{"slug":"klarj","id":"georgian:titus:klarj","title":"The Klarjeti Polycephalion (Klarjuli mravaltavi)","author":"Anonymous","genre":"liturgy","date":"","tradition":"georgian","coverage":"not-located","coverage_claim":{"status":"not-located","text":"No English translation was located by an automated check of the source corpus and one library catalogue. That is not evidence that none exists: the check matches English title words, so works catalogued under a Latin or original-language title are missed."},"publication":{"status":"machine-draft","reviewed_by":null,"model":"deepseek/deepseek-v4-flash:floor","provider":"Relace","generated":"2026-11-15T00:59:35Z","cost_usd":0.002526},"source":{"registry_id":"georgian:titus:klarj","work_id":"klarj","edition":"titus","language":"","license":"This text is part of the TITUS edition of Klarjeti Polycephalion. Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 19.11.2023. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder.","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/mravtavi/klarjmr/klarj.htm"},"stats":{"passages":4,"english_words":821,"coptic_letters":0,"commentary_units":24,"commentary_kinds":7,"derived_notes":0,"ambiguities":6,"work_notes":5,"external_links":2,"timeline":4},"summary":{"work":"klarj","abstract":"The Klarjeti Polycephalion (Klarjuli mravaltavi) is a 10th-century Georgian liturgical manuscript from the Klarjeti scriptorium, a major center of medieval Georgian monastic culture. It contains a collection of homilies and readings for liturgical use, reflecting the practices of the Georgian Orthodox Church in the Klarjeti region. The manuscript survives in a single witness, dated on palaeographic grounds, with no colophon or external evidence for precise date or author. Its contents include patristic citations, such as from John of Bolnisi, and scriptural echoes, notably from Matthew. The edition lacks a critical apparatus or translation, limiting textual analysis.","historical_context":"The Klarjeti Polycephalion was produced in the 10th century at the Klarjeti scriptorium, located in the historical region of Klarjeti (now part of modern Turkey and Georgia). This area was a vibrant center of Georgian monasticism, closely tied to the Georgian Orthodox Church and its liturgical traditions. The manuscript is a polycephalion, a type of liturgical book containing multiple readings or homilies for various feasts and Sundays. Its single surviving witness, dated palaeographically, offers no colophon or authorial attribution. The text reflects the liturgical calendar and homiletic traditions of medieval Georgia, incorporating patristic authorities like John of Bolnisi (6th–7th century) and scriptural allusions, particularly to Matthew. The manuscript's survival in isolation limits understanding of its textual stability and broader circulation within Georgian ecclesiastical networks.","significance":"The Klarjeti Polycephalion is a rare witness to 10th-century Georgian liturgical and homiletic practice, preserving patristic interpretations and scriptural echoes within a regional monastic context. It attests to the transmission of early Georgian patristic tradition, notably through citations of John of Bolnisi, and reflects the integration of biblical texts (e.g., Matthew) into local liturgy. Its single-manuscript survival underscores the fragility of medieval Georgian manuscript heritage.","timeline":[{"date":"6th–7th c.","event":"Life of John of Bolnisi, cited in the polycephalion"},{"date":"10th c.","event":"Manuscript of the Klarjeti Polycephalion copied at Klarjeti scriptorium (palaeographic dating)"},{"date":"Medieval period","event":"Use in liturgy of the Georgian Orthodox Church in Klarjeti region"},{"date":"Modern era","event":"Edition published based on single manuscript; no critical apparatus or translation"}],"relations":[{"work":"Matthew 6:14–15, 24; 23","relation":"Scriptural echoes in homiletic passages","key":"","label":null,"url":null},{"work":"John of Bolnisi (Ioane Bolneli)","relation":"Attributed patristic citation","key":"","label":null,"url":null},{"work":"Georgian Orthodox liturgical tradition","relation":"Liturgical context and use","key":"","label":null,"url":null}],"external_links":[{"key":"ed:klarj","label":"Klarjeti Polycephalion edition","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/mravtavi/klarjmr/klarj.htm","reason":"Primary source for the work"},{"key":"wikipedia:Georgian Orthodox Church","label":"Georgian Orthodox Church","url":"https://en.wikipedia.org/wiki/Georgian_Orthodox_Church","reason":"Liturgical context"}],"cautions":["Date is based solely on palaeographic grounds; no colophon or external evidence provides a more precise date or author.","Survives in a single manuscript, limiting assessment of textual stability and variant readings.","Edition lacks critical apparatus and translation; detailed textual analysis requires consultation of the original manuscript.","Some passages are fragmentary or obscure, e.g., 'where the miller and the eater destroy it', possibly proverbial or corrupt."],"model":"deepseek/deepseek-v4-flash:floor","provider":"Relace","cost_usd":0.000408,"generated":"2026-11-15T00:24:05Z"},"checks":{"work":"klarj","status":"pass","blocking":[],"warnings":[],"stats":{"passages":4,"translated":4,"commentary_passages":4,"commentary_units":24,"english_words":821,"source_letters":3404,"commentary_kinds":7},"model":"deepseek/deepseek-v4-flash:floor"},"work_notes":[{"unit":"transmission","kind":"transmission","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The Klarjeti Polycephalion survives in a single 10th-century manuscript from the Klarjeti scriptorium, a major center of Georgian monastic culture.","cites":[{"key":"ed:klarj","label":"source edition: The Klarjeti Polycephalion (Klarjuli mravaltavi)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/mravtavi/klarjmr/klarj.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"dating","kind":"chronology","basis":"background","lemma":"","severity":"info","text":"The manuscript is dated to the 10th century on palaeographic grounds; no colophon or external evidence provides a more precise date or author.","cites":[{"key":"ed:klarj","label":"source edition: The Klarjeti Polycephalion (Klarjuli mravaltavi)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/mravtavi/klarjmr/klarj.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"background","lemma":"","severity":"info","text":"This polycephalion was used in the liturgy of the Georgian Orthodox Church, reflecting the liturgical practices of the Klarjeti region in the medieval period.","cites":[{"key":"ed:klarj","label":"source edition: The Klarjeti Polycephalion (Klarjuli mravaltavi)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/mravtavi/klarjmr/klarj.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"","severity":"caution","text":"The edition is based on a single manuscript; variant readings from other witnesses are unavailable, limiting the ability to assess textual stability.","cites":[{"key":"ed:klarj","label":"source edition: The Klarjeti Polycephalion (Klarjuli mravaltavi)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/mravtavi/klarjmr/klarj.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"external","lemma":"","severity":"info","text":"This edition does not include a critical apparatus or translation; readers must consult the original manuscript for detailed textual analysis.","cites":[{"key":"ed:klarj","label":"source edition: The Klarjeti Polycephalion (Klarjuli mravaltavi)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/mravtavi/klarjmr/klarj.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"derived_work_notes":[{"kind":"coverage","severity":"info","text":"No English translation was located by an automated check of the source corpus and one library catalogue. That is not evidence that none exists: the check matches English title words, so works catalogued under a Latin or original-language title are missed."},{"kind":"limit","severity":"caution","text":"The English is a machine draft produced passage by passage from the transcribed Coptic; no human has verified it. The commentary is model-written and cites only keys the pipeline could resolve."},{"kind":"register","severity":"info","text":"Register: liturgy in Old Georgian; the English keeps the liturgical formulae and the vocatives rather than normalising them."},{"kind":"structure","severity":"info","text":"Passages: 4 narrative."},{"kind":"source","severity":"info","text":"Source edition: titus — This text is part of the TITUS edition of Klarjeti Polycephalion. Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 19.11.2023. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder."}],"derived_structure":{"narrative":4},"term_index":[],"citations":{"ed:klarj":{"label":"source edition: The Klarjeti Polycephalion (Klarjuli mravaltavi)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/mravtavi/klarjmr/klarj.htm"}},"segments":[{"i":1,"ref":"p1","source":"ბ̂ კჳრიაკესა, დღესა ყველითა აღებასა, სახარებაჲ მათესი, თარგმანებაჲ სახარებისაჲ: \"ეკრძალენით ქველის საქმესა\", თქუმული წმიდისა იოვანე ბოლნელისაჲ* \"უკუეთუ მიუტევნეთ კაცთა, მოგჳტევნეს ჩუენცა შეცოდებანი ჩუენნი ღმერთმან\". აწ რაჲ ყენებაჲ არს ჩუენდა, საყუარელნო, არა მიტევებად შეცოდებათა ძმათა ჩუენთა?! უკუეთუ კუალად არა მიუტევნეთ შეცოდებანი მათნი ძმათა მათ ჩუენთა, ისმინე მეორეცა იგი თქუმული პირისაგან უფლისა, რასა-იგი იტყჳს: \"არცაღა მამამან თქუენმან ზეცათამან მოგიტევნეს შეცოდებანი თქუენნი\"!... ეთ შეცოდებანი ძმათა ჩუენთანი და უფალმან ჩუენცა მოგჳტევნეს შეცოდებანი ჩუენნი. და რაჟამს იმარხვიდეთ, ნუ იყოფვით, ვითარცა-იგი ორგულნი და ფარისეველნი, მწუხარჱ, რამეთუ განირყუნიან პირნი მათნი მრავალფერითა წამლითა და აჩუენიან მწუხარებაჲ პირისა მათისაჲ კაცთა. მართლიად გეტყჳ თქუენ: იგი არს სასყიდელი მათი! \"ხოლო შენ, რაჟამს იმარხვიდე, იცხე თავსა შენსა და განიბანე პირი შენი, განიშოვრე მწუხარებაჲ, განიფრთხვე და შეიმოსე სიხარული და უჩუენე სიწმიდჱ გონებასა შენისაჲ მამასა შენსა, რომელ არს ცათა შინა და ხედავს დაფარულთა გულისა შენისათა, და მან მოგაგოს შენ ცხადად ყოველივე\". \"და ქუეყანასა ზედა რაჲსა იუნჯებთ... სადა-იგი მღილმან და მჭამელმან განრყუნის და მპარავთაცა განიპარიან იგი\".","english":"On the Lord’s Day, the day of the Dormition of the All-Holy Theotokos, the Gospel of Matthew, interpretation of the Gospel: “Beware of the work of malice,” the saying of the holy John of Bolnisi: “If you forgive men, God will also forgive us our sins.” Now what is it for us, beloved, not to forgive the sins of our brethren?! If again we do not forgive the sins of our brethren, hear also the second saying from the mouth of the Lord, what it says: “Neither will your Father in heaven forgive you your sins”!... Forgive the sins of our brethren, and the Lord will also forgive us our sins. And when you fast, do not be divided, like the treacherous and the Pharisees, woe, for they disfigure their faces with many kinds of drugs and show the sorrow of their face to men. Truly I tell you: that is their punishment! “But you, when you fast, anoint your head and wash your face, remove sorrow, be vigilant and clothe yourself in joy, and show the purity of your mind to your Father, who is in heaven and sees the hidden things of your heart, and he will reveal everything to you openly.” “And on earth why do you labor... where the miller and the eater destroy it, and thieves also steal it.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"ბ̂ კჳრიაკესა, დღესა ყველითა აღებასა","severity":"info","text":"The incipit assigns the reading to a Sunday (κυριακή) and the feast of the Dormition (ყველითა აღებასა, literally 'taking up of all'), establishing the liturgical context for the homily.","cites":[{"key":"ed:klarj","label":"source edition: The Klarjeti Polycephalion (Klarjuli mravaltavi)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/mravtavi/klarjmr/klarj.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"glossary","lemma":"ქველის საქმესა","severity":"info","text":"The phrase 'work of malice' (ქველის საქმესა) is a key moral term; 'ქველი' denotes evil or malice, and the construction echoes ascetic warnings against sinful actions.","cites":[{"key":"ed:klarj","label":"source edition: The Klarjeti Polycephalion (Klarjuli mravaltavi)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/mravtavi/klarjmr/klarj.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"უკუეთუ მიუტევნეთ კაცთა, მოგჳტევნეს ჩუენცა შეცოდებანი ჩუენნი ღმერთმან","severity":"info","text":"This conditional forgiveness saying is attributed to John of Bolnisi but echoes Matthew 6:14–15 and the Lord's Prayer tradition; the Georgian text presents it as a patristic interpretation.","cites":[{"key":"ed:klarj","label":"source edition: The Klarjeti Polycephalion (Klarjuli mravaltavi)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/mravtavi/klarjmr/klarj.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"იოვანე ბოლნელისაჲ","severity":"info","text":"John of Bolnisi (Ioane Bolneli) was a 6th–7th century Georgian church figure and bishop of Bolnisi, known for homiletic works; his citation here anchors the passage in early Georgian patristic tradition.","cites":[{"key":"ed:klarj","label":"source edition: The Klarjeti Polycephalion (Klarjuli mravaltavi)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/mravtavi/klarjmr/klarj.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"parallel","kind":"parallel","basis":"text","lemma":"ორგულნი და ფარისეველნი","severity":"info","text":"The pairing 'treacherous and Pharisees' (ორგულნი და ფარისეველნი) parallels New Testament polemic (e.g., Matthew 23) and reflects a common Georgian homiletic trope against hypocrisy in fasting.","cites":[{"key":"ed:klarj","label":"source edition: The Klarjeti Polycephalion (Klarjuli mravaltavi)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/mravtavi/klarjmr/klarj.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"სადა-იგი მღილმან და მჭამელმან განრყუნის","severity":"caution","text":"The final sentence is fragmentary and obscure: 'where the miller and the eater destroy it' may be a proverbial or corrupt passage; the sense of earthly labor and loss is unclear in the Georgian manuscript tradition.","cites":[{"key":"ed:klarj","label":"source edition: The Klarjeti Polycephalion (Klarjuli mravaltavi)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/mravtavi/klarjmr/klarj.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The attribution of the forgiveness saying to John of Bolnisi is not independently attested in surviving Greek or Syriac sources; it may be a Georgian redactional addition.","The final clause about the miller and thief is syntactically broken and may reflect a lacuna or scribal error in the Klarjeti manuscript."],"confidence":"medium","notes":[]},{"i":2,"ref":"p2","source":"და უკუეთუ იყვნენ საფასენი თქუენნი ცათა შინა, მუნცა იყვნედ გულნი თქუენნი. \"სანთელი გუამისაჲ არს თუალი; ნუმცა არს თუალი შენი ბოროტ, ნუ იხედავ ამაოდ, არამედ მოაქციენ თუალნი შენნი, რაჲთა არა იხილონ ამაოებაჲ და ყოველი გუამი შენი ბნელ იყოს. უკუეთუ თუალი შენი ბოროტ იყოს, ყოველი გუამი შენი ბნელ იყოს\". რაჲ შესაძინელ არს შენდა ბრწყინვალებაჲ იგი მზისაჲ, ანუ მთოვარისაჲ, გინათუ ვარსკულავთაჲ? \"არამედ ეგრეთ ნათობდინ ნათელი იგი თქუენი წინაშე კაცთა, რაჲთა იხილნენ საქმენი თქუენნი კეთილნი და ადიდებდენ მამასა თქუენსა, რომელ არს ცათა შინა\". \"ვერვის ჴელ-ეწიფების ორთა უფალთა მონებად\". ნანდჳლვე ჭეშმარიტად ვერვინ ჰმონოს ორთა უფალთა, \"ნუუკუე ერთი იგი შეიყუაროს და ერთი იგი მოიძულოს, ანუ ერთისაჲ მის ისმინოს და ერთი იგი შეურაცხ-ყოს. ვერვის ჴელ-ეწიფების მონებად ღმრთისა და მამონაჲსა\". ამისთჳსცა გუასწავებდა და გუეტყოდა: ნუ ჰზრუნავთ თავთა თქუენთათჳს, ნუცა ეძიებთ ჴორციელებრსა რასმე სახესა, რაჲ ვჭამოთ, ანუ რაჲ ვსუათ, ანუ ჴორცთა თქუენთათჳს რაჲ შევიმოსოთ*. იტყჳს ამისთჳს წმიდაჲ მოციქული: უკუეთუ ვჭამოთ, არარაჲ გუემატოს... მას ძოწეულსა ფერად-ფერადსა. \"რაჲსათჳს არა მიჰხედენით მფრინველთა მათ ცისათა? რამეთუ არა სთესვენ და არცა მკიან, არცა შეიკრებენ საუნჯესა მათსა, და მამაჲ იგი ზეცათაჲ ზრდის მათ\".","english":"and if your faces are in the heavens, then your hearts should be there as well. \"The lamp of the body is the eye; if your eye is evil, do not look in vain, but turn your eyes so that they may not see vanity, and your whole body will be in darkness. If your eye is evil, your whole body will be in darkness.\" What is the brightness of the sun, or the moon, or the stars to you? \"But let that light of yours shine before men, so that they may see your good works and glorify your Father, who is in the heavens.\" \"No one can serve two masters.\" Truly, no one can serve two masters, \"unless he loves one and hates the other, or obeys one and despises the other. No one can serve God and Mammon.\" For this reason he taught and said to us: Do not worry about yourselves, nor seek any bodily form, what we shall eat, or what we shall drink, or what we shall put on for our bodies. The holy apostle says concerning this: If we eat, let nothing be lacking to us... in that multicolored garment. \"Why do you not look to the birds of the sky? For they neither sow nor reap, nor gather their treasure, and that Father of the heavens nourishes them.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"glossary","lemma":"საფასენი","severity":"info","text":"The Georgian term 'საფასენი' (sap'aseni) is a hapax legomenon in this corpus, likely meaning 'faces' or 'countenances' in a metaphorical sense, though its exact derivation is uncertain.","cites":[{"key":"ed:klarj","label":"source edition: The Klarjeti Polycephalion (Klarjuli mravaltavi)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/mravtavi/klarjmr/klarj.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"No one can serve two masters","severity":"info","text":"This passage echoes Matthew 6:24, where Jesus teaches that one cannot serve both God and worldly wealth (Mammon). The Georgian text explicitly contrasts God and Mammon.","cites":[{"key":"ed:klarj","label":"source edition: The Klarjeti Polycephalion (Klarjuli mravaltavi)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/mravtavi/klarjmr/klarj.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"Birds of the sky","severity":"info","text":"The reference to birds that neither sow nor reap is a clear allusion to Matthew 6:26, where Jesus points to birds as examples of divine providence.","cites":[{"key":"ed:klarj","label":"source edition: The Klarjeti Polycephalion (Klarjuli mravaltavi)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/mravtavi/klarjmr/klarj.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"Mammon","severity":"info","text":"Mammon (from Aramaic 'māmōnā') personifies wealth or avarice. The Georgian text uses 'მამონაჲ' (mamona), reflecting early Christian ascetic polemics against material accumulation.","cites":[{"key":"ed:klarj","label":"source edition: The Klarjeti Polycephalion (Klarjuli mravaltavi)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/mravtavi/klarjmr/klarj.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage is a homiletic chain: a scriptural citation (Matthew 6:24), an ascetic exhortation, and a concluding appeal to nature (birds) as a model of trust in God.","cites":[{"key":"ed:klarj","label":"source edition: The Klarjeti Polycephalion (Klarjuli mravaltavi)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/mravtavi/klarjmr/klarj.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"multicolored garment","severity":"caution","text":"The phrase 'multicolored garment' (ძოწეულსა ფერად-ფერადსა) is obscure; it may be a textual corruption or a metaphor for worldly vanity, but the context is incomplete.","cites":[{"key":"ed:klarj","label":"source edition: The Klarjeti Polycephalion (Klarjuli mravaltavi)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/mravtavi/klarjmr/klarj.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'multicolored garment' (ძოწეულსა ფერად-ფერადსა) is ambiguous; it may refer to a specific liturgical or ascetic image, but the text breaks off before clarification."],"confidence":"medium","notes":[]},{"i":3,"ref":"p3","source":"ხოლო უმჯობეს ვარ მათსა, საყუარელნო, რომელთათჳსცა-იგი დასთხია უბიწოჲ სისხლი თჳსი ჯუარსა ზედა. ოდესღა ესევითარი მზრუნველი გჳვის ჩუენ ცათა შინა, თქუენ რაჲსა ჰზრუნავთ, რამეთუ მან თავადმან თქუა: \"ვინ-მე უკუე იყოს თქუენგანი კაცი, რომელი ზრუნვიდეს და შეუძლოს შეძინებად ჰასაკსა თჳსსა წყრთა ერთ ოდენ\"? არამედ \"მიუტეოთ უფალსა გულისსიტყუაჲ ჩუენი და მან გამოგუზარდნეს ჩუენ\" და \"სამოსლისა თქუენისათჳს რაჲსა ჰზრუნავთ? \" მიჰხედენით შროშანთა... ხოლო გეტყჳ თქუენ, რამეთუ ყოვლადვე ბრძენმან მანცა სოლომონ არა შეიმოსა, ვითარცა ერთი ამათგანი*. ვითარცა იგივე წმიდაჲ მოციქული ეწამების და იტყჳს: \"არარაჲ შემოვიღეთ სოფელსა ამას შინა. ჩანს, რამეთუ არცა გან-რაჲ-ღებად გჳც\". \"უწყითა, უკუეთუ თივაჲ იგი ველისაჲ, რომელი დღეს არნ და ხვალე თორნესა შთააგზნიან\"? რამეთუ ყოველი დიდებაჲ ამის სოფლისაჲ ღმერთმან ესრეთ შეამკვის, ვითარცა-იგი უწამებიეს სადა ვინმე, და იტყჳს თუ: \"კაცისანი ვითარცა თივა არიან დღენი მისნი და ვითარცა ყუავილი ველისაჲ ეგრე ყუავიან\", ჰბეროს მას ქარმან და არცაღა აჩნდეს ყოვლადვე ადგილი მისი. ოდესღა ესე ესრეთ არს, საყუარელნო, \"რაჲსა ჰზრუნავთ და იტყჳთ: რაჲ ვჭამოთ, ანუ რაჲ ვსუათ, ანუ რაჲ შევიმოსოთ? ... ეძიებენ\". ხოლო ჩუენდა არა ჯერ-არს ძიებად, რასა-იგი ეძიებენ.","english":"But I am better than them, O beloved, for whose sake the innocent blood was shed on the cross. When such a caring one is with us in the heavens, why do you care, for He Himself said: \"Who among you is the man who would care and be able to add to his own age a single cubit?\" But \"entrust our thought to the Lord and He will increase us\" and \"why do you care about your clothing? Look at the lilies...\" But I tell you, that even the wise Solomon never clothed himself like one of these. As that same holy apostle testifies and says: \"We brought nothing into this world. It is evident that we cannot take anything out either.\" \"Do you know that the grass of the field, which is today, tomorrow they will cast into the fire?\" For all the glory of this world God has adorned as if someone had testified, and He says: \"Man's days are like grass and like the flower of the field they bloom,\" the wind blows upon it and its place is no longer seen at all. When this is so, O beloved, \"why do you care and say: What shall we eat, or what shall we drink, or what shall we wear? ... they seek.\" But for us it is not fitting to seek what they seek.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"ხოლო უმჯობეს ვარ მათსა","severity":"info","text":"This passage continues the homiletic sequence from the previous passage, shifting from a metaphor of light to a contrast between worldly and spiritual care.","cites":[{"key":"ed:klarj","label":"source edition: The Klarjeti Polycephalion (Klarjuli mravaltavi)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/mravtavi/klarjmr/klarj.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"ვინ-მე უკუე იყოს თქუენგანი კაცი, რომელი ზრუნვიდეს და შეუძლოს შეძინებად ჰასაკსა თჳსსა წყრთა ერთ ოდენ","severity":"info","text":"This is a paraphrase of a saying attributed to Jesus, not directly from the canonical Gospels but echoing themes of human limitation (cf. Luke 12:6-7).","cites":[{"key":"ed:klarj","label":"source edition: The Klarjeti Polycephalion (Klarjuli mravaltavi)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/mravtavi/klarjmr/klarj.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"მიუტეოთ უფალსა გულისსიტყუაჲ ჩუენი","severity":"info","text":"This phrase echoes the Sermon on the Mount (Matthew 6:25-34), where Jesus advises not to worry but to trust in God.","cites":[{"key":"ed:klarj","label":"source edition: The Klarjeti Polycephalion (Klarjuli mravaltavi)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/mravtavi/klarjmr/klarj.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"არარაჲ შემოვიღეთ სოფელსა ამას შინა. ჩანს, რამეთუ არცა გან-რაჲ-ღებად გჳც","severity":"info","text":"This is a paraphrase of 1 Timothy 6:7 (or a similar ascetic maxim), emphasizing the transience of worldly possessions.","cites":[{"key":"ed:klarj","label":"source edition: The Klarjeti Polycephalion (Klarjuli mravaltavi)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/mravtavi/klarjmr/klarj.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"თივაჲ იგი ველისაჲ","severity":"info","text":"The metaphor of grass and flowers as symbols of human transience is common in early Christian ascetic literature, drawing on Isaiah 40:6-8.","cites":[{"key":"ed:klarj","label":"source edition: The Klarjeti Polycephalion (Klarjuli mravaltavi)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/mravtavi/klarjmr/klarj.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"სოლომონ","severity":"info","text":"Solomon is invoked as a model of wisdom who nonetheless did not indulge in worldly adornment, reflecting the ascetic ideals of the Klarjeti Polycephalion's monastic audience.","cites":[{"key":"ed:klarj","label":"source edition: The Klarjeti Polycephalion (Klarjuli mravaltavi)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/mravtavi/klarjmr/klarj.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The Georgian text contains a lacuna or unclear phrase after 'ეძიებեն' (they seek), possibly indicating a missing conclusion or a scribal break."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":4,"ref":"p4","source":"არცა ჯერ-არს ჩუენდა ზრუნვად და არცაღა ჯერ-არს ჩუენდა თხოვად, რასა იგინი ითხოვენ; არამედ ვითარცა იტყჳს: \"უწყის მამამან თქუენმან ზეცათამან, რაჲ-იგი გიჴმს თქუენ ყოველი\". ვიდრე თხოვადმდე თქუენდა, რომელი განიკითხავს გულსა და თირკუმელთა. \"ხოლო თქუენ ღაღადებდით და ეძიებდით პირველად სასუფეველსა ღმრთისასა და სიმართლესა მისსა და წყალობასა მისსა და ესე ყოველი შეგეძინოს თქუენ\". \"რაჲმემცა იყო უფროჲსი ამისსა შესაძინელი... ვნებაჲ უფლისა ჩუენისა იესუ ქრისტესი მო-ვე-ახლებულ არს. ხოლო ჩუენ, საყუარელნო, განვიწმიდნეთ თავნი ჩუენნი ლოცვითა, მარხვითა და ვედრებითა და ყოველნი მივიწინეთ დღესა მას უფლისასა და ყოველნი ერთობით ვადიდებდეთ მამასა და ძესა და წმიდასა სულსა აწ და მარადის და უკუნითი უკუნისამდე. ამენ.","english":"It is not fitting for us to care, nor is it fitting for us to ask for what they ask; but as it is said: \"Your Father in heaven knows what is needful for you all.\" Even before you ask, He who judges the heart and the kidneys. \"But you cry out and seek first the Kingdom of God and His righteousness and His mercy, and may all this be granted to you.\" \"Would that there were something more to be granted than this... The Passion of our Lord Jesus Christ is renewed. But we, O beloved, let us purify ourselves through prayer, fasting, and supplication, and let us all hasten to that day of the Lord, and let us all together glorify the Father and the Son and the Holy Spirit, now and forever and unto the ages of ages. Amen.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"უწყის მამამან თქუენმან ზეცათამან, რაჲ-იგი გიჴმს თქუენ ყოვეλι","severity":"info","text":"The phrase echoes Matthew 6:32–33, where Jesus teaches that the Father knows what is needed, though the wording is not a direct citation.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"თირკუმელთა","severity":"info","text":"Georgian 'თირკუმელთა' (tirkumelta) translates 'kidneys', a biblical term for the seat of emotions or conscience, reflecting Semitic anthropology.","cites":[{"key":"ed:klarj","label":"source edition: The Klarjeti Polycephalion (Klarjuli mravaltavi)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/mravtavi/klarjmr/klarj.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"ვნებაჲ უფლისა ჩუენისა იესუ ქრისტესი მო-ვე-ახლებულ არს","severity":"info","text":"The renewal of the Passion likely refers to the liturgical commemoration of Christ's suffering, central to the Klarjeti Polycephalion's paschal context.","cites":[{"key":"ed:klarj","label":"source edition: The Klarjeti Polycephalion (Klarjuli mravaltavi)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/mravtavi/klarjmr/klarj.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"ხოლო","severity":"info","text":"The particle 'ხოლო' (xolo) marks a shift from scriptural quotation to exhortation, a common homiletic device in Georgian liturgical texts.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"ამენ","severity":"info","text":"The closing 'Amen' signals the end of a liturgical reading or homily, typical in the Klarjeti Polycephalion's manuscript tradition.","cites":[{"key":"ed:klarj","label":"source edition: The Klarjeti Polycephalion (Klarjuli mravaltavi)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/ageo/mravtavi/klarjmr/klarj.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"რაჲმემცა იყო უფროჲსი ამისსა შესაძინელი","severity":"caution","text":"The phrase 'Would that there were something more to be granted' is elliptical; the Georgian may reflect a damaged or abbreviated source, as the syntax is incomplete.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The identity of 'they' (იგინი) in 'what they ask' is unclear; possibly referring to those who seek worldly goods, but the antecedent is not explicit.","The phrase 'He who judges the heart and the kidneys' may be a truncated citation; the full biblical context is uncertain."],"confidence":"medium","notes":[]}]}