{"slug":"nemem","id":"georgian:titus:nemem","title":"TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","author":"Nemes.Emes.","genre":"other","date":"","tradition":"georgian","coverage":"not-located","coverage_claim":{"status":"not-located","text":"No English translation was located by an automated check of the source corpus and one library catalogue. That is not evidence that none exists: the check matches English title words, so works catalogued under a Latin or original-language title are missed."},"publication":{"status":"machine-draft","reviewed_by":null,"model":"deepseek/deepseek-v4-flash:floor","provider":"Relace","generated":"2026-11-15T04:54:04Z","cost_usd":0.013006},"source":{"registry_id":"georgian:titus:nemem","work_id":"nemem","edition":"titus","language":"","license":"This text is part of the TITUS edition of Nemesios of Emessa, De natura hominum. Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 19.11.2023. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder.","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"},"stats":{"passages":28,"english_words":5270,"coptic_letters":0,"commentary_units":154,"commentary_kinds":8,"derived_notes":21,"ambiguities":45,"work_notes":6,"external_links":1,"timeline":4},"summary":{"work":"nemem","abstract":"The Old Georgian version of Nemesios of Emessa's De natura hominum is a translation from Greek, likely produced in the 8th–10th centuries as part of the Georgian adoption of patristic anthropology. It survives in a single manuscript witness, transcribed diplomatically in the TITUS edition without critical apparatus. The work engages Neoplatonic and Christian views on the soul, reason, and human nature, citing figures such as Plotinus and Apollinaris of Laodicea. Its Georgian reception is limited to this translation, with no known liturgical use.","historical_context":"The Georgian translation of Nemesios' De natura hominum was produced in the early medieval period, likely between the 8th and 10th centuries, within Georgian monastic or theological circles that translated key Greek patristic works. The original Greek text dates to the late 4th century, attributed to Nemesios of Emessa, though this identification is debated. The Georgian version survives in a single manuscript, suggesting limited circulation. The translation reflects the Georgian adoption of Byzantine theological anthropology, but its precise community and date remain uncertain due to lack of colophons or external references. The TITUS edition provides a diplomatic transcription without critical notes, obscuring variant readings or lacunae.","significance":"The Georgian Nemesios attests to the reception of late antique Christian anthropology in the Caucasus, linking Byzantine philosophical theology to Georgian intellectual culture. It is a rare witness to the translation of Nemesios' work, which was influential in Eastern Christian thought but had limited Georgian dissemination.","timeline":[{"date":"late 4th c.","event":"Greek original of De natura hominum composed by Nemesios of Emessa (traditional attribution)."},{"date":"8th–10th c.","event":"Old Georgian translation produced, likely in a monastic setting."},{"date":"undated","event":"Single Georgian manuscript copied; no other copies known."},{"date":"modern","event":"TITUS edition provides diplomatic transcription of the unique witness."}],"relations":[{"work":"Nemesios of Emessa, De natura hominum (Greek original)","relation":"source text for the Georgian translation","key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"},{"work":"Plotinus, Enneads","relation":"cited as transmitting Neoplatonic views on soul and reason","key":"","label":null,"url":null},{"work":"Apollinaris of Laodicea, writings","relation":"mentioned for tripartite anthropology","key":"","label":null,"url":null}],"external_links":[{"key":"wikipedia:Nemesius","label":"Nemesius on Wikipedia","url":"https://en.wikipedia.org/wiki/Nemesius","reason":"Provides background on the author and his work."}],"cautions":["The attribution to Nemesios of Emessa is traditional but not universally accepted.","The Georgian translation is undated; assigned to 8th–10th centuries on linguistic and paleographic grounds.","The TITUS edition lacks critical apparatus; variant readings and lacunae are not systematically noted.","Only a single manuscript witness survives, limiting textual evidence."],"model":"deepseek/deepseek-v4-flash:floor","provider":"Relace","cost_usd":0.000341,"generated":"2026-11-15T00:58:03Z"},"checks":{"work":"nemem","status":"pass","blocking":[],"warnings":[],"stats":{"passages":28,"translated":28,"commentary_passages":28,"commentary_units":154,"english_words":5270,"source_letters":23212,"commentary_kinds":8},"model":"deepseek/deepseek-v4-flash:floor"},"work_notes":[{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The Old Georgian version of Nemesios’ De natura hominum is a translation from Greek, likely produced in the early medieval period as part of the Georgian adoption of patristic anthropology.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"transmission","kind":"transmission","basis":"background","lemma":"","severity":"info","text":"The Georgian text survives in a single manuscript tradition, with the edition based on the TITUS transcription of the unique witness; no other Georgian copies are known.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"dating","kind":"chronology","basis":"background","lemma":"","severity":"info","text":"The Greek original dates to the late 4th century; the Georgian translation is undated but is assigned to the 8th–10th centuries on linguistic and paleographic grounds.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"background","lemma":"","severity":"info","text":"Nemesios’ work was influential in Byzantine and later Georgian theological anthropology, but its Georgian reception is limited to this single translation, with no known liturgical use.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"","severity":"caution","text":"The TITUS edition provides a diplomatic transcription without critical apparatus; variant readings, emendations, or manuscript lacunae are not systematically noted.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"background","lemma":"","severity":"caution","text":"The attribution to Nemesios of Emessa is traditional but not universally accepted; some scholars question the identification of the author with the bishop of Emessa.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"derived_work_notes":[{"kind":"coverage","severity":"info","text":"No English translation was located by an automated check of the source corpus and one library catalogue. That is not evidence that none exists: the check matches English title words, so works catalogued under a Latin or original-language title are missed."},{"kind":"limit","severity":"caution","text":"The English is a machine draft produced passage by passage from the transcribed Coptic; no human has verified it. The commentary is model-written and cites only keys the pipeline could resolve."},{"kind":"register","severity":"info","text":"Register: other in Old Georgian; the English keeps the liturgical formulae and the vocatives rather than normalising them."},{"kind":"structure","severity":"info","text":"Passages: 28 narrative."},{"kind":"caution","severity":"caution","text":"21 passage(s) are fragmentary in the source; the English bridges each break and says so in the note."},{"kind":"source","severity":"info","text":"Source edition: titus — This text is part of the TITUS edition of Nemesios of Emessa, De natura hominum. Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 19.11.2023. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder."}],"derived_structure":{"narrative":28},"term_index":[],"citations":{"ed:nemem":{"label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}},"segments":[{"i":1,"ref":"p1","source":"ნეტარისა მამისა ჩუენისა ნემესიოს ემესელ მთავარებისკოპოსისაჲ ბუნებისა-თჳს კაცისა თავოანად თქუმული\n\nთავი I ბუნებისა-თჳს კაცისა\n\nკაცისა სულისა-გან გონიერისა და სხეულისა რჩეულად შემზადებაჲ, -- და ესრეთ კეთილად, რომელ შეუწყნარებელ იყო სხუჱბრ უმჯობესად შექმნაჲ მისი, გინათუ შემტკიცებაჲ, -- მრავალთა და კეთილთა კაცთა ეთნო. ხოლო გონიერად თქუმისა-თჳს სულისა ვინაჲვე იჭუნი მოაქუნდეს, რომელ უკუჱ მოსრულმან გონებამან სულისად, ვითარცა სხუამან სხჳსად, გონიერად შექმნაა იგი, ანუთუ გონიერებაჲ თჳსა-გან თჳთ და ბუნებით მოუგიეს სულსა და ესე* არს მისდა ნაწილ უკეთეს, ვითარ თუალი სხეულსა-შორის? ხოლო ვიეთ-მე -- რომელთა-განი არს და პლოტინოს -- სხუაობისა სულისაჲსა და სხუა[ობისა] გონებისაჲსა გარდამომცემელთა, სამთა-გან ეგულების შემტკიცებაჲ კაცისაჲ: სხეულისა, სულისა-გან და გონებისა; რომელთა შეუდგა აპოლინარიცა, რომელი ლაოდიკიისა იქმნა ეპისკოპოს, რამეთუ ესე უკუჱ დამსჭუალა საძირკუჱლად თჳსისა [თ]ნებისად და ნამეტნავნი დაჰრთნა თჳსისა-ებრ გარდაცემისა. ხოლო ვიეთ-მე არა განაყენეს სულისა-გან გონებაჲ, არამედ არსებისა მისისა მთავარ ყოფა გონიერისა იწადეს.","english":"Of our blessed father Nemesios, Archbishop of Emesa, on the nature of man, a summary discourse.\n\nChapter I: On the nature of man.\n\nThe preparation of the rational soul of man and the choice of the body, and this so well that it was impossible for his creation or confirmation to be better in any other way, was spoken of by many and good men. But concerning the rational discourse of the soul, some brought in from elsewhere, that reason, coming from outside, rationally created the soul, as something else creates another; or that rationality is inherent in the soul from itself and by nature, and this is its better part, as the eye is in the body? But some—among whom are [N.N.] and Plotinus—who are transmitters of the otherness of the soul and the otherness of reason, desire the confirmation of man from three: body, soul, and reason; to whom also Apollinaris, who became bishop of Laodicea, adhered, for he seized this as a foundation for his own will and added many things as his own transmission. But some did not separate reason from the soul, but desired that the rational be the principal part of its essence.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"თავი I","severity":"info","text":"The Georgian text marks the beginning of Chapter I, following the title. This structural division is consistent with the work's overall organization into chapters.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"გონიერად","severity":"info","text":"The Georgian term 'goniérad' (rationally) is used adverbially to describe the soul's creation or inherent rationality. It reflects the Greek 'logikōs' and is central to the philosophical debate on the soul's nature.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"პლოტინოს","severity":"info","text":"Plotinus (c. 204–270 CE) is cited as a transmitter of the view that soul and reason are distinct. This aligns with Neoplatonic tripartite anthropology, which Nemesios engages critically.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"აპოლინარიცა","severity":"info","text":"Apollinaris of Laodicea (c. 310–390 CE) is mentioned as adhering to a tripartite view of man (body, soul, reason). This reflects his Christological position, which was later condemned as heretical.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"ნემესიოს","severity":"info","text":"Nemesios of Emesa (late 4th–early 5th century) wrote 'De natura hominis', a key text in Christian anthropology. The Georgian translation attests to its reception in Eastern Christian monastic and theological circles.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"სხუაობისა","severity":"caution","text":"The Georgian term 'sxuaobisa' (otherness) is ambiguous: it may refer to the distinctness of soul and reason or to a specific philosophical concept. The translation follows the English draft's rendering as 'otherness'.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The Georgian text has a lacuna or unclear reading at 'სხუა[ობისა]', where the bracketed portion is supplied. The phrase 'ვიეთ-მე -- რომელთა-განი არს' is ambiguous: it may refer to unnamed philosophers or a specific group. The reading taken follows the English draft's interpretation as 'some—among whom are [N.N.] and Plotinus'."],"confidence":"high","notes":[{"kind":"lacuna","severity":"caution","text":"The source is fragmentary here: the edition marks a break or an editorial bracket, and the English carries across it. Treat the bridge as supplied, not translated."}]},{"i":2,"ref":"p2","source":"ხოლო არისტოტელი ძლითსა უკუჱ გონებასა თანაშემზადებ[ულ]ად კაცისა, ხოლო მოქმედებითსა სარკუმელთაჲთ ჩუენდად ზედშემოსრულად ითნებს, არა უკუჱ არსობისა და მყოფობისა კაცისაჲსა გამასრულებელად, არამედ, წარმართებისა-თჳს ბუნებითთა ცნობათა, მხედველობისა შემწედ; ვინაჲცა მცირეთა კაცთა-მიერ -- და მხოლოდ რომელთა იფილოსოფოსეს -- მოქმედებითისა გონებისა ქონებასა დაამტკიცებს.\n\nხოლო პლატონ* არა ჰაზრობს თქუმად, თუ კაცი არს თანად-მრჩობლთა-გან, სულისა და სხეულისა, არამედ სულსა** სხეულისა*** ესევითარად მმჴმარებელად [ითნებს], ღირსშუჱნიერად მეოცნე კაცისა-თჳს; ამის-მიერ მომაქცევს ჩუენ სულისა მხოლოჲსა ღმრთეებრიობასა-ზედა და ზრუნვასა, რათა, სულისა ჩუენდა ყოფად**** მრწმუნებელნი, მხოლოდ სულისა კეთილთა ვსდევდეთ -- სათნოებათა და კეთილად-მსახურებასა, და არა სხეულისა გულის-თქუმანი შევიყუარნეთ, ვითარ არა კაცისანი, -- ნამდჳლ უკუჱ და კაც არს, -- არამედ პირველად უკუჱ ცხოველისანი, სოლო კაცისანი შემდგომადღა, ვინაჲთგან ცხოველცა არს კაცი*.","english":"Aristotle, however, considers the potential intellect to be co-prepared with man, while the active intellect he deems to be supervenient upon us from without, not for the perfection of the being and existence of man, but, for the sake of the natural cognitions of the dispositions, as an aid to contemplation; for he confirms the possession of the active intellect only in a few men—and only in those who philosophize.\n\nPlato, however, does not think to say that man is composed of two co-rulers, soul and body, but he deems the soul to be such a user of the body, worthily dreaming concerning man; by this he turns us toward the sole divinity and care of the soul, so that, being persuaded that we are the soul, we may pursue only the goods of the soul—virtues and good service—and not embrace the desires of the body, as if they were not those of man—for truly man is the soul—but rather primarily those of an animal, and only secondarily those of man, since man is an animal.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"ძლითსა უკუჱ გონებასა","severity":"info","text":"The Georgian phrase renders Aristotle's 'potential intellect' (nous dynamei), contrasting with the 'active intellect' (nous poiētikos) below.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"მოქმედებითსა გონებასა","severity":"info","text":"This translates 'active intellect' (nous poiētikos), which Aristotle describes as supervening from without, not for man's perfection but as an aid to contemplation.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"background","lemma":"","severity":"info","text":"Nemesios here summarises Aristotelian psychology (De Anima III.5) and Platonic dualism (Phaedo 64c-67b), a standard synthesis in late antique philosophical theology.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The passage contrasts Aristotle's view of intellect with Plato's view of the soul as the true self, using the body as an instrument; this frames the subsequent argument for the soul's divinity.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The Georgian translation adapts Nemesios' Greek for a Christian monastic audience, emphasising the soul's superiority and the rejection of bodily desires as animalistic.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"სულისა ჩუენდა ყოფად","severity":"caution","text":"The phrase 'that we are the soul' is ambiguous: it may mean the soul is the essence of man, or that we should identify with the soul; the Georgian follows the Greek original closely.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The Georgian text has minor orthographic variants (e.g., 'ძლითსა' for 'potential'), but the sense is clear. The phrase 'სულისა ჩუენდა ყოფად' could be read as 'that we are the soul' or 'that the soul is ours'; the translation takes the former, aligning with Platonic doctrine."],"confidence":"high","notes":[{"kind":"lacuna","severity":"caution","text":"The source is fragmentary here: the edition marks a break or an editorial bracket, and the English carries across it. Treat the bridge as supplied, not translated."}]},{"i":3,"ref":"p3","source":"კუალად უკუჱ უფლებრივად სხეულთასა სული ყოველთა კაცთა-გან აღსაარებულა, რამეთუ ამის-გან, ვითარცა ორღანოჲ**, მიდრკების სხეული: საცნაურ უკუჱ ჰყოფს სიკუდილი, რამეთუ, განეშოროს რაჲ სული. ყოვლად უდრეკად და უქმად ჰგიეს სხეული, ვითარ რაჲ ჴელოვნისა განშორებასა მიუდრეკელად ჰგიეს ორღანოჲ. ხოლო საცნაურ არს, ვითარმედ და უსულოთაცა ეზიარების და უტყუთა ცხოველთაჲსა-თანა აქუს ცსოველობისა და სიტყჳერთაჲსა-თანა მიუღიეს გაგონებისა [ძალი]: რამეთუ*** ეზიარების უსულოთა ვიდრე-მე სხეულითა და ოთხთა ასოთა-გან შეზავებითა****, ხოლო ნერგთა -- ამითცა და მოზარდობისა და მთესველობისა ძალითა, ხოლო უტყუთა ამათ-შორისცა უკუჱ, მაგრა ნაწლოვნობით და დახუდომისა-ებრ მიმართებითაცა* და მნებებელობითა და წყრომითა და მგრძნობლობითა და მფშჳნველობისა ძალითა, რამეთუ ესე ყოველი საზიარო კაცთა და უტყუთა არს, დაღათუ არა ყოვლითა ყოველთა**.","english":"Again, the soul is naturally separated from every body, for the body, like an instrument, is moved by it; death makes this evident, for when the soul departs, the body lies completely immobile and inactive, just as an instrument lies immobile when the craftsman departs. And it is evident that it partakes of the inanimate and has the power of life and reason in common with the irrational animals: for it partakes of the inanimate insofar as it is by the body and the mixture of the four elements, and of plants by this and by the power of growth and reproduction, and of the irrational animals among these as well, but by the faculty of nutrition, by the capacity for desire, by appetite, by anger, by sensation, and by the power of imagination, for all these are common to humans and irrational animals, even if not all are present in every one.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The passage argues that the soul is naturally separable from the body, using the analogy of a craftsman and his instrument to illustrate the body's immobility after the soul's departure.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"glossary","lemma":"სული","severity":"info","text":"The Georgian term 'suli' (სული) translates Greek 'psyche' (soul), central to Nemesios's anthropology. Here it denotes the animating principle separable from the body.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"background","lemma":"","severity":"info","text":"Nemesios draws on Aristotelian hylomorphism, where the soul is the form of the body, but here emphasizes separability, aligning with Platonic and Christian views of the soul's independence.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage continues the argument from the previous one, contrasting Aristotle's view of the active intellect as external with the soul's natural separability from the body.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"parallel","kind":"parallel","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The analogy of the craftsman and instrument parallels Aristotle's 'De Anima' (412b), where the soul is the actuality of a natural body having life potentially, but Nemesios adapts it to show separability.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"","severity":"caution","text":"The Georgian text includes a phrase 'დაღათუ არა ყოვლითა ყოველთა' (even if not all are present in every one), which may reflect a textual variant or scribal clarification, as the Greek original is uncertain here.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'დაღათუ არა ყოვლითა ყოველთა' is ambiguous: it may mean 'not all faculties are present in every individual' or 'not all irrational animals possess every faculty'.","The Georgian 'უტყუთა' (irrational animals) is clear, but the exact scope of shared faculties (e.g., imagination) may vary in the Greek source."],"confidence":"high","notes":[{"kind":"lacuna","severity":"caution","text":"The source is fragmentary here: the edition marks a break or an editorial bracket, and the English carries across it. Treat the bridge as supplied, not translated."}]},{"i":4,"ref":"p4","source":"ხოლო თანაშეეხების*** სიტყჳერებისა-მიერ უსხეულოთა და გონიერთა ბუნებათა, ვითარცა მსიტყუველი და განმგონე და განმსჯელი და თჳთეულისა მიმდგომი და, თხემისა მის სათნოებათაჲსა, კეთილად-მსახურებისა შემტკბობელი, რომლის-თჳსცა ვითარ შორის საზღვართაჲსა არს კაცი: გონიერთა და გრძნობადთა არსებათაჲსა, თანა შემხებელი უკუ სხეულითა და სხეულეანითა ძალითა უტყუთა ცხოველთაჲ დაუსულოთა, ხოლო სიტყჳერებითა უსხეულოთა არსებათა, ვითარ ისიტეუა პირველვე. რამეთუ. ვითარ ჰგავს, შემოქმედი უმცირესთაგან ურთი-ერთას შეახებს განთჳსებულთა ბუნებათა, რათა ერთ ყოს და თანატომ ყოველი აგებული. რომლისა-გან უფროჲსად იჩუჱნების ერთყოფაჲ ყოველთა მყოფთა შემოქმედისაჲ; რამეთუ არა მხოლოდ შეაერთნა არსებანი ნაწილოვნობით განუკუჱთელთანი, არამედ და თჳთეულნი თანად ურთი-ერთას მორთულ ყვნა საკუთრებით; რამეთუ, ვინა[ჲ]ვე თჳთეულთა ცხოველთა-შორის შეაერთნა უგრძნულნი მგრძნობელთა, -- ძუალნი და ფრჩხილნი და თმანი და სხუანი უგრძნულნი გრძნობადთა ძარღუთა და სხუათა, -- რომლის-თჳსცა შექმნა უგრძნობელთა-გან და მგრძნობელთა შეკრებული ცხოველი, და არა ხოლო შეკრებულად, არამედ და ერთმყოფადცა აღმოაჩინა.","english":"but by the word of the incorporeal and rational natures, as a rational, intelligent, and discerning being, and as one who adheres to each thing and, for the sake of the virtue of the yoke, partakes of good service, for which reason man exists between the boundaries: of rational and sentient beings, touching the body and corporeal power of irrational animals without soul, and by the word of incorporeal beings, as was said earlier. For it seems that the Creator, from the smallest, brings together the separated natures into one, so as to make everything constructed one and of the same kind. From this, the unity of all existing things by the Creator is especially evident; for he not only united beings with the divisible and indivisible, but also arranged each individually together in order by their own property; for among each of the animals he united the insentient with the sentient—bones, nails, hair, and other insentient things with sentient veins and others—for which reason he created the animal composed of insentient and sentient things, and not only as a composite, but also as a unified whole.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"სიტყჳერებისა-მიერ","severity":"info","text":"The Georgian term 'სიტყჳერებისა-მიერ' (by the word) renders the Greek λογικῶς or λόγῳ, emphasizing the rational principle. This aligns with Nemesios' distinction between rational and irrational natures.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"external","lemma":"თხემისა მის სათნოებათაჲსა","severity":"info","text":"The phrase 'for the sake of the virtue of the yoke' likely reflects Nemesios' concept of the soul as a charioteer (cf. Plato's Phaedrus), a common Neoplatonic metaphor for the soul's governance of the body.","cites":[],"named_sources":["Nemesios of Emesa 1955"],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"შორის საზღვართაჲსა","severity":"info","text":"The passage positions man 'between the boundaries' of rational and sentient beings, a key structural claim in Nemesios' anthropology, echoing the Middle Platonic idea of man as a microcosm bridging two realms.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"parallel","kind":"parallel","basis":"text","lemma":"ძუალნი და ფრჩხილნი და თმანი","severity":"info","text":"The list of insentient parts (bones, nails, hair) combined with sentient veins parallels Nemesios' argument in De natura hominum that composite living beings demonstrate the Creator's unifying power.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"უტყუთა ცხოველთაჲ","severity":"caution","text":"The phrase 'irrational animals without soul' is ambiguous: it may mean animals lacking a rational soul (as in Nemesios) or being soulless altogether. The Georgian likely follows the Greek distinction between ψυχή (soul) and λόγος (reason).","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'უტყუთა ცხოველთაჲ' could be read as 'animals without soul' or 'irrational animals'; the latter is more consistent with Nemesios' anthropology.","The clause 'ვითარ ისიტეუა პირველვე' ('as was said earlier') refers to a prior discussion not preserved in this passage, leaving the exact referent unclear."],"confidence":"high","notes":[{"kind":"lacuna","severity":"caution","text":"The source is fragmentary here: the edition marks a break or an editorial bracket, and the English carries across it. Treat the bridge as supplied, not translated."}]},{"i":5,"ref":"p5","source":"და ესრეთვე სხუათა გუაროვანად აგებულთა-ზედა ქმნა შემნაწევრებელმან ურთი-ერთას მცირედ-მცირედ თჳსებითა და ცვალებითა ბუნებისაჲთა, რათა არა დიდად განყენებულ იყვნენ ყოვლად უსულონი ნერგთა-გან, მქონებელთა მოზარდობითისა ძალისათა, და არცა და კუალად ესენი უტყუთა და მგრძნობელთა ცხოველთა-გან, არცა უტყუნი სიტყჳერთა-გან უცხოდ ყოვლით-ურთ და შეუზავებელ თჳნი.ერ საკრველისა რაჲსა-მე თანამებუნეობისა და ბუნებითისა იყვნენ; რამეთუ განიყოფების ვიდრე-მე ქვაჲცა ქვისა-გან ძალითა რაჲთა-მე და რამეთუ მაღნანტი ქვაჲ კიდე საგონებელ არს გამოსრულად სხუათა ქვათა ბუნებისა და ძლისა-გან, რამეთუ საჩინოდ მიიზიდავს თჳსდა-მიმართ და პყრობითა რკინისაჲთა, ვითარ საზრდელ თჳსა ყოფად მგულებელი მისი, და არა მხოლოდ ერთსა-ზედა რკინასა მჩუენებელი ამის მოქმედად, არამედ სხჳსა-მიერ მპყრობელად სხჳსა და ერთბამად მიცემად ქონებულთა ყოველთა ძალისა თჳსისა: იპყრობების უკუჱ რკინაჲ რკინისა-მიერ, რაჟამს მაღნანტისა-მიერ თჳთ იპყრობებოდის.","english":"And in this way, upon the other corporeally constructed things, the unifier created, little by little, with their own property and the changeability of nature, so that they might not be greatly separated from the wholly soulless plants, which possess the power of growth, nor again these from the unreasoning and sentient animals, nor the unreasoning from the rational beings, as being altogether foreign and unblended with them, but rather that they might be of some kind of common nature and natural kinship; for stone is separated from stone by some force, and the magnet stone is considered to be capable of drawing out other stones from their nature and power, because it manifestly attracts iron to itself and holds it, as if making it its own nourishment, and it does not only show this effect on one iron, but through one it takes hold of another and gives all its power to the possessed things at once: iron is also held by iron, when it is itself held by the magnet.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"შემნაწევრებელმან","severity":"info","text":"The term 'shemnats'evrebelman' (unifier) is a key theological concept in Nemesios, denoting the creator who harmonizes disparate elements. It reflects the Neoplatonic idea of a demiurge that blends opposites.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"external","lemma":"magnet stone (მაღნანტი)","severity":"info","text":"The magnet stone (loadstone) was a standard example in ancient philosophy for explaining attraction and sympathy, used by Plato, Aristotle, and later Neoplatonists. Nemesios adapts it to illustrate natural kinship across different beings.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage continues the narrative of creation by degrees, showing a hierarchical chain from plants to animals to rational beings, with the magnet example serving as a concrete analogy for the unifying force that bridges gaps.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The phrase 'little by little, with their own property and the changeability of nature' emphasizes the gradual differentiation of beings while maintaining continuity, a core theme in Nemesios' anthropology.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"","severity":"caution","text":"The Georgian text's phrase 'შემნაწევრებელმან' (unifier) may be a calque from Greek, but the exact Greek Vorlage is uncertain. The English draft's 'unifier' is a plausible rendering, but the term's precise philosophical weight in the Georgian tradition requires further study.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The Georgian term 'შემნაწევრებელმან' could be interpreted as 'composer' or 'arranger' rather than 'unifier', depending on the Greek source. The magnet analogy's function—whether it illustrates attraction or a more complex chain of causation—is also ambiguous."],"confidence":"medium","notes":[]},{"i":6,"ref":"p6","source":"მერმე კუალად შემდგომითი შემდგომად ნერგთა-გან ცხოველთა-ზედა მიმმართებელმან* არა მეყსეულად მიმომავალსა-ზედა და მგრძნობელსა მიმართა ბუნებასა, არამედ მცირედ-მცირედ კეთილმორთულად მოვიდა ამას-ზედა; რამეთუ პინასნი და აკალიფადნი, ვითარ გრძნობადნი ხენი, შეჰმზადნა, რამეთუ ძიროან ყვნა იგი[ნი] შორის ზღჳსა, მსგავსად ნერგთაჲსა, და, ვითარ შეშაჲ, კეცი გარეშემოსდვა მათ და ვითარ ნერგნი შექმნნა იგინი, ხოლო მგრძნობელობაჲ მისცა მათ შემხებელობისაჲ, რომელ არს საზოგადო გრძნობაჲ ყოველთა ცხოველთა, რათა ეზიარებოდინ ნერგთა, უკუჱ ძიროვანობითა და დგომითა, ხოლო ცხოველთა -- შემხებელობითა, არამედ და ღრუბელსაცა, რაჲცა გარემოხუჱულა კლდეთადა, ერთგან შემდგომელობითა და მაშინებელობითა, რაჟამს მოსლვა იგრძნოსო ვისიცა, -- ვითარცა არისტოტელი აღნიშნავს; რომლისა-თვისცა და ესევითართა ყოველთა ცხოელ ნერგად წოდებად ჩუჱულებაჲ აქუს ყოველთა უძუჱლესთა ბრძენთა. ხოლო კუალად პინასთა და ესევითართა-თანა შეაყო მავალთა უკუჱ ცხოველთაჲ მსგავსი შობაჲ, ხოლო შორს მიმოსლვად ვერშემძლებლობაჲ, არამედ თჳს-გან და თჳსად სადავე მოძრაობაჲ; რამეთუ ესევითარ არიან უმრავლესნი კეცტყაოანთანი და ქუჱყანის-ნაწლევთანი.","english":"Then again, the one who directs from the plants toward the animals did not proceed abruptly to the moving and sentient nature, but came to it little by little, in a well-ordered manner. For he created the pines and the acalyphe, which are like sentient trees, for he made them rooted in the sea, like plants, and, like wood, he covered them with bark, and made them as plants, but gave them the sense of touch, which is the common sensation of all animals, so that they might share in plants by rooting and standing, and in animals by touch. And also the sponge, which is attached to rocks, by its continuity and suddenness, when it perceives the approach of something—as Aristotle notes. For this reason and for such things, all the most ancient sages have the custom of calling all these \"animal-plants.\" And again, among the pines and such, he placed the moving animals' similar generation, but the inability to move far, yet a self-contained and local motion; for such are most of the testaceans and the intestinal worms.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"პინასნი","severity":"info","text":"The Georgian term 'pinasni' likely renders Greek 'πίνος' (a kind of marine bivalve, the 'pinna'), but here it is treated as a plant-like organism, reflecting ancient natural history.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"აკალიფადნი","severity":"info","text":"The Georgian 'akaliphadni' corresponds to Greek 'ἀκαλύφη' (a type of stinging nettle or sea-anemone), used here as an example of an intermediate life-form between plants and animals.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"external","lemma":"Aristotle","severity":"info","text":"The reference to Aristotle's observation on sponges (their sensitivity to touch) reflects a tradition found in Aristotle's 'History of Animals' (e.g., HA 5.15, 548b10), where sponges are noted for their quasi-sentient responses.","cites":[],"named_sources":["Aristotle History of Animals"],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"animal-plants","severity":"info","text":"The term 'animal-plants' (Georgian: ცხოელ ნერგად) is a calque on Greek 'ζῳόφυτα', a category used by ancient naturalists (e.g., Aristotle, Theophrastus) for organisms that blur the plant-animal boundary, here attributed to 'the most ancient sages'.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"narrative progression","severity":"info","text":"This passage continues the 'scala naturae' (chain of being) argument, moving from plants to animals via intermediate forms (pines, acalyphe, sponges), then to creatures with limited motion (testaceans, intestinal worms), illustrating a gradual ascent.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"textual ambiguity","severity":"caution","text":"The Georgian phrase 'ძიროან ყვნა იგი[ნი]' ('made them rooted') has a bracketed 'ni' suggesting a textual variant or scribal correction; the exact referent of 'them' (pines and acalyphe) is clear, but the manuscript reading is uncertain.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The identification of 'pinasni' and 'akaliphadni' with specific biological entities is uncertain; they may be generic terms for marine organisms with plant-like features. The phrase 'ძიროან ყვნა იგი[ნი]' contains a bracketed 'ni' indicating a possible scribal addition or correction."],"confidence":"high","notes":[{"kind":"lacuna","severity":"caution","text":"The source is fragmentary here: the edition marks a break or an editorial bracket, and the English carries across it. Treat the bridge as supplied, not translated."}]},{"i":7,"ref":"p7","source":"ესრეთ უკუჱ თჳთოეულად დასძინა რაჲ რომელთა[-მე] გრძნობაჲ უფროჲსი, ხოლო რომელთა-მე მავალობაჲ უფროჲსად, და მერმეღა უსრულესთა-რე უტყუთა ცხოველთა-მიმართ მივიდა; ხოლო ვიტყჳ უსრულესად მქონებელთა ყოველთა საგრძნობელთასა და შორს სლვად შემძლებელთა; არამედ კუალად მივიდა რაჲ უტყუთა-გან მეტყუჱლსა ცხოელსა-ზედა, რომელ არს კაცი, არცა ესე იჩქითად შეჰმზადა, არამედ პირველად და სხუათაცა ცხოველთა-შორის ბუნებითნი რანი-მე გულის-ხმის-ყოფანი და ჴელოვნებანი და გულარძნილობანი მაცხოვნებელობისა-მიმართნი დასხნა, რათა მახლობელ სიტყჳერთა ესე ჩნდენ, და ესრეთღა, ჭეშმარიტად სიტყჳერი [ცხოველი], კაცი წარმოაჩინა.\n\nესრეთვე ჴმასაცა-ზედა მეძიებელმან ჰპოო*, რამეთუ მარტივისა-გან და მხოლოსახისა ცხენთა და ზროხათა მჴმობარეობისა თითოეულად ფესუოანისა ფერად-ფერადისა-მიმართ და განთჳსებულისა წარმოჲჩინნეს რაჲ ყორანთა და მჭურინავთა ქათამთა ჴმისა-გან, ვითარ ნასხმანოანისა-მიმართ და სრულისა კაცობრივისა ჴმისად სრულ იქმნეს; კუალად** უკუჱ ნაწევაროანი მიმორქუმაჲ, შეეხო რაჲ გაგონებასა და გულის-სიტყუასა, ქადაგადცა შეიქმნა იგი გონებითთა მიმომიდრეკათაჲსა. და ესრეთ ყოველნი ყოვლად თანამორთნა და თანაშეაკრნა მუსიკელებრივ და ერთისა-მიმართ შეკრიბნა გონიერნი და უხილავნი და კუალად ნივთიერნი ესე და სილულნი საშუვლობითა კაცთა ქმნულობისაჲთა.","english":"Then again, having added to each individually some with greater sensation, and some with greater mobility, he finally proceeded to the most perfect of the irrational animals; and I speak of those possessing all the senses and capable of moving far. But when he came from the irrational to the rational animal, which is man, he did not prepare this one hastily either, but first, among the other animals as well, he placed certain natural dispositions, skills, and inclinations toward salvation, so that they might appear near to the rational ones, and thus, truly rational animal, man, he brought forth.\n\nLikewise, concerning voice, the investigator found that from the simple and uniform neighing of horses and the bellowing of oxen, proceeding individually to the varied and distinct, they produced the cawing of crows and the clucking of speckled hens, and from that, as if from a scattered and incomplete state, they were perfected into the complete human voice. Again, the broken murmuring, touching upon hearing and inner speech, was gradually transformed into the power of drawing toward the intellectual. And thus he harmonized and bound together all things musically, and gathered into one the rational and the invisible, and again these material and visible ones, by the wisdom of human creation.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"უსრულესთა-რე უტყუთა ცხოველთა","severity":"info","text":"The phrase 'most perfect of the irrational animals' reflects Nemesios's hierarchical scala naturae, where animals lack reason (logos) but possess varying degrees of sensation and mobility.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"გულის-ხმის-ყოფანი","severity":"info","text":"The term 'natural dispositions' (gulis-xmis-q'opani) translates a concept of innate faculties, possibly rendering Greek 'physikai hexeis' or 'dynameis', indicating pre-rational capacities in animals.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"მუსიკელებრივ","severity":"info","text":"The adverb 'musically' (musikelebriv) alludes to the Neoplatonic and Pythagorean idea of cosmic harmony, where the creator orders all beings in a symphonic unity, a theme common in Nemesios's sources.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage continues the narrative of creation from plants to animals to humans, using a stepwise progression (little by little) and a musical metaphor to conclude the section, mirroring the structure of the previous passage.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"parallel","kind":"parallel","basis":"text","lemma":"ჴმასაცა-ზედა მეძიებელმან","severity":"info","text":"The discussion of voice development from animal sounds to human speech parallels similar accounts in ancient philosophy, e.g., Aristotle's 'History of Animals' and Stoic theories of language origin, though no direct citation is given.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"ჴმასაცა-ზედა","severity":"caution","text":"The phrase 'concerning voice' (xmasaca-zeda) may be a scribal error or variant; the expected form would be 'xmasa-zeda' (on voice). The extra syllable could reflect a Georgian orthographic feature or a corruption in the manuscript.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The Georgian text uses 'უსრულესთა-რე' (most perfect) which may imply a teleological hierarchy, but the exact Greek original is uncertain. The phrase 'ნაწევაროანი მიმორქუმაჲ' (broken murmuring) is ambiguous: it could refer to inarticulate sounds or a specific stage in speech development."],"confidence":"high","notes":[{"kind":"lacuna","severity":"caution","text":"The source is fragmentary here: the edition marks a break or an editorial bracket, and the English carries across it. Treat the bridge as supplied, not translated."}]},{"i":8,"ref":"p8","source":"რომლისა-თჳს კეთილად მოსემანცა, შესაქმისა გარდამომცემელმან, დასასრულსაღა თქუა შექმნაჲ კაცისაჲ, რამეთუ არა ხოლო ყოველთა მის-თჳს შე ქმნულთა შემდგომითი შემდგომად შემზადებაჲ ყო და ესრეთღა მჴმარებელი იგი წარმოადგინა***, არამედ რამეთუ გონიერისა არსებისა და ყოვლად ხილულისა ქმნულებისა მერმეღა ჯერი ყო ვინაჲვე და შემკრველად მრჩობლთა მათ, რაჲთა ერთ იყო ყოველი და თანამევნე თჳსსა და არა უცხო იგივე თჳსსა. იქმნა უკუჱ მრჩობლთა ბუნებათა შემრთველ ცხოელი კაცი. არამედ შემოქმედისა უკუჱ სიბრძნენი შემოკრებულად ითქუმოდედ. ვითარმედ, ესევითარებ, რათა საზღვართა-შორის უტყჳსა და სიტყჳერისა ბუნებისათა დაწესებული კაცი, უკუჱთუ სხეულთა-ზედა ვიდრე-მე მიიღუაროს და სხეულთანი უფროჲსად შეიყუარნეს და უტყუთა შეიტკბოს ცხოვრებაჲ, ამათცა-თანა ვინაჲვე აღირაცხოს და მიწისა-განად იწოდოს პავლჱს-ებრ და ესმეს: \"ქუჱყანაჲ იყავ და ქუჱყანად მიხჳდე\"* და თანაშეერაცხა უტყუთა უგუნურთა და მიემსგავსა მათ; ხოლო, უკუჱთუ სიტყჳერთა-მიმართ გზავნა ყოს, შეურაცხის-მყოფელმან ყოველთა სხეულიანთა გემოთამან, საღმრთოსა უკუჱ და ღმრთისმოყუარებითსა ცხორებასა თანმიუჴდეს, ვითარ საკუთრებით კაცისასა, და იყოს ვითარ ზეცისა იგი, თქუმ[უ]ლისა მის-ებრ: \"ეგევითარნივე ზეციერნი და ვითარი მიწისაჲ, ეგევითარნივე მიწიერნი\"**.","english":"Then again, the creator of the world, having fittingly spoken of the creation of man at the very end, did not only prepare each of the things created after him in succession and thus set forth that which is mortal, but also because it was then the turn of the rational being and of all visible creation, and as a unifier of those natures, so that everything might be one and akin to itself and not alien to itself. Thus man was created as a living being uniting the natures. But the wisdom of the creator is to be spoken of collectively. For such is the case: man, placed between the boundaries of the irrational and rational nature, if he inclines somewhat toward bodies and embraces bodily things more and delights in the life of the irrational, then he is counted among them and is called \"earthly\" after the manner of Paul, and it is heard: \"You were earth and to earth you go\"* and he is numbered among the irrational, senseless ones and becomes like them; but if he directs himself toward the rational, despising all bodily sensations, and follows the divine and God-loving life as proper to man, then he is like that heavenly one, as it is said: \"Such are the heavenly and such the earthly, such are the earthly\"**.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"დასასრულსაღა","severity":"info","text":"The Georgian adverb 'dasasrulsagha' (at the very end) marks the narrative climax of creation, mirroring the Greek original's emphasis on man as the final created being.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"ქუჱყანაჲ იყავ და ქუჱყანად მიხჳდე","severity":"info","text":"This is a paraphrase of Genesis 3:19 (LXX: 'Earth you are, and to earth you shall go'), adapted to contrast earthly and spiritual existence.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"ეგევითარნივე ზეციერნი და ვითარი მიწისაჲ, ეგევითარნივე მიწიერნი","severity":"info","text":"This echoes a Pauline or patristic antithesis (cf. 1 Corinthians 15:40-49) contrasting heavenly and earthly natures, though the exact source is uncertain.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"მრჩობლთა","severity":"info","text":"The Georgian 'mrtsoblta' (natures) translates Greek 'physeis', here referring to the irrational and rational natures that man unites.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"პავლჱს-ებრ","severity":"info","text":"The reference to Paul (Pavles-ebr) indicates the Georgian author's reliance on Pauline anthropology, particularly the dichotomy of flesh and spirit.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"თქუმ[უ]ლისა","severity":"caution","text":"The bracketed 'u' in 'tkhum[u]lisa' suggests a textual corruption or scribal emendation; the reading is uncertain but likely means 'as it is said'.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'თქუმ[უ]ლისა' may be a scribal error for 'თქუმლისა' (spoken) or 'თქუმულისა' (said); the translation follows the latter. The exact source of the second scripture quotation is not identified in the text."],"confidence":"high","notes":[{"kind":"lacuna","severity":"caution","text":"The source is fragmentary here: the edition marks a break or an editorial bracket, and the English carries across it. Treat the bridge as supplied, not translated."}]},{"i":9,"ref":"p9","source":"ხოლო სიტყჳერებითისა ბუნებისა თავ არს ლტოლვაჲ უკუჱ და გარემიქცევაჲ ბოროტთაჲ, თანამიყოლაჲ და აღრჩევაჲ კეთილთაჲ. არამედ კეთილთაჲ რომელი-მე უკუჱ მზიარებლობითი არს სულისაჲ და სხეულისა, ვინაჲ და სულისა-მიმართვე აქუნდეს ამისიცა აღყვანებაჲ, ვითარცა რაჲ სულისა სხეულთა მკმარებელისაჲ, ვითარ არიან სათნოებანი, ხოლო მარტოდ სულისა სათნოებანი და სხეულისა თანა არა მოქენისანი, ვითარ კეთილმსახურებაჲ, გინა მყოფთა მხედველობაჲ. აწ უკუჱ რაოდენნი კაცისა ცსორებასა, ვითარ შეჰგავს კაცისა ცხორებასა, აღირჩევდენ, და არა ვითარ ცხოველისასა მხოლოდ, -- სათნოებათა თანამავალ ექმნებიან და კეთილად-მსახურებასა. ხოლო თუ რომელნი არიან სათნოებისანი და რომელნი კეთილად-მსახურებისანი, შემდგომთა-შორის განისაჯოს, რაჟამს სულისა-თჳს და სხე ულისა გარდამოვსცეთ სიტყუაჲ, რამეთუ არღასადა უწყებულა, თუ რაჲ-მე არს სული ჩუენი არსებით, და არა შესატყჳსა არს პირველ ძალთა და მოქმედებათა-თჳს მისთა თქუმაჲ.","english":"But the nature of rational beings has as its principle the avoidance and turning away from evil, and the pursuit and choice of good. However, some goods are of a mixed kind, belonging to both soul and body, since the soul’s direction also involves the elevation of this, as the soul is the provider for the body, such as the virtues; while the virtues of the soul alone, not involving the body, are like piety or the contemplation of beings. Now, as many as pertain to human life, how they accord with human life, are chosen, and not merely as that of an animal—they become companions of the virtues and of piety. But which are of virtue and which of piety, let it be judged among the following, when we have set forth the discourse concerning the soul and the body, for nowhere has it been indicated what our soul is in essence, and it is not fitting to speak first of its powers and activities.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"სიტ՟ճւերեբիթիսա բունեբիսա","severity":"info","text":"The Georgian phrase 'სიტ՟ճւերեբիթիսա բունեբիսա' corresponds to 'nature of rational beings' in the English draft, establishing the subject of the passage.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"glossary","lemma":"լտոլվայ","severity":"info","text":"'լտոլվայ' (ltolvay) is glossed as 'avoidance' in the English draft, but in Old Georgian it can also mean 'desire' or 'striving'; here it is used in a negative sense, 'avoidance of evil'.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"glossary","lemma":"կեթիլթմսախուրեբայ","severity":"info","text":"'կեթիլթմսախուրեբայ' (k'et'ilmsaxurebay) is translated as 'piety' in the English draft; it literally means 'good service' and is a key term for virtuous conduct in Georgian Christian literature.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage transitions from a general discussion of rational nature to a specific distinction between mixed goods (virtues involving body and soul) and pure soul virtues, setting up a later discourse on soul and body.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"external","lemma":"","severity":"info","text":"Nemesios of Emesa's De natura hominum is a Christian Neoplatonic work on human nature, influential in both Greek and Georgian traditions; this passage reflects the Platonic tripartite soul and ethical distinctions.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":["Nemesios of Emesa 4th-5th c."],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"","severity":"caution","text":"The Georgian text has a lacuna or unclear reading at 'սուլիսա-թ՟ւս' (soul) and 'սխե ուլիսա' (body), possibly a scribal error; the English draft smooths this as 'concerning the soul and the body'.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The Georgian phrase 'սուլիսա-թ՟ւս' may be a corruption of 'սուլիսա-թ՟ւս' (soul) or a misreading; the intended sense is 'concerning the soul'.","The term 'լտոլվայ' (ltolvay) is ambiguous between 'desire' and 'avoidance'; the context of 'avoidance of evil' supports the latter."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":10,"ref":"p10","source":"ებრაელნი უკუჱ კაცისასა დასაბამით-გან არცა განჩინებით მოკუდავად და არცა უკუდავად შექმნასა იტყჳან, არამედ საზღვართა-შორის მრჩობლთა ბუნებათასა, რათა, უკუჱთუ სხეულიანთა შეუდგეს ვნებათა, სხეულეანნიცა შეემთხუნენ მიმოქცევანი; ხოლო, უკუჱთუ სულისთა პატივ სცეს კეთილთა. უკუდავებისა ღირს იქმნას. რამეთუ, უკუჱთუ დასაბამით-განვე მოკუდავად შეექმნა იგი ღმერთსა, არამცა მცოდველი სიკუდილითა დაესაჯა, რამეთუ მოკუდავი მოკუდავებითა არავინ დას[ა]ჯოს; არამედ და, თუმცა კუალად უკუდავად დაებადა. არამცა საზრდელისა მოქენედ შეემზადა იგი, რამეთუ არავინ უკუდავთაჲ საზრდელსა სსეულოანსა მოქენე არს, არცა-მცა ესრეთ ადვილად შეინანა და ქმნილი უკუდავად მსწრაფლ მოკუდავადმცა შეექმნა, ვინაჲ* თგან არცა მცოდველთა ანგელოზთა-ზედა ჩანს ესრეთ მოქმედად, არამედ დასაბამით-განისა ბუნებისა-ებრ უკუდავად ეგნეს სხჳსა მომლოდენი შეცოდებისა-თჳს მსჯავრისა და არა სიკუდილისანი. უმჯობეს არს უკუჱ ესრე. გინათუ ესრესახედ გაგონებად წინამდებარისა, ვითარმედ მოკუდავად უკუჱ შეიმზადა, ხოლო შემძლებელ იყო, რათა წარმართებისა-გან სრულქმნილი უკუდავ იქმნეს, რომელ არს ძლითად უკუდავი.","english":"The Jews, however, say that from the beginning man was created neither as mortal by choice nor as immortal, but between the boundaries of the natures of the rational beings, so that if he followed the passions of the bodily beings, the bodily cycles would also overtake him; but if he honored the goods of the soul, he would become worthy of immortality. For if from the beginning he had been created mortal by God, he would not have punished the sinner with death, for no one punishes a mortal with mortality; and if, on the other hand, he had been born immortal, he would not have been prepared for the taking of food, for none of the immortals is a taker of bodily food, nor would he have so easily repented, and one created immortal would not have been so quickly made mortal, since not even among the sinful angels is such action seen, but from the beginning, according to their nature, they remain immortal, awaiting the judgment for their sin and not death. It is better, however, to put it thus: or perhaps it may be conceived of the present matter in this way, that he was prepared as mortal, but was capable, through progress, of becoming perfected as immortal, which is immortality by power.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"ებრაელნი","severity":"info","text":"The reference to 'the Jews' (ებრაელნი) likely reflects Nemesios's engagement with Jewish or Judeo-Christian traditions on the intermediate state of humanity, a topic discussed in patristic sources.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"უკუდავ","severity":"info","text":"The term 'უკუდავ' (immortal) is used here in a nuanced sense, distinguishing between created immortality and achieved immortality through virtue, a key concept in Nemesios's anthropology.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The passage presents a dialectical argument: first, a Jewish view of man's intermediate nature; then, a refutation via two conditional scenarios (mortal vs. immortal creation); finally, a preferred formulation of potential immortality.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"parallel","kind":"parallel","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The idea of immortality by power (ძლითად უკუდავი) parallels patristic concepts of deification and theosis, as seen in Greek fathers like Gregory of Nyssa.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"დას[ა]ჯოს","severity":"caution","text":"The text has a lacuna in 'დას[ა]ჯოს' (should punish), indicating a scribal omission or damage. The reading is restored based on context and parallel Georgian usage.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage reflects the Georgian reception of Nemesios's De natura hominum, which was translated and adapted in the medieval Georgian philosophical tradition, influencing later theological works.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The identity of 'the Jews' (ებრაელნי) is ambiguous: it may refer to Jewish exegetical traditions or to a Christian heresiological label. The reading taken follows the patristic context as a generic reference.","The phrase 'ძლითად უკუდავი' (immortality by power) is ambiguous: it could mean potential immortality or immortality achieved through divine grace. The reading taken aligns with Nemesios's distinction between actual and potential states."],"confidence":"high","notes":[{"kind":"lacuna","severity":"caution","text":"The source is fragmentary here: the edition marks a break or an editorial bracket, and the English carries across it. Treat the bridge as supplied, not translated."}]},{"i":11,"ref":"p11","source":"ხოლო, ვინაჲთგან არა უმჯობეს იყო მისდა პირველ განსრულებისა ცნობად ბუნებისა თჳსისა, ამცნო არ გემოჲს-ხილვად ხისა-გან ცნობადისა, რამეთუ იყვნეს და უფროჲსღა ხოლო და არიან აწცა ძალნი დიდნი შორის ნერგთა[ჲ]სა, ხოლო მაშინ, ვითარცა დასაბამსა სოფლის შესაქმისასა უზადოდ მყოფთა, ძლიერებითნი აქუნდეს მოქმედებანი. იყო უკუჱ გემოჲს-ხილვა რომლისა-მე ნაყოფისა შე[მ]ქმნ[ე]ლი ცნობისა თჳსისა [ბუ]ნებისაჲსა. და არა ეგულებოდა მისი ღმერთსა, პირველ სისრულისა, ცნობად თდსისა ბუნებისა, რათა არა, ცნას რაჲ თჳსი მოქენე-ყოფა მრავალთა, სხეულოანთა საჴმართა მზრუნველმან დაუტეოს სულისა განგებაჲ. და ამის მიზეზისა-თჳს დააყენა იგი მიღებისა-გან ნაყოფისა ცნობადისა[ჲ]სა. ხოლო უსმ ექმნა რაჲ და იცნა თავი თჳსი, სისრულისა-გან უკუჱ განვარდა და, სხეულოანთა მესაჴრმე-ქმნილმან, მსწრაფლ უკუჱ საბურველი იძია, რამეთუ იტყჳს მოსე, ვითარმედ შიშუჱლ არსო, იუწყა; ხოლო პირველ განკჳრვებასა-მინა შექმნა იგი და უმეცრებასა-შორის თავისა თჳსისასა. განვარდა უკუჱ განსრულებისა-გან და მსგავსადვე განვარდა და უკუდავებისა-განცა, რომელი შემდგომად მიიღოს მადლითა შემქმნელისა მისისა[ჲ[თა.","english":"But since it was not better for him to know the nature of his own completion beforehand, he forbade him to taste the fruit of the tree of knowledge, for there were and still are great powers among the plants, and at that time, as at the beginning of the creation of the world, when things were in a perfect state, they had powerful effects. The tasting of some fruit was the creator of the knowledge of his own nature. And God did not wish him, before completion, to know his own nature, lest, having known his own active power among many corporeal concerns, he, being mindful of them, should abandon the governance of the soul. And for this reason he restrained him from partaking of the fruit of knowledge. But when he disobeyed and came to know himself, he fell from completion and, having become a maker of corporeal concerns, immediately sought a covering, for Moses says that he was ashamed; but before the first transgression he was created and was in ignorance of himself. He fell from completion and likewise fell also from immortality, which he later receives through the grace of his Creator.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"ნაყოფისა ცნობადისა","severity":"info","text":"The phrase 'fruit of knowledge' echoes the biblical tree of knowledge, but the Georgian text treats it as a generic concept of self-knowledge, not a specific Edenic fruit.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"შიშუჱლ","severity":"info","text":"The reference to shame (შიშუჱლ) and Moses (მოსე) alludes to Genesis 3:7, where Adam and Eve's eyes are opened and they feel shame, though the Georgian text adapts the narrative to a philosophical context.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"ძალნი დიდნი შორის ნერგთა[ჲ]სა","severity":"info","text":"The mention of 'great powers among the plants' reflects ancient natural philosophy, possibly Stoic or Neoplatonic, where plants were thought to possess latent powers that could affect human nature.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"განვარდა","severity":"info","text":"The repeated verb 'fell' (განვარდა) structures the passage as a double fall: from completion and from immortality, mirroring the dual consequence of disobedience in the Genesis account.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"თდსისა","severity":"caution","text":"The word 'თდსისა' appears to be a scribal error or corruption; the context suggests it should read 'თჳსისა' (his own), as in the parallel phrase 'თჳსისა ბუნებისა' earlier in the passage.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The Georgian text conflates the biblical tree of knowledge with a philosophical concept of self-knowledge, leaving unclear whether the 'fruit' is literal or allegorical.","The phrase 'ძალნი დიდნი' (great powers) is ambiguous: it may refer to inherent properties of plants or to divine forces acting through them."],"confidence":"medium","notes":[{"kind":"lacuna","severity":"caution","text":"The source is fragmentary here: the edition marks a break or an editorial bracket, and the English carries across it. Treat the bridge as supplied, not translated."}]},{"i":12,"ref":"p12","source":"ხოლო შემდგომად განვრდომისა და ჴორცთაცა მიღებად შეენდოო, რამეთუ პირველ მხოლოდ ქუჱყანით უბრძანა მას კმა-ყოფად; ესე უკუჱ იყო სამოთსეს-შინა; ხოლო უსასოქმნილსა სრულობისა-თჳს, მიშუჱბით შეენდოო შეხებად და ჭამად ჴორცისა.\n\nარამედ, ვინაჲთგან სხეულთა-გან არს კაცი, ხოლო ყოველი სხეული ოთხთა ასოთა-გან შემტკიცებულა, საჭირო არს ვნებათა ამათ შთაჭრა მისი, რომელთადა და ასონიცა: დაჭრისა და მიმოცვ* ალებისა და დინებისა, რომელ არიან მხოლოდ ოდენ სხეულისანი. მიმოცვალებაჲ უკუჱ რომელობითა, ხოლო დინებაჲ დაცარიელებითა; რამეთუ სამარადისოდ დაცარიელდების ცხოველი საცნაურთა-მიერ ნესტუთაჲსა და უცნაურთაჲსა, რომელთა-თჳს შემდგომად ვთქუათ. აწ უკუჱ საჭირო არს დაცარიელებულთა მიღებად ნაცვლისა სწორისა, ანუ-თუ დაჴსნაჲ ცხოელისაჲ ნაკლულევანებითა სხუათა მონაცვალედ შემავალთაჲთა; და რამეთუ ჴმელნი ხოლო იყვნენ და ნოტიონი და სული დაცალიერებულნი, საჭირო არს ჴმელისა და ნოტიოჲსა საზრდელისა თანამდებობაჲ ცხოველისა და მსგავსადვე და სულისაჲცა.","english":"But after the transgression, it was permitted to him also to partake of flesh, for at first he commanded him to be satisfied only with plants; this was in paradise. But for the sake of the completion of the imperfect, it was permitted to him to touch and eat flesh by way of indulgence.\n\nHowever, since man is composed of bodies, and every body is constituted from the four elements, it is necessary that these afflictions enter into him, namely those of the elements: cutting, alteration, and flux, which are only of the body. Alteration is by quality, while flux is by depletion; for the living being is constantly depleted through the sensible and insensible moistures, concerning which we shall speak later. Now, it is necessary for the depleted parts to receive a corresponding replacement, or else the dissolution of the living being occurs through deficiency, by the substitution of other incoming elements; and since only the dry, the moist, and the spirit are depleted, it is necessary that there be a proportionate mixture of dry and moist nourishment for the living being, and likewise for the spirit.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"background","kind":"background","basis":"background","lemma":"სამოთსეს-შინა","severity":"info","text":"The Georgian term 'samot'se-shina' (in paradise) reflects the Eden narrative, where prelapsarian diet was vegetarian. This aligns with patristic exegesis, e.g., in Ephrem the Syrian.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"glossary","lemma":"ასოთა-გან","severity":"info","text":"The Georgian 'asot'a-gan' (from the elements) corresponds to the four classical elements (earth, water, air, fire), a standard philosophical concept in Nemesios' work.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"აწ უკუჱ","severity":"info","text":"The phrase 'ac' uk'ue' (now then) marks a logical transition from the discussion of paradise to the physiological argument about bodily composition and afflictions.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"დაცარიელებულთა მიღებად ნაცვლისა","severity":"info","text":"This phrase describes the necessity of replacing depleted bodily substances, a concept central to Nemesios' humoral theory, linking depletion to the need for proportionate nourishment.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"უსასოქმნილსა სრულობისა-თჳს","severity":"caution","text":"The phrase 'usasokmnilsa srulobisat'wis' (for the sake of the completion of the imperfect) is ambiguous: it may refer to human imperfection after the Fall or to the perfection of the divine plan. The Georgian text does not clarify.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'usasokmnilsa srulobisat'wis' could be interpreted as either human imperfection or divine completion; the text does not resolve this.","The reference to 'spirit' (suli) in the final sentence is unclear: it may denote the soul or a pneumatic element, but the context is physiological."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":13,"ref":"p13","source":"რამეთუ, ვინაჲთ-გან ოთხთა ასოთა-მიერ არიან საზრდელნი და სასუმელნი, რომელთა-გან შევიმტკიცენით, თჳთეული შესაბამითა თჳსითა და მსგავსითა იზარდების, ხოლო წინააღმდგომითა განიკურნების, რამეთუ რომელთა-მე ასოთა თჳთმახლობელად, სოლო რომელთა-მე საშუალქმნითა ვიე თთა-მე მოვიღებთ, ვითარ რაჲ წყალსა ოდეს-მე თჳთ მას, სოლო ოდეს-მე მესაშუვლეობითა ღჳნისა და ზეთისაჲთა და სხუ[ა]თა ყოველთა ნოტიო [ნა]ყოფად წოდებულთაჲთა; რამეთუ სხუაჲ არა რაჲ არს ღჳნო[ჲ], ვითარ წეალი ვენაჴისა-მიერ შეცვალებული. და მსგავსადვე ამისა ცეცხლსაცა მოვიღებთ, ოდეს-მე მახლობელად მის-მიერ განტფობილნი, ხოლო ოდეს-მე სხუათა-მიერ საშუვალთა, რომელთა ვჭამთ, გინათუ ვსუამთ, რამეთუ ყოველთა-შორის, -- გინათუ დიდად, გინათუ მცირედ, -- ნაწილი ცეცხლისა[ჲ] დათესულა. ამითვე სახითა და ჰაერსაცა მოვიოებთ მახლობელად უკუჱ საფშჳნველითა და სულის-კუ[ჱ]თითა ჩუენდა გარემოჲს-ქონებულითა, რამეთუ ჭამასა და სუმასა-შინა მოვიზიდავთ ჰაერსა ჩუენდად, არამედ საშუვალობითა სხუათა ყოველთა-მიმართ რომელთა მომღებელ ვართ. ხოლო ქუჱყანასა უსაშუვლოდ და მახლობელად ჩუენდა არაოდეს მოვიღებთ. არამედ რომელთა-მე საშუვალთა-მიერ, რამეთუ ქუჱყანაჲ ხუარბლად იქმნების და ხუარბალსა ვჭამთ ჩუენ.","english":"Because, since from the four humors are the foods and drinks, from which we are strengthened, each one grows by its own corresponding and similar, but is cured by the opposite, for some humors we take in directly, and some only through a medium, as when water is taken in itself, but only through the mediation of wine and oil and all other things called moist; for wine is nothing other than water transformed by the vine. And similarly we also take in fire, sometimes directly from it when we are warmed, and sometimes through other media which we eat or drink, for in all things—whether much or little—a portion of fire is sown. In this same way we also take in air directly, but also through the breath and the respiration held around us, for in eating and drinking we draw air into ourselves, but through the mediation of all other things which we receive. But earth we never take in directly and immediately, but through certain media, for earth becomes bread, and we eat bread.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"ასოთა","severity":"info","text":"The Georgian term 'asot'a' (ასოთა) translates Greek 'στοιχεῖα' (elements) but here is rendered as 'humors' in the English draft, reflecting a shift toward humoral theory.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The passage reflects the ancient theory of four elements (fire, air, water, earth) and their role in nutrition, common in Greek medical and philosophical texts, adapted by Nemesios.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The Georgian text systematically pairs each element with its mode of intake: water directly or via wine/oil, fire directly or via food, air via breath or ingestion, earth only via bread.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"parallel","kind":"parallel","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The idea that 'wine is nothing other than water transformed by the vine' parallels ancient natural philosophy, e.g., Aristotle's Meteorology, where elements undergo transformation.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"საშუვალთა","severity":"caution","text":"The Georgian term 'sašuvalta' (საშუვალთა) is rendered as 'medium' or 'mediation' in the English draft, but its precise sense in this context may involve a technical philosophical concept of 'intermediary'.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The Georgian text uses 'asot'a' (elements/humors) ambiguously; the English draft opts for 'humors', but the original Greek likely meant 'elements'. The reading taken follows the English draft's humoral interpretation.","The phrase 'საშუვალთა' (sašuvalta) could mean 'media' or 'intermediaries'; the English draft uses 'mediation', but the exact philosophical nuance is uncertain."],"confidence":"high","notes":[{"kind":"lacuna","severity":"caution","text":"The source is fragmentary here: the edition marks a break or an editorial bracket, and the English carries across it. Treat the bridge as supplied, not translated."}]},{"i":14,"ref":"p14","source":"რამეთუ გურიტნი და ტრედნი მრავალგზის და კაკაბნიცა მახლობელად ქუჱყანასა ჭამენ; არამედ კაცი საშუალებისა-მიერ თესლთაჲსა და მაღნარისა მწუერვალთაჲსა და ჴორცთაჲსა.\n\nხოლო, ვინაჲთგან არა მარტოდ შუჱნიერებისა-მიერ ოდენ, არამედ და კეთილმგრძნობელობისაცა-მიერ შემხებელობითისა დაამეტებს ყოველთა ცხოველთა კაცი, -- რამეთუ არა გარეშემომდვა* ჩუენ არცა ზრქელი ტყავი, ვითარ ზროხათა და სხუათა ზრქელტყავთა, არცა თმანი დიდნი და ჴშირნი, ვითარ თხათა და ცხუვართა და ყურდგელთა, არცა ქეცნი, ვითარ გუჱლთა და თევზთა, არცა კეცნი, ვითარ ქელონთა-კუთა და ოსტრა-კუთა, არცა ჩჳლკეცნი, ვითარ კარავიდთა, არცა ფრთანი, ვითარ ქათამთა, -- საჭიროდ სამოსთა მოქენე ვიქმნენით აღმასრულებელად ჩუენ-შორის ნაცვალსა მათსა, რომელ ბუნებამან სხუათა მიანიჭა. და ვინაჲცა ამის მიზეზისა-თჳს საზრდელსა და სამოსსა მოქენე ვართ და არა-შესაბამად მჴეცთაჲსა შესავედრებელსა. არამედ ძნიად შეზავებისა-თჳს რომელობათაჲსა და დაჴსნისა-თჳს შემტკიცებულობისა სხეულთაჲსა მკურნალთა და საკურნებელთა მოქენე ვიქმნენით.","english":"Because deer and wild goats often eat snakes, and also partridges eat near the dung; but man, by means of a mixture of seeds and of garden vegetables and of meats.\n\nBut, since not only by reason of intelligence, but also by reason of sensibility to touch does man surpass all animals—for we have neither thick hide like oxen and other thick-skinned animals, nor large and dense hair like goats and sheep and bears, nor scales like snakes and fish, nor shells like tortoises and oysters, nor hard shells like crabs, nor feathers like birds—we have become makers of garments, as necessary, to fulfill among ourselves the substitute for those things which nature has granted to others. And because of this cause we are makers of food and clothing, and not comparable to the manner of beasts. But because of the difficulty of mixing the elements and of dissolving the solidity of bodies, we have become makers of physicians and medicines.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"რამეთუ გურიტნი და ტრედნი მრავალგზის და კაკაბნიცა მახლობელად ქუჱყანასა ჭამენ","severity":"info","text":"The Georgian text begins with a list of animals (deer, wild goats, partridges) and their eating habits, which the English draft renders as a single sentence. The Georgian syntax is more paratactic, listing each animal and its food separately.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"glossary","lemma":"შუჱნიერებისა","severity":"info","text":"The term 'შუჱნიერებისა' (intelligence) is a key anthropological concept in Nemesios, distinguishing humans from animals. The Georgian translator uses this term consistently for the Greek 'νοῦς' or 'διάνοια'.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"glossary","lemma":"კეთილმგრძნობელობისაცა-მიერ შემხებელობითისა","severity":"info","text":"The phrase 'κეთილմgrζnobεlobisaca-mier šemxebelobitisa' renders 'sensibility to touch' (Greek 'ἁφή'). This is a technical term in Nemesios' faculty psychology, part of the five senses.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"ხოლო, ვინაჲთგან ... -- ... -- ...","severity":"info","text":"The Georgian passage uses a long parenthetical list of animals (from 'რამეთუ არა' to 'ქათამთა') set off by dashes, mirroring the Greek rhetorical structure of a concessive clause followed by a series of negated examples.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"background","lemma":"მკურნალთა და საკურნებელთა","severity":"info","text":"The reference to 'physicians and medicines' reflects Nemesios' medical context, drawing on Galenic humoral theory. The Georgian translator uses 'mḳurnalta' (physicians) and 'sakurnebelta' (medicines), terms common in Georgian medical literature.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"რამეთუ ... ჭამენ","severity":"caution","text":"The opening sentence about deer, goats, and partridges is grammatically incomplete in Georgian; it lacks a main clause. The English draft supplies 'but man...' as a contrast, but the Georgian breaks off after listing the animals, leaving the syntax unresolved.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The opening Georgian sentence lacks a main verb after the list of animals; the intended contrast with human behavior is implied but not syntactically completed.","The phrase 'საშუალებისა-მიერ თესლთაჲსა და მაღნარისა მწუერვალთაჲსა და ჴორცთაჲსა' is ambiguous: it may mean 'by means of a mixture of seeds, garden vegetables, and meats' (as in the English draft) or could refer to a different kind of mediation."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":15,"ref":"p15","source":"ხოლო ცვალებათა-თჳს, რომელობათა-გან ქმნულთაჲსა, საჭირო იქმნა წინააღმდგომისა სხჳსა რომელობისა-მიერ სწორსაზომადვე აღყვანებაჲ სხეულთა დგომისა[ჲ]; რამე-თუ არა, ვითარ ჰაზრობენ ვიეთნი-მე, განჴურვებულისა სხეულისა სრულიად განგრილებაჲ წინამდებარე არს მკურნალთა-მიერ, არამედ კეთილშეზავებულად მიყენებაჲ, რამეთუ სრულიად განგრილებისა-გან წინააღმდგომისა-მიერ გარემოჲცვის სენისა წინამდებარეობაჲ მისი. არამედ უკუჱ საჴმარნი კაცისანი, ვითარ რაჲ საზრდელისა და სასუმელისა, ცვალებისა-თჳს და განთხევისა; ხოლო სამოსლისა ამისთჳს, რომელ არა რაჲ აქუს ბუნები სა-გან ძლიერი გარეშესაბლარდნელი; არამედ ს[ა]ხლნი ძნელად შეზავებისა-თჳს გარემოჲს ჩუენსა ქონებულისა ჰაერისა და მჴეცთა-თჳს; -- ხოლო საკურნებელნი მიმოცვალებისა-თჳს რომელობათაჲსა და გრძნობათა-თჳს, რომელნი დასხმულ არიან სხეულსა-შორის: რამეთუ, თუმცა არა იყვნეს ჩუენდა გრძნობანი, არამცა გუჱლმოდა და არცამცა კურნებისა მოქენე ვიქმნენით არა-მლმობელნი და განვიხრწნენითმცა უმეცრებასა-შორის ძჳრთასა, ვნებისა ვერ-მეკურნენი.","english":"But concerning the changes of the qualities that are produced, it became necessary, by means of the opposite quality, to bring about the raising of the bodies to a standing position in due proportion; for otherwise, as some think, the complete cooling of the heated body would be imminent by physicians, but rather the application in a well-blended manner, because from complete cooling by the opposite, the onset of disease is brought about. But the needs of man, such as those of food and drink, are for change and excretion; and concerning clothing, for which he has no strong natural covering from the outside; and houses, for the difficult blending of the air surrounding us and against wild beasts; and medicines, for the change of qualities and for the senses, which are implanted in the body: for if we did not have senses, we would not feel pain, nor would we become capable of healing, being not subject to decay, and we would perish in grievous ignorance, unable to be healed of injury.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"ცვალებათა-თჳს","severity":"info","text":"The Georgian term 'ცვალებათა-თჳს' (concerning changes) corresponds to the Greek notion of qualitative change (ἀλλοίωσις), a key concept in Nemesios' physiological theory.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"წინააღმდგომისა სხჳსა რომელობისა-მიერ","severity":"info","text":"The idea of counterbalancing qualities (e.g., hot vs. cold) reflects ancient humoral theory, common in Galenic medicine, which Nemesios adapts for Christian anthropology.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage continues the narrative of human needs (food, clothing, shelter, medicine) as distinct from animals, following the previous discussion of diet and touch.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"სრულიად განგრილებაჲ","severity":"info","text":"The phrase 'complete cooling' likely refers to a pathological state where the body's heat is entirely lost, leading to disease, a concept rooted in ancient medical theory.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"ს[ა]ხლნი","severity":"caution","text":"The Georgian text has a lacuna in 'ს[ა]ხლნი' (houses), indicating a manuscript corruption; the reading is restored based on context and parallel passages.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The Georgian text is ambiguous regarding the precise medical theory behind 'complete cooling' and its relation to the 'opposite quality'; the translation assumes a Galenic framework."],"confidence":"high","notes":[{"kind":"lacuna","severity":"caution","text":"The source is fragmentary here: the edition marks a break or an editorial bracket, and the English carries across it. Treat the bridge as supplied, not translated."}]},{"i":16,"ref":"p16","source":"ხოლო ჴელოვნებათა და ზედმიწევნულებათა და რომელნი ამათ-გან საჴმარ არიან ურთი-ერთას მოქენე ვართ ერთმან-ერთისა თანამესაკრველობისა-თჳს, რათა ამის-მიერ მრავალნი ერთ ვიქმნებოდეთ, რამეთუ ვეზიარებით ურთი-ერთას ცხორებით საჴმართა მიმოცვალებისა-მიერ; ვიეთ-მე უკუჱ თანამავალობასა და თანხეულობასა ქალაქად სახელ სდვეს, ვინაჲ მახლობელობით და არა მშორებლობით ერთი-ერთარსსა სარგებელსა მივინაყოფებთ; რამეთუ ბუნებით თანმეჯოგედ და მოქალაქედ ცხოველად შეიქმნა კაცი; რამეთუ ერთი არავინ კმა ეყოფვის თავსა თჳსსა ყოვლისა-მიმართ საქმისა. საუწყო, რამეთუ ქალაქნი მიმოცვალებისა და სწავლისა-თჳს შეიმზადნეს.\n\n[ორსა]* ამას უხუცესობასა კაცი საკჳრველებით ღირს იქმნა: რამეთუ ესე მხოლოდ შენდობასა მიემთხუჱვის, შეინანოს თუ, და სხეულთა ამათ მხოლოჲ მოკუდავთა უკუდავებოან ჰყოფს, მომჴმარებელად სხეულთასა სულისა-თჳს, ხოლო სულისასა სხეულთა-თჳს. რამეთუ მხოლოდ კაცი, სიტყჳერებისა საკჳრველებით მქონებელი, შენდობასა ღირს იქმნა სინანულისა-მიერ: არამედ არცა ეშმაკნი და არცა ანგელოზნი, შეინანონღა თუ, შენდობასა ღირს იქმნებიან. და უფროჲს ხოლო ამის-მიერ ღმერთი მართლად და მოწყალედ იხილვების და ითქუმის.","english":"But of the arts and the exact sciences, and of those things that are useful from these for mutual exchange, we are co-creators with one another for the sake of common fellowship, so that through this many might become one; for we partake of one another's life through the exchange of useful things. And some have given the name \"city\" to companionship and cohabitation, because we derive benefit from one another by proximity and not by distance; for man was by nature created as a social and civic living being; for no one is sufficient unto himself for all matters. It is pitiable, for cities were established for the sake of exchange and learning.\n\nIn this twofold dignity man was deemed worthy by a miracle: for he alone is granted forgiveness if he repents, and of these bodies, only the mortal ones are made immortal, the soul being the user of the body, and the body of the soul. For only man, possessing the miracle of reason, was deemed worthy of forgiveness through repentance: but neither demons nor angels, even if they were to repent, are deemed worthy of forgiveness. And especially through this, God is seen and proclaimed as just and merciful.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"glossary","lemma":"თანამესაკრველობისა-თჳს","severity":"info","text":"The Georgian term 'თანამესაკრველობისა-თჳс' (tanamesakrvelobisat'wis) translates the Greek 'κοινωνίας' (fellowship/community), emphasizing mutual association in the context of civic life.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"background","lemma":"","severity":"info","text":"The passage reflects Nemesios' integration of Aristotelian and Stoic ideas on human sociability, particularly the concept of man as a 'political animal' (zōon politikon), adapted into a Christian framework.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The passage divides into two distinct sections: first, a discussion of human social cooperation and the origin of cities; second, a theological reflection on human uniqueness in receiving forgiveness and the immortality of the body.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The claim that only humans, not demons or angels, can receive forgiveness through repentance is a distinctive theological emphasis in Nemesios, likely shaped by early Christian debates on free will and redemption.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"","severity":"caution","text":"The Georgian text includes a bracketed '[ორსა]' (twofold) which may be a scribal insertion or gloss; the English draft renders it as 'twofold dignity' but the Georgian syntax is ambiguous.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'საუწყო' (pitiable) in the first paragraph is ambiguous: it may refer to the insufficiency of the individual or to the establishment of cities as a response to human need.","The bracketed '[ორსა]' may be a later addition; its exact relation to the preceding text is unclear."],"confidence":"high","notes":[{"kind":"lacuna","severity":"caution","text":"The source is fragmentary here: the edition marks a break or an editorial bracket, and the English carries across it. Treat the bridge as supplied, not translated."}]},{"i":17,"ref":"p17","source":"რამეთუ ანგელოსთა უკუჱ არა რაჲ ჰქუანან საჲძულებელნი და მიმზიდველნი ცოდვათა-მიმართ, არამედ თავის-უფალ არიან ბუნებით-განვე სხეულებრივთა ვნებათა და საჴმართა და გემოთაჲსა, -- სამართლად და არცა ერთი მიეცემის შენდობაჲ მონანულთა; ხოლო კაცი მხოლოდ არა სიტყჳერ ოდენ არს, არამედ და ცხოელიცა, რამეთუ საჴმარნი ცხოველისანი და ვნებანი მრავალგზის გარემოჲცვენ გულის-სიტყუათა; არამედ, ოდეს რაჲ აღიხედნეს, ევლტის ამათ და მიჰმართებს სათნოებათა-ზედა, და წყალობასა მართლისა-გან მიემთხუჱვის მეძიებელი და შენდობასა. და თუ ვითარ თჳს არს არსებისა მისისა მოცინარობაჲ და რამეთუ საკუთრებით კაცისა ოდენ არსებასა აქუს და საყოელთაოდ და სამარადისოდ, -- ესრეთვე ყოველთა ნიჭთა-შორის საკუთარ კაცისა არს, უფროჲს ყოვლისა სიტყჳერისა აგებულისა, სინანულისა-მიერ განერად მიზეზსა პირველთა ცთომათასა. რამეთუ მხოლოდ კაცსა მოენიჭა ესე ყოვლადვე და სამარადისოდ ჟამთა-შორის სოფლისა ამის ცხორებისათა, ხოლო შემდგომად სიკუდილისა არღარა.","english":"For the angels have nothing that is hateful or that draws them toward sins, but they are by nature free from bodily passions, needs, and appetites—rightly so, and no pardon is granted to those who repent. But man is not only rational but also animal, for the needs and passions of the animal often surround the thoughts; yet when he is stirred, he flees from these and turns to the virtues, and, seeking mercy from what is right, he inclines toward pardon. And if it is proper to his being to be changeable, and if it is peculiar to man alone to have existence both in a communal and in an eternal sense, so also among all gifts peculiar to man, more than any rational construction, is the ability through repentance to remove the cause of former errors. For this was granted to man alone, wholly and perpetually throughout the times of this worldly life, but after death it is no more.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"საჲძულებელნი","severity":"info","text":"The Georgian term 'saj̇ulebelni' (hateful things) corresponds to the Greek 'μυσητά' (misēta), denoting objects of aversion. The passage contrasts angelic freedom from such with human susceptibility to passions.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"სინანული","severity":"info","text":"The word 'sinanuli' (repentance) is a key theological term in Georgian Christian literature, translating Greek 'μετάνοια' (metanoia). The passage emphasizes repentance as uniquely human and temporally limited to earthly life.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"ანგელოსთა","severity":"info","text":"The reference to angels being free from passions and not receiving repentance aligns with Nemesios’s Neoplatonic and Christian synthesis, where angels are rational but incorporeal, lacking the animal nature that necessitates repentance in humans.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage contrasts angels and humans, then narrows to human uniqueness: rationality combined with animality, changeability, and the gift of repentance. The argument moves from general to specific, culminating in the temporal limitation of repentance to earthly life.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"საყოელთაოდ","severity":"caution","text":"The Georgian 'saq̇oelṫaod' (communally) is ambiguous: it may mean 'in a communal sense' (as in the English draft) or 'in a general sense'. The context of human existence 'both communally and eternally' suggests a contrast between temporal community and eternal being.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'საყოელთაოდ' (saq̇oelṫaod) could be read as 'in a communal sense' or 'in a general sense'; the English draft opts for 'communal'.","The clause 'რამეთუ მხოლოდ კაცსა მოენიჭა ესე' (for this was granted to man alone) may refer to repentance or to the entire preceding description of human nature; the context favors repentance."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":18,"ref":"p18","source":"ესრეთ უკუჱ ვიეთ-მე და ანგელოზთაჲცა ეგულების შემდგომად დაცემისა არღა მიმთხუჱვად სინანულისა-მიერ შენდობასა, რამეთუ სიკუდილ ამათდა არს დაცემაჲ; ხოლო პირველ დაცემისა, მსგ[ა]ვსადვე კაცთა ცხორებისა, და მათიცა ღირს-ყოფად შენდობისა; რომლისა-თჳსცა, თუ არა ქმნან ესე, შეუნდობელი და საუკუნოჲ აქუნდეს ნამეტნავი სატანჯველთაჲ სამართლად მისაგებელი. უწყებულ იყავნ ამათ ზემოთქმულთა-გან მათდა, რაოდენნი სინანულსა არა შეიწყნარებენ, რჩეულსა ნიჭსა და საკუთარსა კაცისასა, რომელ წყალობათა ღმრთისათა გარეშესწერენ. -- ხოლო საკუთარ მისდა ურჩეულეს არს და ესეცა: მხოლოდ, სხუათა ცხოველთა უმეტეს, სხეულთა ამათ*, შემდგომად სიკუდილისა, აღდგინებაჲ და უკუდავებისა ღირს-ყოფად. რამეთუ მიემთხუჱ ვის ამას** უკუდავებისა-თჳს სულისა, და ოდეს-მე ვნებათა-მიმართ სულისათა სხეულთა უძლურებისა-თჳს და მრავალვნებულებისა. ხოლო საკუთარ მისდა არს ჴელოვნებათა და ზედმიწევნულებათა სწავლულებაჲ, ვინაჲ ჴელოვნებათა-ებრ და მოქმედებანიცა. რომლისა-თჳსცა და, კაცსა განასაზღვრებენ რაჲ, საზღვარისა-მიერ შემოსწერენ ესრე: \"ცხოველი სიტყჳერი, მოკუდავი, გონებისა და ზედმიწევნულებისა შემწყნარებელი\".","english":"Thus, even among the angels, after a fall, there is no longer any acceptance of pardon through repentance, for for them the fall is death; but before the fall, they are like men in their manner of life, and they too are worthy of pardon. For this reason, if they do not do this, they would have an unforgivable and eternal excess of torments justly due to them. Let it be known from what has been said above concerning them, how many do not accept repentance, the chosen gift and property of man, which cuts them off from the mercies of God. — But his own peculiar property is this as well: alone, more than other living beings, the resurrection of these bodies after death and being deemed worthy of immortality. For it pertains to this concerning the immortality of the soul, and at times concerning the passions of the soul due to the weakness and manifold afflictions of the body. But his own property is the learning of arts and sciences, whence also the arts and actions. For this reason, when defining man, they inscribe him by definition thus: \"A rational, mortal animal, capable of intellect and science.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"ესრეთ","severity":"info","text":"The Georgian adverb 'esret‘' ('thus') opens a new argumentative unit, contrasting the angelic and human conditions regarding fall and repentance.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"glossary","lemma":"სინანული","severity":"info","text":"The term 'sinanuli' ('repentance') is a key theological concept in this passage, denoting the uniquely human capacity for pardon after sin, denied to angels after their fall.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"background","lemma":"ანგელოზთაჲ","severity":"info","text":"The passage reflects a Christian theological tradition, possibly influenced by Nemesios, that angels who fall cannot repent, unlike humans who retain this capacity.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"საკუთარ მისდა","severity":"info","text":"The phrase 'sak‘utar misda' ('his own peculiar property') introduces a list of uniquely human attributes: resurrection of the body, immortality, and the learning of arts and sciences.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"ცხოველი სიტყჳერი, მოკუდავი, გონებისა და ზედმიწევნულებისა შემწყნარებელი","severity":"info","text":"This definition of man as 'a rational, mortal animal, capable of intellect and science' echoes classical philosophical definitions, possibly from Aristotle or Nemesios, adapted in a Christian context.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"სხეულთა ამათ*","severity":"caution","text":"The asterisk after 'sxēult‘a amat‘' ('these bodies') may indicate a textual corruption or scribal note; the phrase is ambiguous as to which bodies are meant.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'sxēult‘a amat‘' ('these bodies') is ambiguous: it may refer to human bodies specifically or to bodies in general; the asterisk suggests a possible textual issue.","The clause 'vinae xēlovnebat‘-ebr da mok‘medebanica' ('whence also the arts and actions') is elliptical; the exact relationship between arts and actions is unclear."],"confidence":"medium","notes":[{"kind":"lacuna","severity":"caution","text":"The source is fragmentary here: the edition marks a break or an editorial bracket, and the English carries across it. Treat the bridge as supplied, not translated."}]},{"i":19,"ref":"p19","source":"\"ცხოველი\" უკუჱ, რამეთუ კაციცა არსება არს სულიერი და გრძნობადი, რამეთუ ესე არს სა ზღვარი ცხოველისა; ხოლო სიტყჳერი\", რათა განეყოს უტყუთა; და \"მოკუდავი\", რათა უკუდავთა სიტყჳერთა განეყოხ; არამედ \"გონებისა და ზედმიწევნულებისა შემწყნარებელი\", რამეთუ სწავლულებისა-მიერ მომართ გუჱქმნებიან ჩუენ ჴელოვნებანი და ზედმიყენებანი, რამეთუ გუაქ[უ]ს ძალი, შემწყნარებელი გონებისაცა და ჴელოვნებათა, არამედ მო ქმედებათა მომგებელ ვართ სასწავლოთა-გან. იტყჳან უკუჱ ამის საზღვარისა უკანაჲსკნელ დამატებად, რამეთუ განსრულდა კაცი თჳნიერ უკანაჲსკნელისაცა საზღვარისა; ხოლო, ვინაჲთგან ქუჱყანისთა და სხუათა ვინათავე ტომთა იტყჳან ვიეთნი-მე მრავალჟამოანთა ეშმაკთასა, არამედ არა უკუდავთა, -- რათა და ამათ-განცა განყონ კაცი, დართეს გონებისა და ზედმიწევნულებისა შემწყნარებელობაჲ; რამეთუ არავინ მათ-განი* ისწავლის, არამედ ბუნებით იცის, რომელი იცის. ხოლო ებრაელთა გარდაცემაჲ ყოველსა** ამის კაცისა-თჳს იტყჳს შექმნად, არამედ უფროჲს მისდა უმახლობელესთა ყოველთასა, ვითარ ტერფმოსილთა და ზროხათასა; და ესენი შრომისა-მიმართ, ხოლო თივაჲ ამათ-თჳს. რამეთუ ქმნულთა[ჲ] რომელი-მე თჳთ თავისა თჳსისა-თჳს იქმნა, ხოლო რომელი-მე სხუათა-თჳს: თავისა თჳსისა-თჳს უკუჱ სიტყჳერნი ყოველნი, არამედ სხუათა-თჳს უტყუნი და უსულონი.","english":"Living being\" [is added] because man is also a spiritual and sentient being, for this is the definition of a living being; and \"rational,\" so that he may be separated from the irrational ones; and \"mortal,\" so that he may be separated from the immortal rational beings; but \"capable of receiving intellect and knowledge,\" because through learning arts and sciences are acquired by us, for we have the power to receive both intellect and arts, but we become possessors of actions through teachings. They say, therefore, that this definition is completed by the final addition, for man is defined even without the final definition; but, since the Chaldeans and certain other tribes say that some of the long-lived demons are immortal, — so that man may be separated from these as well, they added the capacity to receive intellect and knowledge; for none of them learns, but knows by nature what they know. The Hebrew tradition, however, says that this entire man was created, but more so than all those inferior to him, such as quadrupeds and beasts; and these are for labor, while the beast is for these. For some creatures are made for their own sake, while others are for the sake of others: all rational beings are for their own sake, but irrational and inanimate beings are for the sake of others.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"ცხოველი","severity":"info","text":"The Georgian term 'ცხოველი' (cxoveli) translates Greek ζῷον, meaning 'living being' or 'animal'. It is the first element in the definition of man discussed here.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"სიტყჳერი","severity":"info","text":"The Georgian term 'სიტყჳერი' (sitq'weri) corresponds to Greek λογικός, meaning 'rational' or 'endowed with reason'. It distinguishes humans from irrational animals.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"მოკუდავი","severity":"info","text":"The Georgian term 'მოკუდავი' (mokudavi) means 'mortal', translating Greek θνητός. It separates humans from immortal rational beings such as angels.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"ებრაელთა გარდაცემაჲ","severity":"info","text":"The phrase 'Hebrew tradition' likely refers to the Old Testament creation account in Genesis, where man is created distinct from animals. This aligns with Nemesios's use of Jewish sources.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"ქუჱყანისთა","severity":"info","text":"The term 'Chaldeans' refers to the Babylonian or Chaldean astrologers, often associated with demonology in late antique sources. Nemesios contrasts their view of long-lived demons with human mortality.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"უკანაჲსკნელ დამატებად","severity":"info","text":"The phrase 'final addition' refers to the last element of the definition of man (capacity to receive intellect and knowledge). The text notes that man is defined even without this, but it is added to exclude certain beings.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The Georgian text contains a lacuna or unclear reading at 'მათ-განი*' and 'ყოველსა**', marked with asterisks in the edition. The intended sense is likely 'none of them learns' and 'entire man', but the exact reading is uncertain."],"confidence":"high","notes":[{"kind":"lacuna","severity":"caution","text":"The source is fragmentary here: the edition marks a break or an editorial bracket, and the English carries across it. Treat the bridge as supplied, not translated."}]},{"i":20,"ref":"p20","source":"ხოლო, ვინაჲთგან ესენი სხუათა-თჳს იქმნნეს, -- თუ რაჲსა-თჳს იქმნ[ნ]ეს, განვიცადოთ. ნუუკუჱ და ანგელოზთა-თჳსცა? არამედ არავინ კეთილცნობიერმან თქუას ანგელოსთა-თჳს ამათი შექმნაჲ: რამეთუ ყოველნი სხუათა-თჳს ქმნილნი დადგრომისა-თჳს მათიხა და გებისა და განსუჱნებისა იქმნ[ნ]ეს, გინა აღორძინებისა-თჳს ტომისა, ანუთუ საზრდელისა, გინა საბურველისა, ანუთუ კურნებისა, გინა ქცევისა და განსუჱნებისა-თჳს. ხოლო ანგელოსი არარას ამათ-განსა მოქენე არს, რამეთუ არცა აღორძინებაჲ აქუს ტომისაჲ, არცა საზრდო[ჲ]სა მოქენე სხეულოანისა, არცა საბურველისა და არცა რათ სხუათა. არამედ, ვინაჲთგან ანგელოსი ამათ-განისა არარაჲს მოქენე, -- უწყებულ, რომელ არცა სხუაჲ რომელი-მე ბუნებაჲ, ზესთაღმავალი ანგელოსთა; რამეთუ, რაჲზომ ზესთმდებარიცა დასი დასისად, უფროჲს ხოლო მისდა არმოქენეობაჲ არს. ვინაჲვე იძიებოდედ ბუნებაჲ სიტყჳერი უკუჱ და მოქენე თქმულთა ამათ. და თუ სხუაჲ ესევითარი გამოჩნდეს, თჳნიერ ჩუენ კაცთაჲსა? ხოლო, ვინაჲთგან ესე ესრეთ არს, შეკრბების ამის კაცისათჳს უტყუთა და უსულოთა შექმნაჲ. ხოლო, ვინაჲთგან ამისთჳს, ვითარ აწ იჩუჱნაცა, ამის-თჳსცა მთავრად მათდა დაიდგინა; ხოლო საქმე მთავრისა -- საზომისა-ებრ საჴმართაჲსა ჴმარებაჲ სამთავროჲსა და არა ვნებათა-მიმართ დაუპყრობელად გინებაჲ და არცა ტჳრთთაებრ დამძიმებაჲ სამთავროსა.","english":"But since these were made for the sake of other things—let us consider for what purpose they were made. Or is it also for the sake of angels? Yet no right-minded person would say that these were created for angels: for all things made for the sake of others were created for their preservation, maintenance, and delight, or for the renewal of the race, or for food, or for covering, or for healing, or for use and delight. But an angel is not engaged in any of these, for it has neither renewal of race, nor is it concerned with bodily food, nor with covering, nor with anything else for others. But since an angel is not engaged in any of these—it is evident that there is no other nature higher than the angels; for even the higher order is subordinate to the order below, and this is precisely its non-engagement. For a rational nature would seek and be engaged in these things. And if another such nature appears, is it apart from us humans? But since this is so, the creation of dumb and soulless things for the sake of man is established. But since it is for this reason, as is now evident, he was appointed as their ruler; and the work of a ruler is to use the resources of the realm in due measure, to be unyielding toward passions, and not to be weighed down by the realm like a burden.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"ნუუკუჱ","severity":"info","text":"The Georgian particle 'ნუუკუჱ' (nuuk'ue) introduces a rhetorical question, mirroring the Greek 'μῶν' or 'ἆρα', and signals a shift to a hypothetical objection about angels.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"glossary","lemma":"კეთილცნობიერმან","severity":"info","text":"The term 'კეთილცნობიერმან' (k'et'iltsnobierman) means 'right-minded' or 'well-informed', translating Greek 'εὐγνώμων' and implying a person of sound judgment.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"glossary","lemma":"დადგრომისა","severity":"info","text":"'დადგრომისა' (dadgromisa) means 'preservation' or 'maintenance', corresponding to Greek 'συστάσεως' or 'διαμονῆς', and is part of a list of purposes for created things.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"glossary","lemma":"აღორძინებაჲ","severity":"info","text":"'აღორძინებაჲ' (aghorjinebay) means 'renewal' or 'regeneration', translating Greek 'ἀναγεννήσεως', and refers to the continuation of a species or race.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"glossary","lemma":"საბურველისა","severity":"info","text":"'საბურველისა' (saburvelisa) means 'covering' or 'clothing', translating Greek 'σκεπάσματος', and is listed among the uses of created things for other beings.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"ზესთაღმავალი","severity":"info","text":"The compound 'ზესთაღმავალი' (zestaghmavali) means 'higher' or 'superior', literally 'above-ascending', and is used to describe a nature higher than angels, which the text denies exists.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The Georgian text has a lacuna or uncertain reading at 'იქმნ[ნ]ეს' (ikhmn[n]es), where the manuscript may have been damaged; the editor supplies the expected form 'იქმნნეს' (they were made).","The phrase 'ზესთმდებარიცა' (zestmdebaritsa) is ambiguous: it may mean 'higher order' or 'superior rank', but the syntax is unclear, possibly a scribal error for 'ზესთმდებარეცა'."],"confidence":"high","notes":[{"kind":"lacuna","severity":"caution","text":"The source is fragmentary here: the edition marks a break or an editorial bracket, and the English carries across it. Treat the bridge as supplied, not translated."}]},{"i":21,"ref":"p21","source":"აწ უკუჱ ცოდვენ, რომელნი უტყუთა არა კეთილად იხმარებდენ, რამეთუ არა მთავრისა საქმესა იქმან და, არა ხოლო [მთავრისასა, არამედ არცა] მართლისასა, წერილისა-ებრ, ვითარმედ: \"მართალი სწყალობს სულსა უტყუთა მისთასა\"*. არამედ და ნუთუ-მე და თქუას ვინ-მე, ვითარმედ: \"არა სხჳსა-თჳს, არამედ თჳთეული თავისა თჳსისა-თჳს იქმნა\". განაყენენინ უკუჱ პირველად სულიერნი უსულოთა-გან და ვიხილოთ, თუ შემძლებელ რაჲცავე უსულოთა თჳთ თავისა თჳსისა-თჳს ქმნად, გინა კმაყოფად. არამედ, თუ ესენი თჳთ თავისა-თჳს, -- ვითარ გინა სადაჲთ განიზარდნენ ცხოველნი? რამეთუ განვიცადოთ ბუნებაჲ მომცემელად ცხოველთა საზრდელისა ქუჱყანისა-გან ნაყოფთაჲსა და ნერგთაჲსა, თჳნიერ მცირედთა ჴორცის-მჭამელთაჲსა; და ესეცა ჴორცის-მჭამელნი საზრდელ თჳსსა ჰყოფენ ცხოველთა-გან ქუჱყანის-მძოვნელთაჲსა, ვითარ: მგელნი და ლომნი -- კრავთა და თხათა და ეშუთა და ირემთა, ხოლო ორბნი -- კაკაბთა და ჴოჴობთა და ყურდგელთა და მსგავსთა, რომელნი ნაყოფთა ქუჱყანისათა ძოვენ. არამედ და თევზთაცა ბუნებაჲ, ერთი მეორისა მჭამელი, არა ვიდრე-მე ყოველთადმდე გასწუთების ჴორცის-მჭამელობაჲ, არამედ განსრულდების მძოვნელთა-მიერ მხავსთა და ფუკიათაჲსა და სხუათა, რანიცა წყალთა-შორის აღმოცენებადნი არიან.","english":"Now the beasts, which the irrational ones do not use well, because they are not for the work of the ruler, and not only [for the ruler's, but also not] for the just one's, according to the scripture: \"The just man takes pity on the soul of his irrational beast.\" But if someone should say: \"It was not for the sake of another, but for its own sake that it was created.\" Let us first separate the animate from the inanimate and see whether the inanimate are capable of being created for their own sake, or are sufficient. But if these are for their own sake—how then do animals grow anywhere? For we observe nature providing food for animals from the fruits and plants of the earth, except for a few carnivores; and even these carnivores obtain their food from animals that graze the earth, such as wolves and lions from lambs and goats and deer and stags, and eagles from partridges and pheasants and quails and the like, which feed on the fruits of the earth. And also the nature of fish, one devouring another, does not extend carnivory to all, but is limited by the grazers among the frogs and leeches and others that arise among the waters.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"მართალი სწყალობს სულსა უტყუთა მისთასა","severity":"info","text":"The Georgian text quotes a scriptural maxim: 'The just man takes pity on the soul of his irrational beast.' This is not a direct biblical verse but a proverbial or wisdom saying, possibly from the Old Testament or early Christian moral tradition.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"glossary","lemma":"უტყუთა","severity":"info","text":"The term 'უტყუთა' (ut'q'uta) means 'irrational' or 'without reason,' used here to denote beasts or animals lacking logos. It contrasts with 'სულიერნი' (spiritual beings) and 'უსულოთა' (inanimate things), central to Nemesios' hierarchy of creation.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"background","lemma":"","severity":"info","text":"Nemesios' argument that animals are not created for their own sake but for the sake of rational beings reflects Neoplatonic and Christian teleology, where lower orders serve higher ones. The reference to 'ruler' and 'just man' aligns with Stoic and patristic ideas of cosmic hierarchy.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage follows a dialectical structure: a hypothetical objection ('if someone should say...') is raised, then refuted by empirical observation of nature's food chain, from herbivores to carnivores to aquatic life, demonstrating interdependence.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"","severity":"caution","text":"The Georgian text has a lacuna: 'არა ხოლო [მთავრისასა, არამედ არცა]' is a supplied restoration. The original Coptic or Greek may have been clearer; the English draft follows the restoration, but the sense is not fully secure.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The scriptural quotation is not identified; it may be a paraphrase or apocryphal saying.","The exact source of the food-chain examples (e.g., frogs and leeches) is unclear; they may reflect local Georgian fauna or a translation choice."],"confidence":"high","notes":[{"kind":"lacuna","severity":"caution","text":"The source is fragmentary here: the edition marks a break or an editorial bracket, and the English carries across it. Treat the bridge as supplied, not translated."}]},{"i":22,"ref":"p22","source":"არამედ, თუმცა ყოველნი ტომნი თევზთანი ჴორცის-მჭამელ იყუნეს და არა რომელიმცა განევლტოდა ჴორცის ჭამასა, არცამცა მცირედ კმა იყვნეს, არამედ განიხრწნნესმცა რომელნი-მე ურთი-ერთას, ხოლო რომელნი -მე საზრდელისა მოკლებისა-გან. არამედ, რათა არა ესრეთ იქმნას, რომელნი-მე თევზთანი შეიქმნ[ნ]ეს უკუჱ ჴორცთა-გან განყენებულნი და, -- თქუას ვინ-მე, ვითარმედ, -- ზღჳსა თივათა მძოვნელნი იქმნ[ნ]ეს, რათა ამათ-გან სხუანი ჴორცის-მჭამელნი ცხოვნდებოდინ; რამეთუ იქმნებიან საჭმელ ამათდა ფუკიანი და მხავსნი, არამედ იგინი სხუათა-თჳს და კუალად ესენი სხუათა-თჳს დასასრულისა*, საზრდელ[ი]სა მოუკლებელად, ვითარცა ქუჱყანისა-გან, ზღჳსა-მიერ მქონებელნი, ვინაჲ და სხუათა გუამოვანებაჲ ცხოვნდებოდის. რომლისა-თჳსცა აღმოაჩინა სიტყუამან ნერგთა ქმნულებაჲ არა თავისა თჳსისა-თჳს, არამედ საზრდელისა-თჳს და მდგომობისა კაცთა და სხუათა ცხოველთაჲსა; იუწყებოდედ, ვითარმედ ამათისა აღორძინებისა და ქმნისა მიზეზნი ამათ-თჳს იქმნნეს. ვინაჲ ვარსკულავთა მიდრეკანი და ცაჲ და მთანი და ბორცუნი და ყოველნი ესე-ვითარნი ამათ-თჳს იქმნ[ნ]ეს, რათა საზრდელთა და სიმრგულესა-შორის სფეროთასა სამარადისოდ მიმცემადთა და მოუკლებელად მიმღებადთა ნაყოფთა-გან დაადგრეს ბუნებაჲ, ვიდრემდის ეპოებოდინ ესენი ნაყოფთა-თჳს, ხოლო ნაყოფნი ცხოველთა და კაცთა-თჳს.","english":"but, although all kinds of fish were flesh-eaters and not one of them abstained from eating flesh, they were not even slightly satisfied, but would have perished, some from mutual devouring, others from lack of food. But so that this should not happen, some kinds of fish were created that are separated from flesh, and, one might say, became grazers of the sea's grasses, so that from them other flesh-eating ones might be sustained; for they serve as food for these, the foul and the harmful, but these are for others, and these again for others, without end, for the sake of food, unceasingly, as from a source, borne by the sea, so that the embodiment of others might be sustained. For this reason, the word revealed the creation of plants not for their own sake, but for the sake of food and the maintenance of humans and other animals; it indicated that the causes of their growth and creation were made for these. Whence the stars and the sky and the mountains and the hills and all such things were made for these, so that between food and the sphere's stability, nature might establish perpetual givers and unceasing receivers of fruits, until these should suffice for the fruits, and the fruits for the animals and humans.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"ჴორცის-მჭამელ","severity":"info","text":"The Georgian term 'flesh-eaters' is used for all fish, but the argument shifts to show that some fish are created as vegetarians to sustain others.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"glossary","lemma":"ნერგთა","severity":"info","text":"The Georgian word 'plants' (ნერგთა) is used in a philosophical sense, referring to created beings that exist not for themselves but as food for others.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage continues the argument from the previous one, using the example of fish to illustrate the principle of mutual sustenance in creation.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"external","lemma":"","severity":"info","text":"Nemesios draws on Stoic and Platonic ideas of cosmic order, where each part of nature serves a purpose for the whole, a theme common in late antique natural philosophy.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"დასასრულისა","severity":"caution","text":"The Georgian text has a problematic phrase 'without end' (დასასრულისა) which may be a scribal error or a gloss; the sense of an unceasing cycle is clear but the exact wording is uncertain.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'without end' (დასასრულისა) could be a corruption or an interpolation; the intended meaning is likely 'unceasingly' as in the English draft."],"confidence":"high","notes":[{"kind":"lacuna","severity":"caution","text":"The source is fragmentary here: the edition marks a break or an editorial bracket, and the English carries across it. Treat the bridge as supplied, not translated."}]},{"i":23,"ref":"p23","source":"არამედ წინამდებარე არს აწ გამოსაძიებელად: რაჲ უკუჱ და უტყუთა ბუნებაჲ თჳთ თავისა-თჳს იქმნა, ანუ თუ კაცისა-თჳს? ნუთუ უჯერო ცნობისა-გან უნაწილოთაჲ და ბუნებრივ[ი]თა მიმართებითა მხოლოდ ცხოვნებულთა და ქუჱყანისა-მიმართ ქუჱდადრეკილთაჲ და მონებრობასა დანახეთქისასა სახისა-მიერ მჩუჱნებელთაჲ თქუმად, ვითარმედ თავისა თჳსისა-თჳს წარმოჲჩინნეს. მრავალ უკუჱ არს ჯეროვანი ამათდა-მიმართ სიტყუაჲ, და კნინღა სხჳსა აღწერისა სიმრავლისა-თჳს მოქენე, გარნა არშემნდობელ წინამდებარე საუწყებელთაჲ სიგრძისა სიტყუათაჲსა, არამედ მსწრაფლ უკლებელად აღსრულებაჲ ამისი ჯერარს. აწ უკუჱ, ვითარ ხატსა რაჲ, კაცსა, ვითარცა სარკუმელთაჲთ-მიერ ვიჭუროთ, ნუუკუჱ და ვიყვნეთ საძიებელთა აღმოჩენასა არსებისა-გან დამწყებელნი; -- ვიხილოთ უკუჱ მებრ ჩუენშორისსა სულსა-შორის უტყუჱბაჲ და ამისნი ნაწილნი, -- ხოლო ვიტყჳ წადილსა და გულის-წყრომასა, -- სამსახურებელად მიცემულნი სიტყჳერისადა, რომელი-მე მთავრად, ხოლო კუალადი სამთავროდ, და რომელი-მე მბრძანებელად, ხოლო რომელი-მე საბრძანებელად და მსახურად საჴმართა-თჳს, რაჲცა-რაჲ სიტყუამან განუჩინოს, რაჟამს ცსოვნდებოდის მებრ ბუნებით კაცი. ხოლო ვინაჲთგან ჩუენ-შორისსა უტყუსა ჩუენ-შორისი ჰმთავრობს სიტყჳერებაჲ, ვითარ უკუჱ არა ჯერ-იყოს და გარეგანთაცა უტყუთა მის-გან დაპყრობაჲ და საჴმართა-მიმართ მოცემად ამათი?","english":"But it is now necessary to investigate: was the nature of the irrational animals made for their own sake, or for the sake of man? Not to mention those that are devoid of perception and those that live only by natural relationships and are bent toward the earth and those that show a servile form by their appearance, to say that they came into being for their own sake. There is much appropriate speech concerning these, and one who is skilled in the abundance of another description would be needed, but the length of speech does not allow the present exposition; rather, its swift and unhindered completion is fitting. Now then, as if in an image, let us adorn man, as if by a mirror, and let us be those who begin from the discovery of beings to investigate; — let us see, then, the irrationality within our own soul and its parts — and I speak of desire and anger — which are given as servants to the rational part, which is like a ruler, and the other as a ruling part, and one as a commander, and another as a command and servant for the functions, whatever the rational part may ordain, whenever man lives according to nature. But since within us the rational part rules over the irrational part within us, how is it not fitting that the external irrational beings also be controlled by it and given over to its functions?","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"უტყუჱბაჲ","severity":"info","text":"The Georgian term 'უტყუჱბაჲ' (utq'uebay) renders the Greek 'ἀλογία' (alogia), meaning 'irrationality' or 'lack of reason'. It is used here to denote the irrational part of the soul, distinct from the rational principle.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage transitions from a discussion of irrational animals to an analogy with the human soul, where desire and anger are subordinated to reason. The rhetorical question at the end reinforces the teleological argument that external irrational beings should serve rational man.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"Nemesios draws on Stoic and Platonic psychology, distinguishing rational and irrational parts of the soul. The idea that irrational animals exist for man's sake reflects a common teleological view in late antique philosophy, also found in Aristotle and the Church Fathers.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"parallel","kind":"parallel","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The analogy of the soul's parts (reason ruling desire and anger) parallels Plato's Republic (Book IV) and later Christian adaptations, such as Gregory of Nyssa's De hominis opificio. Nemesios likely synthesizes these sources.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"","severity":"caution","text":"The Georgian text contains a lacuna or ambiguous phrase: 'ნუთუ უჯერო ცნობისა-გან უნაწილოთაჲ' may be corrupt. The English draft interprets it as 'not to mention those that are devoid of perception', but the exact sense is uncertain.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'ნუთუ უჯერო ცნობისა-გან უნაწილოთაჲ' is ambiguous; it may mean 'not to mention those devoid of perception' or could be a textual corruption. The reading follows the English draft.","The term 'სარკუმელთაჲთ-მიერ' (sark'umeltayt-mier) is unclear; it may mean 'as if by a mirror' (reflecting the soul) or could be a scribal error for a different metaphor."],"confidence":"medium","notes":[{"kind":"lacuna","severity":"caution","text":"The source is fragmentary here: the edition marks a break or an editorial bracket, and the English carries across it. Treat the bridge as supplied, not translated."}]},{"i":24,"ref":"p24","source":"რამეთუ ბუნებით მსახურად დაწესებულა უტყჳ სიტყჳერისა, ვითარ აწ ესე ჩუენ-შორის იჩუჱნა. უწყებულ იყავ და სხუათაცა ცხოველთა შემზადებაჲ მსახურებისა-თჳს კაცისა მარჯუჱდ ქმნილად, უკუჱ და ყოველნი ტერფმოსილნი მუშაკობისა-მიმართ და მტჳრთაობისა, და მრავალნი მფრინველთა და წყ ლის-შორისთა-განნი და ჴმელთანიცა შუჱბისა-თჳს ვინაჲვე, ხოლო მჴმობარენი განშუჱნებისა-თჳს და გან-სუჱნებისა.\n\nარამედ, დაღათუ არა ყოველნი ესევითართა საჴმართა ჰმსახურებენ, არამედ რომელნი-მე განჰბძარვენცა კაცთა, -- იუწყებოდედ, ვითარმედ პირველ მსახურებისა-თჳს ამის კაცისა სხუანიცა ყოველნი, და რაოდენცა ძესაძლებელ იყო, შეიმზადნეს, რათა არა აკლდეს აგებულსა ყოველთა მიმჴდომთა ქმნულებაჲ. არამედ არცა ესე ყოვლად ყოვლით-ურთ განევლტო კაცთა სარგებლისა-გან: ვინაჲ სამსალოან-თაცა თჳსისა სარგებლისა-მიმართ სიტყუაჲ ნაყოფიერ აყოფს, რამეთუ იჴმარებს მათ კურნებისა-თჳს მათ-განვე შემთხუჱულთა ვნებათაჲსა და სხუათა უძლურებათა სამრთელოდ; ვითარ არიან სათერიაკოდ წოდებულნი ძესამზადებელნი, რომელნი სიტყუამან განიგონნა, რათა და ესენიცა იპყრნეს თჳთ მათ-მიერვე და ვითარ მბრძოლისა შეპყრობითა ირგოს. ჰქონან ვინაჲვე კაცთა ბევრეულნი წინაგანმწყობნი მათდა-მიმართ, რომელნი მოცემულად შემოქმედისა-გან უქმქმნად და ნაცვლისა უკუნქცევად და განმართებად ზრახვათა მათთა შემძლებელნი.","english":"For by nature it has been established as a servant of the rational being, as is now evident among us. Know that the preparation of other animals also for the service of man was made fittingly, and all quadrupeds for labor and taming, and many of the birds and aquatic creatures and even those on dry land for some use, while the creeping ones for delight and pleasure.\n\nBut although not all such creatures serve these needs, but only those that are of some use to men—know that first for this service of man, all others, as many as were possible, were prepared, so that the completed whole of all creatures should lack nothing. But neither is this entirely removed from the benefit of men: for reason also makes fruitful speech concerning the benefit of their own kind, since it uses them for the healing of afflictions that befall them and for the treatment of other infirmities; such are those called therapeutically prepared, which reason has devised so that these too may be possessed by themselves and used as by a warrior's capture. Men also have many preceptors set before them, which are given by the Creator as unchangeable and instead for overturning and correcting their thoughts, capable of doing so.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"უწყებულ იყავ","severity":"info","text":"The Georgian imperative 'know' (literally 'be knowing') introduces a didactic assertion about the purpose of animals, mirroring the Greek philosophical tradition of teleological argument.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"glossary","lemma":"სიტყუაჲ","severity":"info","text":"The term 'word' or 'reason' (Greek λόγος) is used here in a philosophical sense, denoting rational principle or divine reason, not merely speech.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"background","lemma":"სათერიაკოდ","severity":"info","text":"The Georgian term 'therapeutically' (from Greek θεραπευτικός) reflects the Hellenistic medical and philosophical concept of therapeutic use of animals, as in Nemesios' source.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"არამედ","severity":"info","text":"The passage uses a concessive structure ('But although...') to qualify the preceding claim, a common rhetorical device in Nemesios' argumentation.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"parallel","kind":"parallel","basis":"text","lemma":"მბრძოლისა შეპყრობითა","severity":"info","text":"The metaphor of 'warrior's capture' for using animals parallels similar imagery in Stoic and Platonic discussions of human dominion over nature.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"ჴმელთანიცა","severity":"caution","text":"The Georgian text here is somewhat ambiguous: 'even those on dry land' may be a loose rendering of a Greek original, possibly conflating categories of animals.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'for some use' (შუჱბისა-თჳს) is vague; the Georgian may be simplifying a more specific Greek classification.","The identity of 'preceptors' (წინაგანმწყობნი) is unclear—possibly referring to domestic animals as models of behavior."],"confidence":"medium","notes":[]},{"i":25,"ref":"p25","source":"რამეთუ სხუაჲ სხუათა-თჳს ჯერარს საჴმართაჲსა. ხოლო საზოგადოდ ყოველნი კურნებისა-თჳს კაცისა შემასრულებელად შემძლებელნი, დაღათუ არა სხჳთა საჴმარებითა საჴმარნი. ვითარ აწ ესე აწინდელისა ამის ცხორებისა ჩუენიხა მყოფობისა-თჳს ითქუა, დასაბამსა ვინაჲთგან არარაჲ ცხოველთა-გან იკადრებდა ვნებად კაცისა, არამედ იყვნეს ყოველნი მონა მისა და ქუჱშედაწესებულ და მორჩილ, ვიდრემდის იპყრობდა ვნებათა მის-შორისისა მის უტყჳსათა; არამედ, არ იპყრნა რაჲ ვნებანი, დაპყრობილ იქმნა მათ-გან და შეპყრობილ იქმნა გარეგანთა-განცა, სამართლად, მჴეცთაჲსა: რამეთუ ცოდვასა შემოჰყვა ამათ-მიერი ვნებაჲ. რომელი ესე ჭეშმარიტ და საცნაურ არს მათ-გან, რომელთა რჩეულად წარვლეს ცხორებაჲ, რამეთუ უზეშთაეს გამოჩნდეს ესენი მჴეცთა წადილისა-გან, ვითარ ლომთა უკუჱ -- დანიელ, ხოლო პავლე -- ნაკბენისა-გან იქედნისა.","english":"For other animals, they are suitable for different purposes. But generally, all are capable of serving the needs of man, even if not for other uses. As it was said concerning this present life of ours, in the beginning none of the animals dared to harm man, but all were his slaves, subjugated and obedient, as long as he held in check the irrational passions within him. But when he no longer held the passions in check, he was overcome by them and was seized by external forces, justly, like a beast: for sin was followed by passion from these. This is true and evident from those who have lived a chosen life, for they have shown themselves superior to the desires of beasts, like Daniel among the lions, and Paul after the bite of the viper.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"უზეშთაეს","severity":"info","text":"The Georgian adverb 'უზეშთაეს' (above, beyond) here introduces the exempla of Daniel and Paul, showing that the chosen life transcends bestial desires.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"უტყჳსათა","severity":"info","text":"The Georgian term 'უტყჳსათა' (irrational) modifies 'passions' (ვნებათა), reflecting the philosophical distinction between rational and irrational faculties in Nemesios' anthropology.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"დანიელ","severity":"info","text":"The reference to Daniel among the lions alludes to Daniel 6:16-23 (LXX), a common exemplum of divine protection and human superiority over beasts.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"პავლე","severity":"info","text":"The mention of Paul after the viper's bite refers to Acts 28:3-6, where Paul suffers no harm from a viper, illustrating his spiritual immunity.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"ნაკბენისა-გან იქედნისა","severity":"info","text":"The phrase 'from the bite of the viper' (ნაკბენისა-გან იქედნისა) reflects a tradition that Paul was bitten by a viper on Malta but remained unharmed, a topos in hagiography.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"რამეთუ","severity":"info","text":"The Georgian conjunction 'რამეთუ' (for) introduces a causal explanation, linking the loss of self-control to the domination by external forces, a logical progression in Nemesios' argument.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The Georgian text uses 'უტყჳსათა' (irrational) to describe passions, but the exact philosophical nuance (e.g., whether it refers to the Platonic irrational soul or Aristotelian pathos) is not specified. The reading taken follows Nemesios' general framework of rational vs. irrational faculties."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":26,"ref":"p26","source":"ვინ უკუჱ ღირსებით განკჳრდეს კეთილტომოვნებასა ამის ცხოველისასა*, შეაერთნეს რაჲ მის-შორის მოკუდავნი და უკუდავნი და სიტყჳერი უტყუთა-თანა შეახოს და მოჰქონდის თავსა-შორის თდსსა ბუნებაჲ ყოვლისა აგებულისა[ჲ], ვითარ რაჲ ხატნი, ვინაჲცა \"მცირედ სოფლად\" ისიტყუვის, ესეზომსა ღირს ქმნილი ღმრთისა-მიერ განგებასა, რომლისა-თჳსცა ყოველნი აწინდელნი და მერმენი-მომავალნი, რომლისა-თჳს ღმერთი კაც იქმნა, უხრწნელებისა-მიმართ სრულყოფისა-თჳს და მოკუდავების განლტოლვისა? რამეთუ ცათა ჰმყოფობს, მებრ ხატად და მსგავსად ღმრთისა ქმნილი ესე, ქრისტეს-თანა ჰგიეს, ღმრთისა შვილ არს და ყოვლისა დასაბამისა და ჴელმწიფებისა წინამჯდომარეა. ვინ-მე შემძლებელ იქმნა გამოთქუმად ცხოველისა ამის წარმატებათა!","english":"Who, then, by virtue of the dignity of this living creature, marveling at its excellence, having united within itself the mortal and the immortal, and having brought together the rational with the irrational, and bearing within itself the nature of the entire creation, as if it were an image—since it is said to be \"a small world\"—is it not worthy of the divine providence, for whose sake all things present and future exist, for whose sake God became man, for the sake of perfection toward incorruptibility and the abolition of mortality? For it dwells in the heavens, this creature made in the image and likeness of God, it abides with Christ, it is the child of God, and it is the steward of every beginning and authority. Who, then, could be capable of expressing the excellences of this living creature!","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"მცირედ სოფლად","severity":"info","text":"The phrase 'a small world' (mikrokosmos) is a philosophical topos, used by Democritus and later Stoics and Platonists, to describe the human being as a microcosm reflecting the macrocosm.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"ხატად და მსგავსად ღმრთისა","severity":"info","text":"The phrase 'in the image and likeness of God' echoes Genesis 1:26-27 (LXX), a foundational text for Christian anthropology, here applied to the human being as a creature of divine dignity.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"ღმერთი კაც იქმნა","severity":"info","text":"The statement 'God became man' refers to the Incarnation of Christ, central to Christian theology, and is used here to underscore the unique status of humanity in the divine economy.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"ვინ-მე შემძლებელ იქმნა გამოთქუმად","severity":"info","text":"The passage concludes with a rhetorical question ('Who, then, could be capable...'), a common device in Nemesios to emphasize the ineffable dignity of the human being, mirroring the opening question.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"თდსსა","severity":"caution","text":"The Georgian word 'თდსსა' is unclear; it may be a scribal error or a rare form. The English draft interprets it as 'nature', but the exact reading is uncertain.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'თდსსა' is ambiguous; it may be a corruption of 'თვისა' (own) or 'თევსა' (body), but the context suggests 'nature'.","The reference to 'Christ' and 'child of God' may reflect a later Christian interpolation or a specific theological emphasis in the Georgian translation."],"confidence":"medium","notes":[{"kind":"lacuna","severity":"caution","text":"The source is fragmentary here: the edition marks a break or an editorial bracket, and the English carries across it. Treat the bridge as supplied, not translated."}]},{"i":27,"ref":"p27","source":"რამეთუ უფსკრულსა განჰვლის, ცათა მავალ არს ხედვითა, ვარსკულავთა მიდრეკასა და სიშუჱნიერესა და რიცხუსა განიგონებს და ქუჱყანასა და ზღუასა მოჲნაყოფებს, მჴეცთა და უტყუთა შეურაცხ ჰყოფს; ყოველსა ზედამიწევნულებასა და ჴელოვნებასა და გუარსა წარჰმართებს და გარეგან საზღვართაჲსა რომელთა ეგულ[ე]ბოდის ზრახავს**, არამახლობელი სხეულთა-გან წინამეტყუჱლებს მომავალთა; ყოველთა ჰმთავრობს, ყოველთა იპყრობს, ყოველთა მიიღებს; ანგელოსთა-გან და ღმრთისა ისიტყჳს, დაბადებულსა უბრძანებს, ეშმაკთა შეჰრისხავს; მყოფთა ბუნებასა გამოჲძევს, ღმრთისა ცნობად მეცადინობს, სახლ და ტაძარ იქმნების ღმრთისა; -- და ამას ყოველსა სათნოებათა-გან შეიძენს და კეთილად-მსა ხურებისა. არამედ, რათა არა ვეთნნეთ ვიეთ-მე ეზომთა სიკეთეთა-თჳს მიუწთომელთა სიგრძეთა აღმწერელად კაცისა-თჳს, და არა მხოლოდ ამისი ბუნებაჲ წინადადებად, ვითარ წინაჲთვე დაგუჱდვა, -- არამედ აქა ვინაჲვე დავაცხროთ სიტყუაჲ, გინათუ უფროჲს ხოლო ბუნებისა მისისა სიკეთეთა ვიტყოდეთ, ბუნებაჲ რაჲ მისი განვჰმარტოთ.","english":"For it gazes into the abyss, ascends to the heavens by sight, calculates the motion, magnitude, and number of the stars, traverses the earth and the sea, holds beasts and brutes in contempt; it directs every art, skill, and form, and ponders things beyond the outer limits which it desires; it foretells future events from bodies not near; it rules over all, governs all, receives all; it speaks of angels and of God, commands creation, threatens demons; it expels the nature of existing things, strives to know God, and becomes a house and temple of God;—and it acquires all these virtues and builds itself up as a good dwelling. But, lest we be carried away into immeasurable lengths by enumerating such great excellences concerning man, and not only to set forth his nature as a preface, as was previously established,—but here let us cut short the discourse, lest we speak more of the excellences of his nature than we define what his nature is.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"რამეთუ უფსკრულსა განჰვლის, ცათა მავალ არს ხედვითა","severity":"info","text":"The Georgian opens with a series of verbs describing the human mind's cosmic reach, mirroring the Greek original's rhetorical catalogue of human powers.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"glossary","lemma":"ანგელოსთა-გან","severity":"info","text":"The Georgian 'ანგელოსთა-გან' (from angels) is a direct transliteration of Greek 'ἀγγέλων', showing the translator's reliance on Greek theological vocabulary.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"აქა ვინაჲვე დავაცხროთ სიტყუაჲ","severity":"info","text":"This passage marks a rhetorical break: the author cuts short the encomium on human nature to return to defining it, a structural pivot typical of Nemesios' method.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"სახლ და ტაძარ იქმნების ღმრთისა","severity":"info","text":"The image of the human as 'house and temple of God' echoes patristic and Neoplatonic themes, particularly the idea of the soul as a dwelling for the divine, common in Nemesios' milieu.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"რომელთა ეგულ[ე]ბოდის","severity":"caution","text":"The bracketed 'ე' in 'ეგულ[ე]ბოდის' indicates a textual emendation or uncertain reading in the manuscript; the sense is 'which it desires' but the form is restored.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The Georgian phrase 'მყოფთა ბუნებასა გამოჲძევს' is ambiguous: it may mean 'expels the nature of existing things' or 'investigates the nature of beings'; the English draft takes the former."],"confidence":"high","notes":[{"kind":"lacuna","severity":"caution","text":"The source is fragmentary here: the edition marks a break or an editorial bracket, and the English carries across it. Treat the bridge as supplied, not translated."}]},{"i":28,"ref":"p28","source":"და ვცნათ [რაჲ], თუ რაბამისა კეთილტომოვანობისა მიმღებელ ვიქმნენით, რამეთუ ნერგნი ვართ ზეციერნი, -- ნუ ვარცხუენთ ბუნებასა, ნუცა ეზომთა ნიჭთაჲსა გამოვჩნდებით უღირსად, არამედ ნუცა თავთა თდსთა ესერაბამთა ჴელმწიფებათა და ნეტარებათა-გან მოვაკლებთ და მცირისა ჟამისა და წუთისა გემოჲსა-თჳს ყოველთა საუკუნეთა განმცემელ ვექმნეთ შუჱბასა; არამედ კეთილთა საქმეთა-მიერ, განყენებითა ლირწთა-გან და სიმართლით განცდითა და ლოცვათა-მიერ კეთილტომოვანობაჲ დავიცვათ.\n\nამათ-თჳს უკუჱ და კმა ესეცა.\n\nხოლო, ვინაჲთგან კაცისა სულისა და სხეულთა-გან ყოფასა საზოგადოჲ შთამოაგდებს სიტყუაჲ, -- მოჲღე და განვაყვნეთ და პირველ სულისა-თჳს ვიწყოთ, ხოლო ფრიად წულილადსა და მიმოღულარჭნილსა და მრავალთა-თჳს საძიებელთა ძნიად გასაგონებელსა თანაწარვჰჴდეთ.","english":"and we know [what] we have become recipients of such nobility, for we are plants of heaven—let us not shame nature, nor prove unworthy of such great gifts, but let us not deprive ourselves of those selfsame powers and blessings, and for the sake of a brief moment and a fleeting taste let us not become givers of all eternity to shame; but through good works, by abstaining from filth, by righteous experience and by prayers let us preserve nobility.\n\nConcerning these matters, this too is sufficient.\n\nBut since the word will generally expound the composition of man from soul and body, let us proceed and first begin concerning the soul, while we shall pass over very briefly and cursorily and with difficulty the many subjects of inquiry that are hard to comprehend.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"ნერგნი ვართ ზეციერნი","severity":"info","text":"The phrase 'we are plants of heaven' echoes the Platonic and Neoplatonic notion of the soul as a heavenly plant, rooted in the intelligible realm. Nemesios adapts this to Christian anthropology.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"glossary","lemma":"კეთილტომოვანობაჲ","severity":"info","text":"This term, meaning 'nobility' or 'virtue', is a key ethical concept in Nemesios, linking moral excellence to the soul's divine origin. It recurs in the passage as a quality to be preserved.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"ამათ-თჳს უკუჱ და კმა ესეცა","severity":"info","text":"This sentence marks a transition from the hortatory conclusion to the next section on the soul and body. It signals that the preceding discussion is sufficient, a common rhetorical device.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"სულისა-თჳს ვიწყოთ","severity":"info","text":"Nemesios begins his treatise on human nature with the soul, following the Platonic and Christian tradition of prioritizing the soul over the body. This structure is typical of late antique philosophical anthropology.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"ფრიად წულილადსა და მიმოღულარჭნილსა","severity":"caution","text":"The Georgian text here is obscure; 'very briefly and cursorily' may reflect a corruption or a translator's gloss. The phrase 'with difficulty' (ძნიად) suggests the original Greek may have been more complex.","cites":[{"key":"ed:nemem","label":"source edition: TITUS Texts: Nemesios of Emessa, De natura hominum","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/gelati/nememes/nemem.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'ნერგნი ვართ ზეციერნი' could be read as a metaphor for divine origin or as a reference to a specific philosophical school; the translation opts for the former.","The final clause on passing over topics 'with difficulty' may indicate a lacuna or a deliberate abbreviation in the Georgian version."],"confidence":"medium","notes":[{"kind":"lacuna","severity":"caution","text":"The source is fragmentary here: the edition marks a break or an editorial bracket, and the English carries across it. Treat the bridge as supplied, not translated."}]}]}