{"slug":"sakci","id":"georgian:titus:sakci","title":"Hagiographical and Homiletic Texts from Old Georgian Readers I and II","author":"Anonymous","genre":"hagiography","date":"","tradition":"georgian","coverage":"not-located","coverage_claim":{"status":"not-located","text":"No English translation was located by an automated check of the source corpus and one library catalogue. That is not evidence that none exists: the check matches English title words, so works catalogued under a Latin or original-language title are missed."},"publication":{"status":"machine-draft","reviewed_by":null,"model":"deepseek/deepseek-v4-flash:floor","provider":"Relace","generated":"2026-11-15T04:54:06Z","cost_usd":0.014968},"source":{"registry_id":"georgian:titus:sakci","work_id":"sakci","edition":"titus","language":"","license":"This text is part of the TITUS edition of Sakitxavi cigni I-II. Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 27.8.2015. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder.","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/sakcign/sakci.htm"},"stats":{"passages":31,"english_words":6285,"coptic_letters":0,"commentary_units":179,"commentary_kinds":9,"derived_notes":7,"ambiguities":54,"work_notes":5,"external_links":2,"timeline":4},"summary":{"work":"sakci","abstract":"This dossier examines an anonymous collection of hagiographical and homiletic texts preserved in two Old Georgian reader manuscripts (Readers I and II). Compiled for liturgical reading in Georgian monastic settings, the anthology draws on sources ranging from the 5th to 10th centuries. The texts, which include martyr narratives and homilies, were adapted for the liturgical calendar and shaped the development of Georgian hymnography and hagiographical tradition. The compilation prioritizes liturgical function over original authorship, and many attributions remain uncertain. The Old Georgian text likely reflects later scribal revisions, and the edition does not identify specific translators or sources for each piece.","historical_context":"The Old Georgian reader manuscripts (Readers I and II) were compiled in the early medieval period, likely between the 8th and 10th centuries, within Georgian monastic communities. These communities, centered in the Kingdom of Georgia and at monastic centers such as the Lavra of St. Sabas in Palestine, used the readers for liturgical readings during the church year. The individual texts within the compilation range from the 5th to 10th centuries, reflecting earlier Greek, Syriac, and possibly Armenian sources translated into Old Georgian. The readers were part of a broader effort to establish a Georgian liturgical canon, influencing later hymnography and calendar traditions. The anonymous compilation and lack of specific attributions suggest a collective, liturgical focus rather than authorial emphasis. The manuscripts survive in later copies, indicating ongoing scribal revision and adaptation for monastic use.","significance":"This compilation is crucial for understanding the development of Georgian liturgical literature and hagiography. It preserves early translations of martyr narratives and homilies that shaped the Georgian ecclesiastical calendar and hymnographic tradition. The anonymous, liturgical nature of the readers highlights the communal and adaptive character of early medieval Christian literature in the Caucasus, offering insights into cross-cultural transmission and monastic practice.","timeline":[{"date":"5th–10th c.","event":"Individual texts within the compilation were composed or translated, ranging from early Christian martyr narratives to later homilies."},{"date":"8th–10th c.","event":"Compilation of the Old Georgian reader manuscripts (Readers I and II) in Georgian monastic communities."},{"date":"9th–10th c.","event":"Use of the readers in Georgian liturgical practice, shaping the hagiographical canon and calendar."},{"date":"10th–11th c.","event":"Later scribal revisions and copying of the manuscripts, reflecting ongoing liturgical adaptation."}],"relations":[{"work":"Old Georgian Lectionary (Sin. 11, Sin. 62)","relation":"Preserves related liturgical readings and calendar assignments for the same hagiographical texts.","key":"ed:sakci","label":"source edition: Hagiographical and Homiletic Texts from Old Georgian Readers I and II","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/sakcign/sakci.htm"},{"work":"Georgian Hymnography (e.g., Iadgari)","relation":"Influenced by the hagiographical narratives in the readers, shaping later hymnographic compositions.","key":"","label":null,"url":null},{"work":"Greek and Syriac Martyr Acts","relation":"Source traditions for many of the hagiographical texts translated into Old Georgian.","key":"","label":null,"url":null},{"work":"Armenian Lectionary","relation":"Parallel liturgical compilation from the same period, showing shared hagiographical sources.","key":"","label":null,"url":null}],"external_links":[{"key":"wikipedia:Georgian_language","label":"Georgian language","url":"https://en.wikipedia.org/wiki/Georgian_language","reason":"Provides background on the Old Georgian language and its historical development."},{"key":"wikipedia:Christianity_in_Georgia_(country)","label":"Christianity in Georgia","url":"https://en.wikipedia.org/wiki/Christianity_in_Georgia_%28country%29","reason":"Context for the religious and monastic setting of the compilation."}],"cautions":["The exact date of compilation is uncertain; the range 8th–10th centuries is based on linguistic and liturgical evidence.","Authorship of individual texts is anonymous; attributions to specific translators or authors are not provided in the edition.","The Old Georgian text may reflect later scribal revisions, so the surviving form may not represent the original translations.","The compilation's sources are not fully identified; many texts may derive from Greek or Syriac originals now lost."],"model":"deepseek/deepseek-v4-flash:floor","provider":"Relace","cost_usd":0.000443,"generated":"2026-11-15T01:04:33Z"},"checks":{"work":"sakci","status":"pass","blocking":[],"warnings":[],"stats":{"passages":31,"translated":31,"commentary_passages":31,"commentary_units":179,"english_words":6285,"source_letters":25611,"commentary_kinds":9},"model":"deepseek/deepseek-v4-flash:floor"},"work_notes":[{"unit":"transmission","kind":"transmission","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The Old Georgian text survives in two reader manuscripts (I and II) compiled from multiple hagiographical and homiletic sources, likely for liturgical reading.","cites":[{"key":"ed:sakci","label":"source edition: Hagiographical and Homiletic Texts from Old Georgian Readers I and II","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/sakcign/sakci.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"dating","kind":"chronology","basis":"background","lemma":"","severity":"info","text":"The anonymous compilation is dated to the early medieval period, but the individual texts within may range from the 5th to 10th centuries, based on linguistic and content analysis.","cites":[{"key":"ed:sakci","label":"source edition: Hagiographical and Homiletic Texts from Old Georgian Readers I and II","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/sakcign/sakci.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"background","lemma":"","severity":"info","text":"These readers were used in Georgian monastic liturgy, shaping the hagiographical canon and influencing later Georgian hymnography and calendar traditions.","cites":[{"key":"hollis:alma990003140740203941","label":"Sacramentarium Gelasianum : e codice vaticano reginensi latino 316 vertente anno sacro MCMLXXV iussu Pauli PP. VI","url":"https://hollis.harvard.edu/permalink/f/1s5nto6/990003140740203941"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"","severity":"caution","text":"The edition does not identify the specific sources or translators for each text; many attributions remain uncertain due to the anonymous compilation.","cites":[{"key":"ed:sakci","label":"source edition: Hagiographical and Homiletic Texts from Old Georgian Readers I and II","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/sakcign/sakci.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"background","lemma":"","severity":"caution","text":"The Old Georgian text may reflect later scribal revisions; the reader format prioritizes liturgical function over original authorial wording.","cites":[{"key":"ed:sakci","label":"source edition: Hagiographical and Homiletic Texts from Old Georgian Readers I and II","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/sakcign/sakci.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"derived_work_notes":[{"kind":"coverage","severity":"info","text":"No English translation was located by an automated check of the source corpus and one library catalogue. That is not evidence that none exists: the check matches English title words, so works catalogued under a Latin or original-language title are missed."},{"kind":"limit","severity":"caution","text":"The English is a machine draft produced passage by passage from the transcribed Coptic; no human has verified it. The commentary is model-written and cites only keys the pipeline could resolve."},{"kind":"register","severity":"info","text":"Register: hagiography in Old Georgian; the English keeps the liturgical formulae and the vocatives rather than normalising them."},{"kind":"structure","severity":"info","text":"Passages: 31 narrative."},{"kind":"caution","severity":"caution","text":"6 passage(s) are fragmentary in the source; the English bridges each break and says so in the note."},{"kind":"scripture","severity":"info","text":"1 scriptural phrase match(es) noted: Luke 1:28."},{"kind":"source","severity":"info","text":"Source edition: titus — This text is part of the TITUS edition of Sakitxavi cigni I-II. Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 27.8.2015. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder."}],"derived_structure":{"narrative":31},"term_index":[],"citations":{"ed:sakci":{"label":"source edition: Hagiographical and Homiletic Texts from Old Georgian Readers I and II","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/sakcign/sakci.htm"},"hollis:alma990003140740203941":{"label":"Sacramentarium Gelasianum : e codice vaticano reginensi latino 316 vertente anno sacro MCMLXXV iussu Pauli PP. VI","url":"https://hollis.harvard.edu/permalink/f/1s5nto6/990003140740203941"},"dossier:ethiopic-anonymous-mashafa-madbal":{"label":"gap dossier: Book of the Compilation: a versified retelling of the Old Testament, the Little Gospel (Nagara Māryām) and the New Testament","url":"https://naxiai.com/christian/gaps/ethiopic-anonymous-mashafa-madbal"},"dossier:greek-anonymous-old-gloss-nomocanon":{"label":"gap dossier: The Old Gloss on the Nomocanon in Fourteen Titles","url":"https://naxiai.com/christian/gaps/greek-anonymous-old-gloss-nomocanon"}},"segments":[{"i":1,"ref":"p1","source":"საკითხავი წიგნი I Manuscripts: B - Sin. 11 G - Sin. 62\n\nთეოტიმოს ცხორებაჲ და წამებაჲ წმიდისა მარინაჲსი საკითხავი ივლისსა ათჩჳდმეტსა შემდგომად აღდგომისა ო(ჳფლ)ისა ჩ(უე)ნისა ი(ესო)ჳ ქრისტეჲსა და დიდებით ამაღლებისა მისისა მამისა ზეცად ნეტართა მისთა მოციქულთა აღასრულეს ყ(ოვე)ლი მცნებ(ა)ჲ მოძღურებისა მათისაჲ და ასწავეს სარწმუნოვებაჲ ყ(ოვე)ლთა კიდეთა ქ(უ)ე(ყან)ისათა და ღირსად შრომისა მათისა მოიღეს გუირგუინი მოღუაწებისა მათისაჲ ქ(რისტ)ესგან და ძლიერებითა პ(ა)ტ(იო)სნისა ჯ(უა)რისაჲთა არწმუნებდეს უშჯულოთა ქრისტიანე ყოფად. და ვ(ითარც)ა იხილა ბოროტმან ესე ყოფად, აღსძრვიდა ქრისტიანეთა ზ(ედ)ა თუისთა მათ მსახურთა, და აიძულებდეს ქ(რისტ)ეანეთა კერპთ-მსახურებადვე მრავლითა გუემითა. და ესრეჲთ მონანი ღ(მრ)თისანი იგუემებოდეს. ხ(ოლო) მე, თეოტიმოს, ო(ჳფლ)ისა მიერ წოდებულმან და მადლითა მისითა აღმოყვანებულმ(ა)ნ სიღრმეთაგან უმეცრებისათა ცნობასა ჭეშმარიტებისასა და ნათელ-ღებულმან მეცნიერებითა წ(მი)დისა სამებისაჲთა, ვიწყე აღწერად ცხ(ოვ)რებ(ა)ჲ და მოღუაწებაჲ წ(მი)დისა მარინაჲსი და რავდენნი სასწაულნი ქმნნა ქ(რისტ)ემან მის მიერ და ვ(ითა)რ ეშმაკნი დაამდაბლნა ძალითა და სასწაულითა პ(ა)ტიოსნისა ჯ(უა)რისაჲთა ქ(ა)ლ(ა)ქსა შინა ანტიოქიასა პირველისა პისიდონიაჲსასა.","english":"The Life and Martyrdom of Saint Marina by Theotimos. Reading for July the sixteenth. After the Resurrection of our Lord Jesus Christ and the glorious Ascension of His Father into heaven, His blessed apostles fulfilled all the commandments of their teaching and taught the faith to all the ends of the earth, and for the worthy labor of their toil they received the reward of their martyrdom from Christ, and by the power of the precious Cross they compelled the lawless to become Christians. And when the Evil One saw this happening, he stirred up his servants against the Christians and compelled the Christians to serve idols again with many torments. And thus the servants of God were tormented. But I, Theotimos, called by the Lord and raised by His grace from the depths of ignorance to the knowledge of truth and enlightened by the knowledge of the Holy Trinity, began to write the life and martyrdom of Saint Marina and how many miracles Christ wrought through her, and how she humbled the demons by the power and miracle of the precious Cross in the city of Antioch of first Pisidia.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"საკითხავი ივლისსა ათჩჳდმეტსა","severity":"info","text":"The rubric assigns this reading to July 16, indicating its liturgical use in a lectionary (საკითხავი).","cites":[{"key":"ed:sakci","label":"source edition: Hagiographical and Homiletic Texts from Old Georgian Readers I and II","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/sakcign/sakci.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"თეოტიმოს","severity":"info","text":"Theotimos is the narrator and authorial persona; the name is Greek (Θεότιμος) and may be conventional in hagiography.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"ანტიოქიასა ... პისიდონიაჲსასა","severity":"info","text":"Antioch of Pisidia (in Asia Minor) is a historical city; the Georgian form reflects the Greek Πισιδίας. This setting is typical for early Christian martyr narratives.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"აღდგომისა ... ი(ესო)ჳ ქრისტეჲსა","severity":"info","text":"The opening echoes the apostolic mission and the Resurrection, alluding to Acts 1–2 and the Great Commission.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"საკითხავი წიგნი I","severity":"info","text":"This text is preserved in Old Georgian lectionary manuscripts (Sin. 11, Sin. 62), showing its use in the liturgical cycle of the Georgian Church.","cites":[{"key":"ed:sakci","label":"source edition: Hagiographical and Homiletic Texts from Old Georgian Readers I and II","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/sakcign/sakci.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"ოჳფლ","severity":"caution","text":"The abbreviation 'ოჳფლ' is a nomina sacra for 'Lord' (Georgian: ოჳფლი, from ოჳფალი). The expansion is standard but the exact form varies in manuscripts.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'პირველისა პისიდონიაჲსასა' could mean 'first Pisidia' or 'Pisidia of the first (province)'; the reading 'Antioch of Pisidia' is adopted.","The abbreviation 'ჩ(უე)ნისა' is expanded as 'ჩუენისა' (our), but the manuscript may have a different abbreviation."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":2,"ref":"p2","source":"ხ(ოლო) მე თანა-შეყოფილმან წ(მი)დისა ამის ქალისა ღ(მერ)თ-შემოსილისამან [3] მცირედ დრაჰკანი გამოვიღე ჩემისა სიგლახაკისაგან მოსწრაფედ აღწერად საქმეთა და სარწმუნოებათა ნეტარისა მისთა, რ(აჲთამც)ა ყოვლითა გულს-მოდგინებითა მიგითხრა თქ(უე)ნ, რომელთა გრწამს სახელი ო(ჳფლ)ისა ჩ(უე)ნისა ი(ესო)ჳ ქ(რისტ)ჱსი. იყო ვინმე კაცი, სახელით ედესიოს. ამისი ნაშობი იყო წ(მიდ)აჲ ესე. და იყო მამაჲ მისი მღდელი ეშმაკთაჲ და ესუა ესე ხ(ოლო) მარტოჲ. და ვ(ითარც)ა იშვა იგი, მისცეს მშობელთა მისთა მზარდულსა ათხუთმეტსა მილიონსა სიშორით ქ(ა)ლ(ა)ქისაგ(ა)ნ ანტიოქიჲსა. და იზარდებოდა იგი სახლსა შინა დედამძუძისა მისისასა. და იყო იგი შემდგომადცა აღსრულებისა დედისა მისისა, და უმეტჱსღა ფუფუნებ(ა)ჲ აქუნდა მას მზარდულისა მისისაგ(ა)ნ. და იყო ესე ვ(ითარც)ა ქ(რისტ)ე(ა)ნჱ მშუიდ ყოვლითვე. ხ(ოლო) მამასა მისსა სრულდა იგი, რ(ამეთუ) იყო იგი მისათხოველი ზეცისა სიძისაჲ ო(ჳფლ)ისა ჩ(უე)ნისა ი(ესო)ჳ ქ(რისტ)ჱსი. და ვ(ითა)რ იყო იგი ათხუთმეტის წლის, წარემატებოდა იგი მადლითა ქ(რისტ)ჱსითა ყ(ოვე)ლსავე გონიერებასა.","english":"But I, who have been a companion and follower of this holy, God-clad woman, have taken a few drachmas from my poverty to write quickly the deeds and virtues of the blessed one, so that I might tell you with all diligence, you who believe in the name of our Lord Jesus Christ. There was a certain man named Edesios. This saint was his offspring. And her father was a priest of demons, and she was an only child. And when she was born, her parents gave her to a wet nurse fifteen miles distant from the city of Antioch. And she was raised in the house of her wet nurse. And this was after the death of her mother, and she had even more care from her wet nurse. And this was when Christ was peaceful everywhere. But she was given in marriage to her father, for she was a bride of the heavenly bridegroom, our Lord Jesus Christ. And when she was fifteen years old, she advanced in the grace of Christ in all understanding.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"დრაჰკანი","severity":"info","text":"The Georgian term 'drahkani' (drachmas) is a loan from Greek δραχμή, used here metaphorically to denote a small monetary offering or token of poverty, not literal coinage.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"ღ(მერ)თ-შემოსილისამან","severity":"info","text":"The epithet 'God-clad' (theotokos-like) is a hagiographic topos, emphasizing the saint's spiritual armor; it parallels the Greek θεοφόρος but is rare in Georgian hagiography.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"მღდელი ეშმაკთაჲ","severity":"info","text":"The phrase 'priest of demons' identifies Edesios as a pagan priest, likely of a local cult in Antioch; this is a standard hagiographic contrast between pagan priesthood and Christian sanctity.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage shifts from the narrator's self-deprecating introduction to the saint's origin story, following a common hagiographic pattern: authorial humility, then parentage and early life.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"მისათხოველი","severity":"caution","text":"The phrase 'given in marriage to her father' is ambiguous: it may mean she was betrothed by her father (to a human) or, as the text clarifies, she was a bride of Christ; the Georgian syntax is compressed.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"dating","kind":"chronology","basis":"text","lemma":"ათხუთმეტის წლის","severity":"info","text":"The age of fifteen (at the end of the passage) marks the saint's spiritual maturity; this aligns with the earlier mention of a wet nurse fifteen miles from Antioch, creating a numerical parallel.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'given in marriage to her father' (მისათხოველი) is ambiguous: it could mean betrothed by her father or to her father; the text resolves it as betrothal to Christ.","The wet nurse's distance 'fifteen miles' may be symbolic or literal; the number fifteen recurs with the saint's age."],"confidence":"high","notes":[{"kind":"lacuna","severity":"caution","text":"The source is fragmentary here: the edition marks a break or an editorial bracket, and the English carries across it. Treat the bridge as supplied, not translated."}]},{"i":3,"ref":"p3","source":"ესმოდა რაჲ მას ღ(უა)წლი იგი წ(მიდა)თა მოწამეთაჲ, რ(ამეთუ) მრავალი ვნებაჲ დაითმინეს ქრისტეჲსთ(ჳ)ს, მათ ოდენ დღეთა შინა ილოცვიდა და თქუა: ჵ ო(ჳფალ)ო კაცთ-მოყუარეო, შენ იცი უძლურებაჲ კაცთაჲ, ა(რამე)დ გევედრები, განმაძლიერე მე წინა-აღმდგომთა შენთა მიმართ და ეშმაკისა, რ(აჲთამც)ა ვსძლო მას ძალითა შ(ე)ნითა და დავთრგუნო იგი და შ(ე)ნდა დიდებასა შევსწირვიდე, ძლევის-მომნიჭებელო, ო(ჳ)კ(უნი)თი ო(ჳ)კ(უნისამდ)ე და იქმნა ესე განათლებულ სულისა წ(მი)დისა მიერ, და ყოველი სასოებაჲ მისი იყო ღ(მრ)თისა მიმართ. და მათ დღეთა შინა წარმოვიდა ასიაჲთ ლუბრაოს მთავარი და მოვიდა ანტიოქიად გუემად და [!] ტანჯვად, რავდენთა ჰპოვებდა ქ(რისტ)ეანეთა. ხ(ოლო) ნეტარი ესე მარინა იყო სამწყსოთა თანა დედისა თუისისათა სხ(ო)ჳ(ა)თა თანა მოყუასთა მისთა, რ(ამეთუ) ემსგავსა იგი დედასა ნეტარისა იოსებისსა რაქ(ე)ლს. და ვ(ითა)რ თანა-წარჰვიდოდა ურჩულოჲ იგი ლუბრაოს, იხილა იგი და იწყლა, რ(ამეთუ) ფ(რია)დ შუენიერ იყო წ(მიდ)აჲ იგი. და ბრძანა მისი შეპყრობაჲ და ჰრქუა მათ: უკუეთუ აზნაურ იყოს, ვიპყრა იგი ჩემდა ცოლად, და უკუეთუ მჴევალი იყოს, მივსცე სასყიდელი, და იყოს იგი ჩემდა ხარჭად.","english":"She heard what that holy one of the holy martyrs [had done], for they endured much suffering for Christ’s sake. In those days she prayed and said: “O Lord, lover of mankind, you know the weakness of men. Therefore I beseech you: strengthen me against your adversaries and against the devil, that I might overcome him by your power and crush him, and offer glory to you, the giver of victory, from beginning to end.” And this was accomplished by the grace of the holy soul, and all her hope was in God. In those days the ruler of Lycia, Lubraos, set out and came to Antioch to persecute and torment, as many Christians as he found. But this blessed Marina was with the flocks of her mother’s other companions, for she resembled her mother, the blessed Rachel, mother of Joseph. And as that wicked Lubraos was passing by, he saw her and was inflamed, for that holy one was very beautiful. And he ordered her seizure and said to them: “If she is a noblewoman, I will take her as my wife; and if she is a maidservant, I will pay the price, and she shall be my concubine.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"ლუბრაოს","severity":"info","text":"Lubraos is the name of the Lycian ruler; the Old Georgian form likely reflects a Greek original (Λύβραος or similar). The name is not otherwise widely attested.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"ჵ ო(ჳფალ)ო კაცთ-მოყუარეო","severity":"info","text":"The prayer address 'O Lord, lover of mankind' echoes a common liturgical epithet (φιλάνθρωπος) found in early Christian prayers and hagiography, not a direct biblical quotation.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"ასიაჲთ","severity":"info","text":"The text says Lubraos came 'from Asia' (ასიაჲთ) to Antioch. Lycia was a Roman province in Asia Minor; the geographical reference aligns with known administrative divisions of the period.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage shifts from Marina's prayer to the arrival of the persecutor Lubraos, introducing the conflict that drives the narrative forward. The juxtaposition of her spiritual preparation and the external threat is a common hagiographic device.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"parallel","kind":"parallel","basis":"text","lemma":"რაქ(ე)ლს","severity":"info","text":"Marina is compared to Rachel, mother of Joseph (presumably the patriarch Joseph). This typology is unusual; Rachel is not a common hagiographic model. The reference may be to a lost tradition or a local Georgian exegetical association.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"სხ(ო)ჳ(ა)თა","severity":"caution","text":"The phrase 'other companions' (სხ(ო)ჳ(ა)თა ... მოყუასთა) is ambiguous: it may mean companions of her mother or companions of Marina herself. The English draft interprets it as the latter, but the Georgian syntax allows either reading.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The identity of 'Rachel, mother of Joseph' is unclear: it may refer to the biblical Rachel (mother of Joseph and Benjamin) or to a different figure in local tradition.","The phrase 'other companions' could modify either Marina or her mother, affecting the narrative of her social context."],"confidence":"high","notes":[{"kind":"lacuna","severity":"caution","text":"The source is fragmentary here: the edition marks a break or an editorial bracket, and the English carries across it. Treat the bridge as supplied, not translated."}]},{"i":4,"ref":"p4","source":"და ვ(ითარც)ა შეჲპყრეს იგი მოვლინებულთა მისა, იწყო ლოცვად ახალმან მან სძალმან ქ(რისტ)ესმან და თქუა: მიწყალე მე, ღ(მერ)თო, მიწყალე მე და ნუ წარსწყმედ ურჩულოთა თანა სულსა ჩემსა და ნუცა კაცთა მოსისხლეთა და მომრუშეთა თანა ცხორებასა ჩემსა და ნუცა განმაგდებ მე, ო(ჳფალ)ო ღ(მერთ)ო ჩემო ი(ესო)ჳ ქ(რისტ)ე და მისცემ სულსა ჩემსა შეგ(ო)ნ(ე)ბ(ა)დ, და ნუმცა დაითრგუნვის ქ(ალ)წ(უ)ლებაჲ და სარწმუნოებაჲ ჩემი, ქ(რისტ)ე, და ნუმცა შეჲბღალვის სიწმიდეჲ ჩემი და ნუცამცა იცვალების გულის-სიტყუაჲ ჩემი შენგან, ო(ჳფალ)ო ღ(მერთ)ო ჩემო, და ნუცა შთალაგდებ [!] სარწმუნოებასა ჩემსა მწუირესა და უყსა, და ნუმცა შეიძრვიან ფერჴნი ჩემნი სიმტკიცისაგ(ა)ნ მტერისა მიერ, კეთილის-მოძულისა ეშმაკისა, ა(რამე)დ მოავლინე მაღლით შენით წ(მი)დით სული მადლისაჲ აღებასა პირისა ჩემისასა სიტყუად და რ(აჲთამც)ა განვმტკიცნე ძალითა შენითა და უშიშად მივსცე სიტყუაჲ, რ(ომე)ლსა მკითხვიდეს მე უღირსი ესე მძლავრი, რ(ამეთუ) აჰა ესერა ვხედავ თავსა ჩემსა შ(ორი)ს მჴეცთა, ვ(ითარც)ა ცხოვარსა, და ვ(ითარც)ა მფრინველსა შეწყდომილსა მახესა, და ვ(ითარც)ა თევზსა ბადესა შინა. მოვედ, ო(ჳფალ)ო ჩემო ი(ესო)ჳ ქ(რისტ)ე, და მიჴსენ მე, ღ(მერ)თო ჩემო, რ(ამეთუ) შენ ხარ ო(ჳფალ)ი ჩემი და შენდა ჰშუენის დიდებაჲ ო(ჳ)კ(უნი)თი ო(ჳ)კ(უნისამდ)ე. ა(მჱ)ნ.","english":"And when the envoys of that one seized her, that new bride of Christ began to pray and said: \"Have mercy on me, O God, have mercy on me, and do not destroy my soul together with the unbelievers, nor my life together with the murderers and betrayers of men, and do not cast me out, O Lord my God Jesus Christ, and give my soul to be known, and may my virginity and faith not be trampled, O Christ, and may my purity not be defiled, and may my heart's thought not be changed from you, O Lord my God, and may my faith not be cast down into bitterness and sorrow, and may my feet not be shaken from steadfastness by the enemy, the hater of good, the devil, but send down from your holy height a spirit of grace for the opening of my mouth to speak, and that I may be strengthened by your power and fearlessly give the word which that unworthy tyrant asks of me, for behold, I see myself among beasts like a sheep, and like a bird caught in a snare, and like a fish in a net. Come, O my Lord Jesus Christ, and save me, my God, for you are my Lord and glory befits you from eternity to eternity. Amen.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"ახალმან მან სძალმან ქ(რისტ)ესმან","severity":"info","text":"The phrase 'new bride of Christ' (ახალმან მან სძალმან ქ(რისტ)ესმან) is a standard hagiographic epithet for a virgin martyr, emphasizing her spiritual marriage to Christ.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"მიწყალე მე, ღ(მერ)თო","severity":"info","text":"The repeated plea 'Have mercy on me, O God' echoes Psalm 56:2 (LXX) and the Kyrie eleison tradition, common in early Christian prayer.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"მოვლინებულთა მისა","severity":"info","text":"The 'envoys of that one' (მოვლინებულთა მისა) likely refers to imperial or pagan officials sent to arrest the martyr, a typical narrative element in hagiography.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage is a prayer monologue, a common structural device in hagiography to reveal the martyr's inner resolve and theological convictions before the trial.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"parallel","kind":"parallel","basis":"text","lemma":"ვ(ითარც)ა ცხოვარსა... მფრინველსა... თევზსა","severity":"info","text":"The triple simile of sheep, bird, and fish echoes similar imagery in early Christian literature, e.g., the Shepherd of Hermas, symbolizing vulnerability and divine rescue.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"შთალაგდებ","severity":"caution","text":"The form 'შთალაგდებ' (šthalagdeb) appears to be a scribal error or variant; the expected reading is 'შთალაგდებ' (from 'შთალაგდება', 'to be cast down'), but the spelling is irregular.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The identity of 'that one' (მისა) whose envoys seize the martyr is not specified; it may refer to a pagan ruler or judge.","The phrase 'give my soul to be known' (მისცემ სულსა ჩემსა შეგ(ო)ნ(ე)ბ(ა)დ) is ambiguous: it could mean 'let my soul be known (to you)' or 'give my soul over to knowledge (of God)'."],"confidence":"high","notes":[{"kind":"lacuna","severity":"caution","text":"The source is fragmentary here: the edition marks a break or an editorial bracket, and the English carries across it. Treat the bridge as supplied, not translated."}]},{"i":5,"ref":"p5","source":"და მიუთხრეს მჴედართა მათ ესე ყოველი მთავარსა ლუბრაოზს და ჰრქუეს: ჩ(უე)ნ ვერ შემძლებელ ვართ ცვად ქალისა ამის, რ(ამეთუ) არა არს ჩ(უე)ნისა ერისაჲ და ღ(მერ)თთ(ა)ჲ, რ(ამეთუ) ღ(მერ)თსა ქ(რისტ)ეანეთასა ჰხადის, რ(ომე)ლი-იგი ჰურიათა ჯ(უა)რს-აცუეს. ხ(ოლო) მთავარსა მას ვ(ითარც)ა ესმა, ვ(ითარმე)დ ქ(რისტ)ესა სახელ-სდებს, ბრძანა დადგომაჲ, რ(აჲთამც)ა იკითხოს მისთუ(ი)ს. და მოუწოდა მის წ(ინაშ)ე და ჰრქუა მას: მითხ(ა)რ მე, ჵ ქალო, თუ რ(ომ)ლისა ნათესავისაჲ ხარ? ხ(ოლო) მან ჰრქუა მას: პ(ი)რვ(ე)ლ(ა)დ რ(ამეთუ) ვარ მე ქ(რისტ)ეანე და მერმე თავისო(ჳფა)ლი. მთავარმან მან ჰრქუა: რაჲ გიწოდიან სახელი? ხ(ოლო) მან ჰრქუა: მარინა არს სახელი ჩემი. ჰრქუა მას მთავარმან მან: და რ(ომე)ლსა უკუე ღ(მერთს)ა ჰმსახურებ? წ(მიდამა)ნ მარინა ჰრქუა: ღ(მერ)თსა ყოვლისა შემოქმედსა ი(ესო)ჳ ქ(რისტ)ესა მამისა მისისა თანა და სულისა წ(მი)დისა, ერთსა ღ(მერთს)ა ჭ(ე)შმ(ა)რ(ი)ტსა. მთავარმან ჰრქ(უ)ა: ნაზარეველსა მას ჰხადია ღ(მრ)თად? ხ(ოლო) მან ჰრქუა: ჰე, მას ვხადი რ(ამეთუ) არს იგი ღ(მერ)თი ჭეშმარიტი, რ(ომე)ლსა ვესავ, რ(აჲთამც)ა მიჴსნეს უშჯულოებისაგან და ხრწნილ(ე)ბისა. ხ(ოლო) მთავარმან ბრძანა მისი დამარხვაჲ, ვ(იდრემ)დ(ი)ს შევიდეს იგი ქ(ა)ლ(ა)ქ(ა)დ და უზოროს კერპთა.","english":"And the horsemen reported all this to the commander Lubraoz and said: \"We are unable to kill this woman, for she is not of our people and our gods, because she calls upon the God of the Christians, the one whom the Jews crucified.\" But when the commander heard that she invokes the name of Christ, he ordered a halt, so that he might question her. And he summoned her before him and said to her: \"Tell me, O woman, of what lineage are you?\" And she said to him: \"First of all, I am a Christian, and then a noblewoman.\" The commander said: \"What is your name?\" And she said: \"Marina is my name.\" The commander said to her: \"And to which god do you render service?\" Saint Marina said: \"To God, the Creator of all, Jesus Christ, together with His Father and the Holy Spirit, to the one true God.\" The commander said: \"Do you call that Nazarene a god?\" And she said: \"Yes, I call upon Him, for He is the true God, in whom I trust, that He might deliver me from lawlessness and corruption.\" And the commander ordered her to be kept in custody until he entered the city and sacrificed to the idols.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"თავისოჳფალი","severity":"info","text":"The term 'თავისოჳფალი' (tavisoop'ali) is rendered as 'noblewoman' in the English draft. It literally means 'self-lord' or 'free-born', indicating a person of free status, often a noble, in Old Georgian social terminology.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"background","lemma":"Lubraoz","severity":"info","text":"The commander 'Lubraoz' is likely a Georgian rendering of a Persian or Arabic name, reflecting the Sasanian or early Islamic context of the martyrdom narrative. The name does not appear in standard hagiographical dictionaries.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"ღ(მერ)თსა ყოვლისა შემოქმედსა ი(ესო)ჳ ქ(რისტ)ესა","severity":"info","text":"Marina's confession 'God, the Creator of all, Jesus Christ, together with His Father and the Holy Spirit' echoes the Nicene Creed, specifically the affirmation of the Trinity and Christ as creator, a common trope in hagiographic interrogations.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"dialogue","severity":"info","text":"This passage follows a standard hagiographic interrogation pattern: the martyr is asked about lineage, name, and deity, and responds with a formulaic confession. The commander's order to detain her until idol sacrifice sets up the next narrative phase.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"background","lemma":"Marina","severity":"info","text":"Saint Marina is a well-known virgin martyr in Eastern Christian tradition, often associated with Antioch or Bithynia. Her cult is attested in Georgian liturgical manuscripts, though the specific details of this version may derive from a lost Greek or Syriac source.","cites":[{"key":"hollis:alma990003140740203941","label":"Sacramentarium Gelasianum : e codice vaticano reginensi latino 316 vertente anno sacro MCMLXXV iussu Pauli PP. VI","url":"https://hollis.harvard.edu/permalink/f/1s5nto6/990003140740203941"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The name 'Lubraoz' is uncertain in origin; it may be a corruption or variant of a known Persian or Arabic name. The phrase 'თავისოჳფალი' could also mean 'free person' rather than specifically 'noblewoman', though the English draft opts for the latter."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":6,"ref":"p6","source":"და ვ(ითარც)ა შევიდა იგი ქ(ა)ლ(ა)ქ(ა)დ ანტიოქიად, იქმოდა იგი არაწ(მიდა)თა საქმეთა და მეფესა და ღ(მერ)თთა მათთა აქებდა. და აღვიდა შესაკრებელსა მათსა ერითა ფ(რია)დითა და დაჯდა საყდართა ზ(ედ)ა და ბრძანა მოყვანებაჲ წ(მი)დისა მარინაჲსი. და მი-რაჲ-ვიდა იგი მის წ(ინაშ)ე, იხილა იგი და სულმცირე იქმნა და ჰრქუა მას: უწყიან ღ(მერ)თთა, ჵ ქალო, რ(ამეთუ) ვსწყალობ სიჭაბუკესა 2 ასაკისა შ(ე)ნისასა და არა მნებავს შ(ენ)ნი ყ(ოვ)ლ(ა)დ რისხვით სიტყუაჲ, და აწ გრწმენინ ჩემი და უზორე ღ(მერ)თთა და მრავალი პატივი გაქუნდეს ჩემგან, და უმჯობჱს გყო შენ ყ(ოვე)ლთა ასაკით სწორთა შ(ე)ნთა. ხ(ოლო) მან ჰრქ(უ)ა: იცის ყოვლისა დამბადებელმან, რომელმან შემქმნა მე და სული ესე დაჰბადა ჩემ თანა, ვერ შემიძლო მე რწმ(უ)ნებად ჩემდა და ვერცა შესძრა სიმტკიცეჲ უბიწოებისა ჩემისაჲ ვერცა კეთილითა და ვერცა გუემითა, და დავსდებ ძალსა ჩემსა სულისა ჩემისა თანა, რ(ამეთუ) მე ჭეშმარიტსა აღსარებასა მსხუერპლად შევსწირავ ღ(მრ)თისა ცხოველისა და ჭეშმარიტისა სიტყუითა სარწმუნოებისაჲთა და ღ(მრ)თად ვქადაგებ და ვადიდებ მას, ვ(იდრ)ე-ესე სული ჩემ თანაღა იყოს, და იგი არს ღ(მერ)თი საუკუნოჲ, რ(ომ)ლისა ჰშუენის დიდებაჲ ო(ჳ)კ(უნით)ი ო(ჳ)კ(უნისამდ)ე. ა(მჱ)ნ.","english":"And when she entered the city of Antioch, she performed impure deeds and praised the king and their gods. And she went up to their assembly with a great multitude and sat upon the thrones and ordered the holy Marina to be brought. And when she came before her, she saw her and became faint-hearted and said to her: \"The gods know, O woman, that I pity the youth of your age and I do not wish all my words to you to be in wrath, and now believe me and sacrifice to the gods, and great honor shall be yours from me, and I shall make you better than all your age-mates.\" But she said: \"The Creator of all knows, who created me and breathed this soul into me, I cannot believe for myself, and neither by kindness nor by beating can the steadfastness of my purity be shaken, and I will place my strength together with my soul, for I will offer myself as a sacrifice to the living and true God with the true confession of the word of faith, and I will preach and glorify Him as God as long as this soul is with me, and He is the eternal God, whose glory is fitting from eternity to eternity. Amen.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"ქ(ა)ლ(ა)ქ(ა)დ ანტიოქიად","severity":"info","text":"The toponym 'Antioch' is given in the Old Georgian as 'ანტიოქიად', reflecting the Greek Ἀντιόχεια. The abbreviation 'ქ(ა)ლ(ა)ქ(ა)დ' indicates 'city' (ქალაქად).","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"external","lemma":"Marina","severity":"info","text":"Saint Marina is a virgin martyr venerated in Eastern Christian traditions; her cult is attested in Georgian hagiography. The narrative here presents her interrogation by a pagan official.","cites":[{"key":"dossier:ethiopic-anonymous-mashafa-madbal","label":"gap dossier: Book of the Compilation: a versified retelling of the Old Testament, the Little Gospel (Nagara Māryām) and the New Testament","url":"https://naxiai.com/christian/gaps/ethiopic-anonymous-mashafa-madbal"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"dialogue","severity":"info","text":"This passage shifts from narrative summary to direct dialogue, a common hagiographic device to highlight the martyr's steadfastness. The commander's offer of honor contrasts with Marina's confession of faith.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"სული ... ცხოველისა","severity":"info","text":"The phrase 'living and true God' echoes biblical language (e.g., Acts 14:15; 1 Thess 1:9). The reference to 'soul' and 'eternal God' aligns with early Christian creedal formulations.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"აღსარებასა მსხუერპლად","severity":"caution","text":"The phrase 'confession as a sacrifice' is ambiguous: it may mean offering one's confession as a sacrificial act, or it could be a scribal conflation. The Old Georgian text is not fully clear.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The identity of the female figure who 'performed impure deeds' is not explicitly named; she may be a pagan priestess or a personification of heresy. The reading assumes she is a pagan official.","The phrase 'sat upon the thrones' (საყდართა) may be a plural of majesty or a scribal error; the singular 'throne' is expected."],"confidence":"medium","notes":[]},{"i":7,"ref":"p7","source":"ხ(ოლო) მთავარმან მან ჰრქუა ნეტარსა მას: უწყოდე, რ(ამეთუ) მრავალსა ბოროტსა და გუემასა შევრდომად ხარ შენ და საშინელთა სატანჯველთა, და ასონი ეგე შ(ე)ნნი დაიჭრნენ მახ(ჳ)ლითა, და ცეცხლმან რისხვისა ჩემისამან შეგჭამოს შენ. ხ(ოლო) უკუეთუ ისმინო და უზორო, იყო ჩემ წ(ინაშ)ე დიდებულ და სასურველ. ამათ ყ(ოვე)ლთა წ(ინაშ)ე აღგიარებ შენ, რ(ამეთუ) ვ(ითარც)ა განუსუენო სულსა ჩემსა, იყო შენ ჩემდა ცოლად და განსთავისუფლდე რისხვისა ჩემისაგან. ჰრქუა მას წ(მიდამა)ნ მან: პირველვე მითხრობიეს უკანაჲსკნელი [!] ჩემი, და ნუ ჰგონებ ცთუნებად ჩემდა, არცა სატანჯველთა შენთაგან მეშინის, და ვერცა კეთილი შ(ენ)ნი შემიტყუებს, რ(ამეთუ) კეთილი ჩემი განჩინებულ არს ო(ჳფლ)ისა მიერ, რ(ამეთუ) მივსცემ ჴორცთა ჩემთა ტანჯვად, რ(აჲთამც)ა წ(მიდა)თა ქ(ა)ლწ(უ)ლთა თ(ა)ნა დავეწესო ო(ჳფ)ლისა მიერ, და რ(ამეთუ) ქ(რისტ)ემან, ღ(მერ)თმან ჩემმან, მისცა თავი თუისი სიკუდილსა ჩ(უე)ნთ(ჳ)ს, და მეცა განმზადებულ ვარ წამებისა სიკუდილსა მისთუის, რ(ამეთუ) მან მომცა მე ბეჭედი თუისი ჯ(უა)რი და აღმბეჭდა მე სახელად მისა. მაშინ ბრძანა ლუბრაოს განძარცუვაჲ მისი და კუერთხითა გუემაჲ. ხ(ოლო) წ(მიდამა)ნ მან ყ(ოვ)ლ(ა)დვე არად შეჰრაცხა ტანჯვაჲ იგი, ა(რამე)დ ცად მიმართ აღიხილნა და იტყოდა: შენ, ო(ჳფალ)ო, გესავ, ნუ მრცხუენებინ","english":"Then the commander said to the blessed one: \"Know that you are about to fall into great evil and beating and terrible torments, and these your limbs will be crushed with a club, and the fire of my wrath will consume you. But if you listen and obey, you will be before me glorious and desired. Before all these I promise you, for as I would soothe my soul, you will be my wife and be freed from my wrath.\" The holy one said to him: \"Already before you have told me my end, and do not think to deceive me, nor am I afraid of your torments, nor can your kindness seduce me, for my good is determined by the Lord, for I give my flesh to be tormented, so that I may be numbered among the holy virgins by the Lord, and because Christ, my God, gave his own head to death for us, and I am prepared for the death of martyrdom for his sake, for he gave me his seal, the cross, and sealed me in his name.\" Then Lubraos ordered her to be stripped and beaten with rods. But the holy one considered that torment as nothing, but looked up to heaven and said: \"You, Lord, know, do not shame me.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"მახ(ჳ)ლითა","severity":"info","text":"The Georgian term 'mak'wilita' (club) corresponds to the instrument of torture; the Old Georgian spelling with the letter 'ჳ' is a characteristic feature of early manuscripts.","cites":[{"key":"ed:sakci","label":"source edition: Hagiographical and Homiletic Texts from Old Georgian Readers I and II","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/sakcign/sakci.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"ქ(რისტ)ემან, ღ(მერ)თმან ჩემმან, მისცა თავი თუისი სიკუდილსა","severity":"info","text":"The saint's reference to Christ giving his own head to death echoes the theology of Christ's voluntary sacrifice, reminiscent of passages such as John 10:18 or Philippians 2:8, though not a direct quotation.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"ლუბრაოს","severity":"info","text":"Lubraos is the commander (or governor) in this hagiographic narrative; the name may derive from a historical or legendary figure in early Christian persecutions, but its exact origin is uncertain.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage follows a typical hagiographic pattern: the persecutor's threat and offer of clemency, the saint's steadfast refusal, and the commencement of torture, leading to a prayer for divine support.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The motif of the saint offering her flesh to be tormented to be numbered among the holy virgins reflects the ascetic and martyrological ideals prevalent in Georgian hagiography, influenced by earlier Eastern Christian traditions.","cites":[{"key":"dossier:greek-anonymous-old-gloss-nomocanon","label":"gap dossier: The Old Gloss on the Nomocanon in Fourteen Titles","url":"https://naxiai.com/christian/gaps/greek-anonymous-old-gloss-nomocanon"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"უკანაჲსკნელი","severity":"caution","text":"The word 'ukanaiskneli' (end) is marked with an exclamation point in the edition, indicating a textual corruption or variant; the intended meaning is likely 'my end' as in the English translation.","cites":[{"key":"ed:sakci","label":"source edition: Hagiographical and Homiletic Texts from Old Georgian Readers I and II","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/sakcign/sakci.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The exact identity of 'Lubraos' is unclear; it may be a proper name or a title.","The phrase 'უკანაჲსკნელი' is textually problematic; the reading 'my end' is adopted based on context."],"confidence":"high","notes":[{"kind":"lacuna","severity":"caution","text":"The source is fragmentary here: the edition marks a break or an editorial bracket, and the English carries across it. Treat the bridge as supplied, not translated."}]},{"i":8,"ref":"p8","source":"მე ო(ჳ)კ(უნისამდ)ე, და ნუცამცა მეცინის მე მტერი ჩემი, და ყ(ოვე)ლთა რ(ომე)ლთა დაგითმონ შენ, ნუ ჰრცხუენებინ. მოიხილე ჩემდა და მიჴსენ მე ჴელთაგან უშჯულოჲსათა, და ნუმცა დაითრგუნვის სული ჩემი. ნუ დამაგდებ მე, ო(ჳფალ)ო ღ(მერ)თო ჩემო ი(ესო)ჳ ქ(რისტ)ე, რ(ამეთუ) სახელისა შენისათუის ვიტანჯები, მოავლინე ცუარი კურნებისაჲ, რ(აჲთამც)ა აღმიმციროს ნაგუემი ჩემი და სალმობანი ჩემნი სიხარულად გარდაცვალნეს. ამას რაჲ ილოცვიდა წ(მიდ)აჲ იგი, მტარვალნი სცემდეს გუერდთა მისთა, და სისხლი მისი, ვ(ითარც)ა წყალი, დიოდა ადგილსა მას, ხ(ოლო) ქადაგი ჴმობდა და იტყოდა: გრწმენინ მთავრისაჲ, მარინა, და უმჯობჱს არს შენდა, რ(აჲთამც)ა აწვე განერე. და ყ(ოვე)ლნი რ(ომე)ლნი ჰხედვიდეს, ტიროდეს მწარედ და ეტყოდეს: შეჲწყალე თავი ყ(ოვე)ლნი რ(ამეთუ) ჰხედავ ჴორცთა შენთა დახეთქილთა გუემითა, აღიარენ უკუე ღ(მერ)თნი და განერე გუემასა. ხ(ოლო) ნეტარმან მან მიუგო და ჰრქუა მათ: ჵ ბოროტნო თანა-მძრახვალნო ჩემნო, ნუუკუე არაჲ გიცა ურვაჲ სახლთა შინა თქ(უე)ნთა? წარვედით უკუე საქმესა თქ(უე)ნსა, წარვედით, ჵ სირცხუილეულნო, რ(ამეთუ) მე ამათ გუემათა წილ განსუენებასა მოველი ო(ჳფ)ლისა ჩემისა მიერ ი(ესო)ჳ ქ(რისტ)ჱსა 3 წ(მიდა)თა თანა ქ(ა)ლწ(უ)ლთა, ხ(ოლო) თქ(უე)ნ განსუენებისაგან მიხუალთ სატანჯველად საუკუნოდ.","english":"Until the Lord comes, let my enemy not laugh at me, and let not those whom you have condemned be put to shame. Look upon me and deliver me from the hands of the lawless one, and let not my soul be crushed. Do not abandon me, O Lord my God, Jesus Christ, for I suffer for the sake of your name; send forth the light of healing, so that my wounds may be diminished and my sorrows be transformed into joy.\" While the saint was praying thus, the torturers struck his sides, and his blood, like water, flowed upon that place. But the herald cried out and said: \"Believe the commander, Marina, and it is better for you to be delivered now.\" And all who saw wept bitterly and said to him: \"Have pity on yourself, for you see your flesh torn by the beating; acknowledge the gods and be delivered from the beating.\" But the blessed one answered and said to them: \"O wicked accomplices of mine, do you not know of mourning in your own houses? Go then to your own business, go, O shameless ones, for I, through these beatings, await repose from my Lord Jesus Christ among the holy virgins, while you, from repose, go to eternal torment.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"მოავლინე ცუარი კურნებისაჲ","severity":"info","text":"The phrase 'send forth the light of healing' is a prayer for divine intervention, typical of hagiographic scenes of martyrdom.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"glossary","lemma":"მტარვალნი","severity":"info","text":"The term 'torturers' (მტარვალნი) is a standard designation for executioners in Georgian hagiography, reflecting the Coptic and Greek tradition of 'βασανισταί'.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"სახელისა შენისათუის","severity":"info","text":"The phrase 'for the sake of your name' echoes Psalm 44:26 LXX and is a common martyrdom motif, linking suffering to Christ's name.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"ქ(ა)ლწ(უ)ლთა","severity":"info","text":"The reference to 'holy virgins' (ქ(ა)ლწ(უ)ლთა) situates the saint within a community of virgin martyrs, a key theme in early Christian hagiography.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"ამას რაჲ ილოცვიდა","severity":"info","text":"The narrative shifts from prayer to action with the phrase 'While the saint was praying thus', marking a structural transition in the martyrdom account.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"ნუცამცა მეცინის","severity":"caution","text":"The phrase 'let my enemy not laugh at me' is ambiguous; it may refer to a personal adversary or a demonic force, but the context suggests a spiritual enemy.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The identity of 'my enemy' (მტერი ჩემი) is unclear—could be a human persecutor or a demonic figure.","The phrase 'light of healing' (ცუარი კურნებისაჲ) may be a metaphor for divine grace or a literal miraculous light."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":9,"ref":"p9","source":"გრწმენინ ჩემი, რ(ამეთუ) ღ(მერ)თი ჩემი აღმიმცირებს ტანჯვათა ამათ, და ყ(ოვე)ლნი რ(ომე)ლნი ესვენ მას, აცხოვნებს მათ. და აწ არა ვერჩი მე თქ(უე)ნსა უგუნურებასა და არცა კერპთა თქ(უე)ნთა შეგინებულთა თაყუანის-ვსცემ: ყრუთა და უტყუთა, ჴელითა კაცთაჲთა შექმნულთა. მაშინ ჰრქუა წ(მიდამა)ნ მან მთავარსა: შენ იქმ საქმესა მამისა შენისა ეშმაკისასა, ძაღლო მძუინვარეო, ხ(ოლო) ღ(მერთ)ი ჩემი დგას ჩემ წ(ინაშ)ე შემწედ ჩემდა და აღმითქუამს მე ცხორებასა საუკუნოსა გუემათა ჩემთათუის. და ჴორცთა ჩემთა ზ(ედ)ა ღათუ გაქუს ჴელმწიფებაჲ, ტანჯე. ხ(ოლო) სული ჩემი ქ(რისტ)ეს მიერ ცხონდეს სარწმუნოებითა ჩემითა მისა მიმართ. და აწ იქმოდე, რაჲცა გნებავს, ჵ ძაღლო განუძღებელო და ვეშაპო ჯოჯოხეთისაო და სიღრმეო ტარტაროზისა მის ცეცხლისა უფსკრულისაო და შეურაცხის-მყოფელო შ(ე)ნისა დამბ(ა)დ(ე)ბლისაო, რ(ომე)ლმან აჩემე დიდებაჲ ღ(მრ)თისაჲ ეშმაკთა, გელის შენ ამისი მოსაგებელი, რ(ომ)ლითა იტანჯო მოუჴსენებელად საუკუნოდ მამისა შ(ე)ნისა თანა ეშმაკისა. ხ(ოლო) კ(ურთ)ხ(ეუ)ლ არს ღ(მერ)თი ჩემი საუკუნით და ო(ჳ)კ(უნისამდ)ე. ამენ. მაშინ განრისხნა ეპარხოსი და ბრძანა მისი დამოკიდებაჲ და ხუეტაჲ გუერდთა მისთაჲ ფუცხუითა რკინისაჲთა. ხ(ოლო) წ(მიდამა)ნ მ(ა)ნ აღიხილნა თუალნი თუისნი ზეცად და თქუა: მომადგეს მე ძაღლებ მრავალ, და კრებულმან უკეთურთამან მომიცვა მე.","english":"My Lord God humbles me through these torments, and all who believe in Him, He saves them. And now I do not bow to your folly, nor do I worship your polluted idols: deaf and mute, made by the hands of men. Then the holy one said to the chief: You act in the work of your father the devil, O raging dog, but my Lord God stands before me as my helper and promises me eternal life for my sufferings. And if you have authority over my flesh, torture it. But may my soul be saved by Christ through my faith in Him. And now do whatever you wish, O insatiable dog and serpent of hell and depth of that fiery abyss of Tartarus and despiser of your creator, who has preferred the glory of God to demons, you deserve this reward, by which you will be tormented unceasingly forever with your father the devil. But my Lord is merciful from eternity to eternity. Amen. Then the eparch became enraged and ordered him to be hung and his sides beaten with iron rods. But the holy one raised his eyes to heaven and said: Many dogs have come against me, and a gathering of wicked ones has surrounded me.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"ეშმაკისა","severity":"info","text":"The Georgian term 'ešmak'isa' (devil) is used here in a polemical context, equating the persecutor's actions with diabolical work, a common hagiographical trope.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"ძაღლო მძუინვარეო","severity":"info","text":"The epithet 'raging dog' may echo Psalm 22:20 (LXX) or similar biblical invective, though no direct citation is marked in the text.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"ტარტაროზისა","severity":"info","text":"Tartarus, a term from Greek mythology for the abyss of the underworld, is used here in a Christianized sense to denote hell, reflecting late antique syncretism in hagiography.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage follows a typical hagiographical pattern: the saint's defiant speech, the persecutor's rage, and the saint's prayerful response, marking a narrative climax.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The vivid imagery of dogs and serpents appears in later Georgian martyrologies, suggesting this text influenced local hagiographical tradition.","cites":[{"key":"ed:sakci","label":"source edition: Hagiographical and Homiletic Texts from Old Georgian Readers I and II","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/sakcign/sakci.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"ცეცხლისა უფსკრულისაო","severity":"caution","text":"The phrase 'fiery abyss' may be a scribal addition or conflation; the Georgian syntax is slightly irregular, possibly indicating a later gloss.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The identity of the 'eparch' is not specified; it may refer to a local Roman or Persian official.","The phrase 'preferred the glory of God to demons' is ambiguous: it could mean the saint chose God over demons, or that the persecutor gave God's glory to demons."],"confidence":"medium","notes":[]},{"i":10,"ref":"p10","source":"ხ(ოლო) შენ, ო(ჳფალ)ო, შეწევნად ჩემდა ისწრაფე, იჴსენ მახუილისაგან სული ჩემი და ჴელთაგან ძაღლთაჲსა -- მხოლოდშობილებაჲ ჩემი, მაცხოვნე მე პირისაგან ლომისა და რქათაგან მარტორქისათა -- სიმდაბლეჲ ჩემი; განმაძლიერე მე, ო(ჳფალ)ო, და მომეც სული ცხოველი, რ(აჲთამც)ა აღვიდეს ლოცვაჲ ჩემი წ(ინაშ)ე შ(ე)ნსა ზეცად, მოავლინე, ო(ჳფალ)ო, შემწეჲ ჩემი ზეცით წ(მი)დით შ(ე)ნით, რ(აჲთამც)ა შეუგინებელად დავიცვე ქ(ა)ლწულ(ე)ბაჲ ჩემი და მძლე ვიქმნე მტერისა ჩემისა მიმართ, რ(ომე)ლი მბრძავს მე პირისპირ, და რ(აჲთამც)ა ვიხილო, რ(ომე)ლი-იგი მბრძავს მე, ვსძლო მას, და მოგუეც კადნიერებაჲ, ო(ჳფალ)ო, რ(ომელ)ნი ვესავთ სახელსა შ(ე)ნსა წ(მიდას)ა, რ(ამეთუ) შენ ხ(ა)რ ო(ჳ)კ(უნი)თი ო(ჳ)კ(უნისამდ)ე. ხ(ოლო) უშჯულომან მან მთავარმან პირი თუისი დაიბურა და ჰრქუა წ(მიდა)სა მას: რაჲ არს ესე, რ(ამეთუ) მთავრისასა არა ისმენ, ბორგნეულო, და არცა თავი შენი გეწყალის? რ(ამეთუ) ჴორცნი შ(ე)ნნი დაჲბზარნეს ბრძანებითა ჩემითა. აწ უკუე გრწმენინ ჩემი და თაყუანის-ეც ღ(მერ)თთა და არა მოჰკუდე ბოროტად. და უკუეთუ არა ისმინო ჩემი, მახუილითა ჴორცნი და ძუალნი შენნი წარვწყმიდნე წ(ინაშ)ე ყ(ოვე)ლთა; და რ(ომელ)ნი გხედვიდენ შენ, გწყალ(ო)ბდენ.","english":"But you, O Lord, hasten to my aid; deliver my soul from the sword and from the hands of the dog—my only-begottenness, save me from the face of the lion and from the horns of the unicorn—my humility; strengthen me, O Lord, and give me a living spirit, so that my prayer may ascend before You to heaven; send down, O Lord, my helper from heaven with Your holy self, so that I may keep my virginity undefiled and become victorious over my enemy who fights me face to face, and so that I may see that one who fights me, overcome him, and grant us courage, O Lord, who are devoted to Your holy name, for You are the Lord of lords unto the Lord. But that lawless prince covered his face and said to that holy one: \"What is this, that you do not heed the prince, you wretch, and do not even pity yourself? For your flesh has been torn by my command. Now then, believe in me and worship the gods, and do not die an evil death. And if you do not heed me, I will destroy your flesh and bones with the sword before all; and those who see you will pity you.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"მხოლოდშობილებაჲ","severity":"info","text":"The Georgian term 'mẋolodšobilebay' (only-begottenness) is a rare theological epithet, possibly echoing Christological language (e.g., John 1:14) but here applied to the saint's own humility or unique status.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"ჴელთაგან ძაღლთაჲსა","severity":"info","text":"The phrase 'from the hands of the dog' may allude to Psalm 22:20 (LXX) or similar petitions for deliverance from enemies, though no direct citation is marked.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"მარტორქისათა","severity":"info","text":"The 'unicorn' (mart'ork'isata) appears in early Christian bestiaries as a symbol of Christ or purity; its inclusion here reinforces the saint's plea for virginal integrity.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The passage shifts from a prayerful intercession (addressed to 'O Lord') to a direct narrative exchange with the 'lawless prince', marking a clear structural division in the hagiographic dialogue.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The invocation of 'Lord of lords unto the Lord' reflects a liturgical formula common in Georgian hymnography, suggesting this text may have been used in a liturgical context.","cites":[{"key":"ed:sakci","label":"source edition: Hagiographical and Homiletic Texts from Old Georgian Readers I and II","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/sakcign/sakci.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'from the hands of the dog' could be metaphorical for a persecutor or literal; the reading taken is figurative.","The term 'only-begottenness' is ambiguous in its referent—whether to Christ or the saint's own unique humility."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":11,"ref":"p11","source":"ხ(ოლო) წ(მიდამა)ნ მან ჰრქუა: ჵ ურცხუინოვო, უკუეთუმცა მე ჴორცნი ჩემნი შევიწყალენ, სული ჩემიმცა გუირგუინოსანი არა აღვიდა ზეცად ქ(რისტ)ჱს მიერ. მაშინ ბრძანა მსაჯულმ(ა)ნ მან წარყვანებაჲ მისი საპყრობილედ. და იყო ჟამი მეშუიდეჲ. და შეჲყვანეს იგი საპყრობილედ ადგილსა ბნელსა. და ვ(ითა)რ შევიდა წ(მიდ)აჲ იგი, დაიბეჭდა ყოველი გუამი მისი ბეჭდითა ქ(რისტ)ჱსითა და იწყო ლოცვად და თქუა: ო(ჳფალ)ო ღ(მერ)თო, რ(ომელმა)ნ განაწესენ ყ(ოვე)ლნი ხილულნი და უხილავნი, და პირისაგან შ(ე)ნისა ძწიან ყ(ოვე)ლნი საუკუნითგან, და ეშინის ყ(ოვე)ლთა არსთა, რომელი უსასოთა სასოჲ ხარ, ნათელო ჭეშმარიტებისაო, მოიხილე ჩემდა, შემიწყალე მე, რ(ამეთუ) მხოლოდ-შობილ ვარ მე დედისა ჩემისაგან, და მამამან ჩემმან დამაგდო მე, ხ(ოლო) შენ ნუ დამაგდებ, ო(ჳფალ)ო ღ(მერ)თო ჩემო, ა(რამე)დ მოიხილე ჩემდა და ბრძანე, რ(აჲთამც)ა ვიხილო მტერი ჩემი, რ(ომე)ლი მბრძავს მე და მეტყოდის პირისპირ, და ვსძლო მას შენ მიერ. რ(ამეთუ) რაჲ უსამართლოჲ ვყავ მის თანა, არა ვიცი. ხ(ოლო) შენ, ო(ჳფალ)ო, მსაჯულო ცხოველთა და მკუდართაო, საჯე შ(ორი)ს ჩემსა და შ(ორი)ს მისსა, რ(ამეთუ) აჰა ესერა ნაგუემთა მისთაგან ვკუნესი.","english":"The holy one said: \"O wretched one, if only my flesh had been spared, my soul, which is full of sighs, would not have ascended to heaven by Christ.\" Then the judge ordered him to be taken to prison. And it was the seventh hour. And they brought him into a dark place. And when the holy one entered, his entire body was sealed with the seal of Christ, and he began to pray and said: \"Lord God, who established all things visible and invisible, and from your face all things from eternity tremble, and all beings fear, you who are the being of beings, the light of truth, look upon me, have mercy on me, for I am the only-begotten of my mother, and my father abandoned me, but do not abandon me, my Lord God, but look upon me and command that I may see my enemy, who persecutes me and speaks to me face to face, and that I may overcome him through you. For what injustice I have done to him, I do not know. But you, O Lord, judge of the living and the dead, judge between me and him, for behold, I am consumed by his torments.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"მხოლოდ-შობილ","severity":"info","text":"The Georgian term 'mxolod-šobil' (only-begotten) echoes a Christological title but here refers to the saint's unique status as the sole child of his mother, emphasizing his vulnerability.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"ნათელო ჭეშმარიტებისაო","severity":"info","text":"The phrase 'light of truth' (ნათელო ჭეშმარიტებისაო) recalls Johannine language (John 1:9, 14:6) and is a common epithet in early Christian prayer, linking the saint's plea to biblical imagery of divine illumination.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"საპყრობილედ","severity":"info","text":"Imprisonment at the seventh hour (noon) is a hagiographic topos, symbolizing a time of trial and divine intervention; the dark prison (ადგილსა ბნელსა) evokes the tomb and spiritual darkness overcome by faith.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The passage shifts from dialogue (the holy one's rebuke) to narrative (arrest, imprisonment) and then to a prayer monologue, a common tripartite structure in martyrdom accounts that heightens dramatic tension.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"parallel","kind":"parallel","basis":"text","lemma":"მსაჯულმ(ა)ნ","severity":"info","text":"The judge's role as an unjust authority figure parallels the 'judge of the living and the dead' invoked in the prayer, contrasting earthly and divine justice, a motif found in other Georgian hagiographies.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"გუირგუინოსანი","severity":"caution","text":"The term 'guirguinosani' (full of sighs) is rare; the English draft renders it as 'full of sighs,' but the exact nuance is uncertain—it may imply lamentation or spiritual groaning, and the reading is tentative.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'by Christ' (ქ(რისტ)ჱს მიერ) in the holy one's speech is ambiguous: it could mean 'by Christ's agency' or 'to Christ,' affecting the interpretation of the soul's ascent.","The term 'guirguinosani' is hapax legomenon in this corpus; its precise meaning is uncertain."],"confidence":"medium","notes":[]},{"i":12,"ref":"p12","source":"ნუ მრისხავ, ო(ჳფალ)ო, რ(ამეთუ) სული ჩემი ჴელთა შენთა შინა არს, და ნუ დამაგდებ მე, და ნუცამცა წარწყმდების სული ჩემი, და ნუცა შეძრწუნდებინ გონებაჲ ჩემი ურჩულოთა კაცთა და ყრუთა და ბრმათა კერპთა მიერ, რ(ამეთუ) შენდამი არს, ქ(რისტ)ე, სასოებაჲ ჩემი, და შენ ხარ კ(ურთ)ხ(ეუ)ლ უკუნითი უკუნისამდე. ხ(ოლო) თეოტიმოს იყო მზრდელი წ(მი)დისაჲ მის და მისცემდა სარკუმლით პურსა და წყალსა და ისმენდა და წერდა ყ(ოვე)ლთა სიტყუათა და ლოცვათა მისთა და ყოველი, რავდენი მოიწია მის ზ(ედ)ა შიშითა ღ(მრ)თისაჲთა. და აჰა საუცარი გამოვიდა ყურესა სახლისა მისისასა, ვ(ითარც)ა ვეშაპი დიდი და საშინელი ფ(რია)დ, და თმაჲ მისი, ვ(ითარც)ა ოქროჲ ფერითა იყო, კბილნი მისნი ელვიდეს, ვ(ითარც)ა ვეცხლი, თუალნი მისნი მსგავსნი მარგალიტისანი, და პირისა მისისაგან გამოვიდოდა ალი ცეცხლისაჲ და არმული კუამლისაჲ ფ(რიად)ი, და ენაჲ მისი იყო, ვ(ითარც)ა სისხლი, წამწამნი თუალთა მისთანი, ვ(ითარც)ა ალის-წუერი. და ესრეჲთ შუვა საპყრობილესა მას ვიდოდა და გარე-მოადგა წ(მიდა)სა მას. და ნათრევი მისი, ვ(ითარც)ა გზაჲ, ჩ(უე)ნდა შუვა სახლსა მას საპყრობილისასა. და იქმნა წ(მიდ)აჲ იგი შეშინებულ მისგან, და შეჲმუსრვოდეს ძუალნი მისნი, და იცვალა ფერი პირისა მისისაჲ შიშისაგან.","english":"O Lord, do not be angry, for my soul is in your hands; do not cast me off, and let not my soul perish, and let not my mind be troubled by faithless men and by deaf and blind idols, for my hope is in you, O Christ, and you are the refuge forever and ever. But Theotimos was the nurturer of that holy one and would give him bread and water through a window, and he would listen and write down all his words and prayers, and everything that befell him, with fear of God. And behold, a terrible beast came out of the wall of his house, like a great and fearsome dragon, and its hair was like gold in color, its teeth flashed like silver, its eyes were like pearls, and from its mouth came forth a flame of fire and a thick cloud of smoke, and its tongue was like blood, the eyelashes of its eyes like a flame. And thus it entered that prison and stood before that holy one. And its path, like a road, went into that prison house. And that holy one became terrified by it, and his bones were crushed, and the color of his face changed from fear.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"სარკუმლით","severity":"info","text":"The Old Georgian word 'sarkumlit' (through a window) indicates the means by which Theotimos provided bread and water, a detail that underscores the saint's isolation.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"სული ჩემი ჴელთა შენთა შინა არს","severity":"info","text":"The phrase 'my soul is in your hands' echoes Psalm 31:5 (LXX) and reflects a common biblical trope of divine protection.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"თეოტიმოს","severity":"info","text":"Theotimos is presented as the saint's nurturer and scribe, a role typical in hagiography where a disciple records the sayings and sufferings of the holy figure.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage shifts from the saint's prayer to a narrative of Theotimos's care and the appearance of a dragon, marking a transition from interior devotion to external trial.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"parallel","kind":"parallel","basis":"text","lemma":"ვეშაპი","severity":"info","text":"The description of the dragon with gold hair, silver teeth, and pearl eyes parallels apocalyptic imagery in Revelation and the Life of St. Anthony, where beasts test the saint.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"შეშინებულ","severity":"caution","text":"The word 'sheshinebul' (terrified) may be a scribal error or variant; the expected form would be 'sheshinebuli' (terrified). The sense is clear, but the form is irregular.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The identity of the 'holy one' is not specified in this passage; it may be a known saint from the larger work.","The relationship between Theotimos and the saint is implied but not explicitly defined beyond 'nurturer'."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":13,"ref":"p13","source":"ხ(ოლო) ლოცვაჲ არა დაავიწყდა, ა(რამე)დ ილოცვიდა და თქუა, რ(ამეთუ): მიჩუენე მე, ო(ჳფალ)ო, მტერი ჩემი, მომეც, ო(ჳფალ)ო, ძლევაჲცა მისი, რ(ამეთუ) ესე არს ჭეშმარიტად მაცთური ყ(ოვე)ლთა კაცთაჲ. და კუ(ა)ლ(ა)დ ილოცვიდა იგი მუჴლთ-მოდრეკით ო(ჳფლ)ისა მიმართ და თქ(უ)ა: ო(ჳფალ)ო უხილაო რ(ომ)ლისაგან ზღუაჲ და ყ(ოვე)ლნი უფსკრულნი ძწიან, რ(ომე)ლ(მა)ნ დაამყარე ქ(უე)ყ(ა)ნაჲ და ზღუასა საზღუარი [!] დაუდევ, რ(აჲთამც)ა არა გარდაჰჴდეს ბრძანებასა შენსა, და კრულნი განჰჴსნენ და ეშმაკი შეჰკარ, რ(ომელმა)ნ დასთრგუნე ჴელმწიფებაჲ დიდისა მის ვეშ(ა)პ(ი)ს(ა)ჲ, შენვე, ო(ჳფალ)ო, დაამჴუ ვეშაპისა ამის ძალი და მოიხილე ჩემდა და შემიწყალე მე ობოლი და მძაფრ შეპყრობილი სული და ნუ უტეობ მჴეცსა ამას ძლევად ჩემდა, ა(რამე)დ მე მომეც ძალი, რ(აჲთამც)ა ვსძლო მბრძოლსა ჩემსა, რ(ომე)ლსა ჰნებავს შთანთქმაჲ ჩემი მსწრაფლ და ბუდესა თუისსა წარყვანებაჲ ჩემი ეგულების. და ვ(ითა)რ თქ(უ)ა წ(მიდამა)ნ მან, აღაღო პირი თუისი ვეშაპმან მან და დასდვა თავი თავსა ზ(ედ)ა წ(მი)დისა მის ქალისასა და ენაჲ წარმოაგდო და შთანთქა იგი მუცელსა თუისსა. ხ(ოლო) ნეტარისანი მის ჴელნი იყვნეს განმარტებულ ჯ(უა)რის-სახედ, და დასწერა ჯ(უა)რი მუცელსა მას ვეშაპისასა, და ორად განიპო ვეშაპი იგი, და გამოვიდა წ(მიდ)აჲ იგი, და ყ(ოვ)ლ(ა)დვე არა იყო მის თანა ვნებაჲ.","english":"But he did not forget prayer; rather, he prayed and said: \"Show me, O Lord, my enemy; give me, O Lord, also the victory over him, for this one is truly the deceiver of all men.\" And again he prayed, kneeling before the Lord, and said: \"O Lord, invisible, by whom the sea and all the abysses tremble, who established the earth and set a boundary for the sea, so that it might not transgress your command, and who loosed the bound and bound the devil, who crushed the power of that great whale—do you yourself, O Lord, quell the strength of this whale, and look upon me, and have mercy on me, an orphan and a soul grievously seized, and do not grant this beast victory over me; rather, give me strength, so that I may overcome my adversary, who desires to devour me swiftly and intends to carry me off to his lair.\" And as that saint said, that whale opened its mouth and placed its head above the head of that holy maiden, and thrust out its tongue and swallowed her into its belly. But the hands of that blessed one were extended in the form of a cross, and she traced a cross in the belly of that whale, and that whale was split in two, and that saint came out, and there was no harm at all upon her.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The prayer echoes the biblical motif of Jonah, but here the saint is swallowed and emerges unharmed, reversing the narrative.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"ვეშაპი","severity":"info","text":"The Old Georgian term 'vešap’i' (ვეშაპი) can mean 'whale' or 'sea monster,' reflecting the Septuagint's κῆτος in the Jonah story.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"Jonah 2:1","severity":"info","text":"The swallowing by a whale and the sign of the cross recall Jonah's prayer and deliverance, but here the saint actively splits the beast.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The motif of a saint making the sign of the cross inside a monster is known in Eastern Christian hagiography, e.g., the Life of St. Margaret of Antioch.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The passage moves from prayer to action: the saint's prayer is answered by the whale's attack, then her cross-sign causes its death.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"","severity":"caution","text":"The Georgian text has a scribal mark [!] after 'საზღუარი' (boundary), indicating a possible textual corruption or variant reading.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The identity of the 'holy maiden' is not specified; she may be a local saint or a figure from a lost hagiography.","The phrase 'deaf and blind idols' in the previous passage is not directly echoed here, but the prayer's enemy is called 'deceiver of all men.'"],"confidence":"medium","notes":[{"kind":"lacuna","severity":"caution","text":"The source is fragmentary here: the edition marks a break or an editorial bracket, and the English carries across it. Treat the bridge as supplied, not translated."}]},{"i":14,"ref":"p14","source":"მოიქცა და ჰრქუა მას. ჭეშმარიტად, რ(ომე)ლსაცა ვეძიებდ, ვპოვე. და იდვა ვეშაპი იგი მკუდარი. და მასვე ჟამსა მიჲხილა მან მარცხენით კერძო საპყრობილესა მას და იხილა რაჲმე მჯდომარეჲ, ვ(ითარც)ა სახეჲ კაცისაჲ შავი; და ჴელნი მისნი მოეჭდვნეს მუჴლთა თ(ჳ)სთა. ხ(ოლო) მან ვ(ითარც)ა იხილა იგი, ილოცვიდა და თქ(უ)ა: გაქებ და გადიდებ, მხიარულ ვარ და გ(ა)ნვსცხრები, მეუფეო უკუდაო, კლდეო შეურყეველო, სასოო მორწმუნეთაო, დასაბამო სიბრძნისაო, მეუფეო ურიცხუთა ანგელოზთაო, მფარველო და მშუელელო ძლიერო, ნუსადამცა სარწმუნოვებაჲ ჩემი აღყუავებული შეიძრვის, ა(რამე)დ მოეც მადლი სულსა ჩემსა, რ(ამეთუ) ვიხილე ვეშაპი ქ(უე)ყ(ა)ნასა ზ(ედ)ა დამჴობილი, ვიხილე მკლველი ჩემი მოკლული შენ მიერ, ვიხილე იგი მადლისაგან შენისა დათრგუნვილი, ვიხილე გზაჲ მისი გარე-წარსრული ჩემგან, და რ(ამეთუ) გესლი მისი მასვე ექმნა მაკუდინებელ, ვიხილე საშინელებაჲ მისი დამჴობილი, ვიხილე ჯუარი შენი აღყუავებული, ვიხილე ჴორცთა ჩემთა სული სურნელებისაჲ და ჩემ თანა დადგრომილი, ვიხილე სულნელებაჲ ნელსაცხებელთა შენთაჲ ჩემდა მოსრული. მოველი სულსაცა შენსა წ(მიდა)სა ს(უ)ლისა ჩემისა აღნთებად; ვიხილე მადლი და ვიხარებ სურნელებითა მისითა და ვიშუებ. მოვკალ მაშინებელი ჩემი და დავთრგუნე და ვპოვე კადნიერებაჲ ძლევისაჲ.","english":"He turned and said to him: \"Truly, I have found that which I was seeking.\" And he placed that whale dead. And at that same hour he went to the left side of that prison and saw something seated, like the form of a man, black; and his hands were clasped around his own knees. But when he saw him, he prayed and said: \"I praise and glorify you, I am joyful and exultant, O Lord without end, O unshakable rock, O hope of the faithful, O beginning of wisdom, O Lord of the countless angels, O mighty protector and helper, may my established faith not be shaken, but grant grace to my soul, for I have seen the whale slain upon the earth, I have seen my slayer slain by you, I have seen him crushed by your grace, I have seen his path turned away from me, and for his own spear became his slayer, I have seen his terror overthrown, I have seen your cross established, I have seen the fragrance of the spirit upon my flesh and settled with me, I have seen the fragrance of your holy ointments come to me. I await the kindling of my soul by your holy spirit; I have seen grace and I rejoice in its fragrance and I delight. I have slain my terror and crushed him and I have found the boldness of victory.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"ვეშაპი","severity":"info","text":"The Old Georgian term 'vešap'i' (ვეშაპი) is used for the slain creature; it can mean 'whale' or 'sea monster,' but in hagiographic contexts often denotes a demonic serpent or dragon, aligning with the Coptic Vorlage's 'drakōn.'","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"სურნელებაჲ","severity":"info","text":"The repeated mention of 'fragrance' (სურნელებაჲ) and 'holy ointments' echoes the Song of Songs (1:3) and patristic exegesis on the 'odour of sanctity,' a topos in hagiography for divine presence.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"საპყრობილესა","severity":"info","text":"The 'prison' (საპყრობილესა) setting and the left-side movement may reflect the Coptic narrative's spatial symbolism: the left often represents the demonic or sinful realm, reversed by the saint's prayer.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"ვიხილე ... ვიხილე","severity":"info","text":"The anaphoric repetition of 'I have seen' (ვიხილე) structures the prayer as a litany of visionary proofs, building to the climactic 'boldness of victory,' a common rhetorical device in hagiographic exorcism accounts.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"parallel","kind":"parallel","basis":"text","lemma":"ჯუარი","severity":"info","text":"The mention of 'your cross' (ჯუარი) established parallels the Coptic tradition of the cross as a weapon against demons, as in the 'Mashafa Madbal' (dossier:ethiopic-anonymous-mashafa-madbal), where the cross is invoked for victory.","cites":[{"key":"dossier:ethiopic-anonymous-mashafa-madbal","label":"gap dossier: Book of the Compilation: a versified retelling of the Old Testament, the Little Gospel (Nagara Māryām) and the New Testament","url":"https://naxiai.com/christian/gaps/ethiopic-anonymous-mashafa-madbal"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"ნუსადამცა","severity":"caution","text":"The phrase 'ნუსადამცა' (nusadamp'a) is a hapax in this corpus; it may be a scribal error or a rare compound meaning 'may it not be that,' but the sense is clear from context: a prayer that faith not be shaken.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The identity of the 'black man' (სახეჲ კაცისაჲ შავი) is ambiguous: it could be a demonic figure or a symbolic representation of the saint's former sinful self; the text does not clarify.","The phrase 'his own spear became his slayer' (გესლი მისი მასვე ექმნა მაკუდინებელ) is ambiguous in agency—whether the spear turned against the monster by divine will or by the saint's action is left open."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":15,"ref":"p15","source":"ამისთუის გმადლობ შენ, წ(მიდა)ო მეუფეო უკუდავო, კლდეო შესავედრებელო, მენავეთ-მოძღუარო ჴელოვანო, გოდოლო მტკიცეო გუირგუინო, მარგალიტისაო, კუერთხო სიმტკიცისაო, საყდარო განსასუენებელო, ლოდო პატიოსანო, მეუფეო საუკუნეო, რ(ომე)ლსა მხოლოსა გშუენის დიდებაჲ ო(ჳ)კ(უნით)ი ო(ჳ)კ(უნისამდ)ე. ა(მჱ)ნ. და ვ(ითა)რ ამას ჰმადლობდა წ(მიდ)აჲ იგი, აღდგა ეშმაკი და წარმოუდგა და შეუპყრნა ფერჴნი წ(მიდას)ა მას და ჰრქუა: კმა არს აწ შენდა, ჵ ქალო. ხ(ოლო) წ(მიდამა)ნ მან შეუპყრნა თმანი მისნი და დასცა იგი ქ(უე)ყ(ა)ნასა ზ(ედ)ა და დასდვა ფერჴი თუ(ი)სი მარჯუენეჲ ქედსა მისსა ზ(ედ)ა და პოვა ხეჲ რაჲმე ერთსა ყურესა და მოიღო იგი და სცემდა შუბლსა მისსა ძლიერად და ეტყოდა: დასცხერ ჩემგან და ნუ მბრძავ, რ(ამეთუ) მე ღ(მერ)თი მაქუს მცველად ქ(ალ)წ(უ)ლებისა ჩემისა; დასცხერ ჩემგან, ჵ ბოროტო ნათესაო, მაზრზენელო და მკლველო კაცთაო, რ(ამეთუ) ქ(რისტ)ე შემწე ჩემდა არს, ძჱ ღ(მრ)თისაჲ. მე ვარ მჴევალი მისი, რ(ომ)ლისაჲ სახელი მისი კურთხეულ არს. და ვ(ითა)რ იგი ამას იტყოდა, აჰა ნათელი გამობრწყინდა საპყრობილესა მას შინა, და ჯ(უა)რი ქ(რისტ)ჱსი ჩ(უე)ნდა სიმაღლესა ვ(იდრ)ე ცამდე, და ტრედი ერთი ჯ(უა)რსა მას თანა და ეტყოდა წ(მიდას)ა მას: რ(ომელმა)ნ ვეშაპი მოჰკალ, ჵ მარინა,","english":"For this I thank you, holy lord, immortal one, rock of refuge, skillful guide of sailors, strong tower of adamant, pearl, fortress of strength, throne of repose, precious stone, eternal lord, to whom alone is fitting glory from eternity to eternity. Amen. And as that saint was giving thanks, the demon arose and stood before him and seized the feet of that saint and said: \"Enough for you now, O woman.\" But the saint seized his hair and cast him down upon the earth and placed his right foot upon his back and found a stick at one ear and took it and struck his forehead mightily and said: \"Be vanquished by me and do not fight me, for I have God as the guardian of my virginity; be vanquished by me, O evil race, corrupter and slayer of men, for Christ is my helper, the Son of God. I am his handmaid, whose name is blessed.\" And as he was saying this, behold, a light shone forth in that prison, and the cross of Christ appeared up to the height of the sky, and one angel was with that cross and said to that saint: \"You who killed the whale, O Marina,","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"კლდეო შესავედრებელო","severity":"info","text":"The Georgian phrase 'rock of refuge' echoes a common hagiographic epithet for Christ or a saint, here applied to the saint's divine protector.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"მენავეთ-მოძღუარո","severity":"info","text":"The term 'skillful guide of sailors' is a nautical metaphor, likely reflecting the saint's role as a spiritual navigator, common in hagiography.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"ძჱ ღ(მრ)თისაჲ","severity":"info","text":"The phrase 'Son of God' (Georgian: ძჱ ღ(მრ)თისაჲ) is a direct reference to Christ, central to Christian creedal statements.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"ეშმაკი","severity":"info","text":"The demon (Georgian: ეშმაკი) appears as an adversary, typical in hagiographic narratives where saints overcome demonic forces through faith.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"ა(მჱ)ნ","severity":"info","text":"The word 'Amen' (Georgian: ა(მჱ)ნ) marks the conclusion of a prayer or doxology, serving as a structural divider in the narrative.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"მარინა","severity":"info","text":"The name 'Marina' identifies the saint, likely Marina of Alexandria or a similar figure, venerated in Eastern Christian traditions.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The identity of the saint (Marina) is not fully specified; the text may refer to Marina of Alexandria or another Marina. The phrase 'rock of refuge' could be a Christological title or an epithet for the saint."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":16,"ref":"p16","source":"და კბილნი მისნი შეჰმუსრენ და ქ(ა)ლწ(უ)ლ(ე)ბაჲ თუისი დაიცევ უბიწოდ, შ(ე)ნთ(ჳ)ს განმზადებულ არს გუირგუინი დიდებისაჲ, და გშლიან შენ წ(მიდა)ნი ქ(ალ)წ(უ)ლნი კართა სამოთხისათა მისლვად წიაღთა აბრაამისთა, რ(ამეთუ) სძლე მტერსა მას. და თქ(უ)ა წ(მიდამა)ნ მ(ა)ნ: გმადლობ შენ, ო(ჳფალ)ო ღ(მერთ)ო ჩემო, რ(ომელმა)ნ გამომიცხადე თავი შენი მჴევალსა შენსა, რ(ომე)ლი ცოდვილთა ელი მოქცევად და აცხოვნებ, განკურნე ჩემი წყლულებაჲ. გადიდებ შენ, რ(ამეთუ) წ(მი)და ხარ, გაქებ შენ, რ(ამეთუ) დიდ ხარ, გევედრები შენ, რ(ამეთუ) სახიერ ხარ. ო(ჳფალ)ო, ღირს მყავ მე შესლვად წყაროსა ნათლის-ღებისასა და მის მიერ მადლისა მოღებად სახელითა მამისაჲთა და ძისაჲთა და სულისა წ(მი)დისაჲთა, რ(ომე)ლ არს სიმტკიცჱ ქ(რისტ)ეანობისაჲ მორწმუნეთა შენთაჲ. და კუალად იყო მისსა მიმართ ჴმაჲ და ჰრქ(უ)ა: ჵ მარინა, რ(ომე)ლი-ეგე გაქუს ქუეშე ფერჴთა შენთა, განიკითხე და ჰკითხე საქმეთა მისთათუის, რასა-ეგე იქმს, რ(აჲთამც)ა გამოგიცხადოს შენ ყოველი საქმეჲ თუისი. პ(ირვე)ლ(ა)დ შეკარი იგი და მოვედ ჩემდა. ხ(ოლო) წ(მიდამა)ნ მან ჰრქ(უ)ა ეშმაკსა მას: რაჲ არს სახელი შენი, ჵ არაწ(მიდა)ო სულო? ხ(ოლო) მან ჰრქ(უ)ა: ბელზებულ, მთავარი ექუსასთაჲ. ხ(ოლო) წ(მიდამა)ნ მან ჰრქუა: სადაჲთ არს შობაჲ შენი, ანუ ძირი შენი?","english":"and her teeth were ground down, and her virginity was preserved immaculate. For you is prepared the crown of glory, and the holy virgins open for you the gates of paradise to enter into the bosom of Abraham, for you have vanquished the enemy. And the holy one said: I thank you, O Lord my God, who revealed yourself to your servant, who awaits the conversion and salvation of sinners, heal my wound. I praise you, for you are holy; I extol you, for you are great; I beseech you, for you are good. O Lord, deem me worthy to enter the font of baptism and thereby to receive grace in the name of the Father and of the Son and of the Holy Spirit, which is the strength of Christianity for your faithful. And again there was a voice to her, and it said: O Marina, that which you have under your feet, judge and question concerning its deeds, so that it may reveal to you all its work. First bind it and come to me. But the holy one said to that demon: What is your name, O unclean spirit? And it said: Beelzebul, chief of the exousiai. And the holy one said: Where is your origin, or your root?","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"ექუსასთაჲ","severity":"info","text":"The term 'exousiai' (Greek ἐξουσίαι) is a transliteration of the Greek plural for 'powers' or 'authorities,' used in early Christian demonology to denote a class of demons. Here Beelzebul is named 'chief of the exousiai,' reflecting a hierarchical angelology adapted to demonic ranks.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"წყაროსა ნათლის-ღებისასა","severity":"info","text":"The phrase 'font of baptism' echoes early Christian baptismal theology, but the specific wording 'font of the baptism of light' (ნათლის-ღების) is a Georgian calque on Greek φωτισμός, 'illumination,' a common term for baptism in patristic sources.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"აბრაამისთა","severity":"info","text":"The 'bosom of Abraham' is a standard early Christian and Jewish metaphor for the afterlife abode of the righteous, derived from Luke 16:22 and widespread in hagiography. Its use here signals the saint's reward after martyrdom.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage shifts from a doxological address (the saint's thanksgiving) to a dialogue with the demon Beelzebul, introduced by a divine voice. The pattern of interrogation—name, origin, deeds—is typical of exorcistic narratives in hagiography.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"ქ(ა)ლწ(უ)ლ(ე)ბაჲ","severity":"caution","text":"The Georgian text reads 'her virginity was preserved immaculate' (ქ(ა)ლწ(უ)ლ(ე)ბაჲ ... უბიწოდ), but the preceding clause 'her teeth were ground down' is obscure. The Coptic Vorlage may have a different physical detail; the Georgian may be a paraphrase or a textual corruption.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"ბელზებულ","severity":"info","text":"Beelzebul (Βεελζεβούλ) is a New Testament name for a demon (Matthew 12:24), here given the title 'chief of the exousiai.' This reflects a developed demonological hierarchy in late antique Christian literature, possibly mediated through Greek hagiographic sources.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'her teeth were ground down' (და კბილნი მისნი შეჰმუსრენ) is unclear: it may refer to a physical ordeal or a metaphorical expression of suffering. The connection to the following clause about virginity is not explicit.","The identity of the 'holy virgins' opening the gates of paradise is unspecified; they may be martyrs or ascetic figures from the saint's tradition."],"confidence":"medium","notes":[]},{"i":17,"ref":"p17","source":"ხ(ოლო) ეშმაკმან მან ჰრქ(უ)ა: გევედრები შენ, წ(მიდა)ო მჴევალო ქ(რისტ)ეჲსო, აღ-რე-ასუბუქე ფერჴი შენი ჩემგან, რ(აჲთამც)ა მცირედ განვისუენო და ყოველივე გაუწყო შენ ჩემი. და ვ(ითარც)ა აღ-რე-უსუბუქა ფეჴი თუისი ქედისაგან მისისა, ხ(ოლო) მან იწყო სიტყუად: მე მრავალთა მართალთა ნაყოფი მოუღე და მუცელსა ჩემსა შთავთქი, მე ყ(ოვე)ლთა კაცთა ვბრძავ [!] და ვერვინ შეუძლო წინა-აღდგომად ჩემდა, გინა ბრძოლად, და მძლომცა, ხ(ოლო) შენ მძლე მე; არავინ შეუძლო ჴელთა ჩემთა შეპყრობად, ხ(ოლო) შენ შე-ცა-მკარ და სიცრუვენი ჩემნი იხილენ და ბეჭთა ჩემთა ზ(ედ)ა დამასხენ. ხ(ოლო) გეტყუი შენ ჭეშმარიტსა, რ(ამეთუ) ბნელთა ჰაერთაგ(ა)ნ არს შობაჲ ჩემი, რ(ომე)ლსა ჰქუიან სატანა. მე ვარ, რომელი გარე-მივაქცევ გულსა კაცთასა და შევაყენებ გ(უ)ლის-თქუმასა ბოროტსა, ვ(იდრემ)დ(ი)ს დავარღუიჲ ყოველი კეთილი მათი სიმართლისაჲ და დავაბრმი გულისჴმის-ყოფაჲ მათი, რ(აჲთამც)ა არა გულისჴმა-ყონ ჭეშმარიტებაჲ ღ(მრ)თისაჲ და ცხონდენ სიმართლითა. მაშინ სიბოროტეჲ ჩემი საჭურველ მათა არნ და მი-ცა-ემთხუივნიან ძლევასა ჩემ მიერ.","english":"Then the devil said to her: \"I beseech you, O holy handmaiden of Christ, lift your foot from me, that I may rest a little and tell you everything about myself.\" And when she lifted her foot from his neck, he began to speak: \"I have brought forth the fruit of many falsehoods and swallowed them into my womb. I fight against all men, and no one has been able to stand before me or to fight and overcome me, but you have vanquished me. No one has been able to seize my hands, but you have seized me and seen my lies and placed your seal upon my shoulders. And I will tell you the truth, for my birth is from the dark air, which they call Satan. I am the one who turns aside the hearts of men and incites them to evil thoughts, and I destroy all their good righteousness and blind their understanding, so that they may not comprehend the truth of God and be saved by righteousness. Then my wickedness becomes their weapon, and they are vanquished by my power.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"ეშმაკმან","severity":"info","text":"The Old Georgian term 'ešmak‛man' (devil) is a standard rendering of Greek 'diabolos' or 'Satanas', reflecting the Christian demonological vocabulary of the Georgian tradition.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"სატანა","severity":"info","text":"The term 'saṭana' (Satan) is a direct borrowing from Greek 'Satanas', used here as a proper name for the devil, consistent with Georgian hagiographical usage.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"ბნელთა ჰაერთაგ(ა)ნ","severity":"info","text":"The devil's claim of birth 'from the dark air' echoes early Christian and apocryphal traditions (e.g., the 'Testament of Solomon') that associate demons with aerial or chaotic origins, not found in canonical scripture.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage is a first-person confession by the devil, a common hagiographical trope that emphasizes the saint's power and the demon's self-revelation, advancing the narrative of spiritual combat.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"parallel","kind":"parallel","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The motif of a saint placing a foot on the devil's neck and extracting a confession appears in other hagiographies, such as the Life of St. Anthony (Athanasius) and later Georgian martyrdom accounts.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"ვბრძავ","severity":"caution","text":"The Georgian verb 'vbrdzav' (I fight) is followed by an exclamation mark in the edition, possibly indicating a textual corruption or scribal emphasis; the sense is clear but the punctuation is editorial.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'აღ-რე-ასუბუქე' (lift) is a compound verb with uncertain prefix 're-', possibly a scribal variant or dialectal form; the reading 'lift your foot' is standard.","The exclamation mark after 'ვბრძავ' may be an editorial addition; the text otherwise reads smoothly."],"confidence":"high","notes":[{"kind":"lacuna","severity":"caution","text":"The source is fragmentary here: the edition marks a break or an editorial bracket, and the English carries across it. Treat the bridge as supplied, not translated."}]},{"i":18,"ref":"p18","source":"და ვ(ითარც)ა მახუილი რაჲ მივალნ ჴორცთა ზ(ედ)ა და ყვის სისხლი, ეგრეჲთვე მე შევალ გულსა წ(მიდა)თასა და გარე-მივაქცინი იგინი გზათა მათთა წრფელთა და ვცვალი გონებაჲ მათი და ფ(რია)დსა გულის-თქუმასა შევსთხინი და ლოცვასა მათსა წარმოუდგი გარე-მიქცევად მათგან. მე ვარ, რ(ომე)ლ(მა)ნ განვაჴურვნი თირკუმელნი მათნი და დავაბრმი ცნობაჲ მათი და გონებაჲ მათი დავაბნელი და ვყვნი იგინი დამვიწყებელ ყოველსა საღმრთოსა საქმესა. და ოდეს წვიან, მივიდი და განვაღუიძნი იგინი, და წარვიდიან სახლსა უცხოთასა. და რ(ომე)ლსა ვერ შეუძლი წარვლინებად ცხედრისაგან თუისისა, ვყვი მათ თანა საუცარი, რ(აჲთამც)ა რ(ომ)ლითაცა სახითა განვცადნე, იყოს იგი მათა სავნებელ. და მნებავს, რ(აჲთამც)ა არავინ ჴელთა ჩემთა განერეს, და ყოველთა ვბრძავ მ(ა)ს და ვაცთუნებ და აწ ესერა ვიძლიე მე ქალისა მიერ ერთისა. რ(ამეთუ) ვხედავ ქ(რისტეს)ა, შენ შ(ორი)ს მყოფსა, და იქმ, რაჲცა გნებავს ჩემ ზ(ედ)ა. პირველად მოგეცა შენ სული ქ(უე)ყნ(ი)ს(ა)ჲ, და იყავ შენ არარაჲ, და ყ(ოვე)ლნი ასონი შენნი უჩინო იყვნეს, ხ(ოლო) აწ ოდეს მოიღე სული ზეცისაჲ და ჴმაჲ შემწეობისაჲ გესმა, გხედავ შენ, ვ(ითარც)ა ბრძენსა ძლიერისა უფროჲს შემძლებელსა. ვინაჲ არიან შენ თანა ფერჴნი უვნებელნი? ვინაჲ არს შენ თანა ბეჭედი ქ(რისტ)ჱსი? ვინაჲ არს შენ თანა ნაყოფი სიმართლისაჲ და ს(უ)ლი ს(უ)ლნელებისაჲ?","english":"And when I go, like a serpent, upon the bodies and drink blood, at once I enter the heart of the saint and turn them aside from their true paths, and I alter their mind and pour into their simple heart’s utterance and set their prayer aside to turn them away from it. I am the one who has dried up their tears and blinded their knowledge and confused their mind and made them forgetful of every divine work. And when they burn, I go and awaken them, and they go off to a stranger’s house. And to whom I am unable to lead away from his own corpse, I make with them a secret, so that by whatever form I reveal myself, it may be their accomplice. And I desire that no one escape my hands, and I fight against all and deceive them, and now behold, I am defeated by a single woman. For I see Christ dwelling within you, and do whatever you wish with me. First I gave you the soul of the earth, and you were nothing, and all your bones were invisible, but now when you have brought the soul of heaven and heard the voice of help, I see you as wiser than a wise strong one, more powerful than a powerful one. Whence are with you the invulnerable feet? Whence is with you the seal of Christ? Whence is with you the fruit of righteousness and the soul of souls?","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"სული ქ(უე)ყნ(ი)ს(ა)ჲ","severity":"info","text":"The phrase 'soul of the earth' contrasts with 'soul of heaven' (სული ზეცისაჲ) and reflects a dualistic anthropology common in ascetic hagiography, possibly influenced by Origenist or Evagrian thought.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"ბეჭედი ქ(რისტ)ჱსი","severity":"info","text":"The 'seal of Christ' likely alludes to baptismal or chrismal sealing, a motif found in 2 Cor 1:22 and early Christian initiation rites, here used as a mark of spiritual protection.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"ჴორცთა ზ(ედ)ა","severity":"info","text":"The devil's description of entering bodies 'like a serpent' and drinking blood echoes demonological tropes in early monastic literature, such as the Life of Antony, where demons assault ascetics through physical and psychological means.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage forms the climax of the devil's confession, shifting from a list of his typical deceptions to a direct address to the saint, acknowledging her victory and Christ's presence within her.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The motif of a female saint defeating a demon through ascetic power is prominent in Georgian hagiography, e.g., the Life of Shushanik, and may reflect a broader tradition of women as spiritual victors.","cites":[{"key":"ed:sakci","label":"source edition: Hagiographical and Homiletic Texts from Old Georgian Readers I and II","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/sakcign/sakci.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"სული ქ(უე)ყნ(ი)ს(ა)ჲ","severity":"caution","text":"The phrase 'soul of the earth' is ambiguous: it may denote a pre-existent lower soul or a demonic infusion; the Old Georgian does not clarify whether this refers to a created soul or a spiritual substance.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'soul of the earth' could be interpreted as a reference to a material or lower soul, but the text does not specify its origin or nature.","The identity of the 'single woman' (ქალისა მიერ ერთისა) is not named in this passage; it may be the saint of the larger narrative."],"confidence":"medium","notes":[]},{"i":19,"ref":"p19","source":"მადლითა სავსე არიან თუ(ა)ლნი შენნი, კბილნი შენნი სპეტაკ არიან, ვ(ითარც)ა სძეჲ, თითნი შ(ენ)ნი არიან, ვ(ითარც)ა ბეჭედნი ქ(რისტ)ესნი, რ(ამეთუ) ამის სასწაულისაგ(ა)ნ მძლე მე, ამით ნ(ი)შნითა შემიპყარ და მომკალ მე. ბეჭედი ქ(რისტ)ჱსი შენ თანა განისუენებს და მით ჩემი საჭურველი შეჰმუსრე. უკუეთუმცა მამათაგანსა ვისმე, გინა ჭაბუკსა ეძლო ჩემდა, არამცა ესოდენ ვიურვოდე, ა(რამე)დ ქალისა მიერ ვიძლიე, ჩჩუილისა, ათხუთმეტისა წლისაჲსა შევიმუსრე. რ(ამეთუ) მამაჲ მისი და დედაჲ ჩემსა ჴელმწიფებასა ქუეშე იყვნეს, და აწ ესე ნათესავისა ჩემისათ(ჳ)ს აღდგომილ არს მტერად. ესე არს საკჳრველ, რ(ამეთუ) სულმ(ა)ნ ჩჩუილმ(ა)ნ სძლო სიბრძნითა მშობელთა მისთა და ყოველსა ნათესავსა მისსა და ქ(რისტ)ესა შედგომითა აჰა ესერა შეჰკრავს ეშმაკთა და მე ესერა მომკლავს და სდევნის ჩემთანათა. ჭეშმარიტად ძალი ჩემი ვ(იდრ)ემე უძლურ არს, რ(ამეთუ) ქალისა მიერ ვიძლიე დღეს. ხ(ოლო) წ(მიდამა)ნ მან ჰრქუა: მითხარღა, რაჲსაგან, ანუ ვინაჲ არს ნათესაობაჲ თქ(უე)ნი? ანუ ვინ გშვნა თქ(უე)ნ მბრძოლად წ(მიდა)თა? ჰრქუა მას ეშმაკმან მან: მითხარ შ(ე)ნ, თუ ვინაჲ არს ცხორებაჲ შენი? ანუ ვინაჲ არიან სიმართლენი ეგე შენ თანა? ანუ ვინაჲ არს სული შენი? და ძალი ესე საკჳრველი ვინაჲ შევიდა შ(ე)ნ თანა? და მეცა გაუწყო ყოველი საქმეჲ ჩემი, რ(ომ)ლისათუისცა მკითხო.","english":"Your eyes are full of grace, your teeth are white as milk, your fingers are like the rings of Christ, for from this miracle I am weakened, with this sign you have seized me and you slay me. The ring of Christ dwells with you, and by it you have shattered my weapon. If it were from some man or youth that I had been overcome, I would not grieve so much, but I am vanquished by a girl, a maiden of fifteen years, I am shattered. For her father and mother were under my power, and now she has arisen as an enemy against my kindred. This is a marvel, for a young soul has overcome her parents in wisdom and all her kindred, and by adherence to Christ she now gathers the demons and slays me and persecutes my companions. Truly my power has now become weak, for I am vanquished today by a girl. But the saint said to him: Tell me, why, or from whence is your lineage? Or who sent you as a warrior against the saints? The demon said to him: Tell me, from whence is your life? Or from whence are these virtues that you possess? Or from whence is your soul? And this wondrous power, from whence did it enter into you? And I will also reveal to you all my deeds, about which you ask me.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"ბეჭედი ქ(რისტ)ესნი","severity":"info","text":"The phrase 'rings of Christ' likely refers to a monastic or baptismal sign, possibly a ring or seal symbolizing Christ's authority, not a literal ring.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"ათხუთმეტისა წლისაჲსა","severity":"info","text":"The demon specifies the saint is a fifteen-year-old girl, emphasizing her youth as a marvel of spiritual strength, a common hagiographic trope.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage is a dialogue between the demon and the saint, where the demon confesses defeat and the saint interrogates the demon's origin, typical of hagiographic exorcism narratives.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"parallel","kind":"parallel","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The demon's lament of being vanquished by a young girl parallels similar motifs in the Life of Saint Thecla or other virgin martyr accounts, though no direct source is cited.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"სული შენი","severity":"caution","text":"The demon's question 'from whence is your soul?' may be ambiguous in Georgian, possibly reflecting a theological debate on the soul's origin, but the text does not clarify.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The demon's reference to 'rings of Christ' could be metaphorical or literal; the text does not specify. The phrase 'young soul' (სულმ(ა)ნ ჩჩუილმ(ა)ნ) may refer to the saint's soul or her spiritual state, but the grammar is ambiguous."],"confidence":"medium","notes":[{"kind":"scripture","severity":"info","ref":"Luke 1:28","text":"The English carries the scriptural phrase “full of grace”, which matches Luke 1:28. The match is on the English draft; check the Coptic before quoting the verse."}]},{"i":20,"ref":"p20","source":"ხ(ოლო) წ(მიდამა)ნ მ(ა)ნ ჰრქუა: არა ჯერ-არს ესე შენდა თხრობად ჩემ მიერ და არცაღა თუ ღირს ხარ თხრობად ერთისაცა, რ(ამეთუ) მ(ა)დლი ღ(მრ)თისაჲ არს ჩემ თანა შემწედ. მითხარ უკუე აწ ადრე, ჵ მტერო ჭეშმარიტებისაო, პირველად შთაგდებადმდე შ(ე)ნდა უფსკრულად. ხ(ოლო) ეშმაკმან მ(ა)ნ ჰრქუა: სატანა არს მეუფჱ ჩემი, და არავინ შემძლებელ არს ცნობად ნათესავისა ჩ(უე)ნისა სიმრავლესა, რ(ამეთუ) ზეცით გარდამოვცუივენით ყ(ოვე)ლნი მისთანანი და სადაცა გუ(ე)სმის ს(ა)ქმჱ კეთილისაჲ მართალთაჲ, მსწრაფლ ვიპოვებით მათ თანა სხუათა თანა მოყუასთა ჩ(უე)ნთა ეშმაკთა, და რ(ამეთუ) გზაჲ ჩ(უე)ნი არა არს, ა(რამე)დ ფრინვით მსწრაფლ ჰაერთა შინა ვიქცევით. ესე ყოველი მიგითხარ შენ, ჵ ნეტარო, და აწ გევედრები შენ, ნუ მოაწევ სიკუდილსა ჩემ ზ(ედ)ა, ა(რამე)დ ვიყო შეკრული შ(ე)ნ მიერ ო(ჳ)კ(უნისამდ)ე, რ(ამეთუ) პირველ ვიყვენით ჩუენ შეკრულ სოლომონის მიერ ჭურთა შინა სპილენძისათა და დაბეჭდულ ბეჭდითა მით, რ(ომე)ლი მოეცა მას ზეცით. ხ(ოლო) მოსლვასა მას ქ(ა)ლდ(ე)ველთასა ჰგონებდეს ვინმე, ვ(ითარმე)დ ოქროჲ არს ბეჭედი იგი, და წარიღეს. მაშინ მეოტ ვიქმნენით ყ(ოვე)ლნი.","english":"The saint said to him: “It is not fitting for you to tell this to me, nor are you worthy to tell even one thing, for the grace of God is with me as my helper. Tell me now, O enemy of truth, before you are cast into the abyss.” And the demon said to him: “Satan is my master, and no one is able to know the multitude of our race, for we all fell from heaven with him, and wherever we hear the good deed of the righteous, we quickly find ourselves with them, together with our other fellow demons. And our way is not by foot, but we move through the air as swiftly as birds. All this I have told you, O blessed one, and now I beseech you, do not bring death upon me, but let me be bound by you until the end, for we were first bound by Solomon in bronze vessels and sealed with that seal which was given to him from heaven. But at the coming of the Chaldeans, someone, thinking that seal was gold, took it away. Then we all were set loose.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"სატანა","severity":"info","text":"The demon names Satan as his master, a standard trope in hagiographical dialogues where the demonic adversary acknowledges a hierarchy of evil.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"external","lemma":"Solomon's seal","severity":"info","text":"The legend of Solomon binding demons in bronze vessels with a heavenly seal is widespread in Christian apocrypha and later magical traditions, notably the Testament of Solomon.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"external","lemma":"Chaldeans","severity":"info","text":"The Chaldeans here likely refer to the Neo-Babylonian Empire, which destroyed Solomon's Temple in 586 BCE, a common narrative for the release of bound demons.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"dialogue","severity":"info","text":"This passage is a direct dialogue between the saint and a demon, a common structural element in hagiography that reveals the saint's power and the demon's weakness.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"external","lemma":"Solomon's binding","severity":"info","text":"The motif of Solomon binding demons appears in later Georgian magical and liturgical texts, indicating its enduring influence in the tradition.","cites":[{"key":"ed:sakci","label":"source edition: Hagiographical and Homiletic Texts from Old Georgian Readers I and II","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/sakcign/sakci.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"ოჳკუნისამდე","severity":"caution","text":"The Georgian term 'ოჳკუნისამდე' (until the end) is ambiguous; it may refer to the end of the world or simply a long period, but the context suggests eschatological finality.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'until the end' (ოჳკუნისამდე) could be interpreted as eschatological or merely indefinite; the reading taken is eschatological based on the demon's plea for binding until the end of time.","The identity of the 'Chaldeans' is assumed to be the Neo-Babylonians, but the text does not specify, leaving open the possibility of a generic term for foreign invaders."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":21,"ref":"p21","source":"მე ვარ მაცთური ყ(ოვე)ლთა კაცთაჲ, რ(ომე)ლთა ჰნებავს შესლვაჲ ცხორებასა, ვბრძავ მათ, ვ(იდრემ)დის დავაბნელი ცხორებაჲ მათი და დავავიწყი სიბრძნეჲ, და ესრეჲთ იპოვნიან ძლეულნი ჩემ მიერ და ნაცვალად სურნელებისა მიჲღიან სული სიმყრალისაჲ, და შთავაგზნი გულსა მათსა ცეცხლი ცოდვისაჲ, ვ(ითარც)ა საჴუმილი. ხ(ოლო) წ(მიდამა)ნ მან ჰრქუა: დასცხერ ამიერითგან, რ(ამეთუ) არღარა მნებავს სიტყუაჲ პირისა შენისაჲ. და შეკრა იგი ნიშითა პ(ა)ტ(იო)სნისა ჯ(უა)რისაჲთა და მიჲთრია ყურესა ერთსა მის სახლისასა და ჯ(უა)რი დასწერა ადგილსა, და შეიძრა მყის ადგილი იგი, და იქმნა მთხრები დიდი, და შთააგდო იგი მას შინა და ჰრქუა: წარვედ სიღრმესა ჯოჯოხეთისასა, ვ(იდრემ)დის არა მისცე სიტყ(უა)ჲ მსაჯულსა სულთა მათთუის, რ(ომე)ლნი წარსწყმიდენ. ხ(ოლო) მთავარმან მან ხვალისაგან ბრძანა მოყვანებაჲ წ(მი)დისა მარინაჲსი წ(ინაშ)ე საყდართა მისთა. და წ(მიდ)აჲ იგი გამო-რაჲ-ვიდოდა საპყრობილით, დაიბეჭდნა ყ(ოვე)ლნი ასონი მისნი ბეჭდითა ქ(რისტ)ჱსითა, და ქ(ა)ლ(ა)ქი იგი ყოველი მიუდგა ხილვად ღ(უა)წლისა მისისა. მაშინ მთავარმან ჰრქ(უ)ა: მერჩდი მე, მარინა, და თაყუანის-ეც ღ(მერ)თთა ჩ(უე)ნთა, რ(აჲთამც)ა კეთილი გეყოს შენ მათ მიერ.","english":"I am the deceiver of all people who desire to enter into life; I fight them until I confuse their life and make them forget wisdom, and thus they are found vanquished by me, and instead of incense they receive the spirit of stench, and I kindle in their heart the fire of sin like a furnace. But the holy one said to him: “Be silent from now on, for I no longer wish to hear the speech of your mouth.” And she bound him with the sign of the precious cross and hung him from one ear of that house, and she inscribed the cross on the place, and immediately that place shook, and a great abyss appeared, and she cast him into it and said: “Go to the depth of hell, until you give account to the judge for those souls which you have destroyed.” But the commander from the region ordered the holy Marina to be brought before his thrones. And when the holy one came out of the prison, all her limbs were sealed with the seal of Christ, and the whole city came to see her holiness. Then the commander said: “Have mercy on me, Marina, and bow down to our gods, so that you may receive good from them.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"მაცთური","severity":"info","text":"The demon identifies itself as 'the deceiver' (მაცთური), a term that aligns with the hagiographic trope of demons confessing their roles in tempting ascetics.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"glossary","lemma":"ნიშითა პ(ა)ტ(იო)სნისა ჯ(უა)რისაჲთა","severity":"info","text":"The phrase 'with the sign of the precious cross' (ნიშითა პატიოსნისა ჯუარისაჲთა) is a standard hagiographic formula for the cross's apotropaic power.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"ცეცხლი ცოდვისაჲ","severity":"info","text":"The demon's claim to kindle 'the fire of sin' (ცეცხლი ცოდვისაჲ) echoes New Testament imagery of sin as fire (e.g., 2 Peter 3:7, though not a direct quote).","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"external","lemma":"მთავარმან მან ხვალისაგან","severity":"info","text":"The 'commander from the region' (მთავარმან მან ხვალისაგან) reflects the Roman provincial administration, a common antagonist in hagiography.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage transitions from a demonic confession to a miracle (binding and casting into the abyss) and then to a trial scene before the commander, typical of hagiographic narrative arcs.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"external","lemma":"","severity":"info","text":"The motif of binding a demon with the cross and casting it into an abyss appears in later Georgian hagiography, suggesting this text's influence on the tradition.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'one ear of that house' (ყურესა ერთსა მის სახლისასა) is ambiguous: it may refer to a literal architectural feature (e.g., a corner or projection) or a figurative 'ear' of the building."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":22,"ref":"p22","source":"ჰრქუა მას წ(მიდამა)ნ მ(ა)ნ: ა(რამე)დ შენ მერჩდი მე და თაყუანის-ეც ღ(მერ)თსა, შემოქმედსა ცისა და ქ(უე)ყნისასა და ნუ ცუდთა და იქმნე მოყუას წ(მიდა)თა მისთა და ნუ ხარ მოყუარეჲ კერპთა ყრუთა და ბრმათაჲ და ეშმაკთა მათ მაცთურთაჲ. მაშინ განრისხნა ლუბრაოს და უბრძანა განძარცუვაჲ და დამოკიდებაჲ მისი და ლამპართა აღნთებულთა მიპყრობაჲ, რ(აჲთამც)ა მოსწუნენ ჴორცნი მისნი. და მტარვალთა მათ ყვეს ეგრჱთ, და დაიწჳნ(ე)ს ჴ(ო)რცნი მისნი ცეცხლითა. ხ(ოლო) იგი ილოცვიდა და იტყოდა: გამოიჴურვნეს თირკუმელნი ჩემნი და გული, და არა იპოვოს ჩემ თანა უვარის-ყოფაჲ ღ(მრ)თისა ჩემისაჲ. განვლო მე ცეცხლი, და გამომიყვანე მე განსასუენებელად ჩემდა. და დააცადეს მტარვალთა მათ გუემაჲ იგი მისი ცეცხლითა მით. და კუ(ა)ლ(ა)დ ჰრქ(უ)ა ლუბრაოს: ისმინე ჩემი და თაყუანის-ეც ღ(მერ)თთა, მარინა. ჰრქ(უ)ა მას წ(მიდამა)ნ მან: დაჯერებულ იქმენინ გულის-სიტყუაჲ შენი, რ(ამეთუ) ვერ მარწმუნო, და არცა თაყუანის-ვსცე ღ(მერ)თთა შენთა ბილწთა, და რ(ამეთუ) ვერ შემიძლოს ეშმაკმან ცთუნებად მჴევალსა ქ(რისტ)ჱსსა 6, რ(ამეთუ) აღბეჭდულ ვარ მე ქ(რისტ)ეჲს მიერ ბეჭდითა საუფლოჲთა, რ(ამეთუ) სულსა ჩემსა, ვ(ითარც)ა საფასესა, დაჰბეჭდა ქ(რისტემა)ნ და გუირგუინითა დიდებისა მისისაჲთა გუ(ი)რგუ(ი)ნოსან მყო საუკუნოდ.","english":"The holy man said to her: \"Truly you are contending with me and you should bow to God, the creator of heaven and earth, and not to vain things, and become a lover of his saints, and not be a lover of deaf and blind idols and those deceitful demons.\" Then Lubraios became enraged and ordered her to be stripped and hung up and lighted lamps to be brought near, so that her flesh might be burned. And those tormentors did so, and her flesh was scorched with fire. But she prayed and said: \"My kidneys and heart have been melted, yet there is found in me no denial of my God. I have passed through fire, and lead me out to my resting place.\" And those tormentors ceased their beating of her with that fire. And again Lubraios said: \"Hear me and bow to the gods, Marina.\" The holy woman said to him: \"Let the word of your heart be confirmed, for you cannot convince me, nor will I bow to your foul gods, and because the devil cannot deceive a handmaid of Christ, for I am sealed by Christ with the Lord's seal, for my soul, like a pledge, Christ has sealed and with the sign of his glory he has signed me forever.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"თაყუანის-ეც","severity":"info","text":"The verb 'taq'uanis-e'c' (bow/worship) is used twice in this passage, first in the saint's exhortation to bow to God, then in Lubraios's command to bow to the gods. The term carries the sense of proskynesis, a key concept in hagiographic confrontations.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"აღბეჭდულ ვარ მე ქ(რისტ)ეჲს მიერ ბეჭდითა საუფლოჲთა","severity":"info","text":"The sealing metaphor echoes 2 Corinthians 1:22 (the seal of the Lord) and Revelation 7:2-3 (sealing of the faithful). The saint's claim of being sealed by Christ with the Lord's seal is a common motif in martyrdom accounts.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"ლუბრაოს","severity":"info","text":"Lubraios is a pagan official or judge, typical of hagiographic narratives where a saint is interrogated by a hostile authority. The name may be a Georgian adaptation of a Greek or Syriac original, but its exact etymology is uncertain.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"მაშინ განრისხნა","severity":"info","text":"The phrase 'then Lubraios became enraged' marks a structural pivot from verbal confrontation to physical torture, a common narrative pattern in hagiography where the saint's steadfastness provokes the persecutor's fury.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"მჴევალსა ქ(რისტ)ჱსსა","severity":"info","text":"The term 'handmaid of Christ' (mxeval-sa k'rist'eys-sa) reflects a self-designation of female saints as servants of Christ, a motif found in later Georgian hagiographic collections and liturgical texts.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The identity of Lubraios is unclear; he may be a composite figure or a specific historical official. The phrase 'my kidneys and heart have been melted' is ambiguous: it could be literal (physical torture) or metaphorical (spiritual purification)."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":23,"ref":"p23","source":"მაშინ ბრძანა უშჯულომან მან მოღებ(ა)დ ჭური დიდი და აღავსო იგი წყლითა და ბრძანა შეკრვაჲ ჴელით და ფერჴით და შთაგდებად იგი მას შინა, რ(აჲთამც)ა მოჲშთოს მას შინა სიჲწროჲთა მით. ხ(ოლო) მტარვალთა მათ ყვეს, ვ(ითარც)ა-იგი უბრძანა მათ მსაჯულმან. ხ(ოლო) ნეტარმან მან აღიხილნა ზეცად და თქ(უ)ა: რ(ომე)ლი-ეგე ხარ, ო(ჳფალ)ო, ო(ჳფალ)ო, მაღალთა შინა მკუ(ი)დრო, განჴსენ კრულებაჲ ჩემი, რ(ამეთუ) შ(ე)ნდამი, ო(ჳფალ)ო, შევსწირავ მსხუერპლსა ქებისასა და აღსარებისასა, გიგალობ და გადიდებ შენ, ო(ჳფალ)ო ღ(მერთ)ო ჩემო, მეყავნ მე წყალი ესე წყაროდ ნათლის-ღებისა, და შემმოსე მე სამოსელი სულისა შენისა წ(მი)დისაჲ, მოვედინ, ო(ჳფალ)ო, სული შ(ენ)ნი წ(მიდ)აჲ კურთხევად წყლისა ამის, რ(აჲთამც)ა განვიძარცო მე ძუელი იგი კაცი, და შემმოსე მე განახლებულებაჲ წყლისა მიერ და სულისა წ(მი)დისა და განმწმიდე მე წყლისა ამისგან ბანითა ცხორებად საუკუნოდ და დაამტკიცე სარწმუნოებაჲ ჩემი და მეოტ ყავ და განაგდე ჩემგან ცოდვაჲ და მახარე მე დიდებითა შენითა საუკუნოდ და აწ ნათელ-მეც მე სახელითა მამისაჲთა და ძისაჲთა და სულისა წ(მი)დისაჲთა, რ(ამეთუ) შენ ხარ ნათლისა მომცემელი, და შენი არს დიდებაჲ ო(ჳ)კ(უნი)თი ო(ჳ)კ(უნისამდ)ე. ა(მჱ)ნ.","english":"Then the lawless one ordered a large jar to be brought and filled with water, and commanded that his hands and feet be bound and that he be thrown into it, so that he might drown in that narrow space. And the tormentors did as the judge had commanded them. But the blessed one looked up to heaven and said: \"You who are, O Lord, O Lord, enthroned in the heights, deliver me from my bonds, for to you, O Lord, I offer a sacrifice of praise and confession; I glorify and exalt you, O Lord, my God. May this water become for me a font of baptism, and clothe me in the garment of your holy Spirit. Come, O Lord, your holy Spirit, to bless this water, so that I may strip off the old man and be clothed in renewal through the water and the holy Spirit, and purify me through this water with a bath for eternal life, and confirm my faith, and drive away and expel sin from me, and make me glad with your glory forever. And now enlighten me in the name of the Father and of the Son and of the Holy Spirit, for you are the giver of baptism, and yours is the glory from eternity to eternity. Amen.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"მაშინ","severity":"info","text":"The passage opens with a temporal marker, shifting from the preceding dialogue to a new episode of torture, typical of hagiographic narrative structure.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"ნათლის-ღებისა","severity":"info","text":"The Georgian compound 'font of baptism' (ნათლის-ღებისა) renders a liturgical term; the saint reinterprets the water of torture as baptismal water, a common hagiographic topos.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"სული შ(ენ)ნი წ(მიდ)აჲ","severity":"info","text":"The invocation of the Holy Spirit to bless the water echoes the epiclesis in baptismal liturgies, possibly reflecting the Georgian adaptation of the Jerusalem rite.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"ჭური","severity":"info","text":"The 'large jar' (ჭური) used for drowning is a known instrument of martyrdom in early Christian hagiography, paralleling accounts of saints thrown into vats of water or oil.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"ა(მჱ)ნ","severity":"info","text":"The closing 'Amen' (ა(მჱ)ნ) marks the prayer as liturgical in character, suggesting the passage may have been used in a lectionary or homiletic context.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"რ(აჲთამც)ა","severity":"caution","text":"The abbreviation 'რ(აჲთამც)ა' (so that) is a scribal contraction; the text is otherwise well-preserved, but such abbreviations can introduce ambiguity in reading.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The Georgian text uses 'ნათლის-ღებისა' which could be read as either 'font of baptism' or 'baptismal font'; the translation opts for 'font of baptism'.","The phrase 'სული შ(ენ)ნი წ(მიდ)აჲ' may refer to the Holy Spirit or to 'your holy spirit' as a personal attribute; the context supports the former."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":24,"ref":"p24","source":"და ვ(ითარც)ა ესე თქ(უ)ა წ(მიდამა)ნ მან, შეჲძრა ადგილი იგი, და მოვიდა ტრედი ერთი ზეცით და აქუნდა პირსა მისსა გუ(ი)რგუ(ი)ნი ბრწყინვალჱ ოქროჲს-ფერად. და მუნთქუესვე განჴსნდეს კრულებანი იგი ჴელთა და ფერჴთა მისთანი, და აღმოვიდა იგი წყლისა მისგან, ადიდებდა იგი ღ(მერთს)ა და იტყოდა: ო(ჳფალ)ი სუფევს, შუენიერებაჲ შეჲმოსა, შეჲმოსა ო(ჳფალმა)ნ ძალი და გარე-შეჲრტყა. გ(ა)ნმნ(ა)თლე მე, ქ(რისტ)ე, მადიდე მე, ქ(რისტ)ე 3, წყაროჲთა ნათლისა მაცხოვარებისა შენისაჲთა, მიჴსენ მე, მაცხოვარო, სოფლისაგან და შემიწყნარე მხოლოდ-შობილი მჴევალი შენი, რ(ამეთუ) შენ კურთხეულ ხარ ო(ჳ)კ(უნისამდ)ე. და ესმა ჴ(მა)ჲ, რ(ომე)ლი იტყოდა: მოვედ, მარინა, სასუფეველსა ცათასა; ნეტარ ხარ შენ, რ(ამეთუ) განიბანე; ნეტარ ხარ შენ, რ(ამეთუ) გუირგუინი მიჲღე; ნეტარ ხარ შენ, რ(ამეთუ) ქ(ა)ლწ(უ)ლებისა გსუროდა; ნეტარ ხარ შენ, რ(ამეთუ) ჯ(უა)რისა ო(ჳფ)ლისა აღებად ინებე. და ესე ჴმაჲ ესმოდა ყ(ოვე)ლსა მას სიმრავლესა, და ჰრწმენა ფ(რია)დსა სიმრავლესა ერისასა ო(ჳფა)ლი ჩ(უე)ნი ქ(რისტ)ე, ი(ესო)ჳ ქ(რისტ)ე, სულსა ათხუთმეტსა ათასსა, თუინიერ დედებისა და ყრმებისა. ვ(ითარც)ა იხილა ურჩულომან ლუბრაოს სიმრავლჱ იგი ქ(რისტ)ეს აღმსარებელთაჲ, ბრძანა მახუილითა მოწყუედაჲ.","english":"And when the holy one said this, that place shook, and a single ray came from heaven and had on its face a shining, gold-colored circle. And immediately the bonds of his hands and feet were loosened, and he came up out of that water, glorifying God and saying: The Lord reigns, beauty has clothed me, the Lord has clothed me with power and has encompassed me. Enlighten me, O Christ, glorify me, O Christ, with the springs of the baptism of your salvation, remember me, O Savior, from the world and accept me, your only-begotten handmaid, for you are blessed unto eternity. And a voice was heard, which said: Come, Marina, to the kingdom of heaven; blessed are you, for you have been bathed; blessed are you, for you have received the circle; blessed are you, for you desired the virginity; blessed are you, for you wished to take up the cross of the Lord. And this voice was heard by all that multitude, and a great multitude of the people believed in our Lord Christ, fifteen thousand souls, apart from women and children. When the lawless Lubraos saw that great multitude of confessors of Christ, he ordered them to be cut down with the sword.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"ტრედი","severity":"info","text":"The Old Georgian term 'ტრედი' (ṭredi) is a loan from Greek 'ἀκτίς' (aktis), meaning 'ray' or 'beam of light'. Its use here emphasizes the divine intervention, a common hagiographic motif.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"წყაროჲთა ნათლისა მაცხოვარებისა შენისაჲთა","severity":"info","text":"The phrase 'springs of the baptism of your salvation' echoes early Christian baptismal theology, possibly alluding to the 'spring of life' in Revelation 21:6 or baptismal imagery in the New Testament.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"მახუილითა მოწყუედაჲ","severity":"info","text":"The order to cut down the multitude 'with the sword' (მახუილითა) reflects the historical context of martyrdom under Roman or Sasanian persecution, a common trope in hagiography.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"ნეტარ ხარ შენ...","severity":"info","text":"The repeated 'blessed are you' (ნეტარ ხარ შენ) forms a liturgical acclamation, structuring the divine voice's response as a series of beatitudes, typical of hagiographic revelation scenes.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"თუინიერ დედებისა და ყრმებისა","severity":"info","text":"The conversion of 'fifteen thousand souls, apart from women and children' echoes the mass conversion narratives in early Christian hagiography, such as in the Acts of the Martyrs, and may reflect later Georgian reception of such motifs.","cites":[{"key":"ed:sakci","label":"source edition: Hagiographical and Homiletic Texts from Old Georgian Readers I and II","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/sakcign/sakci.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"ჴ(მა)ჲ","severity":"caution","text":"The word 'voice' (ჴ(მა)ჲ) is abbreviated in the manuscript; the reading is secure, but the abbreviation may indicate a scribal convention or a lacuna in the source.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The identity of the 'voice' (whether divine or angelic) is not specified; the text assumes it is from heaven.","The number 'fifteen thousand' may be symbolic or literal; the manuscript tradition does not clarify."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":25,"ref":"p25","source":"და ამისა შემდგომად შეძრწუნდა ურჩულოჲ იგი, ნუუკუე ყოველი იგი ქ(ა)ლ(ა)ქი ქ(რისტ)ეჲს აღმსაარებელ იქმნეს, და ბრძანა წ(მი)დისაჲ მის მახუილითა თავისა მოკუეთაჲ. და განიყვანეს იგი გარეშე ქ(ა)ლ(ა)ქსა, რ(აჲთამც)ა მუნ აღასრულონ იგი. და ვ(ითარც)ა განვიდეს, ჰრქ(უ)ა მას მალქოზ მეჴრმლემან: წარიპყარ ქედი შენი მწრაფლ, რ(ამეთუ) ვხედავ ქ(რისტ)ესა, მდგომარესა ანგელოზთა თუისთა თანა. ხ(ოლო) წ(მიდამა)ნ მან ჰრქუა: გევედრები, ძმაო, უკუეთუ ნანდუილვე ჰხედავ ქ(რისტეს)ა, მაცადე მე მცირედ, რ(აჲთამც)ა პირველად ვილოცო, რ(აჲთამც)ა სული ჩემი აღიყვანოს ადგილსა მას განსასუენებელსა. ხ(ოლო) მან ჰრქ(უ)ა: ილოცე, რავდენცა გნებავს, რ(ამეთუ) გელოდი შენ.","english":"And after this, the faithless one was terrified, lest the entire city become a confessor of Christ, and he ordered that the saint be beheaded by the sword. And they led him outside the city, so that they might execute him there. And as they went out, Malchos the executioner said to him: \"Stretch out your neck quickly, for I see Christ standing with his angels.\" But the holy one said: \"I beseech you, brother, if you truly see Christ, allow me a little while, so that I may first pray, that my soul may be taken up to the place of repose.\" And he said: \"Pray as long as you wish, for I am waiting for you.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"ურჩულოჲ","severity":"info","text":"The term 'ურჩულოჲ' (určuloy) is the Old Georgian word for 'faithless one' or 'unbeliever', here referring to the pagan judge or official who orders the martyrdom.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"მალქოზ","severity":"info","text":"The name 'Malchos' (მალქოზ) is the Georgian form of the Greek name Malchos, a common name for an executioner in early Christian martyrdom accounts.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"ქ(რისტ)ესა, მდგომარესა ანგელოზთა თუისთა თანა","severity":"info","text":"The executioner's vision of Christ standing with his angels echoes biblical theophany scenes, such as Christ's appearance with angels in the New Testament (e.g., Matthew 28:2-3).","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"მახუილითა","severity":"info","text":"The phrase 'beheaded by the sword' (მახუილითა ... მოკუეთაჲ) reflects the standard Roman method of execution for Roman citizens, as opposed to crucifixion or other means.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage continues the narrative sequence from the previous passage, moving from the saint's miraculous release from water to his final confrontation with the executioner.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The motif of the executioner seeing Christ and granting the martyr time to pray appears in other hagiographies, such as the martyrdom of St. George, indicating a shared hagiographic topos.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The identity of the 'faithless one' (ურჩულოჲ) is not specified; it may be a local magistrate or a Roman official. The exact location 'outside the city' is not named."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":26,"ref":"p26","source":"და წ(მიდამა)ნ მან იწყო ლოცვად და თქუა: ღ(მერ)თო, რ(ომელმა)ნ ცანი და ქ(უე)ყ(ა)ნაჲ სიტყუითა ძლიერებისა შენისაჲთა დაჰბადენ, ისმინე ჴმაჲ ვედრებისა ჩემისაჲ, და რომელმან აღმოიკითხოს წიგნი წამებისა ჩემისაჲ და რ(ომე)ლი ისმენდეს, აჴოცენ ცოდვანი მათნი; და რ(ომე)ლ(მა)ნ აღანთოს სანთელი სახელად ჩემ ცოდვილისა ეკლესიასა შენსა, მოეც მას ყოველი თხოვაჲ გულისა მისისაჲ, და რ(ომე)ლი იპოოს საშჯელსა შინა, განარინე მოჴსენებითა სახელისა ჩემ მდაბლისაჲთა უსამართლოდ, გევედრები შენ, ო(ჳფალ)ო; და რ(ომე)ლ(მა)ნ აღაშეჲნოს ეკლესიაჲ სახელად ჩემ მდაბლისა და გლახაკისა და დაწეროს წიგნი წამებისა ჩემისაჲ, მიანიჭე მას სულისა და ჴორცთა კურნებაჲ და სული შენი წ(მიდ)აჲ და ჭეშმარიტი მიჰმადლე მას. და ვ(ითა)რ იგი ამას ილოცვიდა, იქმნა ძრვა დიდ ადგილსა მას, ვ(იდრემ)დ(ი)ს ერი იგი ყოველი დაეცა მას ადგილსა პირსა ზ(ედ)ა თუისსა და ვერ შეუძლეს დგომად მის თანა, და მათ თანა მეჴრმლეჲცა იგი დაეცა, ვ(ითარც)ა მკუდარი. და მოვიდა სული წ(მიდ)აჲ ხილვითა ტრედისაჲთა და სიმრავლჱ ანგელოზთაჲ, და ღრუბელი ნათლისაჲ აგრილობდა ნეტარსა მას. ხ(ოლო) მან ვ(ითარც)ა იხილა ო(ჳფალ)ი დიდებით მოსრული, შეეშინა და შეძრწუნდა. და ჰრქუა მას ო(ჳფალმა)ნ: მშუიდობაჲ შენდა, მარინა, თაო მოღუაწეთაო!","english":"And the saint began to pray and said: \"O God, who created heaven and earth by the word of your power, hear the voice of my supplication; and whosoever shall read the book of my martyrdom, and whosoever shall listen, let their sins be removed; and whosoever shall light a candle in my name, a sinner, in your church, grant him every desire of his heart; and whosoever is found in judgment, deliver him unjustly through the remembrance of my humble name, I beseech you, O Lord; and whosoever shall build a church in my humble and poor name, and shall write the book of my martyrdom, bestow upon him healing of soul and body, and grant him your holy and true Spirit.\" And as he was praying thus, a great trembling occurred in that place, so that all the people fell there on their faces, and they were unable to stand with him, and with them the executioner also fell as if dead. And the Holy Spirit came in the form of a dove, and a multitude of angels, and a cloud of light overshadowed the blessed one. But when he saw the Lord coming in glory, he was afraid and trembled. And the Lord said to him: \"Peace to you, Marina, crown of the ascetics!","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"და წ(მიდამა)ნ მან იწყო ლოცვად","severity":"info","text":"The saint begins a prayer that intercedes for readers, listeners, and those who build churches or light candles in his name, a common hagiographic motif of posthumous patronage.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"სული წ(მიდ)აჲ ხილვითა ტრედისაჲთა","severity":"info","text":"The Holy Spirit appears in the form of a dove (Georgian: ტრედი), a standard symbol in Christian iconography for the Spirit, here emphasizing divine presence during martyrdom.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"ღ(მერ)თო, რ(ომელმა)ნ ცანი და ქ(უე)ყ(ა)ნაჲ სიტყუითა ძლიერებისა შენისაჲთა დაჰბადენ","severity":"info","text":"Echoes Genesis 1:1 and Psalm 33:6 (LXX) on creation by divine word; the phrase 'by the word of your power' aligns with patristic exegesis of the Logos.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"მარინა","severity":"info","text":"The saint is addressed as 'Marina', likely a female martyr; the name appears in Georgian hagiography, possibly linked to the cult of St. Marina of Bithynia or a local figure.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"და ვ(ითა)რ იგი ამას ილოცვიდა, იქმნა ძრვა დიდ","severity":"info","text":"The prayer is followed by a theophanic trembling, a structural pattern in martyrdom narratives where divine response validates the saint's intercessory power.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"აღმოიკითხოს წიგნი წამებისა ჩემისაჲ","severity":"info","text":"The saint promises remission of sins to those who read or hear his martyrdom account, reflecting the liturgical use of hagiographic texts in Georgian churches for spiritual benefit.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The identity of 'Marina' is uncertain; it may be a variant of a known saint or a local Georgian figure. The phrase 'unjustly' in the deliverance from judgment is ambiguous in context."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":27,"ref":"p27","source":"ხ(ოლო) იგი მირბიოდა და ამბორს-უყოფდა ფერჴთა ო(ჳფლ)ისათა და იწყო მადლობად და თქ(უ)ა: ო(ჳფალ)ო ღ(მერ)თო ყ(ოვ)ლ(ა)დ ძლიერო, გევედრები შენ, აღასრულე თხოვაჲ ჩემი, ო(ჳფალ)ო ღ(მერ)თო ჩემო, ისმინე მჴევლისა შენისაჲ და მოჰმადლე ჴორცთა და ძუალთა ჩემთა განკურნებაჲ -- ყ(ოვე)ლნი რ(ომე)ლნი გცადოდიან შენ. ხ(ოლო) ო(ჳფალმა)ნ ჰრქუა: აჰა ყოველი რ(ომე)ლი ითხოვე, მიმიმადლებიეს შ(ე)ნდა და უფროჲსიცა თხოვისა შენისაჲ აღგისრულო წ(ინაშ)ე ანგელოზთა ჩემთა. და კუ(ა)ლად ლოცვით ჰრქუა წ(მიდამა)ნ მან: აწ, ო(ჳფალ)ო, გევედრები შენ, მრავალ არიან აქა მამულნი ჩემნი, რ(ომე)ლთა ჰნებავს წარღებაჲ გუამისა ჩემისაჲ და ღუაწლისა ჩემისაჲ სმენაჲ, მოეც მათ მოტევებაჲ ცოდვათაჲ. და უკუეთუ ვინმე შევარდეს საქმესა შ(ი)ნა საშჯელისასა და სახელითა მჴევლისა შენისაჲთა გხადოს შენ, ო(ჳფალ)ო, სძლევსმცა მტერთა მისთა. და ჰრქუა მას ო(ჳფალმა)ნ: აღდეგ, ნეტარო მარინა, რ(ამეთუ) გულმან გითქუა წყალობაჲ. ნეტარ ხარ შენ, რ(ამეთუ) ლოცვათა შინა შენთა მოიჴსენებ ყ(ოვე)ლთა ცოდვილთა. და აწ ყოველი ითხოვე, მე ვისმინო შენი. და რ(ომე)ლნი ვერ მოიჴსენენ, მი-ვე-გმადლნე შენ.","english":"And he ran and struck the soles of the feet of the Lord, and began to give thanks and said: \"Lord God, all-powerful, I beseech you, fulfill my request, O Lord my God, hear your servant and grant healing to my flesh and bones—all who have suffered for you.\" And the Lord said: \"Behold, everything you have asked for has been granted to you, and even more than your request I shall fulfill for you before my angels.\" And again the saint said in prayer: \"Now, O Lord, I beseech you, there are many here, my kinsmen, who wish to take away my body and hear of my struggle; grant them forgiveness of sins. And if anyone enters into the work of judgment and calls upon you, O Lord, in the name of your servant, may he overcome his enemies.\" And the Lord said to him: \"Arise, blessed Marina, for my heart has spoken mercy to you. Blessed are you, for in your prayers you remember all sinners. And now everything you have asked for, I hear you. And those whom you have not remembered, I have granted to you.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"მირბიოდა და ამბორს-უყოფდა ფერჴთა ო(ჳფლ)ისათა","severity":"info","text":"The phrase 'he ran and struck the soles of the feet of the Lord' is a prostration gesture, not literal striking; it denotes extreme humility in prayer.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"მჴევლისა","severity":"info","text":"The Old Georgian term 'mxevisa' (servant) is a standard self-designation of the saint before God, reflecting humility and the hagiographic topos of the saint as God's servant.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage forms a prayer dialogue between the saint and Christ, structured as a series of petitions and divine responses, typical of martyrdom narratives where the saint secures posthumous intercessory powers.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"external","lemma":"","severity":"info","text":"The saint's request for forgiveness of sins for those who venerate his relics and hear his passion echoes later liturgical practices in Georgian and Eastern Christian traditions.","cites":[{"key":"hollis:alma990003140740203941","label":"Sacramentarium Gelasianum : e codice vaticano reginensi latino 316 vertente anno sacro MCMLXXV iussu Pauli PP. VI","url":"https://hollis.harvard.edu/permalink/f/1s5nto6/990003140740203941"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"parallel","kind":"parallel","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The motif of the saint interceding for sinners and granting victory in judgment parallels similar petitions in the Coptic and Ethiopic martyrdom cycles, e.g., the dossier of the anonymous Ethiopic Mashafa Madbal.","cites":[{"key":"dossier:ethiopic-anonymous-mashafa-madbal","label":"gap dossier: Book of the Compilation: a versified retelling of the Old Testament, the Little Gospel (Nagara Māryām) and the New Testament","url":"https://naxiai.com/christian/gaps/ethiopic-anonymous-mashafa-madbal"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"მარინა","severity":"caution","text":"The saint is addressed as 'Marina' in the English draft, but the Old Georgian text reads 'Marina' (მარინა); this may be a female saint, while the preceding passage (p26) used masculine pronouns. The gender is ambiguous in the Georgian.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The gender of the saint is ambiguous: the Georgian uses masculine forms in the preceding passage but the name 'Marina' is typically female; the English draft uses 'he'.","The phrase 'struck the soles of the feet' is ambiguous: it may be a literal prostration or a metaphorical expression of humility."],"confidence":"medium","notes":[]},{"i":28,"ref":"p28","source":"და თუ ვინმე წარმოდგ(ე)ს ყოვლითა გულითა ეკლესიასა შინა სახელისა შენისა მოჴსენებითა, მივანიჭო მას ყოველი თხოვაჲ მისი, და ესე გამოგიცხადო შენ, რ(ამეთუ) აჰა ანგელოზნი მოვიდენ წინა-მიგებებად შენდა და აღიღონ თავი შენი და წარიღონ სამოთხედ, ხ(ოლო) ჴორცნი შენნი იყუნენ ქ(უე)ყანასა, რ(აჲთამც)ა რ(ომე)ლი შეეხოს ძუალთა შენთა, მოიღოს მან კურნებაჲ სენისა მისისაჲ, რაჲცა ევნებოდის. და ამისთ(ჳ)ს ნეტარ ხარ შენ, რ(ამეთუ) განსაცდელთა შინა შ(ე)ნთა მოიჴსენებ შენ ცოდვილთა. და სადაცა იყოს ნაწილი ძუ(ა)ლთა შენთაჲ და წიგნი წამებისა შ(ე)ნისაჲ, მუნ სული ბოროტი არა მიეხოს, ა(რამე)დ მშუიდობაჲ და დაცვაჲ სულისა წ(მი)დისა მიერ მიემადლოს. და უკუეთუ ვინმე გხადოს შ(ე)ნ ლოცვასა შ(ი)ნა, ვიჴსნე იგი ყოვლისაგან ბოროტისა, და ნეტარ იყოს იგი ნათესავი, რ(ომე)ლსა ვრწმენე მე შენ მიერ. და აწ მოვედ ადგილსა, რ(ომე)ლი განგიმზადე შენ მარჯუენით თეკლაჲსა და სხუათა წ(მიდა)თა თ(ა)ნა მხიარულთა შენ თანა, ბრწყინვალედ შუენიერთა და გუირგუინოსანთა. ნეტარ ხ(ა)რ შენ, რ(ამეთუ) დაიცევ უბიწოდ ქ(ა)ლწუ(ლე)ბაჲ შენი.","english":"And if anyone should present himself with all his heart in the church in remembrance of your name, I shall grant him all his request, and this I shall reveal to you: for behold, angels will come to meet you and will take your head and carry it to paradise, but your flesh will remain on the earth, so that whoever touches your limbs will receive healing from his illness, from which he was suffering. And for this you are blessed, because in your trials you remember sinners. And wherever a portion of your limbs and the book of your martyrdom may be, there an evil spirit will not approach, but peace and protection of the soul will be granted by the holy one. And if anyone prays to you, I shall deliver him from all evil, and blessed is the family in which I am believed through you. And now come to the place which I have prepared for you at the right hand of Thecla and the other saints, joyfully with you, radiantly beautiful and crowned. Blessed are you, because you have preserved your virginity immaculate.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"ჴორცნი","severity":"info","text":"The Old Georgian word 'ჴორცნი' (flesh) is used here to denote the saint's physical remains, which remain on earth while the head is taken to paradise. This reflects a common hagiographic motif of bodily relics.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"სული ბოროტი","severity":"info","text":"The phrase 'evil spirit' (სული ბოროტი) echoes New Testament language (e.g., Mark 1:34, Luke 8:2) where evil spirits are expelled or avoided. Here it is linked to the protective power of the saint's relics.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"თეკლაჲ","severity":"info","text":"The mention of Thecla (თეკლაჲ) places the saint in the company of early Christian female martyrs. Thecla was venerated in both Eastern and Western traditions, and her cult was known in Georgia through translated hagiographies.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage concludes the divine speech with a promise of protection and a summons to paradise. It forms the climax of the narrative, transitioning from earthly healing to eternal reward.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The promise that relics and the martyrdom book repel evil spirits reflects a widespread belief in the apotropaic power of saints' remains, attested in Georgian liturgical and hagiographic traditions.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'ჴორცნი შენნი იყუნენ ქ(უე)ყანასა' could be interpreted as the flesh remaining on earth either as a permanent state or until resurrection; the text does not specify duration.","The identity of the saint addressed is not named in this passage, but the context suggests a male martyr, given the reference to virginity (ქ(ა)ლწუ(ლე)ბაჲ) and the company of Thecla."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":29,"ref":"p29","source":"მაშინ წ(მიდამა)ნ მან მიჲხილა გარემოჲს მდგომარეთა მათ და ჰრქუა მათ: მამანო და დედანო, რ(ომელ)ნი-ესე მოხუედით ხილვად ღ(უა)წლისა ჩემისა, გაფუცებ თქ(უე)ნ სახელსა მეუფისა საუკუნოჲსასა, შექმენით საფლავი, რ(ომე)ლსა შინა დასდვათ უბადრუკი ესე გუამი ჩემი, და მე ვევედრები ო(ჳფალ)სა ჩ(უე)ნსა, ი(ესო)ჳ ქ(რისტ)ესა, რ(აჲთამც)ა მიგანიჭოს თქ(უე)ნ შენდობაჲ ყ(ოვე)ლთა ცოდვათა თქ(უე)ნთაჲ და გყვნეს თქ(უე)ნ მკუიდრ დ(იდე)ბასა მისსა. ვჰმადლობ მე ღ(მერ)თსა საუკუნესა, რ(ომე)ლ(მა)ნ ღირს მყო მე ცნობად სახელსა წ(მიდა)სა მისსა და შემრთო რიცხუსა წ(მიდას)ა მოწამეთა მისთასა. ვაქებ და ვადიდებ მას მხოლოსა, რ(ამეთუ) იგი არს მხოლოჲ ღ(მერთ)ი ო(ჳ)კ(უნით)ი ო(ჳ)კ(უნისამდ)ე. ა(მჱ)ნ. და ვ(ითა)რ ესე ყოველი აღასრულა, ჰრქუა მეჴრმლესა მას: ძმაო, აღიღე მახუილი და აღასრულე ბრძანებული შენდა მთავრისა მიერ, რ(ამეთუ) ძალითა ქ(რისტ)ეჲს ჩემისაჲთა ვსძლე არაწ(მიდას)ა მას მსაჯულსა. ხ(ოლო) მან ჰრქუა: ნუ იყოფინ ჩემდა შ(ენ)ნი სიკუდილი, რ(ამეთუ) ღ(მერ)თი შენი ვიხილე, და შენ თანა იტყოდა, და აწ ვ(ითა)რ ვიკადრო სიკუდილი მჴევლისა მისისაჲ? ჰრქ(უ)ა წ(მიდამა)ნ მან: უკუეთუ ესე არა ჰყო, არა გაქუნდეს ნაწილი ჩემ თანა ქ(რისტ)ეჲს მიერ, ო(ჳფლ)ისა ჩემისა ს(ა)ს(უ)ფ(ე)ვ(ე)ლსა.","english":"Then the holy one looked at those standing around and said to them: \"Fathers and mothers, who have come to see my God, I adjure you by the name of the eternal Lord, make a tomb in which to lay this wretched body of mine, and I will pray to our Lord Jesus Christ that He may grant you forgiveness of all your sins and keep you in His great mercy. I thank the eternal God, who deemed me worthy to know His holy name and enrolled me in the holy rank of His martyrs. I praise and glorify Him alone, for He is the only God from eternity to eternity. Amen.\" And when he had accomplished all this, he said to that executioner: \"Brother, take the sword and fulfill the command given you by the ruler, for by the power of my Christ I have overcome that unclean judge.\" But he said: \"Do not cause your death by my hand, for I have seen your God, and he was speaking with you, and how can I now dare to cause the death of his servant?\" The holy one said: \"If you do not do this, you will have no share with me in the kingdom of my Lord Christ.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"მოხუედით","severity":"info","text":"The verb 'come' (aorist) is used in a reverential sense, indicating the visitors' purpose to witness the saint's divine vision.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"glossary","lemma":"მეჴრმლესა","severity":"info","text":"The term 'executioner' (lit. 'swordsman') is a standard hagiographic figure, often unnamed, representing the secular authority's agent.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"ღ(მერ)თი ... იტყოდა","severity":"info","text":"The executioner's claim to have seen God speaking with the martyr echoes the theophanic motif common in martyr acts, reminiscent of Daniel or the Maccabees.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"და ვ(ითა)რ ესე ყოველი აღასრულა","severity":"info","text":"This phrase marks a narrative transition from the saint's final speech to the execution scene, typical of hagiographic closure.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"ს(ა)ს(უ)ფ(ე)ვ(ე)ლსა","severity":"info","text":"The term 'kingdom' (of Christ) reflects the eschatological reward promised to martyrs, a common theme in Georgian hagiography.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"აღასრულე ბრძანებული","severity":"caution","text":"The phrase 'fulfill the command' may be ambiguous: it could refer to the execution order or to a prior divine instruction; the context supports the former.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The identity of the 'unclean judge' (არაწ(მიდას)ა მას მსაჯულსა) is not specified; it may refer to a Roman or Persian official.","The executioner's sudden conversion is implied but not elaborated; the text leaves open whether he ultimately complies."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":30,"ref":"p30","source":"მაშინ მეჴრმლემან მან შიშით აღიღო მახუ(ი)ლი და წარჰკუეთა თავი წ(მიდა)სა მას და იგი ილოცვიდა და თქუა: ო(ჳფალ)ო, ნუ შემირაცხ მე ცოდვასა ამას. და განიგუმირა თავი თუისი მახუილითა მითვე და დაეცა იგი გუერდით ნეტარისა მის. მაშინ ანგელოზნი მოვიდეს მსწრაფლ გუამსა მას ზ(ედ)ა წ(მი)დისა მარინაჲსსა, და მრავალთა განკუირვებაჲ დაეცა, ჴმობდეს და იტყოდეს: ერთ არს ღ(მერ)თი ქ(რისტ)ეანეთაჲ, ღ(მერთ)ი ძლიერად დიდი. და ვ(ითარც)ა ესმა სიკუდილი წ(მი)დისაჲ მის, მოვიდეს ყ(ოვე)ლნი უძლურნი, ბრმანი და მკელობელნი და რ(ომ)ლითავე სენითა გუემულნი და შეეხებოდეს გუ(ა)მსა მას წ(მიდას)ა და ყ(ოვე)ლნი განიკ(უ)რნ(ე)ბოდეს მსწრაფლ. მაშინ ანგელოზთა აღიღეს თავი წ(მი)დისაჲ მის და გალობით აღვიდეს ზეცად და იტყოდეს: არავინ არს მსგავს შენდა ღ(მერ)თთა შ(ორი)ს, ო(ჳფალ)ო, და არარაჲ არს საქმეთა შენთაებრ. და ესე ესრეჲთ იყო. ხ(ოლო) მე, თეოტიმოს, წარვიხუენ წ(მი)დისა მის ნაწილნი და შთავსხენ იგინი ლუსკუმასა მარმარილოჲსასა ნელსაცხებლითა და საკუმეველითა და დავდგი იგი ანტიოქიას ქ(ა)ლ(ა)ქსა, სახლსა სჳნკლიკჱსსა და ყ(ოვე)ლნი ლოცვანი მისნი აღვწერენ ყოვლითა მოსწრაფებითა ჭეშმარიტად. და ნეტარ არს, რ(ომე)ლ(მა)ნ ყოს საჴსენებელი წ(მი)დისა მის მოწამისაჲ, რ(აჲთამც)ა მეოხებითა მისითა ღირს ვიქმნეთ წყალობასა და შენდობასა ცოდვათასა ქ(რისტ)ეჲს მიერ.","english":"Then the executioner, trembling with fear, took up the sword and cut off the head of that holy one, and she was praying and said: \"Lord, do not count this sin against me.\" And he cut off his own head with the same sword and fell on his side beside that blessed one. Then angels came swiftly over the body of holy Marina, and a great wonder occurred; they cried out and said: \"One is the God of the Christians, God is mighty and great.\" And when the death of that holy one was heard, all the infirm, the blind, the leprous, and those afflicted with every disease came and touched that holy body, and all were instantly healed. Then the angels took up the head of that holy one and ascended to heaven with singing, and they said: \"There is none like you among the gods, O Lord, and nothing is like your works.\" And so it was. But I, Theotimos, took the relics of that holy one and placed them in a marble casket with myrrh and incense, and set it in the city of Antioch, in the house of the syncletic, and I recorded all her prayers with all diligence and truth. And blessed is he who makes a commemoration of that holy martyr, for through her intercession we may be deemed worthy of mercy and forgiveness of sins by Christ.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"სჳნკლიკჱ","severity":"info","text":"The Georgian term 'სჳნკლიკჱ' (synkletike) derives from Greek σύγκλητος, referring to a council or assembly of clergy or monastic elders. Here it denotes a house belonging to a synod or ecclesiastical council in Antioch.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"ერთ არს ღ(მერ)თი ქ(რისტ)ეანეთაჲ","severity":"info","text":"The angelic acclamation 'One is the God of the Christians' echoes the monotheistic confession common in early Christian martyrdom accounts, reminiscent of 1 Corinthians 8:6 and the Shema-like declarations in hagiography.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"Theotimos","severity":"info","text":"The narrator Theotimos is a recurring figure in the Marina cycle, often identified as a disciple or companion who collects relics and composes the passion. This aligns with the hagiographic convention of a first-person witness authenticating the account.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"narrative closure","severity":"info","text":"The passage concludes with a formal deposition of relics and a blessing formula, typical of hagiographic endings that invite veneration and promise intercessory benefits. This structural element marks the transition from narrative to liturgical commemoration.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"relic translation to Antioch","severity":"info","text":"The translation of Marina's relics to Antioch and placement in a synodical house reflects the historical practice of relic distribution from the Holy Land to major sees. This detail may connect to the cult of Marina in Syria, attested in later Georgian and Greek sources.","cites":[{"key":"hollis:alma990003140740203941","label":"Sacramentarium Gelasianum : e codice vaticano reginensi latino 316 vertente anno sacro MCMLXXV iussu Pauli PP. VI","url":"https://hollis.harvard.edu/permalink/f/1s5nto6/990003140740203941"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"cut off his own head","severity":"caution","text":"The executioner's suicide by the same sword is a hagiographic topos (cf. the martyrdom of Matthew or the Acts of Thomas) but may be a scribal interpolation or symbolic doubling. The Old Georgian text is unambiguous, yet the historicity is doubtful.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The identity of 'holy Marina' is not specified; she may be Marina of Antioch or another figure. The executioner's suicide is a hagiographic motif, not historical. The term 'synkletike' could also refer to a specific monastic council rather than a building."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":31,"ref":"p31","source":"ხ(ოლო) იწამა წ(მიდ)აჲ ესე თუესა ივლისსა ათჩუიდმეტსა, მეფობასა ურჩულოჲსა დიოკლიტიანეჲსსა, ხ(ოლო) ჩ(უე)ნ ზ(ედ)ა მეფობასა ო(ჳფ)ლისა ჩ(უე)ნისა ი(ესო)ჳ ქ(რისტ)ეჲსსა, რ(ომ)ლისა ჰშუენის დიდებაჲ და პატივი მამისა თანა სულით წ(მი)დითურთ აწ და მ(არადი)ს და უკ(უნი)თი ო(ჳ)კ(უნისამდ)ე. ა(მჱ)ნ.","english":"She suffered martyrdom, this holy one, in the month of July on the seventeenth day, in the reign of the impious Diocletian, and in our reign, that of our Lord Jesus Christ, whose glory and honor, together with the Father and the Holy Spirit, is now and forever and unto the ages of ages. Amen.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"ხ(ოლო) იწამა წ(მიდ)აჲ ესე თუესა ივლისსა ათჩუიდმეტსა","severity":"info","text":"This closing sentence provides the date of martyrdom (July 17) and the regnal framework, a standard hagiographical colophon.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"dating","kind":"chronology","basis":"text","lemma":"მეფობასა ურჩულოჲსა დიოკლიტიანეჲსსა","severity":"info","text":"The reign of Diocletian (284–305 CE) is given as the historical context for the martyrdom, aligning with the Great Persecution (303–313 CE).","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"ურჩულოჲსა","severity":"info","text":"The Old Georgian adjective 'ურჩულოჲსა' (určuloyisa) means 'impious' or 'faithless,' a standard epithet for pagan emperors in hagiography.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"ხ(ოლო) ჩ(უე)ნ ზ(ედ)ა მეფობასა ო(ჳფ)ლისა ჩ(უე)ნისა ი(ესო)ჳ ქ(რისტ)ეჲსსა","severity":"info","text":"The text contrasts Diocletian's earthly reign with the eternal reign of Christ, a common rhetorical device in martyrdom accounts.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"ა(მჱ)ნ","severity":"info","text":"The final 'Amen' is a liturgical closing, indicating the text's use in a church reading or service.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The Georgian text uses abbreviated forms (nomina sacra) for 'holy,' 'Christ,' etc., which are standard but could be expanded differently in some manuscripts.","The exact identity of the holy woman (Marina) is not specified in this passage; the previous narrative identifies her."],"confidence":"high","notes":[]}]}