An Explanatory Commentary on the “Summary of Empowerment” called “The Ultimate Summary”

༄༅༅། ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། པ་ར་མཱཪྠ་སཾ་གྲ་ཧ་ནཱ་མ་སེ་ཀོད་དེ་ཤཱ་ཊཱི་ཀ། བོད་སྐད་དུ། དབང་མདོར་བསྟན་པའི་འགྲེལ་བཤད་དོན་དམ་པ་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ། དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཞི་དྲི་མེད་སངས་རྒྱས་ཆོས། ། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཁང་བཟང་མངོན་འཛེགས་སྐུ་གཉིས་ཀྱིས། ། ཕན་པ་སྣ་ཚོགས་སྒྲུབ་པ་ཟློས་གར་གར་རྣམས་ནི། ། ཉེ་བར་མཁྱེན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ། ། དྲི་མེད་འོད་སོགས་གསུང་གི་ཆུ་བླངས་སྐོམ་པ་ནི། ། ཉེ་བར་ཞི་བ་སྒྲུབ་ཕྱིར་ཆུ་གཏེར་ཆུ་འཐོར་བཞིན། ། མདོར་བསྟན་གསང་བའི་ཚིག་གི་ལམ་གྱི་མཚོ་ཕྲན་འདིར། ། བདག་གིས་རྣམ་པར་གཏོར་རོ་མཁས་རྣམས་བསྟེན་པར་མཛོད། ། ཟླ་བ་བཟང་པོས་གསོལ་པ་ཞེས་པ་ཆུ་བོ་ཤཱི་ཏའི་བྱང་ཕྱོགས་ན་གྲོང་བྱེ་བ་ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག་དང་ཤམྦྷ་ལའི་ཡུལ་གྱི་བདག་པོ། ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང་ཀླུའི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཀྱི་སྲས་དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་ཅོད་པན་བཅིངས་པ་གྲོང་བྱེ་བ་བྱེ་བའི་བདག་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཞབས་ཀྱི་པདྨ་ལ་ཕྱག་བྱས་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐད་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉན་པ་པོར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། ཆ་བཅུ་དྲུག་གི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པས་རྡོ་རྗེ་ཟླ་བ་དྲི་མེད་འོད་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཟང་པོ་ཡང་འདི་ཡིན་ལ། ཟླ་བ་ཡང་ཡིན་པས་ཟླ་བ་བཟང་པོ་སྟེ། གསང་བ་པའི་བདག་པོ་རོ་ལྡན་ན་གནས་པ་དཔལ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའོ། །

In the language of India: Paramārthasaṃgrahanāmasakoddeśaṭīkā. In the language of Tibet: dBang mdor bstan pa’i ’grel bshad don dam pa bsdus pa (The Commentary on the Summary of Empowerment, Entitled the Compendium of the Ultimate). Homage to the glorious Kālacakra! Homage to the Blessed One, who has thoroughly pacified all obscurations, who is the stainless Buddha-dharma, who has ascended to the celestial palace of definitive discernment, and who, through the two bodies, performs the dance of accomplishing various benefits for others. Just as one who is thirsty drinks from the waters of a river to pacify their thirst, I shall sprinkle the waters of this small lake—the path of the secret words of the summary—into this [text]. May the wise rely upon it! Regarding the phrase "Requested by Sucandra": To the north of the Śītā River, there are ninety-six million villages. The sovereign of the land of Śambhala, a great king of the royal lineage who is an emanation body (nirmāṇakāya) of the gods, asuras, and nāgas, has ninety-six sons who wear great jewel crowns. He is the lord of millions of villages, and his lotus feet are worshipped by them. Because he perfectly upholds the teachings spoken by the Tathāgatas in the various languages of all sentient beings, he has become a listener to all the Tathāgatas. Furthermore, because he has abandoned the obscurations of the sixteen parts and is the stainless light of the vajra moon, he is "Excellent" (Bhadra) and also a "Moon" (Candra); thus, he is Sucandra. He is the Lord of Secrets, the glorious Vajrapāṇi, who dwells in Rauruka.

དེ་ལ་གསང་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དག་གི་མཆོག་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་སྟེ། དེའི་སྡུད་པར་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་པོའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གསང་བའི་སྒྲས་གནོད་སྦྱིན་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་བདག་པོ་ནི་གསང་བའི་བདག་པོའོ། ། ཕྱི་རོལ་དུ་རོའི་སྒྲས་ཤི་བའི་ཚོགས་ཏེ་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ་ལྡན་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་སའོ། ། དེ་ན་གནོད་སྦྱིན་ཆེན་པོ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་ཐོ་འཚམ་ཞིང་བགེགས་དུ་མ་བྱེད་པ་དག་ཡོད་ལ། དེ་རྣམས་གསོད་པར་བྱེད་པ་ནི་རོ་ལྡན་ན་གནས་པ་གནོད་སྦྱིན་གྱི་བདག་པོ་ཆེན་པོ་སྟེ། ནགས་ཀྱི་རི་དྭགས་ཀྱི་བདག་པོ་བཞིན་ནོ། ། ནང་དུ་ནི་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་འཇུག་པ་དྲུག་བརྒྱ་ལྷག་པའི་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་བརྒྱ་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གིས་དམན་པ་འགོག་པ་རོ་ཡིན་ལ། དེ་འདི་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ལྡན་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་སའོ། ། དེ་ལ་གནས་པ་ནི་རོ་ལྡན་ན་གནས་པའོ། ། བདུད་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྒྲིབ་པའི་གནོད་སྦྱིན་རྣམས་གསོད་པར་བྱེད་པ་ནི་གནོད་སྦྱིན་གྱི་བདག་པོ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཀྱི་སེང་གེའི་སྒྲ་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སོ་སོའི་སྒྲ་དག་གིས་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་པོ་གསང་བའི་བདག་པོ་དཔལ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ལ། དེའི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རྒྱལ་པོ་ཟླ་བ་བཟང་པོས་གསོལ་བ་བཏབ་པའོ། ། དེ་རྩ་བའི་རྒྱུད་དུ་གསུངས་པ། མདུན་གྱི་ཉ་བ་ཟླ་བར་ཏེ། ། རྒྱབ་ཀྱི་ཉ་བ་ཉི་མ་ལའོ། ། གཡོན་གྱི་མུན་ཅན་གདོང་པ་ལ། །

In this context, "Secret" refers to the Vajrayāna, the supreme among the vehicles of the Hearers and Solitary Realizers; its compiler is the Lord. Likewise, in worldly convention, the term "Secret" refers to the yakṣas, and their lord is the Lord of Secrets. Externally, the term "corpse" (ro) refers to a collection of the dead; because it possesses these, it is the "corpse-possessing" (ro ldan) charnel ground. Therein dwell great yakṣas who harass sentient beings and create many obstacles; the one who slays them is the great lord of the yakṣas residing in the corpse-possessing [ground], just like the lord of the wild animals of the forest. Internally, "corpse" refers to the cessation of the breath—twenty-one thousand six hundred breaths, each consisting of six hundred and more inhalations and exhalations—and because this is present here, it is "corpse-possessing," which is the Ground of the Cloud of Dharma (Dharmameghā). One who dwells there is "residing in the corpse-possessing." The "lord of the yakṣas" is the one who slays the yakṣas of the Māras, the afflictions, the cognitive obscurations, and the obscurations of meditative absorption. He is the Lord of Secrets, the glorious Vajrapāṇi, who perfectly teaches the Dharmas revealed by the Tathāgata through the lion’s roar of the Dharma and the individual languages of all sentient beings. His nirmāṇakāya, King Sucandra, made this request. As it is said in the Root Tantra: "In the front, on the full moon; in the back, on the full sun; on the left, the dark-faced one."

གཡས་ཀྱི་མཇུག་མར་གནས་པ་ནི། ། འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལས་རྣམ་རྒྱལ་བ། ། ཞེས་བྱ་བདུད་ནི་འཇོམས་པའི་དུས། ། དེར་ནི་སྟོན་པ་ཤར་གྱི་ཞལ། ། རིན་ཆེན་སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་བཞུགས། ། འོད་ཟེར་ལྔ་ཡི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས། ། འགྲོ་བ་གསུམ་པོ་རབ་བཀང་སྟེ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷ་མིན་དབང་། ། ལྷ་དབང་རྣམས་ཀྱིས་ལྷ་ཡི་གདུགས། ། ལྷ་ཡི་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་དང་། ། ལྷ་ཡི་དྲི་བཟང་ཡིད་འཕྲོག་དང་། ། ལྷ་ཡི་རིན་ཆེན་སྒྲོན་མ་དང་། ། ལྷ་ཡི་བདུག་པ་དྲི་བཟང་སྐྱེས། ། ལྷ་ཡི་ཕྱེ་མ་སྣ་ཚོགས་དང་། ། ཞལ་ཟས་བདུད་རྩིའི་འབྲས་བུ་དང་། ། ལྷ་ཡི་རྣམ་པར་བཀྲ་བའི་རྒྱན། ། ལྷ་ཡི་གོས་དང་རྔ་ཡབ་དང་། ། དྲིལ་བུ་མེ་ལོང་བ་དན་དང་། ། བླ་རེ་རྣམས་ཀྱིས་གཙོ་བོ་མཆོད། ། ཅོད་པན་ལྡན་པའི་ཡན་ལག་ལྔས། ། ཡང་དང་ཡང་དུ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཆི་མེད་སོགས། ། རང་རང་སྟན་ལ་འཁོད་དེ་རྣམས། ། འཇིག་རྟེན་གསུམ་འདྲེན་སངས་རྒྱས་ལ། ། སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཐོས་དོན་གཉེར། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷ་ལ་སོགས། ། ཁ་ཅིག་མངོན་ཤེས་ལ་ཐོབ་པ། ། དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དགའ་མགུ་ཡི། ། བསམ་པས་ཡོད་ཀྱིས་སེམས་པར་བྱེད། ། མར་མེ་མཛད་ཀྱིས་སྔོན་དུ་གང་། ། སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་བསྟན་པ་ཡིས། ། བདག་ཅག་བྱ་བ་མཛད་དོ་དེང་། ། གཽ་ཏ་མ་ལེགས་པ་ཡིས། ། དེ་ནས་ཤམྦྷ་ལར་གྲགས་ནས། ། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའི་སྤྲུལ་པ་ནི། ། མི་བདག་ཟླ་བཟང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས། ། རང་ཉིད་དཔལ་ལྡན་ཆོས་དབྱིངས་བྱོན། ། དང་པོར་གཡས་སུ་བསྐོར་བྱས་ནས། ། སྟོན་པའི་ཞབས་ཀྱི་ཆུ་སྐྱེས་གཉིས། ། རིན་ཆེན་མེ་ཏོག་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད། །

At the tip of the tail on the right, He who is called the Conqueror of the Three Worlds, At the time of subduing the Māras, The Teacher, with a face turned to the east, Sits upon a precious lion throne. With a mass of five-colored light rays, He completely fills the three realms of beings. Bodhisattvas, lords of the asuras, And lords of the gods, offer divine parasols, Various divine flowers, Captivating divine fragrances, Divine precious lamps, And divine incense of excellent scent. With various divine powders, Food that is the fruit of nectar, And the various brilliant ornaments of the gods, Divine garments, yak-tail whisks, Bells, mirrors, and banners, And canopies, they worship the Lord. With their five limbs adorned with crowns, They prostrate again and again. The bodhisattvas, the Immortal One, and the rest, Having each taken their seats, Seek to hear the meaning of the Mantra Vehicle From the Buddha, the Guide of the Three Worlds. Some bodhisattvas, gods, and others Have attained the superknowledges. All of them, with joyful and delighted minds, Reflect upon the presence [of the Teacher]. "By the teaching of the Mantra Vehicle Which Dīpaṃkara previously gave, He has performed our task today. Gautama has acted excellently." Then, having become renowned in Śambhala, The emanation of Vajrapāṇi, The sovereign Candracchāya, through miraculous power, Arrived in the glorious Dharmadhātu himself. Having first performed a circumambulation to the right, He worshipped the two lotus feet of the Teacher With precious flowers.

ཡང་དང་ཡང་དུ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། ། ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བྱས་གྱུར་ནས། ། རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་འདུག། ཟླ་བ་རྒྱུད་ཀྱིས་གསོལ་འདེབས་དང་། ། སྟོན་པ་སྡུད་པར་བྱེད་པ་པོ། ། ཞེས་པའོ། ། ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱེ་སྟོན་པ་ཞེས་བོད་པའོ། ། གང་ཞིག་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཆུ་ལ་སོགས་པ་དབང་བསྐུར་བ་རྣམ་པ་བདུན་དང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་བླ་ན་མེད་ཅེས་པ་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བ་སྟེ་དེ་བཞིན་ཞེས་པ་དབང་བསྐུར་བའོ། ། འདིས་འཁྲུད་ཅིང་ལུས་ལ་སོགས་པ་དྲི་མ་མེད་པ་དང་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དབང་བསྐུར་བ་སྟེ། དེ་བདག་ལ་གསུངས་ཞེས་པའོ། ། འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་གྲུབ་ཅེས་པ་འོག་མིན་གྱི་སྲིད་པའི་མཐར་ཐུག་པའི་བདག་པོ་དང་། འདས་པའི་དངོས་གྲུབ་ཅེས་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱ་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྤངས་པ་ལས་ས་བཅུ་གཉིས་སོ་སོར་ཐོབ་པས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དུའོ། ། མདོར་བསྡུས་པ་ཡིས་ཞེས་པ་གསོལ་བ་འདེབས་པ་པོ་ཉོན་མོངས་པ་དང་། བསྐལ་པ་དང་། སེམས་ཅན་དང་། ལྟ་བ་དང་། ཚེའི་མཚན་ཉིད་སྙིགས་མ་ལྔས་ཉེ་བར་བཅོམ་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་དང་། དབང་བསྐུར་བའི་ལེའུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལེའུར་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཡང་ངོ་། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་པ་ཁམས་དྲུག་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྷ་ག་འདི་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བྷ་ག་ཝཱན་ནོ། །

Having prostrated again and again, and having joined his palms, he sat before the Perfect Buddha. "The Moon, the requester of the tantra, and the Teacher who compiles it," it is said. Because he acts as the perfect teacher, he is addressed as "O Teacher." Regarding that which is to be explained: the seven types of initiation, such as the water initiation and so forth; the three types, such as the vase initiation and so forth; and the "unsurpassed," which is the supreme immutable—these are the initiations. Because they wash away and render the body and so forth stainless and free from obscurations, they are called "initiations." "Please speak of them to me," he says. "Worldly accomplishments" refers to mastery reaching the limit of existence in Akaniṣṭha. "Supramundane accomplishment" refers to the state of a perfectly awakened Buddha, attained by completely abandoning all afflictions, cognitive obscurations, and the obscurations of meditative absorption, along with their habitual tendencies, thereby individually attaining the twelve grounds. For that purpose. "In brief" means that the requester [is concerned with] beings afflicted by the five degenerations—the degenerations of afflictions, eons, sentient beings, views, and lifespan—and [the Buddha] has entered into caring for them; furthermore, because it will be explained extensively in the chapters on initiation and wisdom. "The Blessed One said" means: because this bhaga possesses the characteristics of qualities such as sovereignty, derived from the purification of the six elements, he is Bhagavān.

དེ་རྩ་བའི་རྒྱུད་དུ་གསུངས་པ། དབང་ཕྱུག་དང་ནི་གཟུགས་བཟང་དང་། ། གྲགས་དང་དཔལ་དང་ཡེ་ཤེས་དང་། ། བརྩོན་འགྲུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། ། དྲུག་རྣམས་བྷ་ག་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། རྣམ་དག་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཁམས། ། ས་སོགས་རྡོ་རྗེ་བཙུན་མོ་སྟེ། ། དེ་རྣམས་དབང་ཕྱུག་སོགས་ཡོན་ཏན། ། དྲུག་པོ་དེ་རྣམས་བྷ་གར་གྲགས། ། ཞེས་པའོ། ། ཀྱེའི་རྡོ་རྗེར་ཡང་། འཇོམས་བྱེད་བྷ་ག་ཞེས་གྲགས་ཏེ། ། ཉོན་མོངས་བདུད་སོགས་འཇོམས་པའི་ཕྱིར། ། ཉོན་མོངས་གསོད་པ་ཤེས་རབ་སྟེ། ། དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་བྷ་གར་བརྗོད། ། ཅེས་པའོ། ། གནས་གང་དུ་ཅི་ཞིག། དཀྱིལ་འཁོར་གང་དུ། གང་ལ་གནས་ཏེ། འཁོར་སུ་ཡིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་ན། དཔལ་ལྡན་འབྲས་ཕུང་དུ་ངེས་པར་སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་བསྟན་པ་སྟེ། གནས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་གནས་སུ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོར་རྡོ་རྗེ་སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་བཞུགས་པ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཁྲོ་བོ་དང་ལྷ་དང་ཀླུ་དང་ལྷ་མོའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ། ཁམས་གསུམ་པས་ཞབས་ཀྱི་པདྨ་ལ་ཕྱག་བྱས་པ། མཆོག་གི་དང་པོའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་བཾ་ཡིག་གོ། ཡང་ན་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་གནས་དེར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ལ་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བ་མི་འཕོ་བའི་སྐད་ཅིག་ནི་དུས་ཞེས་བརྗོད་དེ་དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ཡེ་ཤེས་སོ། ། དུས་དེའི་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་དང་།

This was taught in the Root Tantra: "Lordliness, beautiful form, Renown, glory, wisdom, And perfect diligence— These six are called the bhaga. The thirty-six pure elements, Earth and the rest, are the Vajra Consorts; These qualities, lordliness and so forth, These six are renowned as the bhaga." Also, in the Hevajra: "The bhaga is renowned as the 'destroyer,' Because it destroys the afflictions, Māras, and so forth. The slayer of afflictions is insight; Therefore, insight is called the bhaga." In what place, what [teaching], in what maṇḍala, and abiding in what manner, surrounded by what retinue, did the Blessed One speak? In the glorious Dhānyakaṭaka, he definitively taught the way of mantra. Abiding on a vajra lion throne in the great maṇḍala of the Vajra Expanse at the site of Great Bliss, he was completely surrounded by a host of buddhas, bodhisattvas, wrathful deities, gods, nāgas, and goddesses. His lotus feet were venerated by the inhabitants of the three realms. He was absorbed in the meditative stabilization of the Supreme Primordial Buddha, the essence of body, speech, and mind, the syllable BĀṂ. Alternatively, in that site of Great Bliss, the supreme unchanging and non-shifting moment within the expanse of reality (dharmadhātu) characterized by space is called "time," and that itself is vajra wisdom. The aggregates of that time are unobscured, and...

ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ནི་འཁོར་ལོ་སྟེ་སྲིད་པ་གསུམ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཤེས་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་དེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་དང་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་པ་ཐིག་ལེའི་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་སྒྱུ་མ་འཛིན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅེས་པའོ། ། མི་ཆོད་པ་དང་མི་ཕྱེད་པ་ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་དང་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་མཚན་ཉིད་དམ། ཨེ་ཡིག་གི་མཚན་ཉིད་རྡོ་རྗེ་སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་བཞུགས་པའོ། ། རྩ་བའི་རྒྱུད་དུ་གསུངས་པ་ཡང་། སྟོན་པས་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོ་རུ། ། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ཚུལ་བཞིན། ། ཆོས་བསྟན་དཔལ་ལྡན་འབྲས་ཕུང་དུ། ། དེ་བཞིན་གསང་སྔགས་ཚུལ་རབ་གསུངས། ། གང་ལ་གནས་ནས་སྟོན་པ་ནི། སུ་ཡིས་རྒྱུད་ཀྱང་ཅི་ཞིག་བསྟན། ། གནས་ནི་གང་དུ་འཇིག་རྟེན་པའི། ། འཁོར་ནི་སུ་ཡིས་རྒྱུ་ཅི་ཡིས། བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ཆེན་པོར། ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད། ། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བསྟན། ། དེ་ནས་གཅིག་ཏུ་མཆོད་རྟེན་ཆེར། ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སོགས་རྣམས་ཀྱིས། ། ཐབས་ཅིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས། ། ནམ་མཁའི་ཁམས་མིན་ཤིན་ཏུ་དང་། ། གོ་སྐབས་མེད་པ་རབ་ཏུ་གསལ། ། སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེའི་ཁང་པར་གནས། ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་ཡིད་འོང་བར། ། རྒྱུད་བསྟན་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། ། བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་དགོས་པའོ། ། ཨེ་ཡིག་ནམ་མཁའི་སྣང་བ་ཆེ། ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་རབ་ཏུ་གྲགས། །

The elements and sense bases are the wheel, for the three realms of existence are of a single nature; thus, they are the objects of knowledge free from obscuration. This very reality is called the great maṇḍala of the vajra expanse, possessing all aspects and all faculties. It is the Blessed One’s body, which holds the various illusory forms of the bindu, the essence of insight and method. It is characterized by the indivisible and inseparable maṇḍalas of the moon, sun, and fire, or by the characteristic of the syllable E, seated upon the vajra lion throne. As it is said in the Root Tantra: "The Teacher, at Vulture Peak, Taught the way of the Perfection of Insight; Likewise, at the glorious Śrīparvata, He excellently taught the way of Secret Mantra." In what place did the Teacher reside? Who taught which tantra? In what location? For the sake of which worldly retinue, and by what cause? On the great mountain of Vulture Peak, he taught the unsurpassed Mahāyāna, the way of the Perfection of Insight, to the bodhisattvas. Then, in the great stūpa, the maṇḍala of the expanse of reality, the Tathāgata resided together with the bodhisattvas and others. It is not the element of space, yet it is utterly pure, without obstruction, and brilliantly luminous. Abiding in the palace of the variegated vajra, within the delightful expanse of reality, the tantras were taught by the Great Beings for the sake of merit and primordial wisdom. The syllable E is the great appearance of space, renowned as the expanse of reality.

བཾ་ཡིག་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཚོགས། ། ཨི་ཡིག་རྣམ་པར་ཡང་དག་གནས། ། ཞེས་པའོ། ། སླར་ཡང་དེ་ཉིད་དུ། ཨེ་དང་གསང་ཆེན་ནམ་མཁའི་ཁམས། ། བྷ་ག་ཆོས་འབྱུང་ཆུ་སྐྱེས་དང་། ། སེང་གེའི་ཁྲིར་གནས་རྡོ་རྗེ་ཅན། ། རྒྱུད་གཞན་དག་ཏུ་བདག་གིས་བརྗོད། ། རྡོ་རྗེ་རྡོ་རྗེ་ཅན་ནི་བཾ། ། རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་དབང་ཕྱུག་གང་། ། ཧེ་རུ་ཀ་དང་དུས་འཁོར་ལོ། ། དང་པོའི་སངས་རྒྱས་སོགས་མིང་གིས། ། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཅན་བསམ་པ་ཡི། ། སྣ་ཚོགས་ཡུམ་གྱི་མིང་རྣམས་ཀྱིས། ། གནས་དང་རྟེན་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་། ། བརྟེན་པ་ཡང་ནི་བདག་གིས་བརྗོད། ། ཀུན་མཁྱེན་སྟོན་པ་རྡོ་རྗེ་འཛིན། ། སངས་རྒྱས་སེང་གེའི་ཁྲིར་བཞུགས་པ། དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྟོན་པ་པོ། ། ཟླ་བཟང་ཁྱོད་ཀྱིས་གསོལ་བཏབ་པ། ། ཞེས་པའོ། ། ཉིན་ཅིག་ཟླ་བཟང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་མདོར་བསྟན་པ་རྫོགས་སོ་ཞེས་པའི་བར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུང་ངོ་། ། དབང་བསྐུར་དོན་ཞེས་པ་དབང་བསྐུར་བ་དང་། དེའི་དགོས་པ་ཡང་ངོ་། ། མཆོག་ཅེས་པ་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་པ་སྟེ། མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བའི་ཐབས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསོལ་བ་མ་བཏབ་པར་ཡང་ངོ་། ། རྩའི་ཀུན་སྤྱོད་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ། རྩའི་ཀུན་སྤྱོད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྟེང་དང་འོག་ཏུ་ལ་ལ་ནཱ་ལ་སོགས་པ་རྩ་དྲུག་པོ་རྣམས་སུ་སྲོག་དང་ཐུར་སེལ་གྱི་རླུང་དག་(འཆང་,འཆད་)པར་འགྱུར་བའི་རིགས་པས་ཡང་དག་པར་རྒྱུ་བའོ། ། རྩོལ་བ་ནི་ཞེས་པས་མུ་ཉེ་བར་འགག་པ་ལའོ་ཞེས་པའི་ཁམས་འདིའི་ཨ་ས་མནྟཱ་ཏ་ཡ་མ་ནཾ་ཨཱ་ཡཱ་མཿསྟེ།

"The syllable vaṃ is the assembly of Sugatas; the syllable i is perfectly situated." Thus it is said. Furthermore, in that same [text]: "E and the great secret, the element of space; the bhaga, the source of phenomena (dharmodaya), and the lotus; the Vajra-Holder residing upon the lion throne—I have described in other tantras. The Vajra and the Vajra-Holder are vaṃ; the Vajra-Bhairava and the Lord (Īśvara); Heruka and Kālacakra; and by names such as the Primordial Buddha (Ādibuddha)—according to the various inclinations of sentient beings, I have described the names of the various Mothers, as well as the characteristics of the abode and the support, and the supported." "The Omniscient Teacher, the Vajra-Holder, the Buddha seated upon the lion throne, the Teacher of Kālacakra—Sudhana, you have made this request." Thus it is said. From the words "One day, Sudhana..." up to "the brief exposition is complete," the Blessed One spoke. "The meaning of empowerment" refers to the empowerment and its purpose. "Supreme" refers to the supreme unchanging; because it is the very method for unchanging bliss, it is [taught] even without being requested. Regarding the "conduct of the channels" and so forth, "conduct of the channels" and so on means that the life-sustaining and downward-clearing winds truly circulate within the six channels, such as the lalanā, above and below, according to the logic that will be explained. "Effort" (āyāma) is derived from the verbal root yama meaning "to restrain" or "to cease," with the prefix ā and the suffix man, forming āyāmaḥ.

སྲོག་དང་ཐུར་སེལ་གྱི་རླུང་དག་གཉི་གའི་བགྲོད་པ་འགོག་པ་ལས་དབུ་མའི་རྩར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའོ། ། མདོར་བསྟན་པ་ཡིས་ཞེས་པ་མདོར་བསྡུས་པས་སོ། ། རྣལ་འབྱོར་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུད་ཉིད་ཐམས་ཅད་དུ་མདོར་བསྟན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡང་ངོ་། ། དེ་ལ་མདོར་བསྟན་པ་ནི་རང་མིང་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་པའོ། ། རབ་ཏུ་མདོར་བསྟན་པ་ནི་གཉིས་པའོ། ། མདོར་བསྟན་ཆེ་བ་ནི་གསུམ་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡང་རང་མིང་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་པའོ། ། རབ་ཏུ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་གཉིས་པའོ། ། གཞན་ཞེས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཆེན་པོ་སྟེ་གསུམ་པའོ། ། མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ཉིད་དག་ནི་རྒྱུད་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་སྟེ། དེ་ལ་མདོར་བསྟན་པས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ནི་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་མཐའ་དག་སྟེ་དཔེར་ན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅོ་བརྒྱད་པའི་གཞུང་དཔལ་འདུས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྒྱས་པར་བཤད་པས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ནི་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་བསྟན་པ་མཐའ་དག་སྟེ་དཔེར་ན་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པའི་དཔལ་འདུས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མདོར་བསྟན་པས་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་ལ་དཀའ་འགྲེལ་ལོ། ། འདིར་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་རབ་ཏུ་རྒྱས་བཤད་དུ་མངོན་པར་འདོད་དེ་དེའི་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལ་དཀའ་འགྲེལ་ལོ། ། དེ་བཞིན་དུ་མདོར་བསྟན་ཆེན་པོས་རྒྱུད་ལ་འགྲེལ་བཤད་དོ། ། འདིར་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་རྒྱས་བཤད་ཆེན་པོར་མངོན་པར་འདོད་དེ་རྒྱས་བཤད་ཆེན་པོས་རྩ་བའི་རྒྱུད་འགྲེལ་བཤད་དོ། །

The winds of the life-force and downward-clearing [winds] are both obstructed from their movement and enter the central channel. "By the brief indication" means by way of a summary. In all the tantras, such as the Yoga and Yoginī tantras, there are three types of brief indications, as well as detailed explanations. Among these, the brief indication is expressed by its own name; the "extremely brief indication" is the second; and the "great brief indication" is the third. Likewise, the detailed explanation is expressed by its own name; the "extremely detailed explanation" is the second; and the "other" refers to the great detailed explanation, which is the third. The brief indication and the detailed explanation are the two that constitute the authentic compendium of the tantra. Regarding these, that which is authentically compiled by way of the brief indication refers to all the condensed tantras, such as the source text of the eighteen-hundred [verse] Śrī-guhyasamāja and so forth. That which is authentically compiled by way of the detailed explanation refers to the entirety of what is taught in the Root Tantra Kings, such as the twenty-five-thousand [verse] Śrī-guhyasamāja and so forth. Likewise, the commentary on the condensed tantra is the "extremely brief indication." Here, the detailed explanation is intended as the "extremely detailed explanation," which is the commentary on its root tantra. Similarly, the commentary on the tantra is the "great brief indication." Here, the detailed explanation is intended as the "great detailed explanation," which is the commentary on the root tantra by way of the great detailed explanation.

དེ་རྣམས་ནི་སླར་ཡང་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་དང་དཀའ་འགྲེལ་དང་འགྲེལ་བཤད་རྣམས་སོ། ། དེ་ཡང་མངོན་ཤེས་ཐོབ་རྣམས་ཀྱིས། ། ཞེས་པ་ལྷའི་མིག་དང་ལྷའི་རྣ་བ་དང་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དང་རང་དང་གཞན་གྱི་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས་བྱའོ། ། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མིན་ཉིད་ཅེས་པ་རྟོག་གེ་སྐམ་པོ་སྦྱངས་པས་ཉེ་བར་དུབ་པ་སེམས་གདུངས་པ་རྣམས་དང་། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ནང་གི་བདག་ཉིད་བརྗོད་པ་ལ་ཁ་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ཞེས་པ་བརྗོད་པའི་རིམ་པས་མཐའ་དྲུག་རྣམས་ཀྱིས་མདོར་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་རྣམས་ཀྱིས་དག་པ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུད། དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་མངོན་རྗོད་བྱེད། འགྱུར་རོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་བ་དང་འབྲེལ་ལོ། ། དེ་བཞིན་རྡོ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར་རྣམ་བཞི་ཡིས། ། དག་པ་ཞེས་ཐམས་ཅད་དུ་(སྤྲེལ་,སྦྲེལ་)བར་བྱའོ། ། རྣམ་པར་དག་པ་དང་ཆོས་དང་སྔགས་དང་དབྱིབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པ་དང་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པ་སྟེ་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམས་སྙིང་རྗེ་དང་བྱམས་པ་དང་དགའ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་ཏེ། ཚངས་པའི་གནས་རྣམས་ཀྱིས་ལྷན་ཅིག་རིམ་པས་རོ་མཉམ་པའི་དངོས་པོའི་གཟུགས་རྣམས་དང་། བཟློག་པར་དཀའ་བའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་དྲི་མས་བསྒོས་པ་དབང་པོ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་བཞི་པ་དང་མུན་པས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་ཤིན་ཏུ་གཉིད་ལོག་པ་དང་སྲོག་གིས་བསྐྱེད་པ་ཡོད་པ་དང་།

These are the summaries, commentaries, and sub-commentaries. Furthermore, "by those who have attained the superknowledges" refers to those who have attained the divine eye, the divine ear, knowledge of others' minds, recollection of their own and others' former abodes, and the miraculous power of traveling through space. It is not by "the learned" alone; that is, it is not by those who are exhausted and mentally distressed by the study of dry logic, nor by those who are oriented outwardly toward the expression of the inner self that is to be personally realized. Thus, "in that way" refers to the sequence of expression; the purification through the six aspects, such as the brief presentation by means of the six parameters, is the "complete purity." This relates to what will be explained: "It will be the Ādibuddha-tantra, the Kālacakra-abhidhāna." Likewise, the phrase "purified by the fourfold vajra yoga" should be connected everywhere. This refers to the vajra yogas consisting of the completely pure, the dharma, the mantra, and the form. These are the liberations of emptiness, signlessness, wishlessness, and the unconditioned, together with the brahmā abodes of compassion, love, joy, and equanimity. Through these, the forms of the single-taste reality are gradually attained. [This is contrasted with] that which is stained by the difficult-to-reverse impurity of desire, the fourth state consisting of the two organs, the deep sleep overwhelmed by darkness, and that which is produced by the vital breath.

མེད་པའི་རྨི་ལམ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དུ་མའི་དངོས་པོ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་སད་པའི་གནས་སྐབས་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་གཟུགས་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། དེ་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ལས་སྟོང་པ་སྟེ། སྟོང་པ་དེའི་དངོས་པོ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། ། འདིར་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་ཤེས་བྱ་ནི་སྟོང་པའོ། ། དེའི་དངོས་པོ་མཐོང་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའོ། ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཟབ་པའོ། ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རྒྱ་ཆེ་བའོ། ། དེས་ཉེ་བར་མཚོན་པའམ་དེ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པའོ། ། དེས་རྣམ་པར་དག་པ་བཞི་པའི་གནས་སྐབས་ཟད་པ་ལས་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོའོ། ། ཀཾ་བདེ་བ་འགོག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་སྙིང་རྗེའི་མཚན་ཉིད་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སྐུ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། མཚན་མ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་སྟེ། རྒྱུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་ལ་དེའི་ཕྱིར་གང་ལ་མཚན་མ་མེད་པ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མཚན་མ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའོ། ། དེས་རྣམ་པར་དག་པ་ཤིན་ཏུ་གཉིད་ལོག་ཟད་པ་ལས་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་བྱམས་པའི་བདག་ཉིད་སྐུ་གཉིས་སུ་སྤྲོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་སྟེ།

Those who have destroyed the waking state—the nature of perception consisting of the entities of various non-existent dreams and conceptualizations—[do so] by means of the forms of the innate, dharma, enjoyment, and emanation bodies. In that regard, it is empty because of the absence of intrinsic nature; the entity of that emptiness is emptiness itself. Here, the objects of knowledge of the past and future are empty. The perception of their entity is emptiness, which is profound and vast. It is profound because the past and future do not exist; it is vast because the past and future are extensive. The wisdom that characterizes or apprehends that is the liberation of emptiness. Through the exhaustion of the fourth stage of purification by that, there is unchanging great bliss. "Kaṃ" means that which obstructs bliss; this is the definition of compassion, the wisdom-vajra. That itself is called the yoga of purity, the innate body, the nature of insight and method. "Marks" are the conceptualizations of "Buddha," "awakening," and so forth. These are the causes of the conceptual mind. Because the cause is emptiness, there is no cause; therefore, that which is without marks is the wisdom of the absence of marks, the liberation of the absence of marks. Through the exhaustion of deep sleep by that purification, there is the mind free from conceptualization that acts for the benefit of beings through the elaborations of the two bodies, which are the nature of loving-kindness, free from the duality of permanence and impermanence, and so forth. This is the mind-vajra.

དེ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟོག་པ་མེད་ལ་རྟོག་པ་མེད་པ་ནི་སྨོན་པ་མེད་པ་སྟེ། སྨོན་པ་ནི་བདག་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ་གང་ལ་དེ་མེད་པ་ནི་སྨོན་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའོ། ། དེས་རྣམ་པར་དག་པ་རྨི་ལམ་ཟད་པ་ལས་མི་ཟད་ཅིང་གཞོམ་དུ་མེད་པའི་སྒྲ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྔགས་དགའ་བའི་མཚན་ཉིད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐད་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགའ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་ཡིད་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྔགས་གསུང་རྡོ་རྗེ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་སྔགས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་ལ་དཀར་པོ་དང་སྲོག་གི་རྩོལ་བ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའོ། ། དེས་རྣམ་པར་དག་པ་སད་པའི་གནས་སྐབས་ཟད་པ་ལས་མཐའ་ཡས་པ་མཐའ་ཡས་པའི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྤྲོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་ལས་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་དྲག་པོ་དང་ཆགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་རྣམས་ཀྱིས་དོག་པ་མེད་པ་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་སྐུ་རྡོ་རྗེ་སྟེ། དེ་ཉིད་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དབྱིབས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། དེ་དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་པོའི་བཤད་པར་གསུངས་པ།

That very reality is called the yoga of the dharmakāya, the nature of which is insight and method. Because it is without marks, it is without conceptualization; and being without conceptualization, it is the absence of wishes. "Wish" refers to such thoughts as "May I become a perfect buddha," and that which is devoid of such is the liberation of the absence of wishes. Through that, it is purified; and from the exhaustion of the dream state, it is the inexhaustible and indestructible sound, the mantra whose nature is the speech of all sentient beings. Because it gladdens all sentient beings through the languages of all beings and because it protects the mind, it is the Speech Vajra, the mantra. That very reality is called the yoga of mantra, the nature of which is the saṃbhogakāya, the nature of which is insight and method. Because it is without wishes, the formation of the characteristics of the white [element], the vital breath, and consciousness is the liberation of the unconditioned. Through that, it is purified; and from the exhaustion of the waking state, it is the infinite and boundless nirmāṇakāya. By means of emanations that lead away from the antidotes to the afflictions, and through forms such as the fierce, the passionate, and the peaceful, it is the Body Vajra, the nature of which is unimpeded equanimity. That very reality is called the yoga of form, the nature of which is the nirmāṇakāya, the nature of which is insight and method. This was stated in the commentary on the first verse of the Stainless Light:

དེ་ཉིད་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེས་པའི་སྐུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། དེ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཚན་མ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པས་རྣམ་པར་དག་པ་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ཡེ་ཤེས་སྐུ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། དེ་ཉིད་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་སྨོན་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པས་རྣམ་པར་དག་པ་གསུང་རྡོ་རྗེ་ཉིད་མོར་བྱེད་པའི་སྐུ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། དེ་ཉིད་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པས་རྣམ་པར་དག་པ་སྐུ་རྡོ་རྗེ་པདྨའི་འདབ་མ་རྒྱས་པའི་སྤྱན་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དབྱིབས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་པའོ། ། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས། ། ཞེས་པ་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་རྣམ་པ་ལྔ་དང་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་དང་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། དེ་ལ་མངལ་ནས་སྐྱེས་པ་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པས་ཕ་མ་གཉིས་ཀའི་ཐིག་ལེ་རོ་མཉམ་པར་གྱུར་པ་དང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མའི་གསང་བའི་འཁོར་ལོར་ཞུགས་པ་ན། སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་བདེ་བ་འབའ་ཞིག་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། ལུས་ཀྱང་ཉ་རོ་ཧི་ཏ་ལྟར་རྣམ་པ་གཅིག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ། །

That very [reality] is called the yoga of the completely pure vajra of wisdom, the nature of which is insight and method, purified by the liberation of emptiness, the coemergent body (sahajakāya). That very [reality] is called the yoga of the completely pure dharmakāya, the nature of which is insight and method, the vajra of mind, the wisdom body, and the identity of phenomena, purified by the liberation of signlessness. That very [reality] is called the yoga of the completely pure vajra of speech, the body that makes [all things] manifest, the nature of which is insight and method, purified by the liberation of wishlessness, the saṃbhogakāya. That very [reality] is called the yoga of shape, the nature of which is insight and method, the vajra of body with eyes like the petals of a blooming lotus, purified by the liberation of the unconditioned, the nirmāṇakāya. Regarding the phrase "by the four types of perfect awakening," this refers to the characteristics of manifest perfect awakening through the single instant, the five aspects, the twenty aspects, and the net of magical illusion. In that regard, for those born from a womb, through the generation stage, when the drops of both parents have become of equal taste and the ālayavijñāna has entered the mother’s secret wheel, the perfect awareness of nothing but bliss in a single instant, and the body being of a single form like a rohita fish—this is awakening in a single instant.

གང་གི་ཚེ་མངལ་ན་གནས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཤེས་པ་ལྔ་ཡང་དག་པར་རིག་ཅིང་རུས་སྦལ་ལྟར་འབུར་པོ་རྣམ་པ་ལྔ་འཐོན་པ་དེའི་ཚེ་རྣམ་པ་ལྔས་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ། ། དེ་ནས་གང་གི་ཚེ་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོ་རང་གི་ས་ལ་སོགས་པ་ཁམས་བཞི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་ལུས་ཀྱང་སོར་མོ་ཉི་ཤུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དེའི་ཚེ་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ། ། དེ་ནས་མངལ་ནས་འཐོན་ཏེ་སྒྱུ་མའི་དྲ་བ་ལྟར་མཐའ་ཡས་པའི་དངོས་པོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ། ། དེའི་ཆོས་མི་མཐུན་པས་དག་པ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཐིག་ལེ་འཕོ་བ་མེད་པ་རང་བཞིན་གྱི་སྐུ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དོན་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་སྟེ། སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་འདིར་དབུགས་དྲུག་བརྒྱ་ལྷག་པའི་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་དབུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བཟང་པོ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྩ་བའི་རྒྱུད་དུ་ཡང་། རྒྱལ་དབང་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བའི་གནས། ། དུས་གཅིག་འགྱུར་བ་མེད་པ་དང་། ། སྲོག་ཆེན་པོ་དང་སེམས་གནས་དང་། ། སྲོག་རླུང་ཟད་པར་སོན་པ་དང་། ། ལྷ་ཡི་དབང་པོར་གྱུར་པ་དང་། ། ཤ་ཡི་དབང་པོའི་ཚོགས་ཉམས་དང་། ། ཐ་མལ་སྐྱེ་མཆེད་ཉམས་པ་དང་། ། ལྷ་ཡི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་མཐོང་ན། ། ཐམས་ཅད་བལྟའོ་རྒྱལ་པོའི་དབང་། ། བདག་ལ་རྟག་ཏུ་མི་མཐོང་མེད། ། ཅེས་སོ། །

When, while still in the womb, one correctly perceives the five consciousnesses which are of the nature of the latencies of form and so forth, and the five protuberances emerge like a tortoise, at that time, there is awakening through the five aspects. Then, when the twenty fingers of the body are fully complete through the differentiation of the latencies of the four elements, such as earth and so forth, for each of the five consciousnesses, at that time, there is manifest complete awakening through the twenty aspects. Then, having emerged from the womb, the correct perception of infinite phenomena like a net of illusions is manifest complete awakening through the Net of Magical Illusion. Because its qualities are discordant [with the womb], it is the pure wisdom, the nature of consciousness, the non-transmigrating drop, the natural body, the yoga of the wisdom-vajra, Vajrasattva, who perceives all objects; for this is manifest complete buddhahood in a single instant. Manifest complete awakening in a single instant here is characterized by the full completion of twenty-one thousand six hundred breaths, because the excellent wheel of breath has been exhausted. As it is said in the Root Tantra: "The birthplace of the Lords of Conquerors, The single time of the unchanging, The great life-force and the abiding of the mind, The exhaustion of the life-wind, Becoming the Lord of Gods, The fading of the collection of the fleshly sense-faculties, The fading of the ordinary sense-bases, When seen by the divine sense-bases, The King of Power sees everything; There is nothing that is not always seen by me."

དེ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་སྟེ། རྣམ་པ་ལྔས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྣམ་པ་ལྔས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་འདིར་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་མཚན་ཉིད་དེ་ས་ལ་སོགས་པ་ཁམས་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་འགོག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཉིད་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་གསུང་རྡོ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདེན་དོན་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐད་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པ་པོ་སྟེ་རྣམ་པ་ཉི་ཤུས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྣམ་པ་ཉི་ཤུས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་འདིར་དབང་པོ་ལྔ་དང་ཡུལ་ལྔ་དང་ལས་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔ་དང་ལས་ཀྱི་དབང་པོའི་བྱ་བ་ལྔ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་འཕོ་བ་བཅུ་གཉིས་འགོག་པའི་མཐུ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྐུ་རྡོ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་དེ་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་རིག་པ་ལྷ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་མཐའ་ཡས་པའི་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྲོས་པའི་སྐུ་སྟེ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །

That itself is the dharmakāya, the yoga of the vajra mind, the supreme mahāsattva of unchanging bliss, because it is the complete awakening through five aspects. Complete awakening through five aspects here refers to the nature of the five wisdoms, such as the mirror-like wisdom, because the five elements such as earth and the five aggregates such as form are of the nature of the cessation of the five maṇḍalas, which are the identity of insight and method. That itself is the saṃbhogakāya, the yoga of the vajra speech, the bodhisattva of the twelve aspects of the truth, the teacher of the Dharma in the languages of all sentient beings whom the bodhisattvas sustain, because it is the complete awakening through twenty aspects. Complete awakening through twenty aspects here should be understood as the nature of the five faculties, the five objects, the five faculties of action, and the five activities of the faculties of action, which are unobscured through the power of ceasing the twelve transmigrations. That itself is the nirmāṇakāya, the yoga of the vajra body, the samayasattva, the emanated body through the infinite nets of illusion that sustain the gods and others through the sixteen aspects of awareness, because it is the complete awakening through the net of illusion.

སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་འདིར་ཅིག་ཅར་མཐའ་ཡས་ཤིང་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པའི་སྣ་ཚོགས་པའི་སྒྱུ་མ་སྤྲུལ་པའི་མཚན་ཉིད་དེའི་སྐུའི་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐིག་ལེ་བཅུ་དྲུག་འགོག་པ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། རྫོགས་པའི་རིམ་པས་ནི་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་མཚན་མ་བཅུ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་དང་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་བཞི་པོ་རྟོགས་པར་བྱའོ། ། ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནི་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། ཁམས་རྣམས་ཀྱི་ནི་ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་དང་ནམ་མཁའ་དང་ཡེ་ཤེས་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་ནི་ལུས་དང་ལྕེ་དང་མིག་དང་སྣ་དང་རྣ་བ་དང་ཡིད་རྣམས་དང་དྲི་དང་གཟུགས་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་དང་སྒྲ་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། མང་པོའི་ཚིག་ལས་བཤང་ལམ་དང་རྐང་པ་དང་ལག་པ་དང་དག་དང་གཅི་བའི་ལམ་དང་དུང་ཅན་མ་རྣམས་དང་། བཤང་བ་འཛག་པ་དང་འགྲོ་བ་དང་ལེན་པ་དང་བརྗོད་པ་དང་དྲི་ཆུ་འཛག་པ་དང་ཁུ་བ་འཕོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པས་སོ། ། སོ་སོར་རིགས་དྲུག་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། འཇིག་རྟེན་ཁམས་དང་ནང་དང་མངོན་པར་དབང་བསྐུར་བ་དང་། སྒྲུབ་ཐབས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་ལྔ་པོ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དང་སེམས་ཅན་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་དང་འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པ་དང་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དོན་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །

Regarding the manifest, perfect awakening through the Net of Magical Illusion: here, it should be understood as the cessation of the sixteen drops, such as the joy of the body, which are characterized by the simultaneous, infinite, and limitless emanation of various illusions. Through the completion stage, the four [levels] are to be realized through the divisions of the ten signs—smoke and so forth—into small, medium, great, and very great. The aggregates are [realized] by means of form, feeling, perception, formations, consciousness, and wisdom. The elements are by means of earth, water, fire, wind, space, and wisdom. The sense bases are by means of the body, tongue, eye, nose, ear, and mind, as well as smell, form, taste, touch, sound, and the dharmadhātu. From the plural [usage], they are [realized] by means of the anus, feet, hands, speech, and the urinary tract, as well as the śaṅkhinī [channel], and the excretion of feces, walking, grasping, speaking, the excretion of urine, and the emission of semen, through the purification of Vairocana and the others. These are the six individual families. [This is achieved] through the five chapters known as the World Realm, the Inner, the Initiation, the Sadhana, and Wisdom. These clarify the meaning of the vessel-like world, the world of sentient beings, the purification of sentient beings, the attainment of mundane siddhis, and the supreme unchanging wisdom.

བདེན་གཉིས་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དག་གིས་སོ། ། དང་པོའི་སྒྲ་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་དོན་ཏོ། ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སངས་རྒྱས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་སོ། ། དང་པོ་འདི་ཡིན་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱང་ཡིན་པས་དང་པོའི་སངས་རྒྱས་ཏེ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དང་བྲལ་བ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པར་ཡང་། སངས་རྒྱས་ཐོག་མ་ཐ་མ་མེད། ། དང་པོའི་སངས་རྒྱས་རིགས་མེད་པ། ། ཞེས་སོ། ། སྙིང་རྗེ་དང་ནི་སྟོང་ཉིད་སྐུ། ། དུས་ནི་ཀུན་རྫོབ་གཟུགས་ཅན་མ། ། སྟོང་ཉིད་འཁོར་ལོ་ཞེས་བརྗོད་དེ། ། དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་མེད་འདོད། ། ཡང་ན། མིང་གི་ཡི་གེ་རེ་རེ་སྟེ། ། ཀཱ་ཡིག་ལས་ནི་རྒྱུ་ཞི་བ། ། ལ་ཡིག་ལས་འདིར་ཐིམ་པ་ཉིན། ། ཙ་ཡིག་ལས་ནི་གཡོ་བའི་སེམས། ། ཀྲ་ཡིག་རིམ་པ་བཅིངས་ལས་སོ། ། འདིའི་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཏེ་ལུས་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། ཞི་བ་ནི་སད་པའི་གནས་སྐབས་ཟད་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དཔྲལ་བར་ལུས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་འགོག་པ་ལས་སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ། ། དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ལ་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཟད་པའི་བདག་ཉིད་སྲོག་ཐིམ་པ་སྟེ། མགྲིན་པར་དག་གི་ཐིག་ལེ་འགོག་པ་ལས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའོ། །

The Two Truths [The term] "worldly and supramundane" refers to these two. The word "first" (ādi) signifies that which is without beginning or end. Because he possesses the awakening to all phenomena without error, he is a "Buddha" (sangs rgyas). Since he is both "first" and a "Buddha," he is the "Primordial Buddha" (Ādibuddha), meaning the Omniscient One who is free from birth and destruction. As it is said in the Mañjuśrī-nāma-saṃgīti: "The Buddha without beginning or end, the Primordial Buddha without lineage." "Compassion and the body of emptiness, time is the conventional form; emptiness is called the wheel—this is asserted as the non-dual Kālacakra." Alternatively, each letter of the name [Kālacakra] is as follows: from the letter kā comes the cause, peace; from the letter la comes dissolution here; from the letter ca comes the moving mind; and from the letter kra comes the binding of the stages. The meaning of this is as follows: the "cause" is the bodhicitta, which is called the "body." "Peace" is the state free from conceptualization due to the exhaustion of the waking state; it is the Nirmāṇakāya arising from the cessation of the body-drop at the forehead. When that has occurred, the dissolution of the vital breath, which is the nature of the exhaustion of the dream state, is the Saṃbhogakāya arising from the cessation of the speech-drop at the throat.

སད་པ་དང་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་འབའ་ཞིག་དོན་དུ་གཉེར་བ་འཕོ་བའི་ཆོས་ཅན་མུན་པས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པའི་སེམས་ནི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་གྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་རྫོགས་པ་དེའི་བཅིངས་པ་མུན་པ་དང་བྲལ་བ་ཤིན་ཏུ་གཉིད་ལོག་པ་སད་པ་སྟེ་སྙིང་གར་སེམས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་འགོག་པ་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། ། འདི་གང་ལས་ཤེ་ན། གསུངས་པ་ཀྲ་ཡིག་ལས་ཞེས་སོ། ། རིམ་པ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ཐིག་ལེ་རྣམས་ཀྱི་འཕོ་བ་ཡིན་ལ། དེ་བཅིངས་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བདེ་བས་བཞི་པའི་གནས་སྐབས་ཟད་པ་སྟེ་ལྟེ་བར་གཡོ་བའི་བགྲོད་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་འགོག་པ་ལས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སྐུའོ་ཞེས་པ་སྐུ་བཞིའི་བདག་ཉིད་དོ། ། དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་འབྲེལ་པས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པའོ། ། འགྱུར་མེད་བདེ་བའི་ཡེ་ཤེས་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི་དུས་ཞེས་བརྗོད་དེ། ཐབས་དང་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་དོ། ། འཁོར་ལོ་ཤེས་བྱའི་རྣམ་འགྲོ་ཤེས་བྱ་ཁམས་གསུམ་པ་མཐའ་ཡས་པའི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ནི་འཁོར་ལོ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་སྟོང་ཉིད་བདག་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་བདག་ཉིད་དོ། ། འདི་དག་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་ཡང་། མཐའ་ཡས་སངས་རྒྱས་ཞིང་རྣམས་དང་ནི་དཔག་མེད་ཡོན་ཏན་རྣམས་དང་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་ཁམས་རྣམས་དང་། །

In the states of waking and dreaming, the mind—which is characterized by the pursuit of objects such as sound and so forth, and is subject to transmigration and overwhelmed by darkness—becomes complete through the transformations of the eighteen elements. When that bondage is freed from darkness, it is the "deep sleep" or "awakening," which is the dharmakāya resulting from the cessation of the mind-drop at the heart. From what is this known? It is said: "From the syllable kra." The sequence is the transmigration of the drops of the body and so forth; their bondage is the exhaustion of the fourth state through innate bliss. The sahajakāya results from the cessation of the wisdom-drop at the navel, which is the movement of the shifting [wind]; thus, it is the nature of the four bodies. That very [reality] is the Blessed One, Kālacakra, the nature of wisdom and method, expressed exactly as it is through the relationship between the knower and the knowable. The wisdom of unchanging bliss, which is the cause for the exhaustion of all obscurations, is called "Time" (kāla); it is the nature of method and compassion, and the nature of the six clairvoyances. The "Wheel" (cakra) is the characteristic of the infinite entities of the three realms of knowable objects, the movement of which is the knowable; that very [wheel] is the nature of wisdom, emptiness, and the nature of all aspects. The unity of these is called Kālacakra. As it is said in the Śrī Kālacakra: "The infinite buddha-fields, the immeasurable qualities, the elements such as space, and..."

གནས་དང་སྐྱེ་དང་ཉམས་པ་རྣམ་གསུམ་ཞེས་པའི་སྲིད་པ་དང་ནི་འགྲོ་བ་དྲུག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཀུན། ། སངས་རྒྱས་ཁྲོ་བོ་ལ་སོགས་རྣམས་དང་སྙིང་རྗེའི་ཐུགས་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཙུན་མོར་བཅས་རྣམས་ཏེ། ། འདི་རྣམས་སྲིད་པ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱག་བྱས་རྒྱལ་བ་བདེ་འབྱུང་གཅིག་པུའི་འཁོར་ལོ་གཅིག་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་སོ། ། དང་པོར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ནི་གསལ་ལོ། ། ད་ནི་ཆུ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་དབང་བདུན་མདོར་བསྟན་ཏེ། འདིར་རྒྱུད་མ་ཐོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལས་དང་པོ་པ་རབ་ཏུ་མ་རྟོགས་པའི་བློ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་དང་དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་ལས་ཀྱང་དབང་བདུན་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་ག་ཅུང་ཟད་བླང་བར་བྱའོ། ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་དང་པོར་སློབ་མ་བསྲུང་བའི་ཆོ་ག་གསུངས་པ། སློབ་མའི་མགོ་བོ་སྙིང་ག་དེ་བཞིན་གཙུག་ཏོར་ལྟེ་བ་མགྲིན་པ་དཔལ་ལྡན་གསང་བའི་པདྨར་ཡང་། ། རྒྱལ་བ་ལ་སོགས་གཉི་གའི་རིགས་སུ་གྱུར་པ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསྲུང་བྱས་ཤིང་། ། དེ་བཞིན་སྐུ་གཟུགས་སོགས་དང་གླེགས་བམ་རྣམས་ནི་རབ་གསལ་ངེས་པའི་དཔལ་ལྡན་དབྱངས་རྣམས་དག་གིས་ཏེ། ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཐར་པའི་སླད་དུ་ཆེ་གེ་བདག་ཀྱང་གཙོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དག་ནི་བཞེངས་པར་བགྱིད། ། འདིར་དང་པོར་སློབ་མ་ལ་སོགས་པ་བསྲུང་བ་བྱས་ཏེ། ཕྱི་ནས་སློབ་མ་ལ་སོགས་པ་བསྡུ་བར་བྱའོ། །

Regarding the three—abiding, arising, and declining: "Becoming" refers to all sentient beings within the six realms of existence, as well as the Buddhas, the wrathful deities, and so forth, and the compassionate Bodhisattvas together with their consorts. These are the retinue of the single wheel of the Victorious One, the Source of Bliss, who is venerated by these three worlds. Thus it is said. The two verses beginning with "First" and so forth are clear. Now, with the words "Water and" and so forth, the seven empowerments are briefly presented. Here, in order that beginners whose minds are not yet fully realized may understand them—since they have not heard the tantra—one should extract the ritual procedures for the seven empowerments and so forth from the Glorious Tantra and the Stainless Light. In that regard, first the ritual for protecting the disciple is taught: "At the disciple’s head, heart, likewise the uṣṇīṣa, navel, throat, and the glorious secret lotus, They are protected by the Victorious Ones and so forth, belonging to both families, distinguished by body, speech, and mind. Likewise, for the sake of the liberation of sentient beings, I, [Name], shall also construct the maṇḍala of the Lord, Along with statues and so forth, and the volumes of scripture, using the clearly manifest and certain glorious vowels." Here, having first performed the protection of the disciple and so forth, one should subsequently gather the disciples and so forth.

འདིར་རྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྷ་མོ་གཉི་གའི་རིགས་སུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་སྲུང་བ་ནི་མགོ་བོར་ཨཱུ་ཡིག་དང་སྙིང་གར་ཨཱི་ཡིག་དང་གཙུག་ཏོར་དུ་ཨཱ་ཡིག་དང་ལྟེ་བར་ལཱྀ་ཡིག་དང་མགྲིན་པར་རཱྀ་ཡིག་དང་གསང་བར་ཨཱཿཡིག་སྟེ། གཉིས་ཀའི་རིགས་སུ་གྱུར་པ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཕྱེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པའོ། ། དེ་བཞིན་སྐུ་གཟུགས་སོགས་དང་གླེགས་བམ་རྣམས་ནི་རབ་གསལ་ངེས་པའི་དཔལ་ལྡན་དབྱངས་རྣམས་དག་གིས་ཏེ། ། ཞེས་པ་ཨ་ཨི་རྀ་ཨུ་ལྀ་ཞེས་པའི་དབྱངས་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྲུང་བ་བྱས་ནས། དེ་ནས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་པར་བྱས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཐར་པའི་སླད་དུ་ཆེ་གེ་བདག་ཀྱང་གཙོ་བོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དཀྱིལ་འཁོར་བྲི་བར་བགྱིད་དོ། ། དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སློབ་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་མཛད་དུ་གསོལ་ཞེས་པ་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་ངེས་པ་དང་བསྲུང་བའི་ངེས་པའོ། ། ད་ནི་བུམ་པ་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་ཤེལ་གྱི་བུམ་པ་དངུལ་མཆོག་རང་བཞིན་དཔལ་ལྡན་ཐོད་པ་དག་དང་ལྕགས་ཀྱི་དང་། ། ཟངས་ཞེས་བྱ་བ་གསེར་གྱི་བུམ་པ་རབ་གསལ་ངེས་པར་ཤིང་ལས་སྐྱེས་དང་ས་ཡི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཞི་བ་ལ་ཤེལ་གྱི་བུམ་པའོ། ། རྒྱས་པ་ལ་དངུལ་གྱིའོ། ། གསད་པ་ལ་མིའི་ཐོད་པའོ། ། བསྐྲད་པ་དང་དབྱེ་བ་ལ་ལྕགས་ཀྱིའོ། ། དབང་ལ་གསེར་གྱིའོ། ། དགུག་པ་ལ་ཟངས་ཀྱིའོ། ། རེངས་པ་ལ་སའི་རང་བཞིན་ནོ། ། རྨོངས་པ་ལ་ཤིང་ལས་སྐྱེས་པའི་བུམ་པ་བཅུའོ། ། དེ་ནས་ཞི་བ་དང་རྒྱས་པའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ།

Here, the protection for those belonging to the families of both the Victorious One and the goddesses is performed by placing the syllable ū at the head, the syllable ī at the heart, the syllable ā at the uṣṇīṣa, the syllable ḷ at the navel, the syllable ṛ at the throat, and the syllable āḥ at the secret place; this is by means of the divisions of the body, speech, and mind belonging to both families. Likewise, the images and so forth, as well as the volumes of scripture, are protected by the "glorious vowels of clear certainty," which refers to the protection performed by the five vowels: a, i, ṛ, u, ḷ. Then, having made a supplication to the Buddhas, one should say: "For the sake of the liberation of sentient beings, I, so-and-so, shall also draw the maṇḍala of the principal Blessed One, Kālacakra." Therefore, this is the certainty of the supplication and the certainty of the protection, stating: "I pray that the Buddhas and Bodhisattvas grant their blessings to the disciples and others." Now, the vases are described: "Likewise, crystal vases, those of the finest silver, glorious skull-cups, and those of iron; those called copper, golden vases, those of clear wood, and those of the nature of earth." For pacifying, there is a crystal vase. For enriching, a silver one. For killing, a human skull. For expelling and separating, an iron one. For magnetizing, a golden one. For summoning, a copper one. For paralyzing, one of the nature of earth. For stupefying, there are ten vases made of wood. Then, the characteristics of pacifying and enriching are described:

ཟླུམ་པོ་བརྒྱད་གཉིས་སོར་དུ་བརྗོད་དེ་གཉིས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའི་བཅུ་ཡི་དཔངས་དང་སོར་གཉིས་དག་གི་མཆུ། ། དྲུག་གིས་མགྲིན་པ་སོར་བརྒྱད་ཁ་སྟེ་རི་བོང་འཛིན་པ་ལྟར་དཀར་ཞིང་རྒྱས་དག་ལའོ་གཞན་ལ་མིན། ། འདིར་བུམ་པའི་ལྟོ་བ་ཟླུམ་པོ་ནི་བརྒྱད་གཉིས་སོར་དུ་བརྗོད་དེ་སོར་བཅུ་དྲུག་ཏུ་བརྗོད་དོ། ། གཉིས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའི་བཅུ་ཡིས་དཔངས་ཞེས་པ་བུམ་པའི་ལྟོ་བ་འོག་ནས་ཁ་དང་མཆུའི་མཐར་སོར་ཉི་ཤུ་ནི་དཔངས་སོ། ། སོར་གཉིས་དག་གི་མཆུ་ཞེས་པ་གང་དག་གི་མཆུ་སོར་གཉིས་འཕྱང་བ་དེ་སོར་གཉིས་དག་གི་མཆུའོ། ། ཁའི་མཚམས་ནས་སོར་དྲུག་གི་མགྲིན་པའོ། ། སོར་བརྒྱད་ཁ་སྟེ་མཆུ་ནས་མཆུའི་མཐར་ཁ་སོར་བརྒྱད་དེ། སོར་བརྒྱད་ཆ་གསུམ་བྱས་ནས་ཆ་གཉིས་ཀྱིས་མགྲིན་པའི་བུག་པའོ། ། ཆ་གཅིག་གིས་མཆུ་གཉིས་ཀྱི་ཞེང་ངོ་། ། དེ་རྣམས་ཀྱང་རི་བོང་འཛིན་པ་ལྟར་དཀར་ཞི་རྒྱས་དག་ལའོ། ། གཞན་ལ་མིན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ། ། ཤེལ་དང་དངུལ་གྱི་བུམ་པ་རྣམས་མེད་ན་སའི་རང་བཞིན་གྱི་བུམ་པ་ནག་པོ་དང་རྩ་བ་མེད་པ་རྣམས་སཱ་ལི་བཏགས་པའམ་ཙནྡན་གྱིས་བྱུགས་ཏེ་དཀར་པོར་བའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྩ་བའི་རྒྱུད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ། གསང་བ་ལ་མིའི་ཐོད་པ་རྣམས་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་སོལ་བའི་ཕྱེ་མ་དང་མིའི་ཞག་གིས་བྱུགས་ཏེ་ནག་པོར་བྱའོ་ཞེས་སོ། ། བསྐྲད་པ་དང་དབྱེ་བ་ལ་མགྲིན་པ་རིང་པོ་སོར་བརྒྱད་པ་འཁྱོག་པོ། ལུས་ཕྲ་བ་ཟླུམ་པོ་སོར་བཅུ་གཉིས་པ་དཔངས་སུ་སོར་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པ། མཆུ་སོར་གཅིག་པ། ཁ་སོར་དྲུག་པ་རྣམས་སོ། །

The circumference is said to be sixteen finger-widths, and the height is ten finger-widths multiplied by two, with a lip of two finger-widths. The neck is six [finger-widths], and the mouth is eight finger-widths; it should be white and full like the moon, but not otherwise. Here, the spherical belly of the vase is said to be sixteen finger-widths. The "height of ten multiplied by two" refers to the height of the vase's belly from the bottom to the edge of the mouth and lip, which is twenty finger-widths. The "lip of two finger-widths" refers to those whose lip hangs down two finger-widths. From the junction of the mouth, the neck is six finger-widths. The mouth is eight finger-widths; from the lip to the end of the lip, the mouth is eight finger-widths. Dividing the eight finger-widths into three parts, two parts are for the opening of the neck, and one part is for the width of the two lips. These should also be white and full like the moon, but not otherwise. If crystal or silver vases are unavailable, vases made of earth that are black and rootless should be smeared with sāli flour or sandalwood to make them white. Likewise, the Blessed One stated in the Root Tantra: "For secret [rites], human skulls should be smeared with charcoal powder from a charnel ground and human fat to make them black." For rites of expulsion and separation, the neck is eight finger-widths long and curved, the body is slender and spherical with a circumference of twelve finger-widths, a height of twenty-four finger-widths, a lip of one finger-width, and a mouth of six finger-widths.

དབང་དང་དགུག་པ་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བཟོ་བོས་ཇི་ལྟར་བྱས་པ་རྣམས་སོ། ། རེངས་པ་ལ་སྦོམ་ཐུང་སྟེ་ཟླུམ་པོ་དང་དཔངས་མཚུངས་པར་སོར་བཅུ་དྲུག་པ། མགྲིན་པ་སོར་བཞི་པའོ། ། ཁ་སོར་དྲུག་པ། མཆུ་སྦོམ་པོ་སོར་གཉིས་པ་རྣམས་སོ། ། ལས་ཐམས་ཅད་པ་ལ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་དང་དབང་ལ་སོགས་པའི་ལས་ལ་གསུངས་པ་རྣམས་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་བུམ་པའི་ངེས་པའོ། ། དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་བུམ་པ་ལྷག་པར་གནས་པ་བརྗོད་པའོ། ། དེ་ལ་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་ནི། ཨོཾ་ཧཾ་ཧཱཾ་ཧིཾ་ཧཱི་ཧྼྀཾ་ཧྼཱྀཾ་ཧུཾ་ཧཱུཾ་ཧླྀ་ཧླཱྀཾ་བཛྲ་པདྨ་ཨ་མྲྀ་ཏ་གྷ་ཊ་སུ་བི་ཤུདྡྷ་དྷརྨ་དྷཱ་ཏུ་སྭ་བྷཱ་ཝ་སརྦ་དྷརྨ་སུ་བི་ཤུདྡྷ་དྷརྨ་དྷཱ་ཏུ་སྭ་བྷཱ་བཱཾ་ཀུ་རུ་ཀུ་རུ་སྭཱ་ཧཱ། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་དྲི་ལ་སོགས་པ་ཕུལ་ནས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་བུམ་པ་གཞག་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་བུམ་པ་ལྷག་པར་གནས་པའོ། ། དེ་ནས་སློབ་མ་ལྷག་པར་གནས་པ་སྟེ། དང་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གསོལ་བ་གདབ་པའི་དུས་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བ་དང་མཐར་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འཇུག་པའི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མཎྜལ་བྱས་ནས་སོ་ཤིང་བྱིན་ཏེ་དེ་ནས་བསྲུང་བར་བྱའོ། ། དེ་ལ་འདི་ནི་ཆོ་ག་སྟེ་ཁྲུས་བྱས་ཤིང་གོས་གཙང་མ་བགོས་ཏེ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ས་དེ་ཉིད་མཎྜལ་བྱས་ནས་ཤར་དུ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་ལ་ཨུ་དུམྺཱ་རའི་སོ་ཤིང་དམ་འོ་མ་ཅན་གྱི་ཤིང་གཞན་ལས་སྐྱེས་པ་སོར་བཅུ་གཉིས་པ་མགོ་བོར་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་བཅིངས་པ་དྲི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་ནས་སྔགས་འདིས་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །

Regarding empowerment and summoning, these are the forms fashioned by artisans according to worldly conventions. For the rite of immobilization, the vessel is stout and short, circular, with a height of sixteen finger-widths and a neck of four finger-widths. The mouth is six finger-widths wide, and the thick lip is two finger-widths. For all activities, one should adopt those described for the rites of pacification and so forth, as well as empowerment and so forth; this is the determination regarding the vase. Next, the consecration of the vajra vase is described. Regarding that, the mantra words are: OṂ HAṂ HĀṂ HIṂ HĪṂ HṜ̥Ṃ HṜ̥̄Ṃ HUṂ HŪṂ HḶ̥Ṃ HḸṂ VAJRA PADMA AMṚTA GHAṬA SUVIŚUDDHA DHARMADHĀTU SVABHĀVA SARVA DHARMA SUVIŚUDDHA DHARMADHĀTU SVABHĀVĀṂ KURU KURU SVĀHĀ. Having offered fragrance and so forth in the center of the maṇḍala, the Victorious Vase (vijayakalaśa) should be placed; this is the consecration of the vase. Next is the consecration of the disciple. At the time of making the supplication to the primary maṇḍala and so forth, and at all times when entering the maṇḍala, one should perform a maṇḍala, give the tooth-stick, and then provide protection. Regarding that, this is the ritual: having bathed and put on clean clothes, one should prepare a maṇḍala on ground appropriate to the activity, such as pacification and so forth. Facing east, one should give a tooth-stick made of udumbara wood or another milky sap tree, twelve finger-widths long, with a flower garland tied to its head. Having worshipped it with fragrance and so forth, it should be given with this mantra.

ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ་ཧོཿཧཾ་ཀྵཿབཛྲ་དནྡཱ་ཀླཥྛ་ཙ་ཏུར་བི་མོཀྵ་མུ་ཁ་བི་ཤུདྡྷཿསྭ་བྷཱ་ཝ་ཀཱ་ཡ་ཝཱཀ་ཙིཏྟ་ཛྙཱ་ན་མུ་ཁ་དནྟཱ་དི་མ་ལཾ་བི་ཤོ་དྷ་ཡ་སྭཱ་ཧཱ། ཞེས་པས་སོ་ཤིང་བྱིན་ནས་ལྷག་པར་གནས་པའི་མཐར་སྟེང་ནས་དོར་བ་མཎྜལ་དུ་ལྷུང་བའི་སོ་ཤིང་མཚོན་པར་བྱ་སྟེ། ནང་དུ་མགོ་བོ་ལྷུང་བ་དེས་དེར་གནས་པའི་ལས་རབ་འབྱམས་ལ་སོགས་པ་དེའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་པ་སོ་ཤིང་གི་ཆོ་གའོ། ། དེ་ནས་སློབ་མ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ས་ལ་བཅུག་སྟེ་མགོ་བོ་དང་མགྲིན་པ་དང་སྙིང་ག་དང་ལྟེ་བ་དང་གཙུག་ཏོར་དང་གསང་བ་ལ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ་ཧོཿཧཾ་ཀྵཿརིགས་དྲུག་པོ་རྣམས་དགོད་པར་བྱས་ནས་སྔགས་ཚིག་འདི་རྣམས་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བསྐུལ་བར་བྱ་སྟེ། ཨོཾ་ཨ་ཨཱ་ཨཾ་ཨཿབཛྲ་སཏྭ་མ་ཧཱ་སུ་ཁ་བཛྲ་ཀཱ་ལ་ཙཀྲ་ཤི་ཥྱ་སྱཱ་བྷི་མུ་ཁོ་བྷ་བ་ས་ན་ཏུཥྚོ་བྷ་བ་བ་ར་དོ་བྷ་བ་ཀཱ་ཡ་ཝཱཀ་ཙིཏྟཱ་དྷིཥྛཱ་ནཱཾ་ཀུ་རུ་ཀུ་རུ་སྭཱ་ཧཱ། ཞེས་པ་སློབ་མ་ལྷག་པར་གནས་པའི་ཆོ་གའོ། ། ད་ནི་ལྷ་རྣམས་མཆོད་པ་གསུངས་པ། རིན་ཆེན་གསེར་ཟླ་མེ་ཏོག་རྣམས་དང་རྣམ་པ་མང་པོའི་གོས་དང་དྲི་དང་སྤོས་དང་མར་མེ་དང་། ། དྲིལ་བུ་མེ་ལོང་བླ་རེ་རྣམས་དང་རྣམ་མང་འབྲས་བུ་བ་དན་སོགས་དང་གར་དང་རོལ་མོ་ཡིས། ། རྣམ་བཀྲ་མཆོད་པ་བྱས་ཏེ་གཞན་པ་རྣམ་བཅུ་རྣམས་ཀྱང་བདག་ཉིད་ནུས་པས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་བཞིན། ། སློབ་དཔོན་དག་གི་ཞབས་ཀྱི་རྩ་བར་མཆོག་གི་བུ་ཡིས་ཡོན་ནི་དག་པའི་སླད་དུ་དབུལ་བར་བྱ། ། འདིར་སྔར་བརྗོད་པའི་ཆོ་གས་ལྷ་རྣམས་དམིགས་པ་བྱས་ཏེ།

OṂ ĀḤ HŪṂ HOḤ HAṂ KṢAḤ VAJRA-DANDA-KṚṢṆA-CA-TUR-VIMOKṢA-MUKHA-VIŚUDDHAḤ SVABHĀVA-KĀYA-VĀK-CITTA-JÑĀNA-MUKHA-DANTĀDI-MALAṂ VIŚODHAYA SVĀHĀ. Having given the tooth-stick with this, at the conclusion of the preparatory rite, one should observe where it falls upon the maṇḍala when thrown from above. If it falls with the head pointing inward, it indicates that the disciple will accomplish the infinite activities and so forth residing therein; this is the ritual of the tooth-stick. Then, having led the disciple onto the site of the maṇḍala, one should place the six families at the head, throat, heart, navel, uṣṇīṣa, and secret place with OṂ ĀḤ HŪṂ HOḤ HAṂ KṢAḤ. Then, one should invoke Vajrasattva with these mantra words: OṂ A Ā AṂ AḤ VAJRASATTVA MAHĀSUKHA VAJRAKĀLACAKRA ŚIṢYASYĀBHIMUKHO BHAVA SANTUṢṬO BHAVA VARADO BHAVA KĀYA-VĀK-CITTĀDHIṢṬHĀNĀṂ KURU KURU SVĀHĀ. This is the ritual of the disciple’s preparatory rite. Now, the offerings to the deities are described: With jewels, gold, moon-flowers, and many kinds of garments, perfumes, incense, and lamps; with bells, mirrors, canopies, various fruits, banners, and so forth, and with dance and music—having performed these diverse offerings, the supreme son should offer a pure gift at the feet of the ācāryas according to his ability, as prescribed. Here, one should visualize the deities according to the previously mentioned ritual.

དེ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དམ་ཚིག་གི་འཁོར་ལོ་དང་ལྷན་ཅིག་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་སྔར་གྱི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་ཡོན་ལ་སོགས་པ་ཕུལ་ཏེ། དེ་ནས་མཆོད་པའི་དོན་དུ་དང་པོར་ཙནྡན་ལ་སོགས་པའི་དྲི་བཟུང་ནས་མཐེ་བོང་དང་མིང་མེད་དག་གིས་ཕྱི་རོལ་དུ་བྱས་པའི་མཎྜལ་དུ་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མཆོད་པར་བྱའོ། ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིང་གི་དང་པོར་ཨོཾ་ཡིག་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། ལས་ཐམས་ཅད་པས་མཆོད་ལ་མིང་གི་མཐར་ན་མཿཞེས་པར་འགྱུར་ཞིང་། ལས་སོ་སོ་ལས་ནི་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྭཱ་ཧཱ་མཐར་རིག་པར་བྱའོ། ། འདིར་ལས་ཐམས་ཅད་པ་ལ་མཆོད་པའི་ཕྱིར། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་རྩ་བའི་རྒྱུད་དུ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཨོཾ་བུདྡྷཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་དྷརྨཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་སཾ་གྷཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲ་སཏྭཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་པྲཛྙཱ་པཱ་ར་མི་ཏཱ་ཡཻ་ན་མཿ ཨོཾ་སྭ་བྷཱ་བི་ཀ་ཀཱ་ཡཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་དྷརྨཱ་ཀཱ་ཡཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་སཾ་བྷོ་ག་ཀཱ་ཡཱ་ཡན་མཿ ཨོཾ་ནེརྨཱ་ཎ་ཀཱ་ཡཱ་ཡ་ན་མཿ།

Then, having unified the wisdom wheel with the commitment wheel, one should offer the water for the feet and so forth with the previously mentioned mantra words. Then, for the purpose of making offerings, first taking fragrances such as sandalwood with the thumb and ring finger, one should worship the principal deity and the others upon the maṇḍala prepared outside. The syllable OṂ should be placed at the beginning of the name of each. For all activities, one should worship with the name ending in namaḥ; however, for specific activities such as enrichment and so forth, it should be understood that svāhā is placed at the end of the name. Here, for the purpose of worshipping during all activities, the mantra words of the deities are as follows in the Root Tantra: OṂ BUDDHĀYA NAMAḤ OṂ DHARMĀYA NAMAḤ OṂ SAṄGHĀYA NAMAḤ OṂ VAJRASATTVĀYA NAMAḤ OṂ PRAJÑĀPĀRAMITĀYAI NAMAḤ OṂ SVABHĀVIKA-KĀYĀYA NAMAḤ OṂ DHARMAKĀYĀYA NAMAḤ OṂ SAMBHOGAKĀYĀYA NAMAḤ OṂ NIRMĀṆAKĀYĀYA NAMAḤ.

ཨོཾ་ཛྙཱ་ན་བཛྲཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་ཙིཏྟ་བཛྲཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་ཝཱཀ་བཛྲཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་ཀཱ་ཡ་བཛྲཱ་ཡེ་ན་མཿ ཨོཾ་ཙ་ཏུར་བི་མོ་ཀྵེ་བྷྱོ་ན་མཿ ཨོཾ་ཙ་ཏུར་བྲཧྨ་བི་ཧཱ་རེ་བྷྱོ་ན་མཿ ཨོཾ་སཔྟ་ཏྲིཾ་ཤཏ་བོ་དྷི་པཱིཀྵ་ཀ་དྷརྨ་བྷྱོ་ན་མཿ ཨོཾ་ཙ་ཏུར་ཤཱི་ཏི་ས་ཧཱ་སྲ་དྷརྨ་སྐན་དྷེ་བྷྱོ་ན་མཿ ཨོཾ་སརྦ་དྷརྨ་དེ་ཤ་ཀེ་བྷྱོ་ན་མཿ ཨོཾ་རཏྣ་ཏྲ་ཡཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་ཤཱཀྱ་མུ་ན་ཡེ་ན་མཿ ཨོཾ་ཀཱ་ལ་ཙཀྲཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་དཱ་ན་པཱ་ར་མི་ཏཱ་ཡཻ་ན་མཿ ཨོཾ་ཤྲཱི་ལ་པཱ་ར་མི་ཏཱ་ཡཻ་ན་མཿ ཨོཾ་ཀྵཱནྟི་པཱ་ར་མི་ཏཱ་ཡཻ་ན་མཿ ཨོཾ་བཱིརྱ་པཱ་ར་མི་ཏཱ་ཡཻ་ན་མཿ ཨོཾ་དྷྱཱ་ན་པཱ་ར་མི་ཏཱ་ཡཻ་ན་མཿ ཨོཾ་པྲཱཛྙཱ་པཱ་ར་མི་ཏཱ་ཡཻ་ན་མཿ ཨོཾ་ཨུ་པཱ་ཡ་པཱ་ར་མི་ཏཱ་ཡཻ་ན་མཿ ཨོཾ་པྲ་ཎི་དྷཱ་ན་པཱ་ར་མི་ཏཱ་ཡཻ་ན་མཿ ཨོཾ་བ་ལ་པཱ་ར་མི་ཏཱ་ཡཻ་ན་མཿ ཨོཾ་ཛྙཱ་ན་པཱ་ར་མི་ཏཱ་ཡཻ་ན་མཿ ཨོཾ་ཛ་ཡ་གྷ་ཊེ་བྷྱོ་ན་མཿ ཨོཾ་བི་ཛ་ཡ་གྷ་ཊེ་བྷྱོ་ན་མཿ ཨོཾ་སརྦ་ཙིཧྣེ་བྷྱོ་ན་མཿ ཨོཾ་སརྦ་མུ་དཱ་བྷྱོ་ན་མཿ ཨོཾ་ཙིནྟ་མ་ཎ་ཡེ་ན་མཿ ཨོཾ་དྷརྨ་གཎྜྱཻ་ན་མཿ ཨོཾ་དྷརྨ་ཤཾ་ཁཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་ཀལྤ་བྲཱྀཀྵ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་ཨཀྵོ་བྷྱཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་ཨ་མོ་གྷ་སིདྡྷཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་རཏྣ་ནཾ་སཾ་བྷ་བཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་ཨ་མི་ཏཱ་བྷཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་བཻ་རོ་ཙ་ནཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་ལོ་ཙ་ནཱ་ཡཻ་ན་མཿ ཨོཾ་མཱ་མ་ཀྱཻ་ན་མཿ ཨོཾ་པཱཎྜ་རཱ་ཡཻ་ན་མཿ ཨོཾ་ཏཱ་རཱ་ཡཻ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲ་དྷཱ་ཏྭཱི་ཤྭ་རྱཻ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲ་པཱ་ཎ་ཡེ་ན་མཿ ཨོཾ་ཁ་གརྦྷཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་ཀྵི་ཏི་གརྦྷཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་ལོ་ཀེ་ཤྭ་རཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་སརྦ་ནི་བ་ར་ན་བིསྐཾ་བྷི་ནེ་ན་མཿ ཨོཾ་ས་མནྟ་བྷ་དྲཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་གནྡྷ་བཛྲཱ་ཡཻ་ན་མཿ ཨོཾ་རཱུ་པ་བཛྲཱ་ཡཻ་ན་མཿ ཨོཾ་རཱ་ས་བཛྲཱ་ཡཻ་ན་མཿ ཨོཾ་སྥར་ཤ་བཛྲཱ་ཡེ་ན་མཿཨོཾ་ཤབྡ་བཛྲཱ་ཡཻ་ན་མཿ ཨོཾ་དྷརྨ་དྷཱ་ཏུ་བཛྲཱ་ཡཻ་ན་མཿ ཨོཾ་ཨུཥྞཱི་ཥཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་བིགྷྣཱན་ཏ་ཀཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་པྲཛྙཱནྟ་ཀཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་པད་མཱནྟ་ཀཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་ཡ་མཱནྟ་ཀཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་སྟཾ་བྷི་ནྱཻ་ན་མཿ ཨོཾ་མཱ་ཪྵི་ཙྱཻ་ན་མཿ ཨོཾ་སྟྭ་བྷི་ནྱཻ་ན་མཿ ཨོཾ་ཨ་ཏི་བཱིརྱཱ་ཡཻ་ན་མཿ ཨོཾ་ཨ་ཏི་ནཱི་ལཱ་ཡཻ་ན་མཿ ཨོཾ་སརྦ་དྷཱ་རི་ཎཱི་བྷྱོ་ན་མཿ ཨོཾ་ཥ་ཌཱཾ་གཱ་ཡ་ན་མཿ ཞེས་པ་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་མཆོད་པའི་ཆོ་གའོ།

Oṃ jñānavajrāya namaḥ | Oṃ cittavajrāya namaḥ | Oṃ vāgvajrāya namaḥ | Oṃ kāyavajrāya namaḥ | Oṃ caturvimokṣebhyo namaḥ | Oṃ caturbrahmavihārebhyo namaḥ | Oṃ saptatriṃśadbodhipākṣikadharmebhyo namaḥ | Oṃ catuḥśītisahasradharmaskandhebhyo namaḥ | Oṃ sarvadharmadeśakebhyo namaḥ | Oṃ ratnatrayāya namaḥ | Oṃ śākyamunaye namaḥ | Oṃ kālacakrāya namaḥ | Oṃ dānapāramitāyai namaḥ | Oṃ śīlapāramitāyai namaḥ | Oṃ kṣāntipāramitāyai namaḥ | Oṃ vīryapāramitāyai namaḥ | Oṃ dhyānapāramitāyai namaḥ | Oṃ prajñāpāramitāyai namaḥ | Oṃ upāyapāramitāyai namaḥ | Oṃ praṇidhānapāramitāyai namaḥ | Oṃ balapāramitāyai namaḥ | Oṃ jñānapāramitāyai namaḥ | Oṃ jayaghaṭebhyo namaḥ | Oṃ vijayaghaṭebhyo namaḥ | Oṃ sarvacihnemyo namaḥ | Oṃ sarvamudrābhyo namaḥ | Oṃ cintāmaṇaye namaḥ | Oṃ dharmagaṇḍyāi namaḥ | Oṃ dharmaśaṅkhāya namaḥ | Oṃ kalpavṛkṣāya namaḥ | Oṃ akṣobhyāya namaḥ | Oṃ amoghasiddhaye namaḥ | Oṃ ratnasambhavāya namaḥ | Oṃ amitābhāya namaḥ | Oṃ vairocanāya namaḥ | Oṃ locanāyai namaḥ | Oṃ māmakye namaḥ | Oṃ pāṇḍarāyai namaḥ | Oṃ tāre namaḥ | Oṃ vajradhātvīśvaryai namaḥ | Oṃ vajrapāṇaye namaḥ | Oṃ khagarbhāya namaḥ | Oṃ kṣitigarbhāya namaḥ | Oṃ lokeśvarāya namaḥ | Oṃ sarvanīvaraṇaviṣkambhine namaḥ | Oṃ samantabhadrāya namaḥ | Oṃ gandhavajrāyai namaḥ | Oṃ rūpavajrāyai namaḥ | Oṃ rasavajrāyai namaḥ | Oṃ sparśavajrāyai namaḥ | Oṃ śabdavajrāyai namaḥ | Oṃ dharmadhātuvajrāyai namaḥ | O�

། དེ་ནས་གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཨོཾ་བཛྲ་ཙར་ཙི་ཀཱ་ཡཻ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲ་བཱ་རཱ་ཧྱཻ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲ་མ་ཧེ་ཤྭ་རྱི་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲ་ཨིནྡྱཻ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲ་བྲཧྨ་ཎྱཻ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲ་མ་ཧཱ་ལཀྵྨྱཻ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲ་ཀཽ་མཱ་རྱཻ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲ་བཻཥྞ་བྱཻ་ན་མཿ ཨོཾ་ཨཥྚཱཥྚ་ཀེ་ན་ཙ་ཏུཿ ཥཥྛི་བཛྲ་ཡོ་གི་ནཱི་བྷྱོ་ན་མཿ ཨོཾ་ཥཊ་ཏྲིཾ་ཤཏ་ཨིཙྪ་བྷྱོ་ན་མཿ ཞེས་པ་གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་མཆོད་པའི་ཆོ་གའོ། ། དེ་ནས་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ།

Then, for the maṇḍala of speech, it is as follows: OṂ VAJRA-CARCIKĀYE NAMAḤ | OṂ VAJRA-VĀRĀHYE NAMAḤ | OṂ VAJRA-MAHEŚVARYE NAMAḤ | OṂ VAJRA-INDRYE NAMAḤ | OṂ VAJRA-BRAHMAṆYE NAMAḤ | OṂ VAJRA-MAHĀ-LAKṢMYE NAMAḤ | OṂ VAJRA-KAUMĀRYE NAMAḤ | OṂ VAJRA-VAIṢṆAVYE NAMAḤ | OṂ AṢṬĀṢṬAKEṆA CATUḤ-ṢAṢṬHI VAJRA-YOGINĪBHYO NAMAḤ | OṂ ṢAṬ-TRIṂŚAD-ICCHĀBHYO NAMAḤ. This is the ritual for making offerings to the maṇḍala of speech. Then, for the maṇḍala of body, it is as follows:

ཨོཾ་བཛྲ་བཻཥྞ་བེ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲ་ནཻརྫྀ་ཏྱཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲཱ་གྣ་ཡེ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲོད་དྷ་ཡེ་ནྭ་མཿ ཨོཾ་བཛྲེནྦྲཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲེ་ཤྭ་རཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲ་བྲཧྨ་ཎེ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲ་བི་ནཱ་ཡ་ཀཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲ་ཀཱརྟི་ཀེ་ཡཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲ་བཱ་ཡ་བེ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲ་ཡཱ་མཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲ་ཡཀྵེ་བྷྱོ་ན་མཿ ཨོཾ་བ་རུ་ཎྱཻ་ན་མཿ ཨོཾ་བཱ་ཡ་བྱཻ་ན་མཿ ཨོཾ་ཡཱ་མི་ནྱཻ་ན་མཿ ཨོཾ་ཡཀྵི་ནྱཻ་ན་མཿ ཨོཾ་མ་ཧཱ་བ་ལཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་ཨ་ཙ་ལཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་ཊཀྐི་རཱ་ཛཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་ནཱི་ལ་དཎྜཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་སུ་བྷ་རཱ་ཛཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་རཽ་དྲཱཀྵྱཻ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲ་ཤྲིཾ་ཁ་ལཱ་ཡཻ་ན་མཿ ཨོཾ་ཙུནྡཱ་ཡཻ་ན་མཿ ཨོཾ་བྷྲྀ་ཀུ་ཊྱཻ་ན་མཿ ཨོཾ་མཱ་རཱི་ཙྱཻ་ན་མཿ ཨོཾ་པྲ་ཏྱེ་ཀ་མཱ་ས་བྷེ་དེ་ན་ཥཥྛི་ཨུཏྟ་རི་ཏྲི་ཤ་ཏ་བཛྲ་ཏི་ཐི་དེ་བཱི་བྷྱོ་ན་མཿ ཨོཾ་ཥ་ཊ་ཏྲིཾ་ཤ་ཏ་པྲ་ཏཱིཙྪ་བྷྱོ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲ་ཛ་ཡཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲ་ཀརྐོཊ་ཀཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲ་བཱ་སུ་ཀ་ཡེ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲཱ་ནནྟཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲ་ཏཀྵ་ཀཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲ་མ་ཧཱ་པདྨཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲ་ཀུ་ལི་ཀཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲ་ཤཾ་ཁ་པཱ་ལཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲ་པདྨཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲ་བི་ཛ་ཡཱ་ཡ་ན་མཿ ཞེས་པ་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་མཆོད་པའི་ཆོ་གའོ། ། དེ་ནས་དུར་ཁྲོད་རྣམས་སུ་འདི་ལྟ་སྟེ།

Oṃ vajra vaiṣṇave namaḥ | Oṃ vajra nairṛtyāya namaḥ | Oṃ vajrāgnaye namaḥ | Oṃ vajraudhaye namaḥ | Oṃ vajrendrāya namaḥ | Oṃ vajreśvarāya namaḥ | Oṃ vajra brahmaṇe namaḥ | Oṃ vajra vināyakāya namaḥ | Oṃ vajra kārtikeyāya namaḥ | Oṃ vajra vāyave namaḥ | Oṃ vajra yamāya namaḥ | Oṃ vajra yakṣebhyo namaḥ | Oṃ varuṇāyai namaḥ | Oṃ vāyavyai namaḥ | Oṃ yāminyai namaḥ | Oṃ yakṣiṇyai namaḥ | Oṃ mahābalāya namaḥ | Oṃ acalāya namaḥ | Oṃ ṭakkirājāya namaḥ | Oṃ nīladaṇḍāya namaḥ | Oṃ subharañjāya namaḥ | Oṃ raudrākṣyai namaḥ | Oṃ vajra śṛṅkhalāyai namaḥ | Oṃ cundāyai namaḥ | Oṃ bhṛkuṭyai namaḥ | Oṃ mārīcyai namaḥ | Oṃ pratyekamāsabhede ṣaṣṭhyuttara- triśata-vajratithidevībhyo namaḥ | Oṃ ṣaṭtriṃśat-pratīcchābhyo namaḥ | Oṃ vajra jayāya namaḥ | Oṃ vajra karkoṭakāya namaḥ | Oṃ vajra vāsukaye namaḥ | Oṃ vajrānantāya namaḥ | Oṃ vajra takṣakāya namaḥ | Oṃ vajra mahāpadmāya namaḥ | Oṃ vajra kulikāya namaḥ | Oṃ vajra śaṅkhapālāya namaḥ | Oṃ vajra padmāya namaḥ | Oṃ vajra vijayāya namaḥ | This is the ritual for making offerings to the maṇḍala of the Body. Then, in the charnel grounds, it is as follows:

ཨོཾ་ཤྭཱ་ནཱ་སྱཻ་ན་མཿ ཨོཾ་ཤཱུ་ཀ་རཱ་སྱཻ་ན་མཿ ཨོཾ་བྱ་གྷྲཱ་སྱཻ་ན་མཿ ཨོཾ་ཛམྦུ་ཀཱ་སྱཻ་ན་མཿ ཨོཾ་ག་རུ་ཌཱ་སྱཻ་ན་མཿ ཨོཾ་ཨུ་ལཱུ་ཀཱ་སྱཻ་ན་མཿ ཨོཾ་གྲྀ་ཌྷཱ་སྱཻ་ན་མཿ ཨོཾ་ཀཱ་ཀཱ་སྱཻ་ན་མཿ ཨོཾ་སརྦ་བྷཱུ་ཏེ་བྷྱོ་ན་མཿ ཞེས་པ་དུར་ཁྲོད་བརྒྱད་པོ་རྣམས་ལའོ། ། དེ་ནས་ཕྱི་རོལ་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི། ཨོཾ་བཛྲ་ཙནྡྲཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲ་སཱུརྱཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲ་མཾ་ག་ལཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲ་བུ་དྷཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲ་བྲི་ཧསྤ་ཏ་ཡེ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲ་ཤུ་ཀྲཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲ་ཤ་ནཻ་ཤྩ་རཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲ་ཀེ་ཏ་བེ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲ་རཱ་ཧ་བེ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲ་ཀཱ་ལཱ་གྣ་ཡེ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲ་དྷུ་བེ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲཱ་གསྟྱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་སརྦ་ནཀྵ་ཏྲེ་བྷྱོ་ན་མཿ ཨོཾ་དྭ་ད་ཤ་རཱ་ཤི་བྷྱོ་ན་མཿ ཨོཾ་ཥོ་ཌ་ཤ་ཀ་ལེ་བྷྱོ་ན་མཿ ཨོཾ་ད་ཤ་དི་ཀ་པཱ་ལེ་བྷྱོ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲ་ནནྡི་ཀེ་ཤྭ་རཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ལཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲ་གྷཎྜཱ་ཀརྞྞཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་བཛྲ་བྷྲྀཾ་གི་ཎེ་ན་མཿ ཨོཾ་སརྦ་ཀྵེ་ཏྲ་པཱ་ལེ་བྷྱོ་ན་མཿ ཨོཾ་སརྦ་དཱུ་ཏཱི་བྷྱོ་ན་མཿ ཨོཾ་ཧཱ་རི་ཏྱཻ་ན་མཿ ཨོཾ་སརྦ་སིདྡྷི་བྷྱོ་ན་མཿ ཨོཾ་དྷརྨ་ཙཀྲཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་བྷ་དྲ་གྷ་ཊཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་དུནྡུ་བྷྱཻ་ན་མཿ ཨོཾ་བོ་དྷི་བྲྀཀྵཱ་ཡ་ན་མཿ ཨོཾ་གུ་རུ་བུདྡྷ་བོ་དྷི་སཏྭེ་བྷྱོ་ན་མོ་ན་མཿ ཞེས་པ་མཆོད་པའི་ཆོ་གའོ། ། དེ་ནས་རིན་ཆེན་ཨིནྡྲ་ནཱི་ལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་། གསེར་གྱི་མེ་ཏོག་རྣམས་དང་། རྣམ་པ་མང་པོའི་ཁ་དོག་ལྔའི་གོས་དང་དྲི་དང་བདུག་པ་དང་།

Oṃ śvānāsyāyai namaḥ | Oṃ śūkārāsyāyai namaḥ | Oṃ vyāghrāsyāyai namaḥ | Oṃ jambukāsyāyai namaḥ | Oṃ garuḍāsyāyai namaḥ | Oṃ ulūkāsyāyai namaḥ | Oṃ gṛdhrāsyāyai namaḥ | Oṃ kākāsyāyai namaḥ | Oṃ sarvabhūtebhyo namaḥ | These are for the eight charnel grounds. Then, for the worldly deities outside: Oṃ vajracandrāya namaḥ | Oṃ vajrasūryāya namaḥ | Oṃ vajramaṅgalāya namaḥ | Oṃ vajrabudhāya namaḥ | Oṃ vajrabṛhaspataye namaḥ | Oṃ vajraśukrāya namaḥ | Oṃ vajraśanaiścarāya namaḥ | Oṃ vajraketave namaḥ | Oṃ vajrarāhave namaḥ | Oṃ vajrakālāgnaye namaḥ | Oṃ vajradhūpāya namaḥ | Oṃ vajrāgastyāya namaḥ | Oṃ sarvanakṣatrebhyo namaḥ | Oṃ dvādaśarāśibhyo namaḥ | Oṃ ṣoḍaśakalebhyo namaḥ | Oṃ daśadikpālebhyo namaḥ | Oṃ vajranandikeśvarāya namaḥ | Oṃ vajramahākālāya namaḥ | Oṃ vajraghaṇṭākarṇāya namaḥ | Oṃ vajrabhṛṅgiṇe namaḥ | Oṃ sarvakṣetrapālebhyo namaḥ | Oṃ sarvaduṭībhyo namaḥ | Oṃ hārityai namaḥ | Oṃ sarvasiddhibhyo namaḥ | Oṃ dharmacakrāya namaḥ | Oṃ bhadraghaṭāya namaḥ | Oṃ dundubhyai namaḥ | Oṃ bodhivṛkṣāya namaḥ | Oṃ gurubuddhabodhisattvebhyo namo namaḥ | This is the ritual of offering. Then, with precious sapphire and the like, golden flowers, and garments of many five-colored varieties, as well as perfumes and incense...

མར་མེ་རྣམས་དང་དྲིལ་བུ་དང་མེ་ལོང་དང་བླ་རེ་རྣམས་དང་རྣམ་མང་འབྲས་བུ་རྣམས་དང་ཁ་དོག་ལྔའི་བ་དན་རྣམས་དང་གར་དང་རོལ་མོའི་སྒྲས་མཆོད་པ་བྱས་ཏེ། རྣམ་པ་བཅུ་ཡང་རྒྱུད་དུ་གསུངས་པ་རྣམས་སོ། ། དེ་ལྟར་སློབ་མ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་མཆོད་པ་བྱས་ཏེ། དེ་ནས་སློབ་དཔོན་དག་གི་ཞབས་ཀྱི་རྩ་བར་མཎྜལ་བྱས་ནས་མཆོག་གི་བུ་ཡིས་ཡོན་ནི་དག་པའི་སླད་དུ་དབུལ་བར་བྱ། ། དག་པ་གསུམ་གྱིས་རྫས་དང་བདག་ཉིད་བུ་དང་བུ་མོ་དང་བཅས་རིགས་ལས་སྐྱེས་པའི་གཞོན་ནུ་མ། ། དེ་རིང་ཉིད་ནས་མི་བཟད་འཁོར་བས་འཇིགས་པས་བདག་ནི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་ལྷག་པར་མཆི། ། ཁྱེད་ཀྱི་ཞབས་ཀྱི་ཆུ་སྐྱེས་ངེས་པར་སྲིད་པའི་འཇིགས་འཕྲོག་དག་ལ་ལུས་ངག་སེམས་ནི་དག་པས་སོ། ། ཞེས་པ་གསེར་བཅས་མེ་ཏོག་རྣམས་ཀྱིས་མཎྜལ་བྱས་ནས་བླ་མ་ལ་ནི་གསོལ་བ་བཏབ་པར་འགྱུར། ། དག་པ་གསུམ་གྱིས་ཞེས་པ་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་དག་པས་རྫས་དང་བདག་ཉིད་བུ་དང་བུ་མོ་དང་བཅས་ཏེ་གལ་ཏེ་རང་ལ་མེད་ན་རིགས་ལས་སྐྱེས་པའི་བུ་མོ་གཞོན་ནུ་མ་དབུལ་བར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཡོན་ཕུལ་ཏེ་དེ་ནས་གསོལ་བ་གདབ་པ་དང་སྨོན་ལམ་གདབ་པ་ཡང་བྱའོ། ། དེ་རིང་ཉིད་ནས་བདག་ཉིད་རྒྱལ་བ་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་ལྷག་པར་མཆི་སྟེ་བྱང་ཆུབ་བར་དུའོ། ། ཁྱེད་ཀྱི་ཞབས་ཀྱི་ཆུ་སྐྱེས་ངེས་པར་སྲིད་པའི་འཇིགས་འཕྲོག་དག་ལ་ལུས་ངག་སེམས་ནི་དག་པས་སོ། ། ཞེས་པ་གསེར་བཅས་མེ་ཏོག་རྣམས་ཀྱིས་མཎྜལ་བྱས་ནས་བླ་མ་ལ་ནི་གསོལ་བ་གདབ་པར་འགྱུར། དེ་ནས་སྨོན་ལམ་གདབ་པར་བྱ་སྟེ།

Having made offerings with lamps, bells, mirrors, canopies, various fruits, banners of five colors, and the sounds of dance and music—these are the ten types of offerings taught in the tantras—the disciple should perform the offerings according to their own capacity as described. Then, having prepared a maṇḍala at the feet of the ācāryas, the supreme son should offer a gift for the sake of purification. With the three purities, one should offer the substances, oneself, one’s son, and one’s daughter, or a young maiden born of a noble family. From this very day, terrified by the unbearable cycle of existence, I go for refuge to the Victorious Ones. With body, speech, and mind purified, I take refuge in your lotus feet, which truly strip away the fears of cyclic existence. Having prepared a maṇḍala with flowers and gold, one should thus make a supplication to the guru. Regarding "with the three purities," this means with the purity of body, speech, and mind. One should offer the substances, oneself, and one’s son and daughter; if these are not available, one should offer a young maiden born of a noble family. Having thus offered the gift, one should then make supplications and aspirations. From this very day, I go for refuge to the Victorious Ones until awakening. With body, speech, and mind purified, I take refuge in your lotus feet, which truly strip away the fears of cyclic existence. Having prepared a maṇḍala with flowers and gold, one should make a supplication to the guru. Then, one should make aspirations.

འདོད་པའི་རྡོ་རྗེ་ལ་ནི་རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུ་ཕྱག་རྒྱ་བླ་མ་དག་ཀྱང་སྤྱི་བོས་གཟུང་བར་བགྱི། ། རིན་ཆེན་ལ་ནི་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་བགྱི་འཁོར་ལོ་འདི་ལ་རྒྱལ་བ་མཆོག་གི་དམ་ཚིག་བསྐྱང་བར་བགྱི། ། རལ་གྲི་ལ་ནི་མཆོད་པར་བགྱི་སྟེ་གསལ་བར་ཆུ་སྐྱེས་རིགས་ལ་སྡོམ་པ་དག་ནི་བསྐྱང་བར་བགྱི། ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཐར་བའི་སླད་དུ་རྒྱལ་བ་སྐྱེད་མཛད་རིགས་ལ་བྱང་ཆུབ་བདག་གིས་བསྐྱེད་པར་བགྱི། ། འདོད་པའི་རྡོ་རྗེ་ལ་ནི་རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུ་ཕྱག་རྒྱ་བླ་མ་དག་ཀྱང་སྤྱི་བོས་གཟུང་བར་བགྱི། ། ཞེས་པ་རྡོ་རྗེའི་རིགས་ལ་གནས་པས་དམ་ཚིག་འདི་ཐམས་ཅད་གཟུང་བར་བགྱིའོ། ། རིན་ཆེན་ལ་ནི་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་གྱི་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ལ་གནས་པས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་བཅུ་སྦྱིན་པར་བགྱིའོ། ། རིན་ཆེན་ལྕགས་བཟང་བ་ལང་རྟ། ། གླང་ཆེན་བུ་མོ་ནོར་འཛིན་དང་། ། འདོད་པའི་ཆུང་མ་རང་གི་ཤ། ། སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་བཅུ་རུ་འདོད། ། ཅེས་པ་སྟེ། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་བསྒྲུབས་ནས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བགྱིའོ་ཞེས་པ་སྨོན་ལམ་མོ། ། འཁོར་ལོ་འདི་ལ་རྒྱལ་བ་མཆོག་གི་དམ་ཚིག་བསྐྱང་བར་བགྱི། ། འཁོར་ལོའི་རིགས་ལ་གནས་པས་བདུད་རྩི་ལྔ་ལ་སོགས་པ་དང་། གོ་ཀུ་ད་ཧ་ན་དང་ཕུང་པོ་དང་། དབང་པོའི་ཚོགས་པ་བསྲུང་བར་བགྱིའོ་ཞེས་པ་སྨོན་ལམ་མོ། ། རལ་གྲི་ལ་ནི་མཆོད་པ་བགྱི་སྟེ་རལ་གྲིའི་རིགས་ལ་གནས་པར་གྱུར་པས་བླ་མ་དང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་པར་བགྱིའོ་ཞེས་པ་སྨོན་ལམ་མོ། །

For the Vajra family, one should hold the vajra, bell, mudrā, and the guru upon the crown of the head. For the Jewel family, one should practice generosity; for this Wheel family, one should maintain the supreme samaya of the Victorious One. For the Sword family, one should make offerings; for the Lotus family, one should clearly maintain the vows. For the sake of the liberation of sentient beings, within the family that gives birth to the Victorious Ones, I shall generate the mind of awakening. Regarding the statement, "For the Vajra family, one should hold the vajra, bell, mudrā, and the guru upon the crown of the head," this means that by abiding in the Vajra family, one should uphold all these samayas. Regarding "For the Jewel family, one should practice generosity," this means that by abiding in the Jewel family, for the sake of the equipment of merit, one should practice the ten types of generosity. These are: "Gold, silver, cattle, horses, elephants, maidens, the earth, the wife of one's desire, and one's own flesh—these are held to be the ten types of generosity." This is the aspiration: "Having accomplished the wish-fulfilling jewel, I shall practice generosity." Regarding "For this Wheel family, one should maintain the supreme samaya of the Victorious One," this means that by abiding in the Wheel family, one should maintain the five nectars and so forth, as well as the gokudahanas (meat, grain, nectar, and fruit) and the collection of aggregates and sense faculties; this is the aspiration. Regarding "For the Sword family, one should make offerings," this means that by abiding in the Sword family, one should make offerings with all necessary articles to the guru, the buddhas, the bodhisattvas, and others; this is the aspiration.

གསལ་བར་ཆུ་སྐྱེས་རིགས་ལ་སྟེ་པདྨའི་རིགས་ལ་གནས་པས་རིགས་དང་རིགས་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་པར་འགྲོ་བས་གསལ་བར་པདྨ་ལ་རེག་པ་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱིར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་སྡོམ་པ་དག་ནི་བསྐྱང་བར་བགྱི་ཞེས་སྨོན་ལམ་བྱའོ། ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཐར་པའི་སླད་དུ་རྒྱལ་བསྐྱེད་མཛད་རིགས་ལ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་གཅིག་པ་ལ་གནས་པར་གྱུར་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་བྱང་ཆུབ་བདག་གིས་བསྐྱེད་པར་བགྱི། ། ཞེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པར་བྱའོ། ། ཁྲུས་བྱས་དྲི་ཡིས་རྗེས་སུ་བྱུགས་པས་བརྟུལ་ཞུགས་ངེས་པ་དང་ལྡན་ཤར་གྱི་ས་ལ་བཞག་བྱས་ཏེ། ། དངོས་གྲུབ་དོན་དུ་སོ་ཤིང་རྒྱལ་བ་མཆོག་གི་རྡོ་རྗེ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་བསྔགས་པ་རབ་ཏུ་སྦྱིན། ། ལྕེ་ལའང་བདུད་རྩི་ངེས་པར་རྒྱལ་བ་མཆོག་གི་དམ་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་སྤོས་ནི་དབབ་པའི་དོན་དུའོ། ། སྔགས་ནི་ཧུཾ་གི་ཡི་གེ་གཅིག་སྟེ་ཨ་ར་ལ་དང་བཅས་པ་ཁྲོ་བོའི་གཙོ་བོ་སྐུལ་བའོ། ། དེ་ལྟར་སྨོན་ལམ་བྱས་པར་གྱུར་པ་ན་དབང་བསྐུར་བའི་ཕྱིར་གསོལ་བ་གདབ་པའི་བླ་མ་དགྱེས་ཤིང་མཉེས་པར་གྱུར་པས་སློབ་མ་ཁྲུས་བྱས་དྲི་ཡིས་རྗེས་སུ་བྱུགས་པ་བརྟུལ་ཞུགས་ངེས་པ་དང་ལྡན་ཤར་གྱི་ས་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཕྱི་རོལ་དུ་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། དངོས་གྲུབ་དོན་དུ་སོ་ཤིང་སྔར་བརྗོད་པའི་ཆོ་གས་རྒྱལ་བ་མཆོག་གི་རྡོ་རྗེ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ་སྟེ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ལན་བདུན་མངོན་པར་བསྔགས་པ་བྱས་ཏེ། དེ་ནས་གསོར་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དོར་བར་བྱའོ། །

Clearly, because one abides in the water-born family—that is, the lotus family—one should make the aspiration: "By approaching both the family and what is not the family, when clearly touching the lotus, I shall maintain the vows of celibacy for the sake of the accumulation of discipline." For the sake of the liberation of sentient beings, one should make the aspiration: "Abiding in the single-pointed vajra of the family that generates the Victorious Ones, I shall generate the awakening of the mahāmudrā accomplishment, the essence of emptiness and compassion." Having bathed and anointed with fragrance, the disciple, possessing firm ascetic conduct, is placed on the eastern ground. For the sake of accomplishment, the tooth-stick, consecrated by the supreme Victorious Vajras, is bestowed. Upon the tongue, the amṛta is applied by the supreme Victorious Samayas for the purpose of the descent. The mantra is the single syllable HŪṂ, together with A RA LA, which invokes the Lord of Wrathful Deities. When the aspiration has been made in that way, the Guru, pleased and delighted, grants the empowerment. The disciple, having bathed and been anointed with fragrance, possessing firm ascetic conduct, is placed on the eastern ground outside the maṇḍala. For the sake of accomplishment, the tooth-stick is given according to the previously mentioned ritual by the supreme Victorious Vajras—namely, OṂ ĀḤ HŪṂ—consecrated seven times with these. Then, having brandished it, it should be cast into the maṇḍala.

གང་ཞིག་ལྟུང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་ཡིས་དེར་དེའི་ལས་རབ་འབྱམས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕྱོགས་བརྒྱད་རྣམས་སུ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་ལྔར་གསུངས་པའོ། ། དེ་ནས་ཁར་ཆུ་ཁྱོར་བ་གསུམ་བླུད་དེ་དག་པར་བྱས་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཡོལ་བ་བཀོད་ཅིང་ཤར་གྱི་སར་སློབ་མ་ཁྲིད་དེ་དེ་ནས་དེའི་ལྕེ་ལ་བདུད་རྩི་ལྔ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། རྒྱལ་བ་མཆོག་གི་དམ་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ་བདུད་རྩི་ལྔ་དང་སྒྲོན་མ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སྔར་སྤོས་བསྒྲུབས་ནས་སྤོས་དེ་ཉིད་ལྷ་དབབ་པའི་དོན་དུའོ། ། དེ་ལ་སྔགས་ནི་ཧུཾ་གི་ཡི་གེ་གཅིག་སྟེ་ཨ་ར་ལ་དང་བཅས་པ་ཞེས་པ་ཨོཾ་ཨ་ར་ར་ར་ར་ལ་ལ་ལ་ལ་བཛྲ་ཨཱ་བེ་ཤ་ཡ་ཧཱུཾ་ཞེས་པ་སྟེ་སྔགས་འདིས་ཁྲོ་བོའི་གཙོ་བོ་བསྐུལ་བ་བྱས་ནས་ཁྲོ་བོ་དབབ་པོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། འདི་ལ་བཟླས་པ་བྱ་བ་དང་སྦྱིན་སྲེག་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་ཡིས་སྔོན་དུ་བསྙེན་པ་བྱའོ། ། དེ་ནས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ་དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་ཁྲོ་བོ་འབེབས་པར་བྱེད་དོ། ། དེའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོ་ཕེབས་ནས་མཚོན་ཆས་མཛེས་པའི་ལག་པ་དག་གིས་བདུད་ཀྱི་ཚོགས་ལ་སྡིགས་བྱེད་ཅིང་། ། ཞེས་པ་འདིས་སློབ་མ་ལ་ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོ་ཕེབས་པར་གྱུར་ན་མཚོན་ཆས་མཛེས་པའི་ལག་པ་དག་གིས་བརྟན་པ་དང་གཡོ་བ་གང་ལ་བསྣུན་པ་དེ་ཕྱེ་མ་བརྒྱར་བྱེད་དོ། ། བདུད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཆོས་ལ་རྣམ་པར་འཚེ་བ་བྱེད་པ་གང་ལ་སྡིགས་མཛུབ་ཀྱིས་བསྡིགས་པ་དེ་ས་ལ་ལྟུང་བ་དང་སེམས་མེད་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ། གཡོན་བརྐྱང་ལ་སོགས་སྟབས་རྣམས་དང་ནི་རྣམ་མང་བཅིང་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྡོ་རྗེའི་གར་གྱིས་གར་བྱེད་དེ། །

Through whichever portion of the downfall, the vast array of his actions will be accomplished; these are the five, such as pacification and so forth, taught in the eight directions. Then, having purified [the disciple] by making them drink three handfuls of water, a curtain is set up for the maṇḍala, and the disciple is led to the eastern area. Thereupon, the five nectars (amṛta) should be placed upon their tongue. By means of the supreme Victorious One’s samayas—that is, the five nectars and the five lamps—the incense was previously prepared, and that very incense is for the purpose of causing the deity to descend. In this regard, the mantra is the single syllable HŪṂ together with A RA LA, which is: OṂ A RA RA RA RA LA LA LA LA VAJRA ĀVEŚAYA HŪṂ. The meaning of this mantra is that by invoking the Lord of Wrathful Deities, the wrathful deity is caused to descend. Regarding this, the preliminary service should be performed with one million recitations and one million fire offerings (homa). Then, success will be achieved, and the wrathful deity will descend by mere recollection. Its characteristics are as follows: "When the King of Wrathful Deities has descended, with hands adorned with weapons, he threatens the hosts of Māra." This means that if the King of Wrathful Deities has descended upon the disciple, with hands adorned with weapons, whatever stable or moving object he strikes is reduced to a hundred pieces. Whichever side of Māra harms the Dharma, whoever he threatens with the pointing finger, they fall to the ground and are rendered unconscious. Likewise, "With the left leg extended and so forth, through various postures and many bindings, he dances the vajra dance."

ཞེས་པ་འདིར་སློབ་མ་གང་ཞིག་སྔར་གར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཁྲོ་བོ་ཕེབས་པར་གྱུར་པ་ན་རྡོ་རྗེའི་གར་བྱེད་དོ། ། བར་སྣང་ལ་ཡང་རྣམ་མང་བཅིང་བ་རྣམས་ཀྱིས་གར་བྱེད་དོ། ། ཅི་སྟེ་བཞད་པ་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་ཧཱུཾ་གི་ཡི་གེ་འདྲེས་པ་དགྲ་སྟེ་བདུད་ཀྱི་ཚོགས་ལ་འཇིགས་པ་སྟེར་བ་དང་ནི་དེ་བཞིན་དུ་སློབ་མ་གང་ཞིག་སྔར་མི་ཤེས་པ་དེ་ཁྲོ་བོ་ཕེབས་པ་ན་མི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲས་རྒྱུད་གཞན་དུ་མར་གང་གསུངས་པའི་གླུ་བྱེད་དོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོ་ཕེབས་པ་ནི་ངོ་ཚ་མེད་ཅིང་དོགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ་ཡོན་ཏན་དབང་གིས་ནི་ཁྲོ་བོའི་རང་བཞིན་གྱིས་སོ། ། ལྷ་གཞན་དག་ཀྱང་ཞི་བའོ་ཞེས་པ་ཅི་སྟེ་སྤྱན་མ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་ཡིན་ན་ཞི་བའོ་ཞེས་པ་སྟེ་ཁྲོ་བོ་དབབ་པའི་ངེས་པའོ། ། འདིར་ཡང་རྒྱ་ཆེར་གཞན་ཁྲོ་བོ་བཅུ་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་བཅུ་པོ་རྣམས་ནི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིང་པས་རིག་པར་བྱའོ། ། མཚན་མ་གང་གིས་གང་བསྐྱེད་པ་དེ་ཡང་དེའི་མགྲིན་པ་དང་། གསང་བར་རྒྱལ་བ་རྣམས་དང་རང་གི་རིགས་ཀྱི་སར་གནས་རང་གི་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱིས་བསྲུང་བར་བྱ། ། ལུས་ལ་སེར་པོའི་གོས་དག་བྱིན་ཏེ་འདྲེན་བྱེད་བསྒྲིབས་པར་གྱུར་པའི་སློབ་མ་འདིར་ནི་གཞུག་པར་བྱ། ། ཀུན་རྫོབ་དོན་དུ་བརྟུལ་ཞུགས་རབ་མཆོག་བགྲོད་པ་དག་ལ་བགྲོད་པ་དེ་རྣམས་ཉིད་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ། ། འདིར་གང་གི་ཚེ་སློབ་མ་ཁྲོ་བོའི་ལྷ་ལ་སོགས་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དེའི་ཚེ་སློབ་དཔོན་གྱིས་གང་ཅུང་ཟད་མངོན་པར་འདོད་པའི་བྱ་བ་འདྲི་བར་བྱའོ། །

Here, when a disciple who previously did not know even a slight characteristic of dance is possessed by a wrathful deity, they perform the vajra dance. In the sky as well, they perform dances with many various bindings. If they laugh, then at that time they utter the syllable Hūṃ, which, when combined, bestows fear upon the hosts of enemies—that is, the Māras. Likewise, when a disciple who previously did not know [this] is possessed by a wrathful deity, they sing songs as taught in many other tantras, sounds that are not to be understood by humans and the like. Therefore, when the king of wrathful deities has descended, one becomes shameless and fearless, due to the power of the qualities of the wrathful nature. As for the statement that "other deities are peaceful," if they are deities such as Locanā and so forth, they are peaceful; this is the certainty regarding the descent of the wrathful deities. Furthermore, here the ten natures of the ten other wrathful deities should be understood through the binding of mudrās. Whatever sign produces whatever [deity], that should also be protected by the three vajras of the Victorious Ones and those abiding in the place of one's own family, located at the throat and the secret place. Having given yellow garments to the body and covered the eyes, this disciple should be led in here. For the sake of the conventional, the supreme vows and the paths to be traversed should be bestowed upon those very [disciples]. Here, when the disciple is blessed by the wrathful deities and so forth, at that time the master should ask whatever actions are desired.

དེ་ནས་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ་ཡི་གེ་གསུམ་གྱིས་མེ་ཏོག་མངོན་པར་བསྔགས་ཏེ་མགོ་བོར་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། དེས་ཕེབས་པ་གཏོང་ཞིང་རང་གི་གནས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཕེབས་པ་གཏོང་བར་འགྱུར་ཏེ་དེ་ནས་ཕེབས་པ་བཏང་བའི་ཕྱི་ནས་མགོ་བོར་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསྲུང་བར་བྱ། ། ཞེས་པའི་གསུང་ལས་མགོ་བོར་ཨོཾ་ཡིག་གིས་སོ། ། སྙིང་གར་ཧཱུཾ་ཡིག་གིས་སོ། ། སྤྱི་གཙུག་སྟེ་གཙུག་ཏོར་དུ་ཧཾ་ཡིག་གིས་སོ་ཞེས་པ་ཐབས་ཀྱི་སྟེ་རང་གི་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱིས་ཞེས་པ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ལྟེ་བར་ཧོ་ཡིག་གིས་སོ། ། མགྲིན་པར་ཨཱཿཡིག་གིས་སོ། ། གསང་བར་ཀྵ་ཡིག་གིས་སོ་ཞེས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟེ་རང་གི་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱིས་ཞེས་པ་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། འདིར་གཉིས་ཀའི་ཡུལ་སྐུ་གསུང་རྡོ་རྗེའི་ཡུལ་ལ་ཧཱུཾ་ཡིག་རིང་པོ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་དང་ཐུང་ངུ་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་སྟེ་གཞན་དུ་གང་ཡོད་པའོ། ། དེ་ནས་བསྲུང་བ་བྱས་ནས་ལུས་ལ་སེར་པོའི་གོས་དག་བྱིན་ཏེ་འདྲེན་བྱེད་བསྒྲིབས་པར་གྱུར་པའི་སློབ་མ་དཀྱིལ་འཁོར་འདིར་ནི་གཞུག་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། དང་པོར་ཀུན་རྫོབ་དོན་དུ་བརྟུལ་ཞུགས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། ། དེའི་དོན་ནི་དེའི་དོན་ནོ། ། རབ་མཆོག་བགྲོད་པ་དག་ལས་བགྲོད་པ་དེ་རྣམས་ཞེས་པ་ལ་རང་མཆོག་ནི་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་ལ་རྣམ་པར་གཟིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་མཐར་ཐུག་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུན་པོ་རྣམས་སོ། །

Then, having consecrated the flower with the three syllables OṂ ĀḤ HŪṂ, it should be placed upon the head. By this, the descent is released and [the deity] will return to its own abode. In that way, the descent is released. Then, after the descent has been released, the head should be protected by the Victorious Ones. According to the statement, "by the syllable OṂ on the head," [one is protected] by the syllable OṂ on the head; by the syllable HŪṂ at the heart; and by the syllable HAṂ at the crown, that is, the uṣṇīṣa. This is the method, meaning by one's own three vajras, that is, by the Body, Speech, and Mind. Similarly, [one is protected] by the syllable HO at the navel; by the syllable ĀḤ at the throat; and by the syllable KṢA at the secret place. This is the wisdom, meaning by one's own three vajras, that is, by the Body, Speech, and Mind. Here, for the object of both, the long syllable HŪṂ is the Speech Vajra and the short [HŪṂ] is the Mind Vajra, as is otherwise established. Then, having performed the protection, one should give yellow garments to the body and, with the eyes covered, the disciple should be led into this maṇḍala. First, for the sake of the conventional, the vow is [taken] until the ultimate awakening. The conventional is the equipment of merit. Its purpose is that purpose. Regarding the phrase "those who have traversed the supreme paths," the "supreme" refers to the seven Tathāgatas of the Fortunate Eon, beginning with Vipaśyin and ending with Śākyamuni.

དེ་རྣམས་ཀྱི་བགྲོད་པ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། ། དེ་ལ་བགྲོད་པ་ནི་རབ་མཆོག་བགྲོད་པ་དག་ལ་བགྲོད་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཉིད་སློབ་དཔོན་གྱིས་སློབ་མ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ངེས་པའོ། ། དེ་ལ་བརྟུལ་ཞུགས་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ། འཚེ་དང་མི་བདེན་གཞན་གྱི་བུད་མེད་སྤང་བྱ་གཞན་གྱི་ནོར་དང་ཆང་གི་བཏུང་བ་དེ་བཞིན་ཉིད། ། འཁོར་བར་རྡོ་རྗེའི་ཞགས་པ་དག་སྟེ་རང་གི་དགེ་བ་འཇོམས་བྱེད་སྡིག་པ་ལྔ་པོ་འདི་རྣམས་སོ། ། གང་ཞིག་གང་གི་དུས་སུ་བྱུང་བ་ལྷ་དང་མི་ཡི་བླ་མ་དེ་ཡི་མཚན་གྱིས་རབ་སྦྱིན་བྱ། ། སྣ་ཚོགས་གཙོ་བོའི་བཀའ་འདི་སྲིད་པའི་འཇིགས་པ་འཇོམས་པ་དག་སྟེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་ནི་བསྐྱང་བར་བྱ། ། འཚེ་དང་མི་བདེན་གཞན་གྱི་བུད་མེད་སྤང་བྱ་གཞན་གྱི་ནོར་དང་ཆང་གི་བཏུང་བ་དེ་བཞིན་ཉིད། ། ཅེས་པ་བརྟུལ་ཞུགས་ལྔའི་ངེས་པའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་འཁོར་བར་རྡོ་རྗེའི་ཞགས་པ་དག་སྟེ་རང་གི་དགེ་བ་འཇོམས་བྱེད་སྡིག་པའི་ལས་ལྔ་པོ་འདི་རྣམས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་མི་བྱའོ་ཞེས་པ་ངེས་པའོ། ། སྣ་ཚོགས་གཙོ་བོ་སུ་ཞིག་གི་ཞེ་ན། གང་ཞིག་གང་གི་དུས་སུ་བྱུང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྷ་དང་མི་ཡི་བླ་མ་དེ་ཡི་མཚན་གྱིས་རབ་སྦྱིན་བྱ། ། སྣ་ཚོགས་གཙོ་བོའི་བཀའ་འདི་སྲིད་པའི་འཇིགས་པ་འཇོམས་པ་དག་སྟེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་ནི་བསྐྱང་བར་བྱ། །

Their path is the nature of the accumulations of merit, discipline, and wisdom. In that regard, "path" refers to the supreme paths; it is the certainty of the Tathāgata that these very things should be bestowed by the ācārya upon the disciple. Regarding the observances, the Blessed One taught until the ultimate limit of awakening: Violence, untruth, the wives of others, the wealth of others, and the drinking of intoxicants—these are the five sins that are like vajra nooses in saṃsāra, which destroy one's own virtue. Whichever [Tathāgata] appeared at whichever time, the teacher of gods and humans, by his name they should be bestowed. This command of Viśveśvara destroys the fears of existence; you too must uphold it. Violence, untruth, the wives of others, the wealth of others, and the drinking of intoxicants—these are the five observances. This is the meaning of the certainty. Why is that? Because these five sinful actions are like vajra nooses in saṃsāra that destroy one's own virtue. Therefore, it is certain that they should not be committed. Whose [command is this]? Whichever Tathāgata appeared at whichever time, the teacher of gods and humans, by his name they should be bestowed. This command of Viśveśvara destroys the fears of existence; you too must uphold it.

ཞེས་པ་རིགས་ཀྱི་བུ་དང་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱིར་བསྐྱངས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུའོ་ཞེས་པ་སྟེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ངེས་པས་བསླབ་པའི་གནས་དང་ལྡན་པའོ། ། ཆོ་ལོ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བཅས་པའི་ཟས་དང་ཚིག་ངན་ཀློག་དང་འབྱུང་པོ་ལྷ་མིན་དབང་པོའི་ཆོས། ། བ་ལང་བྱིས་པ་བུད་མེད་སྐྱེས་པ་རྣམས་དང་ལྷ་མིའི་བླ་མ་གསོད་པ་ལྔ་ནི་མི་བྱའོ། ། གྲོགས་པོ་རྗེ་བོ་རྣམས་དང་ལྷ་དང་མི་ཡི་བླ་མ་དགེ་འདུན་ཡིད་བརྟན་རྣམས་ལ་འཁུ་བ་དང་། ། དབང་པོ་རྣམས་ནི་ཆགས་པ་དག་དང་དེ་ལྟར་སྲིད་པའི་བདག་པོའི་བརྟུལ་ཞུགས་རྣམས་ནི་ཉི་ཤུ་ལྔ། ། དེ་ནས་གལ་ཏེ་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་གཞན་རྣམས་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་ཆོ་ལོ་དང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བཅས་པའི་ཟས་སྔར་བརྗོད་པ་དང་ཚིག་ངན་ཀློག་པ་དང་འབྱུང་པོའི་ཆོས་ཕ་མེས་ཀྱི་བྱ་བ་དང་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་བྱ་བ་རིག་བྱེད་ལས་བརྗོད་པ་དང་ལྷ་མིན་གྱི་ཀླ་ཀློའི་ཆོས་ཏེ་མི་བྱའོ་ཞེས་པ་ཉེ་བའི་སྡིག་པ་ལྔ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་བཅུ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དང་པོ་གསོད་པ་ལྔ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མི་བྱ་སྟེ་བ་ལང་གསོད་པ་དང་བྱིས་པ་གསོད་པ་དང་བུད་མེད་གསོད་པ་དང་སྐྱེས་པ་གསོད་པ་དང་ལྷ་དང་མིའི་བླ་མ་ཞེས་པ་སྐུ་གཟུགས་དང་མཆོད་རྟེན་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རྣམ་པར་བཤིག་པ་ནི་གསོད་པ་གཞན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གྲོགས་པོ་ལ་འཁུ་བ་དང་རྗེ་བོ་ལ་འཁུ་བ་དང་སངས་རྒྱས་ལ་འཁུ་བ་དང་དགེ་འདུན་ལ་འཁུ་བ་དང་ཡིད་བརྟན་པ་ལ་འཁུ་བ་ཞེས་པ་ལྔ་མི་བྱའོ། །

Thus, it is said that sons and daughters of good family should maintain [the vows] exactly as they have been preserved for the sake of the equipment of merit. This refers to being endowed with the points of training according to the certainty of the Tathāgata. One should not engage in the five [acts of] killing: gambling, food involving faults, reciting harsh words, the dharma of bhūtas and asuras, and the dharma of Indra. One should not kill cattle, children, women, men, or the gurus of gods and men. Furthermore, one should not harbor malice toward friends, lords, the gurus of gods and men, the Saṅgha, or those who are trustworthy. One should not be attached to the sense faculties. Thus, these are the twenty-five observances of the Lord of Existence. If one so desires, then the others should be granted. In that regard, "gambling" and "food involving faults" are as previously described. "Reciting harsh words" and "the dharma of bhūtas" refers to ancestral rites and sacrificial rites described in the Vedas. "The dharma of asuras" refers to the dharma of the barbarians; these are the five secondary sins that one should not commit. Likewise, regarding the ten [acts] of the former and the latter, the first five acts of killing should never be committed: killing cattle, killing children, killing women, killing men, and killing the gurus of gods and men—which refers to the destruction of images, caityas, and so forth, which is another form of killing. Similarly, one should not commit the five [acts of] malice: malice toward friends, malice toward lords, malice toward the Buddha, malice toward the Saṅgha, and malice toward those who are trustworthy. These are the five that should not be done.

དེ་བཞིན་དུ་དབང་པོ་རྣམས་ནི་ཆགས་པ་དག་དང་ཞེས་པ་གཟུགས་ལ་ཆགས་པ་དང་སྒྲ་ལ་ཆགས་པ་དང་དྲི་ལ་ཆགས་པ་དང་རོ་ལ་ཆགས་པ་དང་རེག་བྱ་ལ་ཆགས་པའོ། ། དེ་ལྟར་སྲིད་པའི་བདག་པོ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ངེས་པས་བརྟུལ་ཞུགས་རྣམས་ནི་ཉི་ཤུ་ལྔ་སྟེ་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐྱང་བར་བྱ་ཞིང་། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱི་དབང་གི་དུས་སུ་སློབ་མ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་བརྟུལ་ཞུགས་སྦྱིན་པའི་ངེས་པའོ། ། ད་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འཇུག་པ་གསུངས་པ། དཔལ་ལྡན་སྔགས་ཀྱིས་མངོན་པར་བསྔགས་ཏེ་ལག་པའི་པདྨ་སྦྱར་བར་མེ་ཏོག་གཅིག་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ། ། དང་པོར་ལན་གསུམ་བསྐོར་ཏེ་ལག་པའི་པདྨ་སྦྱར་བ་དག་ལས་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ནི་མེ་ཏོག་དོར། ། གང་གི་གནས་སུ་མེ་ཏོག་བཟང་པོ་ལྷུང་བ་དེ་ནི་མི་ཡི་བདག་པོ་དེ་ཡི་རིགས་སུ་ངེས། ། ཕྱི་ནས་དབང་ནི་བདུན་པོ་རྣམས་དང་རྣམ་གསུམ་འདིར་ནི་དེ་བཞིན་བླ་མེད་ཡང་དག་རབ་སྦྱིན་བྱ། ། འདིར་དང་པོར་བརྟུལ་ཞུགས་སྦྱིན་པའི་བར་མ་ཆད་པར་ལས་ཐམས་ཅད་ལ་གོས་སེར་པོའམ་གོས་དམར་པོས་གདོང་བཅིང་བར་བྱ་ཞིང་ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་གོས་སྲབ་མོ་ལྷའི་ཁ་དོག་གིས་ཏེ། ཨོཾ་དྭཱ་ད་ཤཾ་ག་ནི་རོ་དྷ་ཀཱ་རི་ཎེ་ཧཱུཾ་ཕཊ་ཅེས་པའི་སྔགས་འདི་ཡིས་སོ། ། དེ་ནས་མིག་ལ་སོགས་པ་བཀབ་ནས་དགེ་བའི་གྲོགས་ཀྱིས་དང་པོར་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ལན་གསུམ་བསྐོར་ཏེ། དེ་ནས་ཤར་གྱི་སྒོར་སློབ་དཔོན་གཙོ་བོའི་གཟུགས་སུ་གནས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ལྷ་གཡོན་བརྐྱང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྟབས་ཀྱིས་བཞེངས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་སློབ་དཔོན་བཞེངས་པས་སློབ་མ་ལ་དབང་སྦྱིན་པར་བྱ་ཞིང་།

Likewise, the "senses" are those attached to the objects of attachment: attachment to form, attachment to sound, attachment to smell, attachment to taste, and attachment to touch. Thus, by the certainty of Vajrasattva, the Lord of Existence, there are twenty-five observances (vrata) which the disciples must maintain and which are to be bestowed upon the disciples at the time of the Vajra Master empowerment; this is the certainty regarding the bestowal of the observances. Now, the entry into the maṇḍala is described: "Having consecrated with the glorious mantra, one should place a single flower in the joined lotus-palms. Having first circumambulated three times, one should cast the flower into the maṇḍala from the joined lotus-palms. O Lord of Men, the family of whichever [deity] the excellent flower falls upon is certain." Thereafter, the seven empowerments and the three [higher ones] are to be bestowed here in the same way, as well as the unsurpassed [empowerment]. Here, first, until the bestowal of the observances, the face should be bound with a yellow or red cloth for all activities. For pacifying and so forth, it should be a thin cloth of the deity's color, using this mantra: oṃ dvādaśāṅga-nirodhakāriṇe hūṃ phaṭ. Then, having covered the eyes and so forth, the spiritual friend first circumambulates the maṇḍala three times. Then, at the eastern gate, the master remains in the form of the principal deity. If the deity in the maṇḍala is standing in a posture such as the left leg extended, then at that time the master, standing, should bestow the empowerment upon the disciple.

ཅི་སྟེ་བཞུགས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་བཞུགས་པས་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་དགེ་བའི་གྲོགས་ཀྱིས་གཏད་པའི་སློབ་མའི་མགོ་བོ་ལ་དུང་གི་ཆུས་བསང་གཏོར་བྱས་ཏེ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ་ཞེས་པའི་ཡི་གེ་གསུམ་གྱིས་ལན་བདུན་མངོན་པར་བསྔགས་པའི་མེ་ཏོག་དེའི་ལག་པའི་པདྨ་སྦྱར་བ་ཀུན་ནས་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། མེ་ཏོག་གི་སྙིམ་པ་རྣམ་པར་དག་པས་སོ། ། དེ་ནས་ལག་པའི་པདྨ་སྦྱར་བ་དག་ལས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཕྱི་རོལ་དུ་རྒྱལ་བའི་བུམ་པའི་སྟེང་དུ་མེ་ཏོག་དོར་བར་བྱའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་རྡུལ་ཚོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་དབུལ་བར་མི་བྱ་སྟེ་ཕུལ་ན་རྡུལ་ཚོན་སུབས་པར་འགྱུར་རོ། ། རབ་ཏུ་གནས་པ་བྱས་པའི་རྡུལ་ཚོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསུབས་པ་ལས་མཆོད་རྟེན་འཇིག་པའོ། ། དེ་ནས་རིགས་ཡོངས་སུ་བརྟག་པའི་དོན་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཕྱི་རོལ་ཤར་གྱི་སྒོར་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་བུམ་པའི་སྟེང་དུ་མེ་ཏོག་དོར་བར་བྱའོ། ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་ཁྲུ་སྟོང་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སློབ་མས་དོར་བའི་མེ་ཏོག་ཤར་གྱི་རྡོ་རྗེ་འབར་བ་སྤངས་ནས་གང་དུ་ལྷུང་བར་འགྱུར། དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་འབར་བ་ཡང་རྐང་པ་དང་བཅས་པའི་ཁྲུ་བརྒྱར་འགྱུར་ཏེ། ལྷས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་མ་གཏོགས་པ་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་བརྒལ་ནས་རིགས་ཕྱོགས་རྣམས་སུ་ཇི་ལྟར་མེ་ཏོག་ལྷུང་བར་འགྱུར། དེ་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་བུམ་པ་ལ་མཚན་མ་ལྔ་བྱས་ནས་དེར་མེ་ཏོག་དོར་བར་བྱའོ། ། དེས་ན་དྲི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྡུལ་ཚོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཕྱི་རོལ་དུ་སྟེ། རྡུལ་ཚོན་གྱི་ས་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །

If he is present, then he should be given [the flower] while he is seated. Then, the spiritual friend should sprinkle the head of the disciple entrusted to him with conch water and, having empowered it seven times with the three syllables OṂ ĀḤ HŪṂ, give the flower into the joined lotus-palms of the disciple's hands, with the palms of the hands perfectly pure. Then, from those joined lotus-palms, the flower should be cast outside the maṇḍala, upon the Victorious Vase (vijayakalaśa). This is because one should not offer flowers and so forth upon the colored-powder maṇḍala; if one were to offer them, the colored powder would be destroyed. From the destruction of the consecrated colored-powder maṇḍala, the caitya is ruined. Then, for the purpose of thoroughly examining the family (kula), the flower should be cast upon the Victorious Vase at the eastern gate outside the maṇḍala. Otherwise, in a maṇḍala of a thousand cubits, where would the flower cast by the disciple fall if it were to bypass the blazing vajra at the east? In that case, the blazing vajra would also be one hundred cubits including its base; except for those blessed by Devadatta, how could one cross it by force and have the flower fall into the various directions of the family? Therefore, having made the five signs upon the Victorious Vase, the flower should be cast there. By that, the scents and so forth are outside the colored-powder maṇḍala, but not upon the ground of the colored powder.

རྡུལ་ཚོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུར་རིག་པར་བྱའོ། ། མེ་ཏོག་དོར་བ་དང་དུས་གཅིག་ཏུ་མིག་གི་དར་དགྲོལ་བར་བྱའོ། ། ཡང་ན་སྔར་མེ་ཏོག་དོར་བར་བྱས་ལ་ཕྱི་ནས་དགྲོལ་བར་བྱ་སྟེ། ཨོཾ་དེ་བྱེན་དྲི་ཡཱ་ཎི་ཨུད་གྷཱ་ཊ་ཡ་སྭཱ་ཧཱ་ཞེས་པའི་སྔགས་འདི་ཡིས་སོ། ། མིག་དབྱེ་བ་བྱས་ནས་གང་གི་གནས་སུ་མེ་ཏོག་བཟང་པོ་ཡིག་གསུམ་གྱིས་མངོན་པར་བསྔགས་པ་ལྷུང་བ་དེར་གནས་པའི་ལྷ་ནི་དེའི་རིགས་ཀྱི་ལྷར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡིས་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་དངོས་གྲུབ་བོ་ཞེས་པ་ངེས་པའོ། ། དེ་ནས་དེའི་རིགས་ཀྱི་ལྷ་བསྟན་ཏེ་ཕྱི་ནས་ཆུ་ལ་སོགས་པ་དབང་བདུན་པོ་རྣམས་དང་རྣམ་གསུམ་འདིར་ནི་ཇི་བཞིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་མཆོད་ནས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་། བླ་མེད་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཡང་དག་རབ་སྦྱིན་བྱ། ། ཞེས་པ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ངེས་པའོ། ། ད་ནི་དབང་བདུན་གྱི་ཆོ་ག་གསུངས་པ། ཀླུ་དང་བཞི་ཡི་ནོར་བུ་གསེར་གྱི་བུམ་པ་རྣམས་སམ་རྒྱལ་པོས་ཡི་རང་བཞིན་རིན་ཆེན་བཅས། ། སྨན་དང་དྲི་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་དང་རྣམ་རྒྱལ་བུམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྲུས་བྱའོ། ། སངས་རྒྱས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཅོད་པན་སྦྱིན་ཏེ་མཆོག་གི་བླ་མ་ནུས་མ་རྣམས་ཀྱིས་དར་དཔྱངས་ཉིད། ། རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུ་ཉི་ཟླ་ལས་ཏེ་བརྟུལ་ཞུགས་དག་ཀྱང་དབང་པོར་བཅས་པའི་ཡུལ་གྱིས་སྦྱར་བར་བྱ། ། ཁྲོ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་བྱམས་སོགས་མིང་སྟེ་གསལ་བར་རྒྱལ་བའི་བདག་པོས་རྗེས་གནང་འདོགས་བཅས་རབ་ཏུ་སྦྱིན། །

The maṇḍala of colored powders should be understood as the body of the Blessed One. At the same time as casting the flower, the blindfold of the eyes should be removed. Alternatively, one may first cast the flower and subsequently remove the blindfold with this mantra: OṂ DEVĪJYĀNI UDGHAṬAYA SVĀHĀ. Once the eyes have been opened, the deity residing in the place where the excellent flower—consecrated with the three syllables—falls becomes the deity of that person’s family. It is certain that through this, the accomplishment of the action mudrā is attained. Then, having shown the deity of that family, the seven empowerments, such as the water empowerment and so forth, are to be bestowed in their proper order. Likewise, after worshipping the action mudrā, the vase empowerment and the others, as well as the unsurpassed empowerment to be explained, should be perfectly bestowed. This is the determination of the Vajrācārya and the Tathāgatas. Now, the ritual for the seven empowerments is taught: The goddesses should perform the ablution with the eight nāgas, the four jewels, and the golden vases, or with the king’s own nature and precious gems, and with the medicinal and fragrant "Victorious" and "Supervictorious" vases. The crown is bestowed according to the classification of the Buddhas; the supreme guru bestows the silk streamers with the Śaktis. The vajra and bell arise from the sun and moon; the ascetic observances should also be joined with the sense faculties and their objects. The wrathful deities bestow the names beginning with "Maitreya" and so forth; the Lord of Victors clearly bestows the permission and the ornaments.

རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུ་རབ་ཏུ་སྦྱིན་ནས་རབ་མཆོག་སྙིང་རྗེ་དག་གིས་དག་པའི་ཆོས་ནི་བསྟན་པར་བྱ། ། འདིར་ཀླུ་ཞེས་པ་བརྒྱད་དང་ཡང་ན་བཞིའི་རྒྱལ་དང་རྣམ་རྒྱལ་བུམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པ་བུམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་རྒྱལ་བའི་བུམ་པ་ལྔ་དང་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་བུམ་པ་ལྔ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། བུམ་པ་བཞིའི་ཕྱོགས་ལ་རྒྱལ་བའི་བུམ་པ་གསུམ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་བུམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཏེ། ནོར་བུ་གསེར་གྱི་རང་བཞིན་ནམ་དེ་མེད་ན་སའི་རང་བཞིན་རིན་ཆེན་དང་བཅས་སྨན་དང་དྲི་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པའོ། ། དེ་ལ་སྨན་ནི་དྲིའི་ལེ་ཚེ་སྦྱར་བར་སྔར་གསུངས་པའི་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཆ་ཤས་ཀྱིས་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། སློབ་དཔོན་གྱིས་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པའི་ཚོགས་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཇི་ལྟར་རྙེད་པ་ལྔ་གཟུང་བར་བྱའོ། ། དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དྲི་ཡི་ལེ་ཚེ་སྦྱར་བ་ལ། ། རྒྱལ་པོ་ཚངས་མ་ལ་སོགས་སྨན། ། མིག་ཟླ་མེ་སོགས་ཆ་ཤས་དང་། ། ལྔ་ལྔ་ཡིས་ནི་རིམ་པས་དགོད། ། ཚངས་མ་སྲེད་མེད་དྲག་མོ་དང་། ། དབང་ཕྱུག་མཆོག་གི་དབང་ཕྱུག་མ། ། དབང་མོ་དཔལ་མོ་ཕག་མོ་དང་། ། གཞོན་ནུ་ཙརྩི་ཀཱ་དེ་བཞིན། ། ས་མོ་ཆུ་མོ་མེ་མོ་དང་། ། རླུང་མོ་མཁའ་སྤྱོད་མ་དེ་བཞིན། ། མ་དང་སྲིང་མོ་བུ་མོ་དང་། ། ཚ་མོ་རང་སྐྱེས་མ་དེ་བཞིན། ། བྲམ་ཟེ་རྒྱལ་རིགས་རྗེའུ་རིགས་མོ། ། དམངས་མོ་གཡུང་མོ་དེ་བཞིན་བཤད། ། ཅེས་པའི་སྨན་ནི་དངོས་གྲུབ་ཆེ། ། ཟོས་པས་རྟག་ཏུ་རྫུ་འཕྲུལ་སྟེར། ། ཞེས་པའོ། ། དེ་ལ་ཚངས་མ་ནི་ཚངས་མའི་དབྱུག་པ་སྟེ་ཆ་གཉིས་སོ། །

Having bestowed the vajra and bell, one should teach the pure Dharma with the most supreme compassion. Here, regarding the "eight nāgas" or the "four," it is said: "by the victory and supreme victory vases." This means that in the system of eight vases, there are five victory vases and five supreme victory vases. In the system of four vases, there are three victory vases and three supreme victory vases. These are made of the nature of jewels or gold, or if those are unavailable, of the nature of earth, together with precious gems, medicines, and perfumes. Regarding that, the "medicines" should be understood as the parts of the eyes and so forth, as previously explained in the preparation of the perfume paste. From among the twenty-five groups taught by the Ācārya in the Root Tantra, five should be taken according to what is available. In that regard, the Blessed One declared: "In the preparation of the perfume paste, The medicines such as the King and Brahmāṇī, With parts such as the eye, moon, fire, and so forth, Should be arranged in sequence by fives. Brahmāṇī, Vaiṣṇavī, Raudrī, Īśvarī, and Parameśvarī, Indrāṇī, Śrī, Vārāhī, and likewise Kumārī and Carcikā. The Earth Goddess, Water Goddess, Fire Goddess, And likewise the Wind Goddess and Khecarī. The Mother, the Sister, the Daughter, The Niece, and the Self-born Woman. The Brahmin, Kṣatriya, Vaiśya, And the Śūdra and Caṇḍālī are likewise explained. These medicines grant great accomplishments; By eating them, they always bestow miraculous powers." In that context, "Brahmāṇī" is the staff of Brahmā, which is two parts.

སྲེད་མེད་མ་ནི་ཁྱབ་འཇུག་གནོན་པ་སྟེ་ཆ་གཅིག་གོ། ། དྲག་མོ་ནི་དྲག་མོའི་རལ་པ་སྟེ་ཆ་གསུམ་མོ། ། དབང་ཕྱུག་མ་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་སྟེ་ཆ་བཞིའོ། ། མཆོག་གི་དབང་ཕྱུག་མ་ནི་དེ་བ་དཱ་ལི་སྟེ་ཆ་ལྔའོ་ཞེས་པ་དང་པོ་ལྔ་དགོད་པའོ། ། དབང་མོ་ནི་དབང་མོ་ཆུ་ལྷ་མོ་སྟེ་ཆ་གསུམ་མོ། ། དཔལ་མོ་ནི་མཚན་ཉིད་དེ་ཆ་བཞིའོ། ། ཕག་མོ་ནི་ཕག་རྣ་སྟེ་ཆ་ལྔའོ། ། གཞོན་ནུ་མ་ནི་ཀར་ཎ་ཀཱ་སྟེ་ཆ་གཉིས་སོ། ། ཙརྩི་ཀཱ་ནི་ཐུར་བལྟས་མེ་ཏོག་ཅན་ཏེ་ཆ་གཅིག་གོ་ཞེས་པ་གཉིས་པ་ལྔ་དགོད་པའོ། ། ས་མོ་ནི་གཏུན་ཤིང་ཅན་མ་སྟེ་ཆ་ལྔའོ། ། ཆུ་མོ་ནི་འདུ་བྱེད་མ་སྟེ་ཆ་གཉིས་སོ། ། མེ་མོ་ནི་མེ་ལྡན་མ་སྟེ་ཆ་གཅིག་གོ། ། རླུང་མོ་ནི་ངོ་ཚ་ཅན་མ་སྟེ་ཆ་གསུམ་མོ། ། མཁའ་སྤྱོད་མ་ནི་ཨ་ཀར་ཏེ་ཆ་བཞིའོ་ཞེས་པ་གསུམ་པ་ལྔ་དགོད་པའོ། ། མ་ཞེས་པ་པུ་ཏྲཱཾ་ཛཱ་རི་སྟེ་ཆ་གཅིག་གོ། ། སྲིང་མོ་ནི་ལྷ་དང་བཅས་པ་སྟེ་ཆ་གསུམ་མོ། ། བུ་མོ་ནི་སྙིམ་པ་བྱས་པ་སྟེ་ཆ་བཞིའོ། ། ཚ་མོ་ནི་ཨ་ཛ་ཀ་ར་ཎཱ་སྟེ་ཆ་ལྔའོ། ། རང་སྐྱེས་མ་ནི་རྨོངས་པ་འདབ་ཆེན་མ་སྟེ་ཆ་གཉིས་སོ་ཞེས་པ་བཞི་པ་ལྔ་ལ་དགོད་པའོ། ། བྲམ་ཟེ་མོ་ནི་བྲི་ཧསྟཱི་སྟེ་ཆ་བཞིའོ། ། རྒྱལ་རིགས་མོ་ནི་བྷྲིཾ་ག་ར་ཛཱ་སྟེ་ཆ་ལྔའོ། ། རྗེའུ་རིགས་མོ་ནི་ཤིང་མངར་ཏེ་ཆ་གཉིས་སོ། ། དམངས་རིགས་མོ་ནི་ཀཎྜ་ཀཱ་རི་སྟེ་ཆ་གཅིག་གོ། ། གཡུང་མོ་ནི་རྨ་བྱའི་གཙུག་ཕུད་དེ་ཆ་གསུམ་མོ་ཞེས་པ་ལྔ་པ་ལྔ་དགོད་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གྲངས་ཇི་ལྟ་བས་སོ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྲུའི་ཚོགས་རྣམས་ཏེ་སོ་བ་ཆེན་པོ་དང་མོན་སྲན་དང་ཙན་ཀ་དཀར་པོ་དང་།

Nārāyaṇī is the subduer of Viṣṇu and is one part. Raudrī is the matted locks of Rudra and is three parts. Īśvarī is the well-known one and is four parts. Parameśvarī is the devadālī plant and is five parts; thus are the first five to be arranged. Indrāṇī is the goddess of the waters and is three parts. Śrī is the defining characteristic and is four parts. Vārāhī is the pig-eared one and is five parts. Kumārī is the karṇakā plant and is two parts. Carcikā is the downward-looking flower and is one part; thus are the second five to be arranged. Pṛthivī is the one with the pestle and is five parts. Ap is the one of formations and is two parts. Tejas is the one possessing fire and is one part. Vāyu is the modest one and is three parts. Khagā is the akarkarī plant and is four parts; thus are the third five to be arranged. Mā is the putrañjārī plant and is one part. Svasā is together with the gods and is three parts. Duhitṛ is the one with joined palms and is four parts. Nanāndṛ is the ajakarṇā plant and is five parts. Svajā is the great-winged delusion and is two parts; thus are the fourth five to be arranged. Brāhmaṇī is the vṛhatī plant and is four parts. Kṣatriyā is the bhṛṅgarāja plant and is five parts. Vaiśyā is the licorice and is two parts. Śūdrā is the kaṇṭakārī plant and is one part. Caṇḍālī is the peacock crest and is three parts; thus are the fifth five to be arranged. Likewise, according to the respective numbers, there are the collections of grains such as the great grain, the mung bean, and the white chickpea.

ཏིལ་ནག་པོ་ཞེས་པ་དང་པོ་ལྔའོ། ། ཀོ་ཏྲོ་བཱ་དང་མུངྒཱ་དང་སྲན་མ་དང་། ཏིལ་དཀར་པོ་དང་གྲོ་ཞེས་པ་གཉིས་པ་ལྔར་འགྱུར་རོ། ། མཽཥྛཾ་དང་ཊི་བུ་ཊཱ་དང་ཡུངས་ནག་དང་ནས་དང་མོན་སྲན་ཞེས་པ་གསུམ་པ་ལྔའོ། ། སྲན་ཆུང་དང་ཡུངས་ཀར་དང་ཀཾ་གུ་དང་ཏུ་བ་རི་དང་པ་རི་པ་ཊ་ཀ་ཞེས་པ་བཞི་པ་ལྔའོ། ། ཨ་ཏ་ཤཱི་དང་བ་ར་ཊཱི་དང་བ་ར་ཎ་དང་ཀུ་ལེནྠ་དང་ཙ་ན་ཀ་ནག་པོ་ཞེས་པ་སྟེ་ལེ་ཚེ་སྦྱར་བའི་ཆས་འབྲུ་ལྔ་ཇི་ལྟར་རྙེད་པ་གཟུང་བར་བྱའོ། ། འདིར་ཆ་རྣམས་ནི་རིལ་བུའི་གྲངས་སོ། ། དེ་ནས་རིན་པོ་ཆེ་རྣམས་ནི་བྲམ་ཟེ་དང་རྒྱལ་རིགས་དང་རྗེའུ་རིགས་དང་དམངས་རིགས་ལས་སྐྱེས་པའི་རྡོ་རྗེ་རྣམས་དང་མཐར་སྐྱེས་ཀྱི་རིགས་རྣམས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཨིནྡྲ་ནཱི་ལ་དང་པདྨ་རཱ་ག་དང་ཟླ་བ་ཆུ་ཤེལ་དང་ཀརྐེ་ཏ་ཀ་དང་མརྐ་ཏ་ཞེས་པ་རྣམས་གཙོ་བོའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ལྕགས་རྣམས་ནི་གསེར་དང་དངུལ་དང་ཟངས་དང་ལྕགས་རྣོན་པོ་དང་ཁབ་ལེན་རྣམས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རིན་པོ་ཆེ་འབྲིང་པོ་རྣམས་ནི་མུ་ཏིག་དང་བྱུ་རུ་དང་མུ་མེན་དང་ཤཱུ་ལ་མ་ནི་དང་ཐིག་ལེ་དྲུག་པ་རྣམས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཐ་མ་རྣམས་ནི་ཤེལ་དང་ཛཱི་བ་ཛ་ཏི་དང་ཌ་ཧོ་རི་དང་མཆིང་བུ་དང་ནོར་བུ་ལྗང་གུ་རྣམས་སོ། ། འདི་རྣམས་ཇི་ལྟར་འབྱོར་པ་གཟུང་བར་བྱའོ། ། ཅི་སྟེ་བཀའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་དབང་བསྐུར་བ་ལ་ནི་ལྷ་དང་ཀླུ་རྣམས་ཀྱི་ནོར་བུ་ཁ་དོག་ལྔ་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་མེད་ན་དྲི་བཟང་པོའི་ཁ་དོག་ལྔ་རྣམས་སོ་ཞེས་པ་དབུལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པའོ། ། འདིར་རིན་པོ་ཆེ་ལྗང་གུ་ནི་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་དུང་ལའོ། །

The first five are black sesame. The second five are kodrava, mung beans, peas, white sesame, and wheat. The third five are moṣṭha, ṭibuta, black mustard, barley, and mung beans. The fourth five are chickpeas, white mustard, kaṅgu, tubari, and paripatāka. The fifth five are atasī, barati, barana, kuleṇṭha, and black chanaka; these five grains for the medicinal compounding should be taken as they are available. Here, the portions refer to the number of pills. Then, the precious gems are the vajras born from the brahmin, kṣatriya, vaiśya, and śūdra castes, and the castes born at the end. Likewise, the primary ones are indranīla, ruby, moonstone, karketaka, and emerald. Likewise, the metals are gold, silver, copper, steel, and magnetite. Likewise, the intermediate gems are pearl, coral, lapis lazuli, śūlamani, and the six-spotted stone. Likewise, the inferior ones are crystal, jīvajaṭi, ḍahori, glass, and green gemstones. These should be taken according to what is available. However, for the empowerment of the great precious wheel-turning monarch of the Word, there are the five-colored jewels of the gods and nāgas. If those are not available, there are the five colors of fragrant substances; this is the rule for the poor. Here, the green gemstone is for the victorious conch.

རིན་པོ་ཆེ་སྔོན་པོ་ནི་ཤར་དང་ནུབ་ཀྱི་རྒྱལ་བ་དང་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་བུམ་པ་ལའོ། ། ནག་པོ་ནི་ཤར་དང་མེའི་བུམ་པ་ལའོ། ། དམར་པོ་ནི་ལྷོ་དང་བདེན་བྲལ་གྱི་བུམ་པ་ལའོ། ། དཀར་པོ་ནི་བྱང་དང་དབང་ལྡན་གྱི་བུམ་པ་ལའོ། ། སེར་པོ་ནི་ནུབ་དང་རླུང་གི་བུམ་པ་ལའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཁབ་ལེན་དང་ལྕགས་རྣོན་པོ་དང་ཟངས་དང་དངུལ་དང་གསེར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྨན་རྣམས་ཏེ་ཆ་གཅིག་པ་ནི་རྒྱལ་བ་དང་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་བུམ་པ་ལའོ། ། ཆ་གཉིས་པ་ནི་ཤར་དང་མེར་རོ། ། ཆ་གསུམ་པ་ནི་གཤིན་རྗེ་དང་ལྷ་མིན་དུའོ། ། ཆ་བཞི་པ་ནི་བྱང་དང་དབང་ལྡན་དུའོ། ། ཆ་ལྔ་པ་ནི་ནུབ་དང་རླུང་དུའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རིལ་བུའི་དབྱེ་བས་འབྲུ་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྔར་གསུངས་པའི་ལེ་ཚེ་སྦྱར་བའི་དྲིའི་རྫས་ལྔ་རྣམས་ཏེ། དེ་ལྟར་ལྕགས་དང་རིན་པོ་ཆེ་དང་ནགས་ཀྱི་སྨན་དང་འབྲུ་དང་དྲིའི་རྫས་རྣམས་བུམ་པ་རྣམས་སུ་བླུགས་ནས། སླར་ཡང་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པོ་དེ་རྣམས་ཐུམ་པོར་བཅིངས་ཏེ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་དུང་ཆུས་གང་བར་གཞུག་པར་བྱའོ། ། དེས་སྐྱེས་པའི་གནས་ལྔ་རྣམས་སུ་དབང་བསྐུར་བར་བྱ་སྟེ། གཙུག་ཏོར་དང་ཕྲག་པ་དང་དཔུང་པའི་ཚིགས་གཡོན་པ་དང་གཡས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དཔྱི་དང་བརླའི་ཚིགས་དག་ལའོ། ། དེ་ནས་རིགས་ཀྱི་ལྷ་རྣམ་པར་སྦྱང་བའི་ཕྱིར་མེ་ཏོག་གཏོར་བའི་སྔགས་ནི། ཨོཾ་སརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ཀུ་ལ་བི་ཤོ་དྷ་ནི་སྭཱ་ཧཱ། སྔགས་འདིས་སློབ་དཔོན་གྱིས་སློབ་མ་མེ་ཏོག་འཐོར་དུ་གཞུག་པར་བྱའོ། ། སྔགས་འདིས་མིག་དབྱེ་བར་བྱ་སྟེ། ཨོཾ་དི་བྱ་ན་ཡ་ན་མུ་ཏ་གྷཱ་ཊ་ཡཱ་མི་སྭཱ་ཧཱ་ཞེས་པའོ། །

The blue precious stone is for the Victorious and Fully Victorious vases in the east and west. The black is for the east and southeast vases. The red is for the south and southwest vases. The white is for the north and northeast vases. The yellow is for the west and northwest vases. Likewise, there are magnetite, sharp iron, copper, silver, and gold. Similarly, there are medicinal substances: the first portion is for the Victorious and Fully Victorious vases; the second portion is for the east and southeast; the third portion is for the south and southwest; the fourth portion is for the north and northeast; and the fifth portion is for the west and northwest. Likewise, there are grains according to the division of the pills, and similarly, the five fragrant substances of the previously mentioned incense preparation. Thus, having poured the metals, precious stones, forest medicines, grains, and fragrant substances into the vases, those twenty-five should again be bound into bundles and placed inside the Fully Victorious conch filled with water. With that, the empowerment should be conferred upon the five places of the person: the crown of the head, the shoulders, the left and right elbow joints, and likewise the hip and knee joints. Then, for the purpose of purifying the deities of the families, the mantra for scattering flowers is: OṂ SARVA-TATHĀGATA-KULA-VIŚODHANI SVĀHĀ. With this mantra, the ācārya should cause the disciple to scatter flowers. With this mantra, the eyes should be opened: OṂ DIVYANAYANA MŪDGAṬĀYĀMI SVĀHĀ.

དེ་ནས་རིགས་ཀྱི་ལྷ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཙོ་བོ་དང་པོར་བྱས་ཏེ་དཀྱིལ་འཁོར་མཐའ་དག་བསྟན་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཤར་གྱི་སྒོར་རིགས་དག་པར་བྱས་ནས་སློབ་དཔོན་གྱིས་སློབ་མ་ལག་པ་གཡོན་པ་ནས་བསྐྱོད་དེ། ལས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཅན་དང་ལྷན་ཅིག་བསྐོར་བ་བྱས་ཏེ་བྱང་གི་སྒོར་ཁྲིད་ལ་དེར་ལུས་རྣམ་པར་དག་པའི་དོན་དུ་སྒྲོལ་མ་ལ་སོགས་པ་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱི་སྔགས་ཀྱིས་བུམ་པ་ཐམས་ཅད་ནས་ཆུ་བླངས་ཏེ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་དུང་དུ་བླུགས་ནས་ཆུའི་དབང་ལ་སླར་ཡང་སྐྱེ་བའི་གནས་ལྔ་རྣམས་སུ་སྔགས་འདིས་དབང་བསྐུར་བར་བྱའོ། ། ཨོཾ་ཨཱ་ཨཱི་རཱྀ་ཨཱུ་ལཱྀ་པཉྩ་དྷཱ་ཏུ་བི་ཤོ་དྷ་ནི་སྭཱ་ཧཱ། དེ་ནས་ཅོད་པན་གྱི་དབང་ལ་སྐྱེ་བའི་གནས་ལྔ་རྣམས་སུ་སྔགས་འདིས་དབང་བསྐུར་བར་བྱའོ། ། ཨོཾ་ཨ་ཨི་རྀ་ཨུ་ལྀ་པཉྩ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པ་རི་ཤུདྡྷ་སྭཱ་ཧཱ། དེ་ནས་རིན་པོ་ཆེ་དང་གསེར་གྱི་ཅོད་པན་བཅིང་བར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་དབང་བསྐུར་བ་གཉིས་ཀྱིས་ཁམས་དང་ཕུང་པོ་རྣམ་པར་དག་པས་ལུས་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ། ། སྐུའི་ཞལ་གྱི་སར་ལུས་རྣམ་པར་དག་པར་བྱས་ཏེ། དེ་ནས་གཡས་སྐོར་གྱིས་སླར་ཡང་ལྷོའི་སྒོར་སློབ་མ་ཁྲིད་ནས་ངག་རྣམ་པར་དག་པའི་དོན་དུ་དར་དཔྱངས་ཀྱི་དབང་ལ་སྐྱེ་བའི་གནས་ལྔ་རྣམས་སུ་སྔགས་འདིས་དབང་བསྐུར་བར་བྱའོ། ། ཨོཾ་ཨ་ཨཱ་ཨཾ་ཨཿཧ་ཧཱ་ཧཾ་ཧཿཧོ་ཕྲེཾ་ད་ཤ་པཱ་ར་མི་ཏཱ་པ་རི་པཱུ་ར་ཎི་སྭཱ་ཧཱ། དེ་ནས་རིན་པོ་ཆེའི་དར་དཔྱངས་དང་གསེར་གྱི་དར་དཔྱངས་སམ་མ་རྙེད་ན་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་དཔྲལ་བར་བཅིང་བར་བྱའོ། །

Then, beginning with the deity of the family and the principal of the maṇḍala, the entire maṇḍala should be shown. Then, having purified the family at the eastern gate, the ācārya leads the disciple by the left hand; together with the one holding the action-vajra, they perform a circumambulation and lead the disciple to the northern gate. There, for the sake of purifying the body, water is taken from all the vases with the mantras of the goddesses such as Tārā and poured into the victorious conch. Then, for the water empowerment, one should confer the empowerment upon the five places of birth with this mantra: OṂ Ā Ī R̥ Ū L̥ PAÑCA DHĀTU VIŚODHANI SVĀHĀ. Then, for the crown empowerment, one should confer the empowerment upon the five places of birth with this mantra: OṂ A I R̥ U L̥ PAÑCA TATHĀGATA PARISHUDDHA SVĀHĀ. Then, a jeweled or golden crown should be bound [upon the head]. Thus, through these two empowerments, the elements and aggregates are purified, and the body becomes completely pure. Having purified the body at the site of the face of the Body [of the deity], the disciple is then led back to the southern gate by way of circumambulation. For the sake of purifying speech, for the silk-scarf empowerment, one should confer the empowerment upon the five places of birth with this mantra: OṂ A Ā AṂ AḤ HA HĀ HAṂ HAḤ HO PHREṂ DAŚA PĀRAMITĀ PARIPŪRAṆI SVĀHĀ. Then, a jeweled silk-scarf or a golden silk-scarf should be bound at the forehead; if these are not found, a garland of flowers should be bound there.

དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་དང་རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུའི་དབང་ལ་སྐྱེ་བའི་གནས་ལྔ་རྣམས་སུ་སྔགས་འདིས་དབང་བསྐུར་བར་བྱའོ། ། ཨོཾ་ཧུཾ་ཧོ་སཱུརྱ་ཙནྡྲ་བི་ཤོ་དྷ་ཀ་སྭཱ་ཧཱ། དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་སྤྱི་བོར་བཞག་ནས་དུང་གི་ཆུས་དབང་བསྐུར་བར་བྱའོ། ། དེ་ནས་དབང་བསྐུར་གཉིས་ཀྱིས་གསུང་རྡོ་རྗེ་སྦྱངས་ཏེ་རྡོ་རྗེའི་མཐེ་བོ་བྱིན་ནས་གཡས་སྐོར་གྱིས་སླར་ཡང་བསྐོར་བ་བྱས་ཏེ་ཤར་གྱི་ཞལ་དུ་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་སྦྱང་བའི་དོན་དུ་རྡོ་རྗེ་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་དབང་ལ་སྐྱེ་བའི་གནས་ལྔ་རྣམས་སུ་སྔགས་འདིས་དབང་བསྐུར་བར་བྱའོ། ། ཨོཾ་ཨ་ཨཱ་ཨེ་ཨཻ་ཨར་ཨཱར་ཨོ་ཨཽ་ཨལ་ཨཱལ་བི་ཥ་ཡནྡྲི་ཡ་བི་ཤོ་དྷ་ནི་སྭཱ་ཧཱ། དེ་ནས་རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་མེ་ཏོག་བསྐོར་ནས་སླར་ཡང་མིང་གི་དབང་ལ་སྐྱེ་བའི་གནས་ལྔ་རྣམས་སུ་སྔགས་འདིས་དབང་བསྐུར་བར་བྱའོ། ། ཨོཾ་ཧ་ཧཱ་ཡ་ཡཱ་ར་རཱ་བ་བཱ་ལ་ལཱ་ཙ་ཏུར་བྲཧྨ་བི་ཧཱ་ར་བི་ཤུདྡྷ་སྭཱ་ཧཱ། དེ་ནས་གདུ་བུ་དང་རྐང་གདུབ་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་ལག་པ་དང་རྐང་པ་ལ་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་བཅིངས་ཏེ་དེ་ནས་མིང་གི་དབང་བསྐུར་བས་ཁྱོད་ནི་ཆེ་གེ་མོ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱས་ནས་ལུང་བསྟན་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་དབང་བསྐུར་གཉིས་ཀྱིས་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་སྦྱངས་ནས་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པའི་དོན་དུ་གཡས་སྐོར་གྱིས་སློབ་མ་ནུབ་ཀྱི་ཞལ་དུ་ཁྲིད་དེ་རྗེས་སུ་གནང་བའི་དབང་ལ་སྐྱེ་བའི་གནས་ལྔ་རྣམས་སུ་སྔགས་འདིས་དབང་བསྐུར་བར་བྱའོ། ། ཨོཾ་ཧཾ་ཀྵཿདྷརྨཱ་ཙཀྲ་པྲ་ཝརྟ་ཀ་སྭཱ་ཧཱ།

Then, for the empowerment of the vajra and bell, one should confer the empowerment with this mantra at the five places of birth: OṂ HŪṂ HOḤ SŪRYA CANDRA VIŚODHAKA SVĀHĀ. Then, having placed the vajra and bell upon the crown of the head, one should confer the empowerment with conch water. Then, having purified the Vajra Speech through these two empowerments, and having given the vajra into the hand, one should circle it again clockwise; then, for the sake of purifying the Vajra Mind at the eastern face, one should confer the empowerment of the Vajra Vow at the five places of birth with this mantra: OṂ A Ā E AI AR ĀR O AU AL ĀL VIṢAYENDRIYA VIŚODHANI SVĀHĀ. Then, having circled flowers around the ears and so forth, one should again confer the empowerment of the Name at the five places of birth with this mantra: OṂ HA HĀ YA YĀ RA RĀ VA VĀ LA LĀ CATURBRAHMAVĪHĀRA VIŚUDDHA SVĀHĀ. Then, if bracelets, anklets, and so forth are not available, one should tie a garland of flowers around the hands and feet. Then, having conferred the empowerment of the Name, one should give the prophecy, saying, "You are [Name] Vajra." Then, having purified the Vajra Mind through these two empowerments, and for the sake of the complete purity of primordial wisdom, one should lead the disciple clockwise to the western face and confer the empowerment of Authorization at the five places of birth with this mantra: OṂ HAṂ KṢAḤ DHARMACAKRAPRAVARTAKA SVĀHĀ.

དབང་བསྐུར་བྱིན་ནས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་རྣམས་དབང་བདུན་གྱིས་རྣམ་པར་སྦྱངས་ཏེ་དེ་ནས་སློབ་མ་ལ་ལག་པར་རྡོ་རྗེ་དང་རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུ་བྱིན་ནས་ཆེ་གེ་མོ་རྡོ་རྗེ་དེ་དག་གིས་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ཏེ་རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུ་རབ་ཏུ་བྱིན་ནས། ། རབ་མཆོག་སྙིང་རྗེ་དག་པའི་ཆོས་ནི་བསྟན་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་བྱེད་དང་བཅས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པོ་འདིས་སོ། ། འདི་ལྟ་སྟེ། ངེས་པར་རྡོ་རྗེའི་རིགས་དག་ལ་ནི་སྲོག་གཅོད་བྱ་སྟེ་རལ་གྲི་ལ་ཡང་བདེན་པ་མིན་པའི་ཚིག། རིན་ཆེན་ལ་ནི་གཞན་ནོར་དབྲོག་བྱ་མཆོག་གི་པདྨའི་རིགས་ཉིད་ལ་ཡང་གཞན་གྱི་བུད་མེད་དབྲོག། ཆང་དང་སྒྲོན་མ་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་བཟང་པོའི་ཡུལ་རྣམས་མཐའ་དག་འཁོར་ལོ་ལ་ནི་བརྟེན་པར་བྱ། ། གཡུང་མོ་ལ་སོགས་མཐའ་དག་བུད་མེད་རྣམས་ནི་གྲི་གུག་ལ་ཡང་མཁའ་ཡི་པདྨར་སྨད་མི་བྱ། ། སེམས་ཅན་དོན་གྱི་སླད་དུ་ནོར་དང་བཅས་པའི་ལུས་འདི་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྲུང་མི་བྱ། ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཀྱེ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་གཞན་དུ་མཐའ་ཡས་བསྐལ་པས་མིན་པར་རྒྱལ་བས་གསུངས། ། ཆུ་ནི་སྒྲོལ་མ་ལ་སོགས་ལྷ་མོ་ཅོད་པན་ཞེས་པ་རྒྱལ་བ་དཔའ་བོའི་དར་དཔྱངས་ནུས་མ་རྣམས། ། རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུ་ཉི་ཟླ་དག་དང་བརྟུལ་ཞུགས་དག་ཀྱང་ཡུལ་རྣམས་མིང་ནི་བྱམས་སོགས་སྦྱོར་བའོ། ། རྗེས་གནང་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དཔལ་མོ་སྲིད་པའི་འཇིགས་འཇོམས་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྗེས་སུ་རིག་པ་སྟེ། ། སྡིག་པའི་དྲི་མ་འཕྲོག་པའི་དབང་བསྐུར་བདུན་པོ་འདི་རྣམས་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ནི་ཡང་དག་རབ་སྦྱིན་བྱ། ། ཞེས་པའོ། །

Having conferred the empowerment, the vajras of body, speech, mind, and wisdom are thoroughly purified by the seven empowerments. Then, having placed the vajra and bell in the hands of the disciple, [the master] should say: "Such-and-such a vajra master," and having fully bestowed the vajra and bell: "Teach the supreme, pure Dharma of compassion," with these two verses along with their ritual actions. They are as follows: "In the Vajra family, one must take life; in the Sword [family], one must speak untruthful words. In the Jewel [family], one must steal the wealth of others; in the supreme Lotus family, one must take the wives of others. Alcohol, lamps, the Buddhas, and all excellent objects are to be relied upon in the Wheel [family]. All women, such as the Ḍombī and others, are not to be disparaged in the curved knife [family], nor in the sky-lotus. For the sake of sentient beings, this body along with its wealth should be given away; you must not protect it. O son of good family, the Victor has declared that one becomes a Buddha in no other way than through infinite eons. Water is Tārā and the other goddesses; the crown is the Victor; the silk streamers are the Heroines; the vajra and bell are the Sun and Moon; the vows are the objects; and the names are the application of love and so forth. The permission is the glorious awakening, the destruction of the fears of existence, the subsequent knowledge of Kālacakra. These seven empowerments, which remove the stains of sin, are to be perfectly bestowed in the maṇḍala." Thus it is said.

དེ་ལྟར་དཀྱིལ་འཁོར་བདུན་གྱི་ཆོ་ག་བྱས་ཏེ། དེ་ནས་སློབ་མ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་བསམ་པར་བྱའོ། ། སློབ་དཔོན་གྱིས་རྒན་པ་དང་གཞོན་པའི་དོན་དུ་ལོ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་བསྒྲགས་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་ལོ་ཆེ་གེ་མོ་དང་། རིགས་ལྡན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེ་གེ་མོ་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། ཟླ་བ་ཆེ་གེ་མོ་དང་། ཉ་ཆེ་གེ་མོ་དང་། གཟའ་ཆེ་གེ་མོ་དང་། ཚེས་ཆེ་གེ་མོ་དང་། སྐར་མ་ཆེ་གེ་མོ་དང་། སྦྱོར་བ་ཆེ་གེ་མོ་དང་། བྱེད་པ་ཆེ་གེ་མོ་ལ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ཆེ་གེ་མོ་བདག་གིས་སློབ་མ་ཆེ་གེ་མོ་མཆོག་གི་དང་པོའི་སངས་རྒྱས་སམ་དཀྱིལ་འཁོར་གཞན་དུ་དབང་བདུན་གྱིས་དབང་བསྐུར་ཏེ། འོག་མིན་གྱི་སྲིད་པའི་མཐར་ཐུག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པ་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདྲེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བདག་གིས་ལུང་བསྟན་ཅིང་རྗེས་སུ་གནང་བའོ་ཞེས་པ་དབང་བདུན་གྱི་ངེས་པའོ། ། འདིར་རྒྱུད་གཞན་དང་གཞན་དུ་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་རྣམ་པར་དག་པས་དབང་ལྔ་སྟེ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་ཆུའི་དབང་དང་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གྱི་ཅོད་པན་ནོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ལ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་འགལ་ཏེ། རྒྱུད་ཐམས་ཅད་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་མེ་ཏོག་དོར་བ་ནས་སློབ་མའི་རིགས་ཀྱི་ལྷ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཅོད་པན་དང་དེའི་རིགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱས་དེའི་དངོས་གྲུབ་པོ་ཞེས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ངེས་པའོ། ། དེ་ནས་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པར། སངས་རྒྱས་མངའ་བདག་ཅོད་པན་ཅན། ། ཞེས་པའི་གསུང་ལས།

Having thus performed the ritual of the seven maṇḍalas, one should then visualize the disciple as being blessed by the buddhas. The ācārya should proclaim the year and so forth for the sake of the elders and the youth: "In this year such-and-such, while the Kalkī king such-and-such is teaching the Dharma, in the month such-and-such, on the full moon of such-and-such, on the day of such-and-such a planet, on the date such-and-such, under the constellation such-and-such, in the conjunction such-and-such, and in the karaṇa such-and-such, I, the vajrācārya such-and-such, have conferred the seven empowerments upon the disciple such-and-such—whether in the Supreme Primordial Buddha or in another maṇḍala—for the sake of attaining the mundane accomplishments up to the limit of existence in Akaniṣṭha and for the sake of attaining the fruits of merit and wisdom through being a guide for all sentient beings; this is my prophecy and authorization." This is the certainty of the seven empowerments. In this regard, in various other tantras, for the sake of introducing childish beings, it is said that there are five empowerments through the purification of the five tathāgatas: the water empowerment of Vairocana and the crown of Ratnasambhava. However, that statement contradicts the former and the latter. In all tantras, from the casting of the flower in the maṇḍala, the crown is that of whichever deity belongs to the disciple's family, and the mudrā of that family is the "lord of accomplishments." This is the certainty of the Blessed One. Then, from the Mañjuśrīnāmasaṃgīti: "The Buddha, the Sovereign, the one with the crown." Thus it is said.

གང་དུ་མེ་ཏོག་ལྷུང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ཅོད་པན་དུ་འགྱུར་གྱི། ཐམས་ཅད་དུ་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་དུ་ཆུ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་མེད་དེ་ཆོ་ག་གཞན་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ད་ནི་ངེས་པར་རྡོ་རྗེའི་རིགས་དག་ལ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། འདིར་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་དམ་ཚིག་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་དྲང་བའི་དོན་དང་ངེས་པའི་དོན་གྱིས་ཕྱི་རོལ་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་དོ། ། དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྲོག་གཅོད་པའི་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། མཚམས་མེད་པ་ལྔ་བྱེད་པ་རྣམས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་རྣམས་དང་། དམ་ཚིག་བྱེ་བ་རྣམས་སོ་ཞེས་པ་སྟེ། མཚམས་མེད་པ་ལྔ་པོ་དེ་ཉིད་སྔོན་དང་ཕྱི་མར་ཤེས་ནས་སོ། ། འདིར་འགའ་ཞིག་སྔར་མཚམས་མེད་པ་ལྔ་བྱེད་པ་པོ་ཕྱི་ནས་བསོད་ནམས་བྱེད་པ་པོར་འགྱུར་ཏེ། གཏུམ་པོ་མྱ་ངན་མེད་པ་དང་ཆོས་རྒྱལ་མྱ་ངན་མེད་པ་བཞིན་ནོ། ། དེ་ཕྱིར་དེ་ལ་གནོད་པ་བྱས་ན་དམྱལ་བར་འགྱུར་ཏེ། བསྔགས་པས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ནས་ཇི་སྲིད་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་བསྔགས་པས་ཞི་བ་དང་རྒྱས་པ་དང་དབང་དང་དགུག་པ་མ་གཏོགས་པ་དྲག་པོའི་ལས་མི་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། གཞན་གྱི་བུད་མེད་འཕྲོག་པ་དང་། དམ་ཚིག་བསྟེན་པ་དང་། རིགས་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་པར་འགྲོ་བ་དང་། རང་གི་ལུས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་སྦྱིན་པ་ཡང་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།

The Tathāgata upon whom the flower falls shall become the crown [deity], but it is not necessarily Ratnasambhava in every case. Likewise, in the Laghu-tantra, there is no purification of water and so forth, because other rituals are more powerful. Now, the meaning of the passage beginning with "Now, for the Vajra family..." shall be explained. Here, the samayas of killing and so forth are of two types: the provisional meaning and the definitive meaning, which are external and internal in nature. Regarding the external, the Blessed One stated that the act of killing refers to those who commit the five acts with immediate retribution (ānantarya), those who harm the Buddha's teaching, and those who violate the samayas. These five acts with immediate retribution are to be understood as occurring in the past and the future. In this regard, some who previously committed the five acts with immediate retribution later become performers of merit, just like Caṇḍa Aśoka and the Dharma King Aśoka. Therefore, if one harms such a person, it leads to hell, because one must fully understand virtue and non-virtue through praise. Furthermore, as long as one has not attained the five clairvoyances (abhijñā), one should not perform wrathful actions—except for pacifying, enriching, magnetizing, and summoning—by means of praise. Likewise, lying, taking what is not given, seizing the wives of others, maintaining the samayas, approaching those of improper families, and even giving away one's own body to the limit are for the sake of benefiting others.

རང་གི་དོན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ངེས་པའོ། ། གང་གི་ཚེ་འཆི་བའི་མཐའི་བར་དུ་མཚམས་མེད་པ་ལྔ་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། ཁྲོ་བོའི་རིགས་ལ་སྔར་བསྒྲུབ་པའི་སྔགས་དང་། མི་བསྐྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིས་གསད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དྲང་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ལམ་མ་ཡིན་པར་ལྷུང་བ་རྣམས་མངོན་པར་གདོན་པའི་ཕྱིར་རྫུན་གྱི་ཚིག་སྨྲ་བར་མི་བྱ་སྟེ། རང་གི་དོན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་བུད་མེད་འཕྲོག་པ་ནི། དུད་འགྲོའི་འགྲོ་བར་འགྲོ་བ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་གི་དོན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། རིགས་སུ་འཛིན་པ་རྣམ་པར་གཞིག་པའི་ཕྱིར་བདུད་རྩི་ལྔ་ལ་སོགས་པ་དམ་ཚིག་རྣམས་ཀྱང་བསྟེན་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་དོན་དུ་གཡུང་མོ་ལ་སོགས་པ་བུད་མེད་རྣམས་ལ་སྨད་པར་མི་བྱའོ། ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་ཆེན་པོ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་རལ་གྲིའི་རིགས་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་དང་། པདྨའི་རིགས་དང་། འཁོར་ལོའི་རིགས་དང་། གྲི་གུག་གི་རིགས་ལ་སྔགས་རྣམས་བསྒྲུབས་ནས་ནུས་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ན་རྣལ་འབྱོར་པས་ཐམས་ཅད་བྱ་སྟེ་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་དུ་བཞད་གད་དུ་མི་འགྱུར་བའོ་ཞེས་པ་དྲང་བའི་དོན་ཏོ། ། ད་ནི་ངེས་པའི་དོན་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། འདིར་རང་གི་ལུས་ལ་སྲོག་བཀག་པ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེའི་རིགས་དག་ལ་ནི་སྟེ་གཙུག་ཏོར་དུ་དགག་པར་བྱའོ། ། སྲོག་གཅོད་པ་དེས་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཁུ་བ་སྟེང་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ངེས་པའོ། །

"It is not for one's own sake" is the definitive meaning. When one commits the five acts with immediate retribution (ānantarya) until the end of life, at that time, one should kill [the enemy] by means of the previously accomplished mantra of the wrathful family and this absorption of Akṣobhya; this is the interpretable meaning of the Blessed One. Likewise, in order to rescue those who have fallen into wrong paths, one should not speak words of falsehood, but not for one's own sake. Likewise, the abduction of another's wife is for the sake of turning back [the victim] from rebirth in the animal realm, but not for one's own sake. In order to destroy the grasping at caste, one should also partake of the samayas such as the five nectars (amṛta). Likewise, for the sake of the accomplishment of the action seal (karmamudrā), one should not disparage women such as the ḍombī. For the sake of the equipment of merit (puṇyasaṃbhāra), one should practice great generosity. Thus, having accomplished the mantras of the sword family, the jewel family, the lotus family, the wheel family, and the curved knife family, when the yogi has become endowed with power, he should perform everything in such a way that it does not become a cause for laughter in the world; this is the interpretable meaning. Now, the definitive meaning shall be explained. Here, the "taking of life" is the cessation of the vital breath (prāṇa) within one's own body; it is to be blocked in the vajra family, that is, at the uṣṇīṣa. By that taking of life, the yogi's seminal essence (śukra) moves upward; this is the definitive meaning.

རལ་གྲི་ལ་ཡང་བདེན་པ་མིན་པའི་ཚིག་འདིར་བདེན་པ་མིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་ཚིག་དྲང་བའི་དོན་དང་ངེས་པའི་དོན་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐད་ཀྱི་ཚིག་ཏུ་ཅིག་ཅར་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་པོ་སྟེ་དེ་ཉིད་སྙིང་གར་གཞོམ་དུ་མེད་པའི་སྒྲའོ་ཞེས་པ་ངེས་པའོ། ། རིན་ཆེན་ལ་ནི་གཞན་ནོར་དབྲོག་བྱ་ཞེས་པ་ལ། འདིར་གཞན་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ། ། དེའི་ནོར་ནི་རིན་པོ་ཆེ་སྟེ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུའོ། ། དེ་དབྲོག་པ་ནི་རིན་ཆེན་རིགས་ལ་སྟེ་མགྲིན་པར་ས་བརྒྱད་པའི་གནས་སུའོ་ཞེས་པ་ངེས་པའོ། ། མཆོག་གི་པདྨའི་རིགས་ཉིད་ལ་ཡང་གཞན་གྱི་བུད་མེད་དབྲོག། ཅེས་པ་ལ་གཞན་གྱི་བུད་མེད་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་མོ་སྟེ་དེ་དབྲོག་པ་ནི་གཞན་གྱི་བུད་མེད་འཕྲོག་པའོ། ། དབྲོག་པ་དེ་ནི་མཆོག་གི་པདྨའི་རིགས་ལ་སྟེ། དཔྲལ་བར་ས་བཅུ་པའི་གནས་སུ་སྟེང་དུ་ཁུ་བའོ་ཞེས་པ་ངེས་པའོ། ། ཆང་དང་སྒྲོན་མ་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་བཟང་པོའི་ཡུལ་རྣམས་མཐའ་དག་འཁོར་ལོ་ལ་ནི་བརྟེན་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ལ་ནི་འདིར་ཆང་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བའོ། ། སྒྲོན་མ་ནི་གོ་ཀུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ་ནང་དུ་ནི་དབང་པོ་ལྔ་རྣམས་སོ། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་བདུད་རྩི་ལྔ་རྣམས་སོ། ། འཁོར་ལོ་ལ་ནི་ལྟེ་བའི་པདྨར་བསྟེན་པར་བྱ་ནི་བཟའ་བར་བྱ་སྟེ། བཤང་བ་དང་གཅི་བ་དང་ཁུ་བ་ཕྱི་རོལ་དུ་མི་འཛག་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ངེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གཡུང་མོ་ལ་སོགས་པ་བུད་མེད་རྣམས་ནི་གྲི་གུག་ལ་སྟེ་གསང་བའི་པདྨར་སྨད་པར་མི་བྱའོ། །

Regarding the sword, the phrase "that which is not true" refers to the teaching of the Dharma to all sentient beings simultaneously in their respective languages through the provisional and definitive meanings of words that do not abide in reality. This is the certainty that it is the indestructible sound at the heart. Regarding the jewel, "one should seize the wealth of others": here, "others" is Vajrasattva; his "wealth" is the jewel, the wish-fulfilling gem. To "seize" that is the jewel family, which is the certainty that it is the eighth ground at the throat. Regarding the supreme lotus family, "one should seize the wife of others": here, the "wife of others" is the Mahāmudrā; to "seize" her is to take the wife of others. That seizing is the supreme lotus family, which is the certainty that it is the semen at the forehead, the location of the tenth ground. Regarding the wheel, "one should rely upon wine, lamps, the Buddhas, and all excellent objects": here, "wine" is the innate joy. "Lamps" are the gokula and so forth, which internally are the five faculties. "The Buddhas" are the five nectars. "One should rely upon the wheel" means one should rely upon the navel lotus, which is to be consumed; the definitive meaning is that the feces, urine, and semen should not be emitted externally. Regarding the ḍombī and other women, they are the curved knife; they should not be disparaged in the secret lotus.

མཁའི་པདྨར་ནི་སྐྱེ་གནས་སུ་བསྲུང་བ་ན་ཚངས་པར་སྤྱོད་པས་ཏེ་ཁུ་བ་ཕྱི་རོལ་དུ་མི་འཕོ་བས་སོ་ཞེས་པ་ངེས་པའོ། ། སེམས་ཅན་དོན་གྱི་སླད་དུ་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། ནོར་དང་བཅས་ཏེ་བུ་དང་ཆུང་མ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རང་གི་ལུས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་དོན་དུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་དོན་དུ་བུད་མེད་རྣམས་ལ་ཁའི་པདྨར་སྨད་པར་མི་བྱའོ། ། དེའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་དག་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཚོགས་གསུམ་གྱིས་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི། གཞན་དུ་མཐའ་ཡས་བསྐལ་པས་མིན་པར་གང་རྒྱལ་བས་གསུངས་པའོ་ཞེས་པ་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་བསྟན་པའི་ངེས་པའོ། ། དག་པ་གཞན་ཡང་ཡོད་པ་དེ་གཞན་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་སོ། ། འདིར་ཆུའི་དབང་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་ཁམས་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱི་དག་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པའི་ས་ལ་སོགས་པ་ཁམས་ལྔ་པོ་རྣམས་སྤྱན་མ་ལ་སོགས་པའི་རིག་མ་ལྔ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ལས་ཆུའི་དབང་མཚོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཅོད་པན་ཞེས་པ་ཅོད་པན་གྱི་དབང་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་སྦྱོང་བྱེད་ནི་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཅོད་པན་གྱི་དབང་ངོ་ཞེས་པ་ཇི་སྲིད་པར་རོ། ། དུ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་སྟེ།

Regarding the phrase "in the lotus of space," this refers to guarding the birth-place through celibacy, meaning that the seminal essence does not flow outward; this is the certainty. For the sake of the welfare of sentient beings, one should practice generosity, giving away one's own body along with wealth, children, wife, and so forth, for the sake of the equipment of merit. Likewise, for the sake of the equipment of discipline, one should not disparage women in the lotus of the mouth. Therefore, from the equipment of merit and discipline comes the equipment of wisdom. Thus, through these three equipments, O son of good family, you will become a perfectly awakened Buddha; otherwise, it is not possible even in infinite eons—this is what the Victor has taught. This is the certainty of the teaching on the pure phenomena in all the tantras. Furthermore, regarding other purities, it is taught by the words "that which is other" and so forth. Here, the water empowerment is the purity of the five elements, such as earth and so on, which is the state of being without obscuration. This means that the water empowerment symbolizes the perfection of the five elements—earth and so forth—which were previously obscured, by means of the five consorts, Locanā and the others. Likewise, "crown" refers to the crown empowerment. The purification of the five aggregates, such as form and so forth, is the state of being without obscuration; the perfection of the five aggregates, such as form and so forth, by means of Vairocana and the others, is the crown empowerment. This continues until the words "smoke and so forth," which are the ten perfections.

དེ་རྣམས་ཀྱིས་དག་པ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སོ་སོར་དམིགས་པ་སྟེ་དེའི་དོན་དཔའ་བོའི་དར་དཔྱངས་ཀྱི་དབང་ངོ་། ། རྡོ་རྗེ་མི་འགྱུར་ཆེ་དྲིལ་བུ་སངས་རྒྱས་སྐད་དང་ཞེས་པར་སྦྱར་ཏེ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་གིས་མི་ཕྱེད་ཅིང་དེས་དེ་འབྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་རྡོ་རྗེའོ། ། མཐའ་ཡས་པའི་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་དེ་དང་དེའི་སྐད་ཀྱིས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩི་བསྟན་པའི་དོན་དུ་གཞོམ་དུ་མེད་པའི་སྒྲའི་རང་བཞིན་ནི་རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུའོ། ། ཉི་ཟླ་གཅིག་ཏུ་ཞེས་པ་སྲོག་དང་ཐུར་སེལ་གཡས་དང་གཡོན་དུ་འབབ་པ་དག་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་སྟེ་དེའི་དོན་དུ་རྡོ་རྗེ་དང་རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུ་དང་ལྡན་པའི་ལག་པ་དག་གིས་འཁྱུད་པའི་ཚུལ་བྱེད་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུའི་དབང་སྟེ་བཞི་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་དབང་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་དང་མིག་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་ལེགས་པར་དག་པ་སྟེ། ཐ་མལ་པའི་ཡུལ་དང་དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་འགགས་ནས་ལྷའི་མིག་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ལྷའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་བེམས་པོ་མ་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་ངེས་པས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་དབང་སྟེ་ལྔ་པའོ། །

The purity of these is the individual apprehension of the complete [mandala]; this is the meaning of the empowerment of the hero’s silk scarf. Regarding the phrase, “The vajra is the great unchanging, the bell is the speech of the Buddha,” it should be applied as follows: the vajra is the great unchanging bliss itself, which is indivisible by any of the sufferings of saṃsāra and which, by means of that very [bliss], pierces [them]. The vajra bell is the nature of indestructible sound, for the purpose of continuously teaching the nectar of the Dharma to infinite gods, humans, and so forth, in their respective languages. “The sun and moon as one” means that the life-sustaining and downward-clearing winds, which flow through the right and left [channels], become one and enter the avadhūtī; for that purpose, the manner of embracing with hands holding a vajra and a vajra bell is the fourth empowerment, the vajra and bell empowerment. The vajra conduct empowerment is the thorough purification of the objects such as form and the faculties such as the eyes. Once ordinary objects, faculties, and consciousnesses have ceased, the faculties such as the divine eye engage with the objects of the forms of emptiness as non-material entities, and through the certainty of this, one attains the divine consciousnesses. Because this causes the attainment of the siddhi of Mahāmudrā, it is the fifth empowerment, the vajra conduct empowerment.

བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་པས་ཆེ་གེ་མོ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་མིང་གི་བྱེད་པ་ལས་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚངས་པའི་གནས་བཞི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་མིང་གི་དབང་སྟེ་དྲུག་པའོ། ། དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ལ་བསམ་པའི་དབང་ཇི་ལྟ་བར་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་མཆོག་ཏུ་གསང་བ་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་རྗེས་སུ་གནང་བ་ནི་རྗེས་སུ་གནང་བའི་དབང་སངས་རྒྱས་ཉིད་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ་བདུན་པའོ། ། དབང་བསྐུར་བདུན་པོ་འདི་རྣམས་རྡུལ་ཚོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པར་སྤངས་ནས་གཞན་རས་བྲིས་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་རྣམས་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་བཞེངས་པ་ལས་གཞན་གྱིས་ཀྱང་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། སྔར་མདོར་བསྟན་པའི་དབང་བཅུ་གཅིག་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་ཁང་བཟང་གི་ཐེམ་སྐས་སུ་གྱུར་པ་འོག་མ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་དབང་བདུན་པོ་རྣམས་རྣམ་པར་བཤད་ནས་གང་ཞིག་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གྱུར་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་དོན་དམ་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དབང་གསུམ་པོ་རྣམས་བུམ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་མདོར་བསྟན་ཏོ། ། ཇི་སྲིད་ཕྱོགས་ཀྱི་ལོ་ནི་གཅིག་པ་རྣམ་པ་བཅུ་རུ་འགྱུར་ཏེ་བལྟ་བ་དང་ནི་རེག་པར་བྱ། ། དེ་ནས་འཁྱུད་པར་བྱ་སྟེ་རོ་དང་བཅས་པའི་ཆུ་གཏེར་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བསྟེན་པར་བྱ། །

The brahmins and others, through the intention of oneness, perform the naming of a person such as "So-and-so Vajra." This is the empowerment of naming, the sixth, which signifies the complete perfection of the four brahmā abodes—loving-kindness and so forth—at all times, and the total purity of desire, hatred, and so forth, free from obscuration. The authorization to teach the most secret Vajrayāna, distinguished by the conventional and ultimate aspects, according to the dispositions of immeasurable realms of sentient beings, is the empowerment of authorization, the seventh, which brings the state of Buddhahood to completion. These seven empowerments are not to be bestowed in maṇḍalas other than the colored-powder maṇḍala, such as those drawn on cloth. However, the vase and other empowerments may be bestowed even without constructing a maṇḍala. Having explained the seven lower empowerments—which possess a conventional form and serve as the staircase to the palace of supramundane accomplishments among the eleven empowerments briefly mentioned previously—there are three empowerments that accord with the ultimate and accomplish mundane accomplishments for the yogi in a conventional sense. These are briefly indicated by the term "vase" and so forth. As long as the year of the directions becomes tenfold, one should look and touch; then one should embrace, and rely upon the moving ocean of flavors and so forth.

ལོ་ནི་ཉི་ཤུ་ཡན་ཆད་ཕྱག་རྒྱ་མཆོག་ཏུ་འཇིགས་བྱེད་མ་སྟེ་ཁྲོ་བོ་འབྱུང་པོ་ལྷ་མིན་ཆ། ། དབང་གི་དོན་དུ་དྲུག་དང་བཞི་སྟེ་བདེ་མཉམ་འབྲས་བུ་སྟེར་བ་གཞན་ནི་བསྒོམ་པའི་དོན་དུའོ། ། དཔལ་ལྡན་ཤེས་རབ་ནུ་མ་ལ་ཡང་དང་པོར་རེག་པ་གང་ཡིན་དེ་ཉིད་བུམ་པའི་དབང་ཡིན་ནོ། ། གསང་བ་དག་ལས་རི་བོང་འཛིན་པ་མྱང་བ་དང་ནི་ལྟ་བ་དག་གིས་གསང་བའི་དབང་དུ་འགྱུར། ། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་དབང་ལས་མཐའ་དག་རྒྱལ་བའི་རིགས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཞལ་གྱིས་སྦྱང་བ་བྱས་ནས་ནི། ། རྒྱལ་བ་དག་ཀྱང་འདིར་ནི་བླ་མས་དང་པོར་བྱས་ནས་སློབ་མ་ལ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་བྱིན་པར་བྱ། ། རྒྱན་རྣམས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་ཞུན་མའི་གསེར་དང་མཚུངས་ཤིང་བཅུ་གཉིས་ལོ་ལོན་མཛེས་པའི་བུ་མོ་ནི། ། ཁྲག་དང་ལྡན་ལ་ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དག་གིས་རང་གི་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུས་འདོད་སྤྱད་ནས། ། ས་བོན་དང་བཅས་རྡོ་རྗེ་དག་ཀྱང་སློབ་མ་དག་པར་ཤེས་ནས་ཁ་རུ་འཕང་བ་བྱས་ནས་ནི། ། ཕྱི་ནས་རང་གི་ཕྱག་རྒྱ་སྦྱིན་བྱ་དེ་ནས་སླར་ཡང་གཞན་པ་དུ་པའི་ལམ་སོགས་ལྡན་པའོ། ། སྐྲག་དང་རྣམ་པར་འཁྲུལ་པའི་སེམས་ལྡན་གཡོ་སྒྱུ་གཞན་དབང་འགྲོ་མ་ནད་དང་ལྡན་དང་བུ་སྐྱེས་མ། ། ཁྲོ་ཁེངས་ནོར་ལ་སྲེད་དང་མི་བདེན་རྩོད་པ་ལ་དགའ་རང་གི་ཡན་ལག་དམན་དང་རྣམ་དག་མིན། ། ཤེས་རབ་འདི་རྣམས་དབང་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པའི་བླ་མ་དག་གིས་སྤང་བར་བྱའོ་མི་ཡི་དབང་། ། སྔར་བརྗོད་སངས་རྒྱས་ལ་གུས་བླ་མའི་དམ་ཚིག་འཛིན་མ་རྣམས་ནི་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་མཆོད་པར་བྱ། ། ད་ནི་དབང་གོང་མ་གསུམ་གྱི་ཆོ་ག་གསུངས་ཏེ།

A mudrā of twenty years or more is the supreme Bhairavī, the wrathful portion of the bhūtas and asuras. For the purpose of initiation, she is six or four years old, bestowing the fruit of equal bliss; others are for the purpose of meditation. The first touch of the breasts of the glorious Prajñā is itself the vase initiation. From the secret [parts], the tasting and gazing at the moon-holder (semen) become the secret initiation. Having purified the limbs of the entire family of Victorious Ones through the wisdom-gnosis initiation, the Victorious Ones, with the Guru first, should then bestow the mudrā upon the disciple. A beautiful girl of twelve years, adorned with all ornaments and resembling molten gold, possessing blood, and being the nature of Prajñā and Upāya—having enjoyed her with one's own vajra-jewel, and having known the disciple to be pure, the vajra together with the seed should be cast into the mouth. Afterwards, one's own mudrā should be given, and then again another, possessing the path of smoke and so forth. One who has a fearful or deluded mind, who is deceitful, under the power of others, diseased, or who has given birth to a child; one who is wrathful, arrogant, greedy for wealth, untruthful, fond of quarreling, deficient in her own limbs, or impure—these Prajñās should be avoided by the Guru who is highly skilled in initiation, O Lord of Men. Those who previously mentioned the Buddhas, who are devoted and uphold the Guru’s samaya, should be honored and worshipped. Now, the ritual for the three higher initiations is taught.

འདིར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་གི་དོན་དུ་ཕྱག་རྒྱ་ལོ་བཅུའི་བར་གཞོན་ནུ་མ་སྤང་བར་བྱའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་མ་གཅིག་པུ་རྣམ་པ་བཅུར་འགྱུར་ཏེ། ལོ་སོ་སོར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པས་སོ། ། དེ་ལ་ཡང་ཇི་སྲིད་སོ་ལྷུང་བར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་ཏེ་མི་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ནས་སོ་ལྷུང་ནས་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཏེ་དེ་ལྟར་ཁམས་གཉིས་ཀྱིས་གཞོན་ནུ་མ་སྐྱེ་གནས་མ་ཉམས་པའོ། ། དེ་ནས་དེ་ནི་བལྟ་བར་བྱ་བ་དང་རེག་པར་བྱ་བ་དང་མཆོད་པར་བྱའོ། ། ལོ་བཅུ་པོ་དེ་ནས་ལོ་བཅུ་གཅིག་པ་དང་པོར་བྱས་ནས་ལོ་ཉི་ཤུ་མའི་བར་དུ་འཁྱུད་པར་བྱ་བ་སྟེ། དྲུག་དང་བཅས་པའི་བཞི་པོ་རླུང་གི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བསྟེན་པར་བྱའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ལོ་བཅུ་གཅིག་མ་ལ་རླུང་གི་ཁམས་སོ། ། བཅུ་གཉིས་མ་ལ་མེའོ། ། བཅུ་གསུམ་མ་ལ་ཆུའོ། ། བཅུ་བཞི་མ་ལ་སའོ་ཞེས་པ་བཞིའོ། ། བཅོ་ལྔ་མ་ལ་སྒྲའོ། ། བཅུ་དྲུག་མ་ལ་རེག་བྱའོ། ། བཅུ་བདུན་མ་ལ་རོའོ། ། བཅོ་བརྒྱད་མ་ལ་གཟུགས་སོ། ། བཅུ་དགུ་མ་ལ་དྲིའོ། ། ཉི་ཤུ་མ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་སོ། ། དེ་ནས་ལོ་ནི་ཉི་ཤུ་ཡན་ཆད་ཕྱག་རྒྱ་མཆོག་ཏུ་འཇིགས་བྱེད་མ་སྟེ་ཁྲོ་བོ་འབྱུང་པོ་ལྷ་མིན་ཆ། ། འདིར་ལོ་ཉི་ཤུ་ཕྱི་ནས་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ནས་བརྩམས་ཏེ་ལོ་སོ་སོ་རྣམ་གྲངས་ཇི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་སྔོན་མོ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྟོབས་མ་དང་། རྨུགས་བྱེད་མ་དང་། ཁེངས་བྱེད་མ་དང་། རེངས་བྱེད་མ་དང་། འོད་ཟེར་ཅན་མ་དང་། ཙུནྡཱ་དང་། ཁྲོ་གཉེར་ཅན་དང་། རྡོ་རྗེ་ལྕགས་སྒྲོག་མ་དང་།

Here, for the purpose of the vase and other empowerments, a mudrā who is a young girl up to ten years of age should be avoided. Why is this? Because the Perfection of Wisdom alone becomes tenfold, through the purification of the perfections such as generosity and so forth, year by year. Furthermore, as long as the teeth have not fallen out, she is the element of wisdom, because of its inexhaustibility. Then, after the teeth have fallen out, she is the element of space; thus, by these two elements, the young girl’s birth canal remains unimpaired. After that, she is to be beheld, touched, and worshipped. Starting from the eleventh year after those ten, up to the twentieth year, she is to be embraced; the four elements beginning with wind, together with the sixth, are to be relied upon. Therefore, the eleventh-year girl is the wind element; the twelfth is fire; the thirteenth is water; and the fourteenth is earth—these are the four. The fifteenth is sound; the sixteenth is touch; the seventeenth is taste; the eighteenth is form; the nineteenth is smell; and the twentieth is the element of phenomena. After the twentieth year, the mudrā is the supreme Bhairavī, the portion of the wrathful bhūtas and asuras. Here, after the twentieth year, starting from the twenty-first year, according to the sequence of each year, she is Atyantā, Atibalā, Mānī, Stambhinī, Jṛmbhiṇī, Mārīcī, Cundā, Bhṛkuṭī, and Vajraśṛṅkhalā.

དྲག་སྤྱན་མ་སྟེ་བཅུ་ནི་ཁྲོ་བོའི་ལྷ་མོ་རྣམས་སོ། ། དེ་ནས་ལོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་ནས་བརྒྱད་ནི་འབྱུང་པོའི་ཆ་སྟེ། ཙརྩི་ཀཱ་དང་། ཕག་མོ་དང་། དྲག་མོ་དང་། དབང་མོ་དང་། ཚངས་མ་དང་། དཔལ་ཆེན་མོ་དང་། གཞོན་ནུ་མ་དང་། ཁྱབ་མཇུག་མའོ། ། དེ་ནས་ལོ་སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་ནས་བརྒྱད་ནི་ལྷ་མིན་གྱི་ཆ་སྟེ། ཁྱི་གདོང་མ་དང་། ཕག་གདོང་མ་དང་། སྟག་གདོང་མ་དང་། ཅེ་སྤྱང་གདོང་མ་དང་། མཁའ་ལྡིང་གདོང་མ་དང་། འུག་གདོང་མ་དང་། བྱ་རྒོད་གདོང་མ་དང་། བྱ་རོག་གདོང་མ་སྟེ་ལོ་བཞི་བཅུ་རྩ་དྲུག་ཇི་སྲིད་པར་ཕྱག་རྒྱ་བསྒོམ་པའི་དོན་དུའོ། ། དབང་གི་དོན་དུ་སླར་ཡང་དྲུག་དང་བཞི་སྟེ་བདེ་མཉམ་འབྲས་བུ་སྟེར་བ་མེའི་ཁམས་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཇི་སྲིད་པར་རོ། ། རླུང་གི་ཁམས་ནི་རྡུལ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཟུང་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་པ་ངེས་པའོ། ། འདིར་དབང་གོང་མ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཅིག་ནི་སེམས་ཅན་གཞུག་པའི་དོན་དང་ལམ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་དོན་དང་རྒྱུད་ཉན་པ་ལ་དབང་བའི་དོན་དུའོ། ། གཞན་ནི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོའི་གནས་སྦྱིན་པ་དང་སྟོན་པ་པོ་བྱེད་པའི་སླད་དུའོ། ། དང་པོར་དབང་འདི་ལ་རེ་ཞིག་སྐྲག་པ་དང་རྣམ་པར་འཁྲུལ་པའི་སེམས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བའི་བུ་མོ་ལོ་བཅུ་གཉིས་མ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ནི་སློབ་མས་བླ་མ་ལ་དབུལ་བར་བྱའོ། ། དེ་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས་སློབ་མས་བླ་མ་ལ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་བསྟོད་པས་གསོལ་བ་གདབ་པར་བྱའོ། །

The ten, beginning with Caṇḍākṣī, are the goddesses of the wrathful deities. Then, from the thirty-first year to the forty-eighth, eight are the portion of the bhūtas: Carcikā, Vārāhī, Caṇḍī, Indrāṇī, Brahmāṇī, Mahālakṣmī, Kumārī, and Vaiṣṇavī. Then, from the thirty-ninth year to the forty-sixth, eight are the portion of the asuras: Śvānāsyā, Sūkarāsyā, Vyāghrāsyā, Śrgālāsyā, Garuḍāsyā, Ulūkāsyā, Gṛdhrāsyā, and Kākāsyā; these are for the purpose of meditating on the mudrās. For the purpose of empowerment, there are again six and four, which bestow the fruit of equal bliss, starting from the fire element up to the dharmadhātu element. Because the wind element is without dust, it is not to be grasped; this is the certainty. Here, the higher empowerment is of two types: one is for the purpose of introducing sentient beings [to the path], for the purpose of fully knowing the path, and for the purpose of being authorized to hear the tantra. The other is for the purpose of bestowing the status of a great ācārya and acting as a teacher. First, for this empowerment, the disciple should offer to the guru a fully matured girl of twelve years of age or similar, who is free from defects such as fear and a distracted mind. Then, having performed the supplication and so forth, the disciple should offer a supplication to the guru with the praise that will be explained.

དེ་ནས་བླ་མ་མཉེས་པས་འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱིས་རང་གི་ཕྱག་རྒྱའི་ནུ་མ་ལ་རེག་པར་བྱེད་དུ་གཞུག་སྟེ་དེས་ན་དེ་ཉིད་བུམ་པའི་དབང་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས་གསང་བའི་མཆོད་པ་བྱས་ནས་སློབ་མ་ལ་བདུད་རྩི་སྦྱིན་ཞིང་ཕྱག་རྒྱའི་པདྨ་ཡང་གསལ་བར་བྱེད་དུ་གཞུག་གོ། ། དེ་ནས་རི་བོང་འཛིན་པ་མྱོང་བ་དང་བལྟ་བ་དག་གིས་གསང་བའི་དབང་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ནས་ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་ལ་ཨོཾ་ཡིག་ལ་སོགས་པའི་ས་བོན་རྣམས་ཀྱིས་རིགས་ལྔའི་ཆ་དང་ལྡན་པར་བྱས་ཏེ། དེ་ནས་ཇི་ལྟར་སྐལ་བ་ངན་པའི་སེམས་ཅན་འདིའི་སྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དབང་བསྐུར་བའི་ངེས་པའི་སླད་དུ་སྟེ་སློབ་མ་རྣམས་ལ་རྒྱུད་བསྟན་པ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་བྲི་བའི་སླད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བླ་མས་རྒྱལ་བ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དཔང་པོར་བྱས་ནས་ལག་བཅངས་དང་གཉིས་གཉིས་འཁྱུད་པ་བྱེད་པའི་སླད་དུ་ཕྱག་རྒྱ་དེ་སློབ་མ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། དང་པོར་སློབ་མ་གཞུག་པ་ལ་དབང་བསྐུར་བའི་ངེས་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སློབ་དཔོན་ནི་རྒོད་པ་ཡོན་ཏན་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཁུ་བའི་བདེ་བའི་ལྷ་རྣམ་པར་དག་པས་སོ། ། གསང་བ་ཞེས་པ་ལྟ་བ་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པས་སོ། ། ལག་བཅངས་ཞེས་པ་ཡོན་ཏན་བཞིའི་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པས་སོ། ། གཉིས་གཉིས་འཁྱུད་པ་ཞེས་པ་ཡོན་ཏན་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཁུ་བའི་བདེ་བའི་ལྷ་རྣམ་པར་དག་པས་སོ། ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གཞུག་པའི་སླད་དུ་དབང་རྣམ་པ་བཞིའི་ངེས་པའོ། །

Then, through pleasing the guru, one is made to touch the breasts of one’s own mudrā by way of worldly conventionality; therefore, that is the vase empowerment. Then, having performed the secret offering, the nectar is given to the disciple, and the lotus of the mudrā is also made to be clearly perceived. Then, through the tasting and beholding of the "hare-holder" (the semen), it becomes the secret empowerment. Then, for the wisdom and gnosis empowerments, one is endowed with the portions of the five families by means of the seed-syllables such as Oṃ. Then, in order to provide the certainty of empowerment for the meditation and so forth of this unfortunate sentient being—rather than for the purpose of teaching the tantras or drawing the maṇḍala to the disciples—the guru, having made the Victorious One Vajrasattva the witness, should give the mudrā to the disciple for the purpose of holding hands and the mutual embrace. This is the certainty of the empowerment for the initial entry of the disciple. Likewise, the master is the purity of the deity of the bliss of the fluid, which is the nature of the two qualities of laughter. "Secret" is the purity of the nature of the three qualities of beholding. "Holding hands" is the purity of the nature of the four qualities. "Mutual embrace" is the purity of the deity of the bliss of the fluid, which is the nature of the five qualities. This is the certainty of the four empowerments for the purpose of entering sentient beings by way of worldly conventionality.

དེ་ནས་འགྲེལ་བཤད་དང་བཅས་པའི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཐོས་ཤིང་ཤེས་པ་ན་བདག་པོ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་སླད་དུ་གསུངས་པའི་རིག་མ་བཅུ་པོ་རྣམས་ཁྱིམ་ན་གནས་པའི་སློབ་མས་བླ་མ་ལ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་དབུལ་བར་བྱའོ། ། འདིར་རྩ་བའི་རྒྱུད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཚ་མོ་དང་ནི་བུ་མོ་དང་། ། སྲིང་མོ་དེ་བཞིན་སྐྱེད་བྱེད་མ། ། དེ་བཞིན་ཆུང་མའི་མ་དང་ནི། ། དེ་བཞིན་ཞང་པོའི་བུད་མེད་དང་། ། ཕ་ཡི་སྤུན་ཟླའི་ཆུང་མ་དང་། ། དེ་བཞིན་ཕ་ཡི་སྲིང་མོ་དང་། ། རང་གི་མ་ཡི་སྤུན་ཟླ་ཉིད། ། རང་གི་ཆུང་མ་མཆོག་གཟུགས་ཅན། ། སྒྲོལ་མ་ལ་སོགས་ཆོས་ཁམས་མཐར། ། རང་རིགས་ལས་སྐྱེས་རིག་མ་བཅུ། ། ཐར་པ་འདོད་པའི་སློབ་མ་ཡིས། ། དབང་གི་དུས་སུ་རབ་སྦྱིན་བྱ། ། རིག་མ་འདི་རྣམས་རིགས་བསྲུང་ཕྱིར། ། གལ་ཏེ་བླ་མར་མི་དབུལ་ན། ། དེ་ཚེ་ཁྱིམ་ན་གནས་རྣམས་ལ། ། གཞན་གྱི་དབང་བསྐུར་སྦྱིན་མི་བྱ། ། དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ནི་དབང་བསྐུར་བའི། ། དམངས་རིགས་སྐྱེས་སོགས་གཞན་རྣམས་ཀྱིས། ། དགེ་སློང་དགེ་ཚུལ་རྣམས་ལ་ནི། ། བླ་མས་སྦྱིན་བྱ་མི་ཡི་བདག། རླུང་སོགས་རིམ་པས་དམངས་རིགས་མོ། ། རྒྱལ་རིགས་དེ་བཞིན་བྲམ་ཟེ་མོ། ། རྗེ་མོ་གཡུང་མོ་ཉ་བ་མོ། ། གར་མ་དེ་བཞིན་ཚོས་མཁན་མོ། ། ཀོ་ལྤགས་བྱེད་མ་གཏུམ་མོ་ནི། ། ཆོས་ཁམས་མཐར་སྐྱེས་མ་སྟེ་བཅུ། ། རིག་མ་ཆེན་མོར་ཡང་དག་བརྗོད། ། ལོངས་སྤྱོད་གྲོལ་འབྲས་རབ་ཏུ་སྟེར། ། ཞེས་པའོ། ། དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་རིམ་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་དང་དབང་བཅུ་དང་ས་བཅུ་དང་སྟོབས་བཅུ་རྣམས་འདི་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་སྟེ།

Then, having heard and understood all the tantras along with their commentaries, a householder disciple should offer the ten consorts taught for the sake of the Great Lord himself to the guru according to the proper sequence. Here, in the Root Tantra, the Blessed One declared: "The niece and the daughter, the sister and likewise the mother, likewise the mother-in-law and the maternal uncle’s wife, the wife of the paternal uncle and likewise the paternal aunt, and the sister of one’s own mother, as well as one’s own wife of supreme form—Tārā and the others, up to the element of phenomena (dharmadhātu)—these ten consorts born of their own families should be offered at the time of empowerment by the disciple who desires liberation. If these consorts are not offered to the guru in order to protect the family lineage, then for those living in the household, the empowerment of others should not be given. O Lord of Men, for the monks and novices who are empowered in the maṇḍala, the guru should provide others: those born of the śūdra caste and so forth. In order of wind and the rest, there are the śūdra woman, the kṣatriya woman, and likewise the brahmin woman, the vaiśya woman, the caṇḍālī, the fisherwoman, the dancer, and likewise the dyer, the leather-worker, the fierce woman (caṇḍālī), and the one born at the end of the element of phenomena—these ten are correctly called the great consorts. They bestow the fruit of enjoyment and liberation." Thus it is said. By this sequence, the ten perfections, the ten empowerments, the ten grounds, and the ten powers are purified by these.

བདག་པོ་ཉིད་བྱེད་པའི་སླད་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་སློབ་དཔོན་གྱི་གནས་མངོན་པར་འདོད་པས་ཕྱག་རྒྱ་བཅུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ངེས་པའོ། ། དེ་ལྟར་སློབ་མས་བླ་མ་ལ་ཕྱག་རྒྱ་བཅུ་ཕུལ་ཏེ། དེ་ནས་བཀའ་སྩལ་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱའོ། ། ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པ་བདག་གིས་ད་ནི་ཅི་ཞིག་བགྱི། དེ་ནས་སློབ་དཔོན་གྱིས་གསུངས་པ། བཅུའི་ནང་ནས་རང་གི་ཆུང་མ་འདི་བཟུང་ནས་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བདག་ལ་གསོལ་བ་གདབ་པ་བྱོས་ཤིག། དགེ་སློང་དང་དགེ་ཚུལ་རྣམས་ལ་ནི་གཏུམ་མོ་རང་གི་ཆུང་མར་བྱའོ། ། དེ་ནས་བླ་མའི་ངེས་པ་དེ་བཟུང་ནས་གཉིས་ཀྱིས་གསེར་ལ་སོགས་པའི་མེ་ཏོག་རྣམས་ཀྱིས་མཎྜལ་བྱས་ཏེ་དེ་ནས་གསོལ་བ་གདབ་པར་བྱའོ། ། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་པ་ཡིས། ། དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཁྱོད་ལ་འདུད། ། མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བདེ་བ་རྫོགས། ། ཡེ་ཤེས་སྐུ་ཁྱོད་ལ་འདུད་དོ། ། སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་དབྱེར་མེད་པ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་འགྱུར་མེད་གང་། ། དབང་བསྐུར་དེ་ཡིས་བདག་ལ་ནི། ། མགོན་པོ་ད་ནི་བཀའ་དྲིན་མཛོད། ། བུ་དང་ཆུང་མ་ལ་སོགས་བཅས། ། བདག་ནི་དུས་ཀུན་ཁྱོད་ཀྱི་འབངས། ། ཇི་སྲིད་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོའི་མཐར། ། བདག་ལ་སྐྱབས་གཞན་ཡོད་མ་ཡིན། ། ཞེས་པས་གསོལ་བ་བཏབ་པར་གྱུར་པའི་སློབ་མ་ཆུང་མ་དང་བཅས་པ་གཟིགས་ནས་སློབ་དཔོན་གྱིས་སྒྲ་རྡོ་རྗེ་མ་ལ་རྒྱན་ཐམས་ཅད་དཀྲོལ་ཞིང་གཅེར་བུར་བྱས་ནས་འཁྱུད་དུ་གཞུག་པར་བྱའོ། ། ཁྱིམ་པ་རྣམས་ནི་ཆུང་མའི་མ་ལའོ། ། དེ་ནས་ཤར་དུ་སྒྲོལ་མ། ལྷོར་གོས་དཀར་མོ། བྱང་དུ་མཱ་མ་ཀཱི།

In order to act as the master, one who desires the status of an ācārya of the great maṇḍala should bestow the ten mudrās; this is the certainty of the Tathāgatas. Thus, the disciple offers the ten mudrās to the guru and then seeks his command: "O Blessed One, having attained all the perfections, what should I do now?" Then the ācārya says: "From among the ten, take your own wife and make a supplication to me together with her. For monks and novices, the inner heat (caṇḍālī) shall be their own wife." Then, having accepted that command of the guru, the two of them should prepare a maṇḍala with flowers of gold and so forth, and then make the supplication: "O Kālacakra, who has destroyed all obscurations, I bow to you. To you, the wisdom body (jñānakāya) perfected in supreme unchanging bliss, I bow. To the unchanging bodhicitta, the inseparability of emptiness and compassion, O Protector, please now grant me that empowerment. Together with my children, wife, and so forth, I am your servant at all times. Until the heart of awakening is reached, I have no other refuge." Having seen the disciple who has thus supplicated together with his wife, the ācārya should have Śabdavajrā remove all her ornaments, strip her naked, and have her embrace him. For householders, it is the mother of the wife. Then, in the east is Tārā, in the south is Pāṇḍaravāsinī, and in the north is Māmakī.

ནུབ་ཏུ་སྤྱན་མ། མེར་རེག་བྱ་རྡོ་རྗེ་མ། བདེན་བྲལ་དུ་རོ་རྡོ་རྗེ་མ། དབང་ལྡན་དུ་གཟུགས་རྡོ་རྗེ་མ། རླུང་དུ་དྲི་རྡོ་རྗེ་མ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་འཁོར་ལོ་གཅེར་བུ་སྐྲ་གྲོལ་བ་གྲི་གུག་དང་ཐོད་པ་ཅན་རྣམས་དགོད་པར་བྱ་སྟེ་རིག་མ་དགུ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རིམ་པ་བཞིན་དུའོ། ། དེ་ལྟར་སྔར་དབང་བསྐུར་བ་ནི་ཆུ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བདུན་ནོ། ། དེ་ནས་གོང་མའི་དབང་ནི་ཐུན་མོང་བའི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱས་སོ། ། གོང་མའི་ཡང་གོང་མའི་དབང་ནི་ཕྱག་རྒྱ་དབུལ་བའི་དོན་དུ་དམངས་རིགས་ལས་སྐྱེས་པ་སྔར་གསུངས་པ་བཅུ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། བུམ་པ་བརྒྱད་རྣམས་དང་རྒྱལ་བ་དང་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་བུམ་པ་དག་གིས་དགེ་སློང་འཁྲུས་བྱའོ། ། དགེ་ཚུལ་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཕྱག་རྒྱ་དྲུག་གི་བུམ་པ་བཞི་དང་རྒྱལ་བའི་བུམ་པ་དག་གིས་ཁྲུས་བྱའོ། ། ཁྱིམ་ན་གནས་པ་ལ་དགུ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་རང་གི་ཆུང་མ་གཅིག་པུ་དང་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་བུམ་པ་གཅིག་པུས་སྔར་གསུངས་པའི་ཆོ་གས་དབང་བསྐུར་བར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཕྱག་རྒྱ་གཏད་པར་བྱ། ། བུམ་དབང་སྦྱིན་པའི་དོན་དུའོ། ། ཞེས་པ་སྟེ། འདིར་རྒྱན་རྣམས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་ཞུན་མའི་གསེར་དང་མཚུངས་ཤིང་བཅུ་གཉིས་ལོ་ལོན་མཛེས་པའི་བུ་མོ་ལོ་ཉི་ཤུའི་མཐར་ཐུག་ཁྲག་དང་ལྡན་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དག་གིས་ནི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་རང་གི་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུས་འདོད་པ་སྤྱད་ནས། ས་བོན་དང་བཅས་རྡོ་རྗེ་དག་ཀྱང་གོང་མའི་དབང་ལ་སློབ་མ་དག་པར་ཤེས་ནས་ཁ་རུ་འཕང་བ་བྱས་ནས་ནི། ། ཕྱི་ནས་རང་གི་ཕྱག་རྒྱ་སྦྱིན་བྱ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་གང་ལ་འཁྱུད་པའོ།

In the west is Locanā; in the southeast, Sparśavajrā; in the southwest, Rasavajrā; in the northeast, Rūpavajrā; and in the northwest, Gandhavajrā. These yoginīs of the wheel should be arranged naked with loose hair, holding curved knives and skull-cups, in the sequence of the nine consorts. Thus, the previously mentioned empowerments are the seven, beginning with the water empowerment. Then, the higher empowerment is performed with the common action mudrā. The higher-than-higher empowerment is performed with the ten previously mentioned women born of the commoner caste, for the purpose of offering the mudrā. The monk should be bathed with the eight vases and the Victor and Supreme Victor vases. The novice should be bathed with four of those six mudrā vases and the Victor vase. For the householder, from among those nine, he should be empowered according to the previously taught ritual with only his own wife and the single Supreme Victor vase. Then, the mudrā should be entrusted to him for the purpose of bestowing the vase empowerment. In this context, a beautiful girl twelve years of age, adorned with all ornaments and resembling molten gold, up to twenty years of age and possessing blood, should be used. Through the yoga of the deity, the nature of wisdom and method, one should enjoy desire with one's own vajra-jewel. Having understood that the vajras, together with the seed, are for the higher empowerment, and having purified the disciples, one should cast them into the mouth. Afterwards, the master should give his own mudrā to the one whom he embraces.

། ཡང་ན་བུའི་ཆུང་མ་ལ་སློབ་དཔོན་རང་གིས་མངོན་པར་བགྲོད་དེ། དེ་ནས་དབང་གི་དུས་ལ་བབ་པ་ན་སློབ་མ་ལ་སླར་ཡང་རང་གི་ཆུང་མ་གཏད་པར་བྱའོ། ། འདིར་བུམ་པའི་དབང་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ནུ་མ་ལ་ཐབས་ཀྱིས་རེག་པར་བྱེད་དེ། བླ་མ་ལས་སློབ་མ་ཆུང་མར་བྱེད་དོ། ། གསང་བའི་དབང་ལ་སློབ་མས་ཆུང་མའི་ཁར་རྡོ་རྗེ་གཞུག་པར་བྱའོ། ། སློབ་མའི་མིག་བཅིངས་ཏེ་བླ་མས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ན་རཱ་ན་སི་ག་གཞིབ་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་སློབ་དཔོན་གྱི་ཆུང་མ་ཤེས་པས་རང་གི་ཕྱག་རྒྱ་གཏད་པར་བྱའོ། ། ཞེས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བདག་པོ་ཆེན་པོ་ལ་དབང་གི་ཆོ་གའོ། ། གལ་ཏེ་ཕྱག་རྒྱ་བཅུ་ཡོད་ན་དེའི་ཚེ་གང་དང་གང་ལ་འདོད་པ་སྤྱོད་པར་ནུས་པའི་སློབ་མ་ལ་དེ་དང་དེ་གཏད་པར་བྱ་སྟེ། མཚན་མོ་ཕྱེད་ནས་ཆུ་ཚོད་གཉིས་ཀྱི་རྟིང་ལ་ཉི་མ་འཆར་བ་ཇི་སྲིད་བར་རོ། ། དེ་ནས་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གཤེགས་སུ་གསོལ་བར་བྱ་སྟེ། གཤེགས་སུ་གསོལ་ནས་སློབ་མ་ལ་སྡོམ་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཁྱད་པར་དགའ་བའི་མཐར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སྐད་ཅིག་བདག་གིས་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་དང་ཐིག་ལེ་གསུམ་གྱི་མཐར་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་དོན་དམ་པར་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བ་ནི་འཕོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེས་ན་བདེ་བ་ཆེན་པོ་འདི་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྲུང་བར་བྱའོ། ། རྩ་བའི་རྒྱུད་དུ་གང་གསུངས་པ། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་རབ་སྦྱོར་དང་། ། ཡེ་ཤེས་ཕྱག་རྒྱའི་རྗེས་ཆགས་ལའང་། ། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས། ། བརྟུལ་ཞུགས་བརྟན་པོར་བསྲུང་བར་བྱ། ། བྷ་གར་ལིངྒ་རབ་བཞག་ནས། །

Alternatively, the ācārya himself may approach the son’s wife. Then, when the time for the empowerment has arrived, he should return his own wife to the disciple. Here, during the vase empowerment, the method touches the breast of the wisdom consort; the disciple is thus made the wife of the guru. During the secret empowerment, the disciple should insert the vajra into the mouth of the wife. The disciple’s eyes are bound, and the guru should suck the navel of the wisdom consort. Then, the disciple, through the knowledge of the master’s wife, should be given his own mudrā. This is the empowerment ritual for the great lord in all cases. If there are ten mudrās, then whichever one the disciple is capable of enjoying should be given to him, from midnight until two hours after the sun rises. Then, the gaṇacakra should be dismissed, and once dismissed, the vows should be bestowed upon the disciple. Conventionally, that which I have described as the moment of coemergence at the end of special joy, and that which occurs at the end of the three drops, does not exist ultimately; for ultimately, the bliss of yogins is without emission. Therefore, you must protect this great bliss. As it is said in the Root Tantra: “In the union with the action mudrā, And in the passion for the wisdom mudrā, One must firmly protect the bodhicitta of great bliss With steadfast ascetic discipline. Having placed the liṅga in the bhaga...”

བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་སྤྲོ་མི་བྱ། ། ཁམས་གསུམ་པ་ནི་མ་ལུས་ནས། ། སངས་རྒྱས་གཟུགས་སུ་བསྒོམ་པར་བྱ། ། བསྲུང་བ་འདི་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིས། ། སྐྱེ་བ་འདི་ལ་སངས་རྒྱས་ཉིད། ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཚོགས་ནི་ཡང་དག་རྫོགས། ། བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་ལྡན། ། ཕ་རོལ་ཕྱིན་བཅུ་ཐོབ་པ་ཡིས། ། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དུས་གསུམ་འཇུག། འདི་ཡིས་རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས། ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར། ། རང་དང་གཞན་དོན་བསྒྲུབ་པའི་སླད། ། སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་དབྱེར་མེད་པ། ། ཁམས་གསུམ་དབང་ཕྱུག་ཡེ་ཤེས་ནི། ། འདི་ལས་གཞན་པ་ཡོད་མ་ཡིན། ། སྐྱོབ་པ་ཀུན་གྱི་སྡོམ་པ་ནི། ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་སྐྱོང་བདག་གི་བུ། ། དེ་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། ། བྱིན་བརླབས་རྫོགས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་འགྱུར། ། ཅི་སྟེ་ཆགས་པས་ཟིལ་མནན་བདག། གཙོ་བོའི་མདུན་དུ་བླངས་ནས་ནི། ། སྡོམ་པ་སྐྱོང་བར་མི་བྱེད་ན། ། དེ་ཚེ་ངུ་འབོད་དུ་འགྲོ་འགྱུར། ། དམན་པའི་སེམས་ལས་སྐྱེ་གནས་སུ། ། གང་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་གྱུར་བ། ། དེ་ཚེ་ཕྱག་རྒྱར་ཤེས་ནས་ནི། ། པདྨའི་ཕྱི་རོལ་རང་ལྕེས་བླང་། ། ཞེས་པ་སྟེ། སློབ་དཔོན་གྱིས་སློབ་མ་ལ་སྡོམ་པ་བྱིན་ནས་སློབ་མས་ཀྱང་བླ་མ་ལ་ཡོན་ཕུལ་ཏེ་སླར་ཡང་མཎྜལ་བྱས་ནས་གསོལ་བ་གདབ་པར་བྱའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ལ་དབང་བསྐུར་བའི་བར་དུ་བྱེད་པ་བཀའ་དྲིན་མཛད་དུ་གསོལ། དེ་ནས་བླ་མས་སློབ་མ་བོས་ཏེ་བུ་ཁྱོད་ཉོན་ཅིག།

One should not emit the bodhicitta. Having visualized the entirety of the three realms without exception as the form of the Buddha, by this very protection alone, in this very life, one attains buddhahood. The accumulation of discipline is perfectly complete; one is endowed with merit and wisdom. By attaining the ten perfections, one enters the state of a perfect buddha throughout the three times. By this, all the perfect buddhas turn the wheel of Dharma. For the sake of accomplishing the welfare of oneself and others, the inseparable unity of emptiness and compassion—the wisdom that is the sovereign of the three realms—exists as nothing other than this. If you, my son, protect this vow which is the commitment of all the Protectors, then you will be blessed by all the buddhas and attain perfect awakening. However, if I, overcome by passion, take [the substance] in the presence of the Lord and do not maintain the vow, then I shall go to the Raurava hell. When the bodhicitta arises from the inferior mind in the place of birth, at that time, having recognized it as the mudrā, one should take it with one's own tongue from the outside of the lotus. Thus, after the master has bestowed the vow upon the disciple, the disciple should also offer a gift to the guru, perform a maṇḍala offering once more, and make this request: "Blessed One, please grant me the grace of performing the empowerment until its conclusion." Then the guru calls the disciple and says: "Listen, my son!"

ཀུན་རྫོབ་ཇི་ལྟ་བུ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་བདེ་བ་དགའ་བ་བཅུ་དྲུག་གི་མཚན་ཉིད་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོག་གི་དང་པོའི་སངས་རྒྱས་ལས་འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེས་འདོད་པ་བསྐྱོད་པར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱུང་བ། འདོད་པ་སྐྱོད་པར་བྱེད་པ་འགྲོ་བའི་རང་གི་ཡིད་ལའོ་གང་བདག་ནི་གང་ཉིད་དུ་འགྱུར། ། གང་ལ་ཡན་ལག་མཆོག་ལས་འབར་བའི་རི་བོང་འཛིན་པ་ཁུ་བར་བྱས་ནས་ཐིག་ལེ་འཛག། ཨོ་ཊས་བཀུག་པ་མཆོག་གི་བདེ་བ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟེར་ཐིག་ལེ་གྲོལ་བ་དག་ནི་གསུམ་གྱི་མཐར། ། བལྟ་དང་རེག་དང་འགྲོགས་ལ་འཛག་པའི་བདེ་བ་འདི་དག་དགའ་བའི་དབྱེ་བ་ལ་སོགས་དག་གིས་སོ། ། འདོད་པ་དགའ་བར་བྱེད་པ་མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་དང་པོ་དག་ཀྱང་མིག་གིས་བལྟ་བ་དག་ལའོ། ། ཕྱི་ནས་གང་བ་རབ་ཏུ་འགྲོགས་པ་ལ་སྟེ་སླར་ཡང་མཆོག་གི་དགའ་བ་ཉིད་དོ་རང་ལུས་ལ། ། འབར་བ་ཐིག་ལེ་འཛག་པ་དང་ནི་དགའ་བ་ཡང་སྟེ་ཁྱད་པར་དགའ་བ་རྡོ་རྗེས་པདྨ་ལ། ། ཨོ་ཊ་ཐིག་ལེ་གསུམ་གྱི་མཐའ་རུ་འགྱུར་བ་ལ་གནས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་རྡོ་རྗེ་བྱེད། ། འདོད་དང་དགའ་བ་དག་ནི་འདར་དང་འགྱུར་མེད་ཀྱང་སྟེ་བཞི་པོ་ཡིས་ནི་སྦྱིན་པ་དེ་གཅིག་སྟེ། ། གང་བ་དང་ནི་ནུས་དང་སྐྱེ་བ་དག་དང་མཆོག་གི་དགའ་བ་དེ་ལྟར་གཉིས་པར་ངེས་པར་འགྱུར། ། འབར་བ་དང་ནི་ཐིག་ལེ་བརྒྱལ་བ་དག་དང་སླར་ཡང་ཁྱད་པར་དགའ་བ་དེ་ལྟར་གསུམ་པའོ། ། ཨོ་ཊ་དང་ནི་ནཱ་ད་དག་དང་གཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དེ་ལྟར་བཞི་པར་འགྱུར། །

Regarding the conventional nature of the sixteen joys that are the common experience of all sentient beings, the characteristics of these are set forth by more than twenty-one verses beginning with the ahaṃkāra (pride) and so forth, extracted from the Paramādibuddha by Mañjuvajra in the passage beginning with "The arousal of desire." The arousal of desire occurs in the minds of beings; what is the self that becomes [the object]? From the supreme limb, the blazing moon is made into fluid and the drop descends. Drawn up by oṭṭa, the supreme bliss is bestowed by its very nature; the liberated drops are at the end of the three. These joys of descent through looking, touching, and embracing are categorized by the divisions of joy and so forth. For humans, the first joy is the arousal of desire through the eyes looking [at the object]. Subsequently, through the intense embrace, there is the supreme joy within one's own body. The blazing and the descent of the drop are joy, while the particular joy (viramānanda) is when the vajra [meets] the lotus. Oṭṭa and the drops are at the end of the three; the innate joy (sahajānanda) acts as the vajra. Desire and joy are trembling and the immutable; these four constitute the first gift. Fullness, power, and birth—thus the supreme joy is determined as the second. Blazing, the drop, and fainting—thus the particular joy is the third. Oṭṭa, the nāda, sleep, and the innate joy—thus it becomes the fourth.

འདིར་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིད་ལ་འདོད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་དང་པོ་དགའ་བའོ། ། དེ་ནས་གང་བའི་གནས་སྐབས་ནི་ཤེས་རབ་ལ་འཁྱུད་པ་ལ་སོགས་པས་དཔྲལ་བར་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྫོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ་གཉིས་པ་མཆོག་དགའོ། ། དེ་ནས་གང་བ་ཡན་ལག་མཆོག་ལས་འཁྲིག་པ་ལ་འབར་བའི་གནས་སྐབས་ནི་རི་བོང་འཛིན་པ་ཁུ་བར་བྱས་ནས་ཐིག་ལེ་འཛག་པ་སྟེ་གསུམ་པ་ཁྱད་པར་དགའ་བར་བྱེད་དོ། ། དེ་ནས་ཨོ་ཊའི་གནས་སྐབས་ནི་ཐིག་ལེ་འཕོ་བའི་དུས་སུ་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་རྣམས་ཀྱི་མཐར་ཐིག་ལེ་བཞི་པ་འབྱུང་བའི་དུས་ན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་བྱེད་དོ། ། དེ་ལྟར་ཚེས་གཅིག་ལ་སོགས་པ་ཆ་ལྔ་ལྔ་པོ་ནམ་མཁའ་དང་རླུང་དང་མེ་དང་ཆུ་དང་སའི་རང་བཞིན་དགའ་བ་དང་བཟང་པོ་དང་རྒྱལ་བ་དང་སྟོང་པ་དང་རྫོགས་པའི་མིང་ཅན། ཨ་ཨི་རྀ་ཨུ་ལི་ཀ། ཨ་ཨེ་ཨར་ཨོ་ཨལ་ཙ། ཧ་ཡ་ར་ཝ་ལ་ཊ་ཞེས་པའི་དབྱངས་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། དེ་ལྟར་ལྔ་པ་ནི་དགའ་བ་རྫོགས་པའོ། ། བཅུ་པ་ནི་མཆོག་དགའ་རྫོགས་པའོ། ། ཉ་ནི་ཁྱད་པར་དགའ་བ་རྫོགས་པའོ། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་ཞེས་པ་ནི་ཆ་བཅུ་དྲུག་པ་སྟེ། ཁམས་ཐམས་ཅད་སྡུད་པ་དང་འདུ་བ་དང་འདུས་པ་དང་སྡོམ་པའོ། ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཆགས་པ་ནི་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཏེ་ཆགས་བྲལ་ནི་ནག་པོའི་ཕྱོགས་སོ། ། ཇི་ལྟར་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པར། ཆགས་བྲལ་དང་པོ་ཆགས་པ་ཆེ། ། ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་འབར་བའི་འོད། ། རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་ཀྲུང་རྫོགས་སངས་རྒྱས། ། སངས་རྒྱས་བརྗོད་པའི་ཆོས་འཛིན་པ། ། ཞེས་པ་དང་།

Here, that which generates desire in the minds of all beings is the first, joy (ānanda). Then, the stage of "filling" is the second, supreme joy (paramānanda), because the bodhicitta is perfected at the forehead through the embrace of insight and so forth, thereby becoming full. Then, from the supreme limb of the full state, during the stage of "blazing" in sexual union, the moon is made into fluid and the drop (bindu) descends; this produces the third, special joy (viramānanda). Then, the stage of "Oḍḍiyāna" is the time when the fourth drop arises at the conclusion of the drops of body, speech, and mind at the time of the emission of the drop; at that time, it produces the innate joy (sahajānanda). Thus, the five parts beginning with the first lunar day—having the natures of space, wind, fire, water, and earth, and bearing the names joy, excellence, victory, emptiness, and perfection—are characterized by these vowels: a, i, ṛ, u, li, ka; a, e, ar, o, al, ca; ha, ya, ra, va, la, ṭa. In this way, the fifth is the perfection of joy, the tenth is the perfection of supreme joy, and the full moon (pūrṇimā) is the perfection of special joy. The so-called "innate joy" is the sixteenth part, the gathering, meeting, assembly, and union of all the elements. Thus, the passion of the bodhicitta is the white fortnight, while the absence of passion is the black fortnight. As it is said in the Mañjuśrī-nāma-saṃgīti: "Free from passion, yet the first great passion, Blazing light of manifold colors, The Buddha in the vajra posture, The holder of the dharma spoken by the Buddhas."

དེ་བཞིན་དུ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་མེད། ། བཅུ་དྲུག་ཕྱེད་ཕྱེད་ཐིག་ལེ་འཆང་། ། ཆ་མེད་ཆ་ལས་འདས་པ་པོ། ། བསམ་གཏན་བཞི་པའི་རྩེ་མོ་འཆང་། ། ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ངེས་པའོ། ། དོན་དམ་པར་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ལེའུ་ལྔ་པར་རྒྱ་ཆེར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་རྒྱས་པར་མ་བྱས་སོ། ། ད་ནི་འདོད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དགའ་བ་བཅུ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བཞི་གསུངས་ཏེ། འདིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སད་པ་དང་རྨི་ལམ་དང་ཤིན་ཏུ་གཉིད་ལོག་པ་དང་བཞི་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བས་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱང་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་བཅུ་དྲུག་གོ། ། དེ་ལ་འདོད་པ་ཞེས་པ་སྐུའི་དགའ་པའོ། ། དགའ་བ་ཞེས་པ་གསུང་གི་དགའ་བའོ། ། འདར་བ་ཞེས་པ་ཐུགས་ཀྱི་དགའ་བའོ། ། འགྱུར་མེད་ཅེས་པའི་མིང་གིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དགའ་བའོ། ། དེ་ལྟར་བཞིའི་དགའ་བ་སྟེ་གཅིག་པའི་སྦྱོར་བའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གང་བ་ཞེས་པ་སྐུའི་མཆོག་དགའོ། ། འདིར་མཆོག་གི་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པོ་རྣམས་མཐའ་མ་ལ་སོགས་པས་གསུང་དང་ཐུགས་དང་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་རྣམས་ཏེ་སྡེབ་སྦྱོར་གྱི་དབང་གིས་སོ། ། དེ་ཕྱིར་མཆོག་གི་དགའ་བ་ཞེས་པ་གསུང་གི་མཆོག་དགའོ། ། སྐྱེ་བ་ཞེས་པ་ཐུགས་ཀྱི་མཆོག་དགའོ། ། ནུས་པ་ཞེས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཆོག་དགའོ་ཞེས་པ་གཉིས་པའི་སྦྱོར་བའོ། ། འབར་བ་ཞེས་པ་སྐུའི་ཁྱད་པར་དགའ་བའོ། ། ཁྱད་པར་དགའ་བ་ཞེས་པ་གསུང་གི་ཁྱད་པར་དགའ་བའོ། ། རྒྱལ་བ་ཞེས་པ་ཐུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དགའ་བའོ། །

Likewise: "Formless in all forms, Holding the drop of half of sixteen, Partless and transcending parts, Holding the pinnacle of the fourth concentration." This is the certainty of the Blessed One. Ultimately, the wisdom of Mahāmudrā should be understood extensively in the fifth chapter; it is not elaborated upon here. Now, regarding the phrase "desire" and so forth, the four applications of the sixteen joys are taught. Here, for all sentient beings, through the divisions of the states of waking, dreaming, deep sleep, and the fourth, there are the applications of body, speech, mind, and wisdom; these also consist of sixteen through the divisions of joy and so forth. In that regard, "desire" is the joy of the body. "Joy" is the joy of speech. "Trembling" is the joy of the mind. By the name "unchanging," it is the joy of wisdom. Thus, these are the four joys, which constitute the first application. Similarly, "fullness" is the supreme joy of the body. Here, the three [joy types] beginning with supreme joy are [assigned to] speech, mind, and the vajra of wisdom, respectively, due to the requirements of the poetic meter. Therefore, "supreme joy" is the supreme joy of speech. "Birth" is the supreme joy of the mind. "Power" is the supreme joy of wisdom; this is the second application. "Burning" is the special joy of the body. "Special joy" is the special joy of speech. "Victorious" is the special joy of the mind.

ཐིག་ལེ་ཞེས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དགའ་བའོ་ཞེས་པ་གསུམ་པའི་སྦྱོར་བའོ། ། དེ་བཞིན་ཨོ་ཊ་ཞེས་པ་སྐུའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བའོ། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་ཞེས་པ་གསུང་གི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བའོ། ། གཉིད་ཅེས་པ་ཐུགས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བའོ། ། ནཱ་ད་ཞེས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བའོ། ། དེ་ལྟར་སྤྲུལ་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་ཆོས་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བས་སྐུ་རྣམ་པ་བཞི་དང་གསུང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཐུགས་རྣམ་པ་བཞི་དང་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་བཞིའོ། ། དེ་ལྟར་དགའ་བ་བཅུ་དྲུག་གི་དབྱེ་བ་རྣམས་རྒྱ་ཆེར་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། ། དགའ་བ་བཅུ་དྲུག་གི་མཐའ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་པ་ངེས་པའོ། ། འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དབང་རྣམ་པ་གསུམ་མདོར་བསྟན་ནས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དབང་བཅུ་གཅིག་པ་གསུངས་པ་སླར་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་དུ་མ་བརྟགས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་མོའོ། ། དེའི་ཡེ་ཤེས་ནི་དེ་བསྒོམས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་སྟེ་དབང་བཅུ་གཅིག་པའོ། ། མཁའ་འགྲོ་མ་རྡོ་རྗེ་གུར་དུ་ཡང་དབང་བཅུ་གཅིག་ཉིད་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར། ཆུ་ཡི་དབང་གིས་དང་པོ་སྟེ། ། ཅོད་པན་དབང་བསྐུར་གཉིས་པའོ། ། གསུམ་པ་དར་དཔྱངས་དབང་གིས་ཏེ། ། རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུས་བཞི་པའོ། ། ལྔ་པ་རང་གི་བདག་པོ་ཉིད། ། མིང་གི་དབང་ནི་དྲུག་པ་སྟེ། ། སངས་རྒྱས་རྗེས་གནང་བདུན་པར་འདོད། །

The term bindu refers to the joy of wisdom; this is the application of the third [joy]. Likewise, oṭa refers to the coemergent joy of the body. "Coemergent joy" refers to the coemergent joy of speech. "Sleep" refers to the coemergent joy of the mind. Nāda refers to the coemergent joy of wisdom. Thus, through the divisions of the emanation, enjoyment, dharma, and essential bodies, there are four bodies and four speeches; likewise, there are four minds and four wisdoms. In this way, the sixteen divisions of joy should be examined extensively in the glorious tantra. It is certain that the coemergent is at the end of the sixteen joys. Having briefly shown the three types of empowerments that accomplish mundane accomplishments, the eleventh empowerment—the uncommon [empowerment] for supramundane accomplishment—is taught with the words "again" and so forth. "Great insight" refers to the Mahāmudrā, which is not conceptualized by any discursive thought, as will be explained. Her wisdom is the unchanging great bliss born from meditating upon that; this is the eleventh empowerment. In the Ḍākinīvajrapañjara as well, the eleven empowerments themselves are taught as follows: "The water empowerment is the first; The crown empowerment is the second; The third is by the silk ribbon empowerment; The vajra and bell are the fourth; The fifth is the lordship of oneself; The name empowerment is the sixth; The Buddha's permission is held to be the seventh."

བུམ་པས་དབང་བསྐུར་བརྒྱད་པ་ཡིན། ། དགུ་པ་གསང་བའི་དབང་གིས་ཏེ། ། ཤེས་རབ་དབང་བསྐུར་བཅུ་པའོ། ། དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེའི་རབ་སྦྱོར་གྱིས། ། རྡོ་རྗེའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀུན་སྦྱིན་ཞིང་། ། རང་ཉིད་སྟོན་པས་ལུང་སྟོན་པ། ། འདི་ནི་དབང་བསྐུར་ཆོ་ག་ཡིན། ། སློབ་དཔོན་སྨད་པར་མི་བྱ་ཞིང་། ། བདེ་གཤེགས་བཀའ་ལས་འདའ་མི་བྱ། ། ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེའི་རབ་སྦྱོར་གྱིས་ཞེས་པས་གཙོ་བོར་དབང་བཅུ་གཅིག་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསལ་པོར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དབང་བཞི་པའམ་བཅུ་གཅིག་པ་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་བཅས་པ་ནི་གྲངས་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་དང་མི་འགྱུར་བ་དང་འཛག་པ་དང་མི་འཛག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་རྣམས་སོ། ལུས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གོ་སླའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་དང་དར་མ་དང་རྒན་པོ་དང་སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོའི་མིང་རྣམས་སོ། ། ཤེས་རབ་ཅེས་པ་ལོ་བཅུ་གཉིས་མ་ནས་བརྩམས་ནས་ལོ་ཉི་ཤུ་མའི་བར་དུ་སྟེ། དབང་བསྐུར་བ་ན་རང་གི་སེམས་དགའ་བའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་མ་དེའི་ནུ་མར་ཡན་ལག་ནི། རེག་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་འཕོ་ཞེས་པ་གཙུག་ཏོར་གྱི་པདྨ་འདབ་མ་བཞི་པ་ལས་ཁུ་བ་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན་དཔྲལ་བའི་པདྨ་འདབ་མ་བཅུ་དྲུག་གི་བར་འོངས་པས་སྐུའི་དགའ་བ་དང་གསུང་གི་དགའ་བ་དང་ཐུགས་ཀྱི་དགའ་བ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དགའ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱིས་པ་སྟེ།

The vase empowerment is the eighth; the secret empowerment is the ninth; the wisdom empowerment is the tenth. Through the supreme application of that very vajra, the vajra conduct is fully bestowed, and the Teacher himself grants the prophecy; this is the ritual of empowerment. One should not disparage the ācārya, nor should one transgress the commands of the Sugata. Thus, because the Blessed One clearly taught the eleventh empowerment through the phrase "through the supreme application of that very vajra," the learned should understand the fourth empowerment and the eleventh as being distinct. These four, beginning with the vase, along with their subsequent [empowerments], are respectively named the mutable, the immutable, the leaking, and the non-leaking. The terms "body" and so forth are easy to understand. Likewise, they are named the child, the youth, the elder, and the Lord of Beings. "Wisdom" refers to a girl from twelve to twenty years of age. At the time of empowerment, when the limbs touch the breasts of that fortunate woman who delights one's own mind, the bodhicitta is said to "transfer." As the stream of nectar flows from the four-petaled lotus of the uṣṇīṣa to the sixteen-petaled lotus of the forehead, one experiences the bliss that is the nature of the joy of body, the joy of speech, the joy of mind, and the joy of wisdom. This is the "child."

རྣལ་འབྱོར་པའི་འོ་མ་འཛིན་པས་དབང་བསྐུར་བ་ནི་དབང་དང་པོ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱིས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། དེ་ནས་དེའི་གསང་བར་ཅུང་ཟད་རྡོ་རྗེ་གསོར་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་འཕོ་བ་ཞེས་པ་མགྲིན་པའི་པདྨ་འདབ་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པ་ལས་སྙིང་གའི་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་པའི་ལྟེ་བར་སྐུའི་མཆོག་དགའ་དང་གསུང་གི་མཆོག་དགའ་དང་ཐུགས་ཀྱི་མཆོག་དགའ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཆོག་དགའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒན་པོ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནམ་མཁའ་ལས་བྱུང་བའི་གཟུགས་ཏེ་དེའི་རྗེས་ཆགས་ཕྱི་རོལ་རང་གི་ཉམས་སུ་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་སྐྱེས་པ་གཡོ་མེད་ཅེས་པ་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གཡོ་བ་ལས་འཛག་པ་འགོག་པ། སྐུའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་གསུང་གི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་ཐུགས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བའི་བདག་ཉིད་ཟླ་བ་བདུད་རྩི་མི་འཕོ་བའི་བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དབང་བསྐུར་བཞི་པ་སྟེ། བཞི་པ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པའི་གསུང་གིས་བརྗོད་པའོ། ། འདི་ནི་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྷག་པར་རྟོགས་པ་སྟེ་གྲུབ་པའི་རོས་ཟངས་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་རྣམས་གསེར་གྱི་ངོ་བོ་བཞིན་དུ་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལྔ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་དང་ལྷ་མོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་དགུའི་ངོ་བོས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོའོ། །

The empowerment conferred by the yogin’s milk-holder is called "the child" because it is the very attainment of the first empowerment. Then, by slightly brandishing the vajra at her secret place, the bodhicitta is said to "move" from the thirty-two-petaled lotus of the throat to the center of the eight-petaled lotus of the heart. That which experiences bliss through the nature of the supreme joy of body, the supreme joy of speech, the supreme joy of mind, and the supreme joy of wisdom is the "elder," which is the empowerment of the wisdom-gnosis. The "Great Seal" (mahāmudrā) is the form arisen from space. From the meditation on the passion for that [form] as an external experience, the "immovable" arises; this means the cessation of the emission that would otherwise move outward from the vajra-jewel. That which is the nature of the coemergent joy of body, the coemergent joy of speech, the coemergent joy of mind, and the coemergent joy of wisdom—the bliss of the non-emission of the lunar nectar—is called "Great Insight," the fourth empowerment. This fourth is also described by the words, "That is also like that." This is the realization of the supramundane wisdom free from obscurations. Just as copper and other elements are transformed into the essence of gold by the taste of an alchemical elixir, the five aggregates and five elements, which are possessed of obscurations, are perfected as the nature of the five Tathāgatas, the five goddesses, and so forth; therefore, it is the "Lord of Beings."

སྐྱོབ་པ་ཉིད་གཟིགས་པའི་ལམ་གསུང་བ། དེ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་སྐྱོབ་པ་སྟེ་སྐྱོབ་པ་ནི་སྐྱོབ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། ། གསུང་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པའི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ། དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་གསུངས་པ། ལུས་ནི་དང་ཞིང་རྡུལ་ཕྲན་ཉམས་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་མཚན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་རྫོགས་འགྱུར། ། སྣ་ཚོགས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་ཉིད་ནི་དང་ཞིང་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་བྲལ་བ་རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་སྣང་། ། སྐད་ནི་ཀུན་ནས་ཆད་པ་མེད་ཅིང་དུ་མའི་སྐད་གཞན་དག་གིས་གཞན་གྱི་སྙིང་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། ། སེམས་ནི་དམ་པའི་བདེ་བས་གང་ཞིང་མི་གཡོ་ཐམས་ཅད་དུས་སུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པས་འཁྱུད་པའོ། ། ཞེས་པའོ། ། འདི་ཉིད་ནི་གཉིས་མེད་མི་འགྱུར་བ་དེ་ཁུ་བ་སྟེང་དུ་གསང་བ་དང་ལྟེ་བ་དང་མགྲིན་པར་བགྲོད་པས་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་མིང་བཞི་ཐོབ་པའོ། ། དཔྲལ་བར་སོན་པ་ནི་སྔར་བརྗོད་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་རྣམ་པ་བཞི་ཞེས་བྱའོ། ། གཙུག་ཏོར་དུ་སོན་པ་ནི་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་པའི་མིང་ངོ་ཞེས་པ་སེམས་དཔའ་དྲུག་རྣམས་སོ། ། ད་ནི། འདི་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཡན་ལག་དྲུག་གི་རྣལ་འབྱོར་མདོར་བསྟན་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར། རབ་གསལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི། ། ཞེས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། སྣ་ཚོགས་གཟུགས་བརྙན་འོད་གསལ་བ། །

The Protector speaks the path of his own vision. In that regard, he is the "Protector" because he applies [beings] to that [path]; the Protectors are the Tathāgatas and so forth. "Speaking" refers to the presentation of the body and so forth, which possess the yoga of supreme unchanging wisdom. As it is stated in the Śrī Kālacakra: "The body becomes pure, free of atoms, and equal to space, perfectly complete with the [major] marks and so forth. The threefold world itself appears pure, free from obscurations, like a dream. Speech is entirely uninterrupted, entering the hearts of others through various other languages. The mind is filled with supreme bliss, immovable, and at all times embraced by the coemergent." This very [state] is the non-dual unchanging [wisdom]. By the movement of the seminal essence (bindu) upward through the secret, navel, and throat, it sequentially attains the four names, Vajrasattva and so forth. Upon reaching the forehead, it is called the four yogas of purification and so forth, as previously described. Upon reaching the uṣṇīṣa, it is the name "Kālacakra"; these are the six beings. Now, with the words "By this very [means] one should accomplish..." and so forth, the uncommon cause of supramundane accomplishment—the yoga of the six branches—is taught in brief. Thus, beginning from "The most brilliant, inconceivable..." up to "...the various forms, the clear light."

ཞེས་པའི་མཐར་ཐུག་པས་ཡན་ལག་དྲུག་གི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཡན་ལག་དང་པོ་སོ་སོར་སྡུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་མདོར་བསྟན་ཏོ། ། བཀབ་དང་མ་(བཀ་བ་,བཀབ་)ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་བསམ་གཏན་གྱི་ཡན་ལག་གོ། ། གཟུགས་བརྙན་མཐོང་ན་དེ་ནས་ནི། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་སྲོག་རྩོལ་གྱི་ཡན་ལག་གོ། ། སྲོག་ནི་ཐིག་ལེར་གཞུག་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་འདིས་འཛིན་པའི་ཡན་ལག་ཀྱང་མདོར་བསྟན་ཏོ། ། རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་གཉིས་ཀྱི་མདོར་བསྟན་པ་ཡང་དེའི་དོན་མདོར་བསྟན་པའི་ནུས་པ་ལས་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་བརྟག་པར་བྱའོ། ། ཡན་ལག་དྲུག་གི་རྣལ་འབྱོར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདུས་པ་ཕྱི་མར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང་རབ་ཏུ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་བཞིན་ཏེ། མི་སྣང་ལ་སོགས་དངོས་གྲུབ་རྣམས། ། ཐུན་མོང་པ་ཞེས་གྲགས་པ་སྟེ། ། སངས་རྒྱས་ཉིད་སྒྲུབ་སངས་རྒྱས་ཀྱི། ། དངོས་གྲུབ་མཆོག་ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན། ། ཐབས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དག། བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེས་གསུངས་པ་སྟེ། ། རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་རྟག་ཏུ་བསྔགས། ། བསྙེན་པའི་ཆོ་ག་དང་པོ་སྟེ། ། ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ངེས་པར་གསུམ་པ་སྟེ། ། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་བཞི་པའོ། ། ཐུན་མོང་མཆོག་གི་དབྱེ་བ་ཡིས། ། བསྙེན་པའང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར། ། རྡོ་རྗེ་བཞི་ཡིས་ཐུན་མོང་བ། ། ཡན་ལག་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག། དང་པོ་སྟོང་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སྟེ། ། གཉིས་པས་ས་བོན་བསྡུ་བ་ཡིན། །

Thus, the first branch of the six-branch yoga, known as withdrawal (pratyāhāra), is briefly presented by the concluding [verse]. The branch of concentration (dhyāna) is presented by the verse beginning with "Covered and not [covered]..." The branch of breath control (prāṇāyāma) is presented by the verse beginning with "When the reflected image is seen, then..." The branch of retention (dhāraṇā) is also briefly presented by the statement, "The vital breath should be made to enter the drop." The brief presentation of the two branches beginning with recollection (anusmṛti) should be understood as appropriate from the power of that brief presentation of the meaning. Furthermore, the six-branch yoga was taught by the Blessed One in the Explanatory Tantra of the Guhyasamāja through brief presentations, detailed explanations, and extensive explanations, as the very means for accomplishing the supreme siddhi characterized by perfectly complete awakening. As it is said: "The siddhis such as invisibility and so forth are known as the common ones. The accomplishment of buddhahood itself is taught as the supreme siddhi of the buddhas. The four types of methods were taught by Bodhivajra; they are always praised by yogins in all the Yoga Tantras. The first is the ritual of approach (sevā); the third is definitely the near-accomplishment (upasevā); the fourth is the great accomplishment (mahāsādhana). Through the division into common and supreme, the approach also becomes twofold. The common is by means of the four vajras; the supreme is by means of the six branches. The first is the awakening of emptiness; the second is the gathering of the seed-syllable."

གསུམ་པ་གཟུགས་བརྙན་རྫོགས་པ་སྟེ། ། བཞི་པ་ཡི་གེ་དགོད་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་བཞི་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱིས། ། ཐུན་མོང་སྒྲུབ་ལ་བསྙེན་པ་སྟེ། ། ཡེ་ཤེས་བདུད་རྩི་ཁོ་ན་ཡིས། ། བསྙེན་པ་ཀུན་ནས་རྟག་ཏུ་བྱ། ། ཡན་ལག་དྲུག་གི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས། ། བསྙེན་པ་བྱས་ནས་མཆོག་སྒྲུབ་སྟེ། ། གཞན་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་དངོས་གྲུབ་མཆོག། འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཉིད། ། སོ་སོར་སྡུད་དང་བསམ་གཏན་དང་། ། སྲོག་རྩོལ་དེ་བཞིན་འཛིན་པ་དང་། ། རྗེས་སུ་དྲན་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན། ། རྣལ་འབྱོར་ཡན་ལག་དྲུག་ཏུ་བརྗོད། ། དབང་པོ་བཅུ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནི། ། རང་ལ་འཇུག་གནས་ཐམས་ཅད་ལས། ། འདོད་པ་ཕྱི་ཕྱིར་སྡུད་པ་ནི། ། སོ་སོར་སྡུད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། འདོད་པ་ལྔ་རྣམས་སྡུད་པ་ཡིས། ། སངས་རྒྱས་ལྔ་དང་རབ་སྦྱོར་བས། ། རྟོག་པ་བསམ་གཏན་ཞེས་བརྗོད་དེ། ། བསམ་གཏན་རྣམ་པ་ལྔ་རུ་འགྱུར། ། རྟོག་པ་དང་ནི་དཔྱོད་པ་དང་། ། དགའ་དང་དེ་བཞིན་བདེ་བ་ཉིད། ། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དང་ལྔ། ། དེ་རྣམས་བསམ་གཏན་སྡུད་པའོ། ། གསང་བའི་རྒྱུད་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ། ། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོངས་གྲགས་པའི། ། གསང་བ་གསུམ་འབྱུང་རྟོག་པ་སྟེ། ། དེ་ལ་རབ་སྦྱོར་དཔྱོད་པའོ། ། དགའ་བ་རབ་གསལ་གསུམ་པ་སྟེ། ། བདེ་བ་བསྡུས་པ་བཞི་པའོ། ། ཤེས་དང་ཤེས་བྱ་འབྱུང་ཟད་པའི། ། རང་སེམས་ལྔ་པར་ཤེས་པར་བྱ། ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་ཞི། ། འདོད་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་གནས། ། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་རང་བཞིན་དབུགས། ། འབྱུང་བ་ལྔ་ཡི་རང་བཞིན་ཅན། ། གོང་བུའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཕྱུང་ནས་ནི། ། སྣ་ཡི་རྩེ་མོར་བརྟག་པར་བྱ། །

Third is the form, the completion of the reflection; the fourth is the arrangement of the syllables. Through these four vajras, one performs the approach for common accomplishments. One should always perform the approach solely through the nectar of primordial wisdom. Having performed the approach through the yoga of the six branches, one accomplishes the supreme. Otherwise, the supreme accomplishment to be achieved will certainly not arise. Withdrawal, meditative concentration, breath control, as well as retention, recollection, and absorption—these are described as the six branches of yoga. From all the ten sense faculties, withdrawing the desires that engage with their respective objects is called withdrawal. By withdrawing the five desires and perfectly uniting them with the five buddhas, conceptualization is called meditative concentration; thus, meditative concentration becomes fivefold. Conceptualization, discernment, joy, bliss, and one-pointedness of mind—these five are the withdrawal of meditative concentration. In all the secret tantras, the conceptualization of the arising of the three secrets, which is widely renowned in various forms, is discernment. The third is the clarity of joy; the fourth is the gathering of bliss. One should know the fifth to be one's own mind, in which the arising and ceasing of the knower and the known have ceased. The nature of all buddhas is peace; all desires are perfectly established therein. The breath, which is the nature of the five primordial wisdoms and the nature of the five elements, should be drawn out in the form of a sphere and visualized at the tip of the nose.

རིན་ཆེན་ཆེན་པོ་ཁ་དོག་ལྔ། ། སྲོག་གི་རྩོལ་བ་ཞེས་པར་དྲན། ། རང་སྔགས་སྙིང་གར་བསམས་ནས་ནི། ། སྲོག་ནི་ཐིག་ལེར་སོན་པ་དགོད། ། འགགས་པ་རིན་ཆེན་དབང་པོར་བཅས། ། གཟུང་བར་བྱའོ་འཛིན་པར་བརྗོད། ། འགོག་པ་རྡོ་རྗེར་བགྲོད་སེམས་ལ། ། མཚན་མ་(ཉར་,ཉེར་)འཛིན་འབྱུང་འགྱུར་ཏེ། ། མཚན་མ་དེ་ནི་རྣམ་པ་ལྔར། ། བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེས་བཤད་པ་ཡིན། ། དང་པོ་སྨིག་རྒྱུའི་རྣམ་པ་སྟེ། ། གཉིས་པ་དུ་བའི་རྣམ་པ་ཡིན། ། གསུམ་པ་མཁའ་སྣང་རྣམ་པ་སྟེ། ། བཞི་པ་སྒྲོན་མ་འབར་བའོ། ། ལྔ་པ་རྟག་ཏུ་སྣང་བ་ནི། ། སྤྲིན་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ། ། བརྟན་དེ་རྡོ་རྗེའི་ལམ་ནས་ནི། ། ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་སྤྲོ་བར་བྱ། ། གང་ཞིག་བསྒོམ་བྱ་རྗེས་དྲན་པས། ། དེ་ཡི་རྣམ་པར་ཡང་དག་སྤྲོ། ། རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་ཤེས་བྱ། ། རབ་གསལ་དེ་ལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ། ཤེས་རབ་ཐབས་ནི་སྙོམས་འཇུག་པས། ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མདོར་བསྡུས་པ། ། བྱས་ཏེ་གོང་བུའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། དབུས་སུ་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་བསྒོམ་བྱ། ། སྐད་ཅིག་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པ་ནི། ། ཏིང་འཛིན་ཞེས་པའི་མིང་ཅན་ནོ། ། སོ་སོར་བསྡུས་པ་སྙོམས་འཇུག་པས། ། སྔགས་རྣམས་ཀུན་གྱིས་བྱིན་གྱིས་རློབ། ། བསམ་གཏན་ཡེ་ཤེས་སྙོམས་འཇུག་པས། ། མངོན་ཤེས་ལྔ་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། སྲོག་གི་རྩོལ་བས་ངེས་པར་ནི། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་གཟིགས། ། རྟག་ཏུ་འཛིན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་མཉམ་པར་གཞུག། རྗེས་དྲན་མཉམ་པར་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་འབྱུང་བར་འགྱུར། ། ཏིང་འཛིན་དབང་གྱུར་ཙམ་གྱིས་ནི། །

The great jewel of five colors is known as the vital effort (prāṇāyāma). Having visualized one’s own mantra at the heart, one should place the vital breath (prāṇa) within the drop (bindu). The cessation, together with the jewel and the faculties, is called "retention" (dhāraṇā). When the mind proceeds to the vajra of cessation, the signs of apprehension will arise. That sign is explained by Vajrabodhi as being of five types: first, the appearance of a mirage; second, the appearance of smoke; third, the appearance of fireflies; fourth, the blazing lamp; and fifth, the constant appearance like a cloudless sky. Once stabilized, one should radiate it into the expanse of space through the vajra path. By recollecting that which is to be meditated upon, one should perfectly radiate it in that very form. This is to be known as "recollection" (anusmṛti); from that, the supreme clarity will arise. Through the meditative union of insight and method, having condensed all phenomena into a single mass, one should meditate on the reflected image in the center. The instantaneous perfection of wisdom is what is named "meditative concentration" (samādhi). Through the meditative union of the individual withdrawal and wisdom, one is blessed by all mantras. Through the meditative union of concentration and wisdom, the five superknowledges (abhijñā) will be attained. Through the vital effort, the bodhisattvas certainly behold [the truth]. By the power of constant retention, one enters into the meditative equipoise of Vajrasattva. Through the union of recollection, the maṇḍala of light will arise. Merely by gaining mastery over meditative concentration, [the goal is achieved].

སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། ། ཞེས་པའོ། ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་མདོར་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། ཡེ་ཤེས་བདུད་རྩི་ཁོ་ན་ཡིས། ། བསྙེན་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བསྟེན་པར་བྱ་བ་དང་ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་གོམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྙེན་པའོ། ། དེ་ཅི་ཞེ་ན། དུ་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་མཐོང་བའི་མཐར་ཐུག་པ་སོ་སོར་སྡུད་པའི་ཡན་ལག་གོ། ། དེ་དག་ནི་མཆོག་གི་བསྙེན་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་བདུད་རྩི་ཁོ་ནས་ཡན་ལག་དྲུག་གི་རྣལ་འབྱོར་ཁོ་ནས་རྫོགས་པར་བྱའོ། ། ཀུན་ནས་ནི་ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་དོ། ། རྟག་ཏུ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་པའོ། ། ཁོ་ནའི་ཡི་གེ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའོ། ། དེ་རྣམས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདུད་རྩི་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡན་ལག་དྲུག་གི་རྣལ་འབྱོར་རོ། ། སོ་སོར་སྡུད་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་མདོར་བསྟན་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང་། རབ་ཏུ་རྒྱས་པར་བཤད་པ། དབང་པོ་བཅུ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། ། དེ་ལ་དབང་པོ་རྣམས་དང་དབང་པོའི་དོན་རྣམས་ཀྱང་དབང་པོ་རྣམས་ཏེ། དབང་པོ་བཅུ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དེ་རྣམས་ཀྱིའོ། ། རང་ལ་འཇུག་ཅེས་པ་ལ་རང་ལ་ནི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ལའོ། ། འཇུག་ནི་འཇུག་པ་ཡོད་ཙམ་སྟེ། ། དེ་ནི་རང་ལ་འཇུག་པའོ། ། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་རྟོག་པ་ཡུལ་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་ཉེ་བར་དགའ་བ་ནི་རང་ལ་འཇུག་པའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །

"It shall become free of obscuration." Thus it is said. I shall now provide a concise commentary on these verses. Regarding the phrase "by the nectar of wisdom alone" and so forth: "approach" (sevā) refers to that which is to be relied upon and practiced by those who desire liberation. If one asks what that is, it is the branch of withdrawal (pratyāhāra), which culminates in the vision of forms such as smoke and so forth. These constitute the supreme approach, which is to be perfected solely through the yoga of the six branches by means of the nectar of wisdom alone. "Entirely" means the nature of all things. "Always" means at all times. The particle "alone" (eva) is used for restriction. These are called the "nectar of wisdom," which is the yoga of the six branches. The detailed and extensive explanations of the brief introductory terms such as "withdrawal" and so forth are taught by the verses beginning with "by the ten faculties" and so on. In that context, the "faculties" (indriya) refer to both the sense organs and their objects; thus, "of the ten faculties" refers to those objects and subjects. Regarding "engaging in oneself": "self" refers to one's own nature alone. "Engaging" means the mere occurrence of engagement; that is "engaging in oneself." The meaning of "engaging in oneself" is that the subjects and objects take delight in the activity characterized by the apprehension of objects—the conceptualization of the nature of the objects.

དེ་ལ་གནས་པ་ཉིད་ནི་རང་ལ་འཇུག་གནས་ཏེ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ནི་རང་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དོན་འདི་ཉིད་འདོད་པ་ཕྱི་ཕྱིར་སྡུད་པ་ནི་ཞེས་རབ་ཏུ་རྒྱས་པར་བཤད་པས་གསུངས་ཏེ། འདོད་པ་བྱ་བ་དང་མངོན་པར་འདོད་པ་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་སོ། ། དེ་རྣམས་ལ་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སྡུད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འདོད་པ་སྡུད་པའོ། ། འདོད་པ་སྡུད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱེད་པ་སྟེ་ཕྱིར་ནི་མི་འཇུག་པའི་སོ་སོར་སྡུད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རབ་ཏུ་མི་འཇུག་པར་ནང་གི་ཡུལ་རྣམས་ལ་ཤའི་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཤའི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པས་པྲ་ཕབ་པའི་གཞོན་ནུ་མས་མེ་ལོང་ལ་མཐོང་བ་ལྟར་སྟོང་པ་ལམ་མ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་ནི་སོ་སོར་སྡུད་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་བརྗོད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཡན་ལག་གཉིས་པ་གསུངས་པ། འདོད་པ་ལྔ་རྣམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ལྔ་ཞེས་པ་གཉི་གར་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ། འདོད་པ་ལྔ་རྣམས་ཞེས་པ་བརྟན་པ་དང་གཡོ་བའི་བདག་ཉིད་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དོ། ། སངས་རྒྱས་ལྔ་དང་རབ་སྦྱོར་བས། །

Regarding that, "abiding in itself" means engaging within oneself; it is not the engagement characterized by the nature of subject and object that is "engaging in itself." This very point is taught through the extensive explanation: "The withdrawal of desires, again and again." Here, "desires" refers to the objects such as form and so forth, which are the objects of desire and the objects of intense longing. The "withdrawal of desires" is the gathering of those [objects] by the sense faculties. For the sake of that withdrawal of desires, the activity characterized by the apprehension of objects such as form by the sense faculties such as the eye is called "withdrawal" because it does not engage externally. This means that the sense faculties such as the eye do not engage the eye-consciousness and so forth with respect to external objects such as form; rather, the sense faculties such as the fleshly eye engage the fleshly eye-consciousness and so forth with respect to internal objects. By focusing on internal emptiness, one sees all unexamined things in emptiness, just as a young girl who has had a mirror divination sees [her reflection] in a mirror; this is the meaning of what is called the branch of withdrawal. The second branch is taught: "The five desires," and so forth. The term "five" is an illustration of both [categories]. "The five desires" refers to all things, both stable and moving. "Through union with the five Buddhas..."

ཞེས་པ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་སྟེ་རང་བཞིན་གྱིས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། བསྡུས་པས་ཞེས་པ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དངོས་པོ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྣལ་འབྱོར་པའི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཁམས་གསུམ་རབ་ཏུ་གསལ་བ་གཅིག་པུའི་གཟུགས་ཀྱི་རྟོག་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་འཁྲུལ་པ་སེལ་བའི་རྒྱུན་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་བསམ་གཏན་དུ་བརྗོད་དོ། ། དོན་འདི་ཉིད། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་ཞི། ། འདོད་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་གནས། ། ཞེས་རབ་ཏུ་རྒྱས་པར་བཤད་པས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། ། བསམ་གཏན་དེ་ཡང་རྟོག་པ་དང་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་ལྔར་འགྱུར་རོ། ། གསང་བ་གསུམ་ཞེས་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུས་གསུམ་ཁམས་གསུམ་ནི་གསང་བ་གསུམ་མོ། ། དེ་རགས་པའི་རྣམ་པས་ཁམས་གསུམ་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་ལན་ཅིག་སེམས་པ་ནི་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། དེ་རྟོགས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་གསང་བ་གསུམ་འབྱུང་བ་སྟེ་དེ་ཉིད་རྟོག་པའོ། ། དེ་ལ་རབ་སྦྱོར་དཔྱོད་པའོ། ། ཞེས་པ་རྟོག་པའི་ཡུལ་དེ་ལ་རབ་སྦྱོར་དཔྱོད་པ་སྟེ། བརྟན་པ་དང་གཡོ་བ་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་དངོས་པོ་འཛིན་པ་ནི་དཔྱོད་པའོ། ། དགའ་བ་རབ་གསལ་ནི་དཔྱོད་པའི་ཡུལ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་གནས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཡིད་བདེ་བའོ། ། བདེ་བ་བསྡུས་པ་ཞེས་པ་སེམས་གནས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལས་བདེ་བ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་རྒྱུད་ཅན་བདེ་བ་ནི་བདེ་བ་བསྡུས་པའོ།

This refers to the thorough union with all buddhas; by nature, it is the thorough union with all things, which is the nature of all buddhas. Regarding the phrase "by way of condensation," the nature of all buddhas and all those things are to be individually realized by the yogi as the conceptualization of the single form that clearly illuminates the three realms. That vision in which the stream of the delusion of conceptual construction is eliminated is what is called "meditative concentration" (dhyāna). This very point will be explained in detail later: "The nature of all buddhas is peace; all desires are perfectly established." Furthermore, that meditative concentration becomes fivefold through the divisions such as "conceptualization" (vitarka) and so forth. Regarding the phrase "the three secrets" and so forth, the three secrets are the three times and the three realms, which are the essence of body, speech, and mind. To think for a moment of the mere clear illumination of the three realms in their coarse aspects is "arising." To realize and comprehend that is the "arising of the three secrets," which is itself conceptualization. Regarding "thorough union is investigation" (vicāra), this refers to the thorough union and investigation of that object of conceptualization; apprehending the specific entities of the stable and the moving, such as vases and cloth, is "investigation." "Joy is clear illumination" refers to the mental pleasure that serves as the cause for the mind to abide upon all objects that are the domain of investigation. "Condensed bliss" refers to the bliss that is the thorough realization of bliss from all objects upon which the mind abides; the bliss characterized by a continuum of physical pliancy is "condensed bliss."

། ཤེས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཤེས་པ་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ཤེས་བྱ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ནི་འབྱུང་བ་སྟེ་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་འབྱུང་བའོ། ། དེའི་ཟད་པ་ནི་སེམས་ཀྱིས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་སེམས་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རང་སེམས་དེ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞི་བའི་ཕྱིར་ཞི་བའི་ཁམས་གསུམ་པར་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་གཅིག་པུའི་མཐར་ཐུག་པའོ། ། འདོད་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་གནས། ། ཞེས་པ་ལ་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དེ་རང་ལས་དབྱེར་མེད་པ་རབ་ཏུ་གསལ་པ་གཅིག་པུའི་གཟུགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་གནས་པ་ནི་འདིར་གནས་པའོ་ཞེས་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་གནས་སོ། ། ཡན་ལག་གསུམ་པ་གསུངས་པ། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལྔ་རྣམས་ཏེ་ལ་ལ་ནཱ་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔའི་ཆོས་ཅན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་སོ། ། དེའི་རང་བཞིན་དབུགས་ནི་སྣ་བུག་གཡོན་པ་ལའོ། ། འདིར་འབྱུང་བ་ལྔའི་སྒྲས་ར་ས་ནཱ་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔའི་ཆོས་ཅན་ས་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་ལྔ་རྣམས་ཏེ་དེའི་རང་བཞིན་དབུགས་འབྱུང་བ་ལྔའི་རང་བཞིན་ཅན་ནི་སྣ་བུག་གཡས་པ་ལའོ། ། གོང་བུའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཕྱུང་ནས་ནི། ། ཞེས་པ་ལ།

Regarding the phrase "consciousness and so forth": the six consciousnesses, such as the eye-consciousness and so on, which engage with the objects of knowledge—from form up to the element of phenomena—are the "arising," meaning the arising of consciousness and the objects of knowledge. Their exhaustion is the characteristic of emptiness, in which the mind’s grasped and grasper are absent. One-pointedness of mind is what is called "mind." Such a mind of one's own is the nature of all Buddhas; because the conceptualizations of grasped objects and so forth have been stilled, it is the mere clarity of the three realms of peace, reaching the ultimate limit of sole emptiness. Regarding the phrase "all desires are perfectly established": "all desires" refers to all entities. Their being perfectly established in the single form of inseparable clarity from oneself is what is meant here by "all desires are perfectly established." The third limb is taught: "the five wisdoms" and so forth. The five wisdoms are the five Buddhas, Akṣobhya and so on, who are the subjects of the five maṇḍalas, such as the consciousness aggregate and so forth. Their nature is the breath in the left nostril. Here, by the term "five elements," the five elements such as earth and so forth, which are the subjects of the five maṇḍalas of the rasanā, are meant; their nature is the breath in the right nostril, which has the nature of the five elements. Regarding the phrase "having extracted in the form of a sphere":

འདིར་གོང་བུ་ནི་གཡས་པ་དང་གཡོན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་ཀྱི་སྲོག་གི་རླུང་དབུ་མ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་གཅིག་པ་ཉིད་དེ་སྲོག་རླུང་དེ་ཡང་གོང་བུའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཕྱུང་ནས། སྣའི་རྩེ་མོར་ཞེས་པ་སྣའི་སྒྲས་ལྟེ་བ་དང་སྙིང་ག་དང་མགྲིན་པ་དང་དཔྲལ་བ་དང་གཙུག་ཏོར་གྱི་པདྨའི་ལྟེ་བར་བརྗོད་དེ། སྲོག་གི་རླུང་དེ་ཕྱུང་ནས་སྣའི་རྩེ་མོ་དེར་བརྟག་པར་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་བྱ་སྟེ་ལྟེ་བ་ནས་ལྟེ་བའི་དབུས་སུ་ཡིན་གྱི་གཡས་དང་གཡོན་དུ་པདྨའི་འདབ་མ་ལ་མ་ཡིན་ནོ། ། གཡོན་པ་དང་གཡས་པའི་རྒྱུ་བ་གཉིས་འགགས་པས་དབུ་མ་འབའ་ཞིག་འབབ་པའི་སྲོག་གི་རླུང་འདི་ཉིད། རིན་ཆེན་ཆེན་པོ་ཁ་དོག་ལྔ། ། ཞེས་པ་དང་སྲོག་གི་རྩོལ་བ་ཞེས་དང་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་དེ་སྲོག་གཡོན་པ་དང་གཡས་པའི་རྩར་རབ་ཏུ་རྒྱུ་བ་མེད་པ་དབུ་མ་དབྱེར་མེད་པའི་ཡན་ལག་གིས་བཟླས་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ནི་སྐྱོབ་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རང་སྔགས་ཏེ་སྲོག་སྙིང་གར་པདྨའི་ལྟེ་བའི་དབུས་སུ་བསམས་ནས་ཐིག་ལེར་སོན་པ་ནི་ཐིག་ལེའི་གནས་དཔྲལ་བ་སྟེ་དེར་དགོད་ཅེས་པ་དགག་པར་བྱའོ། ། འགགས་པ་རིན་ཆེན་དབང་པོར་བཅས། ། གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་པས་འགྲོ་འོང་དང་བྲལ་བར་བྱའོ། ། འཛིན་པར་བརྗོད་ནི་འཛིན་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་བརྗོད་དོ། ། འགོག་པ་རྡོ་རྗེར་ཞེས་པ་ཕྱེད་དང་བཅས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སོ་སོར་སྡུད་པའི་ཡན་ལག་གིས་བལྟ་བར་བྱའོ། ། བླ་མའི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལས་འཛིན་པའི་རིན་ཆེན་ཀློག་གི་འདིའི་གླེགས་བམ་ཀློག་པ་ནི་དོན་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །

Here, the "mass" (piṇḍa) refers to the unification of the life-winds (prāṇa-vāyu) of the right and left maṇḍalas into the central avadhūtī. Having projected that life-wind in the form of a mass, the term "tip of the nose" refers to the centers of the lotuses of the navel, heart, throat, forehead, and uṣṇīṣa. Having projected the life-wind, it is to be examined at that "tip of the nose," which is the object of meditation; it is from the navel to the very center of the navel, and not upon the petals of the lotuses to the right or left. Because the two movements of the left and right have ceased, this very life-wind flows solely through the central channel. It is called the "great jewel of five colors," "vital effort" (prāṇāyāma), and also "vajra recitation." One should perform the recitation through the indivisible branch of the central channel, without the life-wind moving through the left and right channels. Likewise, because the mind is the protector, it is the "self-mantra." Having visualized the life-force in the center of the lotus at the heart, it reaches the "drop" (bindu). The "abode of the drop" is the forehead; one should place [the mind] there, which means to arrest it. "Arrested, together with the lord of jewels" means one should hold it, which means to be free from coming and going. "Recited as retention" refers to the branch of retention. "Arrested as vajra" refers to the two and a half verses which are to be viewed through the branch of withdrawal (pratyāhāra). To read the manuscript of this "Jewel of Retention" without the oral instructions of the Guru is to be devoid of the actual meaning.

འདིར་དགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འགོག་པ་ཡང་སྟེ་འགོག་པ་ཡང་འདི་ཡིན་ལ་རྡོ་རྗེ་ཡང་ཡིན་པས་འགོག་པ་རྡོ་རྗེ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་ལམ་སྟེ་དེར་བགྲོད་སེམས་ལ་ནི་རླུང་གི་རླུང་ལའོ། ། མཚན་མ་ཉེར་འཛིན་འབྱུང་འགྱུར་ཏེ། ། ཞེས་པ་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་རྣམས་ཀྱི་ཉེར་འཛིན་རབ་ཏུ་གསལ་བ་འབྱུང་འགྱུར་ཏེ་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། དང་པོ་དང་གཉིས་པའི་མཚན་མ་བཟློག་སྟེ་བསྟན་པ་ནི་བླ་མའི་གཞན་དབང་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་དོན་ཏོ། ། བསྟན་པ་ནི་འཛིན་པའི་ཡན་ལག་གིས་མི་གཡོ་བར་གྱུར་པ་སྟེ་རིན་ཆེན་ཆེན་པོའི་བྱེད་པ་པོར་གྱུར་པའོ། ། དེ་ཞེས་པ་གཏུམ་མོ་སྟེ་སྤྲོ་བར་བྱ་བ་ནི་ལྟེ་བའི་འཁོར་ལོ་ལས་བསླང་བར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེའི་ལམ་ནས་ནི་དབུ་མའི་ལམ་ནས་ཏེ་ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་ནི་གཙུག་ཏོར་གྱི་འཁོར་ལོར་རོ། ། དེ་ཡང་གཙུག་ཏོར་གྱི་པདྨའི་ལྟེ་བར་ལངས་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་ཧཾ་ཡིག་ཞུ་བར་བྱས་ནས་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཐིག་ལེ་བཞི་པོ་རྣམས་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུའི་པདྨའི་ལྟེ་བར་འདྲེན་པའོ། ། འཛིན་པ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་རང་གི་ཉམས་ཀྱི་གཏུམ་མོ་འབར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་བླ་མའི་ཉེ་བར་བསྟན་པའོ། ། ཡན་ལག་ལྔ་པ་གསུངས་པ། གང་ཞིག་བསྒོམ་བྱ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ཞིག་བསྒོམ་བྱ་ནི་སོ་སོར་སྡུད་པ་དང་བསམ་གཏན་གྱི་ཡན་ལག་གིས་བསྟན་པར་བྱས་པ་ཁམས་གསུམ་པ་རབ་ཏུ་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་སྟེ་རྗེས་སུ་དྲན་པས། དེ་ཡི་རྣམ་པར་ཡང་དག་སྤྲོ། །

Here, for the sake of negation, there is also cessation; since it is both cessation and a vajra, it is the "Vajra-Cessation," the path of the avadhūtī. In that, the mind travels into the wind-wind. "The signs of apprehension will arise" means that the clear apprehension of the signs, such as smoke and so forth, will arise—that is, they will be produced. The reversal and presentation of the first and second signs is for the purpose of showing that they are under the power of the guru. "Presentation" means becoming immovable through the branch of retention, thereby becoming the agent of the great jewel. "That" refers to the inner heat (caṇḍālī), which is to be projected by being raised from the navel cakra. Through the vajra path—that is, the central channel—it is brought into the space element, the uṣṇīṣa cakra. Furthermore, by arising at the center of the uṣṇīṣa lotus, the syllable HAṂ is melted, and the four drops, which are the nature of body, speech, mind, and wisdom, are drawn to the center of the lotus of the vajra-jewel through the divisions of joy and so forth. Immediately after that retention, the inner heat of one's own experience blazes forth; this is the instruction of the guru. The fifth branch is taught: "That which is to be meditated upon," and so forth. "That which is to be meditated upon" is the conventional truth, the nature of the three realms clearly manifest, as presented by the branches of withdrawal and concentration. "By means of recollection, its forms are perfectly projected." This means that by means of recollection, one perfectly projects the forms of that [conventional truth].

དེའི་རྣམ་པར་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་རྣམ་པར་ཏེ་ཡང་དག་སྤྲོ་ནི་ནམ་མཁའི་མཐིལ་མཐའ་དག་ཁྱབ་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། ། རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་ཤེས་བྱ། ། དུས་གསུམ་པའི་སྲིད་པ་གསུམ་པོ་མཐའ་དག་མཐོང་བ་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། རབ་གསལ་དེ་ལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ། ཞེས་པ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་པ་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ནི་དེ་ལ་ཞེས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཡན་ལག་ལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། ཡན་ལག་དྲུག་པ་གསུངས་པ། ཤེས་རབ་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཐབས་ནི་སྙོམས་འཇུག་པས། ། ཞེས་པ་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་ནམ་མཁའ་པདྨར་འཕགས་པ་ནི་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བའི་དབང་གིས་ཤེས་བྱ་དང་ཤེས་པ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་དྲི་མ་མེད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་བརྟན་པ་དང་གཡོ་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་གསལ་བའི་གཟུགས་སུ་མདོར་བསྡུས་པ་ནི་མདོར་བསྡུས་པ་སྟེ། བྱས་ཏེ་ཞེས་པ་ཉེ་བར་བྱས་ཏེ་གོང་བུའི་སྦྱོར་བས་ནི་འཛག་པ་མེད་པ་མཆོག་གི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་འོད་གསལ་བ་གཅིག་པུའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཟོས་པ་སྟེ་ལྕགས་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་པའི་གཟུགས་གྲུབ་པའི་རོའི་གཟུགས་ཀྱི་བཞིན་ནོ། ། འཛག་པ་མེད་པའི་མཆོག་གི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་རོ་གཅིག་པ་འོད་གསལ་བ་དེའི་དབུས་སུ་གཟུགས་བརྙན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་བདག་ཉིད་རྣམ་བསྒོམ་བྱ་ནི་བལྟ་བར་བྱའོ། ། འདིའི་རབ་ཏུ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་སྐད་ཅིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

Its aspect is the aspect of conventional truth; one should visualize the perfect emanation as pervading the entire expanse of space. "Recollection" is the term for this; the meaning is that seeing all three realms of the three times is to be understood as the branch of recollection. For that very reason it is said: "In that, the luminous arises." This means that the luminous three realms arise in that, namely, in the branch of recollection. The sixth branch is taught as "insight" and so forth: "Through the union of insight and method." By the sequence of the concordant cause and so on, the noble one [the deity] arises in the lotus of space. Through the power of unchanging bliss, the object of knowledge and the subject of knowledge become merged into one. In the stainless state, all stable and moving entities are condensed into a form of total luminosity; this is the "condensation." Having performed this—having brought it near—by means of the "ball-union," one consumes [all things] in the form of the single luminosity, which is the nature of the supreme, non-leaking great bliss. This is like the form of the "taste" (rasa) in which all elements, such as iron and so forth, are established as a single taste. In the center of that non-leaking, supreme, great bliss, the single taste, and luminosity, one should meditate upon and behold the reflection, which is the nature of conventional truth. The detailed explanation of this begins with "the moment" and so forth.

ཡེ་ཤེས་བདེན་པ་གཉིས་གཉིས་སུ་མེད་པར་གྱུར་པའི་སྐད་ཅིག་རྫོགས་པ་ནི་རྟོགས་པ་སྟེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡན་ལག་གི་མིང་ཅན་ནོ་ཞེས་པའོ། ། ཡན་ལག་དྲུག་གི་རྣལ་འབྱོར་ནི་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྒྱུད་ཕྱི་མར་འཇམ་དཔལ་ཞབས་ཀྱིས་གསལ་བར་གསུངས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཏེ། སོ་སོར་སྡུད་སོགས་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོབས་བཅུའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་བསྒོམ་པ་གསུངས། ། མཚན་མོ་དུ་བ་ལ་སོགས་རྣལ་འབྱོར་སླར་ཡང་ཉིན་མོ་མཁའ་ལ་འབར་བ་ལ་སོགས་རྣམས་ཀྱང་ངོ་། ། སོ་སོར་སྡུད་པས་རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་ནམ་མཁའི་མཐིལ་དུ་སོན་པ་དུས་གསུམ་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བར་འགྱུར། ། དེ་ལ་བསམ་གཏན་གྱིས་སེམས་བརྟན་པར་ཡང་ནི་བྱེད་དེ་ཕྱི་རོལ་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་སྤོངས། ། སྲོག་གི་རྩོལ་བས་རི་བོང་ཅན་དང་ཉི་མ་དང་བྲལ་མུན་པར་སྲོག་གི་རླུང་ནི་དབབ་པར་བྱ། ། འབྱུང་བ་དང་ནི་འཇུག་པས་དམན་པར་སླར་ཡང་བྱེད་དེ་འཛིན་པའི་ཡན་ལག་གིས་ནི་ཐིག་ལེར་རོ། ། རྗེས་སུ་དྲན་པས་མཁའ་ལ་རི་བོང་ཅན་བཞིན་རང་གི་གཟུགས་ལས་འོད་ཟེར་ཆེན་པོ་ངེས་པར་རྒྱུ། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁུ་བ་རྡོ་རྗེ་ལས་ནི་མགོ་བོར་བགྲོད་བྱེད་དྲི་མེད་བདེ་བ་རབ་ཏུ་རྫོགས། ། ཞེས་པའོ། ། ད་ནི། སོ་སོར་སྡུད་པ་སྙོམས་འཇུག་པས། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གྱིས་སོ་སོར་སྡུད་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་གསུངས་ཏེ། སོ་སོར་སྡུད་པ་སྙོམས་འཇུག་པ། ། ཞེས་པ་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་བཅུའི་རིམ་པས་ཁམས་གསུམ་པའི་གཟུགས་མཐོང་བའི་སོ་སོར་སྡུད་པའི་ཡན་ལག་གིས་བརྟན་པར་བྱས་པ་སྟེ།

The moment of the non-dual union of the two truths of primordial wisdom is perfected; this is realization, which is the name of the branch of absorption (samādhi). The yoga of the six branches is exactly as clearly taught by the venerable Mañjuśrī in the Kālacakra-tantra-uttara: "By means of the six branches, such as withdrawal (pratyāhāra) and the rest, one possesses the power of the ten powers and meditates on emptiness. At night, the yoga of smoke and so forth; likewise, during the day, the blazing in the sky and so forth. Through withdrawal, the yogi reaches the center of space and sees the forms of the three times. There, through concentration (dhyāna), the mind is made stable and external objects are abandoned. Through the exertion of the vital breath (prāṇāyāma), the life-wind is made to descend into the darkness, free from the moon and the sun. By means of the exiting and entering, it is further diminished; then, by the branch of retention (dhāraṇā), it is placed in the drop (bindu). Through recollection (anusmṛti), like the moon in the sky, great rays of light certainly stream forth from one's own form. Through absorption, the seminal essence proceeds from the vajra to the head, and stainless bliss is fully perfected." Now, with the three verses beginning with "Through the meditative absorption of withdrawal," the results of withdrawal and the other branches are taught. "Through the meditative absorption of withdrawal" refers to the branch of withdrawal which is stabilized by seeing the forms of the three realms through the sequence of the ten signs, such as smoke and so forth.

གང་གི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡང་གཟུགས་མཐོང་བ་སོ་སོར་སྡུད་པའི་ཡན་ལག་གིས་བརྟན་པར་བྱས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་སྔགས་རྣམས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་རློབ་སྟེ་ཚིག་གི་མཆོག་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་བྱིན་པར་འགྱུར་རོ། ། བསམ་གཏན་ཡེ་ཤེས་སྙོམས་འཇུག་པས། ། ཞེས་པ་གང་གི་ཚེ་བསམ་གཏན་གྱི་ཡན་ལག་གི་གཟུགས་ལ་སེམས་བརྟན་པ་མིག་མི་འཛུམས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ལྷའི་མིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ལྷའི་རྣ་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། མངོན་ཤེས་ལྔ་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་སོ། ། སྲོག་གི་རྩོལ་བས་ཞེས་པ་གང་གི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པ་སྲོག་གི་རྩོལ་བས་དག་པར་གྱུར་པ་རི་བོང་ཅན་དང་ཉི་མའི་ལམ་དང་བྲལ་ཏེ་རྟག་ཏུ་དབུ་མ་འབེབས་པ་དེའི་ཚེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་གཟིགས་ཏེ་བསྔགས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། ། འཛིན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ངེས་པར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་བཟུང་བ་དང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་འཛིན་པའི་སེམས་མཉམ་པར་ཞུགས་ཏེ། འཛིན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྲོག་གི་འགྲོ་བ་དང་འོང་བའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པར་འགྱུར་རོ། ། རྗེས་དྲན་མཉམ་པར་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ཞེས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མཉམ་པར་སྦྱོར་བ་གཟུགས་བརྙན་ལ་འཁྱུད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེའི་ཚེ། དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ་བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་ནས་འོད་ཟེར་ལྔ་འཕྲོ་བ་དང་ངེས་པར་རྒྱུ་བར་འགྱུར་རོ། ། ཏིང་འཛིན་དབང་གྱུར་ཙམ་གྱིས་ནི། ། ཞེས་པ་ལ།

When the yogi has stabilized the vision of forms through the branch of withdrawal (pratyāhāra), at that time the mantras bestow blessings, granting the supreme siddhis of speech and so forth. Regarding the phrase "through the meditative concentration (dhyāna) and the equipoise of wisdom (jñāna)," when the mind is stabilized upon the forms of the branch of meditative concentration and the eyes do not blink, at that time the divine eye (divyacakṣus) is attained. Likewise, because the divine ear and so forth are attained, it is said: "The five superknowledges (abhijñā) will be obtained." Regarding the phrase "through the vital effort (prāṇāyāma)," when the yogi is purified by the vital effort and, being free from the paths of the moon and the sun, constantly causes the central channel (avadhūtī) to descend, at that time the bodhisattvas will behold and praise him. Regarding the phrase "through the power of retention (dhāraṇā)," having definitely grasped the form of emptiness (śūnyatā) and the mind of the Vajrasattva having entered into equipoise, through the power of retention the movement of the vital breath (prāṇa) and the [apāna] will merge into a single instant. Regarding the phrase "through the union of recollection (anusmṛti)," when the mind that embraces the reflected image through the union of recollection is free from all conceptual constructions (vikalpa), at that time a maṇḍala of stainless light will arise, and five-colored rays of light will radiate and definitely stream forth from the pores of the skin. Regarding the phrase "merely by mastery over meditative absorption (samādhi),"

འདིར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་སེམས་དག་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བདེ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། དེའི་དབང་གྱུར་ཙམ་ནི་དེ་ལས་མི་གཡོ་བ་སྟེ། དེ་ལས་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལས་ཕྱི་མའི་དུས་སུ་བདེན་པ་གཉིས་གཉིས་སུ་མེད་པར་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པའི་ཚུལ་གྱིས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྟོགས་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་རིམ་པའོ། ། དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་ཡང་གསུངས་ཤིང་དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་དུ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་བཤད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། སོ་སོར་སྡུད་པ་རྒྱལ་བའི་དབང་པོར་འགྱུར་ཞིང་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ་བསམ་གཏན་མི་བསྐྱོད་པ་ཉིད་དོ། ། སྲོག་རྩོལ་དག་ཀྱང་རལ་གྲི་ཅན་ནོ་སླར་ཡང་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ་འཛིན་པ་ཕྱག་ན་རིན་ཆེན་ནོ། ། གདོལ་པ་མོ་ལ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་པདྨ་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ་དཔལ་ལྡན་ཏིང་འཛིན་འཁོར་ལོ་ཅན། ། རེ་རེ་དབྱེ་བ་ལྔ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ་སླར་ཡང་གང་ལས་ཨ་སོགས་ཀ་སོགས་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱེ་བའོ། ། ཞེས་སོ། ། འདིའི་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ་དང་པོའི་ལས་ལ་སོ་སོར་སྡུད་པ་ནི་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་ཞེས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། ། དེ་ཡང་མཚན་མའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ། དུ་བ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། མཁའ་སྣང་དང་། སྒྲོན་མ་དང་། འབར་བ་དང་། ཟླ་བ་དང་། ཉི་མ་དང་། སྒྲ་གཅན་དང་། ཆ་ཤས་དང་།

Here, the state in which the minds of the apprehended and the apprehender have become one and thus become immutable bliss is called the absorption of bliss. To be under its power is to be unwavering from it; to become free from obscuration through that is the meaning of the statement: "By the mere fact of being under the power of the wisdom of the moment of supreme immutable wisdom, which is the clear light wisdom, one becomes free from obscuration." Subsequently, the realization of one's own absorption through the authentic mode in which the two truths have become non-dual is the stage of the authentic result. This is also taught in the Śrī Kālacakra and explained extensively in the Vimalaprabhā as follows: "Withdrawal becomes the Lord of the Victors and is of ten aspects; concentration is Akṣobhya himself. Breath-control is also the Sword-bearer (Rāgarāja), and again it is of ten aspects; retention is the Jewel-in-Hand (Ratnapāṇi). Recollection of the Caṇḍālī becomes the Lotus-Bearer (Padmapāṇi), and the glorious absorption is the Wheel-Bearer (Cakrapāṇi). Each is divided into five, and furthermore, they are distinguished by the vowels beginning with A and the consonants beginning with Ka." The meaning of this is as follows: for a beginner, withdrawal is the "Lord of the Victors," which is the aggregate of wisdom. That, moreover, is of ten aspects according to the divisions of signs: smoke, mirage, fireflies, lamp, blazing, moon, sun, Rāhu, the crescent, and the circle.

ཐིག་ལེ་མཐོང་བའི་དབྱེ་བས་མ་བརྟགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། ། བསམ་གཏན་མི་བསྐྱོད་པ་ཉིད་དོ། ། ཞེས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་སྟེ་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ་བཅུ་ནི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་བཅུ་པོ་རྣམས་གཅིག་ཉིད་དུ་སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ལ་བསམ་གཏན་པའོ། ། སྲོག་རྩོལ་དག་ཀྱང་རལ་གྲི་ཅན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ་རྣམ་པ་བཅུ་ནི་གཡོན་དང་གཡས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བཅུ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སླར་ཡང་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ་འཛིན་པ་ཕྱག་ན་རིན་ཆེན་ནོ། ། ཞེས་པ་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་སྟེ་སྲོག་གི་འཛིན་པ་ལྟེ་བ་དང་སྙིང་ག་དང་མགྲིན་པ་དང་དཔྲལ་པ་དང་གཙུག་ཏོར་གྱི་པདྨ་ལ་འགྲོ་བ་དང་འོང་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཅུའོ། ། གདོལ་པ་མོ་ལ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་པདྨ་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་པ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། ། གདོལ་བ་མོད་དབུ་མའི་རྩ་ལ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ་འདོད་པའི་གནས་སྐབས་བཅུའི་དབྱེ་བ་ལས་སོ། ། བསམ་དང་འདོད་དང་ལུས་ལ་རིམས་དང་ཁ་མཆོག་པདྨ་སྐམ་དང་ཟས་ལ་རབ་ཏུ་མི་འཇུག་དང་། ། འདར་དང་སྨྱོ་དང་རབ་ཏུ་རྨོངས་པར་འགྱུར་དང་ཡིད་ནི་རྣམ་པར་འཁྲུལ་དང་དྲག་ཏུ་བརྒྱལ་བ་རྣམས། ། རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱི་དུ་བ་ལ་སོགས་རབ་གསལ་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ་སྲོག་ཆགས་ལུས་ལ་འཇིག་རྟེན་དུ། ། རབ་ཏུ་གསལ་ཞིང་ངེས་པའི་དེ་རྣམས་ཡིད་སྲུབ་གནས་སྐབས་སུ་ཞིག་རྒྱལ་བ་འདོད་པ་དེ་ནི་སུ། ། ཞེས་པ་བཅུའོ། ། དཔལ་ལྡན་ཏིང་འཛིན་འཁོར་ལོ་ཅན། ། ཞེས་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པ་བཅུ་ནི་རླུང་བཅུ་པོ་རྣམས་འགོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །

The aggregate of wisdom (jñāna-skandha) is the unexamined wisdom through the division of seeing the drops (bindu). Concentration (dhyāna) is Akṣobhya himself. This refers to the aggregate of consciousness (vijñāna-skandha), which has ten aspects; these ten are the ten objects and subjects appearing as a single manifold form in concentration. Prāṇāyāma is also the aggregate of formations (saṃskāra-skandha), the sword-bearer, which has ten aspects because the ten mandalas of the left and right [channels] have become merged into one. Furthermore, retention (dhāraṇā) is the jewel-bearer, which has ten aspects. This refers to the aggregate of feeling (vedanā-skandha); the retention of the vital breath has ten aspects through the division of its movement and return through the lotuses of the navel, heart, throat, forehead, and uṣṇīṣa. Recollection (anusmṛti) regarding the outcaste woman (caṇḍālī) becomes the lotus-bearer; this is the aggregate of perception (saṃjñā-skandha). Recollection regarding the outcaste woman in the central channel also has ten aspects, arising from the division of the ten stages of desire. Thought, desire, fever in the body, the supreme mouth and the lotus withering, lack of interest in food, trembling, madness, extreme delusion, the mind becoming utterly confused, and violent fainting—these are the ten clearly manifest aspects of the "smoke" and so forth of the Vajra-holder in the bodies of living beings in this world. Who is that Victorious One who desires these clearly manifest and certain states during the stages of the mind-disturber? These are the ten. The "Glorious One with the Wheel of Absorption" is Vairocana; the ten aspects of absorption are for the purpose of arresting the ten winds.

དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ་རླུང་རྣམས་མི་འབབ་པ་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ད་ནི་སོ་སོར་སྡུད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ། སོ་སོར་སྡུད་པ་ལུས་ལ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་བཅུ་པོ་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་མེད་པའོ། ། བསམ་གཏན་དག་ཀྱང་ཤེས་རབ་རྟོག་དང་དཔྱོད་པ་དག་དང་གཡོ་མེད་བདེ་བ་རྩེ་གཅིག་སེམས་པའོ། ། སྲོག་གི་རྩོལ་བ་དག་ཀྱང་ལམ་ནི་གཉིས་པོ་བསྒྱེལ་ཞིང་དབུ་མར་སྲོག་ནི་ཞུགས་པ་དག་ཏུ་འགྱུར། ། ཐིག་ལེར་སྲོག་ནི་རབ་ཏུ་ཞུགས་ཤིང་གཉིས་ཀའི་བགྲོད་པ་བཅོམ་སྟེ་རྩེ་གཅིག་སེམས་པ་འཛིན་པའོ། ། གཏུམ་མོའི་སྣང་བར་གང་ཞིག་གྱུར་པ་ངེས་པར་ལུས་དང་ནམ་མཁའ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་དྲན་པར་འགྱུར། ། ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་འགྱུར་མེད་བདེ་བའི་དབང་གིས་ཡེ་ཤེས་གཟུགས་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན། ། འདི་དག་དམན་པ་ལ་སོགས་དབྱེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྣ་ཚོགས་གཙོ་བོའི་སྒྲུབ་ཐབས་རྣམ་གསུམ་དུ་ཡང་འགྱུར། ། ཕྱག་རྒྱ་གསུམ་དང་གནས་སྐབས་གསུམ་ནི་བགྲོད་པའི་དབང་གིས་ལས་དང་ཀུན་རྟོག་མཆོག་རྣམས་སོ། ། འདིར་སོ་སོར་སྡུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་བཅུ་པོ་རྣམས་ཀྱི་འགྲེལ་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་མེད་པ་སྟེ་སྟོང་པའི་གཟུགས་ཀྱི་ཡུལ་རྣམས་ལ་གཞན་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་འཇུག་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་དེ་ཉིད་ལ་ཤེས་རབ་ཅེས་པ་ལྟ་བའོ། ། རྟོག་པ་ཞེས་པ་དངོས་པོ་འཛིན་པའོ། ། དཔྱོད་པ་ཞེས་པ་དེའི་དོན་ངེས་པའོ། ། དགའ་བ་ཞེས་པ་གཟུགས་ལ་ཆགས་པའོ། །

Thus, the Blessed One is the non-abiding nirvāṇa, the meaning of which is that the winds do not flow. Now, the characteristics of withdrawal and the other [limbs] are taught: withdrawal is the non-engagement of the ten objects and subjects within the body. Concentration is also the one-pointed mind of unwavering bliss, together with insight, conceptualization, and discernment. Effort of the vital breath is the collapsing of the two paths and the entry of the vital breath into the central channel. Retention is the one-pointed mind when the vital breath has entered the drop and both movements have been overcome. Recollection is that which becomes the appearance of the inner heat (caṇḍālī), which certainly occurs in the body and in space. Absorption is the wisdom-form through the power of unchanging bliss, by means of the nature of insight and method. These also become the three types of sādhana of the various principal deities through the divisions of inferior and so forth. The three mudrās and the three stages are the actions, conceptualizations, and supreme [states] according to the movement. Here, "withdrawal" means the non-engagement of the consciousness of the ten objects and subjects within the body; it is the engagement of the other five, such as the eyes, with the objects of empty forms. Likewise, "insight" regarding that very form is seeing. "Conceptualization" is grasping the entity. "Discernment" is the ascertainment of its meaning. "Joy" is attachment to the form.

གཡོ་མེད་བདེ་བ་ཞེས་པ་སེམས་གཟུགས་དང་ལྷན་ཅིག་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པའོ། ། དེ་ལྟར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དབྱེ་བས་བསམ་གཏན་རྣམ་པ་བཅུའོ། ། འདིར་སྲོག་གི་རྩོལ་བ་དག་ཀྱང་ལམ་ནི་གཉིས་པོ་ཞེས་པ་གཡོན་པ་གཡས་པའི་ལམ་བསྒྱེལ་བ་སྟེ་འགོག་ཅིང་དབུ་མའི་ལམ་དུ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའོ། ། དེ་ཡང་དཀྱིལ་འཁོར་བཅུ་འགོག་པ་ལས་རྣམ་པ་བཅུའོ། ། འདིར་ཐིག་ལེར་ཞེས་པ་དཔྲལ་བར་སྲོག་ནི་རབ་ཏུ་ཞུགས་ཤིང་གཉི་གའི་བགྲོད་པ་བཅོམ་པ་དང་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། རྩེ་གཅིག་སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དཔྲལ་བར་སྲོག་འཛིན་པའོ། ། གཏུམ་མོའི་སྣང་བར་གང་ཞིག་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་ནམ་མཁའ་ལས་གྱུར་པ་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྟེ། རྣམ་པ་བཅུར་སྔར་གསུངས་སོ། ། ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་བྱ་དང་ཤེས་པ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྱུར་མེད་བདེ་བའི་དབང་གིས་ཡེ་ཤེས་གཟུགས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། ། དེ་ཡང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མེད་པ་ལས་རྣམ་པ་བཅུའོ། ། དེ་ལྟར་ཡན་ལག་དྲུག་གི་རྣལ་འབྱོར་སྒྲུབ་ཐབས་སོ། ། འདི་དག་དམན་པ་ལ་སོགས་དབྱེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྣ་ཚོགས་གཙོ་བོ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྒྲུབ་ཐབས་རྣམ་གསུམ་དུ་ཡང་འགྱུར། ། ཕྱག་རྒྱ་གསུམ་དང་གནས་སྐབས་གསུམ་ནི་རྣམ་གསུམ་བགྲོད་པའི་དབང་གིས་ཞེས་པ་འདིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འཛག་པའི་བགྲོད་པ་ནི་དམན་པའི་གནས་སྐབས་སོ། ། གཡོ་བའི་བགྲོད་པ་ནི་འབྲིང་པོའི་གནས་སྐབས་སོ། ། མི་གཡོ་བའི་བགྲོད་པ་ནི་མཆོག་གི་གནས་སྐབས་སོ། ། འདི་རྣམས་ལ་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་འཛག་པའི་བདེ་བ་སྦྱིན་པ་མོའོ། །

"Unwavering bliss" refers to the mind and form becoming one. Thus, through the distinction between the apprehended and the apprehender, there are ten types of concentration (dhyāna). Here, "the two paths" regarding the vital winds (prāṇāyāma) refers to collapsing the left and right paths—that is, blocking them and entering the central path. Furthermore, through the cessation of the ten maṇḍalas, there are ten types. Here, "in the drop" means the vital wind has entered the forehead, the movement of both [channels] is destroyed, and it is free from coming and going; this is called "one-pointed contemplation," which is the holding of the vital wind in the forehead. Whatever arises in the space of the three realms through the appearance of the inner heat (caṇḍālī) is "recollection" (anusmṛti); these ten types were previously explained. Through the nature of wisdom and method, the object of knowledge and the knower become blended into one; by the power of unchanging bliss, this is the "wisdom-form absorption" (samādhi). Furthermore, through the absence of the vital winds and so forth, there are ten types. Thus is the sādhana of the yoga of the six branches. These also become the three types of sādhana of the principal deity, the Kālacakra, through the distinctions of the inferior and so forth. Regarding the "three mudrās and three states" by the power of the three movements: here, the movement of the leaking bodhicitta is the inferior state. The movement of the shifting [bodhicitta] is the middling state. The movement of the unwavering [bodhicitta] is the supreme state. Among these, the action mudrā (karmamudrā) is the one who bestows the bliss of leaking.

ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་གཡོ་བའི་བདེ་བ་སྦྱིན་པ་མོའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་མི་གཡོ་བའི་བདེ་བ་སྦྱིན་པ་མོའོ། ། དེ་ལྟར་ཡན་ལག་དྲུག་གི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཕྱག་རྒྱ་གསུམ་བསྒོམ་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་པས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡན་ལག་དྲུག་གི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ལྟ་སྟངས་གསུངས་པ། བསྙེན་པ་ལ་ནི་དང་པོའི་རྣལ་འབྱོར་རྣམ་བཅུ་མཁའ་ལ་འཁོར་ལོ་ཅན་གྱི་ཁྲོ་བོའི་ལྟ་བས་སོ། ། བགེགས་མཐར་བྱེད་པའི་ལྟ་བ་བདུད་རྩིའི་ལམ་དུ་སོན་པ་ཡིས་ཀྱང་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་ལ་ཡན་ལག་དྲུག། ཤེས་རབ་ལ་སྤྲོས་ཟླ་བ་ཐིག་ལེ་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུར་འགྱུར་མེད་གསུམ་ཡང་སྒྲུབ་པ་ལ་འགྱུར་རོ། ། བདེ་བ་མ་ཉམས་གཅིག་པུ་ཞི་བ་ལྷན་སྐྱེས་ཡེ་ཤེས་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་པ་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ལ། འདིར་བསྙེན་པ་ཞེས་པ་དང་པོ་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་བསྒོམ་པ་ནི་བསྙེན་པ་སྟེ། བསྙེན་པ་དེ་ལས་དང་པོའི་རྣལ་འབྱོར་ནི་སེམས་ཀྱི་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་འཛིན་པའོ། ། དེ་ཡང་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བ་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ་དེས་ན་དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཅུའོ། ། འཁོར་ལོ་ཅན་གྱི་ཞེས་པ་གཙུག་ཏོར་གྱི་ཁྲོ་བོའི་ལྟ་བས་ཞེས་པ་མིག་མི་འཛུམས་པར་སྟེང་དུ་ལྟ་བས་མཚན་མར་འགྱུར་ཏེ། མཚན་མོའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་རྣམ་པ་བཞི་དང་ཉིན་མོའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ་དེ་ནས་གཟུགས་སོ། ། དེ་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་སོ་སོར་སྡུད་པ་དང་བསམ་གཏན་གྱིས་བསྙེན་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །

The wisdom mudrā bestows moving bliss; the mahāmudrā bestows unmoving bliss. Thus, because the Blessed One has taught that the three mudrās are to be meditated upon through the yoga of the six branches, the yogi should practice the yoga of the six branches for the sake of buddhahood itself. Now, the gaze for the sake of accomplishing the form of emptiness is taught: For the approach, the tenfold initial yoga is by means of the wrathful gaze of the Wheel-Holder in the sky. For the near-attainment, the gaze of Vighnāntaka, having entered the path of nectar, also accomplishes the six branches. For the accomplishment, the three unchanging—the moon, the drop, and the vajra-jewel—arise within insight. For the great accomplishment, the yoga of innate wisdom is the singular, undiminished bliss and peace. Here, "approach" refers to the meditation on the signs, such as smoke and so forth, which is the approach. From that approach, the "initial yoga" is the grasping of the signs of smoke and so forth within the mind. Furthermore, there are ten aspects that act as conditions together with the smoke and so forth; therefore, that too is tenfold. "Of the Wheel-Holder" means by the gaze of the wrathful deity of the uṣṇīṣa; by looking upward without blinking, the signs arise. There are four aspects for the yoga of the night and six aspects for the yoga of the day; from that, the form arises. Thus, up to the culmination of the form, withdrawal and meditative concentration become the branches of the approach.

བགེགས་མཐར་བྱེད་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་པ་ལ་བགེགས་མཐར་(བྱད་,བྱེད་)ནི་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པའོ། ། དེའི་ལྟ་བ་ནི་བདུད་རྩིའི་གནས་སུ་སོན་པ་སྟེ་དཔྲལ་བར་སོན་པའོ། ། དེས་ཀྱང་། ཉེ་བར་བསྒྲུབ་ལ་ཡན་ལག་དྲུག། ཀྱང་ཡིག་གིས་སྲོག་རྩོལ་དང་འཛིན་པ་བྱ་སྟེ། སྲོག་གི་གཟུགས་མཐོང་བར་གྱུར་པ་ན་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པའོ། ། ཤེས་རབ་ལ་སྤྲོས་ཟླ་བ་ཐིག་ལེ་ཞེས་པ་འདིར་ཤེས་རབ་ལ་ཆགས་པས་སྤྲོས་པ་ཡང་འདི་ཡིན་ལ་ཟླ་བ་ཐིག་ལེ་ཡང་འདི་ཡིན་པས། སྤྲོས་པ་ཟླ་བ་ཐིག་ལེ་སྟེ་ཤེས་རབ་ལ་སྤྲོས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུར་གནས་པ་དེའི་གསང་བ་ལྟེ་བ་དང་སྙིང་གར་འགྱུར་མེད་གསུམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་དུ་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྒྲུབ་པ་ལ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་གསུམ་བསྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ལ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་བྱའོ། ། བདེ་བ་མ་ཉམས་གཅིག་པུ་ཞི་བ་ཞེས་པ་འདིར་བདེ་བ་མ་ཉམས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་པུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞི་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལྷན་སྐྱེས་ཡེ་ཤེས་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་པ་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ལ་སེམས་ཀྱི་འགྱུར་བ་མེད་པའི་བདེ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་གཅིག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོའི་ཡན་ལག་བཞི་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་ལ་ཡན་ལག་བཞི་པའོ། ། ལྷའི་སྒྲུབ་ཐབས་ལ་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པས་སྔར་གསུངས་པ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་པའོ། ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ནའི་སྒྲུབ་ཐབས་རྫོགས་པའི་རིམ་པས་སོ། ། ད་ནི་རང་གི་སེམས་འདིའི་སྣང་བ་ལ་རབ་ཏུ་གཞུག་པ་གསུངས་པ།

Regarding the phrase "the view that ends obstacles" (vighnāntaka), "ending obstacles" refers to Amṛtakuṇḍalī. His "view" is reaching the abode of nectar, which is reaching the forehead. Furthermore, regarding the statement, "For the near-attainment, there are six branches," the word "also" (api) indicates that prāṇāyāma and dhāraṇā are to be performed. When the form of the vital breath (prāṇa) is seen, that is the near-attainment. Regarding "the moon-drop of elaboration upon insight," here "elaboration upon insight" means that through attachment to insight, there is elaboration, and this is also the "moon-drop." Thus, "elaboration-moon-drop" refers to the drop of bodhicitta elaborated upon insight, which abides in the vajra-jewel. That which becomes the yoga of the three immutables at the secret place, navel, and heart, is also the "attainment." Thus, it becomes the third branch of attainment. In that way, one should perform the branch of attainment. Regarding "the single, undiminished bliss, peace," here, because the bliss is undiminished, that single moment of bodhicitta is called "peace." "The yoga of coemergent wisdom" refers to the fourth branch of great attainment: the single identity of the unchanging bliss of the mind and coemergent wisdom. Thus, the wisdom sādhana has four branches. The deity sādhana is the mundane one, as previously explained through the generation stage (utpattikrama). The supramundane is the sādhana of reality (tattva) through the completion stage (niṣpannakrama). Now, it is taught how to thoroughly enter the appearances of one's own mind:

ནམ་མཁར་ཀུན་ནས་ཞེན་པའི་སེམས་དང་མིག་ནི་མི་འཛུམས་རྡོ་རྗེ་ལམ་དུ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ཡིས། ། སྟོང་པ་ལས་ནི་དུ་བ་སྨིག་རྒྱུ་རབ་གསལ་དྲི་མ་མེད་པའི་མཁའ་སྣང་ཉིད་དང་མར་མེ་དང་། ། འབར་བ་དང་ནི་ཟླ་བ་ཉི་མ་རྡོ་རྗེ་རྣམས་དང་མཆོག་གི་ཆ་དང་ཐིག་ལེ་མཐོང་བར་འགྱུར། ། དེ་ཡི་དབུས་སུ་སངས་རྒྱས་གཟུགས་ནི་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་བྲལ་བ་དུ་མ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ། ། འདིར་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་གོམས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ནམ་མཁའ་དང་བླ་གབ་མེད་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་གོམས་པའོ། ། གང་ཞིག་ནམ་མཁའ་ལ་རྣལ་འབྱོར་གོམས་པར་བྱེད་པ་དེས་མཚན་མོ་བུག་པ་མེད་པའི་ཁྱིམ་དུ་མུན་པ་ལ་ནམ་མཁའ་ཀུན་ནས་ཞེན་པའི་སེམས་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་སྟོང་པར་རྩེ་གཅིག་པའི་ཡིད་དུ་བྱས་ནས་ཉི་མ་གཅིག་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བྱའོ། ། མིག་ནི་མི་འཛུམས་རྡོ་རྗེའི་ལམ་དུ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ཞེས་པ་འདིར་དབུ་མར་སྲོག་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་སྟེ་སྟོང་པ་ཁོ་ན་ལས་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་མཐོང་ངོ་། ། ནམ་མཁར་ཀུན་ནས་ཞེན་པའི་སེམས་དང་མིག་ནི་མི་འཛུམས་རྡོ་རྗེའི་ལམ་དུ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ཡིས། ། སྟོང་པ་ལས་ནི་དུ་བ་སྨིག་རྒྱུ་རབ་གསལ་དྲི་མ་མེད་པའི་མཁའ་སྣང་ཉིད་དང་མར་མེ་དང་། ། ཞེས་པ་མཚན་མོའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་མཐོང་ངོ་། ། དེ་ནས་སྤྲིན་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་ལ་བལྟ་སྟེ་ནམ་མཁའ་དེ་ལས་སླར་ཡང་ཉིན་མོ་རྣལ་འབྱོར་གྱིས། ནམ་མཁའ་ལས་བྱུང་རང་བྱུང་བ། ། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་མེ་བོ་ཆེ། ། ཞེས་པ་འབར་བ་མཐོང་སྟེ་སྤྲིན་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་ལའོ། ། དེ་བཞིན།

With the mind entirely fixed on the sky and the eyes unblinking, having entered the vajra path, from emptiness one will see smoke, a mirage, the stainless luster of the sky, and a lamp; then a blazing fire, the moon, the sun, vajras, the supreme portion, and the drop. In the center of that, one sees the form of the Buddha, free from objects and aspects, the manifold saṃbhogakāya. Here, in both the Mantra Vehicle and the Pāramitā Vehicle, there are two ways of practicing yoga: practicing yoga in the sky and practicing yoga in the open air. Whoever practices yoga in the sky should, at night, in a house without openings, in the darkness, fix the mind entirely on the sky, abandon all conceptual thoughts, and with a one-pointed mind focused on emptiness, examine it for one day. "With the eyes unblinking, having entered the vajra path" means that the vital breath has entered the central channel, and from emptiness alone, the signs such as smoke and so forth are seen. "With the mind entirely fixed on the sky and the eyes unblinking, having entered the vajra path, from emptiness one sees smoke, a mirage, the stainless luster of the sky, and a lamp"—this is what is seen through the yoga of the night. Then, looking at the cloudless sky, through the yoga of the day, one sees a blazing fire in the cloudless sky, as it is said: "Self-arisen, arisen from the sky, the great fire of the wisdom of insight." Likewise:

འོད་ཆེན་རྣམ་པར་སྣང་བར་བྱེད། ། ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ལམ་མེ་བ་ནི་ཟླ་བ་སྣང་བའོ། ། འགྲོ་བའི་མར་མེ་ནི་ཉི་མའོ། ། ཡེ་ཤེས་སྒྲོན་ནི་རྡོ་རྗེ་སྟེ་སྒྲ་གཅན་ནོ། ། གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོ་འོད་གསལ་བ་ནི་གློག་སྟེ་མཆོག་གི་ཆའོ། ། རིག་པའི་རྒྱལ་མཆོག་སྔགས་དབང་པོ་ནི་ཐིག་ལེའོ། ། དེ་ལྟར་མཚན་མ་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ་འདུས་པ་ལ་སོགས་པར་མཚན་མོའི་རྣལ་འབྱོར་དང་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པར་ཉིན་མོའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགོངས་པའི་སྐད་གཞན་གྱིས་གསུངས་སོ། ། དེ་ནས། གསང་སྔགས་རྒྱལ་པོ་དོན་ཆེན་བྱེད། ། ཅེས་པ་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་གཟུགས་མཐོང་བའོ། ། དེའི་དབུས་སུ་སྟེ་ཐིག་ལེའི་དབུས་སུ་སངས་རྒྱས་གཟུགས་ནི་རྫས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་བརྟགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་བྲལ་བ་དུ་མ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའོ། ། དེ་ནས་གཟུགས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་གཞོམ་དུ་མེད་པའི་སྒྲ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཐོས་ཏེ་དེ་ལྟར་གཟུགས་སྣང་བ་ལས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང་སྒྲ་སྣང་བ་ལས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ནམ་མཁའ་ཆུ་འཛིན་བྲལ་བ་དག་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་བགྲོད་པའི་མིག་གིས་བལྟ་བར་བྱ་བ་སྟེ། ། རེ་ཁཱ་ནག་པོ་དྲི་མེད་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་དུས་ཀྱི་རྩ་ལ་མཐོང་བར་གྱུར་གྱི་བར་དུའོ། ། དེ་ལ་ཀུན་མཁྱེན་གཟུགས་ནི་ཆུ་ལ་ཉི་མ་ལྟ་བུ་གོས་པ་མེད་པ་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་ཏེ། ། རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་རང་སེམས་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་བྲལ་བ་དག་གོ་སེམས་ནི་གཞན་པ་མིན་པ་ཉིད། །

The great light that illuminates is the moonlight of the appearance of wisdom. The lamp of beings is the sun. The lamp of wisdom is the vajra, which is Rāhu. The great majesty of clear light is the lightning, the supreme portion. The sovereign of vidyās, the lord of mantras, is the bindu. Thus, there are ten types of signs; these were spoken by the Blessed One in the intentional language of the Guhyasamāja and other tantras, and in the Mañjuśrīnāmasaṃgīti and other texts, through the yoga of the night and the yoga of the day. Then: "The king of secret mantras, performing the great purpose," refers to seeing forms in all their aspects, such as vases, cloth, and so forth. In the center of that—that is, in the center of the bindu—the form of the Buddha is the saṃbhogakāya, because it is devoid of substantiality and devoid of conceptual construction, and is free from objects and aspects, yet enjoys the manifold. Then, through the yoga of form, one hears that very sound which is indestructible; thus, the meaning is that from the appearance of form comes the nirmāṇakāya, and from the appearance of sound comes the saṃbhogakāya. The sky, free from clouds, is to be beheld by the yogi with the eye of travel, until a black line, stainless and radiating rays of light, is seen upon the channel of time. Therein, the omniscient form is like the sun in water—unstained, multicolored, endowed with all aspects, and free from objects; it is one's own mind, and the mind is not something else.

འདིར་ཉིན་མོའི་རྣལ་འབྱོར་ནི་ནམ་མཁའ་ཆུ་འཛིན་བྲལ་བ་དག་ནི་རྣལ་འབྱོར་བ་ཡིས་བགྲད་པའི་མིག་གིས་བལྟ་བར་བྱའོ། ། སྔ་དྲོ་དང་ཕྱི་དྲོ་ཉི་མ་ལ་རྒྱབ་བསྟན་ནས་སོ། ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱིས་རབ་རིབ་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡིས་ཞེས་པ་དེའི་གནོད་པ་ལས་སོ། ། ཉི་མ་སོ་སོར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ་ཐིག་ལེའི་དབུས་སུ་རེ་ཁཱ་ནག་པོ་སྐྲའི་ཚད་ཙམ་དྲི་མེད་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་དུས་ཀྱི་རྩ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་ལ་མཐོང་བར་གྱུར་གྱི་བར་དུའོ། ། ནང་དུ་འདུས་པ་ཀུན་མཁྱེན་གཟུགས་ནི་ཁམས་གསུམ་པ་མ་ལུས་པ་ཆུ་ལ་ཉི་མ་ལྟ་བུ་གོས་པ་མེད་པ་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་ཏེ། རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་རང་སེམས་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་བྲལ་བ་དག་གོ་སེམས་ནི་གཞན་མ་མིན་པ་ཉིད། ། གཞན་གྱི་སེམས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཤའི་སྤྱན་གྱིས་དང་པོར་རང་གི་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་མཐོང་ཞིང་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱན་གྱིས་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་མཐོང་སྟེ་དེས་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྤྱན་ལྔ་གསུངས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཤེས་པའི་རིམ་པས་ཤའི་སྤྱན་དང་ལྷའི་སྤྱན་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་ནི་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་མ་གཟིགས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའི་ཞབས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡན་ལག་དྲུག་གི་རྣལ་འབྱོར་གསུངས་པ།

Here, the daytime yoga is to be observed by the yogi with wide-open eyes into a sky free of clouds. This is done in the morning and afternoon with one's back turned to the sun. Otherwise, one will become blinded by the sun's rays; "by that" refers to the harm caused by them. One should look at the sun until a black line, the size of a hair, emitting stainless light, is seen in the center of the drop within the avadhūtī, the channel of time. The form of the omniscient one, gathered within, is the entirety of the three realms, unstained like the sun in water, possessing various colors, endowed with all aspects, and the object of one's own mind, free from [external] aspects. The mind is not something else; it is not the mind of another, because there is no knowing of another's mind. Here, the Tathāgata first sees the appearance of his own mind with the fleshly eye, and then sees the knowing of others' minds with the eyes of the gods and so forth; thus the Blessed One taught the five eyes in the Dharmasaṃgīti. Through this sequence of knowing, the fleshly eye, the divine eye, the Buddha eye, the insight eye, and the wisdom eye arise by the power of meditation. Therefore, there is nothing whatsoever that the Omniscient One has not seen. Likewise, the noble Vajrapāṇi also taught the yoga of the six branches.

འདིར་སོ་སོར་སྡུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་རྣམས་ལ་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རབ་ཏུ་མི་འཇུག་པར་ནང་གི་ཡུལ་རྣམས་ལ་ལྷའི་མིག་གི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལྷའི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་སྟེ། ནང་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པས་པྲ་ཕབ་པའི་གཞོན་ནུ་མས་མེ་ལོང་ལ་མཐོང་བ་ལྟར་སྟོང་པ་ལ་མ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་ནི་སོ་སོར་སྡུད་པའི་ཡན་ལག་སྟེ་ཁམས་གསུམ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ནས་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་དེ་རྣམས་ལ་སེམས་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དང་། རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སེམས་ཀྱི་དངོས་པོ་འཛིན་པ་དང་། དཔྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་རྟོགས་པ་དང་། དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་གནས་པ་དང་། གཡོ་མེད་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལས་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ལྔ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཡན་ལག་གོ། ། དེ་ནས་སྲོག་རྩོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལ་ལ་ནཱ་དང་། ར་ས་ནཱ་གཡོན་པ་དང་གཡས་པའི་ལམ་འགོག་པ་ལས་སྲོག་གི་རླུང་རྟག་ཏུ་དབུ་མ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་ལམ་དུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་སྟེ། ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་དགང་བ་ནི་བུམ་པ་ཅན་དང་དབྱུང་བའི་སྦྱོར་བས་ཨོཾ་ཡིག་གིས་འགོག་པ་དང་། ཨ་ཡིག་གིས་འབྱུང་བ་ཟླ་བ་དང་སྒྲ་གཅན་དང་ཉི་མའི་རང་བཞིན་གྱིས་རྣལ་འབྱོར་པས་བྱེད་པ་ནི་སྲོག་རྩོལ་གྱི་ཡན་ལག་གོ། །

Here, "withdrawal" (pratyāhāra) refers to the non-engagement of the eye-consciousness and so forth with external objects such as forms by means of the eye-faculty and so forth, and the engagement of the divine eye-consciousness and so forth with internal objects by means of the divine eye-faculty and so forth. By focusing inwardly on emptiness, one sees all unexamined entities within emptiness, just as a young girl sees reflections in a mirror when divination is performed; this is the branch of withdrawal, because one sees the reflections of the Buddhas of the three realms. Then, "meditative concentration" (dhyāna) consists of five aspects: "insight" (prajñā), which is the seeing of all existing phenomena as empty; "discernment" (vitarka), which is the mind's engagement with those [phenomena]; "analysis" (vicāra), which is the realization of the entities being grasped; "joy" (prīti), which is the mind abiding in all entities; and "unwavering bliss" (sukha), which is the perfection of bliss arising from all entities. These are the five branches of meditative concentration. Then, "vital effort" (prāṇāyāma) is the constant entry of the vital wind into the central channel, the avadhūtī, by blocking the left and right paths of the lalanā and rasanā. Filling the avadhūtī is done through the vase-breath (kumbhaka) and the practice of exhalation; the yogi performs the blocking with the syllable OṂ and the exhalation with the syllable A, which are of the nature of the moon, Rāhu, and the sun. This is the branch of vital effort.

དེ་ནས་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟེ་བ་དང་སྙིང་ག་དང་མགྲིན་པ་དང་དཔྲལ་བར་དབང་ཆེན་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སྲོག་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ཕྱི་རོལ་དུ་འབྱུང་བ་མེད་པ་སྟེ། ཐིག་ལེ་ལ་སྲོག་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ནི་འཛིན་པའི་ཡན་ལག་གོ། ། དེ་ནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་འདོད་པའི་ལྷ་མཐོང་བ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ་དེ་ལས་འོད་ཟེར་དུ་མ་འཕྲོ་བའི་གཟུགས་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་དེ་ལས་རྣམ་པ་དུ་མ་འཕྲོ་བའི་གཟུགས་ཁམས་གསུམ་ལ་སྤྲོ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཡན་ལག་གོ། ། དེ་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ལྷ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ལས་གང་ཞིག་འགྱུར་བ་མེད་པའི་བདེ་བ་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡན་ལག་ཏུ་བརྗོད་དོ། ། འདིར་ཡན་ལག་དྲུག་གི་དང་པོ་བསྒོམ་པའི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་རྒྱུད་གཞན་རྣམས་སུ་ཡང་གསུངས་ཏེ་འདིར་འདུས་པ་ཕྱི་མར་བསྙེན་པ་དང་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་དང་སྒྲུབ་པ་དང་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་པའོ། ། དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ། བསྙེན་པའི་དུས་སུ་གཙུག་ཏོར་ཆེའི། ། གཟུགས་བརྙན་འབད་པས་རྣམ་བསྒོམ་བྱ། ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་དུས་སུ་ནི། ། བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པའི་གཟུགས་བརྙན་ནོ། ། སྒྲུབ་པ་ལ་ནི་ལྷ་ཡི་གཟུགས། ། རྣལ་འབྱོར་བརྩོན་པས་བསྒོམ་པར་བྱ། ། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོའི་དུས་སུ་ནི། ། གཙོ་བོ་སངས་རྒྱས་མངའ་བདག་གཟུགས། ། ཞེས་པའོ། །

Then, as for "retention" (dhāraṇā): it is the vital breath (prāṇa) having thoroughly entered the maṇḍalas of earth, water, fire, and wind at the navel, heart, throat, and forehead, without emerging externally. The vital breath having thoroughly entered the drop (bindu) is the branch of retention. Then, as for "recollection" (anusmṛti): it is the vision of one’s chosen deity (iṣṭadevatā) free from conceptualization of a reflected image. From that, a form of light rays radiates; the form of light rays and the emanation of various forms from that into the three realms is the branch of recollection. Then, as for "absorption" (samādhi): it is the attainment of unchanging bliss arising from passion for the chosen deity. The mind that makes that one-pointed, free from subject and object, is described as the branch of absorption of the Tathāgatas. Here, the presentation of the first of the six branches of meditation is also taught in other tantras. In this context, the Explanatory Tantra of the Guhyasamāja speaks of "approach" (sevā), "near-attainment" (upasādhana), "attainment" (sādhana), and "great attainment" (mahāsādhana). Regarding this, the Blessed One said: "At the time of approach, one should diligently meditate on the reflected image of the Great Uṣṇīṣa. At the time of near-attainment, the reflected image of Amṛtakuṇḍalī. For attainment, the yogi should diligently meditate on the form of the deity. At the time of great attainment, the form of the Lord Buddha, the Sovereign."

འདིར་དགོངས་པའི་སྐད་གཞན་གྱིས་གཙུག་ཏོར་ཆེན་པོའི་གཟུགས་བརྙན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ཏེ་ཁམས་གསུམ་པ་མ་ལུས་པ་ནམ་མཁའི་ཆོས་འབྱུང་ལ་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་རབ་ཏུ་བཞག་ནས་བསྙེན་པའི་དུས་སུ་སྟེ་དུས་དང་པོར་སོ་སོར་སྡུད་པས་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞིང་བསམ་གཏན་གྱི་ཡན་ལག་གིས་བརྟན་པར་བྱའོ། ། འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དམ་བཅའ་བ་ནི། བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སྤངས་ནས། ། ཉི་མ་གཅིག་ནི་ཡོངས་སུ་བརྟག། གལ་ཏེ་རྟགས་ནི་མ་བྱུང་ན། ། དེ་ཚེ་ང་ཡིས་ཚིག་དེ་རྫུན། ། ཞེས་པའོ། ། འདིར་རྟགས་ནི་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་སྟེ་གཞན་སྔགས་ལ་སོགས་པ་ཉི་མ་གཅིག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན་གང་གིས་བསྔགས་པ་རྣམས་ལ་རྟགས་འབྱུང་བར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་བློ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཏེ་རྟེན་མེད་པར་བྱས་ནས་སྟོང་པ་ལ་ཟབ་མོ་དམིགས་པ་མེད་པའི་རྟགས་སུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ཀྱི་དོན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པས་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ངེས་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ། བྱེད་པ་བཅིང་བའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ས་གསུམ་པོ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་བྱེད་པ་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ནི་བླ་མའི་ཞལ་ལས་རྟོགས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་བླ་མའི་ཉེ་བར་བསྟན་པས། རྣལ་འབྱོར་པས་ནམ་མཁའ་ལ་དང་པོར་དུ་བ་མཐོང་སྟེ་སྨིག་རྒྱུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རང་གི་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེའི་ཕྱི་ནས་སྨིག་རྒྱུ་སྟེ་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་པྲ་ཕབ་པ་ལྟ་བུའོ། །

Here, in the language of intentional terminology, the reflection of the Great Uṣṇīṣa is the reflection of the Buddha. Having placed the Mind-Vajra within the source of phenomena (dharmodaya) of space—the entirety of the three realms without exception—one should meditate during the stage of approach, that is, at the first stage, by means of withdrawal (pratyāhāra), and stabilize it through the branch of concentration (dhyāna). Regarding this, the Blessed One made this pledge: "Having completely abandoned all conceptual thoughts, Examine for a single day. If the signs do not arise, Then my word is a lie." Here, the "signs" are the marks such as smoke and so forth. If other [methods] such as mantras were not to be accomplished in a single day, by what means would the signs arise for those who praise them? Therefore, having completely abandoned the intellect of existence and non-existence and rendered it supportless, the sign of profound non-apprehension in emptiness arises. The yogi should meditate for the sake of the signs such as smoke; this is the certainty of the Tathāgata. Likewise: "By the application of binding the faculties, The three levels are to be accomplished." This means that the three levels—the reflection of the Buddha—are to be accomplished by the faculties, such as the eyes and so forth. The specific instruction for this should be understood from the oral teaching of the Guru. Through the Guru's instruction, the yogi first sees smoke in the sky and should know through personal experience that it is not a mirage. Following that, the mirage and the other signs such as smoke are free from conceptual construction, like a reflection in a mirror divination (pratisenā).

དེ་ལྟར་དུ་བ་ནི་མཚན་མ་དང་པོའོ། ། སྨིག་རྒྱུ་ནི་མཚན་མ་གཉིས་པའོ། ། མཁའ་སྣང་ནི་མཚན་མ་གསུམ་པའོ། ། སྒྲོན་མ་ནི་མཚན་མ་བཞི་པའོ། ། སྤྲིན་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ནི་མཚན་མ་ལྔ་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདུས་པ་ཕྱི་མ་དང་མཁའ་འགྲོ་མ་རྡོ་རྗེ་གུར་དུ་ཡང་གསུངས་སོ། ། མཁའ་འགྲོ་མ་རྡོ་རྗེ་གུར་དུ་དེའི་སྟེང་དུ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ། ཕྱི་ནས་སྒྱུ་མའི་རྣམ་པ་སྟེ། ། རྨི་ལམ་རྣམ་པ་སྐད་ཅིག་ལས། ། དེ་ཡི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྒྱུ། ། དངོས་གྲུབ་ཉེ་བར་གྱུར་པའོ། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་འདིའི་ཕྱིར་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་ནི་དང་པོར་སྒོམ་པའི་རྟགས་སུ་འགྱུར་རོ། ། ཁ་ཅིག་གྲུབ་པའི་དུས་སུ་ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དམ་བཅའ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སྤངས་ནས། ། ཉི་མ་གཅིག་ནི་ཡོངས་སུ་བརྟག། ཅེས་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་ལ་རྣམ་པར་མཐོ་བརྩམས་པའོ། ། སྒྲུབ་པའི་དུས་སུ་འཇིག་རྟེན་པའི་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཞིག་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་མཚན་མར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདིར་དུ་བ་དང་འབར་བ་ལ་སོགས་པས་དངོས་སུ་བསྲེག་པའི་བྱ་བ་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གུར་གུམ་དང་རིན་པོ་ཆེ་དང་མེ་ཏོག་དང་། གསེར་ལ་སོགས་པའི་ཆར་ཡང་ངོ་། ། དེའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་དྲུག་གི་རྣལ་འབྱོར་ལས་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་མཁའ་འགྲོ་མ་རྡོ་རྗེ་གུར་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ། ཡན་ལག་དྲུག་བསྒོམ་དེ་ནས་ནི། །

In that way, smoke is the first sign; a mirage is the second sign; a firefly-like light is the third sign; a lamp is the fourth sign; and that which is like a cloudless sky is the fifth sign. The Blessed One also taught this in the Explanatory Tantra of the Guhyasamāja and in the Vajrapañjara-ḍākinī. In the Vajrapañjara-ḍākinī, the Blessed One further stated: "Subsequently, the form of an illusion, / From the aspect of a dream, in an instant, / Is the cause of omniscience / And the near attainment of siddhi." And so forth. Because of these words of the Blessed One, the signs such as smoke and so on become the marks of initial meditation. As for those who claim these occur "at the time of accomplishment," all such views contradict the Blessed One's own pledge: "Having completely abandoned all conceptual thoughts, / Examine for a single day." This is a direct challenge to the Blessed One's word. At the time of accomplishment, whatever worldly smoke and so forth appear like illusions or dreams do not constitute the signs, because in this context, smoke, flames, and so on are capable of performing the actual function of burning. Likewise, this applies to rains of saffron, jewels, flowers, gold, and so forth. Therefore, smoke and the other signs arise from the yoga of the six branches. Accordingly, the Blessed One stated in the Vajrapañjara-ḍākinī: "Then, having meditated on the six branches..."

སླར་ཡང་རང་བྱིན་བརླབ་པ་སྟེ། ། རྗེས་མཐུན་ཆོ་གའི་རིམ་པ་ཡིས། ། ཕྱི་ནས་མཚན་མ་མཚོན་པར་བྱ། ། ཞེས་པའོ། ། འདིར་རང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་སྡུད་པས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་མཐོང་བའོ། ། མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲིན་དང་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་རབ་ཏུ་སྣང་བ་སྟེ་དེ་ཡང་སྒྲོན་མའི་མཐར་ཐུག་པ་དང་པོ་མཐོང་བའོ། ། དེ་ནས་སྤྲིན་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་དྲི་མ་མེད་པའོ། ། རྒྱུད་རྣམས་སུ་འབར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐིག་ལེའི་མཐར་ཐུག་པ་མཚན་མ་གཞན་དྲུག་པོ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དྲ་བའི་ལེའུར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ལས་བྱུང་རང་བྱུང་བ། ། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་མེ་བོ་ཆེ། ། འོད་ཆེན་རྣམ་པར་སྣང་བར་བྱེད། ། ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ལམ་མེ་བ། ། འགྲོ་བའི་མར་མེ་ཡེ་ཤེས་སྒྲོན། ། གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོ་འོད་གསལ་བ། ། རིག་པའི་རྒྱལ་མཆོག་སྔགས་དབང་པོ། ། གསང་སྔགས་རྒྱལ་པོ་དོན་ཆེན་བྱེད། ། ཅེས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བར་མཚན་མ་གཞན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགོངས་པའི་སྐད་གཞན་གྱིས་གསུངས་ཏེ། སྔར་བརྗོད་པའི་སྤྲིན་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་ལས་བྱུང་བའི་རབ་ཏུ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ནམ་མཁའ་ལས་བྱུང་རང་བྱུང་བ་སྟེ། སེམས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། འདི། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་མེ་བོ་ཆེ། ། ཞེས་པ་འབར་བའི་རབ་ཏུ་སྣང་བའོ། ། འོད་ཆེན་རྣམ་པར་སྣང་བར་བྱེད། ། ཅེས་པ་ཟླ་བའི་རབ་ཏུ་སྣང་བ་སྟེ། དེ་ཉིད། ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ལམ་མེ་བ། ། ཞེས་སོ། ། འགྲོ་བའི་མར་མེ་ཞེས་པ་ཉི་མའི་རབ་ཏུ་སྣང་བའོ། །

Furthermore: "Through the sequence of the concordant ritual, one should subsequently indicate the signs by means of self-consecration." Here, "self-consecration" refers to the vision of the conventional truth through withdrawal (pratyāhāra). "Signs" refers to the vivid appearances such as clouds, smoke, and so forth, which are first seen culminating in the lamp. Then there is the stainless, cloudless sky. In the tantras, the other six signs, culminating in the bindu of blazing and so forth, are also mentioned in the "Net of Absorptions" chapter of the Māyājāla: The Blessed One spoke these two verses in the Māyājāla regarding the other signs, using the intentional language of the Buddha: "Arising from space, self-arisen, The great fire of insight-wisdom, The great light that illuminates, The brilliant radiance of wisdom-light, The lamp of beings, the torch of wisdom, The great majesty, the clear light, The supreme king of vidyās, The lord of mantras, The king of secret mantras, the great purpose." These two verses describe the other signs. The Blessed One spoke them in the intentional language of the Buddha. That which is the vivid appearance arising from the previously mentioned cloudless sky is "arising from space, self-arisen," because it is free from all conceptual thoughts of the mind. This is "the great fire of insight-wisdom," which is the vivid appearance of blazing. "The great light that illuminates" is the vivid appearance of the moon, which is "the brilliant radiance of wisdom-light." "The lamp of beings" is the vivid appearance of the sun.

ཡེ་ཤེས་སྒྲོན་ཞེས་པ་སྒྲ་གཅན་གྱི་རབ་ཏུ་སྣང་བའོ། ། གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོ་འོད་གསལ་བ། ། ཞེས་པ་ཀློག་གི་རབ་ཏུ་སྣང་བའོ། ། རིག་པའི་རྒྱལ་མཆོག་སྔགས་དབང་པོ། ། ཞེས་པ་ཐིག་ལེའི་རབ་ཏུ་སྣང་བ་སྟེ་ཁ་དོག་སྔོན་པོ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྣམ་པའོ། ། གསང་སྔགས་རྒྱལ་པོ་དོན་ཆེན་བྱེད། ། ཅེས་པ་ཁམས་གསུམ་པའི་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྣང་བ་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་དང་པྲ་ཕབ་པ་དང་མཚུངས་པར་རྣལ་འབྱོར་པས་སོ་སོར་སྡུད་པས་མཐོང་བའོ། ། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོའི་བྱེད་པ་དང་། དེ་ནས་སྲོག་གི་རྩོལ་བ་བཅིང་བ་སྟེ། བྱེད་པ་བཅིང་བའི་སྦྱོར་བ་འདིས་ས་གསུམ་པོ་འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་བརྟན་པ་དང་གཡོ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་བདག་ཉིད་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་མཁའ་འགྲོ་མ་རྡོ་རྗེ་གུར་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ། འཇིག་རྟེན་ཁམས་ནི་ཐམས་ཅད་དུ། ། ཇི་སྲིད་རྡོ་རྗེའི་ལུས་དང་ལྡན། ། ཁམས་གསུམ་རྒྱུ་བཅས་མི་རྒྱུ་བ། ། མ་ལུས་ལུས་པ་མེད་པར་འགྲུབ། ། ཅེས་པ་སྟེ། ཡན་ལག་དྲུག་བསྒོམས་པས་སོ་ཞེས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ངེས་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དཔལ་འདུས་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ། དངོས་པོ་མེད་ལ་སྒོམ་པ་མེད། ། སྒོམ་པ་སྒོམ་པ་ཉིད་མ་ཡིན། ། དེ་ལྟར་དངོས་པོ་དངོས་མེད་འགྱུར། ། སྒོམ་པ་ཉེ་བར་མི་དམིགས་སོ། ། ཞེས་པའོ། ། འདིར་དངོས་པོ་མེད་པ་སྤྲིན་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་ལ་སྒོམ་པ་ནི་སོ་སོར་སྡུད་པ་སྟེ་དེ་ཉིད། དངོས་པོ་མེད་ལ་སྒོམ་པ་མེད། ། ཅེས་པའོ། ། སྒོམ་པ་སྒོམ་པ་ཉིད་མ་ཡིན། །

"Jñānapradīpa" (Wisdom Lamp) refers to the manifestation of Rāhu. "Mahāteja ābhāsvara" (Great Splendor, Luminous) refers to the manifestation of lightning. "Vidyārājāgrya mantrādhipa" (Supreme King of Knowledge, Lord of Mantras) refers to the manifestation of the bindu, which is blue in color and has the form of a lunar maṇḍala. "Guhyamantrarāja mahārthakṛt" (King of Secret Mantra, Performer of Great Purpose) refers to the yogi’s perception through withdrawal (pratyāhāra) of all the aspects of the entities of the three realms, appearing like an illusion, a dream, or a reflected image in a mirror. Then, there is the activity of the sense faculties, such as the eyes, and the binding of the vital winds (prāṇāyāma). By this application of binding the activities, the three worlds—characterized by the desire, form, and formless realms, and consisting of the nature of the stable and the moving—are to be accomplished. Likewise, the Blessed One stated in the Ḍākinīvajrapañjara: "In all world systems, As long as one possesses the vajra body, The three realms, including the moving and the non-moving, Are accomplished without exception or remainder." This is said to be through the meditation on the six branches; such is the certainty of the Blessed One. Similarly, the Blessed One stated in the Śrī-guhyasamāja: "No meditation on the non-existent, Meditation is not meditation itself; Thus, existence becomes non-existence, And meditation is not perceived." Here, "non-existence" refers to the cloudless sky, and meditation upon that is withdrawal (pratyāhāra). Thus: "No meditation on the non-existent." "Meditation is not meditation itself." This is the meaning.

ཞེས་པ་འདིར་དངོས་པོ་མེད་པ་སྤྲིན་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་ལ་སོ་སོར་སྡུད་པ་བསྒོམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྒོམ་པ་སྒོམ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྒོམ་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་དངོས་པོ་གང་ཞིག་སོ་སོར་སྡུད་པས་མཐོང་བ་དེ་ནི་དངོས་པོ་དངོས་མེད་འགྱུར་ཏེ་རྣམ་པར་མ་བརྟགས་པ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་མེད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་སོ་སོར་སྡུད་པའི་སྒོམ་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྒོམ་པ་རྣམ་པར་བརྟག་པ་ཉེ་བར་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུང་ངོ་། ། བསྒོམ་པ་འདི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་ནས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་འདིར་གང་ཞིག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་ཡིན། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཀཽ་ཤི་ཀ་གང་ནམ་མཁའ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པའོ། ། ཀཽ་ཤི་ཀ་གང་བླ་གབ་མེད་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པར་འདོད་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པའོ་ཞེས་སྤྲིན་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་ལ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྒོམ་པ་པྲ་ཕབ་པ་དང་སྒྱུ་མ་དང་མཚུངས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། ། དེ་ལྟར་སོ་སོར་སྡུད་པ་དང་བསམ་གཏན་གྱིས་བསྙེན་པའི་ཡན་ལག་བརྗོད་དོ། ། དེ་ནས་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱིས་མིང་ཅན་དགོངས་པའི་སྐད་གཞན་གྱིས་རླུང་གསུངས་སོ། །

Here, the meditation on withdrawal (pratyāhāra) in the cloudless sky, which is without any entity, would not be meditation at all, because it is devoid of conceptual meditation. Thus, whatever entity is seen through withdrawal becomes a non-entity, because one sees the non-existence of past, future, and present entities that are not conceptually constructed. Therefore, the Blessed One said that in the meditation of withdrawal, no conceptual meditation or conceptual construction is perceived. The Blessed One also taught this meditation as the perfection of wisdom (prajñāpāramitā) as follows: Then Śakra, the lord of the gods, said to the venerable Subhūti: "Noble Subhūti, who here practices the yoga of the perfection of wisdom?" Subhūti replied: "Kauśika, whoever practices yoga in space practices the yoga of the perfection of wisdom. Kauśika, whoever desires to practice yoga in the open air practices the yoga of the perfection of wisdom." Thus, the Blessed One taught that the meditation on the Great Seal (mahāmudrā) in the cloudless sky is like a reflected image or an illusion. In this way, the branch of approach through withdrawal and concentration (dhyāna) has been explained. Then, the wind is taught in the "intentional language" (saṃdhābhāṣā) by means of the name of the form of Amṛtakuṇḍalī.

དེ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་འདུས་པ་ཕྱི་མར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ། རིན་ཆེན་ལྔ་ཡི་རང་བཞིན་དབུགས། ། སངས་རྒྱས་ལྔ་ཡིས་བྱིན་བརླབས་པ། ། གོང་བུའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཕྱུང་ནས་ནི། ། སྣ་ཡི་རྩེ་མོར་རྣམ་བསྒོམ་བྱ། ། ཞེས་པའོ། ། འདིར་རིན་ཆེན་ལྔའི་སྒྲས། ར་ས་ནཱ་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔའི་ཆོས་ཅན་ས་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་ལྔ་པོ་རྣམས་སོ། ། དེའི་རང་བཞིན་གྱི་དབུགས་ནི་རིན་ཆེན་ལྔའི་རང་བཞིན་དབུགས་ཞེས་པ་སྣ་བུག་གཡས་ལའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ལྔ་ནི་ལ་ལ་ནཱ་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔའི་ཆོས་ཅན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་སོ། ། དེས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་དབུགས་ནི་སྣ་བུག་གཡོན་པ་ལའོ། ། གོང་བུའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཕྱུང་ནས་ནི། ། ཞེས་པ་ལ་འདིར་གོང་བུ་ནི་གཡས་པ་དང་གཡོན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་ཀྱི་སྲོག་གི་རླུང་དབུ་མ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། ། སྲོག་གི་རླུང་དེ་ཡང་། གོང་བུའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཕྱུང་ནས་ནི། ། སྣ་ཡི་རྩེ་མོར་རྣམ་བསྒོམ་བྱ། ། འདིར་སྣའི་སྒྲས་ལྟེ་བ་དང་སྙིང་ག་དང་མགྲིན་པ་དང་དཔྲལ་བ་དང་གཙུག་ཏོར་གྱི་པདྨའི་ལྟེ་བ་བརྗོད་དེ་དེའི་རྩེ་མོར་ནི་སྣའི་རྩེ་མོར་རོ། ། རྣམ་བསྒོམ་བྱ་ནི་ལྟེ་བ་ནས་ལྟེ་བའི་དབུས་སུ་ཡིན་གྱི་གཡས་དང་གཡོན་དུ་པདྨའི་འདབ་མ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ཐིག་ལེའི་གནས་སུ་གོང་བུའི་གཟུགས་ཀྱིས་སྲོག་འགགས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེ་འཛིན་པར་བརྗོད་དོ། ། དེ་ལྟར་ཡན་ལག་གཉིས་ཀྱིས་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་སྟེ་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱིས་ཤེས་པའོ། །

Furthermore, there are five aspects. Accordingly, the Bhagavān stated in the Explanatory Tantra (Uttaratantra): "The breath, which is the nature of the five jewels, Blessed by the five buddhas, Having been drawn out in the form of a sphere, One should meditate upon it at the tip of the nose." Here, the term "five jewels" refers to the five elements, such as earth and so forth, which are the constituents of the five maṇḍalas of the rasanā. The breath that is their nature is called "the breath of the nature of the five jewels," which is in the right nostril. Similarly, the "five buddhas" are the five aggregates, such as consciousness and so forth, which are the constituents of the five maṇḍalas of the lalanā. The breath blessed by those is in the left nostril. Regarding the phrase "having been drawn out in the form of a sphere": here, the "sphere" is the unification of the life-winds of the right and left maṇḍalas into the central avadhūtī. That life-wind is described as: "Having been drawn out in the form of a sphere, one should meditate upon it at the tip of the nose." Here, the word "nose" refers to the centers of the lotuses of the navel, heart, throat, forehead, and uṣṇīṣa; "at the tip" means at the tip of those [lotuses]. "One should meditate" means from the navel to the center of the navel, but not on the petals of the lotuses to the right or left. Thus, at the location of the drop (bindu), the life-wind is arrested in the form of a sphere; for that very reason, it is called "retention." In this way, through these two branches, the "near-attainment" is accomplished, which is known as the reflection of the form of Amṛtakuṇḍalī.

ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ་དབུ་མ་དབྱེར་མེད་པའི་ཡན་ལག་གིས་བཟླས་པར་བྱའོ། ། དབུ་མ་དབྱེར་མེད་པའི་ཡན་ལག་གིས་ཞེས་པ་གཡོན་པ་དང་གཡས་པའི་རྩ་ལ་སྲོག་གི་རྒྱུ་བ་མེད་པའོ། ། གཙུག་ཏོར་གྱི་གཟུགས་བརྙན་མཐོང་བར་གྱུར་པ་ན་ཕྱི་ནས་སྔགས་པས་སྲོག་རྩོལ་བྱའོ་ཞེས་པ་བླ་མ་དམ་པའི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་དགོངས་པའི་སྐད་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་སྲོག་རྩོལ་དང་འཛིན་པ་སྟེ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་བརྗོད་དོ། ། དེ་ནས། སྒྲུབ་པ་ལ་ནི་ལྷ་ཡི་གཟུགས། ། ཞེས་པ་འདིར་འཛིན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ལྟེ་བར་གནས་པའི་གཏུམ་མོ་འབར་བ་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་པྲ་ཕབ་པ་ལྟ་བུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱི་སྤྲིན་མཐའ་ཡས་པ་སྤྲོ་བར་བྱེད་པའི་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིས་རྣམ་པར་སྤྲོས་པས་རྣལ་འབྱོར་པས་མཐོང་བ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྒྲུབ་པར་གསུངས་ཏེ་འཛིན་པའི་མཐར་གཏུམ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ངེས་པའོ། ། དེ་ནས་དེའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བསྲེགས་ཏེ་གཡོན་པ་དང་གཡས་པའི་རྩར་བགྲོད་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ས་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རང་བཞིན་རྣམས་དཔྲལ་བར་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ནས་གཏུམ་མོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཟླ་བ་ཞུ་བར་གྱུར་པ་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ཐིག་ལེའི་གཟུགས་ཀྱིས་འོག་ཏུ་བགྲོད་པ་མགྲིན་པ་དང་སྙིང་ག་དང་ལྟེ་བ་དང་། གསང་བའི་པདྨར་དགའ་བ་དང་།

That very near-attainment is called "vajra recitation." One should perform the recitation by means of the limb of the indivisible central channel. Regarding the phrase "by means of the limb of the indivisible central channel," this means that there is no movement of the vital breath in the left and right channels. When the reflection of the uṣṇīṣa is seen, the practitioner should thereafter perform prāṇāyāma; this should be understood through the intentional language of the sublime guru’s instructions. Thus, prāṇāyāma and dhāraṇā are called "near-attainment." Then, regarding "for the attainment, the form of the deity": here, by the power of dhāraṇā, the inner heat (caṇḍālī) residing at the navel blazes. Like a divination image, it emanates an infinite cloud of Buddha-rays, the Great Seal (mahāmudrā). When the yogi perceives this through the radiation of the maṇḍala of light, it is taught as the attainment of "recollection" (anusmṛti). This is the certainty that at the conclusion of dhāraṇā, one should meditate on the yoga of inner heat. Then, the light rays of that wisdom (jñāna) incinerate the aggregates, elements, sense bases, and so forth. The consciousness and the natures of the maṇḍalas of earth and so on, which had traveled through the left and right channels, enter the moon maṇḍala at the forehead and become merged into one. Then, when the moon is melted by the light rays of the inner heat's wisdom, that bodhicitta descends in the form of a drop (bindu) to the throat, heart, navel, and the secret lotus, [producing] joy and—

མཆོག་དང་ཁྱད་པར་གྱི་རང་བཞིན་དང་། དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུ་ཇི་སྲིད་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སམ། ཡང་ན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་རྣམ་པར་ཉེད་པ་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཆ་བཅུ་དྲུག་པ་རྫོགས་པ་ནོར་བུའི་ནང་དུ་སོན་པ་གང་གི་ཚེ་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བདེ་བ་སྟེར་བ་ནི་འཛག་པའི་བདེ་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པ་དཔེ་ཙམ་མོ། ། རང་གི་ངོ་བོས་ནི་དབང་པོ་གཉིས་ལས་སྐྱེས་པར་གྱུར་པའི་བདེ་བས་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བའི་བྱེ་བ་ཕྲག་སྟོང་གི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ། ། འདིར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་བདེ་བའི་གནས་སྐབས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་གཟུགས་ཅན་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱིས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་འབྲས་བུར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བརྗོད་དེ། འོན་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པ་མེད་པའི་དོན་གྱིས་རྗེས་སུ་ལྷུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ཡན་ལག་དྲུག་གི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ། ། བདུད་རྩི་ལྔ་ལ་སོགས་དང་ཆུ་གཏེར་རྡོ་རྗེ་རྣམས་དང་སྔགས་ཀྱི་བཟླས་པ་སོགས་ཀྱིས་བསྙེན་པ་སྟེ། ། སོ་སོར་སྡུད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་རྡོ་རྗེ་པདྨ་ལས་སྐྱེས་བདུད་རྩི་ཡིས་ནི་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་འགྱུར། ། དགའ་བ་ལ་སོགས་རྣམས་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་གསུམ་དང་ཆུ་སྐྱེས་རོ་མཉམ་གྱུར་པ་བསྒོམ་པ་སྒྲུབ་པར་འགྱུར། ། ཤེས་རབ་འགྲོགས་ལ་འཕོ་མེད་འགྱུར་བ་ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་དག་ལས་ངེས་པར་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོའོ། །

Supreme The nature of the supreme and the particular, and then the nature of the coemergent (sahaja) as far as the vajra-jewel, or alternatively, the nature of the manifold, the ripened, the thoroughly refined, and the separated. Thus, when the sixteenth part is complete and has entered within the jewel, the bestowing of bliss through the power of meditation is merely an analogy, such as the bliss of emission. In its own essence, the bliss born from the two organs does not equal even a thousandth part of the supreme unchanging bliss (akṣara-sukha). Here, the state of unchanging bliss, which is the coemergent joy (sahaja-ananda) possessing form, should be understood as the temporary fruit for childish yogis. The bodhisattvas call it the absorption of emptiness (śūnyatā-samādhi), yet it is not a lapse into a meaning that is not renowned in the world. Thus, through the yoga of the six branches, yogis will achieve buddhahood itself. The approach (sevā) is by means of the five nectars (pañcāmṛta) and so forth, the oceans and vajras, and the recitation of mantras. The near-attainment (upāsādhana) is by means of withdrawal (pratyāhāra) and so forth, and the nectar born from the vajra and lotus. The attainment (sādhana) is the meditation on the three vajras and the lotus becoming of one taste through joy and so forth. The great attainment (mahāsādhana) is certain to arise from the subtle yoga of the unchanging transition in union with insight (prajñā).

འདིར་ལས་དང་པོ་པས་དང་པོར་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་ཆོ་ག་བསྙེན་པ་བྱ་སྟེ། བདུད་རྩི་ལྔ་ལ་སོགས་པས་བསྙེན་པ་ཞེས་པ་ལ། ཕྱི་རོལ་དུ་བདུད་རྩི་ལྔ་ནི་བཤང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་སོགས་པའི་སྒྲས་གོ་ཀུ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ལྷ་མཉེས་པའི་དོན་དུ་དོན་རྣམས་ཟོས་པས་བསྙེན་པ་བྱའོ། ། ནང་དུ་བདུད་རྩི་ལྔ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་སོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་དབང་པོ་རྣམས་སྒྲོན་མ་ལྔའོ། ། དེ་རྣམས་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ནི་བསྙེན་པ་སྟེ་ལུས་དང་རྫས་ལ་སྲེད་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའོ། ། བསྐྱེད་པ་དེའི་ལྷ་རྣམས་མཆོག་སྟེར་བར་འགྱུར་ཏེ་བཤང་བ་ལ་སོགས་པ་ཟོས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། ཆུ་གཏེར་རྡོ་རྗེ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ལུས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་དང་ངག་གི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་དང་སེམས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་དང་འཕོ་བའི་བདེ་བ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ནི་བསྙེན་པ་སྟེ། ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་དང་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་སྡོམ་པའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། འདི་ཡིས་ལྷ་མཆོག་སྟེར་བར་འགྱུར་ཏེ་སྲིད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཞེན་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། སྔགས་ཀྱི་བཟླས་པ་ལ་སོགས་ཀྱིས། ། ཞེས་པ་ལས། འདིར་སྔགས་ཀྱི་བཟླས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྲོག་སྡོམ་པ་སྟེ་སོགས་པའི་སྒྲས་དབྱུང་བ་དང་དགང་བ་དང་བུམ་པ་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་ནི་རྟག་ཏུ་བསྙེན་པའོ། ། དེ་ཡིས་ལྷ་མཆོག་སྟེར་བར་འགྱུར་ཏེ་སྲོག་མ་བསྡམས་པར་དག་ཏུ་བརྗོད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ངེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དྲང་བའི་དོན་གྱིས་སླར་ཡང་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་དོན་དུ་བགྲང་ཕྲེང་ལ་སོགས་པ་བཟླས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ། ། ད་ནི་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་གསུངས་པ།

Here, a beginner should first perform the ritual of the sādhana approach (sevā). Regarding the term "approach by means of the five nectars (amṛta) and so forth": externally, the five nectars are excrement and so on, and by the word "and so forth," go-kuru and so on; one should perform the approach by consuming these substances in order to please the deities. Internally, the five nectars are the five aggregates (skandha). By the word "and so forth," the sense faculties are the five lamps. Non-reliance upon these is the approach, which is the complete abandonment of craving for the body and material things. Through that, the deities of the generation stage will grant the supreme [attainment], but not by consuming excrement and so forth. Regarding the phrase "by the oceans and vajras": non-reliance on the enjoyments of the body, non-reliance on the enjoyments of speech, non-reliance on the enjoyments of the mind, and non-reliance on the bliss of emission is the approach; this is the meaning of the vow of celibacy (brahmacarya) of body, speech, and mind. By this, the supreme deity will grant [attainment], but not through attachment to the enjoyments of cyclic existence. Regarding the phrase "by the recitation of mantra and so forth": here, "recitation of mantra" refers to the restraint of the vital breath (prāṇa). By the word "and so forth," the applications of exhaling, inhaling, and the vase-breath (kumbhaka) are the constant approach. Through that, the supreme deity will grant [attainment], but not by speaking with the breath unrestrained; this is the definitive meaning (nītārtha). According to the interpretable meaning (neyārtha), for the sake of common accomplishments (siddhi), one should perform recitations with rosaries and so forth. Now, the near-attainment (upasādhana) is taught:

སོ་སོར་སྡུད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། འདིར་འཁོར་བ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡུད་པ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་འཛིན་པའོ། ། དེ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ནི་སོ་སོར་སྡུད་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ལས་གཞན་ཤ་ལ་སོགས་པའི་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་འཛིན་པ་ནི་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་དང་སྲོག་རྩོལ་དང་འཛིན་པ་ཡང་སྟེ་རྡོ་རྗེ་པདྨ་ལས་སྐྱེས་བདུད་རྩི་འཕོ་བ་མེད་པས་ནི་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ནི་ངེས་པའི་དོན་གྱིས་སོ། ། དྲང་བའི་དོན་གྱིས་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་ལྷ་སྤྲོས་པས་སོ་ཞེས་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའོ། ། ད་ནི་སྒྲུབ་པ་གསུངས་པ། དགའ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། འདིར་དགའ་བ་ལ་རྡོ་རྗེ་གསུམ་ཞེས་པ་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་རྣམས་དང་། ཆུ་སྐྱེས་རོ་མཉམ་གྱུར་པ་སྒོམ་པ་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། སྙིང་ག་དང་ལྟེ་བ་དང་གསང་བར་ཐིག་ལེ་རྣམས་གནས་པའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པའོ། ། དེ་ནས་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ནི་ཤེས་རབ་འགྲོགས་ལ་གང་གི་ཚེ་འཕོ་མེད་བདེ་བར་འབྱུང་བ་དེའི་ཚེ་ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་དག་ལས་ངེས་པར་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོའོ་ཞེས་ངེས་པའི་དོན་གྱིས་ཤིན་ཏུ་ཡིད་བཟང་མའི་རྩའི་སྟེང་དུ་ཁུ་བ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ལས་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོར་གསུངས་ཏེ། དྲང་བའི་དོན་གྱིས་ནི་སླར་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་གི་སྣ་རྩེར་ཉུངས་ཀར་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་པ་ངེས་པའོ། ། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། ། ད་ནི་དམན་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་བསྙེན་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ།

Regarding "withdrawal" and so forth: here, the withdrawal of those in saṃsāra is the grasping of objects such as form by the sense faculties such as the eyes. The complete abandonment of that is called "withdrawal." As for "approximation," it is the grasping of other objects such as form by other sense faculties such as the eyes of flesh and so forth, [which are distinct] from the forms of emptiness. Likewise, there are meditative concentration, breath control, and retention; "approximation" is in the definitive sense through the non-emission of the amṛta born from the vajra and lotus. In the interpretable sense, it is the emanation of deities externally; this is approximation. Now, the "accomplishment" is taught: "joy" and so forth. Here, regarding joy, the "three vajras" are the drops of body, speech, and mind. The meditation on their becoming of one taste in the lotus becomes the accomplishment; the meaning is that the drops abide in the heart, the navel, and the secret place. Such is the accomplishment. Then, "great accomplishment" occurs when, in union with wisdom, non-emissive bliss arises. At that time, through the subtle yoga, it is the "great accomplishment" in the definitive sense. It is taught as great accomplishment through the perfect union of the fluid upon the channel of the "excellent mind" (su-manasī). In the interpretable sense, it is the mustard seed and so forth at the tip of the nose of the wisdom-dharmodaya; this is the certainty. Thus, it becomes the great accomplishment. Now, the approach and so forth are taught through the divisions of "inferior" and so on:

དང་པོར་སྟོང་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ངེས་པར་སླར་ཡང་དེ་ནས་ཟླ་བ་ཐིག་ལེ་དག་ནི་ཡང་དག་འཛིན། ། དེ་ནས་གཟུགས་དག་སྐྱེད་ཅིང་རབ་མཆོག་རོ་ཡི་རིགས་རྣམས་དག་གིས་ཡི་གེ་དགོད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ། འདི་ནི་སྤྱི་ཡི་བསྙེན་པ་ཆུ་ཡི་གཏེར་གྱི་རྡོ་རྗེ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་དག་ནི་འབྲིང་པོ་ཡང་། ། འདི་ལ་ཐབས་ནི་རྣམ་བཞིར་འགྱུར་ཏེ་དམན་དང་བརྟན་པ་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་དག་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད། ། འདིར་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ལ་དང་པོར་སྟོང་པ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཅེས་པ་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཤི་བའི་མཐར་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་དོར་ནས་སྐྱེ་བའི་ཆ་ཤས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་འཛིན་པ་ལས་བར་གང་ཡིན་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་སྲིད་པ་གསུམ་མཐོང་བ་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ་ངེས་པར་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་རོ། ། སྐད་ཅིག་དེ་ཡི་ཕྱི་ནས་ཟླ་བ་ཐིག་ལེ་དག་ནི་ཡང་དག་འཛིན། ། ཞེས་པ་འདིར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མའི་མངལ་དུ་ཁུ་བའི་ཐིག་ལེ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་འཛིན་པའོ། ། དེ་ནས་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་བཟུང་བ་དེ་ནས་གཟུགས་དག་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཟླ་བ་བདུན་གྱིས་མངལ་རྫོགས་པ་སྟེ་ལུས་རྫོགས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ནས་རབ་མཆོག་རོའི་རིགས་རྣམས་དག་གིས་ཞེས་པ་ཕུང་པོ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡི་གེ་དགོད་པ་སྟེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ལྷའི་སྒྲུབ་ཐབས་ལ་ཡང་ལས་དང་པོ་པས་བརྟག་པའི་བདག་ཉིད་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། འདི་ནི་སྤྱིའི་བསྙེན་པའོ། །

First, the awakening of emptiness is ascertained; then, the moon and the drops are perfectly grasped. Then, forms are generated, and the syllables are arranged by means of the families of the supreme tastes. This is the general approach; the practice by means of the vajras of the ocean of water is the middling one. In this regard, there are four methods: the inferior and the stable, and likewise the branches of practice. Here, regarding the generation stage, "first, the awakening of emptiness" refers to the single moment of emptiness that occurs between the time when sentient beings, at the end of death, completely discard the aggregates and the time they take up the aggregates that constitute the portion of birth. Seeing the three realms of existence in that single moment of emptiness is what is called "emptiness," and this is certain and beyond doubt. Following that moment, "the moon and the drops are perfectly grasped" means that here, the universal ground consciousness (ālayavijñāna) perfectly grasps the drop of semen in the mother's womb. Then, after that semen and so forth have been grasped, "forms are generated" means that the womb is completed in seven months, which is the sense of the body being complete. Then, "by means of the families of the supreme tastes" refers to the arrangement of syllables for the eyes and so forth by means of the six aggregates, which is the engagement with objects such as form. Likewise, in the deity sādhana, the beginner should meditate on the nature of the conceptual self. This is the general approach.

ཆུའི་གཏེར་གྱི་རྡོ་རྗེ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པ་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་དང་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་རྫོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་དག་ནི་འབྲིང་པོ་ཡང་སྟེ་སྲོག་རྫོགས་པའོ། ། འདི་ལ་ཐབས་ནི་རྣམ་བཞིར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་པ་བསྙེན་པའི་ཡན་ལག་དང་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ལ་དམན་པ་དང་བརྟན་པའོ། ། སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ལོ་བཅུ་དྲུག་གི་མཚམས་སུ་ཞེས་པ་ངེས་པའོ། ། འདིར་དམན་པ་ནི་སྐྱེས་པའི་བྱིས་པའོ། ། སོ་སྐྱེས་ནས་འབྲིང་པོ་བྱིས་པའོ། ། སོ་ལྷུང་ནས་གཞོན་ནུའོ། ། སླར་ཡང་སོ་སྐྱེས་ནས་ལོ་བཅུ་དྲུག་གི་སྟེང་དུ་དར་མ་སྟེ་བུ་དང་བུ་མོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཡན་ལག་རྣམ་པ་བཞིར་རྣལ་འབྱོར་པས་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་བདེན་པའི་ངེས་པའོ། ། ད་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་རྫོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་དང་པོར་སྟོང་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཅེས་པ་མུན་པ་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བསམ་པར་མི་བྱའོ། ། དེ་ནས། ཟླ་བའི་ཐིག་ལེ་དག་ནི་ཡང་དག་འཛིན། ། ཞེས་པ་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་ཐིག་ལེའི་མཐར་ཐུག་པ་འཛིན་པའོ། ། དེ་ནས་གཟུགས་དག་བསྐྱེད་ཅིང་ཞེས་པ་ཐིག་ལེ་དེ་ནས་སྣ་ཚོགས་པ་མཐོང་བ་ནི་གཟུགས་བསྐྱེད་པའོ། ། རབ་མཆོག་རོའི་རིགས་རྣམས་དག་གིས་ཞེས་པ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་དྲུག་རྣམས་ཀྱིས་ཡི་གེ་དགོད་པ་ཞེས་པ་ཉི་ཚེ་བའི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འགོག་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ས་ཐོབ་པས་དམན་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ།

Regarding the phrase "by the vajras of the ocean of waters," this refers to the completion of the vajras of body, speech, mind, and wisdom; these are the middling accomplishments, which are the completion of the vital breath. In this context, the method becomes fourfold: the branch of approach and the branch of near-accomplishment are the inferior and the stable; the branch of accomplishment is suchness, which is certain to occur at the age of sixteen. Here, "inferior" refers to the infant. From the eruption of teeth, one is "middling" as an infant. After the teeth fall out, one is a "youth." Once the teeth have grown back and one reaches the age of sixteen, one is a "mature" person, so called because of the capacity to produce sons and daughters. Likewise, the yogi should meditate on all deities in four aspects; this is the certainty of the worldly truth. Now, the completion of the Buddha’s form according to the ultimate truth shall be explained. Here, first, regarding "emptiness awakening," one should not contemplate even the slightest thing in the darkness. Then: "One correctly grasps the lunar drops," which means grasping the signs beginning with smoke and ending with the drop. Then, "generating the forms," means that from that drop, the vision of various forms is the generation of forms. "By the families of the supreme flavors" means that by means of the six unobscured aggregates, the "arrangement of syllables" occurs, which is the cessation of the limited aggregates, elements, and sense bases. Therefore, through the attainment of the stages, the distinctions of the inferior and so forth arise.

ཇི་སྲིད་ས་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཏུ་མ་གྱུར་གྱི་བར་དུའོ། ། དེའི་ཕྱིར། བདེན་དོན་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ལྡན། ། དེ་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་རིག། རྣམ་པ་ཉི་ཤུས་བྱང་ཆུབ་པ། ། རྣམ་པ་སངས་རྒྱས་ཀུན་རིག་མཆོག། ཅེས་པ་ངེས་པའོ། ། ད་ནི་སོ་སོར་སྡུད་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་གསུངས་པ། སོ་སོར་སྡུད་པས་རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་བྲལ་བ་སྔགས་རྣམས་ཀུན་གྱིས་བྱིན་གྱིས་རློབ། ། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ་མི་ཡི་བདག་པོ་བསམ་གཏན་སྦྱོར་བས་དག་པའོ། ། སྲོག་གི་རྩོལ་བས་དག་པ་རི་བོང་ཅན་དང་ཉི་མ་དང་བྲལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད། ། བདུད་དང་ཉོན་མོངས་ལ་སོགས་ཉམས་ཤིང་སྟོབས་བཅུ་ལ་ནི་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ་འཛིན་པ་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། ། རྗེས་སུ་དྲན་པས་ལེགས་པར་དག་པ་དྲི་མེད་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དག་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་གཟུགས་ལས་སོ། ། དེ་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་དག་པ་ཉིན་ཞག་འགའ་ཞིག་རྣམས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་ལུས་ནི་འགྲུབ་པར་འགྱུར། ། སོ་སོར་སྡུད་པ་ལ་སོགས་རྣམས་ཀྱིས་གལ་ཏེ་བསྔགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདོད་པ་གྲུབ་པར་མ་གྱུར་ན། ། ནཱ་ད་གོམས་པས་བཙན་ཐབས་ཆུ་སྐྱེས་སུ་གནས་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུར་ཐིག་ལེ་བཀག་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། འདིར་གང་གི་ཚེ་སོ་སོར་སྡུད་པ་གཟུགས་བརྟན་པར་གྱུར་པས་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམ་པར་དག་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་སྔགས་རྣམས་ཀུན་གྱིས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་འགྱུར་ཏེ་ཚིག་གིས་མཆོག་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པར་འགྱུར་རོ། ། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ་མི་ཡི་བདག་པོ་བསམ་གཏན་སྦྱོར་བས་དག་པའོ། །

This continues until one becomes the sovereign of the twelve grounds. Therefore, it is certain that: "Possessing the twelve aspects of the meaning of truth, knowing the sixteen aspects of reality, awakened through twenty aspects, the omniscient supreme Buddha." Now, the results of withdrawal and the other [limbs] are taught: "Through withdrawal, the yogi is free from objects and is blessed by all mantras. The five superknowledges are attained, O Lord of Men, purified by the application of concentration. Through the purification of vital effort, one is free from the moon and sun and is honored by the bodhisattvas. The Māras, afflictions, and so forth are destroyed, and one enters the ten powers through the power of retention. Through recollection, one is perfectly purified, and the maṇḍala of stainless light arises from the form of wisdom. Then, through the purification of absorption, the wisdom body is accomplished in a few days. If the desired accomplishments are not achieved through the praises of withdrawal and the others, one should practice by forcefully arresting the drop in the vajra-jewel, abiding in the lotus through the cultivation of the nāda." In this context, when the form of withdrawal becomes stable and the yogi is purified, then all mantras will grant blessings, bestowing supreme speech and so forth. The five superknowledges are attained, O Lord of Men, purified by the application of concentration.

ཞེས་པ་འདིར་གང་གི་ཚེ་མིག་མི་འཛུམས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ལྷའི་མིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་ལྷའི་རྣ་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། ། སྲོག་གི་རྩོལ་བས་དག་པ་ཞེས་པ་འདིར་གང་ཞིག་གི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཉི་མ་རི་བོང་ཅན་གྱི་ལམ་དང་བྲལ་ཏེ་རྟག་ཏུ་དབུ་མ་འབབ་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་སྲོག་གི་རྩོལ་བས་དག་པར་གྱུར་པ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་དེ་སྔགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། བདུད་དང་ཉོན་མོངས་ལ་སོགས་ཉམས་ཤིང་སྟོབས་བཅུ་ལ་ནི་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་སེམས་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ་འཛིན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ་ཞེས་པ་སྲོག་གི་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་ཟད་པ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པར་གྱུར་པས་སོ། ། རྗེས་སུ་དྲན་པས་ལེགས་པར་དག་པ་ཞེས་པ་ལ། འདིར་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི་གཟུགས་ལ་འཁྱུད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའོ། ། དེ་ཡིས་གང་གི་ཚེ་དག་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དྲི་མེད་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འགྱུར་རོ། ། ཀྱང་གི་སྒྲས་བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་ནས་འོད་ཟེར་ལྔ་འཕྲོ་ཞིང་ངེས་པར་རྒྱུའོ། ། ཡེ་ཤེས་གཟུགས་ལས་སོ་ཞེས་པ་སྟོང་པའི་གཟུགས་ལས་སོ། ། དེ་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་དག་པ་ཞེས་པ་འདིར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་སེམས་དག་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གང་ཞིག་འགྱུར་བ་མེད་པའི་བདེ་བར་གྱུར་པའི་བདེ་བ་དེ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བརྗོད་དོ། །

Regarding this, when the eyes become unblinking, at that time they become the divine eye. Likewise, through the purification by meditative concentration (dhyāna), the divine ear and so forth are attained. Regarding "purified by the vital effort" (prāṇāyāma): when the yogi is free from the paths of the sun and the moon and the vital wind always flows through the central channel, at that time, being purified by the vital effort, the bodhisattvas make offerings and perform mantras; this is the meaning. "The Māras and afflictions (kleśa) are destroyed and one enters the ten powers" means that one enters the mind of the form of emptiness (śūnyatā), which is free from subject and object, by the power of apprehension. This occurs because the coming and going of the vital wind has ceased and become unified. Regarding "thoroughly purified by recollection" (anusmṛti): here, recollection is the mind embracing the form, free from all conceptualization. When it is purified by that, it becomes the maṇḍala of stainless light. By the word "also," it is meant that five-colored light rays radiate and definitely flow from the pores of the skin. "From the form of wisdom" means from the form of emptiness. Then, regarding "purified by absorption" (samādhi): here, because the minds of subject and object have become one, that which has become unchanging bliss is called "absorption."

དེ་ཡིས་དག་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་དག་པ་སྟེ་དྲི་མ་མེད་པར་གྱུར་པ་ཉིན་ཞག་འགའ་ཞིག་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ་ལོ་གསུམ་དང་ཕྱོགས་གསུམ་གྱི་ཉིན་ཞག་རྣམས་ཀྱིས། ཡེ་ཤེས་ལུས་ནི་འགྲུབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་པ་དབང་བཅུ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ་སོར་སྡུད་པ་ལ་སོགས་པའི་ངེས་པའོ། ། ད་ནི་བཙན་ཐབས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་གསུངས་ཏེ། འདིར་གང་གི་ཚེ་སོ་སོར་སྡུད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་མཐོང་བར་གྱུར་པ་ལ་སྲོག་མ་བཅིངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྱུར་བ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་སྐྱེས་ན་དེའི་ཚེ་ནཱ་ད་གོམས་པ་ལས་བཙན་ཐབས་ཀྱི་སྲོག་དབུ་མར་འབབ་པར་བྱས་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆུ་སྐྱེས་སུ་གནས་པའི་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་བཀག་ནས་མི་གཡོ་བར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་བཙན་ཐབས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་རོ། ། འདིར་ནཱ་ད་གོམས་པ་ཉིད་གསུངས་པ། ནུས་མ་གང་ཞིག་ལྟེ་བའི་དབུས་ནས་གཞན་གྱི་གནས་སུ་བཅུ་གཉིས་མཐར་དང་ཆ་ཡི་མཐར་འགྲོ་བ། ། དེ་ནི་ལྟེ་བར་འགགས་པར་གྱུར་པ་དྲི་མེད་གློག་དང་མཚུངས་ཤིང་དབྱུག་པའི་གཟུགས་ཅན་ལངས་པ་ཡང་། ། འཁོར་ལོ་ལས་ནི་འཁོར་ལོའི་བར་དུ་ངེས་པར་དམན་ཞིང་མཛེས་པའི་བགྲོད་པས་དབུ་མར་རྩ་ལ་བསྐྱོད། ། ཇི་སྲིད་གཙུག་ཏོར་བུག་པར་བཙན་ཐབས་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ནི་པགས་པ་དག་ལ་ཁབ་བཞིན་རེག། དེ་ཡི་དུས་སུ་ཐུར་དུ་སེལ་བ་མཆོག་གི་བཙན་ཐབས་ཉིད་ཀྱིས་སྟེང་གི་ལམ་དུ་བསྐུལ་བར་བྱ། ། ཟུངས་ཀྱི་རླུང་དག་འགགས་པ་ན་ནི་གཙུག་ཏོར་ཕུག་ནས་མཆོག་གི་གྲོང་ཁྱེར་དག་ཏུ་འགྲོ་བར་འགྱུར། །

Purification by that is purification through meditative absorption (samādhi), becoming stainless over the course of several days—specifically, the days of three years and three fortnights. "The body of wisdom (jñānakāya) will be accomplished" means that one will become a bodhisattva who has attained the ten masteries and so forth; this is the certainty regarding withdrawal (pratyāhāra) and the other branches. Now, the yoga of forceful means is taught. Here, when the forms of withdrawal and so forth are seen, if the immutable moment (akṣarakṣaṇa) does not arise because the vital wind (prāṇa) has not been bound, then at that time, through the practice of the nāda, one should cause the vital wind to flow forcefully into the central channel (madhyamā). Having blocked the drop of bodhicitta at the vajra-jewel residing in the lotus of wisdom, one should accomplish the immutable moment of immobility; this is the yoga of forceful means. Regarding the practice of the nāda itself, it is said: "Whichever power (śakti) goes from the center of the navel to another place, to the end of the twelve and the end of the parts— That, having been blocked at the navel, is like stainless lightning; rising in the form of a staff, It moves through the central channel with a beautiful, descending progression from cakra to cakra. As long as it touches the outer skin like a needle through the forceful means into the aperture of the uṣṇīṣa, At that time, the downward-clearing wind (apāna) should be impelled into the upper path by the supreme forceful means. When the winds of the constituents are blocked, it pierces the uṣṇīṣa and goes to the supreme city."

དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་རྡོ་རྗེ་རབ་ཏུ་སད་པས་ཡུལ་དང་བཅས་པ་མཁའ་ལ་སྤྱོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། ། མངོན་ཤེས་ལྔ་ཡི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་སླར་ཡང་འདི་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་དག་གི་སྣ་ཚོགས་ཡུམ། ། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་དག་ནི་སེམས་དང་དེ་ཡི་སྣང་བ་དག་ཀྱང་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར། ། དབང་ནི་དྲི་མེད་རི་བོང་ཅན་མཚུངས་མེ་ལོང་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་འདི་ལ་ཞུགས་པ་གང་ཡིན་པ། ། དེ་ལ་མྱ་ངན་འདས་པའི་བདེ་བ་འཕོ་མེད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཉིད་ནི་བཞི་པ་སྟེ། ། སངས་རྒྱས་ཞལ་འདི་གང་གི་སྙིང་དང་ཁ་ལ་གནས་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་དཔལ་ལྡན་བླ་མའོ། ། འདིར་ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ནི་གྲངས་ཇི་ལྟ་བར་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་སེམས་དང་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་སེམས་དེའི་གཟུང་བར་བྱ་བ་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་པྲ་ཕབ་པའི་མེ་ལོང་གི་སྣང་བ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཏེ་གཟུང་བར་བྱ་བའི་སེམས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་མེ་ལོང་ལ་མིག་གི་གཟུགས་བརྙན་རང་གི་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ངོ་། ། དབང་ནི། འདི་ལ་ཞུགས་པ་གང་ཡིན་པ། ། ཞེས་པ་འདིར་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བའི་སེམས་དེ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་མི་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པའོ། ། ཡན་ལག་དྲུག་ལས་སོ་སོར་སྡུད་པ་དང་བསམ་གཏན་དང་སྲོག་རྩོལ་དང་འཛིན་པ་ནི་ཞུགས་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ།

Thus, by the vajra being fully awakened in the mind, one becomes a sky-farer together with the objects. It becomes the nature of the five superknowledges; furthermore, this is the Viśvamātā of the yogis. Insight and wisdom are the mind and its appearances, which also become the ten aspects. Empowerment is that which enters into this, which is stainless like the moon and like a reflection in a mirror. In that, the bliss of nirvāṇa, the unchanging coemergent itself, is the fourth. He in whose heart and mouth this face of the Buddha resides is the glorious guru. Here, insight and wisdom are, respectively, the grasping mind and the object to be grasped by that grasping mind—the ten aspects such as smoke and so forth, which are like the appearances in a mirror of a prognostic image. That itself is wisdom, the mind that is the object to be grasped; such is the meaning. Just as the reflection of an eye in a mirror is to be grasped by one's own eye, so too are insight and wisdom. Regarding "empowerment is that which enters into this": here, it is the state where the grasping mind has thoroughly entered into that mind which is the object to be grasped, and does not engage with external objects. Among the six branches, withdrawal, concentration, breath-control, and retention are called "entering."

ཞུགས་པ་དེ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་འཕོ་མེད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་འགྱུར་མེད་ཉིད་ནི་བཞི་པ་སྟེ་བདེ་བ་བྱིས་པ་དང་དར་ལ་བབ་པ་དང་གཡོ་བ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་འཇིག་རྟེན་པའི་དཔེ་ལས་འདས་པ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་པ་ལས་གྲོལ་བ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། དགོད་པ་དང་བལྟ་བ་དང་རེག་པ་དང་འཁྱུད་པ་དང་ལག་བཅངས་དང་འཁྲིག་པ་དང་བྲལ་བ་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་རབ་ཏུ་གསལ་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། སངས་རྒྱས་ཞལ་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཞལ་འདི་སློབ་དཔོན་གང་གི་སྙིང་ལ་གནས་པ་ནི་བསྒོམས་ཏེ་རང་གི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་། སློབ་མ་རྣམས་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁ་ལ་གནས་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་དཔལ་ལྡན་བླ་མ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ད་ནི་རྣལ་འབྱོར་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་གསུངས་པ། དབུ་མར་སྲོག་ནི་རབ་ཞུགས་ཉི་མ་དང་བཅས་རི་བོང་ཅན་གྱི་བགྲོད་པ་གཡས་དང་གཡོན་ལ་བཅིང་། ། ཕྱག་རྒྱ་རབ་ཏུ་འགྲོགས་ལ་སེམས་དང་མཆོག་གི་བདེ་བ་ལ་གནས་རྡོ་རྗེ་ཡང་དག་བསླང་བ་ཡང་། ། པདྨར་རྡོ་རྗེའི་སྒྲའམ་རང་གི་ལག་པའི་ཆུ་སྐྱེས་དག་གིས་གསོར་བ་བདེ་བའི་སླད་དུ་སྟེ། ། ས་བོན་གཏང་བ་མིན་པའི་གཏོང་བ་དེ་ནི་འཆི་བའི་འཇིགས་འཕྲོག་འདི་ནི་དཔལ་ལྡན་བླ་མའི་ཞལ། ། འདིར་དང་པོར་རྣལ་འབྱོར་པས་དབུ་མར་སྲོག་ནི་རབ་ཏུ་གཞུག་པར་བྱ་སྟེ། གང་གིས་མཚན་མ་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་རོ། ། འདི་ནི་དཔལ་ལྡན་བླ་མ་ཞེས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་སྟེ་ཞལ་གཅིག་ཏུ་བརྗོད་དོ། །

For one who has entered that state, the bliss of nirvāṇa is the fourth [empowerment]: the unchanging, coemergent, and immutable. It is the supreme among the bliss of children, the youth, and the fickle; it transcends worldly examples and is liberated from the conduct of the three worlds. It is the characteristic of the utterly luminous emptiness endowed with all aspects, free from the causes of the action mudrā and the wisdom mudrā—namely, laughing, looking, touching, embracing, holding hands, and sexual union. This is the face of the Buddha, the face of wisdom. The glorious guru, the Vajra Holder, is he in whose heart this dwells, who has meditated upon it, experienced it for himself, and who, in order to show it to disciples, has it reside in his mouth at all times. Now, the yoga is summarized: When the vital breath has entered the central channel, bind the movements of the sun and the moon in the right and left [channels]. In union with the mudrā, the mind abides in supreme bliss, and the vajra is perfectly aroused. For the sake of bliss, the vajra is stirred within the lotus or by the lotus of one’s own hand. This emission that is not an emission, which robs the fear of death, is the face of the glorious guru. Here, first the yogi should cause the vital breath to enter the central channel, the avadhūtī, by which the signs will be seen. This is the glorious guru, the Vajra Body of the Buddha, which is said to be the single face.

དེ་ནས་ཉི་མ་དང་བཅས་ཏེ་གཡས་པའི་བགྲོད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རི་བོང་ཅན་གྱི་བགྲོད་པ་ཞེས་པ་གཡོན་པའི་རྩ་ལ་བགྲོད་པའི་བགྲོད་པ་བཅིང་བའོ་ཞེས་པ་ངེས་པ་སྟེ་སྲོག་རྩོལ་ནི་གཉིས་པ་གསུང་རྡོ་རྗེའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་རབ་ཏུ་འགྲོགས་ལ་སེམས་ཞེས་པ་གཟུགས་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞུ་བ་དང་། མཆོག་གི་བདེ་བ་ལ་གནས་རྡོ་རྗེ་ཡང་དག་བསླང་བ་ཡང་གསུམ་པ་ཐུགས་རྡོ་རྗེའོ། ། ཅི་སྟེ་གཟུགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དགའ་བར་མ་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་པདྨར་རྡོ་རྗེའི་སྒྲའམ་ཞེས་པ་དལ་བུ་རྣམས་ཀྱིས་བྱའོ། ། ཅི་སྟེ་བུད་མེད་མ་རྙེད་ན་དེའི་ཚེ་རང་གི་ལག་པའི་པདྨས་གསོར་བར་བྱའོ། ། བདེ་བ་འཕེལ་བའི་སླད་དུ་སྟེ་ལྷུང་བའི་སླད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ས་བོན་གཏོང་བ་མིན་པའི་བདེ་བ་དེ་ནི་འཆི་བའི་འཇིགས་འཕྲོག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ་འདི་ནི་དཔལ་ལྡན་བླ་མའི་ཞལ་བཞི་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཞལ་ལོ་ཞེས་པ་རྣལ་འབྱོར་གོམས་པའི་ངེས་པའོ། ། ད་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་ཟད་པ་གསུངས་པ། ས་ནི་ཆུ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་ཅིང་ཆུ་ཡང་འབར་བྱེད་ལ་སྟེ་གཙང་བར་བྱེད་པ་རླུང་ལའོ། ། རླུང་ནི་སྟོང་པ་ལ་སྟེ་སྟོང་པ་ངེས་པར་མཚན་མ་རྣམ་པ་བཅུ་རུ་འགྱུར་ཞིང་མཚན་མ་ནི། ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་རུ་འགྱུར་ཏེ་མི་ཟད་མཆོག་གི་བདེ་བ་གཞོམ་དུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐུ། ། ཡེ་ཤེས་ལས་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་དངོས་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་མི་བདག་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་འདི་ཉིད་ལའོ། ། འདིར་གང་གི་ཚེ་ཁྲོ་བོའི་ལྟ་བས་སྟོང་པ་ལ་སེམས་བཀོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་མིག་མི་འཛུམས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་གཡོན་ནམ་གཡས་སུ་ས་ཞེས་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ།

Then, together with the sun, in conjunction with the rightward movement, the movement of the moon—meaning the movement of the left channel—is bound. This is the certainty; the second, the Vajra Speech, is the vital effort (prāṇāyāma). Regarding the phrase "the mind in close union with the mudrā," this refers to the melting of the bodhicitta through passion for the form, and the perfect arousal of the vajra abiding in supreme bliss; this is the third, the Vajra Mind. If one does not become joyful by way of the form, then at that time, the "sound of the vajra in the lotus" should be performed gently. If a woman is not found, then at that time, one should stir with the lotus of one's own hand. This is for the sake of increasing bliss, not for the sake of emission. Thus, that bliss which does not involve the emission of the seed becomes the thief of the fear of death; this is the certainty of the yogic practice, known as the fourth face of the glorious guru, the face of wisdom. Now, the exhaustion of the five maṇḍalas is taught: earth dissolves into water, and water into the blazing [fire]; the purifier [fire] dissolves into wind. Wind dissolves into emptiness, and emptiness certainly becomes the ten signs; the signs become the aspect of all [aspects], the inexhaustible, supreme, and indestructible wisdom body. From wisdom, miraculous powers and accomplishments arise for men in this very life. Here, when the yogi, having placed the mind in emptiness with the wrathful gaze, becomes one whose eyes do not blink, then "earth" is the proximate symbol for the left or the right.

གང་གི་ཚེ་གཡས་སུ་ས་རབ་ཏུ་འབབ་པའི་དུས་སུ་རྣལ་འབྱོར་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་ཆོ་ག་འདིའོ། ། སླར་ཡང་གཡོན་པའི་རྩ་ལ་རབ་ཏུ་འབབ་པའི་དུས་སུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་ལས་སོ། ། དེས་ན་གཡོན་དང་གཡས་སུ་སྲོག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གང་འབབ་པ་དེའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ཉིད་གསུངས་སོ། ། དེས་ན་གཡས་ཀྱི་རྩ་ལ་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་སྲོག་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་འཇུག་སྟེ་དེ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བར་དུའོ། ། གཡོན་གྱི་རྩ་ལ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པས་འཇུག་གོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ངེས་པར་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་རྣམ་པ་བཅུར་འགྱུར་ཞིང་མཚན་མ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་གཟུགས་སུ་འགྱུར་རོ། ། གཟུགས་ཀྱང་འགྱུར་བ་མེད་པའི་བདེ་བར་འགྱུར་ཏེ་དེ་ཉིད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། ཡེ་ཤེས་ལས་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། དངོས་གྲུབ་ཁམས་གསུམ་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ་མི་བདག་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་འདི་ཉིད་ལའོ་ཞེས་པ་ལམ་ལ་ཞུགས་པའི་ངེས་པའོ། ། དབང་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ནི་དབང་སྔ་མ་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ་དེ་ནི་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་ལ་སོགས་པའི་གསུང་རྣམས་ཀྱིས་སྤྲོས་ནས་མངོན་པར་བརྗོད་དེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དབང་གིས་དབང་བསྐུར་ནས་དེ་ཁོ་ན་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་ཡན་ལག་དྲུག་གི་རྣལ་འབྱོར་ནི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་འཇིག་རྟེན་པའི་དབང་གི་ཡང་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་དོ། །

When the yogi practices meditation at the time when the earth element flows through the right [channel], this is the ritual procedure. It is not so, however, at the time when [the wind] flows through the left channel, because of the sequence beginning with the space maṇḍala and so forth. Therefore, whichever maṇḍala of the vital breath flows through the left or right, that very maṇḍala is taught according to its specific nature. Thus, from the earth maṇḍala in the right channel, the vital breath enters the water maṇḍala, and likewise up to the wisdom maṇḍala. In the left channel, it enters through space and so forth. In that same way, emptiness definitely becomes the ten signs, such as smoke and the rest, and the signs become the form possessing all aspects. That form, in turn, becomes unchanging bliss, which is the wisdom of the perfection of insight (prajñāpāramitā). From that wisdom, miraculous powers such as traveling through the sky and the accomplishment of sovereignty over the three realms are attained in this very life for those individuals who are lords of men; this is the certainty for those who have entered the path. Each subsequent empowerment depends upon the preceding empowerment, and this has been elaborated and expressed through the words of the Śrī Kālacakra, the Vimalaprabhā, and other scriptures. Having been empowered by the supramundane empowerment, the reality itself should be made clearly manifest; thus, the six-limbed yoga is the cause even for the mundane empowerment that precedes it.

ཡན་ལག་དྲུག་གི་རྣལ་འབྱོར་ཡང་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པའི་གསུང་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱ་ཆེར་རྟོགས་པར་བྱའོ། ། ད་ནི་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་བཤད་པར་བརྩམ་པར་བྱའོ། ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་བུད་ཤིང་མ་ལུས་པ་སྲེག་པར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་འདི་ཉིད་ཀྱི་ནི་སྒྲུབ་པ་སྟེ་གསལ་བའི་དངོས་པོ་རྣལ་འབྱོར་པས་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱའོ། ། ཅི་ལྟར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེ་ན། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བའི་རྒྱུད་དང་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། སྟོང་པ་ལ་གློ་བུར་དུ་རབ་ཏུ་གསལ་བའི་ཕྱིར་རབ་གསལ་ལོ། ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། ། དེ་ཁོ་ནའི་འབྲས་བུའི་སྔ་ལྟས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་མཚན་མའོ། ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བློ་ནི་ཤེས་རབ་སྟེ། དེའི་གཟུགས་བརྙན་ནི་རྣལ་འབྱོར་ལ་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བའོ། ། ཕྱི་ནང་གི་དྲི་མ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་མཉམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་མས་མཚོན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་དང་མེད་ལས་རྣམ་པར་འདས་སོ། ། རྣལ་འབྱོར་པས་རང་རིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱི་དོན་ནོ། ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་བྱས་པ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་རང་བཞིན་མེད་པའི་དངོས་པོའི་གཟུགས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རྡུལ་ཕྲན་ལས་སྐྱེས་ཚོགས་པ་རྣམས། །

The yoga of the six branches should also be understood extensively from the very words of the Śrī Kālacakra and other such scriptures. Now, I shall begin the explanation of the nature of the passage beginning with "the accomplishment of this very [wisdom]." This fire of omniscient wisdom, which incinerates the entire fuel of the afflictive and cognitive obscurations without exception, is the accomplishment of this very [wisdom]. The yogi should perform this through the clear entities of smoke and so forth. If one asks how this is so: it is through the Mūlatantra and all the renowned sūtras of definitive meaning, such as the Ārya Prajñāpāramitā. Because it is suddenly and intensely clear within emptiness, it is "luminous." Because all conceptual constructions are pacified, it is "inconceivable." Because it serves as the precursor to the fruit of reality itself, it is a "sign." Insight is the mind of the emptiness of intrinsic nature, free from subject and object; its reflection appears directly to the yogi. Because it is free from attachment to internal and external stains, it is "equal to space." Because it cannot be characterized by the signs of conceptual constructions such as existence and non-existence, it "transcends existence and non-existence." Because the yogi is self-aware, it is the object of the conditions of one's own mind. Because it is in every respect uncreated, marvelous, and the very form of an entity without intrinsic nature, [it is said:] "The collections born from atoms..."

ཀུན་ནས་ཡོངས་སུ་དོར་བ་ཡིས། ། ཞེས་པའོ། ། ཕྱི་ནང་མཐའ་དག་ཁྱབ་པ་དཀར་པོ་དུ་བའི་རྣམ་པ་སྟོང་པའི་སྣང་བ་སྟེ། ། འདི་ཡང་སྤྲིན་ལྟར་སྣང་བའི་དེ་མ་ཐག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། དང་པོ་སྤྲིན་དང་འདྲ་བར་སྣང་། ། གཉིས་པ་དུ་བ་ལྟ་བུའོ། ། ཞེས་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་གཡོ་བའི་རྣམ་པ་ནི་སྨིག་རྒྱུའོ། ། མཁའ་སྣང་དང་སྒྲོན་མེའི་རྣམ་པ་དག་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་སོ། ། མཚན་མ་བཞི་པོ་འདི་རྣམས་ནི་བུག་པ་མེད་པའི་ཁང་པར་མུན་པ་ལ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་མཚན་མོའི་རྣལ་འབྱོར་དང་ནམ་མཁའི་རྣལ་འབྱོར་རོ། ། ཇི་སྐད་དུ། དཔལ་འདུས་པ་ལ་སོགས་པར་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་བཟློག་པས་གསུངས་པ། འགོག་པར་རྡོ་རྗེར་བགྲོད་སེམས་ལ། ། མཚན་མ་ཉེར་འཛིན་འབྱུང་འགྱུར་ཏེ། ། དང་པོ་སྨིག་རྒྱུའི་རྣམ་པ་སྟེ། ། གཉིས་པ་དུ་བ་ལྟ་བུའོ། ། གསུམ་པ་མཁའ་སྣང་རྣམ་པ་སྟེ། ། བཞི་པ་སྒྲོན་མ་འབར་བའོ། ། ལྔ་པ་རྟག་ཏུ་སྣང་བ་ནི། ། སྤྲིན་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ། ། ཞེས་པའོ། ། དེ་ནས་སྤྲིན་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པར་སྣང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་མེའི་རྣམ་པ་སྟོང་པའི་སྣང་བ་ནི་འབར་བའོ། ། ཟླ་བ་དང་ཉི་མའི་སྣང་བ་དག་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་སོ། ། མུན་ཅན་ནི་སྒྲ་གཅན་ཏེ་རི་མོ་ནག་པོ་ལྟར་སྣང་བའོ། ། ཆ་དང་ཞེས་པ་ཀློག་གི་སྣང་བའོ། ། ཐིག་ལེ་ཆེ་ཞེས་པ་རྒྱུ་བ་དང་བཅས་པའམ་མི་རྒྱུ་བའི་སྣང་བ་ཁ་དོག་སྔོན་པོ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྣམ་པར་སྣང་བའོ། ། མཚན་མ་དྲུག་པོ་འདི་རྣམས་ནི་སྤྲིན་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་ལྟར་སྣང་བ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ཉིན་མོའི་རྣལ་འབྱོར་དང་།

"By completely casting off [all things] from every side," it is said. The white appearance of emptiness in the form of smoke pervades all internal and external limits. This, too, arises immediately following the appearance like clouds. As it is said: "The first appears like a cloud; the second is like smoke." Likewise, the appearance of moving water is the mirage. The appearances of the sky-light and the lamp are well known. Because these four signs arise in the darkness of a windowless room, they are the yoga of the night and the yoga of space. As it is stated in the Śrī-Guhyasamāja and other texts, reversing the first and second: "When the mind proceeds to the vajra of cessation, the signs of apprehension arise. The first is the appearance of a mirage; the second is like smoke. The third is the appearance of sky-light; the fourth is a blazing lamp. The fifth, the constant appearance, is like a cloudless sky." Then, preceded by an appearance similar to a cloudless sky, the appearance of emptiness in the form of fire is the "blazing." The appearances of the moon and the sun are well known. The "dark one" is Rāhu, appearing like a black line. "The part" refers to the appearance of lightning. "The great drop" refers to an appearance of blue color, like the maṇḍala of the moon, appearing with or without movement. Because these six signs arise from the appearance like a cloudless sky, they are the yoga of the day.

བླ་གབ་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་རོ། ། དེ་ནས་དེའི་དབུས་སུ་སོན་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་མཐོང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་ལག་པར་གནས་པའི་ཆུ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་དང་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་གཟུགས་བརྙན་འོད་གསལ་བའོ། ། བཀབ་དང་མ་བཀབ་མི་དག་གིས། ། ཤེས་པར་སྣང་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མིག་ཕྱེད་བཙུམས་པ་དག་གིས་སྟོང་པར་ཏེ་ནམ་མཁའ་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་འདི་ནི་རྗེས་བརྟགས་མིན་པར་རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་གཟུགས་རྣལ་འབྱོར་པས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། ། གཟུགས་དེ་ནི་སྣ་ཚོགས་གཟུགས་དེ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཡན་ལག་གིས་བརྟན་པར་བྱའོ། ། རྒྱལ་བའི་ཡུམ་བར་མར་གསུངས་པ། རིན་ཆེན་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། རིན་ཆེན་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཟླ་བ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཉི་མ་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པར་ཡང་། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་མངོན་སུམ་པ། ། ཡེ་ཤེས་མེ་ལྕེ་འོད་རབ་གསལ། ། ཞེས་པའོ། ། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱིས་ཀྱང་། གང་རྣམས་ཀྱི་བློ་རྟེན་དང་བྲལ། ། ཡོད་དང་མེད་ལས་རྣམ་པར་འདས། ། ཟབ་མོ་དམིགས་མེད་དེ་རྣམས་ཀྱིས། ། མཚན་མའི་དོན་རྣམས་རྣམ་པར་བསྒོམ། ། ཞེས་པའོ། ། ཟླ་བའི་གོས་ཅན་གྱི་ཞབས་ཀྱིས་ཀྱང་། སྣང་བ་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ། ། གཞན་དུ་རྟགས་ནི་ཤེས་བྱ་སྟེ། །

This is the yoga of the unsheltered. Then, in the center of that, upon seeing the form of the Buddha, the nature of the Sambhogakāya, simultaneously, like water held in the palm of the hand, one sees extremely clear vases, cloths, and so forth in all their aspects; this is the luminosity of the manifold reflections. Whether covered or uncovered, by means of the very apprehension of what appears to cognition, with the eyes half-closed, the yogi will directly perceive forms in emptiness—that is, in the sky—free from subject and object, not through conceptual construction but like a dream. That form is the manifold form to be meditated upon; it should be stabilized by the branches of concentration. As it is said in the Madhyama-Prajñāpāramitā: "The absorption called 'Jewel Radiance,' the absorption called 'Jewel Lamp,' the absorption called 'Moon Radiance,' the absorption called 'Sun Lamp,' and the absorption called 'Vision of All Aspects,'" and so forth. Also, in the Mañjuśrī-nāmasaṃgīti: "The direct manifestation of all Buddhas, the flame of wisdom, brilliantly luminous." And the venerable Ārya Nāgārjuna also said: "Those whose intellect is free from dependence, who have transcended existence and non-existence, and who are profound and without apprehension—they meditate upon the meaning of the signs." And the venerable Candragomin also said: "The yogi who has attained the light should otherwise know the signs."

སྒྲུབ་པའི་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་རྣམས། ། ལམ་ནག་གི་ནི་དུ་བ་བཞིན། ། མིག་དག་རེངས་པར་བྱེད་པ་དང་། ། མགོ་བོ་དུད་པ་ཉིད་དང་ནི། ། སེམས་དང་སེམས་འབྱུང་ནུབ་པ་དང་། ། སྟོང་ཉིད་མཐོང་བའི་སྟོང་པ་ཉིད། ། ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གཞན་གྱིས་ཀྱང་། གང་དུ་དྲི་མ་མེད་པའི་མཁའ་ལ་མིག་ཕྱེད་སྤྲུལ་པ་ན། ། འཕྲོ་བ་ཆེན་པོའི་ཐུགས་རྗེས་བརླན་པའི་བསམ་པའི་རྟེན་ཟབ་ལས། ། ཡོད་དང་མེད་དང་གཉི་ག་དངོས་པོ་དངོས་མེད་འབྱེད་པ་བྲལ། ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་འགྲོ་དུ་བ་སོགས་ནི་མཐའ་དག་གློ་བུར་འཆར། ། དེ་བཞིན་དུ། དང་པོར་ཐོག་མཐའ་ལས་གྲོལ་བའི། ། དབུ་མ་ཙམ་ལ་ཡང་དག་གནས། ། གང་ཞིག་དེར་གནས་འདོར་བ་དེ། ། འདི་ཡི་སྣང་བ་བཅུ་བདག་ཉིད། ། ཅེས་པའོ། ། འདིར་བསོད་ནམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས། བླ་མ་ཆེན་པོ་བཀའ་དྲིན་ལས་བར་སྣང་ལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དཔེར་བརྗོད་པའོ། ། འདི་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་གླུ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་ཚིག་གིས་རབ་ཏུ་གསུངས་ཏེ། དཔལ་ལྡན་དཔའ་བོ་ས་ར་ཧས་གསུངས་པ། རྨོངས་པ་ནམ་མཁའི་ཚད་མ་ནི། ། གལ་ཏེ་ཤེས་ན་རྨོངས་ཚོགས་གཅོད། ། དང་པོར་རྣམ་དག་ནམ་མཁའ་ལ། ། བལྟ་ཞིང་བལྟ་བས་མཐོང་བ་འགག། དེ་བཞིན་དུ། མང་པོ་སྨྲ་བས་ཅི་ཞིག་བྱ། ། ཆོས་ཀྱི་ཚད་ནི་འདི་ཡིས་ཆོག། མིག་ཕྱེད་གྱེན་དུ་བལྟ་བ་ན། ། མཐོང་བ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས། ། རྨད་བྱུང་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཤར་རོ་བྷུ་སུ་ཀཱུ། ། སྟོང་ཉིད་གཟུགས་མཛེས་ལྟོས་ཤིག་བྷུ་སུ་ཀཱུ། ། དཔེ་མེད་མེ་ཏོག་ཤར་རོ་བྷུ་སུ་ཀཱུ། ། རིན་ཆེན་རིན་ཐང་མེད་པའི་མེ་ཏོག་ལོང་། །

Those without error in practice, like the smoke of a black path, cause the eyes to become fixed, the head to bow, and the mind and mental factors to subside; this is the emptiness of seeing emptiness, and so forth. Others also say: "When the eyes are half-open in the stainless sky, from the profound support of the intention moistened by the compassion of the Great Radiance, the distinctions of existence, non-existence, both, and the substantial or non-substantial are abandoned; the smoke and so forth that follow emptiness arise entirely as adventitious." Likewise: "First, one abides perfectly in the mere Middle Way, which is free from beginning and end. Whoever abandons abiding there, these ten appearances are their own nature." Here, those possessing merit, through the kindness of the great guru, have an illustration of realizing the intermediate space. This very point is proclaimed by the lords of yogis in vajra songs through conventional and ultimate words. The glorious hero Saraha said: "If the deluded one knows the measure of space, the mass of delusions is severed. First, looking at the pure sky, by looking, seeing is blocked." Likewise: "What is the use of much speaking? This is sufficient as the measure of the Dharma. When looking upward with half-closed eyes, one knows through the very support of seeing. The wondrous maṇḍala of space has arisen, O Bhusuku! Look at the beautiful form of emptiness, O Bhusuku! The peerless flower has arisen, O Bhusuku! Take the jewel, the priceless flower!"

མེ་ཏོག་འདི་ནི་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་ཅན། ། མེ་ཏོག་འདི་ནི་སྟོང་ཉིད་དགོན་པར་སྐྱེས། ། དེ་བཞིན་དུ། ལཱ་མཱ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ཤར། ། རབ་ཏུ་མི་གནས་ལྕི་བའོ། ། བལྟ་ཞིང་བལྟ་བས་ནམ་ལངས་ཀྱང་། ། ཤཱནྟི་སྒྲོན་མས་ལམ་ཚོལ་ལོ། ། དེ་བཞིན་དུ། སྐྱ་རེངས་ཤར་རོ་བྷུ་སུ་ཀཱུ། ། ཤཱནྟིས་སྨྲས་པ་ནམ་ལངས་ཐུན། ། གང་ཚེ་ཟླ་བ་ཉ་བ་ཤར་གྱུར་པ། ། དེ་ཚེ་སེམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་རབ་ཏུ་ཉལ། ། དགའ་དང་སྙིང་རྗེའི་ཌ་མ་རུ་ཡི་སྒྲ། ། འཕགས་པ་ལྷ་ཡི་དམིགས་པ་མེད་པ་གསལ། ། གཡོན་དང་གཡས་སུ་ཁྲལ་བ་ལ། ། ཀཧྣས་སྨྲས་པ་བར་ལམ་མོ། ། སེམས་རྟོགས་རིན་ཆེན་རབ་དགས་གྲོལ། ། གྲོང་ཁྱེར་མིས་སྨྲ་རྨོངས་པ་རྣམས། ། མེ་ཏོག་ལྔ་བྱུང་དེ་རུ་ཐིམ། ། དགའ་བའི་སེམས་ཉིད་ནམ་མཁའ་བྱིན། ། དེ་བཞིན་དུ། རྨད་དུ་བྱུང་བ་གང་ཞིག་མཐུན་ལས་བྱུང་། ། གང་ཞིག་ཉི་ཟླ་བཅིངས་ཤིང་སྒྲོན་མེ་སྦར། ། ཤཱནྟི་རང་ཉིད་དཔང་བཞག་རང་ཉིད་རྒོད། ། ནམ་མཁའི་སྦྲུམ་མ་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་མཐོང་། ། སླར་ཡང་། ཟབ་མོའི་ཆོས་ཐོས་ནས་ནི་ལམ་ངན་པ། ། མུན་པའི་ལམ་ལ་ཅི་ཡང་མཐོང་བ་མེད། ། གལ་ཏེ་ནམ་མཁའ་རྩེ་མོར་མེ་ཏོག་བྱུང་། ། ཤཱནྟིས་སྨྲས་པ་དེ་ཚེ་འཁྲུལ་པ་ཞིག། གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གསུངས་པ། བར་སྣང་ལ་ནི་ཡིད་དང་རླུང་དང་མིག། དུས་གཅིག་ཏུ་ནི་གལ་ཏེ་ལེགས་སྦྱར་ན། ། རྒྱལ་བའི་ཡོན་ཏན་རིན་ཆེན་ངེས་པར་སྐྱེས། ། འདི་རྣམས་མཐའ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་། ། སྣ་ཚོགས་རྣམ་རྟོག་བྲལ་ཞིང་མི་སེམས་པར། ། གལ་ཏེ་བར་སྣང་ལ་ནི་མིག་གཏད་ན། ། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་དག་ནི་ཡིན་ནམ་སྙམ། །

This flower is of various colors; this flower is born in the wilderness of emptiness. Likewise: "The lāma sky-flower has arisen; it is the weight of the utterly non-abiding. Though one looks and looks until dawn, one seeks the path with the lamp of peace." Likewise: "The dawn has risen, O Bhusuku! Śānti says it is the dawn watch. When the full moon has risen, then the king of the mind sleeps soundly." The sound of the damaru of joy and compassion clarifies the non-apprehension of the noble deity. Regarding the tax on the left and right, Kāṇha says it is the middle path. Liberated by the great joy of the precious realization of the mind, the deluded people of the city speak; the five flowers that arose dissolve there. The nature of the mind of joy is granted as the sky. Likewise: "That which is marvelous arises from harmony; that which binds the sun and moon and lights the lamp, Śānti himself takes as witness and laughs. Birth is seen in the pregnant sky." Again: "Having heard the profound Dharma, nothing is seen on the wrong path or the path of darkness. If a flower should grow on the peak of the sky, Śānti says that is a delusion." Others also said: "If the mind, the wind, and the eyes are perfectly joined in the space at one time, the precious qualities of the Victor will certainly arise. All of these are the words of the Tathāgata. Free from various conceptualizations and without thinking, if one fixes the eyes upon the space, one wonders if it is the worlds of the ten directions."

རྣལ་འབྱོར་དབང་ཕྱུག་མཐའ་དག་འདི་ལས་ཐོབ། ། དེ་བཞིན་དུ། རང་ཡིད་མཚན་ཉིད་མཐའ་དག་བྲལ་བ་ཡིས། ། མིག་ཕྱེད་གྱེན་དུ་ལྟ་བ་དང་བཅས་པས། ། གང་ཚེ་དབུ་མར་རླུང་ནི་བུས་གྱུར་པ། ། དེ་ཚེ་རྡོ་རྗེའི་མེ་དང་དུ་བ་བྱུང་། ། ཞེས་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཉིད་དོན་དུ་གཉེར་བས་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡང་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་མཚན་མ་མཐའ་དག་གིས་མཚོན་དུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་ཅི་ལྟར་བརྗོད་ཅེ་ན། གསུངས་པ། དངོས་མེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། འདིར་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ། ། དེ་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྒྱུད་དང་འགྲེལ་པར་ཡང་གསུངས་པ། ལྷའི་དམིགས་པ་གང་ཡིན། འདིར་ནི། མངོན་སུམ་དང་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་བ་སྟེ། ། མངོན་སུམ་དག་ནི་དེ་ཉིད་སྦྱོར་བས་མཁའ་ལ་སྐར་མ་བཞིན་དུ་དུ་མ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ། ། མངོན་སུམ་མིན་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཤི་བའི་ལུས་བཞིན་དེ་ཉིད་མིན་པ་ཡིས་ནི་བརྟགས་པ་གང་། ། དེ་ནི་རི་མོ་སོགས་ལ་བལྟ་བྱ་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་བློ་ཅན་རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ཀྱི་བསྒོམ་པའི་དོན། ། འདིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པའི་དབང་གིས་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྷའི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་མངོན་སུམ་དང་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་བ་སྟེ།

All lords of yoga obtain [realization] from this. Likewise: "With one's own mind free from all characteristics, Looking upward with half-closed eyes, When the winds are blown into the central channel, Then the vajra fire and smoke arise." Therefore, those who seek buddhahood should, without doubt, meditate on the path of smoke and so forth. One might ask: "Is not Mahāmudrā also beyond being characterized by any signs superimposed by conceptual thought? If so, how can it be said that it should be meditated upon?" To this it is said: "Non-existent," and so forth. In this context, there are two types of apprehension: direct perception and inference. This is also stated in the Śrī Kālacakra Tantra and its commentary: "What is the apprehension of the deity? Here, it is of two types: direct perception and inference. Direct perception is the manifold saṃbhogakāya in the sky, like stars, through the yoga of reality. If it is not direct perception, it is inference. That which is imputed by means of what is not reality, like a dead body, is for yogis of immature intellect to be viewed in paintings and the like; it is the object of meditation." Here, by the power of the intentions of sentient beings, whatever the apprehension of the deity is for yogis, it is of two types: direct perception and inference.

མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་དག་ལས་མངོན་སུམ་རྟོག་པའི་མཚན་མ་མཐའ་དག་བྲལ་བ་བླ་མ་དག་པས་ལམ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྦྱོར་བས་མཁའ་ལ་སྐར་མ་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཏེ་སྐར་མའི་ཚོགས་བཞིན་དུ་དུ་མ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཤ་ལ་སོགས་པའི་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་སྲིད་པ་གསུམ་དང་དུས་གསུམ་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་དང་མཚུངས་པའོ། ། འདིར་དང་པོར་ལས་དང་པོ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་མེད་པས་ཤའི་མིག་གིས་སྣ་ཚོགས་མཐོང་ངོ་། ། དེ་ནས་མངོན་པར་ཤེས་པའི་མཚམས་ཀྱི་དབང་གིས་ལྷའི་མིག་གིས་སོ། ། དེ་ནས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་མཚམས་ཀྱི་དབང་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་སོ། ། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཚམས་ཀྱི་དབང་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་སོ། ། དེ་ནས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚམས་ཀྱི་དབང་གིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་ཏེ། ལྷག་མ་ཀུན་ལས་རྣམ་གྲོལ་བ། ། ཞེས་པའོ། ། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཤ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱན་ལྔ་པོ་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་གཟིགས་པ་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལྟ་བའི་ཡུལ་ལ་དམུས་ལོང་ངོ་ཞེས་པ་དེ་ཁོ་ན་སྒོམ་པའི་ངེས་པའོ། ། དེ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་པ་ལ་སླར་ཡང་། མངོན་སུམ་མིན་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཤི་བའི་ལུས་དེ་ཉིད་མིན་པས་ནི་བརྟགས་པ་གང་།

Between direct perception and inference, that which is direct perception—free from all conceptual signs and arising from the path clearly shown by a pure guru—becomes, through application, like the stars in the sky. Like a multitude of stars, the manifold saṃbhogakāya is to be perceived by the eyes of flesh and so forth, and is like an illusion or a dream within the three realms of existence and the three times. Here, first, the beginner yogi, lacking clairvoyance, sees the various [forms] with the eye of flesh. Then, by the power of the stage of clairvoyance, [one sees] with the divine eye. Then, by the power of the stage of freedom from desire, [one sees] with the Buddha-eye. Then, by the power of the stage of the bodhisattva, [one sees] with the insight-eye. Then, by the power of the stage of the perfectly enlightened Buddha, [one sees] with the wisdom-eye; thus it is said: "Completely liberated from all the rest." In this way, the five eyes of the Tathāgata, such as the eye of flesh and so forth, are taught to perceive emptiness. Other sentient beings are like those born blind regarding the object of the view of emptiness; this is the certainty of meditating on reality. Regarding the practice of that which is not reality, furthermore: if it is not direct perception, then inference is not the very body of the deceased; therefore, what is it that is imputed?

དེ་ནི་རི་མོ་སོགས་ལ་བལྟ་བྱ་ཞེས་པ་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་མེད་པའི་དབང་གིས་ཐམས་ཅད་དུ་ཤི་བའི་ལུས་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རི་མོ་དང་སྐུ་གཟུགས་བྱས་པ་དང་ལུགས་མའམ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བྲིས་ནས་ངེས་པའི་རྣམ་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། བྱིས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དམན་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྒོམ་པའི་དོན་དུའོ་ཞེས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྒོམ་པའི་ངེས་པའོ་ཞེས་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་དངོས་མེད་སྤྲིན་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་གཟུགས་རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་སོ་སོར་སྡུད་པས་མཐོང་བ་ལ་སྒོམ་པ་བསམ་གཏན་གྱི་ཡན་ལག་སོ་སོར་བཅིངས་པས་དུས་གསུམ་དང་ཁམས་གསུམ་པ་རབ་ཏུ་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་པའི་རང་གི་སེམས་སོ་སོར་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་རྟོག་པའི་སྒོམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དྲ་བ་མཐའ་དག་དང་སྲོག་གི་རླུང་རྣམས་ཀྱི་རྩོལ་བ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཉིད་ལས་དུས་གསུམ་དང་ཁམས་གསུམ་པ་གསལ་བར་རབ་ཏུ་སྣང་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། འཕགས་པ་ལྷའི་ཞབས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གསུངས་པ། བཅོམ་ལྡན་སྲོག་གི་ལྷག་པའི་བདག་པོ་རྗེ་བོ་བདག་ཉིད་ལ་ནི་ཐིམ་འགྱུར་ཞིང་། ། འཚོ་བའི་རླུང་གི་རྒྱུ་བ་འབྱུང་དང་འཇུག་པའི་ཚོགས་རབ་ཞི་བར་གྱུར་པ་ན། ། གང་ཞིག་རྣལ་འབྱོར་དབང་ཕྱུག་རྣམས་ཀྱི་འོད་གསལ་སྐར་མའི་སྣང་བ་རབ་འབྱམས་འདི། ། རང་ལུས་ཉིད་ལས་ངེས་ཐོན་མུན་པ་བཅོམ་ནས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་གནོན་པར་བྱེད། ། ཅེས་པའོ། །

Regarding the statement, "One should look at paintings and so forth," because the reality is not seen, one should look with certainty at the paintings, statues, cast images, or drawn maṇḍala-cakras of the buddhas and bodhisattvas, which are like dead bodies in every respect. This is for the purpose of meditation by inferior, childish yogis; such is the certainty of conceptual meditation. Therefore, when the non-existent, cloudless sky is seen through withdrawal (pratyāhāra)—like a dream or an illusion—and the branch of meditation (dhyāna) is individually bound, the yogi’s own mind, which is the nature of the three times and the three realms, is intensely clarified. That which is to be personally realized by the yogi is not a conceptual meditation of the yogi. This is because the entire web of conceptualization regarding the existence and non-existence of objects, consciousness, and so forth, as well as the exertion of the vital winds (prāṇa), is pacified, and from that, the clear manifestation of the three times and the three realms arises. The venerable Āryadeva also said: "When the Lord of Life, the sovereign master, dissolves into the self, And the movement of the life-sustaining wind—the collection of inhalation and exhalation—is utterly pacified, Then this vast radiance of the stars, the luminosity (ābhāsvara) of the lords of yogis, Emerges definitively from one's own body, destroys the darkness, and subdues the three worlds."

ས་ར་ཧའི་ཞབས་ཀྱིས་ཀྱང་། རྟོག་པ་ཉམས་པས་བློ་ཉམས་ཏེ། ། བློ་ངན་རྗེས་སུ་རྟོགས་བྱེད་ལོ། ། འདི་ཉིད་ལས་ནི་བློ་བཟང་ལ། ། ནམ་མཁའ་ལས་ལྷག་ཅི་ཡང་འབྱུང་། ། སྔོན་མེད་དཔྱིད་བྱུང་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་འབྲས། ། ལག་པས་འཐོག་རེག་བྱར་མེད་ས་ཝ་རི། ། མིག་མི་འཛུམས་པར་བལྟ་དང་མི་བསམ་དང་། ། རླུང་འགོག་པ་ནི་བླ་མ་དམ་པའི་གསུང་། ། ཞེས་པའོ། ། སེམས་ཀྱི་དུས་གསུམ་པའི་སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཀྱང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། སེམས་ཀྱི་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་དངོས་མེད་ཁོ་ན་མིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། སྟོང་པར་མ་བརྟགས་མཐོང་ཕྱིར་རོ། ། ཞེས་པ་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་སྟོང་པར་ཏེ། སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པའི་སེམས་ལ་མ་བརྟགས་ཏེ། རྟོག་པ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བར་མཐོང་བ་སྟེ་མངོན་སུམ་དུ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བསྙོན་མི་ནུས་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། རྩ་བའི་རྒྱུད་དུ་ཡང་གསུངས་པ། ཡོད་དང་མེད་ལས་རྣམ་པར་འདས། ། གཉིས་མེད་དངོས་པོ་དངོས་མེད་ཟད། ། ཕྲ་རབ་རྡུལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་འདས། ། སྟོང་པ་ཉིད་ཆོས་རྣམ་པར་སྤངས། ། རྟག་དང་ཆད་ལས་ངེས་པར་གྲོལ། ། རྡོ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར་རིགས་མེད་པ། ། ཞེས་པའོ། ། ས་ར་ཧའི་ཞབས་ཀྱིས་ཀྱང་། ཐམས་ཅད་དངོས་པོར་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་གཡོ་བའི་ཡིད་ནི་འཁོར་བ་འདིར། ། གཡང་སར་རབ་ཏུ་ལྷུང་འགྱུར་བློ་ཡང་རྨོངས་པར་རབ་ཏུ་ལྷུང་བར་འགྱུར། །

The venerable Saraha also said: "When conceptualization perishes, the intellect perishes; Those of inferior intellect claim to realize it. But for the one of noble intellect, from this very state, There arises something even more exalted than space. An unprecedented spring, the fruit of a flower in the sky— One cannot pluck or touch it with the hand, O Savari. Gazing without blinking, not thinking, and arresting the winds: This is the instruction of the sublime guru." The various forms of the mind throughout the three times are also not substantial entities, because they lack the intrinsic nature of entities such as the past and so forth, and because they transcend the nature of subtle particles. Furthermore, the non-existence of the mind’s past and so forth is not merely a non-entity characterized by being devoid of all verbal expression. Why is this? It is said: "Because it is seen as empty without being conceptualized." This means that because it is seen as empty—that is, because the mind in the form of various appearances is seen without being conceptualized, free from all thought—this is an incontrovertible experience of authentic, direct awareness. The Root Tantra also states: "Transcending existence and non-existence, The non-dual, where entity and non-entity are exhausted, Transcending the nature of subtle particles, The emptiness that has utterly abandoned phenomena, Definitively liberated from permanence and nihilism, The vajra yoga, without lineage." The venerable Saraha also said: "The mind that wavers, possessing the conceptualization of everything as an entity, Will fall into the abyss of this saṃsāra, and the intellect will fall into great delusion."

གལ་ཏེ་འདིར་ནི་གང་ལས་དམིགས་པའི་དོན་མེད་ཆོས་རྣམས་རྟག་རེངས་པར། ། གྱུར་པ་དེ་ཚེ་ལྷ་མོ་ཕྱག་འཚལ་བདེ་བ་དམ་པ་དཔལ་གྱི་མཐུ། ། ཞེས་པའོ། ། རྣམ་པར་མ་བརྟགས་པར་མཐོང་བ་གྲུབ་པའི་དོན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དཔེ་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་པྲ་ཕབ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། པྲ་ཕབ་པའི་སྒྲས་སྒྲུབ་པ་པོས་མ་བསམས་པ་མེ་ལོང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་གསལ་བར་གྱུར་པའི་དོན་བརྗོད་དེ་དེ་ནི་མེ་ལོང་ལ་ཞེས་པ་མེ་ལོང་ལ་དངོས་མེད་སྐྱེས་པའི་ཆོམ་རྐུན་ལ་སོགས་པ་བེམས་པོའི་ཆོས་ཉིད་མ་ཡིན་པ་མཐོང་བའོ། ། པྲ་དབབ་པ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུད་དུ། ཕུར་བུའི་མེ་ལོང་དང་། རལ་གྲིའམ་མཐེ་བོ་དང་། མར་མེ་དང་། ཟླ་བ་དང་། ཉི་མ་དང་། ཆུ་དང་། ཐབས་དང་། མིག་སྟེ་བརྒྱད་རྣམས་ལ་པྲ་དབབ་པ་འཇུག་པར་གསུངས་སོ། ། དེ་བཞིན་འདས་དང་མ་འོངས་ཆོས། ། མཁའ་ལ་སྟོང་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི། ། གཟུགས་ལ་དེ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་པ། ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ལམ་ཐོབ་པས་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། ། འདི་ལས་པྲ་ཕབ་པ་ལས་དངོས་པོ་རབ་ཏུ་གསལ་བའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་དངོས་མེད་འགྱུར་ཏེ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གསུངས་པ། དངོས་པོ་སྟོང་པའི་དོན་མཐོང་ཕྱིར། ། ཞེས་པའོ། ། དངོས་པོ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཚོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་རྣམ་པར་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་དོན་དེའི་རབ་ཏུ་གསལ་བའི་མཚན་ཉིད་འདི་མཐོང་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །

If, in this context, the objects of observation are non-existent and phenomena have become eternally stilled, then at that time, goddess, I prostrate to you, the power of the glory of supreme bliss. Thus it is said. An example consistent with the meaning of seeing without conceptualization is taught: "Just as in a mirror divination," and so forth. By the term "mirror divination" (prāveśa), the meaning of an object that has become clearly manifest in a mirror or the like without being thought of by the practitioner is expressed. In the phrase "in the mirror," one sees things such as a thief who is non-existent, which is not the nature of an insentient material object. In the Prāveśa-tantra, it is taught that mirror divination is applied to eight [media]: the mirror of Bṛhaspati, a sword, the thumb, a lamp, the moon, the sun, water, and the eye. Likewise: "Past and future phenomena, In the sky, as forms of every aspect, The yogi, having attained the path Free from conceptualization, will see them." From this, whatever characteristic of a clearly manifest entity exists in mirror divination becomes non-existent, that is, it becomes a non-entity. Why is that? It is said: "Because one sees the meaning of the emptiness of entities." This means being empty of the nature of a collection of subtle particles, and being free from that. Furthermore, because this characteristic of the clear manifestation of that object is perceived directly and without conceptualization.

དངོས་པོ་རྡུལ་ཕྲན་ཚོགས་པའི་བདག་ཉིད་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་མེད་དོན་རབ་ཏུ་གསལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་མེད་ཀྱང་དོན་མཐོང་བ་སྒྱུ་མ་རྨི་ལམ་མིག་འཕྲུལ་བཞིན་ནོ། ། དོན་འདི་ཉིད་གསུངས་པ། མེད་པའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་སྟེ། འགྲོ་བའི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟ་བུའོ། ། གང་དམིགས་པ་དེ་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཡུལ་མེད་ན་ཅི་ལྟར་བསྐྱེད་ཅེ་ན། དཔེ་དག་པ་གསུངས་པ། པྲ་ཕབ་པའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གནས་འདིར་སྔོན་མ་མཐོང་བའི་རྐུན་པོ་ལ་སོགས་པ་པྲ་ཕབ་པའི་གཞོན་ནུ་མས་སྔགས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་མིག་གིས་མཐོང་བ་སྟེ། སྒྲུབ་པ་པོའི་སྐྱེས་བུ་ནི་གནས་དེར་སོང་ནས་གཞོན་ནུ་མས་སྨྲས་པ། ཐུན་མོང་བའི་མིག་དག་གིས་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། ། བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་པའི་དངོས་གྲུབ་འཛག་པ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཟླ་བ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་སྔགས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་བློ་དང་མིག་གིས་གཞོན་ནུ་མའི་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་ལ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཡང་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་གསུངས་པ་གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །

An entity consisting of a collection of atoms, such as the past and so forth, possesses the characteristic of being a non-entity that clearly manifests an object. For example, even though there is no actual entity, worldly people perceive objects, just as in an illusion, a dream, or a magical trick. This very point is stated: "Non-existent," and so forth. The arising of wisdom that is free from conceptual construction and devoid of error is also endowed with all aspects; because it accomplishes the welfare of beings in every way, it is like a wish-fulfilling jewel. If one asks: "Does that which is apprehended not perform the welfare of beings? If there is no object, how can it be produced?" the pure example is stated: "In a mirror divination," and so forth. In this context, a maiden who has performed a mirror divination sees a thief or the like never seen before with eyes empowered by mantra. When the practitioner goes to that place, the maiden says, "You will see it with your ordinary eyes." The intention is this: the yogi’s accomplishment—the non-leaking bodhicitta moon—is not something to be realized by ordinary beings. Through the intellect and eyes empowered by the mantra that reveals the supramundane reality, it will be seen in the sky like the face of the maiden. Furthermore, it is free from the elaborations of all extremes such as existence and non-existence, as stated in the passage beginning with "If," and so forth.

གཞན་གྱི་མིག་དང་དཔྲལ་བ་ལ་སོགས་པར་བསྒོམས་པ་དང་རང་གི་མིག་དག་གིས་གཞན་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་པྲ་ཕབ་པའི་དཔེ་འདིས་རྣལ་འབྱོར་པའི་མངོན་སུམ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རང་གི་དངོས་པོ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་མ་སྐྱེས་པ་རྨི་ལམ་དུ་གཞོན་ནུ་མའི་བུ་དམིགས་པ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་གྲུབ་བོ། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོའི་མདོར་ཡང་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་ནང་འདིར་གཞོན་ནུ་མ། ། དེ་ཡི་བུ་ནི་སྐྱེ་དང་འཆི་བའང་མཐོང་། ། སྐྱེས་ཞེས་དགའ་དང་ཤི་ན་མྱ་ངན་གནས། ། དེ་བཞིན་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འཇལ། ། ཞེས་སོ། ། གཞོན་ནུ་མས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྐྱེས་པར་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་པ་བཞིན་དུ་དེའི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། སྲོག་རྩོལ་གསུངས་པ། གཟུགས་བརྙན་མཐོང་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མ་ཅི་འདྲ་བ་དེ་འདྲའི་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་གཟུགས་མཐོང་བར་གྱུར་ན་དེ་ནས་དེའི་བར་མ་ཆད་པར་སྲོག་རྩོལ་སྲོག་དང་ཐུར་སེལ་གྱི་རླུང་དག་དགང་བ་དང་བུམ་པ་ཅན་དང་དབྱུང་བའི་སྦྱོར་བས་འགོག་པ་བར་མ་ཆད་པར་ཏེ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱའོ། ། གང་དུ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། སྟེང་འོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ལྟེ་བའི་སྟེང་དང་འོག་ཏུ་ཡང་རྩ་གསུམ་གསུམ་པོ་རྣམས་ལ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་སྲོག་དང་ཐུར་སེལ་གྱི་རླུང་དག་འགོག་པ་སྟེ། སྲོག་དང་ཐུར་སེལ་གྱི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་གསུམ་འགོག་པར་བྱེད་པ་ལས་སོ། ། ཅི་ལྟར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། ཟླ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

Because one does not see others with one's own eyes when meditating on the eyes, forehead, and so forth of others, this example of a mirror divination (prātibha) establishes the omniscient wisdom of the yogi. In every respect, the yogi’s direct perception is not born from an entity or a non-entity, just as a young girl perceives a son in a dream. Thus, the omniscient wisdom is established. It is also stated in the Samādhirāja Sūtra: "Just as in a dream a young girl Sees the birth and death of her son, Rejoicing at his birth and grieving at his death, So too are all phenomena to be understood." The meaning is that just as the young girl perceives a birth that is actually unborn, and possesses that perception, so too is the producer of that [perception]. Regarding the explanation of breath control (prāṇāyāma), it says: "When the reflection is seen," and so forth. When one sees a reflection of all aspects—just like a dream or an illusion—then, without interruption, one should continuously and uninterruptedly restrain the vital winds (prāṇa) and downward-clearing winds (apāna) through the practices of filling, vase-breathing, and exhaling. Where is this done? It is stated: "Above and below," and so forth. Above and below the navel, in the three channels [on each side], the vital and downward-clearing winds are restrained in their respective order. This is because the vital and downward-clearing winds restrain the three elements of the body and so forth. How is this accomplished? It is stated: "Moon," and so forth.

སྟེང་དུ་གཡོན་པ་དང་གཡས་པ་དབུ་མ་རྣམས་དང་འོག་ཏུ་དབུ་མ་དང་གཡོན་པ་དང་གཡས་པ་རྣམས་སུ་ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་དང་སྒྲ་གཅན་འབབ་པ་གསུམ་རྣམས་དང་བཤང་བ་དང་གཅི་བ་དང་ཁུ་བ་འབབ་པ་གསུམ་རྣམས་ལའོ། ། དེ་བཞིན་དུ། ཆུ་དང་མེ་དང་སྟོང་པ་འབབ་པ་རྣམས་དང་ས་དང་རླུང་དང་ཡེ་ཤེས་འབབ་པ་རྣམས་ལ་སྟེ། ། གཞན་ནི་རྩ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་ལས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལའོ། ། གང་ཞིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྟེང་དུ་ཟླ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྩ་གསུམ་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ཏེ་འོག་ཏུ་བཤང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྩ་གསུམ་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་རྣམས་སོ། ། རིགས་དྲུག་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱི་རྟོགས་པ་གསུངས་པ། ཟླ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཟླ་བ་ནི་ཆུའི་ཁམས་ཏེ་ཐབས་ཀྱི་ཁུ་བའི་ཁམས་ཀྱི་སྐུར་འགྱུར་རོ། ། ཉིན་མོར་བྱེད་པ་ནི་མེའི་ཁམས་ཏེ་ཤེས་རབ་རྡུལ་གྱི་ཁམས་ཀྱིས་གསུང་དུ་འགྱུར་རོ། ། རྡུལ་གྱི་ཁམས་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ནི་བཤང་བའི་རྩའོ། ། གཅི་བ་འབབ་མ་གཙོ་བོ་ཁུ་བའི་ཁམས་ཀྱི་གསུང་ངོ་། ། སྟེང་འོག་ཅེས་པ་ལ་སྒྲ་གཅན་འབབ་མ་ཁུ་བའི་ཁམས་ཀྱི་ཐུགས་སོ། ། ཁུ་བ་འབབ་མ་རྡུལ་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཐུགས་སོ། ། སྟེང་འོག་རིགས་དྲུག་ཅེས་པ་ལ་ཆུ་དང་རླུང་དང་ནམ་མཁའ་འབབ་པ་རྣམས་ཐབས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལས་སོ། ། ས་དང་མེ་དང་ཡེ་ཤེས་འབབ་པ་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ལས་སོ། ། ཕྱེད་དང་བཅས་པའི་ཟླ་བ་བཅུ་དང་ལྡན་པའི་ལོ་དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག་གི་ནང་དུ་འཆི་བ་དེ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ངེས་པ་ལས་འཆི་ལྟས་སུ་འགྱུར་ཏེ། སྟེང་དང་འོག་ཏུ་ཡང་ལྷག་པའི་རླུང་འབབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། གང་དག་ལ་ཞེ་ན། གསུངས་པ།

Above, in the left, right, and central [channels], and below, in the central, left, and right [channels], there are the three flows of the moon, the sun, and Rāhu, and the three flows of feces, urine, and semen. Likewise, there are the flows of water, fire, and emptiness, and the flows of earth, wind, and wisdom. Furthermore, there are those born from the source of the seventy-two thousand channels. Regarding the phrase "which," and so forth: above, the three channels of the moon and so forth are body, speech, and mind; below, the three channels of feces and so forth are body, speech, and mind. The realization of these six families is taught as "the moon," and so forth. The moon is the water element; it becomes the body of the method, the semen element. The sun is the fire element; it becomes the speech of the wisdom, the blood element. The body of the blood element itself is the feces channel. The urine-flowing [channel] is the speech of the principal semen element. Regarding "above and below," the Rāhu-flowing [channel] is the mind of the semen element. The semen-flowing [channel] is the mind of the blood element. Regarding "above and below, the six families," the flows of water, wind, and space arise from the branches of method. The flows of earth, fire, and wisdom arise from the branches of wisdom. Within ninety-six years and a half-month, death occurs; according to the certainty that will be explained, it becomes the signs of death through the excessive flows of the winds above and below. To which [channels] does this refer? It is said:

ལུས་ངག་རྩ་དག་ལ་སྟེ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ལ་ལ་ནཱ་དང་ར་ས་ནཱ་དག་དང་བཤང་བ་དང་གཅི་བའི་རྩ་ལ་ཡང་ངོ་། ། གང་གི་ཚེ་འོག་ཏུ་བཤང་བའི་རྩ་འགགས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་སྟེང་དུ་གཡོན་པའི་རྩ་ལ་འཆི་ལྟས་སུ་འགྱུར་རོ། ། གང་གི་ཚེ་འོག་ཏུ་གཅི་བའི་རྩ་འགགས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་སྟེང་དུ་གཡས་པའི་རྩ་ལ་འཆི་ལྟས་སུ་འགྱུར་རོ། ། འདི་ཡང་སྤྲོས་པས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། ། མུན་ཅན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་མདོར་བསྟན་པ་སྟེ་དེའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་སྐྱེ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། མུན་ཅན་མ་དང་ཁུ་བ་འབབ་མ་དག་ལ་ཡང་འཆི་ལྟས་སུ་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། མུན་ཅན་ཁུ་བ་འབབ་མ་དག་གི་རླུང་ལ་སྐྱེ་བ་མངལ་ནས་འབྱུང་བ་དང་ནི་འཆི་དང་གནས་པ་རང་གནས་པའོ། ། ཁུ་བ་འབབ་པ་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་གྱི་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་དུས་གསུམ་དུ་འབབ་བོ། ། དུས་སྦྱོར་བཅུ་གཉིས་འཁོར་བ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཉི་མ་སྟེ། སྲོག་གི་རླུང་གི་ལུག་ལ་སོགས་པའི་དུས་སྦྱོར་གྱི་བདག་ཉིད་སྣ་བུག་གཡོན་པ་ལས་གླང་ལ་སོགས་པའི་དུས་སྦྱོར་གྱི་བདག་ཉིད་(སྣ་,རྣ་) བུག་གཡས་པར་འཕོ་བའི་མཚམས་སུ་མཉམ་པར་སྦྱོར་བ་ལ་ཡང་དབུ་མ་ཅུང་ཟད་འབབ་པོ། ། དེ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དུས་སྦྱོར་འཆར་བའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་དག་མཉམ་པར་འབབ་པའི་ཕྱིར་མཉམ་པའོ། ། མཉམ་པའི་གྲངས་གསུངས་པ། རྐང་པ་དང་བཅས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དུས་སྦྱོར་གཅིག་འཆར་བའི་མངོན་མཚམས་སུ་འཇུག་པ་དང་འབྱུང་བ་དག་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་ལ་རྐང་པ་དང་བཅས་པའི་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་འབབ་པོ། །

Regarding the channels of body and speech, this applies as appropriate to the lalanā and rasanā, as well as the channels for feces and urine. When the lower feces channel is blocked, at that time the death omen appears in the upper left channel. When the lower urine channel is blocked, at that time the death omen appears in the upper right channel. This will also be explained in detail later. The passage beginning with "possessing darkness" is a brief summary, while the detailed explanation begins with "birth" and so forth. One might ask: "Do the death omens not also occur in the 'dark one' (mūlā) and the 'flowing of semen' (śukravāhinī) channels?" In response: "The winds of the 'dark one' and the 'flowing of semen' are for birth—emerging from the womb—and for death and abiding—remaining in their own place." It is not only the 'flowing of semen' that flows during the three times of birth and so forth; the avadhūtī also flows during these three times. Because the rotation of the twelve zodiacal signs is similar, it is the "sun"; the life-force wind, which is the nature of the zodiacal signs such as Aries and so forth, flows from the left nostril, and at the junction of the transition to the nature of the zodiacal signs such as Taurus and so forth, it flows slightly into the central channel from the right nostril. The detailed explanation of this begins with "the rising of the zodiacal signs" and so forth. Because the moon and sun flow equally, it is "equal." The number of these equal flows is stated as "with a quarter" and so forth: at the junction of the entry and exit of the rising of one zodiacal sign, when combined as one, fifty-six and a quarter [breaths] flow.

དེ་བཞིན་དུ་ཉིན་མཚན་གྱི་དུས་སྦྱོར་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་མཚམས་སུ་འབྱུང་བ་དང་འཇུག་པ་བདུན་ཅུ་རྩ་ལྔ་ལྷག་པའི་དྲུག་བརྒྱ་འབབ་བོ། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ལ་དབུགས་དྲུག་བརྒྱ་ལྷག་པའི་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་བདུན་ཅུ་རྩ་ལྔ་ལྷག་པའི་དྲུག་བརྒྱའོ། ། འདིས་དམན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ལ་ལ་ནཱ་དང་ར་ས་ནཱར་འབབ་པོ། ། ཉིན་ཞག་སོ་སོར་དབུ་མའི་དབུགས་བདུན་ཅུ་རྩ་ལྔ་ལྷག་པའི་དྲུག་བརྒྱ་པོ་རྣམས་ལོ་བརྒྱའི་ཉིན་ཞག་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཏེ་དེ་ལས་ཉིན་ཞག་གི་དབུགས་དྲུག་བརྒྱ་ལྷག་པའི་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་རྣམས་ཀྱིས་བགོས་པས་ཐོབ་པ་ཉིན་ཞག་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ལྷག་པའི་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཅིག་རྣམས་སོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱང་ལོའི་ཉིན་ཞག་དྲུག་ཅུ་ལྷག་པའི་སུམ་བརྒྱ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བས་ཕྱོགས་གསུམ་ལྷག་པའི་ལོ་གསུམ་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ། ། སྟེང་དུ་གཡོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཟླ་བ་དང་རྐྱང་མ་དང་ལུག་དང་ཆུ་འབབ་པ་སྟེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། གཡས་པ་ནི་ཉི་མ་དང་སེར་སྐྱ་དང་གཞན་ཞེས་པ་རོ་མ་དང་མེ་འབབ་པ་སྟེ་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། འོག་ཏུ་དབུ་མ་བཤང་བའི་རྩ་དང་ས་འབབ་པ་སྟེ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། གཡོན་པ་ནི་གཅི་བའི་རྩ་དང་རླུང་འབབ་པ་སྟེ་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ནོ། ། སྟེང་དུ་དབུ་མ་སྒྲ་གཅན་གྱི་རྩ་དང་སྟོང་པ་འབབ་པ་སྟེ་མི་བསྐྱོད་པའི་རང་བཞིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་འོག་ཏུ་གཡས་པ་ཁུ་བའི་རྩ་དང་ཡེ་ཤེས་འབབ་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་རང་བཞིན་ནོ། །

Likewise, at the junctions of the twelve zodiacal signs of day and night, six hundred and seventy-five breaths flow in and out. In the bodies of all sentient beings, there are twenty-one thousand six hundred and seventy-five breaths. Those breaths that are deficient from this flow through the lalanā and rasanā channels. The six hundred and seventy-five breaths of the central channel for each day and night are multiplied by the thirty-six thousand days of a hundred-year lifespan, and then divided by the twenty-one thousand six hundred breaths of a single day; the result is eleven hundred and twenty-five days. When these are divided by the three hundred and sixty days of a year, they become three years and three additional fortnights. Above, that which is the left is the moon, the lalanā, Aries, and the flow of water; it is the nature of the Tathāgata Amitābha. The right is the sun, Piṅgalā, the other, the rasanā, and the flow of fire; it is the nature of Ratnasambhava. Below, the central channel is the feces channel and the flow of earth; it is the nature of Vairocana. The left is the urine channel and the flow of wind; it is the nature of Amoghasiddhi. Above, the central channel is the Rāhu channel and the flow of emptiness; it is the nature of Akṣobhya. That same [channel] below is the right, the semen channel and the flow of wisdom; it is the nature of Vajrasattva.

བཤང་བའི་རྩ་སྟེང་དུ་ཟླ་བའི་ལམ་དང་ལྷན་ཅིག་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ་བུག་པ་གཅིག་པའི་ཕྱི་རོལ་དེ་བཞིན་དུ་གཅི་བའི་རྩ་ཉི་མ་དང་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་དུས་བཞིར་ཁུ་བ་ལ་འབབ་མ་སྒྲ་གཅན་དང་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། ། ལྟེ་བའི་སྟེང་དུ་ཀུན་འདར་མ་གང་ཡིན་པ་དེའི་མིང་གཉིས་ཏེ་ཡིད་བཟང་མ་དང་མུན་པ་འབབ་པའོ། ། འོག་ཏུ་ཁུ་བ་འབབ་མ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཡང་མིང་གཉིས་ཏེ་མཁའ་འགྲོ་གདོང་མ་དང་དུང་ཅན་མ་ཞེས་པའོ། ། ལྟེ་བ་ལ་སོགས་པ་འདབ་མ་ལྔའི་ལྟེ་བ་རྣམས་སུ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་སོན་པའི་སྲོག་གི་ནུས་པ་ས་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་ལྔ་རྣམས་འབབ་པའི་རིམ་པས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལ་ལྟེ་བའི་ཆུ་སྐྱེས་ལ་སའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་སྟེ་དྲི་དང་གཟུགས་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་དང་སྒྲའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་སོ། ། སྙིང་གའི་ཆུ་སྐྱེས་ལ་ཆུའི་ཡོན་ཏན་བཞི་སྟེ་གཟུགས་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་དང་སྒྲའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་སོ། ། མགྲིན་པའི་ཆུ་སྐྱེས་ལ་མེའི་ཡོན་ཏན་གསུམ་སྟེ་རོ་དང་རེག་བྱ་དང་སྒྲའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་སོ། ། དཔྲལ་བའི་ཆུ་སྐྱེས་ལ་རླུང་གི་ཡོན་ཏན་གཉིས་ཏེ་རེག་བྱ་དང་སྒྲའི་མཚན་ཉིད་དག་གོ། ། གཙུག་ཏོར་གྱི་ཆུ་སྐྱེས་ལ་སྟོང་པའི་ཡོན་ཏན་གཅིག་སྟེ་སྒྲ་ཙམ་མོ། ། འདི་རྣམས་བཟུང་ནས་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ། སྡུད་པས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་སོ། ། དེ་འཕགས་པ་ལྷའི་ཞབས་ཀྱིས་གསུངས་པ། ས་ཡི་ཁམས་ནི་ཆུ་ལ་ཐིམ། ། ཆུ་ནི་མེ་ལ་ཐིམ་པར་འགྱུར། ། མེ་ནི་ཕྲ་མོའི་ཁམས་ལའོ། ། རླུང་ཡང་སེམས་ལ་ཐིམ་པར་འགྱུར། ། སེམས་ནི་སེམས་བྱུང་ལ་ཐིམ་འགྱུར། །

Above the feces channel, it becomes one with the path of the moon, and thus externally it is a single orifice. Likewise, the urine channel becomes one with the sun. Similarly, during the four periods of birth and so forth, the channel that flows with the semen becomes one with Rāhu. Above the navel, the channel called Kuṇḍalī has two names: Manasvinī and Tamasvinī. Below, the channel that flows with the semen also has two names: Ḍākinīmukhī and Śaṅkhinī. At the centers of the five petals, such as the navel, the vital energy (prāṇa) that has entered the avadhūtī arises in the sequence of flowing through the five elements, earth and so forth. In that regard, at the navel lotus, there are the five qualities of earth: the characteristics of smell, form, taste, touch, and sound. At the heart lotus, there are the four qualities of water: the characteristics of form, taste, touch, and sound. At the throat lotus, there are the three qualities of fire: the characteristics of taste, touch, and sound. At the forehead lotus, there are the two qualities of wind: the characteristics of touch and sound. At the uṣṇīṣa lotus, there is the single quality of space: mere sound. Having grasped these, the avadhūtī arises, according to the sequence beginning with "by means of withdrawal" and so forth. Regarding this, the venerable Āryadeva said: "The earth element dissolves into water; water dissolves into fire; fire dissolves into the subtle element; wind also dissolves into the mind; and the mind dissolves into mental factors."

སེམས་བྱུང་མ་རིག་པ་ལ་སྟེ། ། དེ་ཡང་འོད་གསལ་བ་རུ་འགྲོ། ། འདི་ནི་སྲིད་པ་གསུམ་དུ་འགག། ཅེས་པ་སྟེ། རླུང་ཕྱི་རོལ་དུ་འབབ་པས་ཁམས་ཟད་པའི་ཡང་ངོ་། ། དེ་ནི་འཇུག་པ་དག་སླར་ཡང་གཙུག་ཏོར་གྱི་པདྨ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་ས་ལ་སྟེ་ལྟེ་བའི་པདྨ་ལ་འཇུག་སྟེ་ནི་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། ། སྐྱེད་པས་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་སོ། ། འཕགས་པ་ལྷའི་ཞབས་ཀྱིས་ཀྱང་གསུངས་པ། འོད་གསལ་ལས་ནི་སྟོང་པ་ཆེ། ། སྟོང་པ་ལས་ཀྱང་ཐབས་བྱུང་ངོ་། ། དེ་ལས་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ། དེ་ལས་རླུང་ནི་ཡང་དག་འབྱུང་། ། རླུང་ལས་མེ་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར། ། མེ་ལས་ཆུ་ནི་ཡང་དག་འབྱུང་། ། ཆུ་ལས་ཀྱང་ནི་ས་སྐྱེས་འགྱུར། ། འདི་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་འབྱུང་བའོ། ། ཞེས་པ་སྟེ། ནང་དུ་འབབ་པས་ལས་ཀྱི་ཁམས་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་ན་ལྟེ་བ་ནས་ལྟེ་བའི་དབུས་སུ་ཡིན་གྱི་ཡོངས་སུ་ལྷག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ལ་ལ་ནཱ་དག་གི་པདྨའི་འདབ་མ་རྣམས་ལ་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། འོག་ཏུ་ལྟེ་གསང་ནོར་བུའི་ཆུ་སྐྱེས་ལ། དུང་ཅན་མའི་ལུས་ངག་སེམས་རྣམས་འབབ་པ་ནི་སྙིང་སྟོབས་དང་རྡུལ་དང་མུན་པའི་དབྱེ་བས་ཡོན་ཏན་གསུམ་དང་གཉིས་དང་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་སྡུད་པའི་རིམ་པས་འབྱུང་བ་དང་སྐྱེད་པས་འཇུག་པའོ། ། དུང་ཅན་མ་འདི་ཉིད་བུད་མེད་བདེ་བ་ལས་ཏེ་ཤིན་ཏུ་དགའ་བ་ཆགས་པའི་བདེ་བ་ལས་ཁུ་བ་འབབ་བོ། ། དུས་རྟག་ཏུ་སྟེ་རྡུལ་འབྱུང་བའི་དུས་སུ་དེ་ཉིད་ཁྲག་འབབ་བོ། །

The mental factor of ignorance [dissolves] into the clear light; that, too, proceeds into the clear light. This is the cessation within the three realms of existence. This refers to the exhaustion of the elements through the outward flow of the winds. Then, the process of entry occurs again through the sequence of the uṣṇīṣa lotus and so forth, entering the earth, which is the navel lotus. The process of generation occurs through the sequence of space and so forth. Āryadeva also said: From the clear light, the great emptiness arises; From emptiness, the method arises; From that, insight is born; From that, the wind truly emerges; From wind, fire emerges; From fire, water truly emerges; From water, earth is born. This is the emergence of sentient beings. This refers to the increase of the karmic elements through the inward flow. Thus, when moving and returning within the avadhūtī, it is from the navel to the center of the navel; it does not move and return to the petals of the lalanā lotus, as that would result in an excess. Below, at the navel, secret place, and jewel lotus, the body, speech, and mind of the śaṅkhinī flow. Through the divisions of sattva, rajas, and tamas, they enter and emerge through the sequence of gathering the three, two, and one qualities. This very śaṅkhinī flows as the semen from the bliss of a woman—that is, from the bliss of intense joy and passion. At all times, specifically at the time of the emergence of rajas, it flows as blood.

ནུབ་དང་ཤར་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་འཁྱུད་པའི་མདོར་བསྟན་པ་ཤེས་རབ་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། སྟེང་དུ་སྲོག་ལ་གཡས་དང་གཡོན་དག་སྟེ་གཡས་དང་གཡོན་པ་དག་ཤེས་རབ་ཐབས་དང་དངོས་ཡན་ལག་གོ། ། འོག་ཏུ་ཐུར་སེལ་ལ་གཡས་པ་དང་གཡོན་པ་དག་གོ། ། འོག་དང་སྟེང་དུ་རྡུལ་དང་ཁུ་བ་འབབ་པ་དག་གོ། ། བུད་མེད་རྣམས་ཀྱི་དུང་ཅན་མ་ཉིད་རྡུལ་གྱི་དུས་སུ་རྡུལ་འབབ་པའི་ཕྱིར་གཏུམ་མོ་ཞེས་བརྗོད་དེ་དེ་ཉིད་ཁུ་བ་འབབ་བའི་ཕྱིར་མཁའ་འགྲོ་གདོང་མའོ། ། སྟེང་དུ་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱི་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་དུས་སུ་སྟེ་རྡུལ་གྱི་དུས་སུ་རྡུལ་འབབ་པའི་ཕྱིར་གཡུང་མོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། སྐྱེས་བུའི་དུས་སུ་སྟེ་ཁུ་བ་བགྲོད་པའི་དུས་སུ་ཀུན་འདར་མ་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། གཡོན་པ་དང་གཡས་པའི་སྣ་བུག་དག་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་འཆར་བར་གསུངས་པ། རྣམ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་དང་། ས་ལ་སོགས་པ་སྡུད་པའི་རིམ་པས་ཏེ། སྣ་བུག་གཡོན་པ་ལ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རིམ་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་འདུ་བྱེད་དང་། ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཕུང་པོ་ལྔ་འབབ་བོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གཡས་པ་ལ་ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་དང་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁམས་ལྔ་འབབ་པོ། ། དབུས་སུ་སྟེ་དབུ་མའི་ལམ་དུ་དྲུག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་ལས་དཀྱིལ་འཁོར་སོ་སོའི་དབུགས་རྐང་པ་དང་བཅས་པའི་བཅུ་གཅིག་བཟུང་ནས་དབུགས་རྐང་པ་དང་བཅས་པའི་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་འབབ་པོ། །

Regarding the passage beginning with "In the west and east," this is the brief explanation of the embrace of insight and method that will be explained. "Insight" and so forth refers to the following: above, in the life-sustaining wind, are the right and left; the right and left are the actual branches of insight and method. Below, in the downward-clearing wind, are the right and left. Below and above, the downward-flowing and upward-flowing [winds] are the dust and the semen. In women, the śaṅkhinī is called caṇḍālī because dust flows during the time of dust; because that very [channel] flows with semen, it is called ḍākinīmukhī. Above, in women, during the time of the avadhūtī—that is, during the time of dust—it is called ḍombī because dust flows. During the time of the man—that is, during the time of the movement of semen—it is called sarvadhāriṇī. Regarding the teaching on the arising of the maṇḍalas in the left and right nostrils, it says "consciousness and so forth." Through the generation stage of consciousness and so forth, and the dissolution stage of earth and so forth, the five aggregates—consciousness, formations, feeling, perception, and form—flow through the left nostril according to the sequence to be explained. Likewise, the five elements—earth, water, fire, wind, and space—flow through the right. In the center, that is, in the central channel, from the five maṇḍalas beginning with the sixth, the wisdom maṇḍala, taking eleven breaths including the quarters for each individual maṇḍala, a flow consisting of fifty-six breaths including the quarters occurs.

གཡོན་པ་དང་གཡས་པ་དབུ་མའི་རྩ་འདི་རྣམས་ལ་ཉིན་མཚན་གྱིས་དཀྱིལ་འཁོར་དྲུག་ཅུ་འབབ་པོ། ། དེ་ལ་ལྟེ་བའི་པདྨའི་འདབ་མའི་གཡོན་གྱི་འདབ་མ་དྲུག་ལུག་དང་འཁྲིག་པ་དང་སེང་གེ་དང་སྲང་དང་གཞུ་དང་། བུམ་པའི་བདག་ཉིད་རྣམས་ལ་སོ་སོར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔའི་བདག་ཉིད་ལས་དཀྱིལ་འཁོར་སུམ་ཅུ་རྣམས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གཡས་ཀྱི་འདབ་མ་དྲུག་གླང་དང་ཀརྐ་ཊ་དང་བུ་མོ་དང་སྡིག་པ་དང་ཆུ་སྲིན་དང་ཉའི་བདག་ཉིད་རྣམས་ལ་སོ་སོར་ས་ལ་སོགས་པ་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔའི་བདག་ཉིད་ལས་དཀྱིལ་འཁོར་སུམ་ཅུ་རྣམས་སོ། ། དེ་ལ་གང་གི་ཚེ་གཡས་སུ་གླང་ལ་སོགས་པའི་དུས་སྦྱོར་ལ་རླུང་འབབ་པ་དེའི་ཚེ་རྩ་བ་སྟེ་སྣ་བུག་གི་འོག་གི་ཆ་ལ་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་དབྱུ་གུ་གཅིག་འབབ་པོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆ་སྣ་རྒྱུད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། གཡས་ཏེ་གཡས་ཀྱི་ཆ་ལ་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། སྟེང་གི་ཆ་ལ་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། དབུས་སུ་སྟོང་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། དེ་ལྟར་སྣ་བུག་གཉིས་ཀ་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་རེ་རེ་ཞིང་དབྱུ་གུ་ནས་དབྱུ་གུའི་བར་དུ་འབབ་སྟེ་དབྱུ་གུ་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་འབབ་པོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གཡོན་པའི་སྣ་བུག་གི་ནི་འདབ་མའི་དབུས་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་འགྱུར་ཏེ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་སྣ་བུག་དག་ལའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། ཆུ་ཚོད་གཅིག་ལ་དབུགས་དུ་འབབ་ཅེ་ན། གསུངས་པ། རིམ་པས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རིམ་པས་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་དང་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པས་སོ། །

In the left, right, and central channels, sixty maṇḍalas flow during the day and night. Regarding that, in the six left petals of the navel lotus—those whose natures are Aries, Taurus, Leo, Libra, Sagittarius, and Aquarius—there are thirty maṇḍalas from the five maṇḍalas, such as consciousness and so forth, respectively. Likewise, in the six right petals—those whose natures are Taurus, Cancer, Virgo, Scorpio, Capricorn, and Pisces—there are thirty maṇḍalas from the five maṇḍalas, such as earth and so forth, respectively. In that regard, when the wind flows in the right through the zodiacal signs of Taurus and so forth, at that time, the earth maṇḍala flows for one danda in the lower part of the root, the nostril. Likewise, in that same part toward the side of the nose, the water maṇḍala flows. In the right, the side of the right, the fire maṇḍala flows. In the upper part, the wind maṇḍala flows. In the center, the space maṇḍala flows. Thus, in both nostrils, each maṇḍala flows from one danda to the next; the meaning is that the five maṇḍalas flow for five dandas. This will be explained by the passage beginning with "In the center of the left nostril petal," and in relation to that, it is said, "in the nostrils." If one asks how many breaths flow in one hour (ghaṭikā), it is said: "In sequence," and so forth. "In sequence" means by earth and so forth, and by space and so forth.

དེ་ལ་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ལ་འཇུག་པ་དང་འབྱུང་བ་དག་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་དབུགས་དྲུག་ཅུ་དང་བཅས་པའི་སུམ་བརྒྱ་འབབ་པོ། ། དེ་ལྟར་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་དུས་སྦྱོར་ཞེས་བྱ་བས་བསྒྱུར་ན་དབུགས་བརྒྱ་ཕྲག་བཅོ་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་ས་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔའི་རང་བཞིན་ཆུ་ཚོད་ལྔར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་དབུགས་བརྒྱ་ཕྲག་བཅོ་བརྒྱད་པོ་རྣམས་ཀྱང་འཕོ་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བས་ཉིན་མཚན་གྱིས་དབུགས་དྲུག་བརྒྱ་ལྷག་པའི་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་ལུས་ལ་ཆུ་ཚོད་དྲུག་ཅུར་འགྱུར་རོ། ། དེ་གསུངས་པ། ཆུ་ཚོད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྩ་གཡོན་པར་དུས་སྦྱོར་འཆར་བ་གསུངས་པ། འདབ་མའི་དབུས་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གང་གི་གཡོན་པའི་རྩ་ལ་ལུག་ལ་སོགས་པས་སྣ་བུག་གི་དབུས་སུ་སྟོང་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་འབབ་པ་དེའི་ཚེ་ནང་དུ་ལྟེ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་འདབ་མའི་དབུས་སུ་འབབ་པོ་ཞེས་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ནས་ཤར་ཞེས་པ་སྟེང་དུ་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། གཡས་སུ་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། གཡོན་དུ་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། གཞན་དུ་ཞེས་པ་འོག་གི་ཆ་ལ་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། རིམ་པས་ཞེས་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་སོ། ། གཡོན་པར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་སྔར་བརྗོད་པ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་དེ། ཕུང་པོའི་རྟེན་ནི་འབྱུང་བ་ཞེས་པའི་གསུང་ལས་བརྟེན་པའི་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་རྟེན་ནམ་མཁའ་དང་རླུང་དང་མེ་དང་ཆུ་དང་སའི་ཁམས་རྣམས་དབྱེར་མེད་པར་གསུངས་པ། གཡོན་པར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །

In that regard, in one ghaṭikā, three hundred and sixty breaths flow, combining the inhalations and exhalations into one. When those five maṇḍalas are multiplied by the lagna (ascendant), they become eighteen hundred breaths; these also become five ghaṭikās, which are the nature of the five maṇḍalas of earth and so forth. When those eighteen hundred breaths are multiplied by the twelve transits (saṃkrānti), they become twenty-one thousand six hundred breaths in a day and night; these also become sixty ghaṭikās in the body. As it is said: "The ghaṭikā," and so forth. Regarding the rising of the lagna in the left channel, it is said: "In the center of the petals," and so forth. When the empty maṇḍala flows into the center of the nostril through the left channel via Aries and so forth, at that time it is explained that it flows into the center of the petals of the maṇḍala at the navel within. Then, "east" refers to the wind maṇḍala above; "right" is the fire maṇḍala; "left" is the water maṇḍala; and "elsewhere" refers to the earth maṇḍala in the lower part. "In sequence" means in the order of space and so forth. The phrase "in the left," and so forth, clarifies what was previously stated: from the teaching that "the elements are the support of the aggregates," it is taught that the supporting elements—space, wind, fire, water, and earth—are inseparable from the supported aggregates, such as consciousness and so forth. This is expressed by "in the left," and so forth.

གཞན་ལས་སོ་ཞེས་པ་སྔ་མ་བཞིན་རྩ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ་སྣ་བུག་གཡོན་པ་ལས་གཞན་ལས་སོ། ། གཡོན་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་འབྱུང་བ་ཞེས་པ་བསྐྱེད་པའི་རྣམ་པར་གནས་ཏེ། ཟླ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཡས་པར་ས་ལ་སོགས་པའི་སྡུད་པ་སྟེ། ཉི་མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཡོན་པར་ཟླ་བ་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཤེས་རབ་དང་བཅས་པའི་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་དང་གཡས་པར་ཡང་ཐབས་དང་བཅས་པའི་སྤྱན་མ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ས་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་སྟེ་སྔགས་དང་ལྷའི་བདག་ཉིད་སྤྲོ་བ་དང་སྡུད་པའི་གཟུགས་ཅན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་སེམས་ཅན་ལ་གནས་པའོ། ། ཤེས་རབ་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཉིད་མདོར་བསྟན་པ་དེའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནུབ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྣ་བུག་སོ་སོར་ནུབ་དང་སྟེ་ནུབ་ཏུ་སའི་རང་བཞིན་སྤྱན་མ་དང་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དག་གོ། ། ཤར་དུ་རླུང་གི་རང་བཞིན་སྒྲོལ་མ་དང་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་དག་གོ། ། དེ་ལ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་ཤེས་རབ་སྒྲོལ་མ་དང་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་སྤྱན་མའོ་ཞེས་པ་ཕན་ཚུན་ཞལ་ཕྱོགས་པས་འཁྱུད་པའི་ངེས་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མཛད་པའི་ཐབས་དང་བྲལ་ཞིང་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་ཉན་པ་མ་རྙེད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དོན་གསལ་པོར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་གསུངས་པ། མཐེ་བོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །

"From the other" means, as before, starting from the root, meaning from the other nostril. The left is the emergence of consciousness and so forth, which is the state of generation, because it is the moon itself. The right is the withdrawal of earth and so forth, because it is the sun itself. That which is the moon residing in the left is the maṇḍala wheel of consciousness and so forth, the nature of Akṣobhya and the others, together with insight. In the right is the maṇḍala wheel of earth and so forth, the nature of Locanā and the others, together with method. These are the forms of the emanation and withdrawal of the mantra and deity-self, the coemergent residing in sentient beings. By the words "insight" and so forth, insight and method are briefly shown; their detailed explanation begins with "west" and so forth. In the individual nostrils, in the west is the earth-nature Locanā and Vairocana. In the east are the wind-nature Tārā and Amoghasiddhi. In that regard, Tārā is the insight of Vairocana, and Locanā is the insight of Amoghasiddhi; this is the certainty of their mutual facing and embracing. Therefore, for those who have not found the condensed tantra composed by the Bodhisattva and are devoid of method, the meaning is made clearly known through the correct conditions. It is said: "The thumb" and so forth.

གང་གི་ཕྱིར་ལག་པ་གཡོན་པའི་མཐེའུ་ཆུང་ལ་སོགས་པའི་སོར་མོ་ལྔ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱི་དབུས་སུ་མཐེ་བོ་དང་མིང་མེད་ས་དང་རླུང་གི་རང་བཞིན་དག་འཁྱུད་པ་ལྷ་མཉེས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་གསང་བའི་དབང་བསྐུར་བའི་དོན་དུ་སློབ་མའི་ཁ་དང་ལྷ་མཉེས་པ་ལ་སྟོན་པ་དེའི་ཕྱིར་ས་དང་རླུང་དག་ཕན་ཚུན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོར་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཉིད་གྲུབ་པོ། ། འདི་ལྟར་གཞན་གྱི་རིགས་ལ་འཁྱུད་པས་བྱ་བ་འགྲུབ་ཀྱི་རང་གི་རིགས་ལ་འཁྱུད་པས་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་བྱ་བ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། སའི་ཁམས་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་རླུང་གི་ཁམས་ལས་བྱུང་བའི་ཡུལ་རེག་བྱ་འཛིན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ནས་བཤང་བ་དང་གཅི་བའི་རྩ་དག་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་སུ་བརྗོད་དོ། ། གཡས་སུ་མེའི་རང་བཞིན་གོས་དཀར་མོ་དང་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་དག་གོ། ། གཡོན་དུ་ཆུའི་རང་བཞིན་མཱ་མ་ཀཱི་དང་འོད་དཔག་མེད་དག་གོ། ། དེའི་ཕྱིར་འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་གོས་དཀར་མོ་དང་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གྱི་མཱ་མ་ཀཱིའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་ལག་པ་གཡས་པའི་གུང་མོ་མཛུབ་མོ་མེ་དང་ཆུའི་རང་བཞིན་དག་འཁྱུད་པ་རལ་གྲིའི་ཕྱག་རྒྱ་སྟོན་ཅིང་མེའི་ཁམས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡུལ་རོ་ཆུའི་ཁམས་ལས་བྱུང་བའི་རོ་འཛིན་དབང་པོ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་མེ་དང་ཆུ་དག་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ། ། དེས་ན་ལ་ལ་ནཱ་དང་ར་ས་ནཱ་དག་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཉིད་དོ། །

Because the five fingers of the left hand, beginning with the little finger, are of the nature of space and so forth, and the thumb and ring finger—of the nature of earth and wind—are joined in the center as the mudrā for pleasing the deity, shown to the disciple’s mouth for the purpose of the secret empowerment and for pleasing the deity; therefore, earth and wind are established as wisdom and method through their relationship as the grasped and the grasper. In this way, the activity is accomplished by embracing a different family, but not by embracing one’s own family, because it is contradictory for an entity to act upon itself. The body faculty, which arises from the earth element, grasps the object of touch, which arises from the wind element; thus, the channels of feces and urine are called wisdom and method. On the right are Pāṇḍaravāsinī and Ratnasambhava, who are of the nature of fire. On the left are Māmakī and Amitābha, who are of the nature of water. Therefore, Amitābha’s wisdom is Pāṇḍaravāsinī, and Ratnasambhava’s is Māmakī. Because the middle and index fingers of the right hand—of the nature of fire and water—are joined and the sword mudrā is shown, the fire element-born object of taste is grasped by the tongue faculty, which arises from the water element; therefore, fire and water are established as wisdom and method. Consequently, the lalanā and rasanā channels are wisdom and method.

དབུ་མར་སྟེང་གི་ཕྱོགས་སུ་རྣམ་པར་གནས་པ་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་མི་བསྐྱོད་པ་འོག་གི་ཕྱོགས་སུ་རྣམ་པར་གནས་པ་མི་འགྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་མ་དང་ལྷན་ཅིག་འཁྱུད་པའོ། ། ཕན་ཚུན་ཞེས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་སྟེང་འོག་ཏུ་གནས་པ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ་དང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དག་འཁྱུད་པ་ཡང་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་ལག་པ་གཡས་པའི་ཁུ་ཚུར་ལ་མཐེའུ་ཆུང་ཟླ་བ་ཕྱེད་པའི་རྣམ་པར་བྱས་པའི་མི་བསྐྱོད་པའི་མཆེ་བའི་ཕྱག་རྒྱ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་མའི་གྲི་གུག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་དང་ཡེ་ཤེས་དང་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཉིད་དོ། ། དེ་ནས་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་དང་དུང་ཅན་མ་དག་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཉིད་དོ། ། དེ་མ་ཐག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པར་རིགས་དྲུག་པ་འཁྱུད་པའི་ཤེས་རབ་བྱེད་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གཡོན་པ་དང་གཡས་པའི་ལག་མཐིལ་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བ་སྤྱི་བོར་བྱས་པ་ན་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་སོར་མོ་རྣམས་ཕན་ཚུན་སྦྱོར་བ་དཀྱིལ་འཁོར་བཅུ་སྦྱོར་བ་བྱས་པ་གང་གི་ཚེ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་རྡོ་རྗེ་རྩེ་གཅིག་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མའི་ཆུ་གྲིའི་རྣམ་པ་གྲི་གུག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཉིད་དོ། ། འདིས་འདི་ཡང་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱེད་དེ་དབུ་མ་འབབ་པའི་སྦྱོར་བས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞུ་བ་འཕོ་བ་མེད་པའི་བདེ་བས་རྡོ་རྗེའི་རྩེ་མོ་ལས་སྟེང་དུ་བྱའོ། །

Akṣobhya, whose nature is emptiness, abides in the upper direction of the central channel, while the Prajñāpāramitā, whose essence is unchanging wisdom, abides in the lower direction and embraces him. The phrase "mutually" should be understood in relation to the previous [description], where Vajradhātvīśvarī and Vajrasattva, abiding above and below as will be explained, are also embraced. For the fist of the right hand, with the little finger formed into the shape of a half-moon, is the fang-mudrā of Akṣobhya, and that is the curved-knife mudrā of Prajñāpāramitā; therefore, these are emptiness and wisdom, and insight and method. Then, the avadhūtī and the śaṅkhinī are insight and method themselves. Immediately following, the verse to be explained describes the insight that performs the embrace of the sixth family. For when the palms of the left and right hands are joined and placed at the crown of the head, the fingers—whose natures are emptiness and so forth—are joined together, forming the union of the ten maṇḍalas. At that time, this is the single-pointed vajra mudrā of Vajrasattva, and that itself is the curved-knife mudrā in the form of a chopper of Vajradhātvīśvarī; therefore, these are insight and method. By this, the following is also illustrated: through the yoga of the flow in the central channel, the bodhicitta melts and, through non-emissive bliss, is drawn upward from the tip of the vajra.

དེ་ཉིད་གྲི་གུག་སྟེ་མི་ཤེས་པ་གཅོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། ཕྱི་རོལ་དུ་རིགས་དྲུག་པ་གྲི་གུག་དང་བཅས་པའི་རྡོ་རྗེ་རྩེ་གཅིག་པའི་བདག་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ནང་དུ་མཉམ་པ་སྟེ་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་མཉམ་པར་འབབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དབུ་མའི་རྩ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་ལ་འབབ་པའི་མཉམ་པ་ཡང་སྐྱེ་བའི་དུས་སུ་འབབ་པ་ལས་སྐྱེད་པའི་རྒྱུའོ། ། འཆི་བའི་དུས་སུ་འབབ་པ་ལས་སྡུད་པའི་རྒྱུའོ། ། ཡང་དེ་ཁོ་ན་སྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་དུ་འབབ་པ་འགགས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ལས་སྐྱེད་པའི་རྒྱུའོ། ། འཁོར་བ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་འགགས་པ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་རྒྱུའོ། ། དེ་ཡང་མཉམ་པ་སྔར་བརྗོད་པའི་སྣ་བུག་གཡོན་པར་འབབ་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་དང་། སྣ་བུག་གཡས་པར་འབབ་པའི་ཁམས་ལྔ་རྣམས་དང་། ལྟེ་བ་དང་གསང་བ་དང་ནོར་བུའི་པདྨར་གནས་པ་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་གཅིག་ཉིད་ཁོ་ན་དབུ་མའི་རྩར་སོན་པ་ནི་ཡིན་གྱི། གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་རླུང་འབབ་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཟོལ་གྱིས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོའི་ལྷ་ཐམས་ཅད་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་བརྗོད་པའོ། ། ཟླ་བ་ཉི་མའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གང་གི་ཚེ་སྟེང་དུ་ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་དང་སྒྲ་གཅན་གྱི་རྩ་རྣམས་འགགས་པ་དེའི་ཚེ་འོག་ཏུ་བཤང་བ་དང་གཅི་བ་དང་ཁུ་བའི་རྩ་རྣམས་འགག་གོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྟེང་དུ་གསུམ་པོ་རྣམས་གྲོལ་ནས་འོག་ཏུ་གསུམ་པོ་རྣམས་གྲོལ་ལོ། །

That itself is the curved knife (kartṛkā) because its essential nature is to cut through ignorance. That which is the nature of the sixth family externally, the single-pointed vajra together with the curved knife, is also equal internally because the sun and moon flow equally. This equality of flowing into the central avadhūtī channel is the cause of generation at the time of birth. At the time of death, it is the cause of withdrawal from that flow. Furthermore, for yogins who meditate on that very reality, the cessation of external flow is the cause of generation because it is the cause of the supramundane aggregates and so forth. For those in saṃsāra, it is the cause of withdrawal because it destroys the unceasing aggregates and so forth. Moreover, that very equality is the oneness of the five aggregates flowing through the left nostril as previously described, the five elements flowing through the right nostril, and the body, speech, and mind vajras residing in the lotuses of the navel, secret place, and jewel. Reaching the central channel is this alone and nothing else. Thus, under the guise of the presentation of the flow of the winds, the presentation of the wisdom and all the deities of the maṇḍala wheel is expressed. Regarding the phrase "moon and sun" and so forth: when the channels of the moon, sun, and Rāhu above are blocked, at that time the channels of feces, urine, and semen below are blocked. Likewise, when the three above are released, the three below are released.

རྩ་དྲུག་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱང་སྔ་མ་བཞིན་སྐྱེད་པ་དང་སྡུད་པའི་བྱེད་པ་ཅན་ནོ། ། འཆི་ལྟས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ། གཡོན་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ལུག་ལ་སོགས་པ་མི་མཉམ་པའི་དུས་སྦྱོར་ལ་སྐྱེས་པ་ཚེ་ཐུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ལ་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་མི་མཉམ་སྟེ། མི་མཉམ་པས་སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་རླུང་དབྱུ་གུ་ལྔ་འབབ་པའི་རིམ་པ་ལས་འདས་ནས་གཡོན་པའི་རྩར་ལྷག་པ་འབབ་པོ། ། ཅི་ལྟར་ལྷག་ཅེ་ན། གསུངས་པ། མཚན་མོ་གཅིག་ཅེས་པ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་མཚན་མོ་གཅིག་ཉིན་མཚན་དུ་འབབ་པ་དེའི་འཆི་ལྟས་རྩོམ་པ་སྟེ། འཆི་ལྟས་དེ་ལས་ལོ་གསུམ་གྱིས་འཆི་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གླང་ལ་སོགས་པ་མཉམ་པའི་དུས་སྦྱོར་ལས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཡས་པའི་རྩར་ཉིན་མཚན་ལྔ་འབབ་པ་ལས་ལོ་གསུམ་གྱིས་འཆི་བར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་མདོར་བསྟན་པའོ། ། རེ་ཞིག་ཉི་མའི་འཆི་ལྟས་རྒྱས་པར་བཤད་པ། གཡས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། ལྟེ་བའི་པདྨའི་སྙིང་པོར་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་ལ་ཁྱིམ་གྱི་བདག་ཉིད་འདབ་མ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་འདབ་མ་ལ་ཉིན་མཚན་ལྔར་སྲོག་འབབ་པོ། ། དེ་ནས་གཡས་སྐོར་གྱི་འདབ་མ་གཉིས་པའི་ཕྱོགས་ཞེས་པ་བཅུའོ། ། གསུམ་པ་ལ་ཚེས་ཞེས་པ་བཅོ་ལྔའོ། ། བཞི་པ་ལ་ཉི་ཤུའོ། ། ལྔ་པ་ལ་དེ་ཉིད་ཅེས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའོ། ། དྲུག་པ་ལ་གཅིག་ལྷག་རིམ་པས་ཏེ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་གོ། ། བདུན་པ་ལ་སླར་ཡང་གཅིག་ལྷག་རིམ་པས་ཉིན་ཞག་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་དུ་སྲོག་འབབ་བོ། །

These six channels also function, as before, to generate and withdraw [the winds]. Regarding the description of the signs of death: "the left and so forth." For those born under the odd lagna (ascendants) such as Aries and so on, whose lives are short, the wind, bile, and phlegm are unbalanced in their bodies. Due to this imbalance, the wind called prāṇa (life-force) exceeds the sequence of flowing through the five danda (fifteen-minute intervals) and flows predominantly through the left channel. How does it flow predominantly? It is said: "for one night." When it flows for one night and day, the signs of death begin; from those signs, one should know that death will occur in three years. Similarly, for those born under the even lagna such as Taurus and so on, one should know that death will occur in three years after the wind flows through the right channel for five days and nights. This is the brief explanation. Now, the detailed explanation of the signs of death for the solar [side] begins with "the right and so forth." At the center of the navel lotus, which is completely surrounded by the twelve petals representing the zodiac signs, the prāṇa flows for five days and nights in the first petal. Then, in the direction of the second petal to the right, it flows for ten [days and nights]. In the third, for fifteen [days and nights]. In the fourth, for twenty. In the fifth, for "that very [number]," which is twenty-five. In the sixth, it increases by one in sequence, which is twenty-six. In the seventh, again increasing by one in sequence, the prāṇa flows for twenty-seven days and nights.

གང་གི་ཕྱིར་འདིར་ཉི་མས་ཟླ་བའི་ཡོན་ཏན་སྒྲ་དང་རེག་བྱ་དང་རོ་དང་གཟུགས་དང་དྲི་རྣམས་བཟུང་ནས་འཆི་ལྟས་ཀྱི་ཉིན་ཞག་རྣམས་བསྟན་ཏེ། དེས་ན་ཁྱིམ་ལྔའི་བར་དུ་ལྔ་པ་ལྔས་འཕེལ་ལོ། ། དེ་ནས་ཁྱིམ་དྲུག་པ་དང་བདུན་པ་ལ་གཅིག་ལྷག་པས་རིམ་པས་འཕེལ་ལོ། ། ཁྱིམ་བདུན་པ་ལ་རྫོགས་པའི་དུས་ཏེ་ཁུ་བའི་ཁམས་ལ་འཆི་ལྟས་ཀྱི་རླུང་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་གང་དུ་འགའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་སྲོག་ལྡོག་པར་བྱེད་མི་ནུས་སོ། ། རྫོགས་པའི་དུས་དེ་ནས་ཁུ་བའི་ཁམས་ཟད་པའི་དོན་དུ་བརྒྱན་པ་ལ་སོགས་པའི་འདབ་མ་རྣམས་ལ་རིམ་པས་ཉིན་ཞག་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་རྒྱུའོ། ། དེ་ལ་བརྒྱད་པ་ལ་བཅོ་ལྔའོ། ། དགུ་པ་ལ་བཅུའོ། ། བཅུ་པ་ལ་ལྔའོ། ། བཅུ་གཅིག་པ་ལ་གསུམ་མོ་ཞེས་པ་ཉིན་ཞག་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་རྣམས་སོ། ། བཅུ་གཉིས་པ་ལ་ནི་སྟོང་པ་སྟེ་སླར་ཡང་གཡས་པའི་རྩ་ལ་འབབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ནས་གཡས་པའི་རྩ་དོར་ནས་གཡོན་པར་ཉིན་ཞག་གཉིས་སྲོག་གི་རླུང་འགྲོའོ། ། དེ་ནས་ཉིན་ཞག་གཅིག་དབུ་མར་འགྲོའོ། ། ཀྱེའི་རྡོ་རྗེ་འབུམ་ཕྲག་ལྔ་པར་ཡང་གསུངས་པ། གང་ཚེ་གཡས་པའི་རྩ་དག་ལ། ། རླུང་ནི་ཉིན་ཞག་བཅུར་འབབ་ན། ། ཁྱིམ་གྱི་འདབ་མ་གཉིས་པ་ལ། ། དེ་ལས་ལོ་གཉིས་ཀྱིས་འཆི་འགྱུར། ། ཁྱིམ་གྱི་འདབ་མ་གསུམ་པ་ལ། ། ཚེས་ཞེས་བརྗོད་པས་ལོ་གཅིག་ལ། ། ཉིན་ཞག་ཉི་ཤུ་འབབ་གྱུར་ན། ། བཞི་པ་ལ་སྟེ་ཟླ་དྲུག་ན། ། འདབ་མ་ལྔ་པར་ཉི་ཤུ་ལྔ། ། འབབ་ན་ཚེ་ནི་ཟླ་བ་གསུམ། ། ཉིན་ཞག་ཉི་ཤུ་དྲུག་འབབ་ན། ། དྲུག་པ་ལ་སྟེ་ཟླ་གཉིས་ཚེ། ། ཉིན་ཞག་ཉི་ཤུ་བདུན་འབབ་ན། ། ཟླ་བ་ཉིད་ཚེ་བདུན་པ་ལ། །

Because here the sun, having taken up the qualities of the moon—sound, touch, taste, form, and smell—indicates the days of the omens of death. Thus, up to the fifth house, they increase by fives. Then, in the sixth and seventh houses, they increase sequentially by one more. In the seventh house is the time of completion, because the winds of the omens of death have thoroughly entered the element of the vital fluid (śukra). Therefore, no one at all is able to reverse the life-force. From that time of completion, for the sake of exhausting the element of the vital fluid, the winds flow sequentially through thirty-three days across the petals of the [lotus] beginning with the ornamented one. Among those, on the eighth there are fifteen; on the ninth, ten; on the tenth, five; and on the eleventh, three—these are the thirty-three days. On the twelfth, however, it is empty, because there is no further flow in the right channel. Then, having abandoned the right channel, the life-force wind moves into the left for two days. Then, for one day, it moves into the central channel. As it is also said in the Hevajra in Five Hundred Thousand Verses: "When the wind flows in the right channels for ten days, then in the second house-petal, death will occur in two years. In the third house-petal, if it flows for twenty days—called 'dates'—death will occur in one year. In the fourth, if it flows for twenty-five days, death will occur in six months. In the fifth petal, if it flows for twenty-six days, death will occur in three months. In the sixth, if it flows for twenty-seven days, death will occur in two months. In the seventh, if it flows for twenty-eight days, death will occur in one month."

ཉིན་ཞག་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་རྣམས། ། འདི་ལས་བར་མ་ཆད་འབབ་ན། ། འདབ་མ་བརྒྱད་པ་དགུ་པ་དང་། ། བཅུ་དང་བཅུ་གཅིག་རིམ་པ་ཡིས། ། ཉིན་ཞག་ཚེས་ཕྱོགས་ལྔ་ཡོན་ཏན། ། རྣམས་ཀྱིས་འདབ་མ་དེ་རྣམས་འདོར། ། དེ་ནས་གཡས་པའི་རྩ་སྤངས་ནས། ། རླུང་ནི་གཡོན་པར་ཉིན་ཞག་གཉིས། ། འགྲོའོ་དེ་ནས་དབུ་མ་ཡིས། ། གནས་སུ་ཉིན་ཞག་གཅིག་འགྲོའོ། ། དེ་ནས་དབུགས་ནི་ཟད་བྱས་ནས། ། འཆི་བའི་ཕྱིར་ན་རིམ་པ་འདིས། ། འོག་ཏུ་ཁུ་བ་ཟད་པར་འགྲོ། ། སྟེང་དུ་མ་ཡི་རྡུལ་འགྲོ་འགྱུར། ། རང་ལས་བག་ཆགས་ཀྱིས་བཅིངས་པའི། ། རྣམ་ཤེས་སྲོག་དང་ཡང་དག་ལྡན། ། ཤི་ནས་སླར་ཡང་སྲིད་པར་འགྲོ། ། དེས་ན་ཕ་རོལ་མེད་མི་འགྱུར། ། དཔེར་ན་མཁན་པོ་ལས་རིག་པ། ། མར་མེ་ལས་ནི་མར་མེ་དང་། ། བཞིན་ལས་མེ་ལོང་ལ་བཞིན་དང་། ། རྒྱ་ལས་རྒྱ་གཞན་ཇི་ལྟ་བར། ། ཞེས་པ་འཆི་ལྟས་ཀྱི་ཉིན་ཞག་རྒྱུ་བའི་རིམ་པའོ། ། ད་ནི་འཆི་ལྟས་ཀྱི་བདག་ཉིད་འཚོ་བའི་དུས་ཀྱི་རིམ་པ་གསུམ་གསུངས་པ། དེ་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་ཟླུམ་པོ་རིམ་པ་གཉིས་པ་བྲིས་ལ་གསུམ་གཉིས་གཅིག་ལོ་ཞེས་པ་ལོ་རྣམས་ནི་སྔོན་གྱི་འདབ་མ་ལ་གསུམ་མོ། ། འདབ་མ་གཉིས་པ་ལ་གཉིས་སོ། ། གསུམ་པ་ལ་གཅིག་གོ། ། ཟླ་བ་རྣམས་ཀྱང་འདབ་མ་བཞི་པ་ལ་དྲུག་གོ། ། ལྔ་པ་ལ་གསུམ་མོ། ། དྲུག་པ་ལ་གཉིས་སོ། ། བདུན་པ་ལ་གཅིག་གོ། ། ཉིན་ཞག་རྣམས་ནི་འདབ་མ་བརྒྱད་པ་ལ་བཅོ་ལྔའོ། ། དགུ་པ་ལ་བཅུའོ། ། བཅུ་པ་ལ་ལྔའོ། ། བཅུ་གཅིག་པ་ལ་གསུམ་མོ། ། བཅུ་གཉིས་པ་ལ་གཉིས་སོ། ། པདྨའི་ལྟེ་བ་ལ་གཅིག་གོ། ། འདིས་འདི་གསུངས་ཏེ།

If thirty-three days flow from this without interruption, then the petals are discarded in sequence: the eighth, ninth, tenth, and eleventh, by means of the qualities of the five lunar days and fortnights. Then, having abandoned the right channel, the wind moves into the left for two days; thereafter, it moves into the central channel for one day at its location. Then, having exhausted the breath, by this sequence for the sake of death, the semen is exhausted below, and the mother’s dust (ovum) moves upward. The consciousness, conjoined with the life-force and bound by its own habitual tendencies, goes again to existence after death; therefore, there is no absence of the next world. For example, as knowledge from a teacher, a lamp from a lamp, a face in a mirror, or a seal from a seal. This is the sequence of the movement of the days of the death omens. Now, the sequence of the duration of life for the nature of the death omens is taught: to understand that, draw a circle with two concentric layers. Regarding "three, two, one years," there are three years on the first petal; two on the second petal; and one on the third. Regarding the months, there are six on the fourth petal; three on the fifth; two on the sixth; and one on the seventh. Regarding the days, there are fifteen on the eighth petal; ten on the ninth; five on the tenth; three on the eleventh; and two on the twelfth. On the center of the lotus, there is one. By this, the following is stated:

དང་པོ་སྔོན་གྱི་འདབ་མ་ལ་ཉིན་ཞག་ལྔ་འབབ་པོ། ། དེ་ནས་ཚེ་ལོ་བརྒྱ་པ་རྣམས་ཀྱི་བཞིན་དུ་འཕོ་བ་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་འཚོ་བར་བྱ་བའི་ལོ་གསུམ་གྱི་ཉིན་ཞག་གི་ཚོགས་བརྒྱད་དུ་ལྷག་པའི་སྟོང་གི་བདག་ཉིད་ལས་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ་ལྷག་པའི་སུམ་བརྒྱ་འབབ་པོ། ། དེ་སླར་ཡང་གཞན་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་འདབ་མ་དེ་སྐམ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ནས་འདབ་མ་དེ་སྟོང་པར་བྱས་ཏེ་ལྷག་མའི་ཉིན་ཞག་གི་ཚོགས་ལྷག་མ་བཟུང་ནས་སྲོག་གི་ནུས་པ་འདབ་མ་གཉིས་པ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་སྟེ་དེ་ལ་ཉིན་ཞག་བཅུ་འབབ་པོ། ། དེ་ལ་ཡང་རྒྱུ་བའི་ཉིན་ཞག་རྣམས་དང་། ལྷན་ཅིག་འཕོ་བ་བཅུ་གཅིག་གིས་ཉིན་ཞག་བཞི་བཅུ་རྩ་ལྔ་ལྷག་པའི་སུམ་བརྒྱ་འབབ་པོ། ། དེ་ནས་གཉིས་པ་སྟོང་པར་བྱས་ཏེ་ཉིན་ཞག་ལྷག་མ་བཟུང་ནས་གསུམ་པ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་སྟེ། དེ་ལ་ཉིན་ཞག་བཅོ་ལྔ་འབབ་པོ། ། དེ་ལ་ཡང་རྒྱུ་བའི་ཉིན་ཞག་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་འཕོ་བ་བཅུས་ཉིན་ཞག་བདུན་ཅུ་ལྷག་པའི་བརྒྱ་འབབ་སྟེ་འདབ་མ་དེ་སྐམ་པར་འགྱུར་རོ། ། གསུམ་པ་སྟོང་པར་བྱས་ཏེ་ཉིན་ཞག་ལྷག་མ་བཟུང་ནས་བཞི་པ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་སྟེ་དེ་ལ་ཉིན་ཞག་ཉི་ཤུ་འབབ་པོ། ། དེ་ལ་ཡང་རྒྱུ་བའི་ཉིན་ཞག་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་འཕོ་བ་དགུས་ཉིན་ཞག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཉིས་འབབ་སྟེ་བཞི་པ་སྐམ་པར་འགྱུར་རོ། ། འདབ་མ་དེ་སྟོང་པར་བྱས་ཏེ་ཉིན་ཞག་ལྷག་མ་བཟུང་ནས་ལྔ་པ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་སྟེ་དེ་ལ་ཉིན་ཞག་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་འབབ་པོ། ། དེ་ལ་ཡང་རྒྱུ་བའི་ཉིན་ཞག་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་འཕོ་བ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཉིན་ཞག་ལྔ་བཅུ་རྩ་བདུན་འབབ་སྟེ་འདབ་མ་དེ་སྐམ་པར་འགྱུར་རོ། །

First, five days and nights flow into the eastern petal. Then, just as for those with a lifespan of one hundred years, the life-force flows through twelve transits to sustain the three years of life, which consists of a collection of one thousand and eight days and nights. From this, three hundred and thirty-five flow into the petal. Then, in order to enter another, that petal becomes dry. Then, having emptied that petal and taken the remaining collection of days and nights, the vital energy enters the second petal, where ten days and nights flow. There, together with the flowing days and nights, thirty-four and a half transits cause three hundred and forty-five days and nights to flow; then, having emptied the second petal and taken the remaining days and nights, it enters the third, where fifteen days and nights flow. There, together with the flowing days and nights, ten transits cause one hundred and seventy days and nights to flow, and that petal becomes dry. Having emptied the third petal and taken the remaining days and nights, it enters the fourth, where twenty days and nights flow. There, together with the flowing days and nights, nine transits cause eighty-two days and nights to flow, and the fourth petal becomes dry. Having emptied that petal and taken the remaining days and nights, it enters the fifth, where twenty-five days and nights flow. There, together with the flowing days and nights, eight transits cause fifty-seven days and nights to flow, and that petal becomes dry.

དེ་ནས་ཉིན་ཞག་ལྷག་མ་བཟུང་ནས་དྲུག་པ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་སྟེ་དེ་ལ་ཉིན་ཞག་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་འབབ་པོ། ། རྒྱུ་བའི་ཉིན་ཞག་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་འཕོ་བ་བདུན་གྱིས་ཉིན་ཞག་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་འབབ་སྟེ་དྲུག་པ་ཡང་འདོར་རོ། ། དེ་ནས་དྲུག་པ་སྟོང་པར་བྱས་ནས་བདུན་པ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་སྟེ་དེ་ལ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་འབབ་བོ། ། རྒྱུ་བའི་ཉིན་ཞག་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་འཕོ་བ་དྲུག་གིས་ཉིན་ཞག་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་འབབ་སྟེ་བདུན་པ་ཡང་འདོར་རོ། ། བདུན་པ་སྟོང་པར་བྱས་ཏེ་ལྷག་མ་ཉིན་ཞག་གི་ཚོགས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་བཟུང་ནས་བརྒྱད་པ་ལ་འཇུག་གོ། ། འཕོ་བ་ལྔས་ཉིན་ཞག་བཅོ་ལྔ་འབབ་སྟེ་བརྒྱད་པ་འདོར་རོ། ། བརྒྱད་པ་སྟོང་པར་བྱས་ནས་ལྷག་མ་ཉིན་ཞག་གི་ཚོགས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་བཟུང་སྟེ་དགུ་པ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་གོ། ། འཕོ་བ་བཞིས་ཉིན་ཞག་བཅུ་འབབ་སྟེ་དགུ་པ་འདོར་རོ། ། དེ་ལྟར་ལྷག་མ་ཉིན་ཞག་བཅུ་གཅིག་བཟུང་ནས་བཅུ་པ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་གོ། ། འཕོ་བ་གསུམ་གྱིས་ཉིན་ཞག་ལྔ་འབབ་སྟེ་བཅུ་པ་འདོར་རོ། ། འཕོ་བ་གཉིས་ཀྱིས་ཉིན་ཞག་གསུམ་འབབ་པས་བཅུ་གཅིག་པ་འདོར་ཏེ། དེ་ལྟར་མཁྲིས་པའི་བདག་ཉིད་རྡུལ་གྱི་ཁམས་སྐམས་པ་ལས་འདབ་མ་བཅུ་གཅིག་སྐམ་མོ། ། སླར་ཡང་གཡས་པའི་རྩ་དོར་ནས་འདབ་མ་བཅུ་གཉིས་པ་ལ་གཡོན་པའི་རྩར་འཕོ་བ་མེད་པས་ཉིན་ཞག་གཉིས་འབབ་སྟེ་བད་ཀན་གྱི་བདག་ཉིད་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་ཁམས་སྐམས་པ་ལས་འདབ་མ་དེ་སྐམ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ནས་པདྨའི་ལྟེ་བ་དབུ་མའི་རྩར་འཕོ་བ་མེད་པས་ཉིན་ཞག་གཅིག་འབབ་སྟེ།

Then, having taken the remaining days, one enters the sixth [petal] on the sixth day; twenty-six days flow there. Together with the moving days, through seven transits, twenty-eight days flow, and the sixth is also discarded. Then, having emptied the sixth, one enters the seventh; twenty-seven days flow there. Together with the moving days, through six transits, twenty-seven days flow, and the seventh is also discarded. Having emptied the seventh, having taken the remaining collection of thirty-six days, one enters the eighth. Through five transits, fifteen days flow, and the eighth is discarded. Having emptied the eighth, having taken the remaining collection of twenty-one days, one enters the ninth. Through four transits, ten days flow, and the ninth is discarded. Thus, having taken the remaining eleven days, one enters the tenth. Through three transits, five days flow, and the tenth is discarded. Through two transits, three days flow, and the eleventh is discarded. Thus, from the drying of the element of passion (rajas), which is the nature of bile, the eleven petals wither. Again, having discarded the right channel, one enters the twelfth petal; because there is no transit into the left channel, two days flow, and from the drying of the element of sattva, which is the nature of phlegm, that petal becomes withered. Then, at the center of the lotus, because there is no transit into the central channel, one day flows.

རླུང་གི་རང་བཞིན་མུན་པའི་ཁམས་ཟད་པ་ལས་དེ་སྐམས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་སྲོག་གི་ནུས་པ་སྣ་བུག་གཡས་པ་ནས་འཐོན་ཏེ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱིས་འཕངས་ནས་སྲིད་པ་གཞན་དུ་འཕོ་བར་བྱེད་དོ། ། ཟླ་བའི་འཆི་ལྟས་གསུངས་པ། རྩ་བ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྩ་བ་ནས་ཞེས་པ་ལྟེ་བའི་འཁོར་ལོའི་ལུག་ལ་སོགས་པ་མི་མཉམ་པའི་སྐྱེ་བའི་དུས་སྦྱོར་གྱི་བདག་ཉིད་སྔོན་གྱི་འདབ་མ་ནས་བརྩམས་ཏེ། གཅིག་ལྷག་པས་ཞེས་པ་གཅིག་དང་གཉིས་དང་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་ཉིན་ཞག་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་བར་དུ་འདབ་མ་བཅུ་གཅིག་ལ་གཡོན་གྱི་རྩར་ཟླ་བའི་རྒྱུ་བ་འབབ་པོ། ། ཇི་ལྟར་གཅིག་ལྷག་པས་ཤེས་ནས་གསུངས་བ། སྙིང་པོའི་སྔོན་གྱི་འདབ་མ་ལ་ཉིན་ཞག་གཅིག་གཡོན་པར་འབབ་པོ། ། ཉིན་ཞག་དེས་དམན་པའི་ཟླ་བ་གཉིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་འབབ་པོ། ། དེ་ནས་ཟླ་བ་གསུམ་པའི་དང་པོར་འདབ་མ་དེ་ཉིད་ལ་ཉིན་ཞག་གསུམ་གཡོན་པར་འབབ་པོ། ། ཉིན་ཞག་དེས་དམན་པའི་ཟླ་བ་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འབབ་པོ། ། ཟླ་བ་ལྔ་པའི་དང་པོར་འདབ་མ་དེ་ལ་ཉིན་ཞག་གསུམ་གཡོན་པར་འབབ་པོ། ། ཉིན་ཞག་དེས་དམན་པའི་ཟླ་བ་ལྔ་པ་དང་དྲུག་པ་དག་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་འབབ་པོ། ། དེ་ལྟར་སྔ་མ་སྔ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་ཚོགས་པའི་ཟླ་བ་དང་པོ་དང་གསུམ་པ་དང་ལྔ་པ་ལས་གསུམ་པོ་འདི་རྣམས་ཉིད་འཆི་ལྟས་ཀྱི་ཉིན་ཞག་ཏུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། ། ཡང་ན་ཉིན་མཚན་རྣམ་པར་མ་ཆད་པར་འབབ་པ་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ།

Through the exhaustion of the dark element, which is the nature of the wind, that [wind] dries up. Then, the consciousness, driven by the vital energy of attachment, exits through the right nostril. Impelled by actions such as virtuous and non-virtuous deeds, it transfers to another state of existence. Regarding the lunar signs of death, it is said: "From the root," and so forth. "From the root" refers to the navel wheel; starting from the previous petal of the odd-numbered birth-ascendants such as Aries, one [day] is added. This means that by the sequence of one, two, three, and so on, the flow of the lunar breath moves through the left channel for eleven petals until thirty-three days. How is it known that one is added? It is said: on the previous petal of the heart, the breath flows through the left for one day. For two months, it flows exactly as diminished by that day. Then, at the beginning of the third month, on that very petal, it flows through the left for three days. For the third and fourth months, it flows exactly as diminished by those days. At the beginning of the fifth month, on that petal, it flows through the left for three days. For the fifth and sixth months, it flows exactly as diminished by those days. Thus, these three—[the first, third, and fifth months]—together with their respective preceding months, are established as the days of the signs of death. Alternatively, they are established as the flow occurring without interruption of day and night.

འཆི་ལྟས་ཀྱི་ཉིན་ཞག་གསུམ་པོ་འདིས་ལོ་གསུམ་གྱི་ཉིན་ཞག་གསུམ་དང་ཟླ་བ་དྲུག་སོང་སྟེ་འདབ་མ་དེ་ལ་སྲོག་གི་རླུང་ཡང་དག་པར་རྒྱུ་བ་མེད་དོ། ། དེ་ལྟར་ན་འཕོ་བ་བཅུ་གཅིག་རྣམས་དང་ཉི་ཁྲི་བརྒྱད་གཉིས་བརྒྱའི་དབུགས་རྣམས་ཀྱིས་ཉིན་མཚན་བྱེད་དེ་འདབ་མ་ཡོངས་སུ་དོར་ཡང་དབུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དམན་པ་མེད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འདབ་མ་གཉིས་པ་ལ་ཟླ་བ་བདུན་པའི་དང་པོར་འཆི་སྟས་ཀྱི་ཉིན་ཞག་བཞིའོ། ། བརྒྱད་པའི་དང་པོར་ལྔའོ། ། དགུ་པའི་དང་པོར་དྲུག་སྟེ་སྔར་ཉིན་ཞག་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་སྔོན་གྱི་འདབ་མའི་ཉིན་ཞག་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་འཆི་ལྟས་ཀྱི་ཉིན་ཞག་དྲུག་གོ། ། གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉིན་ཞག་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟ་བཞིན་འབབ་པོ། ། འདིས་ཀྱང་ཟླ་བ་གསུམ་སོང་སྟེ་དེ་ལྟར་ཟླ་བ་གསུམ་གསུམ་གྱིས་ཉིན་ཞག་གསུམ་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་ལས་འདབ་མ་བཅུ་གཅིག་པོ་འདི་རྣམས་ལོ་གསུམ་ལ་རིམ་པས་འདོར་རོ། ། དེ་ལྟར་འདབ་མ་བཅུ་གཅིག་པ་ལ་འབབ་པ་ལས་བད་ཀན་གྱི་བདག་ཉིད་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་ཁམས་རྣམས་སྐམ་པར་འགྱུར་རོ། ། འདབ་མ་བཅུ་གཉིས་པ་ལ་གཡས་པའི་རྩར་རབ་ཏུ་འབབ་པ་ལས་འདབ་མ་གཞན་ལ་གནས་པ་ཟླ་བ་གཉིས་པ་དང་བཞི་པ་དྲུག་པའི་མཚམས་ཀྱི་ཉིན་ཞག་གསུམ་གྱིས་ཉིན་ཞག་གཉིས་ཟད་དེ་མཁྲིས་པའི་བདག་ཉིད་རྡུལ་གྱི་ཁམས་ཟད་པ་ལས་འདབ་མ་བཅུ་གཉིས་པ་སྐམ་པར་འགྱུར་རོ། ། ལྟེ་བ་ལ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཉིན་ཞག་གཅིག་དབུ་མ་འབབ་པ་ལས་རླུང་གི་བདག་ཉིད་མུན་པའི་ཁམས་བསྐམས་ནས་སྲིད་པ་གཞན་དུ་འགྲོའོ་ཞེས་པ་གཡོན་པའི་འཆི་ལྟས་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་འཆི་བའོ། །

These three days of the death omens pass as three days and six months of the three-year period, and the life-force wind no longer flows correctly through that petal. In this way, the eleven transits and the twenty-two hundred breaths constitute a day and night; even though the petal is completely abandoned, the wheel of breath is not diminished. Likewise, on the second petal, there are four days of death omens at the beginning of the seventh month, five at the beginning of the eighth, and six at the beginning of the ninth. Together with the previous days established as three, there are six days of death omens for the former petal. The days of the second, third, and so forth, flow accordingly. By this, three months pass, and thus, with an increase of three days every three months, these eleven petals are abandoned in succession over three years. In that way, from the flow through the eleventh petal, the elements of the sattva nature, which are of the phlegm essence, become parched. From the intense flow through the right channel on the twelfth petal, the two days are exhausted by the three days at the junctions of the second, fourth, and sixth months residing in the other petals; through the exhaustion of the rajas element, which is of the bile essence, the twelfth petal becomes parched. As before, from the flow of the central channel for one day at the navel, the tamas element, which is of the wind essence, is parched, and one goes to another existence. This is the death of those who are not yogis, occurring through the death omens of the left.

འདི་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་བྲི་བའི་རིམ་པ་ནི་ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རིམ་པ་གཉིས་པའི་ཤར་ལ་སོགས་པའི་འདབ་མ་བཅུ་གཅིག་ལ་གསུམ་དང་དྲུག་དང་དགུ་དང་བཅུ་གཉིས་དང་བཅོ་ལྔ་དང་བཅོ་བརྒྱད་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་དང་སུམ་ཅུ་དང་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་རྣམས་ཏེ་བཅུ་གཉིས་པ་ལ་ནི་གཡོན་པ་འབབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པའོ། ། ཕྱིའི་འདབ་མ་བཅུ་གཉིས་ལ་རིམ་པས་ཟླ་བ་སུམ་ཅུ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་དང་བཅོ་བརྒྱད་དང་བཅོ་ལྔ་དང་བཅུ་གཉིས་དང་དགུ་དང་དྲུག་དང་གསུམ་རྣམས་ཏེ་བཅུ་གཅིག་པ་ལ་ཟླ་བ་ཟད་པ་མཚོན་པར་བྱེད་པ་སྟོང་པའོ། ། བཅུ་གཉིས་པ་ལ་ཉིན་ཞག་གཉིས་སོ། ། ལྟེ་བ་ལ་ཉིན་ཞག་གཅིག་གོ། ། དེ་ལྟར་ན་གསུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིན་ཞག་རྣམས་ལ་འཆི་ལྟས་འཕེལ་ལོ། ། སུམ་ཅུ་ལ་སོགས་པའི་ཟླ་བ་རྣམས་ལ་དགེ་བ་འགྲིབ་པ་ནི་འཚོ་བ་ཟད་པའོ། ། ཕྱེད་དང་བཅས་པའི་ཟླ་བ་བཅུ་དང་ལྡན་པའི་ལོ་དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག་གི་མཚམས་སུ་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་འབབ་པའི་དུས་སོ། ། ལོ་བརྒྱ་རྫོགས་པའི་ཉིན་ཞག་གསུམ་གྱིས་དམན་པའི་ལོ་གསུམ་དང་ཕྱོགས་གསུམ་ལ་དབུ་མའི་འཆི་བ་རྒྱུའོ། ། འདི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་མཉམ་དང་མི་མཉམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་མཉམ་པའི་ཉིན་ཞག་རྣམས་ཀྱིས་གཡས་དང་། གཅིག་ལ་སོགས་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་མི་མཉམ་པའི་ཉིན་ཞག་རྣམས་ཀྱི་གཡོན་ལ་སྟེ་དེ་འཆི་བ་རྒྱུའོ། །

The sequence for writing this in order to realize its meaning is as follows: on the eleven petals of the eastern and other directions of the second-order wheel of the twelve houses, there are [the numbers] three, six, nine, twelve, fifteen, eighteen, twenty-one, twenty-four, twenty-seven, thirty, and thirty-three. On the twelfth [petal], it is empty because the left [channel] does not flow. On the twelve outer petals, in sequence, there are thirty months, twenty-seven, twenty-four, twenty-one, eighteen, fifteen, twelve, nine, six, and three; on the eleventh, it is empty, symbolizing the exhaustion of the month. On the twelfth, there are two days. On the hub, there is one day. Thus, the signs of death increase during the days starting from the third. The decrease of virtue during the months starting from the thirtieth is the exhaustion of the lifespan. At the boundary of ninety-six years and ten and a half months, it is the time when the sun and moon flow. At the end of a hundred years, for three years and three fortnights less three days, the central death flows. This is explained in detail in the passage beginning with "equal and unequal." On the right, there are the even days starting from the second up to the end of the thirty-second; on the left, there are the odd days starting from the first up to the end of the thirty-third, and thus death flows.

ཅི་ཞེ་ན་སྐྱེ་བའི་དུས་སུ་སྐྱེས་པ་གླང་ལ་སོགས་པའི་དུས་སྦྱོར་གྱི་ས་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལུག་ལ་སོགས་པའི་དུས་སྦྱོར་གྱི་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ་དེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། འདི་ཡང་གཡས་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་རྩ་ཁམས་དང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་འབབ་པ་རྣམ་པར་ཉམས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ལག་པ་ཕྱིས་པ་ན་སྟེ་སྤྱིར་བཏང་བའི་ཨི་བྱས་པ་ལ་ཟས་ལྔ་པའོ། ། འཐད་པ་གསུངས་པ། གཞན་དུ་འཆི་བར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་པའོ། ། འདིས་འདི་གསུངས་ཏེ། མཉམ་པའི་དུས་སྦྱོར་ལ་སྐྱེས་པའི་དང་པོ་ཉིན་ཞག་གཉིས་གཡས་པ་ལ་འབབ་པོ། ། སླར་ཡང་ཉིན་ཞག་གཉིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུའོ། ། དེ་ནས་ཉིན་ཞག་གཡོན་པ་ལ་འབབ་པོ། ། ཉིན་ཞག་གཅིག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུའོ། ། ཉིན་ཞག་བཞི་གཡས་པ་ལའོ། ། བཞི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུའོ། ། གསུམ་གཡོན་པ་ལའོ། ། གསུམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུའོ། ། དྲུག་གཡས་པ་ལའོ། ། དྲུག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུའོ། ། ལྔ་གཡོན་པ་ལའོ། ། ལྔ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་གཡས་ལའོ། ། སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུའོ། ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གཡོན་པ་ལའོ། ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུའོ་ཞེས་པའི་བར་དུའོ། ། འདིར་གཡས་པ་ལ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་སུམ་ཅུའི་མཐར་ཐུག་པ་མཉམ་པའི་ཉིན་ཞག་གསུམ་གསུམ་གྱི་རིམ་པས་ས་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་ཟད་དོ། ། གཡོན་པ་ལ་གཅིག་ལ་སོགས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུའི་མཐར་ཐུག་པ་མི་མཉམ་པའི་ཉིན་ཞག་གསུམ་གསུམ་གྱི་རིམ་པས་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་ཟད་དོ། །

Why is this? At the time of birth, it refers to whichever maṇḍala of the earth element and so forth is appropriate for the lagna (ascendant) such as Taurus, and likewise whichever maṇḍala of the void and so forth is appropriate for the lagna such as Aries; the meaning is "starting from that maṇḍala." This is also in terms of the cessation of the flow of the channels, elements, aggregates, and so forth in the right and the other [left]. It is like wiping the hands; the general rule is that the fifth case is used for the agent. The justification is stated: "Otherwise, death will not occur." This explains the following: for one born during an even lagna, the flow first proceeds in the right for two days, then again for two days in the same manner. Then it flows in the left for one day in the same manner. Four days in the right, four in the same manner. Three in the left, three in the same manner. Six in the right, six in the same manner. Five in the left, five in the same manner. Likewise, thirty-two in the right, thirty-two in the same manner. Thirty-three in the left, up to thirty-three in the same manner. Here, in the right, the elements of earth and so forth are exhausted through a sequence of three even days each, starting from two up to thirty. In the left, the elements of space and so forth are exhausted through a sequence of three odd days each, starting from one up to twenty-nine.

དེ་ལ་ཉིན་ཞག་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་གིས་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་ཁམས་ཟད་དོ། ། ཉིན་ཞག་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་རྡུལ་གྱི་ཁམས་ཟད་དོ། ། ཉིན་ཞག་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱིས་མུན་པའི་ཁམས་ཟད་དོ། ། མི་མཉམ་པའི་དུས་སྦྱོར་ལ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་གཅིག་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་འདི་འབབ་པོ་ཞེས་པ་ཁྱད་པར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཉིན་ཞག་གསུམ་གྱིས་དམན་པའི་ལོ་བརྒྱ་སྟེ་དེའི་སྟེང་དུ་ཉིན་ཞག་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་རྒྱུའོ། ། དེ་ལ་ཉིན་ཞག་གཅིག་གཡས་པ་ལའོ། ། ཉིན་ཞག་གཅིག་གཡོན་པ་ལའོ། ། དེ་ལྟ་བཞིན་དུ་རིམ་པས་ཉིན་ཞག་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་བར་དུ་འབབ་སྟེ་དེ་ལས་རིམ་པ་ཁམས་དང་ཕུང་པོ་དང་ཡུལ་དང་དབང་པོ་དང་ལས་ཀྱི་དབང་པོའི་བྱ་བ་དང་། ལས་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔ་རྣམས་ཟད་དོ། ། དེ་ནས་དབུ་མ་ལ་ཉིན་ཞག་གཅིག་སྟེ་དེ་ལས་ཁམས་དང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་པ་རྣམས་བསྐམས་ནས་སྲིད་པ་གཞན་དུ་འགྲོའོ། ། དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པས་འཆི་ལྟས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་ནས་དེ་སླུ་བའི་ཐབས་གསུངས་པ། འཆི་ལྟས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ལ་ཉི་མའི་འཆི་ལྟས་སུ་གྱུར་ན་རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་ཀྲུང་བཅིངས་ནས་སྲོག་རྩོལ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་དཔུང་པ་གཡས་པ་ནུ་མ་གཡས་པ་བཙིར་བ་ལས་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་འབབ་པའི་བདག་ཉིད་གཡས་པ་ལས་བཀུག་སྟེ་གཡོན་པ་ལ་སྲོག་ཡང་དག་པར་རྒྱུ་བར་བྱའོ། ། དེས་ཉི་མའི་འཆི་ལྟས་ལྡོག་གོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གཡོན་པ་ལས་གཡས་པ་ལ་ཟླ་བའི་འཆི་ལྟས་ལྡོག་གོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྐྱིལ་ཀྲུང་བྱས་ནས་ཐིག་ལེར་ཏེ་དཔྲལ་བར་གནས་པའི་པདྨ་འདབ་མ་བཅུ་དྲུག་དཀར་པོའི་དབུས་སུ་སྲོག་རྩོལ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་སེམས་གཞུག་པར་བྱའོ། །

In that regard, the sattva element is exhausted in thirty-one days; the rajas element is exhausted in thirty-two days; and the tamas element is exhausted in thirty-three days. This is the distinction: for those born under an uneven lagna, the flow occurs in the sequence of one day and so forth. Thus, in a hundred years minus three days, thirty-four days flow in addition to that. Among those, one day flows in the right [channel] and one day in the left. In that manner, the flow continues sequentially until thirty-three days, at which point the sequence of the elements, aggregates, objects, faculties, the functions of the action faculties, and the five action faculties are exhausted. Then, for one day in the central [channel], the sixth set of elements, aggregates, and so forth is dried up, and one passes to another existence. Having thus understood the characteristics of the signs of death, the yogi should apply the methods for averting them, as taught in the passage beginning with "the signs of death." If the signs of death occur in the solar [channel], one should assume the vajra posture and, preceded by prāṇāyāma, press the right shoulder against the right breast. By drawing back the nature of the five descending maṇḍalas from the right, the vital breath (prāṇa) should be made to flow correctly in the left. By that, the solar signs of death are averted. Likewise, by drawing from the left to the right, the lunar signs of death are averted. Similarly, having assumed the cross-legged posture, one should place the mind in the bindu—the center of the sixteen-petaled white lotus located at the forehead—preceded by prāṇāyāma.

སྲོག་ནི་ཐིག་ལེར་གཞུག་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་གཙོ་བོར་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། འདི་ནི་བསྙེན་པའི་ཡང་གཙོ་བོ་སྟེ་འཆི་ལྟས་སླུ་བའི་ཐབས་སོ། ། ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་ཡང་དེའི་དགོངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྐྱིལ་ཀྲུང་བཅིངས་ནས་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་ཞབས་ནི་ལྟེ་བའི་པདྨ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་པ་སེར་པོ་སྟེ་དེའི་དབུས་སུ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཨཾ་ཡིག་དཀར་པོའི་སྟེང་དུ་རེ་ཁཱའི་རྣམ་པ་དེ་དང་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྟག་ཏུ་རྡོ་རྗེ་བསླང་བར་བྱ་རང་གི་ལག་པའི་མཚོ་སྐྱེས་ལ་སོགས་པས་ཇི་ལྟར་ཐིག་ལེ་ཕྱི་རོལ་དུ་མི་འབྱུང་བར་ཏེ་འཆི་ལྟས་ཀྱི་རྒྱུ་ཟླ་ཉིའི་བགྲོད་པ་འཇོམས་པ་ལས་སོ། ། ཐབས་འདི་གཙོ་བོར་གསུངས་པ། གཞན་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། སྟེང་གི་འཆི་ལྟས་སླུ་བ་བརྗོད་ནས། འོག་གི་འཆི་ལྟས་གསུངས་པ། འོག་ཏུའང་དུང་ཅན་མར་ཐུར་སེལ་ཞེས་པ་སྟེ་འོག་ཏུ་ཡང་དུང་ཅན་མའི་རྩ་འབའ་ཞིག་ལ་མ་ཡིན་པར་བཤང་བ་དང་གཅི་བ་འབབ་པ་དག་ཐུར་སེལ་ཞེས་བྱ་བའི་རླུང་འབབ་ན་ཞེས་པ་ལྷག་མའོ། ། རྒྱུན་དུ་བཤང་བ་དང་གཅི་བ་འབབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་མ་ཞུགས་པ་ལས་ཀྱང་འཆི་བའོ། ། དེ་ལ་འཆི་ལྟས་སླུ་བའི་ཐབས་ཀྱི་ཟོལ་གྱིས་དགའ་བ་རྣམས་འཆི་ལྟས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་མདོར་བསྟན་ཏེ། མགོ་བོའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །

"One should cause the life-force to enter the drop" is the definition of the primary [practice]. This is also the core of the approach stage (sevā), the method for deceiving the signs of death. The source text beginning with "the avadhūtī" and so forth should also be applied according to that very intention. Likewise, having assumed the cross-legged posture, one should meditate on the feet of the avadhūtī at the sixty-four-petaled yellow navel lotus; in its center, upon a moon maṇḍala, is a white syllable Aṃ, and one should meditate on the union with the form of a line (rekhā). Likewise, one should always raise the vajra so that the drops do not emerge externally through the "lake-born" [lotus] of one's own hand and so forth; this is because it destroys the cause of the signs of death, the movement of the moon and sun. This method is taught as the primary one in the passage beginning with "otherwise" and so forth. Having explained the deception of the upper signs of death, the lower signs of death are taught: "Below, in the śaṅkhinī, the downward-clearing [wind]..." This means that not only in the śaṅkhinī channel below, but also in the channels where feces and urine flow, if the wind called the downward-clearing wind flows, that is the remainder [of the signs]. By the constant flow of feces and urine, even if that [wind] has not entered, death occurs. Regarding that, the deception of the signs of death is briefly indicated by the passage beginning with "the joys are the signs of death" and so forth, and explained in detail by the passage beginning with "the head" and so forth.

གཙུག་ཏོར་གྱི་པདྨ་འདབ་མ་བཞི་པའི་དབུས་ལས་དཔྲལ་བའི་ཆུ་སྐྱེས་འདབ་མ་བཅུ་དྲུག་པའི་དབུས་སུ་ཁུ་བ་དགའ་བ་དང་བཟང་པོ་དང་རྒྱལ་བ་དང་སྟོང་པ་དང་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཆ་ལྔས་འོངས་པ་གཉིས་ཀ་ལ་ཁྱབ་པ་ནི་དང་པོ་དགའ་བའོ། ། དེ་ནས་མགྲིན་པ་སྙིང་གར་མཆོག་དགའ་ཞེས་པ་མགྲིན་པའི་ཆུ་སྐྱེས་འདབ་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པ་ལས་སྙིང་གའི་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་པར་སྔ་མ་བཞིན་ཁྱབ་པ་མཆོག་དགའོ། ། དགའ་བྲལ་དགའ་བ་དེ་ནས་འགྱུར། ། ཞེས་པ་ལྟེ་བའི་པདྨ་འདབ་མ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་པ་ལས་གསང་བའི་ཆུ་སྐྱེས་འདབ་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པར་ཁྱབ་པ་དགའ་བྲལ་དགའ་བའོ། ། དེ་ཡང་སྣ་ཚོགས་དགའ་བ་དམ་པོར་འཁྱུད་པ་དང་། ཤཱིཏ་ཡིག་དང་མགྲིན་པའི་ཀཱུ་ཛ་ན་ལ་སོགས་པ་ལྟེ་བ་དང་གསང་བར་ཡང་ཕྱི་རོལ་རྟོགས་པ་ཁ་ཕྱིར་ཕྱོགས་པའི་བདེ་བ་ཟོས་པ་སྟེ་བདག་གིས་ཞེས་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་རང་རིག་པ་ཙམ་དགའ་བའི་མཐར་ཐུག་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི་དགའ་བ་དང་བྲལ་བའི་བདེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས་གསང་བའི་པདྨ་ནས་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུའི་ནང་དུ་གནས་པའི་ཆུ་སྐྱེས་འདབ་མ་བརྒྱད་པའི་བར་དུ་མི་གཡོ་བའི་ཆ་བཅུ་དྲུག་པ་འོངས་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་སྟེ། འཛིན་པའི་སྟོབས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་དུ་བགྲོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་འཕོ་བའོ། ། འདོད་ཆགས་བྲལ་ལས་ཏེ་ཆགས་པའི་དགའ་བ་དང་བྲལ་བ་ལས་གཙུག་ཏོར་དུ་གནས་པའི་བདེ་བ་སྟེ་ཁུ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་རབ་ཏུ་གནས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་ནོར་བུ་ལས་འཕོ་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །

From the center of the four-petaled lotus of the uṣṇīṣa, the semen arrives at the center of the sixteen-petaled lotus of the forehead in five portions called joy, excellence, victory, emptiness, and completion. That which pervades both is the first, joy. Then, from the thirty-two-petaled lotus of the throat to the eight-petaled lotus of the heart, it pervades as before; this is supreme joy. "Then the joy of separation occurs," as it is said; from the sixty-four-petaled lotus of the navel, it pervades the thirty-two-petaled lotus of the secret place; this is the joy of separation. Furthermore, this is the firm embrace of manifold joy, and the consumption of the bliss of outward-directed conceptualization at the navel and secret place, such as the syllable śī and the kūjanas of the throat. It is the arising of the ultimate joy, characterized by the mere self-awareness of "I," but it is not the bliss of being devoid of joy. Then, from the secret lotus to the eight-petaled lotus residing within the vajra-jewel, the arrival of the sixteenth immutable portion is the coemergent joy; because it does not travel outward through the power of grasping, it is non-emission. That bliss which abides at the uṣṇīṣa due to being free from desire—that is, being devoid of the joy of passion—is the semen itself, which is firmly established. That which is non-emission from the vajra-jewel is nirvāṇa.

བདེ་བའི་རྒྱལ་པོ་འདི་ནི་གཙུག་ཏོར་དང་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུའི་བར་དུ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་མི་གནས་མྱ་ངན་འདས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆགས་ཆེན་དང་མི་འགྱུར་བ་ཡང་སྟེ། གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་བདག་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་དབང་ཕྱུག་སྟེ་ཐམས་ཅད་དེའི་གནས་འདོད་པ་དང་མངོན་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། བདུད་རྩི་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁུ་བ་ཉིད་ཟླ་བ་སྟེ་ཁུ་བ་ཟླ་བ་དེའི་གཙུག་ཏོར་དུ་འཆར་བ་ནི་དཀར་པོའི་ཚེས་གཅིག་སྟེ་གསང་བར་རྫོགས་པ་གསུམ་པ་ཇི་སྲིད་པར་རོ། ། འདིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྫོགས་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ་གསང་བར་དགའ་བྲལ་དགའ་བ་ལས་ནི། བཅུ་དྲུག་ཆ་གང་དེ་ནོར་བུའི། ། པདྨ་རྡོ་རྗེའི་རྩེ་མོར་གནས། ། རྡོ་རྗེའི་རྩེ་མོའི་མཐར་གནས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལས་སྟེང་དུ་ནག་པོའི་ཚེས་གཅིག་འོངས་པ་ན་སྟེ་ཆགས་བྲལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་དུས་སུ་འགྱུར་ཏེ་འཕོ་བའི་དུས་ཉིད་ནག་པོའི་ཚེས་གཅིག་གོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ནི་འདོད་ཆགས་ཉམས་པའི་ཕྱིར་ནག་པོའི་ཕྱོགས་ཏེ་རྡུལ་གྱི་གཟུགས་ཀྱིས་ཉི་མའི་ཆ་དང་པོ་ནོར་བུའི་རྩེ་མོ་ལའོ། ། དེ་ནས་འདོད་ཆགས་བྲལ་བས་ཉི་མ་མཛོད་སྤུའི་གནས་དཔྲལ་བར་འགྲོ་སྟེ་གནམ་སྟོང་ངོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ནས། ཉི་མའི་ཆ་ཤས་བཅུ་དྲུག་མ། ། གཙུག་ཏོར་པདྨར་སོན་པའོ། ། དེ་ཉིད་ཟླ་བ་ཉམས་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ་ཉི་མས་རྡུལ་གྱི་གཟུགས་ཀྱིས་བཀབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། ཆགས་པའི་བདེ་བ་ལ་ཆགས་བྲལ་ཕྱིར་ཡང་དེ་ཉིད་དོ། །

This King of Bliss is the non-abiding nirvāṇa because it pervades the space between the uṣṇīṣa and the vajra-jewel. For that very reason, it is also Great Passion and the Unchanging. Because it is the principal, it is the Pervasive Lord, the Sovereign of the three worlds, since all desire and aspire to abide in it. Because it is amṛta, the seminal essence is the Moon; the rising of that Moon of seminal essence at the uṣṇīṣa is the first day of the waxing moon, continuing until the third completion at the secret place. Here, through the divisions of joy and so forth in the bodhicitta, there are three completions. From the joy of separation at the secret place, that which is the full sixteen parts resides at the vajra tip of the lotus; it comes to abide at the very end of the vajra tip. From there, when the first day of the dark fortnight arrives—that is, the time when detachment has thoroughly entered—it becomes the time of emission; the meaning is that the first day of the dark fortnight is the very time of emission. Because desire has declined, it is the dark side; by way of the form of rajas, the first part of the Sun is at the tip of the jewel. Then, through the absence of desire, the Sun goes to the ūrṇā location on the forehead; the meaning is that this is the new moon. Then: "The sixteen parts of the Sun reach the uṣṇīṣa-lotus." That itself is called the "waning of the Moon" because it is covered by the Sun in the form of rajas. Because of the absence of desire for the bliss of passion, it is also that very same thing.

ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང་མི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འཆི་བ་ན་སྟེ་འཆི་བའི་དུས་སུ་ཟླ་བ་བདུད་རྩི་འོག་ཏུ་འགྲོ་ཞེས་པ་ཟླ་བ་བདུད་རྩི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འཕོ་བའི་ཆགས་པ་གོམས་པ་ལས་བརྗོད་པའི་རིམ་པས་འོག་ཏུ་ཁུ་བའི་ལམ་ནས་འགྲོའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཉི་མ་རྡུལ་སྟེང་དུ་འགྲོའོ། ། སྒྲ་གཅན་མི་ཤེས་པ་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་སྲོག་དང་བཅས་པའི་རྣམ་ཤེས་འདི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ལ་སྟེ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འགྲོའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་ཟླ་བ་བདུད་རྩི་ཁུ་བའི་ཁམས་ནི་བརྗོད་པའི་ལམ་བསྒོམས་པས་སྟེང་དུ་སྟེ་གྱེན་དུ་བགྲོད་པ་དང་། འོག་ཏུ་ཡང་ཉི་མ་རྡུལ་བགྲོད་པ་དང་། སྒྲ་གཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་ཤེས་འགྱུར་མེད་བདེ་བ་ལ་བགྲོད་པར་བྱའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་སྔོན་འདི་མཛད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཟླ་བ་བདུད་རྩི་ཉ་སྟེ་ཆ་བཅོ་ལྔ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད་མཛོད་སྤུའི་པདྨར་ཏེ་དཔྲལ་བར་འགྱུར་རོ། ། ཉི་རྡུལ་གནམ་སྟོང་གསང་བར་འགྱུར་རོ། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དེ་དག་སྟེ་ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་ཆ་བཅུ་དྲུག་པ་དག་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་གཙུག་ཏོར་དང་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུའོ། ། དེ་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པར་གསུངས་པ། རྐང་པ་གཅིག་གིས་མཐིལ་གནོན་པ། ། ས་ཡི་སྙིང་པོ་མཐིལ་གནས་པ། ། ཚངས་པའི་སྒོ་ངའི་རྩེ་མོ་གནོན། ། རྐང་མཐེབ་སེན་མོ་ལ་གནས་པ། ། ཞེས་པ་སྟེ།

When all embodied beings—gods, asuras, humans, and so forth—die, at the time of death, the moon-amṛta goes below. This means that through the habituation of passion during the emission of the bodhicitta, the moon-amṛta proceeds downward by way of the path of the semen, according to the sequence of expression. Likewise, the sun—the rajas—goes upward. Rāhu, together with the latencies of ignorance and the powerful life-force, this consciousness, goes to another birth emanated by virtuous and non-virtuous actions, which is the characteristic of the nature of things. For that reason, by meditating on the path of expression, the moon-amṛta, the element of semen, should be made to travel upward; the sun, the rajas, should also be made to travel downward; and the consciousness characterized as Rāhu should be made to travel to unchanging bliss. The Blessed One also previously performed this, as indicated by the words "the Teacher, the Buddha," and so forth. For the Buddhas, the moon-amṛta is the full moon, the fifteen parts completely perfected, which resides in the ūrṇā lotus, that is, the forehead. The sun, the rajas, is the new moon, which resides in the secret place. For the Buddhas, those—the moon and sun with sixteen parts—reside respectively in the uṣṇīṣa and the vajra-jewel. As it is said in the Mañjuśrī-nāmasaṃgīti: "Pressing the soles of the feet with one foot, the dharmadhātu residing in the soles, pressing the tip of the egg of Brahmā, residing on the toenail."

བརྗོད་པ་ནི་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་སྟེ་བགྲོད་པར་བྱ་བ་དང་རྟོགས་པར་བྱ་བའོ། ། གང་གིས་ཚིག་མི་འགྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་དེའི་ཞབས་ལ་ཚིག་གི་སྒྲུབ་བྱེད་སྤྱི་བོས་རྟག་ཏུ་ཕྱག་འཚལ་བའོ་ཞེས་པ་མི་ཕྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་སྟོན་པའོ། ། ལུས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཞེས་པ་འཁོར་བ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་མ་ཡིན་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར། རབ་གནས་མྱ་ངན་འདས་པ་མིན། ། ཞེས་བྱ་བ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་མིང་ཅན་ལུས་དག་པ་ལས་ས་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྒྲིབ་པ་འབད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ། ཁམས་གཞན་དེ་རྣམས་དབྱེར་མེད་པ་འཛིན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རང་ཉམས་སུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་གཏུམ་མོ་འབར་བ་ལས་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་སྤྱི་བོ་ལས་བབས་པའི་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་རྣམས་བརྗོད་པའི་རིམས་པས་ཕྱི་རོལ་དུ་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་རྫོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་བཞིའི་རྣམ་པར་དག་པ་གསུངས་པ། ནོར་བུར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། བདེ་ཆེན་ལས་ཞེས་པ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་མིང་ཅན་དག་པའི་སྐུ་ལས་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་སྐུའི་ཐིག་ལེ་གང་ཡིན་པ་དེ་བཞི་པའི་གནས་སྐབས་ཟད་པའི་སྐུ་སྟེ། དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོར་གནས་སོ། ། དེ་ལས་ནོར་བུར་ཐུགས་ཤིན་ཏུ་གཉིད་ལོག་ཟད་པར་ལས་སོ། ། གསང་བར་རྨི་ལམ་ཟད་པར་ལས་སོ། ། ལྟེ་བར་སྐུ་སད་པའི་གནས་སྐབས་ཟད་པ་ལས་སོ། ། ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འདི་རྣམས་ཀྱང་དག་པའི་སྐུ་ལས་སྤྲོ་བའོ། །

"Expression" refers to the vajra words, which are to be traversed and realized. One should always pay homage with the crown of the head to the feet of that wisdom which is the unchanging word; thus, the teacher is the indivisible wisdom. Regarding the phrase "of all embodied beings," this refers to all those in saṃsāra who do not abide in perversion. Therefore: "Not abiding, not in nirvāṇa." This means that from the body called Great Bliss, the elements such as earth and so forth, which are the obscurations of perversion, become the very effort [to purify]. By the power of apprehending those other elements as indivisible, the inner heat (caṇḍālī) blazes within one's own experience. Through the divisions of joy and so forth, the drops of body, speech, mind, and wisdom descend from the crown. Because they do not emerge externally through the sequence of expression, the purity of the four bodies of those who have perfected unchanging bliss is taught in the passage beginning with "In the jewel," and so forth. "From Great Bliss" means from the pure body named Great Bliss. Whatever the drop of the body is, it is the body in which the fourth state has been exhausted; that too abides at the tip of the vajra. From that, in the jewel, it is from the exhaustion of deep sleep; in the secret place, from the exhaustion of the dream state; and at the navel, from the exhaustion of the waking state of the body. These—the Dharma, Enjoyment, and Emanation bodies—are also emanated from the pure body.

ཐབས་ཀྱི་འོག་ཏུ་ཞེས་པ་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུའི་རྩེ་མོ་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་སྤྲོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐབས་ཀྱི་ཆའི་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ནི་སླར་ཡང་སྟེང་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་སྟོན་པ་འདིའི་ཞེས་པའོ། ། ཤེས་རབ་འདིའི་སྤྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྐུ་རྡོ་རྗེ་དཔྲལ་བར་ཏེ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ། མགྲིན་སྙིང་ལྟེ་བའི་འདབ་སྐྱེས་ལ། ། རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་གསུང་ཐུགས་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་རྣམས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་ཆོས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སྐུ་རྣམས་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆའི་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་སྐུ་ལས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་ཆེད་དུ་སྤྲོ་བའོ། ། འདིས་ནི་དོན་གྱིས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཡན་ལག་མདོར་བསྟན་པའོ། ། འབྲས་བུ་མདོར་བསྟན་ནས་དེ་སྒྲུབ་ཐབས་གསུངས་པ། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ལས་ཀྱི་ཕྱག་ནི་ནུ་མ་དང་སྐྲར་ལྡན་པ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་བདེ་བའི་རྒྱུའོ། ། ལས་ནི་ཙུམྦ་ན་དང་འཁྱུད་པ་དང་གསང་བར་རེག་པ་དང་རྡོ་རྗེ་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ། དེས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པ་མོ་ཡིན་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་ནི་འདིར་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་མཚོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། མུ་དམ་བདེ་བའི་ཁྱད་པར་རཱ་སྟི་སྟེར་བའོ་ཞེས་པ་ཕྱག་རྒྱའོ། །

Regarding the phrase "below the method," the emanation of the dharmakāya and so forth from the tip of the vajra-jewel is the presentation of the aspect of method. As for insight, it moves upward again; this is what is shown by the phrase "of this." The emanation of this insight is called the Vajra Body at the forehead, in the reverse order as before. Likewise, at the lotuses of the throat, heart, and navel, the Vajra Speech, Mind, and Wisdom are respectively the saṃbhogakāya, dharmakāya, and sahajakāya; this is the presentation of the aspect of insight. Similarly, from the body of Vajrasattva, which is the nature of both insight and method, the aggregates and so forth are emanated in the form of Vairocana and the others for the sake of sentient beings. This is a brief teaching on the branch of recollection of the meaning. Having briefly taught the result, the sādhana for achieving it is taught: "the action mudrā" and so forth. The action mudrā is one who possesses breasts and hair, the cause of the bliss of the desire realm. "Action" (karma) consists of activities such as kissing, embracing, touching the secret place, and moving the vajra. The "mudrā" (seal) indicated by that is she who inspires confidence; "confidence" here refers to that which indicates the bliss of transformation. She is a mudrā because she bestows the supreme bliss of mudrā (seal). This is the mudrā.

ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཡུམ་ལ་ཚོགས་པ་ལྷ་མོའི་རང་བཞིན་རྗེས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཇི་སྲིད་པར་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བདེ་བའི་རྒྱུའོ། ། ཡེ་ཤེས་ནི་སྔོན་(དགོང་,དགོད་)པ་དང་བལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། ཡིད་ཆེས་པ་ནི་འདིར་གཡོ་བའི་བདེ་བ་མཚན་པར་བྱེད་པའོ། ། ཆེན་པོ་ཡང་འདི་ཡིན་ལ་ཕྱག་རྒྱ་ཡང་ཡིན་པས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའོ། ། སླར་ཡང་འདིའི་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཉི་ཚེ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྡོ་རྗེ་འདིས་རྒྱས་འདེབས་པའི་ཕྱིར་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ། ཡིད་ཆེས་པ་ནི་འདིར་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ཆོས་དང་བྲལ་བ་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་རང་གི་སེམས་རབ་ཏུ་གསལ་བ་རྣལ་འབྱོར་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་པྲ་ཕབ་པ་ལྟ་བུའོ། ། འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་མུ་དམ་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་རཱ་ཏི་གང་བའི་གནས་སྐབས་མི་གཡོ་བའི་སྦྱོར་བས་དུས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ནས་སྟེར་བའོ་ཞེས་པ་ཕྱག་རྒྱའོ། ། འདིའི་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱང་སྤངས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། དེ་ལ་སྤངས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་འོད་གསལ་བ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་སྐུ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །

The wisdom mudrā is the enjoyment of the nature of the goddesses gathered in the various consorts imagined by one’s own mind; it is the cause of the bliss of the form realm. Wisdom is the characteristic of having meditated on the stages of laughing, gazing, and so forth; conviction here is that which characterizes the bliss of movement. It is both "great" and a "mudrā," thus it is the Great Mudrā (Mahāmudrā). Furthermore, its greatness consists in its being endowed with the excellence of all aspects and its non-limitation; it is a mudrā because the vajra of bodhicitta seals it. Conviction here is the yogi’s realization of the extreme clarity of one’s own mind, preceded by the signs such as smoke and so forth, which is free from the phenomena imagined by one’s own mind, like a reflection in a mirror. The Great Mudrā, which is the essence of the result, is characterized by the wisdom of supreme unchanging bliss. It is a mudrā because it bestows [bliss] at all times through the unwavering union of the state of the full moon. Its greatness consists in both the greatness of abandonment and the greatness of realization. In that regard, the greatness of abandonment is the characteristic of manifesting the natural luminosity, which is defined as the abandonment of all obscurations along with their habitual tendencies. The greatness of realization is the nature of manifesting the dharmakāya, known as the union of the completely pure essence of all buddhas.

གང་ཞིག་ཡིད་མུན་པ་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པ་དྲི་མ་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་བ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པ་འོད་གསལ་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཁོ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མཐའ་དག་རྟོགས་པས་ཏེ། མ་ལུས་པའི་རྒྱུ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ནུས་པའི་ངོ་བོས་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་གྱི་སྐུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། དེ་ལ་ཡང་རབ་ཏུ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ན་ཡང་རྟོགས་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ན་བུམ་པ་རབ་ཏུ་སྣང་བ་ན་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་ཐལ་བ་བཟློག་པར་དཀའ་སྟེ། གང་ཡང་གྲངས་ཅན་པའི་ལྟ་བ་སུན་མ་ཕྱུང་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། ། གཞན་ཡང་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་དང་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་པྲ་ཕབ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་མ་བརྟགས་པའི་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་མ་ལུས་པ་མཐོང་བ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་མཐོང་བ་སྟེ་རང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ཡང་བརྗོད་དོ། ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཉིད་ཀྱང་དོན་དམ་པའི་དབེན་པའི་བདག་ཉིད་འོད་གསལ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་བརྟེན་པའི་ཚོགས་དང་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྟེན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡང་སྟེ་དེ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཐམས་ཅད་དུ་གསུངས་སོ། ། བདེན་པ་གཉིས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་འདི་ཉིད་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །

Only the direct realization of the luminosity that is of one taste with emptiness—like the sky, free from all stains such as the darkness of the mind—is the realization of all the qualities of a buddha. This is because all the qualities of a buddha exist within it by way of its nature as the capacity for the perfect accomplishment of diverse purposes. For that very reason, the body that is the support of all phenomena is called the dharmakāya. In this regard, if it were not the case that something is established as being realized even if it does not appear, then it would be difficult to avoid the absurd consequence that when a vase appears, a woolen cloth and so forth would also be realized. Furthermore, the Sāṃkhya view would remain entirely unrefuted. Moreover, the perception of the aggregates, elements, sense bases, and so forth—all of them without exception—unexamined, like an illusion, a dream, a city of gandharvas, or a reflection in a mirror, is the perception of conventional truth; this is also called "self-consecration." Conventional truth itself is the nature of the ultimate, the luminosity that is utterly pure, the essence of the mirror-like wisdom and so forth. It is the assembly of supported deities such as Vairocana and the supporting maṇḍala of the celestial palace and so forth. This very thing is taught in all the kings of tantras as the supramundane maṇḍala itself and as the very nature of the qualities of a buddha. This nature of the non-duality of the two truths is called "union."

དེའི་ཕྱིར་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་སྐུ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་རང་བཞིན་དག་ལས་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་རྣལ་འབྱོར་པས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའོ། ། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ཞབས་ཀྱིས་ཀྱང་རྒྱུད་ཕྱི་མར་གསུངས་པ། གང་དུ་ཡང་དག་མིན་ཞེས་བདེན་པར་དཀར་པོ་དགེ་བའི་ཚོགས་རྣམས་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། ། ཆོས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་སྟེ་མཐའ་དག་སྐད་ཀྱི་ཚོགས་སོ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་རྣམས་ཀྱི་ནི། ། ཕུང་པོ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྟེ་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བ་ཡི་བདེ་བ་ཆོས་སྐུ་མ་ཡིན་དེ་ཡི་ཕྱིར། ། སྐུ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མཚན་ཉིད་གང་དེ་འདིར་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་དང་འཕགས་པ་ཀླུས་བོད་ཀྱིས་ཀྱང་སྟེ། ། གང་ཞིག་གཅིག་མིན་དུ་མ་ཡང་མིན་རང་དང་གཞན་ལ་ཕན་པ་ཕུན་ཚོགས་ཆེན་པོའི་གཞིར་གྱུར་པ། ། དངོས་མེད་ཉིད་མིན་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་རོ་མཉམ་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་རང་བཞིན་ཅན། ། གོས་པ་མེད་ལ་རྣམ་འགྱུར་མེད་ཅིང་ཞི་ཞིང་མི་མཉམ་མཉམ་ལ་ཁྱབ་པ་རབ་ཏུ་སྤྲོས་མེད་པ། ། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་བྱ་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་དཔེ་མེད་དེ་ལ་བདག་ནི་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ལེགས་བྱས་བརྒྱ་ཡི་འབྲས་བུ་བདག་ཉིད་འབྱོར་བ་ནི། ། བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བའི་རྒྱུར་ནི་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རྒྱས་པར་སྟོན་མཛད་ཅིང་། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་དམ་པའི་ཆོས་སྒྲ་རྒྱ་ཆེན་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་རབ་ཏུ་སྤྲོ་མཛད་པ། །

Therefore, the body of union itself is the dharmakāya; it is distinct from the saṃbhogakāya and the svabhāvakāya, and is to be personally realized by the yogi. The noble Mañjuśrī also stated in the Explanatory Tantra (Uttaratantra): "That which is not unreal is the dharmakāya of the Victors, the collection of white, virtuous qualities. The saṃbhogakāya is the enjoyment of the dharma, the entire collection of languages, and the major and minor marks. The nirmāṇakāya is the aggregate; it is the supreme, unchanging bliss. It is not the dharmakāya [in the sense of a mere void]. Therefore, the definition of the bodies is as follows: here, the Sugata and the noble Nāgārjuna also [state]: That which is neither one nor many, the basis for the great perfection of benefit for oneself and others, which is not a non-entity, nor an entity, like space, having a nature that is difficult to realize as a single taste, unstained, without transformation, peaceful, equalizing the unequal, all-pervading, and utterly free from conceptual elaboration—the dharmakāya of the Victors, which is to be personally realized, to that peerless one I prostrate. That which is supramundane, inconceivable, the embodiment of the fruit of a hundred virtuous deeds, which acts as the cause of joy for the wise, and which extensively displays various forms within the assembly, and which the Buddhas cause to be widely proclaimed as the sound of the sublime dharma throughout all worlds—"

འདིར་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་ཆེན་པོར་གནས་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུ་དེ་ལ་བདག་ནི་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། གང་ཞིག་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་སྨིན་པའི་སླད་དུ་འགའ་ཞིག་དག་ཏུ་མེ་བཞིན་འབར་བར་སྣང་བྱེད་ཅིང་། ། གང་ཞིག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་ལ་ལར་ཡང་ནི་སླར་ཡང་རབ་ཏུ་ཞི་བ་སྟོན། ། སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་འཇིགས་པ་འཕྲོག་པ་སྣ་ཚོགས་ཐབས་ཚུལ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པ་དུ་མར་རབ་འཇུག་པ། ། ཐུབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྲུལ་སྐུ་དོན་ཆེན་ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་སུ་རྗེས་སུ་སོན་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་པ་ལས་གྲོལ་ནམ་མཁའ་མཉམ་པར་གནས་པ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། ། རང་བཞིན་དག་པ་ཞི་ཞིང་རྣམ་པར་དབེན་ལ་མཆོག་ཏུ་ཞི་བའི་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་བྱ་ཉིད། ། རྟོགས་པར་དཀའ་ཞིང་རྣམ་པར་སྤྱད་དཀའ་རང་དང་གཞན་ལ་ཕན་པ་ཁྱབ་པ་མཚན་མེད་རྣམ་རྟོག་དང་། ། བྲལ་བ་གཅིག་པུའི་སྐུ་ནི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་མི་མཉམ་མཉམ་པ་བདེ་བའི་སྐུ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། བདག་གི་སྡིག་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐུལ། ། དེས་ན་ཉེར་འགྲོ་ང་རྒྱལ་བ། ། ཞེས་པའི་གསུང་ལས་བདུད་བཞི་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་སྟེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་སོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བའི་སྐུ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་པ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་མིང་ཅན་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་ལྟར་འོད་གསལ་བ་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་སྐུ་བཞི་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །

Here, I prostrate to the Sambhogakāya, who abides in the great sovereignty of the Dharma. To him who, for the sake of maturing sentient beings, appears blazing like fire in some places; who, in others, displays the wheel of Dharma of perfect awakening; and who, in yet others, demonstrates utter peace—to him who, through various skillful means, enters into manifold forms to snatch away the fears of the three realms of existence; to that Nirmāṇakāya of the Munis, who has reached the ten directions for the great benefit of others, I prostrate. To the one who is liberated from the conduct of the three worlds, who abides like space, and who is the object of realization for those whose nature is the purity, peace, and utter solitude of all things; who is difficult to realize and difficult to fathom; who is pervasive in the benefit of self and others; who is signless and free from conceptualization; to that singular body of the Victorious Ones, the blissful body equal to the unequaled, I prostrate. "Subdue the sinful dharmas of the self; therefore, I am the Victorious One who has gone near," according to these words, he is the one who has completely triumphed over the four Māras—the Truly Perfect Buddhas. To their blissful body, I prostrate. This means: I prostrate to the fourth body, which is named Great Bliss, which is free from all obscurations, which is luminous like space, and which is characterized by the wisdom of supreme unchanging bliss.

མི་མཉམ་པ་མཉམ་པ་ཞེས་པ་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མཐར་ཐུག་པ་ཐོབ་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་མཉམ་པ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདེ་བ་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཉམ་པའོ། ། འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་པ་ལས་གྲོལ་ཞེས་པ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་པ་ནི་དགོད་པ་དང་བལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་སྟེ། དེ་ལས་གྲོལ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའོ། ། གཞན་དུ་ན་བདེ་བ་ཡང་དེ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། ། རྩ་བའི་རྒྱུད་དུ་གསུངས་པ། དབང་པོ་གཉིས་སྐྱེས་བདེ་དེ་ཉིད། ། ལྷ་དང་ཆགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིར་བརྗོད། ། འཇིག་རྟེན་གསུམ་སྤྱོད་ངེས་པར་གྲོལ། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མི་འགྱུར་བདེ། ། དགོད་དང་བལྟ་བ་སོགས་ལས་གྲོལ། ། ཀུན་དུ་འཁྱུད་པ་རྣམ་པར་སྤངས། ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ངེས་པར་གྲོལ། ། གཉིས་མེད་འཇིག་རྟེན་གསུམ་དུ་སྣང་། ། ཞེས་པ་སྟེ། དགོད་པ་དང་བལྟ་བ་དང་ལག་པ་བཅངས་པ་དང་གཉིས་གཉིས་འཁྱུད་པ་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང་བ་འཇིག་རྟེན་པའི་སྤྱོད་པའི་བདེ་བར་འགྱུར་བ་དང་གཡོ་བ་སྤངས་པ་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་པའོ། ། ནམ་མཁའ་མཉམ་པར་གནས་པ་ཞེས་པ་ནམ་མཁའ་མཉམ་པ་འདྲ་བར་གྱུར་པ་རྟོགས་པ་གང་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེའོ། །

"Equal to the unequal" means that because it has attained the ultimate excellence through the sequence of concordant causes and so forth, it is of an immaculate nature. Thus, it is unequal in that it is not shared with the pleasures of hearers (śrāvaka), solitary buddhas (pratyekabuddha), and bodhisattvas; yet it is equal because all phenomena are of a single taste. "Liberated from the conduct of the three worlds" means that the conduct of the three worlds is the pleasure characterized by laughing, looking, and so forth; to be liberated from that is to have completely abandoned it. Otherwise, even pleasure would be merely that. As it is said in the Root Tantra: "That very pleasure born of the two organs is described as belonging to gods and those with passion. The immutable pleasure of the Buddhas is definitively liberated from the conduct of the three worlds. It is liberated from laughing, looking, and so forth, and has completely abandoned embracing. It is definitively liberated from cause and effect, appearing as non-dual in the three worlds." This means that the pleasure of worldly conduct, which arises from laughing, looking, holding hands, and the two embracing, is characterized by movement; the "supreme immutable" is that which has abandoned such movement. "Abiding equally like space" means that it is just like the realization of being equal to space.

ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་ཀྱང་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་ལ་ཆགས་པ་མེད་ལ་མཚན་ཉིད་སྤངས་པ་ཡང་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་ཤེས་བྱའི་ཡུལ་མ་ལུས་པ་མཁྱེན་ཡང་ཆོས་འགའ་ཞིག་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་མེད་ལ་མཚན་ཉིད་སྤངས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཇི་སྐད་དུ་ལུང་དུ་གསུངས་པ། ཡེ་ཤེས་ངེས་པ་མེད་པ་ཡིས། ། ཞིང་རྣམས་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པར་གྱུར། ། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཡང་། ། དམིགས་མེད་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། ཞེས་པའོ། ། ཨིནྡྲ་བྷཱུ་ཏིའི་ཞབས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་གྲུབ་པར། ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི། ། ནམ་མཁའ་ཁྱབ་པར་མཚན་ཉིད་སྤངས། ། དེ་ནི་མཆོག་གི་དེ་ཉིད་བརྗོད། ། རྡོ་རྗེ་ཡེ་ཤེས་བླ་ན་མེད། ། ཅེས་པའོ། ། གཞན་དུ་ཡང་། ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི། ། ནམ་མཁའ་ཁྱབ་པར་མཚན་ཉིད་སྤངས། ། བསྟན་དུ་མེད་ཅིང་གཟུགས་མེད་ཀྱང་། ། འདི་ནི་དེ་ཉིད་མཚན་ཉིད་དོ། ། ཞེས་པའོ། ། ཡང་ནམ་མཁའ་ལ་མཉམ་པར་གནས་པ་ནི་འདིའི་གནས་སྐབས་སོ་ཞེས་པ་ནམ་མཁའ་མཉམ་པར་གནས་པ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་སྐུ་སྟེ། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ལྟར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། ། གསུངས་པ་ཡང་། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་སྐུ་གང་ཞིག། སྣང་བ་མེད་ཅིང་རྟེན་མེད་པ། ། མ་སྐྱེས་མ་བྱས་དག་པ་སྟེ། ། དངོས་པོ་དངོས་མེད་ལ་སོགས་སྤངས། ། ཞེས་པའོ། ། དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་དུ་ཡང་། ནོར་བུ་ཤེལ་བཞིན་རྒྱལ་བའི་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པའོ། ། ཙནྡྲ་གོ་མིའི་ཞབས་ཀྱིས་ཀྱང་། གང་ཞིག་རྣམ་དག་ནམ་མཁའ་བཞིན། ། མི་ཤེས་མུན་པ་འཁྲིགས་པ་ཡིས། །

Just as space, by its very pervasiveness, abides everywhere yet is not attached to any entity and is devoid of defining characteristics, so too the Blessed One, although he knows the entire range of objects of knowledge without exception, does not abide in any phenomenon whatsoever and is devoid of defining characteristics. This is the meaning. As it is said in scripture: "By means of wisdom that is non-conceptual, You behold all the realms. To you who perceive the conduct of all sentient beings Without any objective reference, I prostrate." The venerable Indrabhūti also states in the Jñānasiddhi: "Just as space, which is utterly non-abiding, Is pervasive and devoid of defining characteristics, That is described as the supreme reality, The unsurpassed vajra wisdom." Elsewhere it is said: "Just as space, which is utterly non-abiding, Is pervasive and devoid of defining characteristics, Invisible and formless, Such is the defining characteristic of reality." Furthermore, "abiding equally in space" refers to the state of this [wisdom], the body of great bliss (mahāsukhakāya). Because it is free from color and shape, the meaning is that it is devoid of all appearances, just like space. As it is said: "That body of the Buddhas Which is without appearance and without support, Unborn, uncreated, and pure, Is devoid of entity, non-entity, and so forth." In the Śrī-tantra it is also said: "The vajra wisdom of the Victors is like a crystal gem." The venerable Candragomin also states: "That which is pure like space, Yet obscured by the dense darkness of ignorance..."

བསྒྲིབས་པ་ཟླ་བའི་འོད་ཀྱིས་བཞིན། ། དངོས་པོ་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རིག། ཅེས་པའོ། ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་པ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དག་འདྲ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་བརྟན་པ་དང་གཡོ་བ་གནས་པའི་དོན་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དང་ཁམས་གསུམ་བ་མ་ལུས་པ་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་ངོ་། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་སྐྱེད་པ་དང་དེ་ཉམས་པ་དག་ལས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་དེ་བཞིན་ཉིད་གཅིག་པུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། ། འཕགས་པ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་ཞབས་ཀྱིས་ཀྱང་གསུངས་པ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་ཡིད་ལ། ། སྒོམ་པ་པོ་མེད་བསྒོམ་བྱ་མེད། ། སྔགས་མེད་ལྷ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། ། གནས་པ་ཆད་པ་ཡོད་པ་སྟེ། ། སྤྲོས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལས། ། ཞེས་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བའི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་ནུབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱིས་སོ་ཞེས་པའོ། ། ཙནྡྲ་གོ་མིའི་ཞབས་ཀྱིས་ཀྱང་། ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་འདིའི་དེ་བཞིན་ཉིད། ། རྣམ་རྟོག་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན། ། དོན་ཀུན་གྱི་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ། ། ཡོད་དང་མེད་དང་མི་རྟག་ཉིད། ། བརྟན་དང་སྣ་ཚོགས་ཉིད་གཅིག་ཉིད། ། དག་དང་མ་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་། ། ཐམས་ཅད་འདིར་ནི་བརྟགས་པ་སྟེ། ། ཆུ་གཏེར་ལ་ནི་རླབས་བཞིན་དང་། ། མེ་ལོང་ལ་ནི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན། ། དོན་ལ་རྨི་ལམ་རོ་མཉམ་བཞིན། ། གང་དུ་དངོས་རྣམས་ཡང་དག་འབྱུང་། །

"Like the moonlight [dispelling] obscurations, the Victorious Ones perceive reality." Thus it is said. "The nature of all things" refers to the entities of the aggregates, elements, sense bases, and so forth, which arise from similar causes and conditions; these are the stable and moving objects that abide. All of these, as well as the entities that comprise the three realms without exception, are included therein. Their nature is suchness, the singular essence that abandons all conceptual elaborations such as existence and non-existence arising from production and destruction; it is the nature of great bliss. The noble Vajragarbha also said: "In the non-conceptual mind, there is no meditator and no object of meditation. There is no mantra and no deity. Abiding is the cessation of existence; from the nature free of elaboration..." This refers to the nature of coemergent joy, in which all signs of conceptualization have individually subsided, and which exists in that very form. The venerable Candragomin also said: "The suchness of this dharmakāya is not the domain of conceptual thoughts. It is the nature of all sentient beings and follows after all objects. Existence and non-existence, impermanence, stability, and diversity are one. Purity, impurity, and even awakening—all are imputed here. Like waves in the ocean, like reflections in a mirror, and like the single taste of a dream in reality, it is where all things truly arise."

གང་ཞིག་རྣམ་དག་ནམ་མཁའ་བཞིན། ། མི་ཤེས་མུན་པ་འཁྲིགས་པ་ཡིས། ། བསྒྲིབས་པ་ཟླ་བའི་འོད་ཀྱིས་བཞིན། ། དངོས་པོ་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རིག། སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཅན་སྐུ་རྣམས་ཀྱིས། ། དེ་ཉིད་འགྲོ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད། ། གང་དུ་རོ་གཅིག་ཉིད་འགྱུར་བ། ། རྒྱ་མཚོ་ལ་ནི་ཆུ་བོ་བཞིན། ། རྣམ་པ་དེ་ལྟའི་སྐུ་འདི་དེ། ། ཆོས་སྐུ་འདི་ནི་སྐྱོབ་པ་ཡི། ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་དག་པའི། ། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད། ། ཅེས་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་དག་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མཐའ་དག་གི་རྟེན་དང་། རྒྱུའི་སྐུ་ནི་ཆོས་སྐུའོ། ། དག་པ་ཞེས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་རྣམས་དང་མ་འདྲེས་པའོ། ། ཞི་ཞིང་ཞེས་པ་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་དང་བྲལ་བ་སྟེ། འཕགས་པ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་ཞབས་ཀྱིས་ཀྱང་གསུངས་པ། ངོ་བོ་གཟུགས་མེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་རང་རིག་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་དང་བྲལ་བ་དེས་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་མེད་མཐོང་བ་མེད་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་མེད་ཉན་པ་མེད་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དྲི་མེད་སྣོམ་པ་མེད་སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རོ་མེད་མྱོང་བའང་མེད་ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རེག་བྱ་མེད་རེག་པར་བྱ་བའང་མེད་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་མེད་འཛིན་པ་མེད་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་དོ། །

That which is pure like the sky, obscured by the dense darkness of ignorance, is perceived by the Victorious Ones like the moonlight. Through bodies possessing various forms, that very suchness is the nature of migratory beings, becoming of one taste in that state, just as rivers merge into the ocean. Such a body as this is the Dharmakāya, the domain of the perfect awakening of the Protectors, purified in all its aspects. This refers to the Dharmakāya, the causal body that is the support for all the dharmas of the completely pure Buddhas. "Pure" means unmixed with the stains of the afflictions. "Peaceful" means free from the transformations of the eighteen elements. As the noble Vajragarbha also stated: "The essence is formless," and so forth. Its own essence is the wisdom of suchness, which is self-cognizing. Because its own essence is free from the transformations of the eighteen elements of subject and object, for yogins there is no external form, no seeing, and no visual consciousness. Likewise, there is no sound, no hearing, and no auditory consciousness. Likewise, there is no smell, no smelling, and no olfactory consciousness. Likewise, there is no taste, no tasting, and no gustatory consciousness. Likewise, there is no tangible object, no touching, and no tactile consciousness. Likewise, there is no mental element, no grasping, and no mental consciousness.

དེ་ལྟར་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་དང་བྲལ་བའི་དེ་ཁོ་ན་རིན་པོ་ཆེ་རྣལ་འབྱོར་པས་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། ། རྣམ་པར་དབེན་ལ་ཞེས་པ་ཤེས་བྱ་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་ཐ་དད་པར་གྱུར་པའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་བརྟགས་པའི་བདག་ཉིད་དང་རྒྱུས་ཀྱང་མཆོག་ཏུ་ཞི་བའི་རང་བཞིན་ནོ། ། རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་བྱ་ཉིད། ། ཅེས་པ་རྣལ་འབྱོར་ནི་ཡན་ལག་དྲུག་གི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན་ལ། ། གང་ལ་རྣལ་འབྱོར་དེ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མཐར་ཐུག་པ་ཐོབ་པ་དེ་རྣམས་འདི་རྣལ་འབྱོར་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོའི་གནས་ཐོབ་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྟོགས་བྱ་ཉིད་དོ། ། དེའི་ཕྱིར་རྐྱེན་གཞན་གྱིས་མི་རྟོགས་པ་འདིས་འདིའི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་རབ་ཏུ་གསལ་བར་མཛད་དེ། དེ་ནི་གུས་པ་དང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་བསྒོམ་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མཐར་ཐུག་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱིས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་དཀའ་བའོ། ། ཐོས་པ་དང་བསམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་པས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་འབད་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དཔྱད་དཀའ་བའོ། །

Thus, the yogi should meditate upon that precious suchness which is free from the manifestations of the eighteen elements. "In isolation" means being distinct from the obscurations of the objects of knowledge, meditative attainments, and so forth. For that very reason, because it is free from all harm, it is by nature supremely peaceful, both in its thoroughly examined essence and its causes. "It is to be realized by yogis" means that "yoga" refers to the yoga of the six branches. Those who have attained the excellence and ultimate perfection of that yoga are the "yogis"—those who have attained the state of the Great Vajradhara. It is to be realized by them. Therefore, because it is not realized through other conditions, this makes it clear that it is to be personally experienced by oneself. Because it is to be realized through the ultimate perfection of meditating on the path of smoke and so forth, which involves devoted and uninterrupted engagement, it is difficult to realize for immature yogis. Because it cannot be fully determined even by those who possess supreme effort through the knowledge consisting of hearing and reflection, it is difficult to analyze.

རང་དང་གཞན་ལ་ཕན་པ་ཞེས་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རང་ལ་ཕན་པ་དང་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང་རིགས་ཇི་ལྟ་བར་ཡང་དེའི་བྱིན་རླབས་ལས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པ་དག་གིས་གཞན་གྱི་དོན་མ་ལུས་པ་རྫོགས་པ་གཞན་ལ་ཕན་པ་ཡང་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཡུལ་དང་དུས་སོ་སོར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་གཞན་གྱི་སེམས་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་པ་ཁྱབ་པའོ། ། ལས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཚན་མེད་དོ། ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དབྱིབས་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་གཉིས་འཁྱུད་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་རྟོག་དང་བྲལ་བའོ། ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཅིག་པུའི་གཟུགས་ལ་གཅིག་པུ་གཉིས་མེད་པ་སྟེ་འདིར་གཉིས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་རྣམ་རྟོག་དང་བྲལ་བ་གཅིག་པུའི་སྐུའོ། ། འཕགས་པ་པདྨ་དཀར་པོའི་ཞབས་ཀྱིས་ཀྱང་གསུངས་པ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཆོག་ལྡན་པའི། ། སྐུ་ནི་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ལས། ། རང་རང་བསམ་པས་སེམས་ཅན་གྱི། ། མཐོང་བ་སྤྲུལ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། གང་ཞིག་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྒྲས། ། རྫུ་འཕྲུལ་བདག་ཉིད་རབ་གསལ་བྱེད། ། སེམས་ཅན་བསམ་པའི་དབང་གིས་འདི། ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། མི་རྟག་པ་མིན་རྟག་པའང་མིན། ། གཅིག་མིན་དུ་མའི་མཚན་ཉིད་མིན། ། དངོས་མིན་དངོས་པོ་མེད་པའང་མིན། ། གང་འདི་རྟེན་བྲལ་ཆོས་སྐུའོ། ། སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་དབྱེར་མེད་ཅིང་། །

Regarding "benefiting oneself and others": this refers to the perfection of one's own welfare through the application of having abandoned all obscurations along with their habitual tendencies. From that, through the blessings of the saṃbhogakāya and nirmāṇakāya, the welfare of others is completely fulfilled in accordance with their intentions and their respective gotras; this is the meaning of "benefiting others." Because there is no fixed determination of place or time, it pervades all things, such as the minds of others; this is "pervasive." Because it is free from causes such as the karmamudrā and jñānamudrā, it is "signless." Because it has abandoned the dual embrace of the two—subject and object, and form and conceptualization—it is "free from conceptualization." It is the singular form of the ultimate truth alone, non-dual because the second, the conventional truth, is absent here; this is the "single body free from conceptualization." As the noble Padmavajra also stated: "The body endowed with the supreme of all aspects, Seen by sentient beings according to their own inclinations From their various interests, is the characteristic of the nirmāṇakāya. That which, through the voice of all sentient beings, Clearly manifests the nature of miraculous power By the power of the intentions of sentient beings, Is the characteristic of the saṃbhogakāya. Neither impermanent nor permanent, Neither one nor of manifold characteristics, Neither an entity nor a non-entity— That which is free from a basis is the dharmakāya. Emptiness and compassion inseparable..."

ཆགས་དང་ཆགས་བྲལ་རྣམ་པར་སྤངས། ། ཤེས་རབ་མ་ཡིན་ཐབས་ཀྱང་མིན། ། འདི་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་གཞན། ། ཞེས་པའོ། ། རང་གི་ལྟ་བའི་འདོད་པ་མདོར་བསྟན་པར་ཡང་། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མཐའ་ཡས་པ། ། བདག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་མཆོག་ཡིན་ཏེ། ། སྒྲ་ཡི་ཕུང་པོ་མཐའ་ཡས་པ། ། བདག་གི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུ་མཆོག། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མཐའ་ཡས་པ། ། བདག་གི་ཆོས་སྐུར་རབ་ཏུ་གྲགས། ། བདེ་བའི་ཕུང་པོ་མཐའ་ཡས་པ། ། བདག་གི་བདེ་སྐུ་འགྱུར་མེད་མཆོག། བསྡུས་པ་ཕུང་པོ་དེ་བཞིན་སྐུ། ། ཡང་དག་བསགས་པར་ཡོངས་སུ་གྲགས། ། ཞེས་པའོ། ། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་ཡང་རང་བཞིན་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དག་ལས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། ། རང་བཞིན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དང་པོ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཐོབ་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་སྙོམས་འཇུག་གིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ཟད་པ་ལས་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་འཕེལ་ལོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྣ་ཚོགས་ཡུམ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོ་ཡེ་ཤེས་ཕྱག་རྒྱའི་དམིགས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཆེན་པོ་ཟད་པ་ལས་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་ཆུང་ངུ་འཕེལ་ལོ། ། དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་དུ་ཡང་གསུངས་པ། རྒྱལ་བའི་ལྷན་སྐྱེས་བདེ་བ་འདི་ནི་འཕེལ་བའི་དོན་སླད་དང་པོར་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བསྟེན་པར་བྱ། ། དེ་ནས་ཉི་མའི་གཟུགས་ནི་གདོང་དང་ལག་པ་རྐང་པ་གཙུག་ཏོར་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པ་སྟེ། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །

"Completely abandoning attachment and detachment, it is neither insight nor method. This is the other, the svabhāvakāya." Thus it is said. Furthermore, in the Brief Presentation of One’s Own View, it says: "The infinite aggregate of form is my supreme nirmāṇakāya; The infinite aggregate of sound is my supreme saṃbhogakāya; The infinite aggregate of phenomena is renowned as my dharmakāya; The infinite aggregate of bliss is my supreme, unchanging bliss-body. These aggregates, when condensed, are likewise the kāyas; They are universally renowned as the perfect accumulation." In the Abhisamayālaṃkāra and other texts, the dharmakāya is established as being distinct from the svabhāvakāya and the saṃbhogakāya. The nature [of the svabhāvakāya] shall be explained: following the attainment of the initial instruction, through the meditative union with an action mudrā (karmamudrā), the great-of-the-great conceptualizations are exhausted, and the small-of-the-small mutable bliss increases. Likewise, through the visualization of a wisdom mudrā (jñānamudrā), such as the goddess Viśvamātā and others, the great conceptualizations are exhausted, and the small mutable bliss increases. As it is also stated in the Śrītantra: "In order to increase this innate bliss of the Victor, one should first rely upon an action mudrā. Then, the form of the sun is complete with face, hands, feet, uṣṇīṣa, and all limbs," and so forth.

དང་པོའི་སྒྲ་ལས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་གཟུགས་སྔ་མ་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་དམིགས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུ་ཟད་པ་ལས་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་འཕེལ་ལོ། ། གཟུགས་ཕྱི་མ་སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་མོ་གོམས་པས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ཟད་པ་ལས་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་འཕེལ་ལོ། ། འཕེལ་བ་ཟད་པ་སྤངས་པ་མ་ཡིན་ནམ་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་ཇི་ལྟར་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། གསུངས་པ། འཕེལ་བའི་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་མེད། ། ཅེས་པའོ། ། རིམ་གྱིས་འབྱུང་བའི་དོན་རྣམས་གསེར་དང་ནམ་མཁའ་དག་པ་བཞིན་དུ་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་ནི་འཕེལ་བ་སྟེ། བརྗོད་པའི་འཕེལ་བའི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྫོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་མེད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བའི་སྒྲིབ་པ་ཉེ་བར་བསགས་པས་སླར་ཡང་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཉམས་པ་དེའི་ཉམས་པ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མེད་དེ། རྟག་པར་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་འཕེལ་བ་དང་ཟད་པ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་ལམ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། གསུངས་པ། རང་བཞིན་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། ། ཞེས་པའོ། ། ཆོས་གང་ཞིག་འཕེལ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་དེ་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ། །

From the first sound, the form of the Great Seal (mahāmudrā)—the previous forms such as smoke and so forth—through the focal point of the Dharma Seal (dharmamudrā), the minor afflictions (kleśa) are exhausted, and unchanging great bliss increases. Through the cultivation of the Great Seal, the subsequent form known as the "various forms" (viśvabimba), the smallest of the small obscurations along with their habitual tendencies (vāsanā) are exhausted, and the greatest of the great unchanging great bliss increases. If it is asked: "Is this increase not the abandonment of exhaustion? How then does unchanging bliss increase?" It is said: "There is no increase in increase." The abandonment of obscurations, which occurs gradually like the purification of gold or space, is "increase." However, there is no such thing as an increase in the nature of the state of perfection, which is called "stainless" and is the abandonment of all expressible obscurations along with their habitual tendencies. Likewise, through the gradual accumulation of obscurations, there is no such thing as a subsequent decline, because it is described as being permanent. Nevertheless, if it is asked: "Since there is neither increase nor exhaustion, how is it that the path and so forth do not become fruitless?" It is said: "Of phenomena that lack intrinsic nature..." Those phenomena whose nature is the absence of increase and so forth are "phenomena lacking intrinsic nature." Their arising and ceasing are also not reality; they are like an illusion.

དེ་བཞིན་ནོའི་སྒྲ་ལས་ནུབ་པ་དང་འཆར་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་གསུངས་པ། འབྱུང་རྣམས་འཇིགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ། རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་མི་འགྱུར། ། ཞེས་པའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། སྣ་ཚོགས་འདི་ནི་རང་བཞིན་མེད། ། དངོས་པོ་དངོས་མེད་མཚན་ཉིད་གཅིག། ཅེས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། འགྱུར་བ་དང་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པ་གསུངས་པ། རང་གི་ཤེས་རབ་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གང་གི་ཚེ་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ཤེས་རབ་ལ་འཁྱུད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུའི་པདྨར་སོན་པ་དེའི་ཚེ་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུ་དེར་སོན་པའི་ཟླ་བ་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་བདེ་བ་ནི་འགྱུར་བའི་གནས་སྐབས་སོ། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་བདེ་བ་ནི་གཡོ་བའི་གནས་སྐབས་ཏེ། གཡོ་བ་ཞེས་པ་དངོས་པོ་སྟེ་དེའི་ཆོས་ལས་འགྱུར་བ་ཡང་ཡང་དག་པར་བཟུང་བའོ། ། བདེ་བའི་གནས་སྐབས་འདི་དག་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འདོད་པ་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་གི་མཚན་ཉིད་འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མི་གཡོ་བ་དང་མི་འགྱུར་བ་བསྒོམ་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པའོ། ། ལུས་ངག་སེམས་ཀྱི་རྩ་རྣམས་སུ། །

Likewise, the characteristics of setting and rising and so forth, derived from the word "tathā" (thus), are also like an illusion in the worldly conventional sense. As it is said: "The elements do not perish; they do not arise by way of their own nature." For that very reason: "This manifold variety is without intrinsic nature; existence and non-existence have a single characteristic." Thus, in the conventional sense, it is the essence of existence because it performs a function; yet, because its reality is the emptiness of intrinsic nature, it is the characteristic of non-existence. Regarding the meditation on transformation, movement, and so forth, it is said: "One's own insight," and so on. When the bodhicitta, embraced by one's own insight such as the action mudrā and so forth, reaches the lotus of the vajra-jewel, then the bliss of the action mudrā residing in that vajra-jewel is the stage of transformation. The bliss of the wisdom mudrā is the stage of movement; "movement" refers to the entity, and from its qualities, transformation is correctly apprehended. By directly realizing these stages of bliss, one accomplishes the mundane accomplishments characterized by mastery over the desire and form realms. Meditating on the Great Mudrā, which is immovable and unchanging, is the accomplishment of the supramundane accomplishment characterized by omniscience. In the channels of body, speech, and mind...

ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དབུ་མ་ཉིད་དགའ་བ་བཞི་ལ་སྲོག་རྩོལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱི་ཁུ་བ་ཐིག་ལེས་ཁྱབ་པའི་ཆ་བཞི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་རྩ་བཞིར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། ། དེ་ནས་དཔྲལ་བར་སྐུ་བསྒོམ་པའོ། ། སྙིང་གར་གསུང་བསྒོམ་པའོ། ། གསང་བར་ཐུགས་བསྒོམ་པའོ། ། སྐུ་ལ་སོགས་པའི་ཐིག་ལེ་རྣམས་ལེགས་པར་བསྡུས་པ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུར་ཡེ་ཤེས་པ་བསྒོམ་པ་སྟེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡན་ལག་མདོར་བསྟན་པའོ། ། ། ། ཐིག་ལེ་བཞི་པོ་རྣམས་ཀྱི་བཅིང་བ་གསུངས་པ། ཤེས་རབ་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཤེས་རབ་ཆགས་པས་ཞུ་བའི་ནི་གཏུམ་མོ་འབར་བས་ཞུ་བའི་ཐིག་ལེ་རྣམས་བརྗོད་པའི་རིམ་པས་མགོ་བོ་དཔྲལ་བའི་པདྨ་ལས་རྫོགས་པའི་གནས་ནོར་བུའི་པདྨ་སྟེ་དེར་ཞུགས་པ་ནོར་བུའི་པདྨར་སོན་པ་རྣམས་འཆིང་བ་དམ་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་པ་སྲོག་བཅིངས་པ་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བས་ཁོ་ན་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ཇི་སྲིད་པར་རོ། ། བརྗོད་པའི་རིམ་པས་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་འཕེལ་བ་དང་ཟད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་པའི་དཔེས་སྟོན་པ། ཇི་ལྟར་ཟླ་ཤར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཇི་ལྟར་ཟླ་ཤར་རིམ་པ་ཡིས། ། ཆ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྫོགས་པར་འགྱུར། ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཟླ་བ་རྫོགས་པ་ནི་གྲིབ་མ་ཉམས་པ་ཉིད་འབའ་ཞིག་རྫོགས་པ་སྟེ། དེ་ཆད་པའམ་རྫོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནི་རྟག་ཏུ་རྫོགས་པའི་ཡིན་ཡང་མུན་པས་བཀབ་པ་དང་མ་བཀབ་པ་དག་ལས་ཉམས་པ་དང་རྫོགས་པའི་ཐ་སྙད་བྱེད་དོ། །

Regarding the passage beginning with these words, the central channel itself is established as the four channels of the body and so forth, which are the four parts pervaded by the drops of the vital essence through the power of prāṇāyāma. Then, one meditates on the Body at the forehead, the Speech at the heart, and the Mind at the secret place. The perfect gathering of the drops of the Body and so forth into a single unity is the meditation on the wisdom-being at the vajra-jewel; thus, with two verses, the branch of meditative absorption is briefly taught. The binding of the four drops is explained in the passage beginning with "insight" (prajñā). The melting through the passion of insight refers to the drops melted by the blazing of inner heat (caṇḍālī). Following the sequence of description, they enter from the lotus of the forehead at the head to the lotus of the jewel at the place of completion. Having reached the lotus of the jewel, they are bound by the supreme insight, and so forth. This means that one should meditate solely on the unchanging bliss of the bound vital wind for as long as it lasts. The increase and decrease of unchanging bliss through the sequence of description is not a realization of reality itself; rather, that very process is shown by means of a worldly analogy: "Just as the moon rises," and so forth. Just as the moon rises in stages and becomes complete through its parts, the completion of the worldly moon is merely the waning of its shadow; it is not that the moon itself is diminished or completed. Although it is eternally complete, the conventions of "waning" and "completion" are applied based on whether it is covered by darkness or not.

དེ་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུར་ཤར་བ་རིམ་པས་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་འཆད་པར་འགྱུར་པའི་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེང་དུ་གཙུག་ཏོར་གྱི་འཁོར་ལོ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། ། ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་ཞེས་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱ་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཉམས་པ་སྤངས་པ་ཉིད་རྫོགས་པའི་སྒྲས་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཆད་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་རྫོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལུང་དུ་གསུངས་པ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རྟག་ཏུ་ཤར། ། མ་རིག་གདུག་སེམས་ཅན་གྱིས་མིན། ། ཞེས་པའོ། ། ས་ར་ཧའི་ཞབས་ཀྱིས་ཀྱང་། བྱེད་པ་དང་བྲལ་འགྲོ་ལ་རྟག་ཏུ་ཤར། ། གང་ཞིག་དུས་སུ་ངེས་པར་གསུངས་པ་ན། ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའང་ཚིག་གིས་དབུལ་འགྱུར་བ། ། བདེ་བའི་རྒྱལ་པོ་གཅིག་པུ་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག། ཅེས་པའོ། ། རྫོགས་པའི་དཔེ་གསུངས་ནས་ཆད་པའི་དཔེ་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཇི་ལྟར་ས་བོན་དུ་གྱུར་པའི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་སོན་པ་མཚན་མར་གྱུར་པའི་རི་བོང་རིམ་པར་འཕེལ་བས་རྫོགས་པར་རི་བོང་ཅན་མི་གནས་རྫོགས་པ་མི་རྟག་གོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་བའི་བག་ཆགས་འགྱུར་བའི་བདེ་བའི་མཚན་ཉིད་རིམ་པར་འཕེལ་བས་སེམས་ཀྱང་འགྱུར་མེད་བདེ་བར་མི་གནས་ཏེ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཉིས་མེད་པ་ནི་འགྱུར་མེད་བདེ་བའོ། ། ཕྱི་ནང་སྦྱར་བའི་ཟོལ་གྱིས་དཔེ་བསྟན་པ་གསུངས་པ། སྐྱེད་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །

Likewise, the unchanging wisdom also arises in the vajra-jewel. Through the gradual divisions of the concordant cause and so forth, it is explained that upon the stages of the "Extremely Joyful" (pramuditā) and the others, the uṣṇīṣa-cakra becomes complete. Regarding the phrase "afflictions and so forth," the word "complete" (paripūrṇa) indicates the abandonment and exhaustion of the afflictive obscurations, the cognitive obscurations, and the obscurations of meditative absorption, along with their habitual tendencies; it does not mean that wisdom is severed, nor is it a case of [wisdom] being completed [in the sense of an end]. As it is stated in scripture: "It always arises for the Buddhas, but not for those with ignorance and malicious intent." Saraha also said: "Free from agency, it always arises for beings; when it is definitively spoken of at the proper time, even the Omniscient One is rendered speechless. May the sole King of Bliss be victorious!" Having given the example of completion, he gives the example of cessation: "Just as..." and so forth. Just as the rabbit, which has become a sign, situated in the center of the lunar maṇḍala that has become the seed, gradually increases until the "rabbit-bearer" (the moon) no longer remains; the meaning is that completion is impermanent. Likewise, as the characteristics of the changing bliss of the habitual tendencies of saṃsāra gradually increase, the mind also does not abide in unchanging bliss. Because there is no birth, cessation, and so forth for that which is free from attachment, non-duality is unchanging bliss. To show the example by way of the correspondence between the outer and the inner, he says: "Generation and..." and so forth.

ཇི་ལྟར་ཟླ་བའི་ཚེས་གཅིག་ལ་སོགས་པའི་ཆ་རྣམས་རིམ་པས་སྐྱེད་པ་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་དང་ཆ་རྣམས་རིམ་པས་ཉམས་པ་ནག་པོའི་ཕྱོགས་ཏེ་དེ་དག་རབ་ཏུ་གནས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བའོ། ། དེ་དག་གི་དབུས་སུ་སོན་པ་ཆ་བཅུ་དྲུག་པ་ནི་སྐད་ཅིག་གཅིག་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཁུ་བའི་ཐིག་ལེའི་འོ། ། གང་གི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནོར་བུར་རྫོགས་པ་ལ་ནི་སྐད་ཅིག་གཅིག་མི་འགྱུར་བར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་གྱུར་པ། དེ་གཡོ་བར་མི་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་སེམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུར་མི་གཡོ་བས་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་ཐམས་ཅད་རྫོགས་ཞེས་པ་འབྱུང་བ་དང་འཇུག་པ་ཉི་ཁྲི་བརྒྱད་གཉིས་བརྒྱའི་སྐད་ཅིག་རྣམས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་རྣམ་པར་མ་ཆད་པར་འབབ་པའོ། ། དོན་དམ་པའི་བསྙེན་པར་ཡང་གསུངས་པ། ཉིན་མཚན་བསམ་གཏན་དབང་གིས་རིམ་པ་ཡིས། ། གང་ཚེ་སེམས་ནི་དབུ་མའི་རྩར་གནས་པ། ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་གཉིས་མེད་མཐའ་ཡས་སྐུ། ། རྡོ་རྗེ་རྩེ་གཅིག་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ། ། ཞེས་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་འདི་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཆགས་པ་ལ་མི་གནས་ཤིང་དཀར་མིན་ཕྱོགས་ཆགས་བྲལ་ལ་ཡང་མི་འགྲོ་སྟེ་ཆགས་པ་དང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའི་མཐའ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཕྱོགས་གཉིས་པོ་ཡི་དབུས་གནས་པ། ། རྫོགས་པ་ལ་གནས་གཉིས་སུ་མེད་ནི་རབ་ཏུ་གནས་པ་མ་ཡིན་པའོ། ། དེ་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པར་གསུངས་པ། སྐད་ཅིག་གཅིག་མངོན་རྫོགས་སངས་རྒྱས། ། སྐད་ཅིག་ཐམས་ཅད་རྣམ་བསྒོམ་པ། ། ཆ་མེད་ཆ་ལས་འདས་པ་སྟེ། ། བསམ་གཏན་བཞི་པའི་རྩེ་མོ་འཆང་། །

Just as the phases of the moon, beginning with the first day, gradually increase during the white fortnight and gradually wane during the black fortnight, their abiding is what is understood by worldly people. In the midst of these, the sixteenth phase—which arises in a single instant—is likewise the drop of the seminal essence. When the yogi brings the bodhicitta to completion within the jewel, he becomes a perfectly awakened Buddha in a single, unchanging instant. At that time, because the vajra of the mind does not move within the vajra-jewel, it is said to be "complete in all instants." This refers to the uninterrupted flow of completion through the twenty-one thousand six hundred instants of arising and entering. As it is also stated in the Paramārthasevā: "By the power of meditative concentration day and night, When the mind abides in the central channel, To that single-pointed vajra, the infinitely pure Non-dual body, I pay homage." Likewise, this vajra of the mind does not abide in the white fortnight of passion, nor does it go toward the non-white fortnight of detachment, because it has abandoned the extremes of passion and detachment. For that very reason: "Abiding in the middle of the two fortnights, It abides in completion; it is not established in duality." As it is stated in the Mañjuśrīnāmasaṃgīti: "Perfectly awakened in a single instant, Meditating on all instants, Partless and beyond parts, Holder of the peak of the fourth concentration."

ཞེས་པའོ། ། ཀྱེའི་རྡོ་རྗེར་ཡང་། དེ་ལ་ཐོག་མ་དབུས་མཐའ་མེད། ། སྲིད་མེད་མྱ་ངན་འདས་པ་མེད། ། འདི་ནི་མཆོག་ཏུ་བདེ་ཆེན་ཉིད། ། བདག་མེད་གཞན་ཡང་མེད་པའོ། ། ཞེས་པའོ། ། འཁོར་བ་པའི་རིམ་པ་གསུངས་པ། དེའི་ཞེས་པ་ས་བོན་དུ་གྱུར་པའི་ཐིག་ལེའི་ཆ་བཅུ་དྲུག་པོ་རྣམས་རྫོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུར་རྫོགས་པ་སྟེ། འོན་ཀྱང་ཐབས་མེད་པས་དེ་ཆགས་བྲལ་ལས་ཏེ་ཆགས་པ་ཉམས་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་ཆ་ཉམས་པ་ཆ་བཅོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཉམས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཉམས་པ་ལ་ཉི་མ་རྡུལ་གྱི་གཟུགས་ཀྱིས་གཙུག་ཏོར་དུ་རབ་ཏུ་རྫོགས་པ་ཉིད་དོ། ། སླར་ཡང་སྟེ་ཡང་དང་ཡང་དུ་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་གཙུག་ཏོར་དུ་ཤར་བ། སླར་ཡང་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུར་རྫོགས། ། དེ་ཆགས་བྲལ་ལས་ཆགས་ཉམས་པ། ། ལུས་ཅན་ཡེ་ཤེས་ཉམས་པ་མིན། ། ཡེ་ཤེས་ནི་ཆ་བཅུ་དྲུག་པ་སྟེ་དེ་ཉམས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་གསུངས་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཅན་ཞེས་པ་སྟེ། ཅི་སྟེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཉམས་པས་འཆི་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ། རྫོགས་པའི་སྒྲའི་དོན་གསུངས་པ། འདིའི་བདེ་བ་ཆེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། འདིའི་ཞེས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་བདེ་བའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྫོགས་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། འདི་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱ་བའོ། ། བདེ་བ་ཆེན་པོ་བསྟེན་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དངོས་པོ་བར་མ་གཞན་ནི་ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དེའི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་འབྱུང་བ་དང་སྡུད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །

Thus it is said. Also in the Hevajra: "In that, there is no beginning, middle, or end; no saṃsāra and no nirvāṇa. This is supreme great bliss itself; there is no self and no other." Thus it is said. Regarding the stages of those in saṃsāra, it is taught: "Of that" refers to the sixteen parts of the drop that have become the seed. Because they are complete, they are perfected in the vajra-jewel. However, due to the absence of method, through the separation from passion—that is, through the application of the decline of passion—the fifteen parts that have declined are lost. Starting from the vajra, as for the decline, the sun in the form of rajas is perfectly complete in the uṣṇīṣa. Again and again, through the yoga of the action seal (karmamudrā) and so forth, it arises in the uṣṇīṣa and is again perfected in the vajra-jewel. "Through separation from passion, passion declines; the wisdom of the embodied is not lost." Wisdom is the sixteenth part; it is not lost. Regarding that, it is said: "All sentient beings possess the essence of the Tathāgata’s wisdom." If that wisdom were lost, it would become death itself. The meaning of the word "complete" is taught: "Its great bliss," and so forth. "Its" refers to the nature of the bliss of bodhicitta, which is itself called "complete." This is what yogis must do. Apart from the causes for relying on great bliss, other intermediate entities are the causes for the arising and withdrawal—the characteristics of birth and destruction—of that great bliss of embodied beings.

རྫོགས་པ་ལ་བརྟན་པར་བྱས་པ་མ་ཡིན་པའི་བདེ་བ་ཐིག་ལེ་འདི་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། ། འདིར་དཔེ་གསུངས་པ། རང་ཕྱོགས་དག་ལས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཇི་ལྟར་དཀར་པོ་དང་ནག་པོའི་ཕྱོགས་དག་ལས་ཟླ་བ་དང་བྱང་དང་ལྷོར་བགྲོད་པ་དག་ལས་ཉི་མ་བཞིན་ཏེ། ཉིན་མོ་འཕེལ་བ་དང་ཟད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྫོགས་པར་བརྟན་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་འདི་ནི་རིམ་པར་གཙུག་ཏོར་དུ་ས་བཅུ་གཉིས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད་དོ། ། གསང་བ་ལ་སོགས་པ་གཙུག་ཏོར་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་འཁོར་ལོ་སོ་སོར་དབུགས་བརྒྱ་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་འགོག་པ་མི་འགྱུར་བའི་སྐད་ཅིག་རྣམས་ཀྱིས་ས་གཉིས་ཐོབ་བོ། ། གང་གི་ཚེ་མི་འགྱུར་བ་དེ་འཆར་བ་དང་ཟད་པ་ཆགས་པ་དང་ཆགས་བྲལ་གྱི་ཕྱོགས་གཉིས་གནོན་པའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་གཉིས་སྤངས་པ་དེ་ཡི་ཚེ། ། ས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས། ། བདེན་དོན་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་པ། ། རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཅེས་པའོ། ། དེ་རྒྱས་པར་བཤད་པ། རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ས་རྣམས་ཀྱི། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ས་ཀུན་དུ་འོད་དང་། བདུད་རྩིའི་འོད་དང་། ནམ་མཁའ་འོད་དང་། རྡོ་རྗེ་འོད་དང་། རིན་ཆེན་འོད་དང་། པདྨ་འོད་དང་། སངས་རྒྱས་ཕྲིན་ལས་བྱེད་པ་དང་། དཔེ་མེད་པ་དང་། དཔེ་ལྡན་དང་། ཤེས་རབ་འོད་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་། སོ་སོའི་བདག་ཉིད་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ་ལུག་དང་གླང་ལ་སོགས་པའི་འཕོ་བ་བཅུ་གཉིས་འགགས་པ་ལས་ས་བཅུ་གཉིས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །

This drop of bliss, which has not been stabilized through completion, arises and perishes again and again. Regarding this, an analogy is taught: "From one's own sides," and so forth. Just as the moon [waxes and wanes] from its white and black sides, and the sun [moves] from its northern and southern courses, so too are the increase and decrease of the day observed. This great bliss, which is stabilized through completion by the power of meditation, is the very perfection of the twelve grounds (bhūmi) in the uṣṇīṣa. In the individual cakras from the secret place up to the uṣṇīṣa, by arresting three thousand six hundred breaths through the immutable moments, the two grounds are attained. When that immutability dawns, because it suppresses the two sides of increase and decrease, or attachment and detachment, at that time, having abandoned the two sides, the grounds are fully perfected. This is the twelvefold reality of meaning, the sixteenfold aspect. To explain that in detail: "By the twelve aspects of the grounds," and so forth. By the twelve aspects of the grounds—namely, the Ground of Universal Radiance, the Ground of Nectar Radiance, the Ground of Space Radiance, the Ground of Vajra Radiance, the Ground of Jewel Radiance, the Ground of Lotus Radiance, the Ground of Performing Buddha Activities, the Incomparable, the Endowed with Examples, the Ground of Insight Radiance, the Ground of Omniscience, and the Ground of Individual Self-Aware Knowledge—one attains the twelve grounds through the cessation of the twelve transits of the sheep, ox, and so forth.

གཉིས་སུ་མེད་པ་མཆོག་ནི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་རབ་མ་ཡིན་ཐབས་ཀྱང་མིན་པ་འདི་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སྐུ་སྟེ་ཞེས་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་དུ་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་མི་འགྱུར་བ་ནི་འཁོར་བ་པའི་ཆ་བཅུ་དྲུག་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཆ་ཤས་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་རྫོགས་པའི་སེམས་འདི་ནི་དོན་གཅིག་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་དེ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་དོན་གཅིག་སྟེ་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཆགས་བྲལ་དང་པོ་ཆགས་པ་ཆེ། ། ཞེས་པ་དབང་གིས་སྐད་ཅིག་བཞི་པ་སྟེ། དེ་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པར་ཡང་གསུངས་པ། ཆགས་བྲལ་དང་པོ་ཆགས་པ་ཆེ། ། ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་འབར་བའི་འོད། ། རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་ཀྲུང་རྫོགས་སངས་རྒྱས། ། སངས་རྒྱས་བརྗོད་པའི་ཆོས་འཛིན་པ། ། ཞེས་པའོ། ། དེ་ཡང་ཆགས་པ་དང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱིས། བག་ཆགས་རྣམས་ཀྱིས་མ་འཁྱུད་པ། ། མི་འགྱུར་བ་དེ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་དངོས་པོའི་ཚོགས་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་སྟེ། མི་འགྱུར་བའི་རིག་པ་འཛིན་པའི་སྟོན་པ་བདེ་བའི་རང་བཞིན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་དཔེ་ནི་གསལ་ལོ། ། དཔེ་གཞན་པའི་དོན་ཡང་ཇི་ལྟར་ལྷང་ཚེར་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཚོགས་རོས་ཟོས་པ་ལས་རོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ། གསེར་ལ་སོགས་པའི་ས་བོན་ཞུ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ས་བོན་ཉིད་དེ། ལྕགས་བརྒྱད་འབུགས་པའི་མཚན་ཉིད་འབྲས་བུའི་དུས་སུ་བཞུ་བས་བྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་པར་འབུགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ང་རྒྱལ་སྤངས་པའོ།

The supreme non-duality is so called because it is devoid of the characteristics of insight and method; for it is stated in the Glorious Tantra: "That which is neither insight nor method is the coemergent body." The sixteen immutable aspects are so called because the sixteen parts of the saṃsāric state have been exhausted. This mind, perfected in all its parts, is the nature of the single reality and so forth, just as it is perceived; that which is the non-dual dharma is the single reality because both sides are absent. "Free from passion, the first, the great passion"—this refers to the fourth moment of empowerment. It is also stated in the Mañjuśrī-nāmasaṃgīti: "Free from passion, the first, the great passion; blazing light of various colors; the Buddha in the vajra posture, who upholds the dharma spoken by the Buddhas." Furthermore, because it is not embraced by the habitual tendencies of the two sides of passion and freedom from passion, that which has entered into the immutable is the very nature of the collection of immutable entities. This is the meaning of "the Teacher, the Holder of Immutable Knowledge, whose nature is bliss, in which all entities are clearly manifest in all aspects." The example of "just as" is clear. The meaning of the other example is also clear: just as a collection of elements such as cinnabar is transformed into mercury itself when consumed by mercury, and just as the seeds of gold and so forth are themselves seeds when melted, so too, at the time of the fruit characterized by piercing the eight metals, by melting and piercing millions of times and so forth, pride is abandoned.

། དེ་ལྟར་ཞེས་པ་དཔེ་ཅན་ཏེ་དེ་ལྟར་བརྟན་པ་དང་གཡོ་བའི་བདག་ཉིད་དངོས་པོའི་ཚོགས་པ་ཡང་། མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་ཟོས་པ་ཡིས། ། མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ནམ་མཁའ་དྲི་མ་མེད་པ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དང་རོ་གཅིག་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལས་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། དུག་གི་དཔེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་པ། ཆེ་བའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྫོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་མཆེ་བའི་དུག་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ན་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་རྨའི་གནས་སུ་རིག་པ་མིན་ཞིང་ལུས་ཀྱི་གནས་གཞན་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་མིན་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་ཀྱིས་རིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་རྫོགས་ཆར་གྱུར་ན་སྟེ་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ན་རྣལ་འབྱོར་པའི་དམ་པའི་བདེ་བ་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུར་རིག་པ་མིན་ཞིང་གཞན་དུ་ཡང་མིན་ལ་ཡུལ་རྣམས་དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་ཀྱིས་རིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་སྟེ། ཕྱོགས་གཅིག་ན་གནས་པ་ཡང་བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་དང་ཚིགས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་རིམ་པས་འགྲོའོ་ཞེས་པའོ། ། གྲུབ་པའི་རོ་དང་ལྕགས་ཀྱི་དཔེས་གསུངས་པ། ཕྱོགས་གཅིག་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུར་བསྟན་པར་བྱས་པའི་བདེ་བ་བྱེད་པ་པོ་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་སྦར་བའི་གཏུམ་མོ་འབར་བས་སེམས་ལ་གདུངས་ན་ལུས་ཀུན་ནས་འབུགས་པར་བྱེད་དེ་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

Thus, the subject of the analogy is as follows: even the collection of entities consisting of the stable and the moving, by being consumed by the supreme unchanging, becomes of one taste with the supreme unchanging itself—the naturally luminous, stainless sky, and great bliss. From that, it also comes to hold all aspects, because all entities are of the nature of total clarity. Regarding the example of poison, it is taught that non-conceptual great bliss is all-pervasive: "The great," and so forth. In the state of completion, when the poison of the fangs has become all-pervasive, the feeling of suffering is not perceived in the site of the wound, nor in any other part of the body, nor are objects such as forms perceived by the doors of the sense faculties. Likewise, when the mind has reached completion—that is, when it has become all-pervasive—the yogi’s sublime bliss is not perceived in the vajra-jewel, nor elsewhere, nor are objects perceived by the doors of the sense faculties. This means that even that which resides in one location proceeds gradually to the ends of the pores and the joints. Regarding the examples of the alchemical elixir and iron, it is taught: the bliss produced in the vajra-jewel at one location, ignited by the inner heat (caṇḍālī) kindled through the yoga of the action seal (karmamudrā) and so forth, heats the mind and pierces the entire body, because it brings it to completion through its very nature.

ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ནི་གསལ་ལོ། ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་བག་ཆགས་ནི་ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་སྟེ། གང་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་འགའ་ཞིག་ཡོད་ན་རེག་པ་ལས་རྡོ་ནི་རབ་ཏུ་འབར་བ་ཉིད་འོད་གསལ་བའི་རིན་པོ་ཆེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ། དཔེ་ཅན་ནི་གསལ་ཏེ་ཞེས་པ་ངེས་པའོ། ། ཇི་ལྟར་ཁུ་བའི་ཁམས་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་དང་ཐུན་མོང་པ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅེས་པའི་དོགས་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་གསུངས་པ། འདིར་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཅི་ཞིག་སླར་ཡང་དོན་དམ་པས་ཏེ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པས། གློ་བུར་དྲི་མས་གཡོགས་པ་ཡིས། ། སེམས་ནི་རབ་ཏུ་འབུགས་བྱེད་པ། ། ཡེ་ཤེས་མཐུ་ནི་མཐུ་སྟེ་བརྟགས་བྱ་མིན་ཞེས་པ་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། ། ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སེམས་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གྱིས་འགོག་པར་བྱེད་དོ། ། རེ་ཞིག་སེམས་ལ་རྣམ་པར་ཐོ་འཚམ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་གློ་བུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡང་འདོད་ཆགས་ཅན་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལ་ཟངས་ཀྱི་དཔེས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་གལ་ཏེ་ཟངས་ལ་དྲི་མ་འདི་གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་སྔོན་དུ་ཟངས་དྲི་མ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། ། གང་གི་ཚེ་དྲི་མ་དུས་རིང་པོ་ཅན་དང་ཕྱི་ནས་ཟངས་བྱུང་བ་དེའི་ཚེ་དྲི་མ་དེ་ཅི་ལས་ཏེ་གང་ལས་སྐྱེས་པར་འགྱུར་རོ། ། ཅི་སྟེ་ཟངས་མེད་པར་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ཀྱང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །

The two verses beginning with "Just as" and so forth are clear. Regarding the latencies of the afflictions such as desire: "Just as" means that if certain precious jewels exist, through contact with them, stones become intensely blazing, turning into precious jewels of clear light. The example is clear, as it is certain. To dispel the doubt as to how the seminal element, which is common even to ordinary beings, can be established as buddhahood itself, it is said: "In this case," and so forth. What is it that, moreover, by the ultimate—that is, by the ultimate truth—pierces the mind which is shrouded by adventitious stains? "The power of wisdom" means that its power is not to be conceptualized; the meaning is that it is not an object of analytical investigation. The suchness of those afflictions and so forth within the mind is refuted by the three verses beginning with "In the mind," and so forth. First, those afflictions and so forth that assail the mind are not adventitious, because it would follow that even one free from desire would be a person possessed of desire. In that regard, it is understood through the example of copper: if these stains on copper were adventitious, then previously the copper would have been free of stains. When the stains have existed for a long time and the copper appears later, from what would those stains have arisen? If they were to arise without copper, then even flowers in the sky would arise.

འོད་དེ་ཟངས་ལ་ནི་མི་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་གནས་པ་དེའི་ཚེ་གྲུབ་པའི་རོས་ཀྱང་གསལ་བར་མི་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ཐམས་ཅད་རིགས་པས་ཡང་དག་པར་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་འདི་རང་དབེན་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ་དྲི་མ་ཟངས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་འདི་ཡང་རོའི་སྦྱོར་བ་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་གྱི། སྔར་མ་ཡིན་ཞིང་ཕྱིས་མ་ཡིན་ལ་དེ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་སྟེ་དྲི་མ་མེད་པའི་གསེར་ཉིད་ཀྱི་གནས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱི་ཡང་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། སྟོང་ཉིད་ནི་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ནི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། ། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱིས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་བསྟོད་པར་གསུངས་པ། དྲི་མེད་ཟླ་བ་ཉི་མ་དག། སྤྲིན་དང་ཁུག་རྣ་དུ་བ་དང་། ། སྒྲ་གཅན་གདོང་དང་རྔུལ་རྣམས་ཀྱི། ། དྲི་མ་ལྔ་ཡིས་ཀུན་ནས་བསྒྲིབས། ། དེ་བཞིན་འོད་གསལ་བ་ཡི་སེམས། ། འདོད་དང་གནོད་སེམས་ལེ་ལོ་དང་། ། རྒོད་པ་དང་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱིས། ། དྲི་མ་ལྔ་ཡིས་ཀུན་ནས་བསྒྲིབས། ། ཇི་ལྟར་མེ་ཡིས་དག་པའི་གོས། ། སྣ་ཚོགས་དྲི་མས་དྲི་མ་ཅན། ། མེ་ནང་བཅུག་ན་དྲི་མ་འཚིག། གོས་ཉིད་མིན་པ་ཇི་ལྟ་བ། དེ་བཞིན་འོད་གསལ་བ་ཡི་སེམས། ། ཆགས་སྐྱེས་དྲི་མས་དྲི་མ་ཅན། ། ཡེ་ཤེས་མེ་ཡིས་དྲི་མ་བསྲེག། དེ་ཡི་འོད་གསལ་བསྲེག་མ་ཡིན། ། སྟོང་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་མདོ། ། རྒྱལ་བས་གསུངས་པ་གང་ཅིའང་རུང་། ། དེ་རྣམས་ཀུན་གྱིས་ཉོན་མོངས་ལྡོག། ཁམས་ཉིད་ཉམས་པར་བྱེད་པ་མིན། ། ས་ཡི་ནང་ན་ཡོད་པའི་ཆུ། །

At that time, when that light is perfectly established through its inexhaustibility, even the taste of the accomplished [substance] will be unable to make it clear. Therefore, all of this is not correctly established by reasoning. Consequently, this is the meaning of its own isolation: these stains, which are co-emergent with the copper, will be removed through the application of the taste, but they did not exist before, nor will they exist later, and they are not separate from it; this is the state of stainless gold itself. Likewise, it is taught regarding the mind in the passage beginning with "In that same way," and so forth. Emptiness is the path of smoke and so on, while wisdom itself is that which is to be personally realized. The noble Nāgārjuna also stated in the Dharmadhātustava: The stainless moon and sun are completely obscured By the five stains of clouds, mist, smoke, The face of Rāhu, and dew. Likewise, the luminous mind Is completely obscured by the five stains Of desire, malice, laziness, Excitement, and doubt. Just as a cloth purified by fire Is stained by various impurities, But when placed in the fire the stains burn While the cloth itself is not destroyed— In the same way, the luminous mind Is stained by the stains born of attachment, But the fire of wisdom burns the stains Without burning its luminosity. Whatever sūtras teaching emptiness Were spoken by the Victorious One, They all reverse the afflictions Without destroying the element itself. The water that exists within the earth...

དྲི་མ་མེད་པར་གནས་པ་ལྟར། ། ཉོན་མོངས་ནང་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་། ། དེ་བཞིན་དྲི་མ་མེད་པར་གནས། ། ཞེས་པའོ། ། འཕགས་པ་ལྷའི་ཞབས་ཀྱིས་ཀྱང་གསུངས་པ། མུན་པ་བྲལ་བའི་སྐད་ཅིག་ལས། ། འོད་གསལ་བློ་གྲོས་ཤིན་ཏུ་དང་། ། རྟག་ཏུ་སྣང་བའི་རང་བཞིན་ཅན། ། དོན་དམ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། ། ཡེ་ཤེས་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ། ། ཡེ་ཤེས་མིག་གིས་མཐོང་བར་འགྱུར། ། ཞེས་པའོ། ། ཇི་ལྟར་བཅུད་ཀྱིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་སྲོག་བཅད་པ་གྲོལ་བའི་སླར་ཡང་འགྲོ་བ་མེད་པར་གསུངས་སོ། ། ཆགས་བྲལ་ལས་གཞན་སྡིག་པ་མེད། ། ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། འདོད་ཆགས་ཉམས་ལས་སྡིག་སྟེ་གང་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་སྡུག་མ་ལ་ནི་ཞེ་སྡང་སྐྱེ། ། སྡང་བས་གཏི་མུག་འདི་ལས་རང་གི་རྡོ་རྗེ་ལྷུང་ལས་སེམས་ནི་རྟག་རྨོངས་ཏེ། ། མཆོག་ནི་མ་ལུས་བཟའ་དང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་ཡུལ་གཞན་དག་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག། དེ་ཡིས་སེམས་ལ་ཅོ་དྲིས་བདེ་བ་ཉམས་ཤིང་སྐྱེ་བ་དྲུག་ཏུ་འཁོར་བར་འགྱུར། ། འདོད་ཆགས་ཉམས་ལས་སྡིག་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཟད་པའི་བདག་ཉིད་ལས་སོ། ། འདི་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གང་ཕྱིར་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་སྡུག་པ་ལ་ནི་འདོད། མ་ལ་ཞེ་སྡང་མཛའ་བ་ཉམས་པ་བྱམས་པ་ཟད་པའི་བདག་ཉིད་སྐྱེའོ་ཞེས་སོ་སོར་མངོན་པར་སྦྲེལ་བར་བྱའོ། ། སྡང་ལས་གཏི་མུག་ནི་ཡང་དག་པར་དགའ་བ་ཉམས་ཤིང་དགའ་བ་ཟད་པའི་བདག་ཉིད་དོ། ། རྨོངས་པ་ནི་བདེ་བ་ཉམས་པའི་མཚན་ཉིད་བཏང་སྙོམས་ཟད་པའི་བདག་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་སྟེ་ཚངས་པའི་གནས་བཞི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སྡིག་པ་གང་ལས་བསོད་ནམས་ཡིན། འདོད་ཆགས་འཕེལ་བའི་མཚན་ཉིད་སྙིང་རྗེ།

"Just as [gold] remains stainless, so too does wisdom remain stainless within the afflictions." Thus it is said. The venerable Āryadeva also stated: "In the moment free from darkness, the luminous intellect is utterly pure. Having the nature of perpetual radiance, the characteristic of ultimate truth is the luminous nature of wisdom; it is seen by the eye of wisdom." Thus it is said. By the verse beginning with "Just as by the elixir," it is taught that once life has been severed, there is no returning to the cycle of existence. Regarding the passage beginning with "There is no sin other than the loss of passion": "From the decline of passion comes sin, for hatred arises toward one who is very dear. From hatred comes delusion; from this, one's own vajra falls, and the mind is perpetually deluded. One then excessively engages with other objects such as all manner of food and drink. This provokes the mind, pleasure is lost, and one wanders in the cycle of the six births." The sin arising from the decline of passion is due to the nature of compassion being exhausted. Why is this? Because one desires what is very dear. Toward the mother, hatred arises, which is the nature of the loss of affection and the exhaustion of love. This should be understood individually. From hatred comes delusion, which is the nature of the loss of joy and the exhaustion of joy. Delusion is the characteristic of the loss of pleasure and the nature of the exhaustion of equanimity; this is because the four brahmā abodes are absent. From what sin does merit arise? It is the characteristic of the increase of passion, which is compassion.

ཞེ་སྡང་ཉམས་པའི་བདག་ཉིད་བྱམས་པ། གཏི་མུག་ཟད་པའི་བདག་ཉིད་དགའ་བ། མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བའི་བདག་ཉིད་བཏང་སྙོམས་ཞེས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཅི་འདི་ཡང་ཡོད་ཅེ་ན། ཡོད་དེ་ཅི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཐོད་པར། ལྟ་བ་ལྡན་པ་སྙིང་རྗེར་འགྱུར། ། ཀུན་ནས་འཁྱུད་པ་བྱམས་པ་སྟེ། ། དྲུད་པའི་སྦྱོར་བའི་བདག་ཉིད་ནི། ། དགའ་བའོ་བུད་མེད་མཆོག་དེ་བཞིན། ། གཉིས་འདུས་པ་ན་འགྱུར་བ་གང་། ། དེ་ན་བདག་གིས་བཏང་སྙོམས་བརྗོད། ། དེ་ལྟར་དངོས་པོའི་སྦྱོར་ལྡན་པ། ། ཅི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་འཆིང་འགྱུར། ། ཞེས་པའོ། ། གནས་པར་བྱ་ཞེས་པ་ལམ་བསྒོམས་པས་སོ། ། མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་ཚིག་གི་ལམ་ལས་འདས་པ་ཉིད་གསུངས་པ། གཞོན་ནུ་མའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ལང་ཚོའི་དགའ་བ་ཐོབ་པ་ན་རང་ཉིད་ཁོ་ནས་རིག་གོ། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་བྲལ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་བྲལ་བའོ། ། ཡིད་བདེ་མིན་ཆགས་བྲལ་ཞེས་པ་བདེ་བ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཁམས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་མི་བྱའོ། ། འཕོ་བ་ཉིད་གཞན་དང་གཞན་དུ་འཁོར་བའི་རྒྱུའོ་ཞེས་སྟོན་པས་འཕོས་པ་ལས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཞེས་པ་བརྗོད་པའི་རིམ་པས་སེམས་ཅན་གྱི་སྲིད་པ། ཆགས་བྲལ་ལས་འགྱུར་གཞན་མིན་ཞེས་པ་གལ་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་འཕོ་བའི་རྒྱུ་ཅན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་དེ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་བ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་འཕོ་བ་ཉིད་རྒྱུའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འཕོ་བའི་ཆགས་པ་རྣམ་པར་སྤང་ཞེས་པའོ། ། ཇི་ལྟར་འབུམ་ཕྲག་ལྔ་མངོན་པར་བརྗོད་པར་གསུངས་པ།

Is it not the case that love is the nature of the decline of hatred, joy is the nature of the exhaustion of delusion, and equanimity is the nature of unchanging bliss? If one asks, "Does this also exist?" it does. As it is said in the Buddhakapāla: "Viewing [the consort] becomes compassion; embracing her is love; the nature of the friction of union is joy; and likewise, that supreme woman, when the two are joined, whatever change occurs, I describe that as equanimity. Thus, for one engaged in the union of entities, how could one be bound by desire?" Regarding the phrase "one should abide," it means by means of meditating on the path. The unchanging bliss, which transcends the path of words, is taught in the passage beginning with "of the maiden." When the joy of youth is attained, it is known by oneself alone. "Devoid of absorption" means devoid of the absorption of emptiness. "Not mental ease, free from attachment" means that one should not become detached from the elements of bliss. To show that the very act of emission is the cause of wandering in various other states of saṃsāra, the text says "from emission" and so forth. Thus, by the sequence of what has been stated, the existence of sentient beings does not arise otherwise than from detachment. This means that if detachment, which is the cause of their emission, does not occur, then their saṃsāra cannot arise in any other way. Therefore, the meaning is that emission itself is the cause. Because it is so, it says, "one should completely abandon attachment to emission." As it is stated in the Pañcalakṣa-abhidhāna:

འགྱུར་བའི་མ་རིག་འགགས་པ་ཡིས། ། འདུ་བྱེད་ངེས་པར་འགག་པར་བྱེད། ། འདུ་བྱེད་ངེས་པར་འགགས་པ་ཡིས། ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགག་པར་བྱེད། ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགགས་པ་ཡིས། ། མིང་དང་གཟུགས་རྣམས་འགག་པར་བྱེད། ། མིང་དང་གཟུགས་རྣམས་འགགས་པ་ཡིས། ། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་རྣམས་འགག་པར་བྱེད། ། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་རྣམས་འགགས་པ་ཡིས། ། རེག་པ་ཡང་ནི་འགག་པར་བྱེད། ། རེག་པ་འགགས་པ་ཡིས་ཀྱང་ནི། ། ཚོར་བ་ངེས་པར་འགག་པར་བྱེད། ། ཚོར་བ་ངེས་པར་འགགས་པ་ཡིས། ། སྲེད་པ་ཡང་ནི་འགག་པར་བྱེད། ། སྲེད་པ་ཡང་ནི་འགགས་པ་ཡིས། ། ཉེ་བར་ལེན་པ་འགག་པར་བྱེད། ། ཉེ་བར་ལེན་པ་འགགས་པ་ཡིས། ། སྲིད་པ་ཡང་ནི་འགག་པར་བྱེད། ། སྲིད་པ་ཡང་ནི་འགགས་པ་ཡིས། ། སྐྱེ་བའང་ངེས་པར་འགག་པར་བྱེད། ། སྐྱེ་བ་འགགས་པ་ཡིས་ཀྱང་ནི། ། རྒ་ཤི་ངེས་པར་འགག་པར་བྱེད། ། ཕུང་པོ་ཁམས་རྣམས་ངེས་འགགས་པ། ། དེ་ཉིད་ཉེ་བར་ཞི་བར་བརྗོད། ། དེ་ལྟར་ལུས་ནི་འགགས་པ་ཡིས། ། སྲོག་ཀྱང་ངེས་པར་འགག་པར་བྱེད། ། སྲོག་ནི་འགགས་པ་ཡིས་ཀྱང་ནི། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་འགག་པར་བྱེད། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་འགགས་པ་ཡིས། ། འཕོ་བ་ངེས་པར་འགག་པར་བྱེད། ། འཕོ་བ་སྐད་ཅིག་འགགས་པ་ཡིས། ། ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཉིད། ། དེ་བཞིན་ཉོན་མོངས་འགགས་པ་ཡིས། ། ལས་ཀྱང་ངེས་པར་འགག་པར་བྱེད། ། ལས་ནི་ངེས་པར་འགགས་པ་ཡིས། ། སྡུག་བསྔལ་ཡང་ནི་འགག་པར་བྱེད། ། སྡུག་བསྔལ་འགགས་པ་ཡིས་ཀྱང་ནི། ། ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བ་དེ་མི་འགྱུར། ། ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བ་དེ་མེད་ན། ། ལས་ནི་སྐྱེ་བ་དེ་མི་འགྱུར། །

Through the cessation of the ignorance of transformation, Formations are definitively ceased. Through the definitive cessation of formations, Consciousness is ceased. Through the cessation of consciousness, Name and form are ceased. Through the cessation of name and form, The six sense bases are ceased. Through the cessation of the six sense bases, Contact is also ceased. Through the cessation of contact, Feeling is definitively ceased. Through the definitive cessation of feeling, Craving is also ceased. Through the cessation of craving, Grasping is ceased. Through the cessation of grasping, Becoming is also ceased. Through the cessation of becoming, Birth is also definitively ceased. Through the cessation of birth, Aging and death are definitively ceased. The definitive cessation of the aggregates and elements Is described as that very pacification. In that way, through the cessation of the body, Life-force is also definitively ceased. Through the cessation of life-force, The bodhicitta is ceased. Through the cessation of the bodhicitta, Transference is definitively ceased. Through the cessation of the moment of transference, All embodied beings are themselves the Buddha. Likewise, through the cessation of the afflictions, Karma is also definitively ceased. Through the definitive cessation of karma, Suffering is also ceased. Through the cessation of suffering, The arising of afflictions will not occur. If that arising of afflictions does not exist, The arising of karma will not occur.

དེ་ཡིས་སྐྱེ་བ་སྐྱེ་མེད་ན། ། སྡུག་བསྔལ་ཡང་ནི་སྐྱེ་མི་འགྱུར། ། སྡུག་བསྔལ་མེད་ན་བདེ་ལྡན་པའི། ། རྣལ་འབྱོར་སེམས་ཅན་དོན་རྟག་བྱེད། ། ཅེས་པའོ། ། གང་གིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་འཕོ་བའི་བདེ་བ་རྣམ་པར་སྤངས་པས་སོ། ། འདོད་ལྡན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་ལ་འབད་པར་གསུངས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ནི་ཆགས་བྲལ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། ། ཁུ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། ། གང་གི་ཕྱིར་རྟེན་ཁུ་བ་འཕོ་བ་ན་བརྟེན་པ་བདེ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ནི་ཉམས་པ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་ཁུ་བ་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཁོ་ནས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། ཇི་སྲིད་དུ་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དབྱེ་བ་འདི་ཡང་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་གཙུག་ཏོར་དུ་རྫོགས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། ། གང་གི་ཚེ་རྫོགས་པ་ལ་སེམས་ཀྱི་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཉིད་ཐོབ་ན་དེའི་ཚེ་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་དོ། ། དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་གསུངས་པ། འགྱུར་མེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། འདིར་འགྱུར་མེད་ནི་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བ་བདེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགྱུར་མེད་ལས་བྱུང་ངོ་། ། སྐུ་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཏེ་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བ་ལས་བྱུང་བའི་སྐུ་གང་ཡིན་པ་དེའི་མཛོད་སྤུའི་འཁོར་ལོ་ནི་དཔྲལ་བའི་འཁོར་ལོ་སྟེ་དེར་བགྲོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཙུག་ཏོར་དུ་སོན་པ་ཆ་བཅུ་དྲུག་པའི་ནུས་པ་ལས་འདིའི་བརྟེན་པར་བརྗོད་དོ། །

"If birth is unborn by that, suffering will also not arise. If there is no suffering, the yogi, possessing bliss, constantly acts for the benefit of sentient beings." Thus it is said. Regarding the phrase "by whom" and so forth, it is because the bliss of emission has been completely abandoned. Regarding the phrase "possessing desire" and so forth, it is taught that one should strive for unchanging bliss; for suffering is the characteristic of being free from passion. Regarding the phrase "semen" and so forth: because when the semen, which is the support, is emitted, the passion for the bliss that is the supported is lost, therefore, great bliss must be accomplished through the very non-emission of semen. As long as this distinction between the support and the supported exists, there is no perfection in the uṣṇīṣa. When perfection is attained and the mind reaches the state of being unchanging, at that time the characteristics of the support and the supported no longer exist. The state free from stains is described by the phrase "unchanging" and so forth. Here, "unchanging" refers to the wisdom of supreme unchanging bliss; because it arises from that, it is "born from the unchanging." "Body" refers to the physical form consisting of the aggregates, elements, sense faculties, and so forth. The "cakra of the hair-treasure" of that body born from the supreme unchanging is the cakra of the forehead; by traveling there, it reaches the uṣṇīṣa, and through the power of the sixteenth part, it is described as its supported.

ཨ་ཡིག་ལ་སོགས་པའི་དབྱངས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་ཟླ་བ་དང་ཀ་ཡིག་ལ་སོགས་པ་གསལ་བྱེད་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་ཉི་མ་སྟེ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ནི་བརྟེན་པ་ཡིན་ཏེ་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་དག་གམ་གཡོན་པ་དང་གཡས་པ་དག་མཉམ་པར་སྦྱོར་བ་འདུས་པ་སྟེ་དབུ་མར་རབ་ཏུ་འབབ་པ་ཉིད་དོ། ། ཧཱུཾ་ཡིག་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཙོ་བོའི་གཟུགས་བརྟེན་པ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་གཙུག་ཏོར་དང་ནོར་བུའི་པདྨའི་ལྟེ་བར་གནས་པ་ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་དག་རྟེན་དང་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་གཟུགས་བརྟེན་པའོ། ། དེ་དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་དུ་གསུངས་པ། ཞབས་གཅིག་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུར་རྡུལ་དང་ཉི་མ་དང་། ། གཉིས་པ་གཙུག་ཏོར་ཁུ་བ་རི་བོང་ཅན་ལ་ནི། ། རྟག་ཏུ་མི་ཆོད་དབྱེར་མེད་འདོད་པ་བཀོད་གྱུར་པ། ། འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་མཆོད་པའི་གཙོ་ལ་སྤྱི་བོས་འདུད། ། ཅེས་པའོ། ། གཙོ་བོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྡོ་རྗེའི་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་གང་གིས་བགྲོད་པར་བྱ་བ་དང་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དེ་ཞབས་ཏེ་མི་འགྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། བཀོད་གྱུར་པ་ནི་གཞག་པ་སྟེ་མ་རིག་པ་དགག་པའི་ཕྱིར། རྡོ་རྗེ་ནོར་བུར་ཞེས་པ་རབ་གནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མིན་པའི་སར་རྡུལ་དང་ཉི་མ་ལ་ནི་སའི་སྙིང་པོའི་མཐིལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་ལ་གཅིག་ནི་གཡས་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་པ་རྐང་པ་གཅིག་གི་མཐིལ་གནོན་པའོ། ། གཙུག་ཏོར་སྲིད་པའི་བདེ་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པར་ཁུ་བ་རི་བོང་ཅན་ལ་ནི།

From the complete transformation of the vowels, such as the letter A, comes the moon; and from the complete transformation of the consonants, such as the letter Ka, comes the sun. Their perfect union is the support, which is the gathering of the āli and kāli vowels and consonants, or the left and right channels, in equal union, flowing into the central channel. It is not that the form of the principal deity of the maṇḍala is supported by the transformation of the HŪṂ syllable and so forth; rather, the moon and sun residing at the crown (uṣṇīṣa) and the center of the jewel-lotus are the support for the form of all-pervading great bliss. As stated in the Stainless Light: "One foot is placed upon the vajra-jewel, the dust and the sun; The second is at the crown, the fluid and the moon. Always established as indivisible and inseparable, I bow my head to the Lord, the object of worship for the three worlds." The "Lord" is the bodhicitta, the Kālacakra, that which is to be traversed and realized; he is the "foot," the unchanging wisdom. "Established" means placed there in order to negate ignorance. "Upon the vajra-jewel" refers to the state of non-abiding nirvāṇa. "Upon the dust and the sun" means upon the element of wisdom, the essence of the earth, which is the sole right foot; this refers to pressing the sole of one foot. "At the crown, the fluid and the moon" refers to that which has utterly transcended the bliss of cyclic existence (saṃsāra).

རྐང་མཐེབ་སེན་མོ་སྔར་འདོད་པའི་ཆ་འཆར་བའི་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལ་གཉིས་པ་ནི་གཡོན་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་པ་ཚངས་པའི་སྒོ་ངའི་རྩེ་མོ་གནོན་ནོ། ། རྟག་ཏུ་སྟེ་དུས་གསུམ་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་མི་ཤེས་པའི་གྲི་གུག་གིས་མི་ཆོད་པའོ། ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆོས་ཉིད་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པས་དབྱེར་མེད་པའོ། ། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་གཟུགས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདོད་པ་སྟེ་བྱ་བ་བྱས་པས་སྐམ་སར་ནི་ནོར་བུར་གནས་པའོ། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་སྤྱོད་པ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་མཆོད་པ་སྟེ་འཁོར་བའི་ཕ་རོལ་མཐར་ནི་གཙུག་ཏོར་དུ་གནས་པའོ། ། འདི་སྐད་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ་གང་ཞིག་སྟེང་དང་འོག་ཏུ་རྩ་དྲུག་འགགས་པའི་རང་བཞིན་ཁམས་དྲུག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁམས་གསུམ་པས་ཞབས་ཀྱི་པདྨ་ལ་ཕྱག་བྱས་པ་དཀར་པོ་དང་ནག་པོའི་ཕྱོགས་གཉིས་སུ་གྱུར་པ་སྲིད་པའི་བདག་ཉིད་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཉིད་ལས་ཉ་དང་གནམ་སྟོང་ལ་མངོན་པར་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པ་འགྲོ་བའི་གཙོ་བོ་གཅིག་པུ་དེའི་ཞབས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེ་བཅོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཟླ་བ་དང་ཉི་མའི་རང་བཞིན་འཁོར་བ་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་འགོག་པར་བྱེད་པའི་ཞབས་གཉིས་དག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་པའོ། ། མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་དྲུག་པར་ནི། མི་འགྱུར་བའི་སྒྲས་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བའི་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་སྐྱོབ་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྔགས་ཀྱང་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་སུ་བརྗོད་དོ། །

The second [verse] concerns the element of consciousness, the nature of which is the appearance of the previously desired [objects] at the toenail; it is that which is on the left, and it presses upon the tip of the Brahma-egg. Because it is forever—throughout the three times—completely transcendent of the obscurations of the afflictions, it cannot be cut by the curved knife of ignorance and lack of knowledge. Because it transcends the nature of consciousness, it is indivisible from subject and object and so forth. Because it is the very form of great bliss, it is "desirable," and having accomplished the task, it abides as the jewel on the dry land. Because it has abandoned worldly conduct, it is the offering of the three worlds; it abides as the uṣṇīṣa at the far shore of saṃsāra. This is what is expressed: homage to the feet of that sole Lord of Beings, the sixteenth element whose nature is the cessation of the six channels above and below, the wisdom-body of the Bhagavān, whose lotus feet are prostrated to by the three realms, who has become the two sides of the white and black fortnights, who is the nature of existence, and who, through being unobscured, possesses the pervasive presence of the full moon and the new moon. Homage to his two feet, which are emptiness and compassion—the nature of the moon and sun that block the paths of saṃsāra and nirvāṇa. Regarding the sixth, supreme unchanging wisdom: by the word "unchanging," it refers to Vajrasattva, the wisdom of supreme unchanging bliss. Likewise, because it protects the mind, the mantra is also said to be supreme unchanging wisdom.

རྩ་བའི་རྒྱུད་དུ་ཡང་། ལུས་ངག་སེམས་ཀྱི་ཁམས་རྣམས་ནི། ། གང་ཕྱིར་སྐྱོབ་པར་གྱུར་དེའི་ཕྱིར། ། སྔགས་དོན་སྔགས་ཀྱི་སྒྲ་ཡིས་ནི། ། སྟོང་ཉིད་ཡེ་ཤེས་འགྱུར་མེད་དེ། ། བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་སྔགས། ། སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན། ། ཞེས་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ནང་གི་རིག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་མོ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བའི་གཟུགས་ཅན་མ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པ་རྫོགས་པའི་གནས་སྐབས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་མཆོག་གི་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བའི་རང་བཞིན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལས་འདས་པ་མེ་ལོང་གི་པྲ་ཕབ་པ་དང་རྨི་ལམ་དང་མཚུངས་པ་དེ་དག་ནི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སྐུ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་རོ། ། འདིར་འགྱུར་མེད་རྣམས་ནི་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་རྣམས་འགྱུར་མེད་ལྔ་སྟེ་སྟོང་པ་ཆེན་པོར་གསུངས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་དང་ནམ་མཁའི་ཁམས་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་རྣམས་འགྱུར་མེད་སྔར་གསུངས་སོ། ། འགྱུར་མེད་དྲུག་ནི་མིག་དང་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་དང་ཡིད་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་རྣམས་ཏེ་སོ་སོར་རང་གི་ཡུལ་འཛིན་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་རྣམས་སོ། །

In the Root Tantra as well: "Because the elements of body, speech, and mind are the protectors, the meaning of mantra is, by the sound of mantra, the unchanging wisdom of emptiness. The mantra arises from merit and wisdom; it is the nature of emptiness and compassion." Likewise, the inner awareness, which is the nature of the Perfection of Insight, is the luminosity, the Mahāmudrā, the embodiment of coemergent joy, the concordant cause of the dharmadhātu, and the state of perfection. Vajrasattva and the objects of the Buddhas are not the domain of the [ordinary] sense faculties of dependent origination, but are the domain of the supreme faculty. They are of the nature of supreme unchanging bliss, transcending the reality of subtle particles, and are like reflections in a mirror or a dream. These are what the Victorious Ones call the "coemergent body" (sahajakāya), because their nature is supreme and unchanging. Here, the "unchanging" refers to the five unchangings: form, feeling, perception, mental formations, and consciousness, which are unobscured. These are taught as the "great emptiness." Likewise, the unobscured elements of earth, water, fire, wind, and space are the unchangings previously mentioned. The six unchangings are the unobscured eye, ear, nose, tongue, body, and mind, which have completely abandoned the grasping of their respective objects.

དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱང་འགྱུར་མེད་དྲུག་ཏུ་གསུངས་ཏེ། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་འདི་རྣམས་གཅིག་ཏུ་རོ་མཉམ་པར་གྱུར་པ་ནི་ཐིག་ལེ་སྟོང་པར་འགྱུར་རོ། ། ཐིག་ལེ་དེ་ཡང་མི་འཕོ་བར་གྱུར་ན་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བདེ་བར་བརྗོད་དོ། ། མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བ་ཡང་ཨ་ཡིག་སྟེ། ཨ་ཡིག་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་མ་ནིང་གི་གོ་འཕང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སྐུ་ཞེས་བརྗོད་དེ་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་བདག་ཉིད་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྟེ་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བའི་གོ་འཕང་ངོ་། ། མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པར་ཡང་གསུངས་པ། གསང་སྔགས་དོན་ཀུན་སྐྱེད་པ་པོ། ། ཐིག་ལེ་ཆེན་པོ་ཡི་གེ་མེད། ། སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ཡི་གེ་ལྔ། ། ཐིག་ལེ་སྟོང་པ་ཡི་གེ་དྲུག། ཅེས་པའོ། ། རྩ་བའི་རྒྱུད་དུ་ཡང་། ཨ་ཡིག་མིང་གིས་རབ་བརྗོད་པ། ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་འགྱུར་མེད་ཆེ། ། རྒྱལ་དབང་རྣམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཡིས། ། སྐྱེ་གནས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྒྱུ། ། འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས། ། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཨ་ཡིག་བྱུང་། ། ཨ་ཡིག་ཡིག་འབྲུ་ཀུན་གྱི་མཆོག། དོན་ཆེན་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བ། ། སྲོག་ཆེན་པོ་སྟེ་སྐྱེ་བ་མེད། ། ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་སྤངས་པ་སྟེ། ། བརྗོད་པ་ཀུན་གྱི་རྒྱུ་ཡི་མཆོག། ཚིག་ཀུན་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད། ། དབྱེར་མེད་ཆོས་ཅན་སྐུ་གསུང་ཐུགས། །

Likewise, form, sound, smell, taste, touch, and the unobscured element of phenomena are also taught as the six unchanging [principles]. When these aggregates, elements, and sense bases become of one equal taste, they become the empty drop. When that drop becomes non-emissive, it is described as supreme unchanging bliss. That supreme unchanging is the syllable A. Arising from the syllable A is the perfectly awakened Buddha, the nature of insight and method, Vajrasattva, the state of the neuter, called the coemergent body. This is because the nature of the knower and the known is the inseparability of cause and effect. That is also the Blessed One Kālacakra, the state of supreme unchanging bliss. It is also stated in the Mañjuśrī-nāmasaṃgīti: "The producer of all the meanings of secret mantra, The great drop, the letterless, The great emptiness, the five letters, The empty drop, the six letters." And in the Mūlatantra: "Expressed by the name of the syllable A, The dharmadhātu, the great unchanging, The vajra of the lords of conquerors, The cause of the body, speech, and mind of the source of birth. Thus, from the syllable A, the Buddha, the Blessed One, the perfect Buddha, arose. The syllable A is the supreme of all letters, The great meaning, the supreme unchanging, The great life-force, the unborn, Abandoning verbal expression, The supreme cause of all expressions, Making all words clearly manifest. The inseparable subject, body, speech, and mind."

རྡོ་རྗེ་གསུང་རྣམས་སྐྱེད་བྱེད་པ། ། རྒྱལ་བའི་སྐུ་རྣམས་ཀྱི་གང་དེ། ། རྡོ་རྗེའི་སྐྱེ་གནས་རབ་ཏུ་བརྗོད། ། གང་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། ། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་ཀུན་འབྱུང་བ། ། ཆོས་ཀུན་འབྱུང་བར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ། བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་རང་བཞིན་མཆོག། ཅེས་པའོ། ། འདི་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡན་ལག་མདོར་བསྟན་པའོ། ། ད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུངས་པ། སྟོང་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། སྟོང་པ་ནམ་མཁའ་ལས་བྱུང་བའི་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་མཚན་ཉིད་རྒྱུ་སྟེ་བྱེད་པ་དང་ཁུ་བ་མི་འགྱུར་བ་ལས་སྐྱེས་བདེ་བ་འབྲས་བུའོ། ། རྒྱུ་ཡང་འབྲས་བུ་ཟག་པ་མེད་པའི་བདེ་བས་རྒྱས་བཏབ་པ་བདེ་བའི་གཟུགས་སུ་བྱས་པ་སྟེ་བདེ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། ཟག་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་དེ་ཡང་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་རྒྱུས་རྒྱས་བཏབ་པ་སྟེ། དམིགས་པ་མེད་པ་སྟོང་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེ་འདི་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ། སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་བརྙན་འཛིན་པའི་སེམས་ནི་རྒྱུ་སྟེ་དམིགས་པ་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་འགྱུར་མེད་འཛིན་པ་འབྲས་བུའོ། ། སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་འདི་དག་དབྱེར་མེད་པ་ཉིད་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་འཕོ་བ་ཞེས་བརྗོད་དེ། གཞན་ལས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལས་སྐྱེས་པ་འགྱུར་བ་དང་གཡོ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཡང་ཆད་པ་དང་འཁོར་བ་དང་བྲལ་བར་གསུངས་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །

That which generates the vajra speech and is the source of the bodies of the Victors is proclaimed the vajra source. Because it is the origin of all the Buddha-dharmas, such as mastery and so forth, it is called the source of all phenomena. It is the supreme nature of merit and wisdom. This is the brief explanation of the branch of meditative absorption. Now, the nature of cause and effect is taught conventionally, beginning with the words "empty" and so forth. The cause is the nature of the reflection arising from empty space, possessing all aspects. The result is the bliss born from the unchanging seminal essence. The cause is also sealed by the result—the uncontaminated bliss—and is thus made into the form of bliss, because its very essence is bliss. That uncontaminated bliss is likewise sealed by such a cause, because its nature is non-apprehending emptiness. The characteristics of these two, emptiness and compassion, are taught beginning with the words "emptiness" and so forth. The mind that apprehends the reflection of emptiness with an object is the cause; the unchanging compassion that apprehends without an object is the result. The indivisibility of these two, emptiness and compassion, which is the single characteristic of bodhicitta, is called "unmoving." It is not characterized by the change and fluctuation born from the action and wisdom mudrās of others. Furthermore, it is taught to be free from both nihilism and saṃsāra, beginning with the words "nirvāṇa" and so forth.

མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟོང་པའི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བའི་གཟུགས་དང་། འཁོར་བར་འགྱུར་བའི་བདེ་བའི་མཚན་ཉིད་ལས་འདས་པའི་མི་འགྱུར་བ་ཟག་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་སྟེ་གཟུགས་དང་མི་འགྱུར་བ་དེ་དག་སྦྱོར་བ་གཉིས་མེད་མཆོག་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། རྟག་དང་ཆད་ལས་ངེས་པར་གྲོལ། ། ཞེས་པའོ། ། འདིར་ཐ་དད་པ་གསུངས་པ། དངོས་མེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གཟུགས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་རང་གི་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ནི་དངོས་མེད་པ་ཆད་མིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་མེད་ལས་བྱུང་མཚན་ཉིད་ཕྱིར་ཏེ་དངོས་མེད་སྟོང་པ་ཉིད་ནམ་མཁའ་དྲི་མ་མེད་པའི་མཐིལ་ཉིད་འབའ་ཞིག་ལས་དུས་གསུམ་དང་ཁམས་གསུམ་པ་རབ་ཏུ་གསལ་བ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་འབྱུང་ངོ་། ། རྩ་བ་འདིར་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཡང་། ནམ་མཁའ་ལས་བྱུང་གཟུགས་བརྙན་ནི། ། བསྟེན་པས་བདག་ལ་དེ་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་པའོ། ། འགྱུར་བ་མེད་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་མིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་ལས་བྱུང་མཚན་ཉིད་ཕྱིར་ཏེ། རབ་ཏུ་གསལ་བར་གྱུར་པ་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལས་ཡང་དག་པར་ཕྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། འདི་ཡང་། ཤེས་རབ་རྒྱུ་ལས་མ་སྐྱེས་ཕྱིར། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། ། གང་ཞིག་གཡོན་པ་སྟེང་དུ་བགྲོད་པ་ཁུ་བའི་གཟུགས་དངོས་པོ་ལས་འཇིག་རྟེན་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའོ། ། སྟོང་པ་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་མཚན་ཉིད་ལ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ།

Nirvāṇa is the form devoid of the essence of emptiness, and the unchanging, uncontaminated great bliss that transcends the characteristics of the pleasure that changes within saṃsāra. The union of that form and that unchanging [bliss] is the supreme, unsurpassed non-duality. For this very reason it is said: "Completely liberated from permanence and nihilism." Regarding the distinct explanation here, it begins with the words "non-entity" and so forth. The appearance of one's own mind in all its aspects is not a non-entity, nor is it nihilistic. Why is that? Because it has the characteristic of arising from non-entity; from the very foundation of the stainless sky of non-entity and emptiness, the three times and the three realms arise as a vivid, individual self-cognition. As will be explained in this root text: "The reflection arisen from space is likewise for me through reliance." The unchanging, uncontaminated bliss is not a non-entity. Why is that? Because it has the characteristic of arising from an entity; it is because it has perfectly emerged from the entity of the characteristic of form that has become vividly manifest. This too will be clarified by the passage beginning: "Because it is not born from the cause of insight." That which is the left [channel] moving upward, the entity of the seminal fluid, from which the uncontaminated bliss arises—distinct in character from the world—is the perfect emergence. Emptiness and compassion are described by the terms "entity" and "non-entity."

ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་རང་བཞིན་འདི་དག་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་ཏེ་འདུས་པ་ནི་རྡོ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར་རོ། ། དེ་ཡང་གཉིས་མེད་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་དང་། མི་འགྱུར་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་དེ་ཁོ་ནའོ། ། དེ་འཕགས་པ་ལྷའི་ཞབས་ཀྱིས་ཀྱང་གསུངས་པ། གང་ཡང་དག་པ་དེ་དེ་ཁོ་ནའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག། གང་མི་སླུ་བ་དེ་ཡང་དག་པའོ། ། མི་སླུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག། ཡང་དག་པའི་ཚུལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་མི་སླུ་བའོ། ། གང་ཡང་དག་པའི་ཚུལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག། གང་བདེན་པ་གཉིས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཡང་དག་པའི་ཚུལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདེན་པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག། དང་པོ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་གཉིས་པ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་པའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གཟུགས་དང་གཟུགས་མིན་རྣམ་པར་གྲོལ། ། ཞེས་བརྗོད་དེ། པྲ་ཕབ་པ་ན་མེ་ལོང་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པར་འགྱུར་བའི་ལུས་ལ་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མེད་དེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཚོགས་འདུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཟུགས་མིན་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པར་འགྱུར་བ་བསྙོན་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ནི་སྲིད་པ་འཁོར་བར་མི་འོང་སྟེ། འགྱུར་མེད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཆད་པར་མི་འགྲོའོ། ། ཕན་ཚུན་འཁྱུད་པ་ཞི་བ་རྣམ་འགྱུར་མེད་པ་སྟེ་དབང་པོའི་རྣམ་འགྱུར་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །

The union of these natures of the conventional and ultimate truths is the vajra yoga. It is also described as the non-dual union and the immutable; this itself is reality. Āryadeva also said: "That which is authentic is reality." "The Blessed One, what is this so-called 'authentic'?" "That which is non-deceptive is authentic." "The Blessed One, what is this so-called 'non-deceptive'?" "Non-deceptive refers to the absorption (samādhi) whose nature is the authentic mode." "The Blessed One, what is this so-called 'absorption whose nature is the authentic mode'?" "That which has the characteristic of the non-duality of the two truths is the absorption whose nature is the authentic mode." "The Blessed One, what are these so-called 'two truths'?" "The first is the conventional truth and the second is the ultimate truth." For that very reason, it is said: "Liberated from form and the formless." When a reflection is projected, the body perceived in a mirror and so forth lacks the characteristic of form because it is not a collection of atoms. It does not lack the characteristic of the formless, because its being perceived is difficult to deny. Therefore, form does not come into the becoming of saṃsāra, nor does it go toward the immutable nirvāṇa. It is the embrace of mutual peace, free from transformation, because it is devoid of the transformations of the sense faculties.

གཉི་གའི་བདག་ཉིད་འདི་ཉིད་མ་ནིང་གོ་འཕང་སྟེ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་འབའ་ཞིག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མཆོག་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྟེ་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལས་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དང་། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཡང་འབྲས་བུ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་ན་ནི་གཉིས་པོ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལས་མ་འདས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའམ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། གསུངས་པ། ཤེས་རབ་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཤེས་རབ་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་རྟོགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་མ་སྟེ་དེ་ཡང་རྒྱུ་ལས་མ་སྐྱེས་མ་བྱུང་བ་མི་སྐྱེ་བ་སྟེ་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་གྱིས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། གང་ཡང་། ཤེས་རབ་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་འབྲས། ། ཤེས་རབ་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་ཡང་རྒྱུ་སྐྱེས་མིན་ཞེས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་རྒྱུ་ལས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཤེས་རབ་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་འདིར་ཅི་ལྟར་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པར་འགྱུར་བར་འོས་འདི་ཡིན་པ་སྔར་ཉིད་བསལ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཏེ་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་མིན་ནོ། །

This very nature of both is the neuter state, because it is neither insight nor method alone. "Supreme" means preeminent, because it is not shared with any of the worldly realms. Is it not the case that because it is perfectly born from the Great Seal (mahāmudrā), it is the very cause of the coemergent, and the Great Seal is its result? If that were so, then both would not transcend the relationship of cause and result. Therefore, if one asks what the distinction is between the action seal (karmamudrā) or the wisdom seal (jñānamudrā) as the cause and the Great Seal, it is said: "Insight," and so forth. Insight is the realization of the characteristics of form in all its aspects, having the form of the emptiness of all phenomena. Furthermore, it is not born and has not arisen from a cause; it is unborn because, ultimately, it is by nature uncreated. As for the statement, "Insight is the result born from a cause; that which is born from insight is said to be born from insight," even that is not "born from a cause," meaning it does not arise from the cause of insight. Why? Because insight is not born from a cause; since insight is not born from a cause, how could the result called "coemergent" be fit to be born from a cause here? This has already been refuted previously. Therefore, that which is the unchanging wisdom is the wisdom of insight (prajñājñāna), and it is not born from a cause.

དེའི་ཕྱིར་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུ་ལ་རྒྱས་བཏབ་པའམ་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱས་བཏབ་པ་ཞེས་པ་གཞན་དང་གཞན་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། འབྲས་བུས་ཀྱང་རྒྱུ་ལ་རྒྱས་བཏབ་པ་རྒྱུས་ཀྱང་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱས་བཏབ་པ་ཞེས་པ་ཕན་ཚུན་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། རྒྱུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་པ་དང་དེའི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་རྒྱས་བཏབ་པ་གཉིས་ཀ་དབྱེར་མེད་པ་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཟུགས། སྐྱེ་མིན་མྱ་ངན་འདས་པའང་མིན། ། ཞེས་པ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་བྲལ་བའོ། ། གསུངས་པ། ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མ་བྱུང་ཡང་རུང་སྟེ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་ནི་གནས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་གཉིས་ཀ་དབྱེར་མེད་པའི་གཟུགས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆ་དང་པོར་ཞི་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་ཐབས་ཀྱི་ཆ་ནི་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཉིད་དེ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད་ལ་ཕན་ཚུན་རྒྱས་བཏབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། ། གཞན་དང་གཞན་རྒྱས་བཏབ་པ་མེད་པའི་རིགས་པ་གཞན་གསུངས་པ། མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱི་རོལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་སེམས་ཉིད་ཁམས་གསུམ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དེས་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །

Therefore, because the entities of cause and effect do not exist, there is no such thing as the effect sealing the cause or the cause sealing the effect in a manner of being distinct from one another. Nor is there a mutual sealing of the cause by the effect and the effect by the cause. Why is this? It is said: "Because of the cause," and so forth. Because cause and effect are themselves dependent origination, they are conventional; and because they lack beginning and end, they are transcendent. Therefore, the form of the inseparable union of these two mutual sealings is described as: "Neither born, nor is it nirvāṇa," meaning it is free from arising and ceasing. It is said: "Whether Tathāgatas arise or whether Tathāgatas do not arise, this nature of phenomena (dharmatā) of all phenomena remains." Because the aspect of insight within the form of the inseparable union is primordially peaceful, it is eternally unborn; and because the aspect of method is the very awareness of individual self-cognition, it is eternally born. Therefore, there is neither cause nor effect, nor is there mutual sealing. Another reasoning for the absence of mutual sealing is stated: "Unborn," and so forth. Since an external world is impossible apart from the aspects of cognition, one's own mind itself, appearing in the form of the three realms, is perceived as the differentiation of external objects.

རང་གི་སེམས་ལས་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་རང་དང་གཞན་གྱི་ཆའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཀྱེའི་རྡོ་རྗེར་ཡང་གསུངས་པ། མཐོ་རིས་ས་འོག་ས་སྟེངས་རྣམས། ། སྐད་ཅིག་ལས་ནི་སྐུ་གཅིག་འགྱུར། ། རང་གཞན་ཆ་ཡི་རྣམ་རྟོག་གིས། ། གནོད་པ་ཡིས་ནི་ནུས་མ་ཡིན། ། ཞེས་པའོ། ། ཕྱི་ཡི་ཤེས་བྱ་རྣམས་འབྱེད་ཕྱིར། ། ཞེས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཤེས་བྱ་ཐ་དད་དུ་བྱེད་པའོ། ། དེ་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་སྟེ་རལ་གྲི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དཔེའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཡང་མ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནམ། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་འགའ་ཞིག་གི་འབྲས་བུ་འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་འགའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། མོ་གཤམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། མ་སྐྱེས་ཀྱང་མོ་གཤམ་བུ་མོ་དང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བས་རྨི་ལམ་གྱི་དུས་སུ་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་ལས་བྱུང་བའི་གཟུགས་བསྟེན་པས་འབྲས་བུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བདེ་བའི་གཟུགས་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་དབང་པོ་ལས་མ་སྐྱེས་པ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལས་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་རིག་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། དེ་ཁོ་ན་མ་རིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་མེད་ན་དབང་པོ་གཉིས་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་རང་རིག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།

It is not something other than one’s own mind, because at that time the yogi is free from the conceptualization of self and other. As it is said in the Hevajra: "The higher realms, the subterranean, and the surface of the earth— In a single instant, they become a single body. By the conceptualization of self and other, They cannot be harmed." The phrase "in order to distinguish external objects of knowledge" means to differentiate external objects of knowledge as distinct. The words "therefore" and so forth constitute the summary, while "the sword" and so forth are the examples. One might ask: "Since Mahāmudrā is unborn, is the result not also non-arisen? If a phenomenon is unborn, will no result whatsoever ever be experienced by anyone?" To this it is said: "The barren woman," and so forth. Just as a barren woman, though unborn, experiences bliss during a dream through union with a man, likewise, by relying on the form arisen from space, the result—the form of coemergent bliss—is born from Mahāmudrā, which is unborn from the faculties of wisdom and method. Like space, it is free from obscurations, abides in all beings, and is to be personally realized only by yogis; it is not to be realized by those who are ignorant of reality. If the aggregates, elements, and sense bases did not exist, the union of the two faculties would be absent, and the wisdom-gnosis would not be personally realized.

འཕོ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པ་རང་གི་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་བྱས་ནས་རང་གི་སེམས་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་བྱེད་ཅིང་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་དེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཚོགས་པའི་ལུས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདི་ཉིད་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་སྟེ། ལྷ་སྦྱིན་རང་ཉིད་ཀྱི་ཕྲག་པར་ཞོན་ནས་གྲོང་དུ་འགྲོའོ་ཞེས་པའི་ཚིག་བཞིན་ནོ་ཞེས་འདིར་འགའ་ཞིག་གིས་བསམ་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། འདིར་གང་རྨོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཚོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་མ་གཏོགས་པ་སེམས་ཙམ་གྱིས་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་རང་རིག་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གློ་བུར་བའི་སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་སོ། ། འདིར་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གློ་བུར་བའི་སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས་སོ། ། དེའི་དྲིན་གྱིས་སེམས་ལ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས་རབ་ཏུ་འཇུག་སྟེ། དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་ལུས་འདིའི་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཕྲན་ཚེགས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། འདིར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཚོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ལུས་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་རབ་ཏུ་ལྷུང་སྟེ་གནས་ཤིང་འདིའི་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཕྲན་ཚེགས་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་གང་གིས་སེམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་རབ་ཏུ་འཇུག།

"Is it not the case that the Tathāgata has said, 'Because of the very absence of transference'? How is it that a yogi, having become attached to the appearances of his own mind, makes his own mind free of obscuration and enjoys the wisdom of supreme, unchanging great bliss? This is because there is no body composed of an aggregation of subtle particles." Some might think here that this is a contradiction, like the statement, "Devadatta, having mounted his own shoulders, goes to the village." Therefore, it must be explained. Here, the claim made by the deluded—that the wisdom of insight, which is self-cognizing, cannot be realized by mind alone apart from the aggregates, elements, and sense bases that are of the nature of an aggregation of subtle particles—is not so. Why? Because of the power of adventitious mental latencies. Here, what are called the aggregates, elements, and sense bases are adventitious mental latencies. Through their influence, pleasure and suffering enter the mind as mental latencies; it is not through the minor harms of this body when analyzed in terms of the ultimate. Here, the body, which is of the nature of an aggregation of subtle particles, has completely fallen away during the state of dreaming; if not even a minor harm of this [body] exists, how could suffering enter the mind?

འདིར་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དུ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་ན་སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་གཞན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཚོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་རབ་ཏུ་སྣང་སྟེ། ཡུལ་གཞན་དུ་སོང་བ་དེའི་ལུས་ལ་ཆོམ་རྐུན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་འཚེ་བ་བྱས་པར་གྱུར་པ་ན་ཉེ་བར་འཚེ་བ་དེས་སེམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་རབ་ཏུ་འཇུག་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་དེས་ངུ་བར་བྱེད་དེ། ལུས་མེད་ཅིང་ཆོམ་རྐུན་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཤེས་པ་རང་རིག་པར་བྱ་བ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་འདི་དེ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཆེན་པོའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྨི་ལམ་དུ་འདོད་པ་ཆེན་པོ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ལ་བདེ་བ་རབ་ཏུ་འཇུག་སྟེ་ལུས་མེད་ཅིང་འདོད་པ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་རྣམས་ངེས་པར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་བདེ་བའི་ཤེས་པ་རང་རིག་པར་བྱ་བ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དེ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེའོ། ། ཉི་ཚེ་བའི་ཤེས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱང་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་མི་ནུས་ན་འཁོར་བའི་བག་ཆགས་ལས་འདས་ཤིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བ་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་རང་རིག་པར་བྱ་བ་རྨོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བརྟག་པར་མི་ནུས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་པའོ། ། གལ་ཏེ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་དབྱེར་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། ཤེས་རབ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །

Here, that which is renowned throughout the entire world is as follows: at that very moment, a body consisting of the mental habitual tendencies (vāsanā), which is distinct from a collection of subtle particles, is clearly perceived as traveling to another location. When that body, having gone to another location, is harmed by robbers and the like, that harm causes suffering to enter the mind, and by that suffering one weeps. That this self-knowing cognition of mental suffering occurs without a body and without robbers or the like is a great marvel. Likewise, in a dream, the enjoyment of great desires causes bliss to enter the mind. That this self-knowing cognition of the bliss of sentient beings occurs without a body and without the actual enjoyment of desires is truly wondrous. If even this limited cognition cannot be analyzed by the wise, what need is there to mention that the self-knowing wisdom of the yogi’s great unchanging bliss—Samantabhadra—which transcends the habitual tendencies of saṃsāra and arises from the habitual tendencies of nirvāṇa, cannot be conceptualized by the deluded? If it is argued that what is called the "indivisibility of insight and method" is not the ultimate truth, it is said: "It is not insight," and so forth.

ཤེས་རབ་མ་ཡིན་ཐབས་ཀྱང་མིན་ན་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པའི་ཕུང་པོ་ཡོད་ན་གང་གིས་དེ་དབྱེར་མེད་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་འགྱུར་ཏེ་གནས་སྐབས་དེ་ཕྱིས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཞེས་པ་ཡང་ཤེས་རབ་བློ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྗོད་དོ། ། ཀུན་ནས་བདེ་བ་རྫོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པ་ལས་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱ་ལ་སོགས་པ་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའོ། ། གོས་མེད་ནི་ལག་པ་ལ་སོགས་པས་རེག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ལུས་དང་དབང་པོ་སྤངས་པའོ། ། ཐམས་ཅད་ལ་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་སོ། ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འབྱུང་པོ་ཀུན་ལ་གནས་པ་སྟེ། དུས་གསུམ་ལ་ཡང་ངོ་། ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་མི་ཤེས་པའི་གྲི་གུག་གིས་གཅད་དུ་མེད་པའོ། ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆོས་ཉིད་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དབྱེར་མེད་པ་ཉིད་ལས་དབྱེ་བ་སྤངས་པའོ། ། རང་འབྱུང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་དཔའ་དྲུག་མདོར་བསྟན་པའོ། ། མ་སྐྱེས་མ་འགགས་པའི་ཕྱིར་རང་འབྱུང་ངོ་། ། འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དོན་ཆེན་ནོ། །

If it were neither insight nor method, and if the aggregates existed as distinct entities, how could they become the indivisible bodhicitta? For that state would be something that yogis who have purified [their minds] could not possibly comprehend. Furthermore, it is called "coemergent" because it arises simultaneously with the intellect of insight. Through the attainment of the state of perfect, pervasive bliss, one is free from all obscurations—namely, the afflictions such as desire and the like, as well as the obscurations to the knowable and so forth. It is "unclad" because it cannot be touched by hands or other such means. Because it is free from subject and object, it has abandoned body and sense faculties. Because it completely pervades everything, it is "all-pervasive." Because it is omniscient, it dwells within all beings, even throughout the three times. Because it transcends the nature of even the subtlest particles, it cannot be cut by the blade of ignorance or lack of knowledge. Because it transcends the nature of consciousness, it is free from differentiation, being the very indivisibility of subject and object. The three verses beginning with "self-arisen" provide a brief presentation of the six supramundane beings. It is "self-arisen" because it is neither born nor ceases. It is "of great purpose" because it acts for the benefit of wandering beings.

གསང་བ་ལ་སོགས་པའི་གཙུག་ཏོར་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་འཁོར་ལོ་དྲུག་ཏུ་རིམ་པས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དང་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་དང་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་དང་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་དྲུག་གོ། ། འདིའི་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་སྟོང་པའི་གཟུགས་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་དེ་མི་ཕྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། ། དོན་ཆེན་ནི་ཆེན་པོ་མདོར་བསྟན་པའོ། ། སེམས་དཔའ་ནི་གང་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་རྣམས་གཅིག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ནི་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་མདོར་བསྟན་པའོ་ཞེས་པ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ། ། ཡང་ན་རྡོ་རྗེ་ནི་གང་མི་ཕྱེད་པ་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རོ་གཅིག་པ་སྟེ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། སེམས་དཔའ་སྲིད་གསུམ་གཅིག་པ་ཉིད། ། ཅེས་བྱའོ། ། འདི་དག་གཅིག་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བ་སྟེ་ཆེན་པོ་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་རྫོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། འདོད་ཆགས་ཆེན་པོ་ནི་མདོར་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་སེམས་དཔའ་ས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགའ་བར་བྱེད་པ་ནི་མདོར་བསྟན་པའོ་ཞེས་པ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའོ། ། ཡང་ན་གང་ཞིག་ཆེན་པོའི་སྒྲས་འདིར་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་སྟེ་དེ་དང་སེམས་དཔའ་ས་རྣམས་ཀྱི་རྫོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའོ། །

In the six chakras, beginning with the secret [chakra] and ending with the crown protuberance (uṣṇīṣa), there are six [beings] in sequence: Vajrasattva, Mahāsattva, Bodhisattva, Samayasattva, Vajrayogin, and Kālacakra. The detailed explanation of these begins with the term "Vajra" and so forth. "Vajra" refers to the form of emptiness, because it is indivisible. "Great purpose" (mahārtha) is a brief indication of the great. "Sattva" refers to the oneness of the body, speech, and mind, which are the nature of the desire realm and so forth; this is the brief indication of the supreme unchanging, and thus it is Vajrasattva. Alternatively, "Vajra" is that which is indivisible—the oneness of body, speech, and mind, which is the wisdom of great bliss. "Sattva" is the oneness of the three realms. The oneness of these is the supreme unchanging, and it is "great" because it is the perfection of great bliss. "Great passion" (mahārāga) is a brief indication, and it is also the "Sattva" because the stages (bhūmis) are fully perfected. "Bringing joy to all sentient beings" is a brief indication; thus it is Mahāsattva. Alternatively, the word "great" here refers to the supreme unchanging bliss, and the perfection of the stages of the "Sattva" with that is Mahāsattva.

གང་གི་ཕྱིར་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་གནས་པ་ནི་མི་གཡོ་བར་གནས་པ་སྟེ་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཞེ་སྡང་གི་ཚོགས་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཞེ་སྡང་ཆེན་པོ་དགྲ་ཆེ་བ་ཡང་མདོར་བསྟན་པ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། ། དམ་ཚིག་ནི་འདུས་པ་སྟེ་ཟླ་བ་བདུད་རྩིའི་ཁུ་བའི་བདེ་བ་འཕོ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཟབ་སྟེ་གཏི་མུག་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གཏི་མུག་ཆེན་པོ་གཏི་མུག་བློ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གཏི་མུག་གཏི་མུག་གསོད་པར་བྱེད་པ་ཡང་མདོར་བསྟན་པ་དེའི་ཕྱིར་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་རྡོ་རྗེ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་གཟུགས་དང་མི་འགྱུར་བའི་ཐིག་ལེ་རྣམས་དང་བཅས་པ་གཅིག་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལས་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་ཁྲོ་བོ་ལས་ངེས་པར་རྒྱལ་བ་ཁྲོ་བོ་ཆེན་པོ་སྟེ་བདུད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཁྲོ་བོའི་བདུད་རྣམས་ཀྱི་དགྲ་ཡང་མདོར་བསྟན་པའོ་ཞེས་པ་རྡོ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར་རོ། ། གང་གི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་དུས་ཏེ་ཐབས་དེ་ལས་མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་མི་འདོར་བ་ནི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་གྲོལ་ནས་ཆགས་ཆེན་པོ། ། འགྱུར་བའི་ཆགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་ཀྱང་མདོར་བསྟན་པའོ་ཞེས་པ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའོ། ། རྩ་དྲུག་གི་རང་བཞིན་རྩིབས་དྲུག་པའི་འཁོར་ལོ་ལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་སོ་སོར་རྣམ་པ་དྲུག་གོ། །

Because this is the wheel of dharma abiding in the nature of awakening, emptiness, and compassion, it is the immovable abiding; it is so called because it is victorious over the hosts of hatred, which are the essence of the afflictions and so forth. "Great hatred" is a brief indication of the great enemy; therefore, it is the Bodhisattva. "Samaya" is the assembly, the profound essence of the non-transference of the bliss of the lunar nectar-fluid; it is so called because it is victorious over delusion. "Great delusion" is a brief indication of the slayer of the delusion of those with deluded minds; therefore, it is the Samayasattva. Because that very [reality] is the union of the vajras of the body and so forth, together with the forms of insight and the unchanging drops, their oneness is the Great Wrathful One who is definitively victorious over wrath; it is so called because it is victorious over Māra. "The enemy of the wrathful Māras" is also a brief indication; this is the Vajrayoga. Because that Vajrayoga of great bliss is time, and because it never abandons the welfare of infinite sentient beings through that method, it is called the "Wheel," the Blessed One. For that very reason: "Having liberated sentient beings, the Great Passion" is a brief indication of the removal of changing passion; this is the Kālacakra. On the six-spoked wheel, which is the nature of the six channels, these [deities] such as Vajrasattva and the others are each of six aspects.

དེ་ལ་དུང་ཅན་མའི་རང་བཞིན་འོག་གི་རྩིབས་ལ་མི་འགྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། ར་ས་ནཱའི་རང་བཞིན་ལྷོའི་རྩིབས་ལ་མི་འགྱུར་བའི་ཚོར་བའོ། ། ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་རང་བཞིན་སྟེང་གི་རྩིབས་ལ་མི་འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། ། བཤང་བའི་རྩའི་རང་བཞིན་ནུབ་ཀྱི་རྩིབས་ལ་མི་འགྱུར་བའི་གཟུགས་སོ། ། གཅི་བའི་རྩའི་རང་བཞིན་ཤར་གྱི་རྩིབས་ལ་མི་འགྱུར་བའི་འདུ་བྱེད་དོ། ། ལ་ལ་ནཱའི་རང་བཞིན་བྱང་གི་རྩིབས་ལ་མི་འགྱུར་བའི་འདུ་ཤེས་སོ་ཞེས་པ་ཕུང་པོ་དྲུག་རྣམས་སོ། ། རིགས་དྲུག་པོ་དེ་རྣམས་ཉིད་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ཁམས་དྲུག་རྣམས་ཀྱིའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཡིད་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དྲུག་པོ་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དྲུག་པོ་རྣམས་དང་། དབང་པོས་ཉེ་བར་མཚོན་ནས་མི་འགྱུར་བའི་མཆོག་གི་དབང་པོ་དང་ལག་པ་དང་གཅི་བའི་ལམ་དང་བཤང་ལམ་དང་ངག་དང་རྐང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཀྱི་དབང་པོ་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་གྱིས་ཉེ་བར་མཚོན་ནས་མི་འགྱུར་བའི་ཁུ་བ་འཕོ་བ་དང་ལེན་པ་དང་གཅི་བ་འཛག་པ་དང་བཤང་བ་འཛག་པ་དང་བརྗོད་པ་དང་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཀྱི་དབང་པོའི་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱིའོ། ། སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱང་རིམ་པས་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སྟེ་འདོད་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དང་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་རིན་ཆེན་དབང་པོ་དང་ཁྲོ་བོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་བསྐྱོད་པ་དང་། གཏི་མུག་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་། ཞེ་སྡང་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་དང་།

In that regard, the nature of the Śaṅkhinī [channel] on the lower spoke is unchanging wisdom. The nature of the Rasanā on the southern spoke is unchanging feeling. The nature of the Avadhūtī on the upper spoke is unchanging consciousness. The nature of the feces channel on the western spoke is unchanging form. The nature of the urine channel on the eastern spoke is unchanging formations. The nature of the Lalanā on the northern spoke is unchanging perception; these are the six aggregates. Those same six families correspond, in their respective order, to the six elements, beginning with unchanging wisdom. Likewise, they correspond to the six unchanging faculties, beginning with the mind; and likewise to the six unchanging objects, beginning with sound. Represented by the faculties, they correspond to the unchanging supreme faculty, the hands, the urinary path, the feces path, speech, and the feet—these being the faculties of action. Likewise, represented by the objects, they correspond to the unchanging activities of the faculties of action: the emission and taking of semen, the voiding of urine, the voiding of feces, speaking, and walking. These thirty-six also correspond sequentially to the maṇḍala: to the one called Great Desire, Vajrasattva; to the one called Great Passion, Ratneśvara; to the one called Great Wrath, Akṣobhya; to the one called Great Delusion, Vairocana; to the one called Great Hatred, Amoghasiddhi; and [to the one called Great Ignorance, Vajrasattva].

ཆགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འོད་དཔག་མེད་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་མ་གོས་དཀར་མོ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ། སྤྱན་མ། སྒྲོལ་མ། མཱ་མ་ཀཱི་རྣམས་དང་། ཀུན་དུ་བཟང་པོ། སའི་སྙིང་པོ། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སེལ་བ། ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ། འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་རྣམས་དང་། སྒྲ་རྡོ་རྗེ་མ། རོ་རྡོ་རྗེ་མ། ཆོས་དབྱིངས་རྡོ་རྗེ་མ། དྲི་རྡོ་རྗེ་མ། རེག་བྱ་རྡོ་རྗེ་མ། གཟུགས་རྡོ་རྗེ་མ་རྣམས་དང་། གནོད་མཛེས། ཤེས་རབ་མཐར་བྱེད། གཙུག་ཏོར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ། གཤིན་རྗེ་མཐར་བྱེད། བགེགས་མཐར་བྱེད། པདྨ་མཐར་བྱེད་རྣམས། ཤིན་ཏུ་སྔོན་མོ། རྨུགས་བྱེད་མ། དྲག་སྤྱན་མ། རེངས་བྱེད་མ། བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་མོ། ཁེངས་བྱེད་མ་རྣམས་སོ། ། ལྷ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་བསམ་དུ་མེད་པའི་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་འདི་ཡང་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འགོག་པའི་ཕྱིར་ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོ་སྟེ། འདོད་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་གདོང་དྲུག་པོ་འཆི་བདག་གི་བདུད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འཇིགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཇིགས་བྱེད་ཅེས་པ་སྟེ། བརྗོད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་རིགས་དྲུག་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། ། ལུས་ཞེས་པ་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། གསང་བ་དབང་པོ་གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། སེམས་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ་གསུམ་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་འདི་ནི་རིགས་དྲུག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། །

Mahārāga, known as Amitābha, and the Prajñāpāramitā Pāṇḍaravāsinī, Vajradhātvīśvarī, Locanā, Tārā, and Māmakī; Samantabhadra, Kṣitigarbha, Vajrapāṇi, Sarvanīvaraṇaviṣkambhin, Ākāśagarbha, and Lokeśvara; Śabdavajrā, Rasavajrā, Dharmadhātuvajrā, Gandhavajrā, Sparśavajrā, and Rūpavajrā; Takkirāja, Prajñāntakṛt, Uṣṇīṣacakravartin, Yamāntakṛt, Vighnāntakṛt, and Padmāntakṛt; Śyāmādevī, Mānavī, Caṇḍākṣī, Stambhī, Mahāvīryā, and Mātsaryā—these are the thirty-six deities. The inconceivable Vajra Mind that pervades these thirty-six deities is also the King of Wrathful Deities, for the purpose of ceasing desire and so forth along with their obscurations. Because he terrifies the six-faced one of great desire and the others, such as the Māra of Death, he is called Bhairava. He is the complete purity of the six families in the manner of the wisdom of expression and so forth. "Body" refers to the mandala of the Body, "Secret" refers to the mandala of the Speech of the faculties, and "Mind" refers to the mandala of the Mind; the identity of these three is the mandala of the six families.

ལམ་བསྒོམས་པས་གྲུབ་པ་དག་པ་དེ་ཡང་སྔར་བརྗོད་པའི་ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉིད་བསམ་དུ་མེད་པའི་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། དབང་མདོར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དབང་བཅུ་གཅིག་གི་སྒྲུབ་ཐབས་དང་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་དབང་གི་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཀྱང་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བརྗོད་པ་དང་རྩ་དང་རིགས་ཀྱང་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བརྗོད་པ་འདི་ནི། ཀྱེ་ཟླ་བ་བཟང་པོ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ། མདོར་བསྟན་པས་ནི་མདོར་བསྡུས་ཏེ་གསལ་བར་བཤད་དོ་ཞེས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའོ། ། དག་པ་དོན་དམ་གསལ་བྱེད་པ། ། སྒྲིབ་དང་མུན་པ་ཐམས་ཅད་འཇོམས། ། འགྲོ་བའི་གདུང་འཕྲོག་འདི་ནི་དབང་། ། མདོར་བསྟན་ཟླ་བའི་ཟླ་འོད་དོ། ། ཞེས་པ་དབང་མདོར་བསྟན་པའི་འགྲེལ་བཤད་དོན་དམ་པ་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གྲུབ་པའི་སློབ་དཔོན་དཔལ་ནཱ་རོའི་ཞབས་ཀྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ། ། ། ། ཁ་ཆེའི་པཎྜི་ཏ་དྷརྨཱ་དྷ་ར་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བལ་པོའི་མཐིལ་དུ་བསྒྱུར་བ་ལས། སླར་ཡང་ལེགས་པར་སྦྱར་བའི་སྐད་ཀྱིས་བརྡ་སྤྲོད་པའི་ཚུལ་རིག་པ་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་དཔལ་ས་སྐྱའི་ཆོས་གྲྭ་ཆེན་པོར་ལེགས་པར་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་དག་པར་བྱས་པའོ། ། ། ། འདིས་འགྲོ་བ་དུ་མ་ལ་ཕན་པར་གྱུར་ཅིག། ། །

Through the cultivation of the path, that purity of accomplishment is also achieved as the very Vajrasattva of the six purities of the three vajras of wisdom and method previously described, which is the inconceivable Vajra Mind itself. In the Sekoddeśa, the sādhanas for the eleven empowerments and the sādhanas for the supreme unchanging empowerment are also clearly explained, as are the channels and the families. "O Sucandra, Vajrapāṇi, this has been clearly explained in summary by means of the Sekoddeśa," so the Blessed One spoke. "Purity clarifies the ultimate; it destroys all obscurations and darkness. This empowerment, which removes the suffering of beings, is the Moonlight of the Sekoddeśa." This concludes the Paramārthasaṃgraha, a commentary on the Sekoddeśa, composed by the Mahāmudrā-ācārya, the glorious Nāropa. It was translated in the heart of Nepal by the Kashmiri Paṇḍita Dharmadhara and the translator Drakpa Gyaltsen. Furthermore, it was excellently revised, translated, edited, and corrected in the great monastic college of glorious Sakya by Rinchen Gyaltsen, who was learned in the methods of Sanskrit grammar. Through this, may it be of benefit to many beings.