The Tilaka of Great Secret Joy

༄༅༅། ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ར་ཧ་སྱ་ཨཱ་ནནྡ་ཏི་ལ་ཀ་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། གསང་ཆེན་དགའ་བའི་ཐིག་ལེ་ཞེས་བྱ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་པདྨ་ལས་བྱུང་བ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། འགྲོ་བའི་ཉོན་མོངས་སེལ་མཛད་པདྨ་ལས་བྱུང་ལྷ་མོའི་མཆོག་གཉིས་དགའ་བའི་མགོན། ། འགྲོ་བའི་ སྡུག་བསྔལ་ཞི་མཛད་ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོ་དགའ་བྱེད་ཐུགས་རྗེའི་དགོས། ། འགྲོ་བ་བདེ་བ་སྦྱིན་མཛད་ཕོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱོབ་པ་ལྷ་ཡི་གཙོ་བོ་མཆོག། སྲིད་གསུམ་སྐྱོབ་འོས་འབྱོར་པ་མ་ལུས་འབྱུང་ལ་རབ་ཏུ་དད་པས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་འདི་ལ་ཞུགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ པ་དག། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་གསང་ཆེན་དག་གིས། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བའི་ཐིག་ལེ་ལ་འཇུག་པ་བཤད་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་དང་པོར་སྐུའི་གསང་ཆེན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་བྱ་བའི་རྒྱུད་ལ་ཞུགས་པ་ལྟར་ཐ་དད་པར་སྣང་བའི་ལྷ་ཡི་དམིགས་པ་ནི་མི་བྱའི། གང་ལ་ བདག་ཏུ་བརྟགས་ཤིང་མི་གསང་བར་བརྟགས་པའི་ལུས་འདི་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་ལྷར་དམིགས་པར་བྱའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མྱུར་དུ་ཡོངས་སུ་དག་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཐ་དད་པ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། རྣལ་འབྱོར་ཡང་དག་མ་ཡིན་སེམས། ། ལྷ་ ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་དག། རྣལ་འབྱོར་གཟུགས་བརྙན་རང་བཞིན་ཏེ། ། ལུགས་མ་ལ་སོགས་རྣལ་འབྱོར་སྐྱེ། ། ཡང་དག་མཆོག་སེམས་རྣལ་འབྱོར་སྐྱེ། ། ལྷ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་དག། རང་གི་དམ་ཚིག་བདག་སྦྱོར་བས། ། མི་འགྱུར་དམ་པ་འགྲུབ་པར་བྱེད། ། ཅེས་སོ། ། ཅིའི་ ཕྱིར་དང་པོའི་དམིགས་པ་དོར་ཞེ་ན། །

In the language of India: Rahasyānandatilaka-nāma. In the language of Tibet: Gsang chen dga’ ba’i thig le zhes bya ba (The Great Secret Drop of Joy). Homage to the Blessed One, the Glorious One Born from the Lotus. To the supreme goddess born from the lotus who dispels the afflictions of wandering beings, the protector of joy; to the king of wrathful deities who pacifies the suffering of wandering beings, the compassionate one who brings delight; to the chief of gods who bestows happiness upon wandering beings and protects them from all poverty; to the one worthy of protecting the three realms, from whom all prosperity without exception arises—to you I prostrate with supreme faith. For the yogis who have entered this Vajrayāna, I shall explain the entry into the coemergent drop of joy through the great secrets of body, speech, and mind. Regarding that, first the great secret of the body shall be described. Here, one should not engage in the apprehension of a deity as something separate, as is done in the Kriyātantra. Rather, one should apprehend this very body—which is conventionally imputed as a self and is not hidden—as the deity. Why is that? Because it will be swiftly and completely realized as pure. The opposite of that is the separate [deity]. Therefore it is said: "Yogis who apprehend a deity With an incorrect mind Are yogis of the nature of reflections, Yoga arising from cast images and the like. Yogis who apprehend a deity With the supreme, correct mind Through the union of their own samaya-self, They accomplish the supreme, unchanging [state]." Why is the initial apprehension abandoned? Because...

འདི་ནི་དམ་པའི་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། ། གང་གསུངས་པ། ཐ་མལ་རྣམ་རྟོག་གཞོམ་པའི་ཕྱིར། ། རང་ལ་ལྷ་ཡི་ངར་འཛིན་བྱ། ། ཞེས་སོ། ། ཡང་གསུངས་པ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ བདེ་བ་ཆེན་པོ་སོ་སོར་གསུངས་པ་ཐོས་ནས། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ། ། ཐ་མལ་རྣམ་རྟོག་གཞོམ་དོན་དུ། ། ཡང་དག་བསྒོམ་པ་རབ་གྲགས་ཀྱི། ། ཐ་མལ་གནས་སྐབས་ཆོམས་ནས་ནི། ། སྒོམ་པའང་བསྒོམ་པར་མི་བྱའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ད་ནི་དེ་ལྟའོ། ། དེ་དེ་ལྟ་ མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་མི་གཙང་བའི་ལུས་འདི་སྦྱངས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུར་རྣམ་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། ། ཐབས་གང་ཞིག་གིས་འདི་བསྒོམ་པར་བྱ། འདིར་ནི་སྐྱེས་ནས་དྲོད་གཤེར་དང་། མངལ་དང་། སྒོ་ང་དང་། རྫུས་ཏེ་འབྱུང་བ་དག་གིས་བསྒོམ་མོ། ། ཇི་ལྟར་འགྲོ་བ་དང་འདྲེན་ པ་ཉིད་དོ། ། བརྗོད་པ་མི་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་རྣམ་གསུམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱིན་གྱིས་བརླབས་དང་ཡོངས་བརྟག་དང་། ། གཟུགས་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དག། རྣལ་འབྱོར་ཡིན་ཞེས་སངས་རྒྱས་གསུང་། ། དེ་བཞིན་དུ་དང་པོ་དམ་ཚིག་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའོ། ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་དག་གིས་བརྟགས། ། དབུ་མ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དག། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ནི་ཆོ་གར་བཤད། ། ཅེས་སོ། ། འདི་ནི་རིམ་པ་ལས་མ་འདས་པས་བསྒོམ་སྟེ། གང་གསུངས་པ། དང་པོའི་ལས་ཅན་རྣལ་འབྱོར་པ། ། དེ་སྤྲུལ་སྐུ་ལ་གོམས་པར་བྱ། ། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་ བརྟན་གྱུར་ནས། ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་བརྟན་པར་བསྒོམ། ། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་གསལ་གྱུར་ཅིག།

This is the sublime practice, as it is said: "In order to destroy ordinary conceptualization, one should maintain the divine pride of oneself as the deity." Furthermore, it is said: "Then the Blessed One, the Great Bodhisattva Vajrapāṇi, having heard the Blessed One’s individual teaching on great bliss, uttered this inspired utterance: 'For the purpose of destroying ordinary conceptualization, authentic meditation is well renowned; once the ordinary state is overcome, one should not even meditate on meditation.' Such is the state of the bodhisattva. Even so, nevertheless, one should purify this impure body and meditate upon it as the body of a Buddha." By what means should this be meditated upon? Here, one meditates by means of those born from heat and moisture, from a womb, from an egg, or through miraculous birth. This is shown by the very diversity of the modes of going and leading. It is taught through different expressions: "The Buddha taught that yoga consists of three types: blessing, thorough investigation, and the complete perfection of the form itself." Likewise: "First is the blessing of the samaya; the practitioners of yoga investigate; the complete perfection of the Madhyamaka is explained as the ritual of yoga." This is to be meditated upon without deviating from the stages, as it is said: "The yogi who is a beginner should train in the nirmāṇakāya. Once the nirmāṇakāya has become stable, one should meditate on the stable saṃbhogakāya. May the nirmāṇakāya become clear!"

ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་གསལ་ཙམ་ན། ། ཆོས་སྐུ་དམིགས་པ་མེད་པ་སྟེ། ། འདི་ནི་མདོར་བསྡུས་སྨོས་པའོ། ། ཞེས་སོ། ། རིམ་པ་གཉིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་ སློབ་དཔོན་ཌོམྦི་པས་བཤད་པ། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་བསྒོམ་པ་བློ་བཟང་གིས། ། རྟག་ཏུ་དང་པོ་ཉིད་དུ་བྱ་བ་སྟེ། ། ཕྱག་རྒྱ་སྔགས་ནི་རྣམ་པར་དག་ཙམ་དང་། ། ཆོ་ག་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མིན། ། ཕྱི་ནས་ཁྱད་པར་ལྡན་ཞིང་བདེ་བླག་ཏུ། ། ཡུད་ཙམ་རེ་རེས་དེ་ཉིད་སེམས་ གཅིག་ན། ། སྲིད་པ་འཇིག་པའི་རྫོགས་རིམ་བསྒོམ་པ་ནི། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་རྟག་ཏུ་བསམ་པར་བྱ། ། ཞེས་སོ། ། འདི་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་གསུངས་པ། ཐ་མལ་རྣམ་པ་གཞོམ་དོན་དུ། ། རང་ལ་ལྷ་ཡི་ངར་འཛིན་བྱ། ། ངར་འཛིན་དེ་ཡང་ གཞོམ་པའི་ཕྱིར། ། དམིགས་པ་མེད་པ་རྣམ་པར་བསྒོམ། ། གང་ཚེ་སེམས་ནི་མཉམ་གནས་པ། ། དེ་ཚེ་དེ་ཉིད་ཡིན་པར་ངེས། ། ཞེས་པ་དང་། ཡང་གསུངས་པ། ཐ་མལ་རྣམ་པ་གཞོམ་དོན་དུ། ། ཡང་དག་བསྒོམ་པར་རབ་གྲགས་ཀྱི། ། ཐ་མལ་གནས་སྐབས་ཆོམས་ནས་ ནི། ། སྒོམ་པའང་བསྒོམ་པར་མི་བྱའོ། ། ཞེས་སོ། ། ཐོགས་པ་མེད་པས་འདི་གནས་ཏེ། ། གང་གསུངས་པ། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེས་ཡང་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལུས་དང་ལྡན་པར་བསྒོམ་པ་འདི་ལ་དགོས་པ་ཅི་མཆིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གསང་ བའི་བདག་པོ་དགོས་པ་ཡོད་དོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཚན་ཅི་སྐད་ཅེས་བགྱི་བ་མཆིས། ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བགྱི་བ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའོ།

"When the Sambhogakāya is mere clarity, the Dharmakāya is without apprehension; this is the brief explanation." Thus it is said. The two stages are also like that, as the master Ḍombipa explained: "The wise should always first practice the meditation of the generation stage. The mudrās and mantras are merely purified, and all the rituals are not to be expressed. Later, when one possesses the distinction and easily focuses the mind on suchness for even a brief moment, one should always contemplate the coemergent [wisdom] while meditating on the completion stage that destroys becoming." This is not, however, a state that remains at all times, as it is said: "In order to destroy ordinary appearances, one should maintain the divine pride of oneself as the deity. In order to destroy even that pride, one should meditate without apprehension. When the mind abides in equanimity, then it is certain to be suchness." And it is also said: "In order to destroy ordinary appearances, authentic meditation is well known. Once the ordinary state is destroyed, one should not even meditate on meditation." This abides without obstruction, as Vajrapāṇi asked: "Blessed One, what is the purpose of meditating on the body?" The Blessed One replied: "Lord of Secrets, there is a purpose." "Blessed One, what is its name?" The Vajra Holder replied: "It is called the suchness of the Buddha." "What is this so-called suchness of the Buddha?" "It is omniscience."

། དེ་ཅི་ནུས་ཅན་ ཞིག་གམ། དེ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་བདེན་ནོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྡོ་རྗེ་འཛིན་གྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུས་བརྒྱན་པའི་སྐུ་འདི་ནི་ང་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡུལ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུས་ང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ ནའོ། ། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེས་ཡང་གསོལ་པ། ཅི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བེམས་པོའམ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་གྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ང་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཇི་ལྟ་བུ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་གྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་བདེན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་རྫུན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། བླང་ བར་བྱ་བ་ཡང་མིན་ལ་དོར་བར་བྱ་བ་ཡང་མིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ངའོ། ། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ངའོ། ། བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ངའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ངའོ། ། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་འདི། དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་སྐད་དུ་མ་སྨྲ་ཤིག། དངོས་པོ་མེད་ཉིད་དངོས་པོ་འང་ང་། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་གདོད་ནས་གྲོལ། ། མཆོག་གི་སྐུ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ། ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེའི་སྐུ་མངའ་བ། ། ཧེ་རུ་ཀ་ངའོ་སེམས་དཔའ་ཆེ། ། བདག་མེད་མ་དང་ཐབས་ཅིག་ སྦྱོར། ། བདེ་ཆེན་ང་ནི་བེམས་པོ་མིན། ། འཇིག་རྟེན་གཞུག་ཕྱིར་བེམས་པོ་ང་ཞེས། ། ཡང་གསུངས་པ། གཟུགས་བརྙན་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བ། ། དེ་བཞིན་བསྒོམ་བྱའི་དངོས་གང་ཡང་། ། སྟོང་ཞིང་སྣང་མེད་གནས་མཆོག་སྟེ། ། དེ་ཚེ་སྡིག་དང་བསོད་ནམས་མེད། ། དཔེར་ན་ཆུ་ནང་ ཟླ་བ་ནི། །

"Is that so?" "It is just so; it is true. Why is that? Vajradhara replied: 'This body, adorned with the thirty-two major marks and the eighty minor signs, is I. Why is that? Because I am to be accomplished through the objects of the senses.'" Vajrapāṇi asked again: "Is the Blessed One inanimate matter?" Vajradhara replied: "I am the mirror-like wisdom (ādarśa-jñāna). What is that mirror-like wisdom like?" Vajradhara replied: "It is neither true nor false; it is neither to be accepted nor to be rejected. Likewise, I am the wisdom of equality (samatā-jñāna). I am the wisdom of individual discernment (pratyavekṣaṇā-jñāna). I am the wisdom of all-accomplishing activity (kṛtyānuṣṭhāna-jñāna). Likewise, I am the wisdom of the utterly pure dharmadhātu. Therefore, Great Bodhisattva, do not speak of this awakening as being without entity. Non-entity itself is also an entity; I am the Tathāgata, liberated from the beginning. I possess the supreme body, the body that is profound and vast. I am Heruka, the Great Being, joined in union with Nairātmyā. I, the Great Bliss, am not inanimate matter. For the sake of entering the world, I am said to be inanimate matter." It is further said: "Just as the nature of a reflected image, so too is any entity to be meditated upon. It is the supreme state, empty and without appearance; at that time, there is neither sin nor merit. For example, like the moon in water..."

གྲོགས་དག་བདེན་མིན་རྫུན་པའང་མིན། ། དེ་བཞིན་དཀྱིལ་འཁོར་འཁོར་ལོ་འདི། ། དང་ཞིང་གསལ་བའི་ངོ་བོའོ། ། ཞེས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ། ཨོཾ་སྭ་བྷཱ་བ་ཤུདྡྷཿསརྦ་དྷརྨཱཿསྭ་བྷཱ་བ་ཤུདྡྷོ྅ཧཾ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། འདི་ནི་མེད་པ་ལས་བརྟགས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། གང་གསུངས་པ། ལྷ་ཡི་སྐུ་ཡི་སྦྱོར་བ་ཡང་། ། སྐྱེས་ཙམ་ཉིད་ནས་མངོན་པར་གནས། ། ཁ་དོག་ཕྱག་ཞལ་དབྱིབས་འདྲ་ལས། ། ཅུང་ཟད་རང་བཞིན་བག་ཆགས་སོ། ། ཞེས་པ་དང་། ཡང་གསུངས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སེམས་ཅན་སངས་ རྒྱས་ཡིན་པ་ལ། ། ཅུང་ཟད་གློ་བུར་དྲི་མས་བསྒྲིབས། ། དེ་བསལ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་སོ། ། ཞེས་སོ། ། འདི་ཡི་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་ཅི་གང་གི་ཚེ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཁོ་ནའོ། ། འདི་ནི་སྐུའི་གསང་ཆེན་མངོན་པར་བརྗོད་པའོ། ། ། ། ད་ནི་གསུང་གི་གསང་ཆེན་མངོན་པར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སྐུའི་གསང་ ཆེན་ལ་གནས་པ་དེའི་ངག་གི་གནས་སུ་ཡི་གེ་ཧྲཱིཿདམར་པོ་ལས་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་པ་བསམས་ལ། ལྕེའི་འདབ་མ་ལ་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་དཀར་པོ་ལས་རྡོ་རྗེ་དཀར་པོ་བསམས་ཏེ། ཨོཾ་བཛྲ་ཛི་ཧྭ་ཞེས་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ལ། དེ་ཉིད་དུ་དེ་ཐིམ་པས་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་དུ་མོས་པ་བསྐྱེད་དེ། ཁྲོ་བོའི་ བརྗོད་པའམ། རྡོ་རྗེའི་བརྗོད་པས་རང་གི་བླ་མའི་གདམས་ངག་དང་མཐུན་པའི་བཟླས་པ་བྱའོ། ། དེ་ལ་ཁྲོ་བོའི་བརྗོད་པ་ནི། སྤྲིན་བྱུང་འབྲུག་སྒྲ་ཡི་གེ་ཧཱུཾ། ། ཟབ་མོ་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་བརྟན་པ། ། ཁྲོ་བོ་གསལ་བ་ཁྲོ་ཆེན་པོའོ། ། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་ཅེས་གྲུབ་པའོ། ། ཞེས་པའོ། ། རྡོ་རྗེའི་ བརྗོད་པ་ནི།

"Friends, it is neither true nor false; likewise, this maṇḍala-cakra is the essence of purity and clarity." Thus it is said. Furthermore: "Oṃ svabhāva-śuddhāḥ sarva-dharmāḥ svabhāva-śuddho ’haṃ." Thus it is spoken. This is not a mere conceptualization of what is non-existent, for it is said: "Even the application of the deity’s body is manifest from the very moment of birth; apart from color, hand, face, and shape, there is not the slightest inherent nature or habitual tendency." And again it is said: "The Blessed One declared: 'Sentient beings are buddhas, but are slightly obscured by adventitious stains. To clear those away is to be a buddha.'" The actual accomplishment of this occurs only when it becomes manifest. This is the explicit expression of the great secret of the Body. Now, the great secret of the Speech shall be expressed. For one who abides in the great secret of the Body, one should visualize an eight-petaled lotus at the location of the speech arising from a red syllable Hrīḥ. On the petal of the tongue, one should visualize a white vajra arising from a white syllable Hūṃ, and consecrate it with "Oṃ vajra-jihva." As it dissolves into that very place, one should generate the conviction that it is of the nature of a vajra. Then, one should perform the recitation in accordance with the instructions of one’s own guru, either through the "wrathful utterance" or the "vajra utterance." Regarding that, the "wrathful utterance" is described as: "The syllable Hūṃ, like the sound of thunder emerging from clouds, is the profound and stable vajra word; it is the clear wrathful one, the Great Wrathful One. It is established as the 'vajra word.'" As for the "vajra utterance":

ལྕེ་རྩེ་ཤིན་ཏུ་མི་བསྒུལ་ཞིང་། ། སོ་དང་མཆུ་གཉིས་འབྱར་བྱས་པ། ། རྟོག་པ་ཀུན་ལ་སྦྱར་བ་སྟེ། ། རྡོ་རྗེའི་བརྗོད་པ་སྒྲ་ཡངས་པའོ། ། ཞེས་སོ། ། དེ་ཡང་ཐུན་མོང་གི་ཡན་ལག་ནི། རྟོག་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་གསུངས་པ། བཟླས་བརྗོད་བྱེད་ཚེ་ཁྲོ་མི་བྱ། ། ཡུལ་གྱི་བདག་ཉིད་དགའ་མི་བྱ། ། ཞུམ་དང་མི་དགའ་འཇིགས་པ་དང་། ། འཇུངས་དང་ང་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་སྤང་། ། ཟློས་ཚེ་ཅི་ཡང་མི་བསམ་ཞིང་། ། ཡན་ལག་འགྱུར་བར་མི་བྱའོ། ། ཀུན་རྟོག་རླུང་གིས་བསྐྱོད་ནས་ནི། ། ཅི་ཡང་རུང་བ་མི་བསམ་མོ། ། རིག་སྔགས་ལྷ་ནི་མ་ གཏོགས་པ། ། སྒོམ་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡང་། ། ཟློས་པས་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པའི་ཚེ། ། ཀུན་རྟོག་བཟུང་ནས་མི་བསམ་མོ། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཞུགས་པ་དེས་ཅི་ཙམ་གྱི་དངོས་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར། ཕྲེང་བ་ལས་ལྟོས་པ་ནི། མཁས་པས་གསང་ སྔགས་ཡི་གེ་ནི། ། བཅོ་ལྔ་མན་ཆད་གྲངས་རྣམས་ལ། ། ཡི་གེའི་སྡོམ་ནི་དུ་ཡོད་པ། ། དེ་སྙེད་འབུམ་ཕྲག་བཟླས་བརྗོད་བྱ། ། ཡི་གེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལ། ། བཟླས་བརྗོད་སུམ་འབུམ་བྱ་བར་བཤད། ། ཡི་གེ་དེ་ལས་ལྷག་པ་ལས། ། སྔོན་དུ་བསྙེན་པ་ཁྲི་ བྱའོ། ། སྔོན་དུ་བསྙེན་པ་མེད་པར་ཡང་། ། ལས་རྣམས་ཕལ་ནི་འགྲུབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། གང་དུ་དུས་ལ་ལྟོས་པ་ནི། ། རྫོགས་ལྡན་དུས་སུ་ཡི་གེ་འབུམ་བཟླས་ཏེ། ། གཉིས་ལྡན་དུས་ཀྱི་སྔགས་པས་འབུམ་ཕྲག་གཉིས། ། གསུམ་ ལྡན་དུས་སུ་དེ་ཉིད་གསུམ་དུ་འགྱུར། ། བྱེ་བ་ཕྲག་སུམ་འབུམ་བཞི་རྩོད་དུས་སྦྱར། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། གཞི་ལ་ལྟོས་པ་ནི།

Without moving the tip of the tongue at all, and with the teeth and lips joined, this is applied to all conceptualizations; it is the vast sound of vajra speech. Thus it is said. Furthermore, regarding the common branches, the Compendium of All Conceptualizations states: When performing recitation, do not be angry; do not take pleasure in the objects of the senses. Completely abandon discouragement, lack of joy, fear, stinginess, and pride. While reciting, do not think of anything, and do not let the limbs move. Stirred by the winds of conceptualization, one should not think of anything whatsoever. Except for the deity of the vidyā-mantra, even if it is a supreme meditation, one should not hold onto conceptualizations while performing the recitation. And so forth. For one who has entered in that way, how much does it take to become an accomplishment? Regarding the dependence on the number of syllables, the Vajra Garland states: For mantras of fifteen syllables or fewer, the wise should perform as many hundred thousand recitations as there are syllables in the total count. For thirty-two syllables, it is explained that one should perform three hundred thousand recitations. For more than that, one should first perform ten thousand preliminary recitations. Even without the preliminary recitation, most activities will be accomplished. Thus it is said. Regarding the dependence on the time: In the Kṛtayuga, one should recite one hundred thousand syllables; in the Dvāparayuga, the mantrin should recite two hundred thousand. In the Tretāyuga, that same number becomes three hundred thousand; in the Kaliyuga, apply three million four hundred thousand. Thus it is said. Regarding the dependence on the basis:

རྒྱུད་ལ་ལར་ནི་ཅི་ནས་སྔགས་བྱེ་བ་བཟླས་པར་གསུངས་སོ། ། བསོད་ནམས་འབྲིང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འབུམ་བཟླས་པར་བདག་སྨྲའོ། ། བསོད་ ནམས་ཆེ་བས་ཁྲི་བཟླས་པས་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་འགྲུབ་པོ། ། དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་ཅན་ཆེན་པོ་རྒྱུད་ཀྱི་བདག་པོས་གསུངས་སོ། ། བསོད་ནམས་ཆུང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བྱེ་བ་བཟླས་པར་གསུངས་སོ། ། སེམས་ཅན་འབད་རྩོལ་ཆུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འབུམ་བཟླས་པར་ བདག་སྨྲའོ། ། སེམས་ཅན་བསྒོམ་པ་ལ་གཞོལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཁྲི་ཁོ་ན་བཟླས་པར་བྱའོ། ། སེམས་ཅན་འདོད་ཆགས་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྔགས་ཀྱི་བཟླས་པ་ཇི་ལྟར་ལགས། བླུན་པ་དང་ལྐུགས་པའི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྔགས་ཀྱི་གྲངས་ཇི་ལྟར་ལགས། ། ཤིན་ཏུ་དམིགས་པའི་སྔགས་ཀྱི་བཟླས་པ་ཇི་ལྟར་ལགས། འདི་ལྟར་ཕན་ཚུན་སྨྲ་བས་བཟླས་ན་དངོས་གྲུབ་གཞན་དུ་འགྱུར་རོ། ། གལ་ཏེ་དམན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་བཞིན་པས་བཟླས་ན། བསྐལ་པ་སྐར་མ་ལྟ་བུ་བྱེ་བར་ཡང་དེ་ལ་དངོས་གྲུབ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་ སོ། ། འདིའི་གྲུབ་པ་ཉིད་ཅི། བྱ་བ་ངེས་པ་ཐོབ་པ་ཉིད་དོ། ། འདི་ནི་གསུང་གི་གསང་ཆེན་མངོན་པར་བརྗོད་པའོ། ། ། ། ད་ནི་ཐུགས་ཀྱི་གསང་ཆེན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སྔར་བཤད་པའི་སྐུ་དང་གསུང་གསང་བ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པ་དེས། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་ བྲལ་ཞིང་། ། ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ། གཟུང་དང་འཛིན་པ་རྣམ་སྤངས་པ། ། ཆོས་བདག་མེད་པ་མཉམ་པ་ཉིད། ། རང་སེམས་གཟོད་ནས་མ་སྐྱེས་པ། ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་པ་རྟོགས་པའོ། ། འདི་ཡང་གང་རིག་པའི་རྗེས་སུ་ འགྲོ་བ་ནི།

In some tantras, it is taught that one should recite ten million mantras. I declare that those of middling merit should recite one hundred thousand. Those of great merit will achieve accomplishment very swiftly by reciting ten thousand. Thus spoke the Great Vajra-Holder, the Lord of Tantras. It is taught that sentient beings of little merit should recite ten million. I declare that sentient beings of little exertion should recite one hundred thousand. Those sentient beings who are devoted to meditation should recite exactly ten thousand. What is the mantra recitation for sentient beings who are engaged in desire? What is the number of mantras for those of the dull and mute families? What is the recitation of mantras with a very focused visualization? If one recites while conversing with others, the accomplishment will be otherwise. If one recites with an inferior mind while afflicted by the mental defilements, it is taught that there will be no accomplishment for them even in ten million eons as numerous as stars. What is this very accomplishment? It is the attainment of the certainty of the activity. This is the explicit expression of the great secret of Speech. Now, the great secret of Mind shall be explained: by one who abides in the previously explained great secrets of Body and Speech, one realizes: "Free from all entities, Abandoning aggregates, elements, and sense bases, And the duality of subject and object, The selflessness of phenomena is equality; One's own mind is primordially unborn, The nature of emptiness." Furthermore, that which follows the awareness of this is:

འཕགས་པ་ནཱ་ག་རྫུ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་མཛད་པའི་དབུ་མ་ལས་གྲུབ་པའོ། ། ཐབས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དག་གིས་ནི། རླུང་དང་། རྩ་དང་། ཐིག་ལེ་དང་། ཕྲ་མོ་དང་། རྡོ་རྗེ་ནོར་བུའི་ནང་དང་། རིག་མ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། རིལ་པོར་འཛིན་པ་དང་། རྗེས་སུ་འཛིན་ པ་དག་གི་འགྲུབ་པོ། ། བགྲང་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་དང་གནས། ། མཚན་ཉིད་དེ་ནས་རྣམ་ལྡོག་དང་། ། ཡོངས་སུ་དག་པ་ཉིད་དང་དྲུག། འདི་ནི་འོང་བ་གཟུང་བར་དྲན། ། འདིར་ཐུན་མོང་མིན་པ་སྦྱར་བ་རླུང་ལས་གྲུབ་པའོ། ། ལྟེ་བར་ཙཎྜ་ལཱི་སྦར་བས། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་ བསྲེག་ཅིང་། ། སྤྱན་ལ་སོགས་པ་ཡང་བསྲེགས་ཏེ། ། བསྲེགས་པས་ཧཾ་ལས་ཟླ་བ་འབབ། ། རྩ་ལས་གྲུབ་པའོ། ། ཇི་སྐད་དུ། ཀམྦ་ལ་ཨཱརྱས་བཤད་པ། ཐིག་ལེ་སྒྲ་ནི་རྣམ་སྤངས་པའོ། ། ཞེས་སོ། ། ཐིག་ལེ་དང་ཕྲ་མོ་དག་གི་འགྲུབ་པའོ། ། ཆུ་བོའམ་ལྟེང་ཀའི་ ཆུ་ནི་དྲི་མེད་དག་ལ་ཟླ་བ་གནས་པ་ལྟར། ། དེ་བཞིན་དེ་ལ་རིམ་གྱིས་འཇིག་པ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་རྟག་ཏུ་བསམ། ། མེ་ལོང་ལ་ནི་རླུང་དག་རིམ་གྱིས་ཟར་པ་བཞིན་དུའང་བལྟ་བྱ་སྟེ། ། རིལ་པོར་འཛིན་པ་ལ་བྱ་བའི་རིམ་པ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་རབ་ཏུ་བརྟག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་ ནོར་བུའི་ནང་དུ་རྟོགས་པའི་འགྲུབ་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཉི་མ་ནུབ་པ་ན། ། བསྒྲུབ་པ་ཀུན་དུ་བརྩམ་པར་བྱ། ། སྐྱ་རེངས་འཆར་བའི་དུས་དག་ཏུ། ། འགྲུབ་འགྱུར་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། ། ཅེས་པ་ནི། རིག་མ་ལ་བརྟེན་པས་འགྲུབ་པའོ། ། རིལ་པོར་འཛིན་པ་རྗེས་སུ་གཞིག་ པ་ནི། ཆུ་བོའམ་ལྟེང་ཀའི་ཆུ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔར་འདས་མ་ཐག་པས་འགྲུབ་པའོ། །

This is established from the Madhyamaka composed by the noble Nāgārjuna. For those who follow the path of skillful means, accomplishment is achieved through reliance upon the winds, the channels, the drops, the subtle, the interior of the vajra-jewel, the consort, the "totality-holding" (piṇḍagraha), and the "subsequent-holding" (anupūrva). Counting, following, abiding, the characteristics, then the reversal, and complete purity—these six are to be remembered as the stages of the coming [of the winds]. Here, the uncommon application is established from the winds. By igniting the caṇḍālī at the navel, the five Tathāgatas are burned, and Locanā and the others are also burned. Through this burning, the moon descends from the syllable Haṃ. This is established from the channels. As it is said by Kamalaśīla: "The drop is free from sound." Thus, accomplishment is achieved through the drops and the subtle. Just as the moon remains in the stainless water of a river or a pond, so too should the yogi constantly contemplate the gradual dissolution therein. It should be viewed like the gradual vanishing of breath upon a mirror. This sequence of the "totality-holding" is to be thoroughly examined in this way. This is established through realization within the vajra-jewel. "When the vajra-sun sets, one should begin the practice. At the time of the dawn's rising, there is no doubt that accomplishment will be attained." This refers to accomplishment through reliance upon the consort. As for the "totality-holding" and "subsequent-holding," they are established by the passage just mentioned, beginning with "the water of a river or a pond."

འདི་དག་ནི་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་པས་འགྲུབ་ལ། གསང་བ་གཉིས་ནི་བུམ་པའི་དང་གསང་བའི་དབང་ལས་འབྱུང་བའོ། ། ཡོང་ནི་ཐུགས་ཀྱི་གསང་ཆེན་མ་ གྲུབ་པར་ཉོན་མོངས་པ་མི་འགོག་ལ། དེ་ལ་མ་འགགས་ན་སྐུ་དང་གསུང་གི་གསང་ཆེན་མི་འགྲུབ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། ཡབ་གཅིག་ལྷ་རྣམས་ཐུགས་རྗེ་མེད་དམ་ཅི། ། ད་ལྟའི་སེམས་ཅན་ཤིན་ཏུ་འགྲུབ་པར་དཀའ། ། བུ་གཅིག་ལྷ་རྣམས་ཐུགས་རྗེའི་ རང་བཞིན་ན། ། དེང་སང་སེམས་ཅན་ཉོན་མོངས་དྲ་བས་ཁྱབ། ། ཅེས་བཤད་དོ། ། ཐུགས་ཀྱི་གསང་ཆེན་ཉིད་དུ་སྐུའི་གསང་ཆེན་དང་གསུང་གི་གསང་ཆེན་ཡང་འཇུག་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། ཟླ་འོད་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་འཕགས་པ་ཟླ་བའི་སྒྲོན་མ་ལས་ བཤད་པ། ནམ་མཁའ་འདྲ་ཞིང་རྡུལ་བྲལ་གཟུགས་བཟང་འཆར། ། ཤེས་རབ་སྲས་པོ་ལུས་དང་མཚན་མི་མངའ། ། ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་རབ་ཟབ་ཐུགས་རྗེ་ཅན། ། མཚུངས་མེད་ཕྱག་ནི་བདག་གི་སྤྱི་བོར་ཞོག། ཅེས་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལས་ཀྱང་། འཇིག་རྟེན་ སྒྲོན་མ་ཁྱོད་ཀྱི་གསུང་། ། ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་དེ་ཐོས་ན། ། དེ་དག་དྲི་མེད་བདེ་བ་འཐོབ། ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་འོད་ཀྱང་འབྱུང་། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། ཡང་གསུངས་པ། གསང་སྔགས་བཟླས་བརྗོད་མི་བྱ་སྟེ། ། དཀའ་ཐུབ་སྦྱིན་སྲེག་མ་ཡིན་ནོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་ལྡན་ མེད་དཀྱིལ་འཁོར་མེད། ། དེ་ཡི་གསང་སྔགས་བཟླས་པ་དང་། ། དེ་ཡི་དཀའ་ཐུབ་སྦྱིན་སྲེག་ནི། ། སེམས་ནི་མདོ་རུ་བསྡུས་ཚུལ་ལོ། ། ཞེས་སོ། ། མཚན་མར་བཅས་པས་མཚན་བཅས་ཀྱི། ། དངོས་གྲུབ་རྒྱལ་བ་དམ་པར་བཞེད། ། མཚན་མ་མེད་ལ་གནས་པས་ནི། ། མཚན་ པར་བཅས་པ་འགྲུབ་ཏུ་རུང་། །

These are accomplished by relying on the wisdom of insight (prajñājñāna), while the two secrets arise from the vase and secret empowerments. Generally, if the great secret of the mind is not accomplished, the afflictions will not be ceased; and if they are not ceased, the great secrets of the body and speech will not be accomplished. As it is said: "O sole father, do the gods lack compassion? Present-day sentient beings are extremely difficult to liberate. O sole son, if the gods are of the nature of compassion, then nowadays sentient beings are pervaded by the web of afflictions." Thus it is explained. The great secret of the mind itself encompasses the great secrets of the body and speech. As it is said in the Āryacandrapradīpa by Candraprabhakumārabhūta: "Like space, stainless, and appearing in beautiful form; the Son of Wisdom has no body or signs. Ocean of qualities, profoundly deep and compassionate; place your peerless hand upon the crown of my head." Likewise, from another source: "If one hears your speech, the lamp of the world, that ocean of wisdom, they will attain stainless bliss and inconceivable light will arise." Furthermore, it is said: "One should not perform mantra recitation, nor asceticism or fire offerings. There is no maṇḍala without the maṇḍala-holder; his mantra recitation, his asceticism, and his fire offerings are the manner of condensing the mind into the sūtra." It is also said: "The Victorious Ones maintain that with signs, the accomplishments (siddhi) are with signs; by abiding in the signless, the accomplishments with signs are possible to achieve."

དེ་བས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ། ། མཚན་མ་མེད་ལ་གནས་པར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་པས་ན་གྲུབ་པ་གསུམ་ཆར་གྱི་ཐུགས་གསང་བས་འཐོབ་པ་ཡང་ངོ་། ། གང་གིས་ཐུགས་གསང་ཆེན་མ་ཤེས་པར་གནས་པ་དེ་ནི། དབུགས་མ་ཕྱིན་པར་གནས་ པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། གང་གིས་སྟོང་པ་མ་མཐོང་བ། ། དེ་དག་འཁོར་ཞིང་ཉམ་ང་ཞེས་སོ། ། ཡང་གསུངས་པ། སྟོང་པའི་ཆོས་ཀྱིས་མི་མཁས་གང་འཇིགས་པ། ། དེ་དག་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་རིང་པོ་ཡིན། ། སྟོང་ཉིད་ཆོས་ལ་ཐེ་ཚོམ་སུ་མེད་པ། ། དེ་དག་ སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་ནཱ་གཱརྫུ་ནས་བཤད་པ། གང་གིས་སྟོང་ཉིད་མི་ཤེས་པ། ། དེ་ལ་ཐར་པའི་སྐལ་མེད་དེ། ། འགྲོ་དྲུག་སྲིད་པའི་བཙོན་ར་རུ། ། རྨོངས་པ་དེ་ནི་འཁྱམ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་སོ། ། དེ་བཞིན་ དུ་གང་གིས་ཐུགས་གསང་ཆེན་མ་ཤེས་པ་དེས་ནི། སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་མཐོང་བཞིན་སུ་བལྟ་བ། ། དེ་དག་འདྲེན་པ་མི་མཐོང་ངོ་། ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འཇུག་ཅིང་། ། གང་ཚེ་སངས་རྒྱས་མི་མཐོང་ལ། ། འཇུག་མེད་སངས་ རྒྱས་ཡིན་པར་ནི། ། གལ་ཏེ་མཐོང་ན་དེ་སངས་རྒྱས། ། ཞེས་སོ། ། ཡང་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་སྐྱེ་འཇིག་སྤངས་པ་ཡིས། ། ཐུབ་པ་ཞི་བ་སུས་མཐོང་བ། ། དེ་དག་འདི་དང་སླད་མར་ཡང་། ། ཆགས་མེད་ཉེར་ལེན་མེད་པར་འགྱུར། ། ཞེས་སོ། ། ཡང་གསུངས་པ། གང་ཟག་མེད་ཅིང་ཕུང་པོ་མེད། ། སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཟག་མེད་པ། ། རྟག་ཏུ་ཞི་བ་རྣམ་བསྒོམས་ཏེ། ། དེ་ལ་བདག་ནི་སྐྱབས་སུ་མཆི། ། ཞེས་སོ། ། ཡང་གསུངས་པ། གང་གིས་ང་ལ་སྒྲར་ཤེས་ཤིང་། །

"Therefore, in every respect, one should abide in the signless." Since this was said, the secret heart of all three types of accomplished ones is also attained thereby. Whoever abides without knowing the great secret heart remains one who has not found relief. As it is said: "Those who do not see emptiness wander in the perilous cycle." And again: "Those unskilled who are terrified by the dharma of emptiness are far from the awakening of the Buddha. Those who have no doubt regarding the dharma of emptiness will attain the awakening of the Buddha." Likewise, the noble Nāgārjuna explained: "Whoever does not know emptiness has no fortune for liberation; that deluded one will wander in the prison of existence within the six realms." Similarly, whoever does not know the great secret heart does not see the Buddha. As it is said: "Whoever looks at the Buddha as they appear does not see the Guide. When one does not see the Buddha and conceptualization does not engage, and if one sees that the non-engaging is the Buddha, then one is a Buddha." And again: "Whoever sees the Sage, the Peaceful One, who is thus free from arising and ceasing, will become free from attachment and grasping in this life and the next." And again: "There is no person and no aggregates; the Buddha is untainted wisdom. Constantly meditating on that which is peace, I take refuge in that." And again: "Whoever knows me as sound..."

གང་གིས་ང་ལ་གཟུགས་སུ་མཐོང་། ། ལོག་པར་སྤོང་བར་ཞུགས་པ་སྟེ། ། སྐྱེ་བོ་དེ་དག་ང་མི་མཐོང་། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཆོས་ཉིད་ལྟ། ། འདྲེན་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། ། ཆོས་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་མིན་པས། ། དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་མི་ནུས། ། ཞེས་སོ། ། ཡང་གསུངས་པ། རྟག་ཏུ་སྐྱེ་མེད་ཆོས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་གཤེགས་དང་འདྲ། ། བྱིས་པའི་བློ་ཅན་མཚན་མར་འཛིན་པ་རྣམས། ། འཇིག་རྟེན་དག་ན་མེད་པའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད། ། ཅེས་སོ། ། ཡང་གསུངས་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་གྱིས། དགེ་སློང་དག་འཇིག་ཚོགས་ལ་སྐུར་མ་འཛིན་པར། དགེ་སློང་དག་ང་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་ སུ་རྫོགས་པར་ལྟོས་ཤིག། ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་རྟོགས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་བལྟའོ་ཞེས་སོ། ། ཡང་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་ཉིད་ནི་འོང་བ་འམ་འགྲོ་བ་མེད་དེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་བྱོན་པའམ་བཞུད་པ་མེད་དོ་ཞེས་སོ། ། ཡང་གསུངས་པ། གང་གིས་སངས་རྒྱས་སྤྱན་དྲངས་ཤིང་། ། གང་གིས་གཤེགས་སུ་གསོལ་ བ་ཡིན། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བྱོན་པ་དང་། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱོན་པ་རྣམས། ། གང་ན་འང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དྲི་མ་མེད་ཅིང་དག་པའི་ལུས། ། གང་གིས་སྤྱན་དྲངས་གཤེགས་སུ་གསོལ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྟག་མེད་པར། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་ལ་ ཕྱག་བྱའོ། ། ཞེས་སོ། །

"Whoever sees me as form, Has entered upon a mistaken path. Those people do not see me; The Buddhas are to be seen as the dharmatā. The Guides are the dharmakāya. Since the dharmatā is not an object of cognition, It cannot be known by consciousness." Furthermore, it is said: "The tathāgata is the dharma that is eternally unborn. All phenomena are like the Sugata. Those with the intellect of a child who grasp at signs Practice in the world with phenomena that do not exist." Again, it is said: "The Buddha Bhagavāns are the dharmakāya. Monks, do not hold a view of the transitory collection. Monks, look upon me as the perfectly complete dharmakāya." Thus it is said. The body of the tathāgata is the realization of the bhūtakoṭi; it should be viewed as the prajñāpāramitā. Again, it is said: "One should not view the tathāgata as a form body; the tathāgata is the dharmakāya. Son of good family, the dharmatā neither comes nor goes. Son of good family, in the same way, there is no coming or going of the tathāgatas." Again, it is said: "Whoever invites the Buddha And whoever requests his departure— The arrival of Vajrasattva And the arrivals of the tathāgatas Do not exist anywhere at all. By whom is the stainless, pure body Invited and requested to depart? By that very [non-existence], One should prostrate to the tathāgata as being without permanence."

འདིའི་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ཅི། ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་གནས་པ་ཉིད་དང་། གྲུབ་པའི་སྐྱེས་བུར་གྱུར་པ་ནའོ། ། འདི་ནི་ཐུགས་ཀྱི་གསང་ཆེན་མངོན་པར་བརྗོད་པའོ། ། ད་ནི་གསང་བ་གསུམ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་བརྗོད་དེ། ཡང་གསུངས་པ། ཆུ་རྒྱུས་ དྲ་བ་དང་བཅས་ཤིང་། ། ཡན་ལག་ཀུན་ལྡན་བུ་ག་ཅན། ། ལུས་དེ་མེད་པར་སྣང་གྱུར་པ། ། དེ་ཡི་སྐད་ཅིག་དེ་ལ་ནི། ། དགྱེས་པའི་རྡོ་རྗེའི་སྐུར་འཛིན་འགྱུར། ། ནམ་མཁའ་ཇི་བཞིན་དམིགས་མེད་ཅིང་། ། མཚན་མ་མེད་ཅིང་སྐྱེ་བ་མེད། ། སྣ་ཚོགས་རྣམ་བྲལ་སྒྲིབ་ལྔ་སྤངས། ། སངས་ རྒྱས་དངོས་རྣམས་དང་བྲལ་བ། ། མེ་ལོང་གཟུགས་བརྙན་ཇི་བཞིན་དུ། ། དེའི་བདག་ཉིད་དུ་རབ་སྣང་བ། ། ཧེ་རུ་ཀ་ཡི་དངོས་པོར་གསལ། ། འདི་ཉིད་དབང་པོ་ཡུལ་རྣམས་དང་། ། ཕུང་པོར་གནས་པ་མཁའ་དང་མཉམ། ། བདེན་ཉིད་འདིར་རབ་སྐྱེ་ལུས་ཏེ། ། འདུས་བྱས་དོན་གྱིས་ གཞན་མིན་པས། ། མིག་གིས་གཟུགས་ནི་འཛིན་མེད་ཅིང་། ། རྣ་བ་ཡིས་ནི་སྒྲ་མིན་ནོ། ། ལྕེ་ཡིས་ཀྱང་ནི་རོ་མི་ཚོར། ། སྣ་ཡིས་ཀྱང་ནི་དྲི་ལ་མིན། ། ལུས་ཀྱི་གོང་བུས་རེག་མེད་དེ། ། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་གཟུགས་ཕྱིར་ནའོ། ། བུད་མེད་མཆོག་མཐོང་ལས་བདེ་ཞིང་། ། གླུ་ཐོས་ལས་ ཀྱང་ཡང་དག་བདེ། ། དྲི་ཞིམ་མ་ལས་བདེ་བ་ཆེ། ། སྐྱེ་གནས་རེག་ལས་ཀྱང་བདེ་ཆེ། ། རོ་མཆོག་བཏུང་བའི་རབ་སྦྱོར་བའི། ། བདེ་བ་དག་ནི་སུ་ཡིས་བཟློག། ཅེས་སོ། ། དོན་འདི་ཉིད་ནི་རིམ་པ་ལྔ་པ་ལས་ཀྱང་བཤད་དེ། ཇི་ལྟར་དང་བའི་ཆུ་དག་ལས། ། ཉ་ནི་མྱུར་དུ་ལྡང་བ་ལྟར། ། དེ་ བཞིན་ཐམས་ཅད་སྟོང་གསལ་ལས། ། སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་འབྱུང་བར་བཤད། །

What is the accomplishment of this? It is the very abiding in the dharmakāya and becoming an accomplished person (siddhapuruṣa). This is the explicit expression of the great secret of the mind. Now, the fruit arising from the three secrets is described, as it is further said: "With its network of sinews, possessing all limbs and apertures, that body appears as non-existent; in that very instant, one comes to hold the form of Hevajra. Like space, it is without focal point, without signs, and without birth. Free from variety and having abandoned the five obscurations, it is devoid of the actualities of the Buddhas. Just like a reflection in a mirror, it appears clearly as that very essence, manifest as the entity of Heruka. This itself, abiding in the aggregates, is equal to space along with the sense faculties and their objects. This is the body of the birth of reality itself; since it is not other than the meaning of the conditioned, the eye does not grasp form, nor does the ear grasp sound. The tongue does not taste flavor, nor does the nose grasp smell. The mass of the body does not feel touch, because it is the form of great bliss. From seeing the supreme woman there is bliss, and from hearing the song there is perfect bliss. From the fragrant mother there is great bliss, and from touching the birth-place there is also great bliss. Who could avert the bliss of the excellent application of drinking the supreme flavor?" This very point is also explained in the Pañcakrama: "Just as a fish quickly leaps from clear water, so it is said that the Net of Magical Illusion (Māyājāla) arises from the clarity of all-emptiness."

ཅེས་སོ། ། ད་ནི་འདི་ལྟར་གྱུར་པ་དེའི་མཚན་མ་བསྟན་པ་ལུང་ལ་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ། ། ཇི་སྐད་དུ་དཔལ་ཡང་དག་སྦྱོར་བའི་ཐིག་ལེའི་ཕྲེང་བ་ལས་གསུངས་པ། དེ་ནས་གང་དུ་རིག་མའི་སྐྱེས་བུ་གྲུབ་པ་དེར་ འདི་ལྟ་བུའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འབྱུང་སྟེ། ས་འདི་དགའ་ཞིང་མགུ་ལ་རངས་པས་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གཡོས་པ། བདུད་ཀྱི་གནས་སུ་ཆ་ལང་ལྟ་བུའི་སྒྲ་གྲགས་པ་དང་། ཕྱོགས་བཅུར་བསྐལ་པའི་མེ་འབར་བ་ལྟ་བུའི་སྐར་མདའ་ལྟུང་བ་དང་། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་འཁྲུགས་པའི་སྒྲ་དང་། ཐམས་ ཅད་དུ་གནམ་རྡོ་ལྟུང་བ་དང་། དེ་ཉིད་བསྐལ་པའི་མེའི་གཟུགས་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་འབར་བ་དང་། ཕྱག་རྒྱའི་སྐྱེ་གནས་ཀུན་དུ་ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་དང་། ཚངས་པ་དང་། ཁྱབ་འཇུག་དང་། ཆུ་བདག་དང་བརྒྱ་བྱིན་དང་། དྲག་པོ་དང་མེ་དང་། སྟོབས་བཟང་དང་། ཉི་མ་དང་། ཟླ་བ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། གྲུབ་པ་དང་། དྲི་ཟ་དང་། མི་འམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་དང་། ལྷའི་མཆོག་དང་། རིགས་འཛིན་དང་། ཆུ་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། གཞན་ཡང་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དུ་གནས་པའི་ལྷ་རྣམས་དེར་འོངས་ནས་ཡང་དག་ པར་དགའ་བས་མེ་ཏོག་གིས་མཆོད་པར་བྱེད་དོ། ། པི་ཝང་དང་། གླིང་བུ་དང་། མུ་ཀུནྡ་དང་། ཏམྦུ་ར་དང་། དུང་དང་། ཟངས་དུང་དང་། བནྟི་དང་། རྔ་པ་ཊ་ཧ་དང་། རྫ་རྔས་ནམ་མཁར་གནས་ཏེ་རྟག་ཏུ་མཆོད་པར་བྱེད་དོ། ། ལྷའི་བུ་མོ་དང་། རིགས་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་བུ་ མོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གར་བྱེད་པ་དང་སིལ་སྙན་དུ་མ་བྱེད་པ་དང་། མི་འམ་ཅི་དང་། གནོད་སྦྱིན་གྱིས་གླུ་ལེན་པར་བྱེད་ཅིང་། དེ་ལ་དགའ་བ་དང་བཅས་པས།

Thus it is said. Now, to demonstrate the signs of such an occurrence, one should refer to the scriptures. As it is stated in the Śrī-Sampuṭatilakamālā: "Then, wherever a person who is a vidyā (knowledge-holder) achieves accomplishment, such excellences arise: this earth, joyful, delighted, and enraptured, shakes in six ways. In the abodes of Māra, sounds like the clashing of cymbals resound. In the ten directions, meteors fall like the blazing fire at the end of an eon. The great oceans roar, and in all directions, thunderbolts fall. The appearance of wisdom blazes like the very form of the fire at the end of an eon. Within the source of the mudrā, the entire three realms appear. Brahmā, Viṣṇu, Varuṇa, Śakra, Rudra, Agni, Balabhadra, Āditya, Candra, Yakṣas, Siddhas, Gandharvas, Kinnaras, Mahoragas, the supreme gods, Vidyādharas, and those such as the Water-Born, as well as other gods dwelling in the Heaven of the Thirty-Three, come there and offer flowers with perfect joy. Remaining in the sky, they constantly make offerings with lutes, flutes, mukuṇḍa, tambura, conchs, kāṃsya-tūrya, bhaṇṭi, paṭaha drums, and clay drums. All the daughters of the gods and the daughters of the Vidyādhara kings perform dances and play various musical instruments. Kinnaras and Yakṣas sing songs, and with great delight, they [rejoice]."

རྒྱལ་བ་རྒྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་རྟག་ཏུ་རོལ་པ་བྱེད་པ་དང་། གང་གིས་གྲུབ་པ་ལ་ནམ་མཁར་གནས་པའི་ལྷ་རྣམས་ ཀྱིས་ནི་ལེགས་པའི་རྣམ་པ་རབ་ཏུ་གསོལ་བར་བྱེད་དོ། ། དགའ་ལྡན་དུ་གནས་པའི་ལྷ་རབ་མཆོག་གང་ཡིན་པ་དང་། ལྷའི་བུ་གང་ཡིན་པ་དང་། རིགས་འཛིན་དང་། འོག་མིན་གྱི་བར་དག་འོངས་ནས་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དྲིའི་ཆར་དང་། བདུག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས། གུས་པའི་ ཚུལ་གྱིས་མཆོད་པར་བྱེད་དེ། ། གཞན་ཡང་ཁྱོད་ལ་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། བསྒྲུབ་པར་བྱས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ཁམས་གསུམ་གྱི་གང་ཞིག་མཆོད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་ཡང་གསུངས་པ། རིག་མའི་སྐྱེས་བུ་གྲུབ་པ་ནི། ། གང་དུ་མཆིས་ ཤིང་གང་དུ་གནས། ། གནས་ལ་ཐེ་ཚོམ་འདི་རྣམས་ནི། ། བདེ་བ་ཆེན་པོས་བཤད་དུ་གསོལ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ། རིག་མའི་སྐྱེས་བུ་གྲུབ་པ་ནི། ། གང་དུ་ཡང་མི་འགྲོ། ། གང་དུ་ཡང་མི་གནས་སོ། ། ཐེ་ཚོམ་འདི་དག་ནི། ཐོག་མ་དང་། ཐ་མ་དང་། དབུས་དང་བྲལ་བ། གཉིས་སུ་མེད་པ། གནས་གསུམ་དུ་སྣང་བ། ཐམས་ཅད་དུ་སོན་པ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ། ཐམས་ཅད་པ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ལ་གནས་པ། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པར་ བྱས་པ། ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ། ཞི་བ་མཉམ་པ་མེད་པ། རྟག་པར་བརྗོད་པ། མགོན་པོ་སྐྱོབ་པ། ཀུན་དུ་རྟོག་པ་སྤངས་པ། དབྱིབས་དང་། ཁ་དོག་དང་བྲལ་བ། རྒྱལ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ། ཕྱེད་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ།

By the term "Victorious One" (Jina), it is meant that he constantly sports [in the dharmadhātu], and those gods who dwell in the sky offer him excellent forms of praise. Whatever supreme gods reside in the Heaven of Joy (Tuṣita), whatever sons of the gods, vidyādharas, and those up to the Akaniṣṭha realm come and prostrate, making offerings with various fragrant rains of flowers and varieties of incense in a manner of great devotion. Furthermore, what need is there to explain this to you in detail? By the merit of having accomplished [this practice], those who are worthy of offerings throughout the three realms will make offerings to you. As it is said: "Wherever the accomplished vidyā-puruṣa resides and wherever he dwells—please explain these points of doubt through the state of Great Bliss." The Blessed One replied: "The accomplished vidyā-puruṣa goes nowhere and dwells nowhere. These doubts are: free from beginning, end, and middle; non-dual; appearing in the three abodes; reaching everywhere; omniscient; the essence of all; dwelling in the minds of all sentient beings; completely liberated from all sins; adorned with all qualities; endowed with all; the peerless peace; eternally expressed; the Protector and Savior; free from conceptual construction; and free from shape and color. Because he is not the domain of the Victorious Ones, he is the King. Because he is difficult to pierce, he is the Vajra."

ཉོན་མོངས་པའི་ཉེ་བར་གདུང་བ་ ལས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཟླ་བ། འཇིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སེང་གེ། གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ཆུའི་ཕུང་པོའོ། ། དེ་ལྟར་དཔེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་དཔེར་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་ནི་གཅིག་པུ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ སྤངས་ཀྱང་། བལྟམས་པ་སྟོན་པ་དང་། ཁབ་ནས་མངོན་པར་འབྱུང་བ་དང་། གཞོན་ནུའི་རོལ་རྩེད་མཛད་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་གདན་གྱིས་མནན་པ་དང་། བདུད་བཏུལ་བ་མཉམ་པ་མེད་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྟན་པ་དང་། ལྷ་ལས་བབས་པ་ཉམས་དགའ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྣ་ཚོགས་པའི་ ཆོ་འཕྲུལ་དང་། གླང་ཆེན་ནོར་སྐྱོང་བཏུལ་བ་དང་། སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེ་བོ་དག་གཞུག་པ་དང་། ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཚར་གཅད་པ་དང་། བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ལྷུང་བཟེད་ལྟོས་པ་མེད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་འཁོར་ལོ་འདུལ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱལ་ཚབ་ཉིད་དང་། ཡོངས་ སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། ཁམས་གསུམ་གྱི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་འདི་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་དུ་མ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རོལ་པ་མཆོག་སྟོན་པར་མཛད་དོ། ། གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་སྒྱུ་མའི་ཚུལ་གྱིས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཛད་དོ། ། འདི་ནི་གསང་བ་ གསུམ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་བརྗོད་པའོ། ། ཡོང་ཡེ་གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ལས་མ་ཆགས་པ་དེས་འདི་འགྲུབ་སྟེ། སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷས་ཀྱང་ཐ་ན་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་ཡང་མི་ཆགས་པར་བྱ་ཞེས་བཤད་ལ། དཔལ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་མངོན་པར་བསྐུལ་བ་ལས་ཀྱང་།

In order to be liberated from the torment of the afflictions, it is like the moon; because it is fearless, it is like a lion; and because it is difficult to fathom, it is like a mass of water. Thus, through various such metaphors, it should be illustrated for yogins. That very reality is singular; yet, while performing the welfare of all sentient beings and having abandoned all conceptual constructions, it displays the birth, the departure from the palace, the youthful sports, the treading upon the Vajra Seat, the peerless subduing of Māra, the turning of the wheel of the sublime Dharma, the delightful descent from the gods, the most diverse miraculous displays, the taming of the elephant Dhanapāla, the leading of fortunate beings into the path, the refutation of opponents, the indifference toward the alms-bowl, the subduing of the wheel of the three worlds, the status of the Bodhisattva regent, the final nirvāṇa, and the great Dharma King of the three realms. Son of good family, in this way, through such manifold distinctions, the supreme play of the Buddha is displayed like a dream. Whatever is accomplished is performed for the benefit of all beings through the manner of an illusion. This is the expression of the fruit arising from the three secrets. That which is entirely unattached to the world achieves this; as the master Āryadeva also said, "One should not be attached even to the pleasures of sovereignty," and as it is also stated in the Śrī-Śākyamuni-abhyudaya:

གང་ ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། ན་ཚོད་ཐོག་མར་གཟུགས་མཆོག་འཛིན་པའི་ཚེ། ། ཕོངས་ཤིང་སྡུག་འདོད་འདི་ནི་བྱིས་པའི་སྤྱོད། ། རྒ་ན་སྡུག་བསྔལ་གཟི་བརྗིད་ལུས་བཅོམ་ན། ། རྣམ་པར་སྤོང་སྟེ་རི་དྭགས་ཀླུང་སྐམ་བཞིན། ། ནོར་འབྲུ་དམ་པ་རྫས་མང་སྟོབས་ལྡན་ཚེ། ། ཕོངས་ཤིང་སྡུག་ འདོད་འདི་ནི་བྱིས་པའི་སྤྱོད། ནོར་ཉམས་སྡུག་བསྔལ་བར་ནི་གྱུར་པའི་ཚེ། ། རྣམ་པར་སྤོང་སྟེ་མི་ཡིས་འཕྲོག་སྟོང་བཞིན། ། ཇི་ལྟར་མེ་ཏོག་ཤིང་དང་འབྲས་བཅས་ཤིང་། ། དེ་བཞིན་སྦྱིན་འདོད་མ་ལ་དགའ་བར་བྱེད། ། ནོར་ཉམས་སྡུག་བསྔལ་ཉེན་ཅིང་སྤང་པ་ན། ། དེ་ཚེ་དགའ་བར་མི་ འགྱུར་བྱ་རྒོད་བཞིན། ། རྫས་ལྡན་གཟུགས་མཆོག་ལྡན་ཚེ་དཔོན་པོ་བཞིན། ། ཕྲད་ན་སྡུག་ཅིང་དབང་པོ་དགའ་བར་བྱེད། ། རྒ་ན་སྡུག་བསྔལ་ཉེན་ཅིང་ནོར་ཟད་ན། ། དེ་ཚེ་འདོད་པར་མི་འགྱུར་འཆི་བདག་བཞིན། ། རྒ་བས་རྒས་བྱས་ན་ཚོད་ཡལ་འགྱུར་ན། ། སྡོང་པོ་གནམ་ ལྕགས་ཀྱིས་ནི་བཅོམ་པ་བཞིན། ། རྒ་བས་འཁོགས་ན་འཇིགས་བཅས་ཁང་རུལ་འདྲ། ། རྒ་ལས་འབྱུང་བ་ཐུབ་པ་མྱུར་དུ་སྨྲོས། ། སྐྱེས་པ་བུད་མེད་ཚོགས་རྣམས་རྒ་བས་སྐེམས། ། མ་ལུའི་ཁྲི་ཤིང་སཱ་ལའི་ནགས་སྟུག་བཞིན། ། ཞེས་སོ། ། ཡང་གསུངས་པ། སྲིད་གསུམ་མི་བརྟན་སྟོན་ཀའི་སྤྲིན་དང་འདྲ། ། འགྲོ་བའི་སྐྱེ་འཆི་གར་ལ་བལྟ་དང་མཚུངས། ། འགྲོ་བའི་ཚེ་འགྲོ་ནམ་མཁའི་གློག་འདྲ་སྟེ། ། རི་གཟར་འབབ་ཆུ་ལྟ་བུར་མྱུར་མགྱོགས་འགྲོ། ། ཞེས་སོ། ། ཡང་གསུངས་པ། ནད་མེད་མི་རྟག་ཚེ་རིང་རྟག་མ་ཡིན། ། ལང་ཚོ་མི་རྟག་འབྱོར་པ་ རྟག་མ་ཡིན། ། ཞེས་སོ། །

The gods said: "When one first possesses a supreme form in the prime of youth, to be destitute and yet desire suffering is the conduct of a child. When old age and sickness destroy the splendor of the body, one abandons it like a wild animal leaves a dried-up valley. When one possesses wealth, grain, excellent goods, and great power, to be destitute and yet desire suffering is the conduct of a child. When wealth is lost and one has fallen into the state of suffering, one abandons it like a person who has been plundered. Just as trees with flowers and fruits bring joy to those who desire to give, so too does one delight in a mother when she is wealthy. But when wealth is lost, suffering arises, and she is abandoned, at that time one finds no joy, like a vulture. When one possesses goods and a supreme form, one is like a lord; meeting such a person brings joy and delights the senses. But when one is afflicted by the suffering of old age and wealth is exhausted, at that time one is no longer desired, like the Lord of Death. When one is made old by aging and the prime of youth has faded, it is like a tree struck by a thunderbolt. When one is decrepit with age, one is like a dilapidated house full of fear. O Sage, speak quickly of the way to emerge from old age! Men and women alike are withered by aging, like a cluster of mālu creepers or a dense forest of sāla trees." Thus it is said. Furthermore, it is said: "The three realms are unstable, like autumn clouds. The birth and death of beings are like watching a dance. The life of beings passes like lightning in the sky; it moves with the swift speed of a waterfall down a steep mountain." Thus it is said. Furthermore, it is said: "Health is impermanent; long life is not eternal. Youth is impermanent; prosperity is not eternal." Thus it is said.

འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་བཤད་པ་ལ་ཡང་། གྲོགས་དག་ཚེ་འདི་མི་རྟག་མྱུར་འགྲོ་སྟེ། ། རི་གཟར་ཆུ་དག་མགྱོགས་འདྲ་ན། ། བྱིས་པ་སྐྱེ་བོས་མི་ཤེས་ཏེ། ། མི་མཁས་གཟུགས་ཀྱི་དྲེགས་པས་མྱོས། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། འཕགས་པ་ནཱ་གཱརྫུ་ནས་ཀྱང་། ། དེ་ ལྟར་འདི་ཀུན་མི་རྟག་བདག་མེད་དེ། ། སྐྱབས་མེད་མགོན་མེད་གནས་མེད་དེ་སླད་དུ། ། འཁོར་བ་ཆུ་ཤིང་སྙིང་པོ་མེད་པ་ལ། ། མི་མཆོག་ཁྱོད་ཀྱི་ཐུགས་ནི་འབྱུང་བར་མཛོད། ། ཅེས་བཤད་དོ། ། གང་དབང་ཐོབ་པ་ཡང་སྟེ། གསང་བའི་མཛོད་ལས་གསུངས་པ། དབང་བསྐུར་ཡང་དག་སྦྱིན་ལྡན་ ན། ། སྐྱེ་དང་སྐྱེ་བར་དབང་བསྐུར་འགྱུར། ། དེ་ཡི་སྐྱེ་བ་བདུན་ལ་ནི། ། མ་བསྒྲུབས་པར་ནི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ། ། གང་ཡང་བསྒོམ་པ་དང་ལྡན་ཞིང་། ། གལ་ཏེ་དམ་ཚིག་སྡོམ་ལ་གནས། ། སྐྱེ་འདིར་ལས་དབང་གིས་མ་གྲུབ། ། སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་དངོས་གྲུབ་འཐོབ། ། རེ་ཞིག་དམ་ཚིག་ཉམས་པ་ལ། ། དངོས་ གྲུབ་ཐོབ་པ་ལྟ་ཞོག་གི། མི་ཡི་སྐྱེ་བའང་རྙེད་པར་དཀའ། ། གང་ཡང་བླ་མར་བརྒྱུད་པ་ཡི། ། རིམ་འོངས་དེ་ཉིད་རིམ་པ་ཡིས། ། སྒྲུབ་པོ་དེ་ཡིས་འགྲུབ་སྙམ་དགོངས། ། ཞེས་སོ། ། འདི་ནི་གསང་བ་གསུམ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་མངོན་པར་བརྗོད་པའོ། ། གང་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ནམ་ མཁའ་ལ། ། ཙནྡན་མེ་ཏོག་བུད་མེད་བཟང་། ། མཐོང་བ་གང་ཚེ་འཛག་གྱུར་པ། ། དེ་ཚེ་དགའ་བར་ཡང་དག་བཤད། ། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་རྣམ་པར་གནས། ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀུན་གྱི་སེམས། ། དཔག་དཀའ་སྐད་ཅིག་ཉིད་ལས་ཤེས། ། ཞེས་གསུངས་པ་ནི་བདག་གིས་མ་བཀག་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་སྤྱད་པར་མ་གསུངས་ཏེ། །

The noble Śāriputra also said: "Friends, this life is impermanent and passes swiftly, like water cascading down a steep mountain. Fools do not understand this; the unwise are intoxicated by the pride of form." And the noble Nāgārjuna also said: "Since all this is thus impermanent and selfless, without refuge, without protector, and without a dwelling place, O Supreme among Men, may your mind be born of renunciation toward this saṃsāra, which is as coreless as a plantain tree." Regarding the attainment of empowerment, it is said in the Guhyakośa: "If one is properly endowed with the bestowal of empowerment, one will receive empowerment in birth after birth. Within seven such births, one will attain accomplishment without even practicing. Furthermore, if one possesses meditation and abides by the samaya vows, even if one does not achieve it in this life through the power of karma, one will attain accomplishment in another life. For one whose samaya has degenerated, let alone attaining accomplishment, even a human birth will be difficult to find. However, the practitioner who thinks, 'I shall achieve it through the stages of the lineage of gurus,' will indeed succeed." This is the primary cause for accomplishing the three secrets. As it is said: "When one sees the sandalwood flower and the excellent woman in the sky of supreme joy, and [the fluid] flows, that is correctly explained as joy. Abiding within all sentient beings, the mind of all those sentient beings is known in a single, inconceivable instant." I have not refuted this; however, it is not taught that one should actually consume [the substances].

འཇིགས་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་སྤྱོད་པ་གསུངས། ། ཞེས་གསུངས་ལ། ཡང་པདྨར་ཆགས་པའི་སེམས་སྤངས་ཏེ། ཞེས་རྒྱུད་དག་ལས་བཀག་པ་བསྟན་པ་དང་བཅས་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུད་ལས་གང་གསུངས་ལོངས་སྤྱོད་ནི་ བདག་གིས་ཀྱང་བཀག་པ་མེད་དོ། ། དེ་ལྟར་གསང་ཆེན་གསུམ་གྱི་བདག། མངོན་པར་བརྗོད་ལས་བྱུང་བ་ཡི། ། དགེ་བ་བདག་ལ་སྐྱེས་གྱུར་ན། ། འགྲོ་བ་གསང་ཆེན་གསུམ་འཛེག་ཤོག། གསང་ཆེན་དགའ་བའི་ཐིག་ལེ་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཡུ་སོ་མ་པུ་རིར་བྱུང་བའི་དགེ་སློང་དཔལ་ ལྡན་བྱང་ཆུབ་བཟང་པོའི་བླ་མ། དཔལ་མ་ཧཱ་མ་ཏིའི་ཞལ་སྔ་ནས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ། ། ། ། རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་ཨཱ་ཙརྱ་དུ་ལོ་པ་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་ཆོས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། ། ། །

"It is taught that one should practice with a terrifying form," so it is said; and furthermore, in order to express the prohibitions taught in the tantras, such as, "Having abandoned the mind attached to the lotus," and because the enjoyments taught in the tantras are not prohibited by me either: If the virtue arising from this Abhidhāna (Manifest Expression) of the Lord of the Three Great Secrets has been produced in me, may all beings ascend to the Three Great Secrets. The Great Secret Drop of Joy is hereby completed, composed in the presence of the glorious Mahāmati, the guru of the monk Śrī Bodhibhadra, who appeared in the city of Uṣmapuri. It was translated, edited, and finalized by the Indian master Ācārya Dulopa and the Tibetan translator, the monk Chökyi Sherab.