whose nature is in accordance with the union of method and insight, completely filling the realms of the moving and the non-moving. Furthermore, what is their nature? It is said they are "unmixed," meaning they do not mingle or intermingle with other assemblies; thus they are so called. This should be connected with the phrase "together with them." This concludes the explanation of the forty-first chapter.

དེ་ནས་དཔའ་བོ་མེ་ཏོག་ཆུ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དུས་སུ་བྱུང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའོ། ། སྔགས་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་བའི་སྔགས་སམ་ཡི་གེ་བདུན་པའོ། ། དེ་བཞིན་སྦྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་ལོ་གསུམ་པ་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པའོ། ། ནག་མོ་ཆེ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའོ། ། ཚངས་པར་སྤྱོད་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པའོ། ། ཐོག་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུས་མེད་པ་སྟེ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་ཉིད་ཀྱིས་ན། ཐོག་མ་དང་དབུས་དང་ཐ་མར་བདག་ཉིད་དབང་དུ་གྱུར་པའོ། ། བཞད་པ་ཉིད་ཕྱག་རྒྱ་ཡིན་པས་ན་རོལ་ཅིང་རྒོད་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ནི་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཕྱག་ རྒྱ་དེས་ལྟ་བའི་བསྙེམས་པ་ཡང་དག་སྣོན་ཅིང་རང་གི་བཞད་པའི་བསྙེམས་པ་དང་ལྡན་པའི་ལྷ་མོ་ནི་གྲགས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། ། བཞད་པ་དེ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་མོ། ། རབ་ཏུ་དགའ་བའི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཚན་མོའམ་ཉིན་མོ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། ། གཟུགས་དང་ ལས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་པོ་མཐོང་བ་དང་། གྲུབ་པའི་ལྷ་མོ་རྣམས་སྔོན་མ་བྱུང་བའི་གཟུགས་དང་བྱ་བ་དག་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། དེའི་ལས་དང་ལས་ཀྱི་ལམ་བསྟན་པ་ནི་རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ལྷ་མོའི་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ ནོ། ། སྒྲུབ་པ་པོའི་བྱ་བ་ནི་དབུགས་འབྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དབུགས་འབྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཨས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། སྒེག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གར་གྱི་ཁྱད་པར་རོ། ། སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པ་པོ་ལས་སོ། ། ཧ་ཧ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་ལས་ཏེ།

Then, at the time of the one called "The Hero Flower Water," there is the coemergent. "This mantra" refers to the root mantra or the seven-syllable mantra. "Likewise, bestow" means to bestow upon the three wheels. "Mahākālī" is Vajravārāhī. "Holy life" means possessing the holy life. "Beginning and end" means being without a middle; by means of the beginning and the end itself, the self is brought under control at the beginning, middle, and end. Since laughter itself is the mudrā, the one who primarily sports and laughs is the one who brings joy. By that mudrā, the goddess who possesses the pride of the view and the pride of her own laughter will become renowned. That laughter is merely an illustration. It should be applied as: "All the bliss of supreme joy should be practiced by night or by day." Regarding "form and action" and so forth, the practitioner sees the accomplished goddesses displaying unprecedented forms and activities. The teaching on her actions and the path of action is "always" and so forth; the activity of the goddess is "on the vajra" and so forth. The activity of the practitioner is "reassuring" and so forth; "reassuring" refers to the syllable "A" and so forth. "Graceful" refers to a particular dance. "Various" refers to the practitioner. "Ha ha" refers to the activity of others.

སྔར་བཤད་པའི་རིམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བྱ་བའོ། ། ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། ། ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། རྩ་བའི་སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཆོད་པ་འདི་ཤིན་ཏུ་སྦ་བ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། ། སྙིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྒྲུབ་པ་པོའི་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་མཚན་མ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་གསང་སྔགས་མངོན་པར་བཟླས་ནས་མེ་ཏོག་ནམ་མཁའ་ལ་མངོན་པར་གཏོར་ན་དེ་ལས་མེ་ཏོག་ཅིག་ཀྱང་ས་ལ་མ་ལྷུང་ན་དེའི་ཚེ་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱེད་པར་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྦྱར་རོ། ལྷ་དང་མི་ཡིས་མཐོང་མི་འགྱུར། ། ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ལྷ་དང་མི་ཡིས་ཕྱེད་པར་མི་འགྱུར་བའོ། ། ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡི་གེ་བདུན་པའི་སྔགས་ཀྱིས་སྔོན་དུ་བསྙེན་པའི་ཆོ་ག་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དུས་མིན་འཆི་དང་བཅོམ་དང་ཉམས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བ་སེལ་བར་འགྱུར་ཞིང་ཚེ་འཕེལ་བར་བྱེད་ པའོ། ། དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་པྲ་སེ་ནའི་ཆོ་ག་སྟོན་ཏོ། ། ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ནད་ཞི་བའི་ཆོ་ག་སྟོན་ཏོ། ། ཡི་གེ་བདུན་པའི་སྔགས་བསྒོམས་པའམ་ལན་བརྒྱ་བཟླས་ཏེ། ཉི་མའི་དབུས་སུ་མངོན་སུམ་དུ་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ནད་ཀྱིས་ གཟིར་བའི་ནད་པ་བཞག་ལ། ཡང་ལན་སྟོང་གི་བར་དུ་བཟླས་ལ། དེའི་ལུས་ཤེལ་ལྟར་དྲི་མ་མེད་པར་བསམས་ན་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། ། ཡང་འདྲ་བ་ཞེས་སྨོས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེའི་སྙིང་གར་མཐེ་བོ་ཙམ་གྱི་ཚོད་ལ་ཤེལ་ལྟར་དངས་པ་འོད་ཟེར་འབར་ བ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་བསམས་ན་ནད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །

It should be performed according to the very sequence explained previously. The remainder is easy to understand. This concludes the explanation of the forty-second chapter. By the words "the root mantra" and so forth, it is shown that this offering is to be kept strictly secret. By the words "the hollowed palms" and so forth, the signs of all the practitioner's powers are shown. When, having clearly recited the secret mantra, one scatters flowers into the sky and not even a single flower falls to the ground, at that time one is able to perform all activities; this should be applied in detail. "Gods and humans shall not see it" means that it will not be perceived by gods or humans. By the words "the tree" and so forth, the ritual for the preliminary service of the seven-syllable mantra is taught. Regarding the phrase "untimely death, destruction, and decline," it means that untimely death will be averted and life will be increased. By the words "likewise" and so forth, the ritual of prasena (divination) is shown. By the words "or else" and so forth, the ritual for pacifying illness is shown. One should meditate on the seven-syllable mantra or recite it one hundred times, visualizing it directly in the center of the sun. Placing the patient afflicted by illness there, one should recite it a thousand times and visualize their body as stainless as crystal; then it will happen exactly as described. Furthermore, by the mention of "similarly," one should visualize at the heart of the person to be accomplished a form the size of a thumb, transparent like crystal and blazing with light rays, which is the nature of consciousness; then they will become free of illness.

སྟོན་ཀའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དུག་བསལ་བའི་ཆོ་ག་སྟོན་ཏོ། ། གཞན་ནི་གོ་སླའོ། ། གཟུགས་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་རེའུ་མིག་ལྔར་བྱས་པ་ལས་རེའུ་མིག་དགུ་པར་ འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་འདི་ལྟར་བཀོད་ན་འདིས་རྒྱུ་བ་དང་མི་རྒྱུ་བའི་དུག་གིས་ཟིན་པའི་མགོར་བཞག་ལ་དེ་ནས་བདུད་རྩིའི་ཆུའི་རྒྱུན་འབབ་པས་ལུས་ཐམས་ཅད་དུག་མེད་པར་བསམས་ན་ནད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རིམས་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་ཀྱང་བསལ་ཞིང་རང་ཉིད་ ཀྱི་བཟའ་བ་དང་བཅའ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྤྱད་པར་བྱའོ། ། གཞན་དག་ནི་གོ་སླའོ། ། ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། འཁོར་ལོ་འདི་ཉིད་ལག་པའི་མཐིལ་དུ་བསམས་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་མགོ་ལ་བཞག་ན་སྔ་མ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། ། ལེའུ་བཞི་བཅུ་ རྩ་བཞི་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། སྐྱེ་གནས་རྒྱ་བཅིངས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིའི་ལྷ་མོ་དང་ཁ་སྦྱར་གྱི་སྦྱོར་བ་བྱའོ། ། སྤྲ་ཚིལ་གྱིས་ཀྱང་རབ་ཏུ་བྱུག། ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་སྤྲ་ཚིལ་ལས་གཟུགས་བརྙན་བྱས་ལ། ཙནྡན་དམར་པོའི་ཕྱེ་མ་ཚ་བ་གསུམ་གྱི་ལྡེ་གུས་བྱུག་ཅེས་བྱ་ བར་སྦྱར་རོ། ། ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་ལྔ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། ཡི་གེ་ཧ་ནི་ལྔ་པོ་དང་། ། ལག་པ་ཀུན་དུ་མཉེས་ནས་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐང་རྗེས་ཀྱི་རྡུལ་གྱི་ཁྲག་དང་། དུག་དང་སྐེ་ཚེ་ལག་པ་གཉིས་ཀྱི་མཐིལ་ལ་བསྐུས་ལ། དེའི་སྟེང་དུ་བབ་པའི་སྣག་ཚ་དང་། བྱ་རོག་ གི་མཇུག་མའི་སྨྱུ་གུས་ཡི་གེ་ཧ་ལྔ་བྲིས་ལ། བསམ་གཏན་གྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བསམས་ལ། སིང་ལྡིང་གི་མེ་མདག་གམ།

The passage beginning with "In autumn" and so forth teaches the ritual for clearing away poison. The rest is easy to understand. Regarding the phrase "the five forms": one should arrange a moon maṇḍala into five squares, which then becomes nine squares. If it is arranged in this way and placed upon the head of one afflicted by poison—whether from a moving or non-moving source—one should then imagine a stream of nectar-water flowing, whereby the entire body becomes free of poison and one becomes healthy. Likewise, diseases such as fevers are also cleared away, and one should also consume one's own food, snacks, and so forth. The rest is easy to understand. This is the explanation of the forty-third chapter. Visualizing this very wheel in the palm of the hand and placing it upon the head of the one to be accomplished, it will become as before. This is the explanation of the forty-fourth chapter. Regarding the phrase "binding the birth-place seal": one should perform the union of the outer goddess in the manner of a face-to-face embrace. "Anointing with beeswax" means that here, having fashioned an image from beeswax, one should anoint it with a paste of red sandalwood powder and the three hot substances. This is the explanation of the forty-fifth chapter. Regarding the phrase "the five letter Ha-s and rubbing the hands together": one should smear the dust from a footprint, blood, poison, and mustard seeds onto the palms of both hands. Upon that, one should write the five letter Ha-s using ink and a pen made from a crow's tail feather. One should also visualize them in that way through meditative concentration. [Then, using] embers of siṅdīṅga wood... or...

རོ་བསྲེགས་པའི་མེ་མདག་ལ་ལག་པ་གཉིས་ཉེད་ཅིང་སྦྱིན་སྲེག་བྱས་ན་དགྲ་བོའི་ཁ་ནས་ཁྲག་འཛག་ཅིང་མོད་ལ་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། ། ཐོད་པ་ལ་སོགས་ པ་ལ་ཡང་སྦྱོར་བ་དེ་བཞིན་དུ་བྱའོ། ། བྱི་ལ་ལ་སོགས་པའི་ཤ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པས་རྙེད་པ་ནི་མཁའ་འགྲོ་མ་མཉེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་དྲུག་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། ཡང་ཡི་གེ་བདུན་ པའི་ཡི་གེ་རེ་རེ་ཞིང་བཟླས་བརྗོད་འབུམ་གྱི་གྲངས་ཚང་བར་མངོན་པར་བཟླས་པར་བྱ་ཞིང་། དང་པོར་སྲེག་བླུགས་གསུམ་བྱས་ལ་ཕྱིས་སྟོང་རྩ་བརྒྱད་བྱའོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། ། ཀ་ཀ་ཨིཎྜ་ཀའི་འབྲས་བུ་ནི། ཤིང་གནྡྷོ་ལའི་འབྲས་བུའོ། ། ནེའུ་ལེའི་སྤྱི་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་གཅོད་པའི་ཁ་ན་མ་ ཐོ་བ་མེད་པར་རྙེད་པའི་ཐོད་པའི་ནང་དུ་ལྕགས་རྐྱག་དང་། གུར་གུམ་དང་ལྷན་ཅིག་ཕྱེ་མར་བྱས་ལ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་དུ་ཆོ་ག་བྱའོ། ། གསེར་གྱི་འབྲས་བུ་ནི་དྷ་དུ་རའི་འབྲས་བུའོ། ། བྱ་ཆེན་པོའི་གནས་ནི་འུག་པའི་ཚང་ངོ་། ། འབྲུ་ནི་འབྲས་སམ་འུ་སུའི་འབྲས་བུ་ལ་བྱའོ། ། ལེའུ་བཞི་ བཅུ་རྩ་བདུན་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་གྱི་སྙིང་པོའི་སྔགས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། ། རི་བོ་བཟང་པོ་བྲི་བྱ་ཞིང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་དང་། མེ་དང་། ཆུ་དང་། དབང་ཆེན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། རུས་སྦལ་དང་། སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་ དང་། སྣ་ཚོགས་པདྨའི་སྟེང་དུ་གསེར་གྱི་རི་བདུན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བའི་རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་བསམས་ལ།

If one rubs both hands in the embers of a cremation fire and performs a homa offering, blood will flow from the enemy’s mouth and they will die instantly. The same application should be performed using a skull and so forth. In order to demonstrate that obtaining the meat of a cat and the like, which is free from fault, pleases the ḍākinīs, the passage beginning with "cat" and so forth was spoken. This is the explanation of the forty-sixth chapter. Furthermore, one should perform the recitation of each of the seven syllables until the count of one hundred thousand is complete. One should first perform three burnt offerings and subsequently perform one thousand and eight. This is how it should be applied. The fruit of the kaṅkaṇḍaka is the fruit of the gandhola tree. Regarding the "summit of a mongoose," one should grind iron filings together with saffron inside a skull obtained without the fault of taking life, and perform the ritual exactly as described. The "golden fruit" is the fruit of the datura plant. The "abode of the great bird" is the nest of an owl. "Grain" refers to rice or coriander seeds. This is the explanation of the forty-seventh chapter. Then, with the words "Then" and so forth, the Blessed One reveals the heart mantra of the Mother. Regarding the instruction "one should draw a good mountain": one should visualize Mount Meru, the king of mountains, surrounded by the seven golden mountain ranges, situated upon a viśvavajra, a viśvapadma, and the maṇḍalas of wind, fire, water, and the great earth, as well as a tortoise.

དེའི་སྟེང་དུ་འཁོར་ལོ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་རིམ་པ་སྟོན་ཏོ། ། ཧ་ཧ་ཧེ་ཧེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་སྔགས་ཆེན་པོའི་བཤད་པ་སྟོན་ཏོ། ། དེ་ནས་ དཔའ་བོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་མཚན་གོ་བཟློག་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྟོན་ཏོ། ། འཇིགས་བྱེད་ནི་འཇིགས་བྱེད་ཆེན་པོའོ། ། བྱ་བ་ཀུན་ལ་སྒྲུབ་པ་པོས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་བ་དང་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ལས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འཁོར་ལོ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་སྔགས་པས་བསྒྲུབ་ པར་བྱའོ་ཞེས་དགོངས་སོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཁོར་ལོར་བཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོའི་ཚོགས་མངའ་བ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། ། ཡང་ན་ཆེ་བའི་འཁོར་ལོ་གསུམ་གང་ལ་མངའ་བའོ། ། ཡང་ན་ཆེན་པོ་ཡང་ཡིན་ལ་འཁོར་ལོ་ཡང་ཡིན་པས་ན་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་སྟེ་འཁོར་ལོ་གསུམ་པོ་ཉིད་དོ། ། ལེའུ་བཞི་བཅུ་བརྒྱད་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། ད་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྔར་བཤད་པའི་སྒྲུབ་པ་དེའི་ཁ་བསྐང་བ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཧེ་རུ་ ཀ་ཉིད་དུ་བསྐྱེད་པར་གསལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། ། ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། དབང་དུ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་ག་ནི། ། སྔར་བཤད་པའི་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བྱའོ། ། སློབ་པའི་ཟས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རང་གི་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འགྲོ་བའམ་འདུག་པ་ འམ་གཉིད་མ་ལོག་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་སྔགས་པས་གསང་སྔགས་བཟླ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་དུས་ཀྱི་ངེས་པ་མེད་པའོ། །

Above that, the stages for completing the three cakras and so forth are shown. The syllables ha ha he he demonstrate the explanation of the great mantra through the divine pride (devatā-ahaṃkāra). Then, the names of the twenty-four heroes (vīra) are shown in reverse order. "Bhairava" refers to Mahābhairava. Regarding the phrase "the practitioner in all activities," the intention is that the mantra practitioner, possessing the three cakras in accordance with the specific action—such as pacifying (śāntika), enriching (pauṣṭika), and so forth—should accomplish [the rite]. For that very reason, it is said, "abiding in the cakra," and so forth. "The Great Cakra" (mahācakra) refers to the Blessed One (bhagavān) who possesses a vast assembly of cakras. Alternatively, it refers to whoever possesses the three great cakras. Or, because it is both "great" (mahat) and a "cakra," it is the "Great Cakra," which is the three cakras themselves. This is the explanation of the forty-eighth chapter. Now, with the words "Then," and so forth, the supplement to the previously explained practice is shown. Here, it is made clear that one should generate oneself as the Blessed One Heruka. This is the explanation of the forty-ninth chapter. Regarding the rituals for subjugation (vaśya) and so forth, they should be performed according to the previously explained rituals. The phrases "the food of the trainee" and "one's own body," and so forth, mean that the mantra practitioner should recite the secret mantra even during states such as walking, sitting, or not sleeping; thus, there is no fixed time.

སྦྱིན་སྲེག་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་བར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨརྒའི་ཡམ་ཤིང་དང་རྒྱས་པའི་ཆོ་གས་ཟླ་བ་གཅིག་གི་བར་དུ་སྦྱིན་སྲེག་བརྒྱ་རྩ་ བརྒྱད་རྟག་པར་བྱས་ན་དབུལ་བ་ཐམས་ཅད་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། ། གཞན་དག་ནི་གོ་སླའོ། ། མཁའ་ལ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཐོབ་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོ་སོར་སྣང་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་པའི་སྔགས་པ་ཐུན་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་མཉམ་པར་བཞག་ལ་སྦྱིན་སྲེག་བྱས་ན་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། གོ་མ་ཡུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཝའི་ཤ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པས་རྙེད་པ་དང་མྱོས་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ཆང་གི་སྦྱིན་སྲེག་དང་གཏོར་མ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ཤིང་བཟླས་བརྗོད་བྱས་ན་མཚན་མོ་ཝས་ཁྱེར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འདིར་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། བིལ་ བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རྒྱས་པའི་ཆོ་ག་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། གོ་མ་ས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། གོ་མ་ཡུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཝའི་ཤའི་སྦྱིན་སྲེག་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྨོས་པ་ནི་སྦྱིན་སྲེག་འདི་ཉིད་ལྷག་པར་འབྲས་བུ་ཆེ་བར་བསྟན་ཏོ། ། བརྟུལ་ཞུགས་ གཙང་སྦྲ་མེད་ན་ཡང་། ། བསྟན་པའི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱིའི་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་སྤྱོད་པའང་མེད་ལ། ཕྱིའི་གཙང་སྦྲ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཚུལ་འདི་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ དགོངས་སོ། ། ལྷག་པའི་ཚེར་འགྱུར་བ་ནི་ཚེ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། ཀུསྨཎྜཾ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཀུསྨཎྜཾ་ཞེས་བྱ་བ་བུམ་ཤའི་ས་བོན་དང་། མུཀྟ་སྟེ་མོན་སྲན་གྲེའུ་དང་།

Regarding the phrase "up to one hundred and eight homas," this indicates that if one performs one hundred and eight homas constantly for the duration of one month using arjaka fuel sticks and the ritual of enrichment (puṣṭi), all poverty will be destroyed. The rest is easy to understand. Regarding the phrase "one will attain the state of a sky-goer (khecarī)," it is taught that if a mantra practitioner who has attained individual appearances (pratyābhāsa) performs homa while in meditative equipoise during two sessions, they will attain the accomplishments (siddhi) of all the gods. Regarding "gomāyu," since the meat of a jackal is without fault, if one performs the homa and torma offerings of "intoxicant" (alcohol) and so forth, and performs the recitation (japa), it should be applied here that one will be carried off by a jackal at night. Regarding "bilva" and so forth, one should understand that the ritual of enrichment is to be performed as before. "Gomasa" and so forth are easy to understand. The repeated mention of the "gomāyu" homa—the homa of jackal meat—is to show that this very homa is exceptionally great in its fruit. Regarding the phrase "even if there is no ascetic conduct or purity, the accomplishment taught will be attained," the intention is that even if one lacks the practice of external ascetic conduct and lacks external purity, a yogi who practices in this manner will attain the accomplishment taught by the gods. "Excessive life" means that one's life will become immeasurable. Regarding "kuṣmāṇḍa" and so forth, "kuṣmāṇḍa" refers to the seed of the bottle gourd, and "mukta" refers to mung beans.

ཙ་ན་ཀ་དང་། སྤྲ་ཚིལ་ཏེ་སྦྲང་རྩིའི་ཚིགས་མ་དང་། སྐེ་ཚེ་དང་། མ་ལ་ཏའི་ལོ་མ་ཆ་ མཉམ་པར་བྱས་ཏེ་སྔགས་ཀྱིས་བསྐུལ་ལ། དེའི་ཁང་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བྱུགས་ན་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། ། སྐལ་ལྡན་བདག་གིས་འདི་རུ་ཡང་། ། གསང་བ་ཡིད་འོང་འདི་བྱས་པ། ། རྒྱུད་དོན་རྒྱ་མཚོ་རྒལ་བ་ཡི། ། མཁས་རྣམས་བཟོད་པ་མཛད་པའི་ རིགས། ། དཔའ་བོའི་ཡིད་འོང་འདི་བྱས་ལས། ། བསོད་ནམས་ཅུང་ཟད་གང་བསགས་པ། ། དེས་ནི་དཔའ་བོའི་སྙིང་ལ་ནི། ། དཔའ་བོ་ལ་དགའ་འདི་སྤྱོད་ཤོག། འབྱོར་པའི་བྲན་གྱི་ཚ་བོར་གྱུར། ། དགེ་བའི་བྲན་ལས་སྐྱེས་པའི་བུ། ། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པས་འདིར་ བརྟགས་པ། ། སྟོན་ཀའི་ཟླ་བའི་དབྱིབས་འདྲ་བྱས། ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ནི་ཆོས་རྣམས་རྣམ་ཕྱེ་སྦྱར། ། སྙན་དངགས་གཙོ་བོ་དཔའ་བོ་ལས་སུ་ཡོད། ། ཙཎྜ་གོ་མི་སྒྲ་རྗེས་སྟོན་ཞེས་གྲགས། ། སྔགས་ཚུལ་འདི་ལ་སྐལ་ལྡན་བདག་རྣམ་མཛེས། ། དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་ པའི་དཀའ་འགྲེལ་དཔའ་བོའི་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་སྐལ་ལྡན་གྲགས་པས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ། ། ། ། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་དྷརྨ་ཤྲཱི་བྷ་དྲ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་རིན་ཆེན་བཟང་པོས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། ། ། །

Take caṇaka (chickpeas), beeswax (the dregs of honey), kṛṣṇa-tila (black mustard), and mālata leaves, and having mixed them in equal parts, empower them with the mantra. If one smears this on one part of the person’s house, it will happen exactly as described. May the learned ones grant their acceptance to this delightful secret I have composed here, which crosses the ocean of the meaning of the tantras. From this delightful work of the Hero, whatever slight merit has been accumulated, by that may the Hero’s delight be enjoyed in the hearts of the Heroes. Born from the servant of prosperity, the son of the servant of virtue, the fortunate Yaśas composed this here. It was fashioned like the shape of the autumn moon. Nāgārjuna analyzed and arranged the dharmas; the foremost poet was the Hero. Caṇḍagomin is renowned as the teacher of grammar. In this system of mantra, the fortunate ones are beautiful. The Pañjikā of the glorious Cakrasaṃvara, titled The Hero’s Delight, composed by the great master the fortunate Yaśas, is complete. It was translated, edited, and finalized by the Indian preceptor Dharmashrībhadra and the chief editor-translator, the monk Rinchen Zangpo.