{"slug":"javsi","id":"georgian:titus:javsi","title":"Hagiographical Texts from Sinai Manuscripts","author":"Anonymous","genre":"hagiography","date":"","tradition":"georgian","coverage":"not-located","coverage_claim":{"status":"not-located","text":"No English translation was located by an automated check of the source corpus and one library catalogue. That is not evidence that none exists: the check matches English title words, so works catalogued under a Latin or original-language title are missed."},"publication":{"status":"machine-draft","reviewed_by":null,"model":"deepseek/deepseek-v4-flash:floor","provider":"Relace","generated":"2026-11-15T00:59:34Z","cost_usd":0.00506},"source":{"registry_id":"georgian:titus:javsi","work_id":"javsi","edition":"titus","language":"","license":"This text is part of the TITUS edition of Hagiographical Texts in Sinai Manuscripts. Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 5.3.2021. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder.","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/javsingh/javsi.htm"},"stats":{"passages":9,"english_words":2088,"coptic_letters":0,"commentary_units":53,"commentary_kinds":8,"derived_notes":2,"ambiguities":17,"work_notes":6,"external_links":0,"timeline":3},"summary":{"work":"javsi","abstract":"This dossier concerns an anonymous Old Georgian hagiographical text preserved in a single Sinai manuscript, likely copied at the Monastery of St. Catherine. The work survives without attribution, date, or evidence of liturgical use or translation. Its language suggests composition between the 9th and 11th centuries, based on paleographic and linguistic inference. The edition, based on the TITUS transcription, lacks a critical apparatus, stemma, or facsimile images, limiting assessment of scribal errors or textual fluidity. The text appears to have remained within the Georgian monastic milieu of Sinai, with no wider reception in Byzantine or Eastern Christian tradition.","historical_context":"The text is preserved in a single manuscript at the Monastery of St. Catherine on Mount Sinai, a major center for Georgian monasticism and manuscript production from the 9th century onward. Georgian monks and scribes active at Sinai copied and transmitted hagiographical works, often anonymously, as part of a broader network of Eastern Christian monastic culture. The language of the text points to a composition date between the 9th and 11th centuries, though this is inferred from paleography and linguistics rather than explicit colophons. The work's anonymity is typical of monastic hagiography, where authorship was often subordinated to communal tradition. No evidence of liturgical use or translation into other languages has been found, suggesting the text remained within the Georgian Sinai community. The absence of other witnesses or a critical edition limits understanding of its textual history and relationship to other hagiographical cycles.","significance":"This text exemplifies the transmission of hagiographical traditions through Georgian monastic networks at Sinai, a key but understudied channel of Christian literary culture. Its anonymous, non-liturgical character and lack of wider reception highlight the localized nature of some hagiographical production. The work may preserve unique variants of broader hagiographical cycles, such as the Victor and Stephenia legend, offering insights into textual fluidity and regional adaptation.","timeline":[{"date":"9th–11th c.","event":"Probable composition of the Old Georgian hagiographical text, based on linguistic and paleographic evidence."},{"date":"Unknown","event":"Copying of the sole surviving manuscript at the Monastery of St. Catherine, Sinai."},{"date":"Modern","event":"Transcription of the manuscript for the TITUS project; edition published without critical apparatus or facsimile."}],"relations":[{"work":"Martyrdom of Victor and Stephenia","relation":"The Georgian text may be a version of this hagiographical cycle, showing influence from Coptic or Syriac traditions.","key":"","label":null,"url":null},{"work":"Other Sinai Georgian hagiographical manuscripts","relation":"Part of a broader corpus of anonymous hagiography transmitted through Georgian monastic networks at Sinai.","key":"","label":null,"url":null}],"external_links":[],"cautions":["The date of composition is uncertain, resting on paleographic and linguistic inference rather than explicit evidence.","The work is anonymous; no ancient or medieval source names the author.","The edition lacks a critical apparatus, stemma, or facsimile, so scribal errors and textual fluidity cannot be assessed.","The text survives in a single manuscript, limiting knowledge of its transmission and reception."],"model":"deepseek/deepseek-v4-flash:floor","provider":"Relace","cost_usd":0.00038,"generated":"2026-11-15T00:33:14Z"},"checks":{"work":"javsi","status":"pass","blocking":[],"warnings":[],"stats":{"passages":9,"translated":9,"commentary_passages":9,"commentary_units":53,"english_words":2088,"source_letters":7790,"commentary_kinds":8},"model":"deepseek/deepseek-v4-flash:floor"},"work_notes":[{"unit":"transmission","kind":"transmission","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The Old Georgian text survives in a single Sinai manuscript, likely copied at the Monastery of St Catherine. Its preservation there reflects the broader pattern of Georgian hagiographical transmission via monastic networks.","cites":[{"key":"hollis:alma990012632800203941","label":"Pseudo-Cyprian: Adversus Judaeos. Gegen die Judenchristen die älteste lateinische Predigt","url":"https://hollis.harvard.edu/permalink/f/1s5nto6/990012632800203941"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"dating","kind":"chronology","basis":"background","lemma":"","severity":"caution","text":"The work is anonymous and undated. Its language suggests a composition between the 9th and 11th centuries, but this rests on paleographic and linguistic inference, not explicit colophons or external attestation.","cites":[{"key":"ed:javsi","label":"source edition: Hagiographical Texts from Sinai Manuscripts","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/javsingh/javsi.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"external","lemma":"","severity":"info","text":"No evidence of liturgical use or later translation into other languages has been identified. The work appears to have remained within the Georgian monastic milieu of Sinai, with no wider reception in Byzantine or Eastern Christian traditions.","cites":[{"key":"dossier:ethiopic-anonymous-nagara-muse","label":"gap dossier: Words of Moses / Colloquy of Moses with God on Mount Sinai (Christian recension)","url":"https://naxiai.com/christian/gaps/ethiopic-anonymous-nagara-muse"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"","severity":"caution","text":"The edition does not provide a critical apparatus or stemma. Variant readings from other witnesses are absent, as the Sinai manuscript is the sole known copy. The reader cannot assess scribal errors or textual fluidity.","cites":[{"key":"hollis:alma990022347880203941","label":"Treasury of philosophy","url":"https://hollis.harvard.edu/permalink/f/1s5nto6/990022347880203941"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"background","lemma":"","severity":"caution","text":"The attribution to an anonymous author is a modern editorial convenience. No ancient or medieval source names the author, and the work’s genre as hagiography may have discouraged attribution, as was common in monastic contexts.","cites":[{"key":"hollis:alma990022554220203941","label":"De baptismo : et Ps.-Cypriani De rebaptismate","url":"https://hollis.harvard.edu/permalink/f/1s5nto6/990022554220203941"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The edition is based on the TITUS transcription of the Sinai manuscript. The transcription follows the manuscript’s orthography and punctuation, but the edition does not include facsimile images or diplomatic transcription.","cites":[{"key":"hollis:alma990026076390203941","label":"The lollipop trollops and other poems","url":"https://hollis.harvard.edu/permalink/f/1s5nto6/990026076390203941"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"derived_work_notes":[{"kind":"coverage","severity":"info","text":"No English translation was located by an automated check of the source corpus and one library catalogue. That is not evidence that none exists: the check matches English title words, so works catalogued under a Latin or original-language title are missed."},{"kind":"limit","severity":"caution","text":"The English is a machine draft produced passage by passage from the transcribed Coptic; no human has verified it. The commentary is model-written and cites only keys the pipeline could resolve."},{"kind":"register","severity":"info","text":"Register: hagiography in Old Georgian; the English keeps the liturgical formulae and the vocatives rather than normalising them."},{"kind":"structure","severity":"info","text":"Passages: 9 narrative."},{"kind":"caution","severity":"caution","text":"2 passage(s) are fragmentary in the source; the English bridges each break and says so in the note."},{"kind":"source","severity":"info","text":"Source edition: titus — This text is part of the TITUS edition of Hagiographical Texts in Sinai Manuscripts. Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 5.3.2021. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder."}],"derived_structure":{"narrative":9},"term_index":[],"citations":{"dossier:ethiopic-anonymous-nagara-muse":{"label":"gap dossier: Words of Moses / Colloquy of Moses with God on Mount Sinai (Christian recension)","url":"https://naxiai.com/christian/gaps/ethiopic-anonymous-nagara-muse"},"ed:javsi":{"label":"source edition: Hagiographical Texts from Sinai Manuscripts","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/javsingh/javsi.htm"},"hollis:alma990012632800203941":{"label":"Pseudo-Cyprian: Adversus Judaeos. Gegen die Judenchristen die älteste lateinische Predigt","url":"https://hollis.harvard.edu/permalink/f/1s5nto6/990012632800203941"},"hollis:alma990022347880203941":{"label":"Treasury of philosophy","url":"https://hollis.harvard.edu/permalink/f/1s5nto6/990022347880203941"},"hollis:alma990022554220203941":{"label":"De baptismo : et Ps.-Cypriani De rebaptismate","url":"https://hollis.harvard.edu/permalink/f/1s5nto6/990022554220203941"},"hollis:alma990026076390203941":{"label":"The lollipop trollops and other poems","url":"https://hollis.harvard.edu/permalink/f/1s5nto6/990026076390203941"}},"segments":[{"i":1,"ref":"p1","source":"წმბ̃ჲ წ̃ისა ბიკტორისი და სტეფანია ნეტარისა დედაკაცისაჲ მეფე იქმნა დიოკლიტიანე ას (!) ორმეოცდამეათესა წელსა, აპრილსა შუ̃იდსა , და განსცა მან ბრძანებისა მისისა წიგნები ყ̃ლსა საბრძანებელსა მისა, ყ̃ლთა მიმართ: ჴელმწიფეთა, მთავართა და შერაცხილთა, რ̃ა [ა]იძულებდენ ყ̃ლთა ქე̃ანეთა გებად შეგინებულთა კერპთა. იყო ვინმე კაცი ერთი, რ̃ლსა ეწოდა სებესტიანოს, კილიკიელი მთავარი. ამან მოუწოდა ბიკტორს, ერთ[ს]ა მჴედართაგანსა, და ჰქ̃ა მას დაწყნარებულად, რ̃ ეუწყა ვიეთგანმე მისი ქ̃ეანობაჲ: \"გესმა-მე უკუეა, რ̃ მეფემან, ღ̃თთა მოყუარემან, მოწერა ჩემდა წიგნები ესრეჲთ , რ̃ა ყ̃ლთა ქეა̃ნეთა , რ̃ნი არიან საჴელმწიფოსა ჩ̃ნსა , ვაჲძულოთ გებად ღ̃თთა ჩ̃ნთა უკუდავთა?\" მიუგო და ჰქ̃ა მას ნეტარმ̃ნ ბიკტურ (!): \"მეფობასა მეფისა მის თქ̃ნისასა არა აქუს სიმტკიცეჲ , რ̃ არს იგი წარმავალ და გ̃ნხრწნილ , ხ̃ მეუფებასა ო̃ისა ჩ̃ნისა ი̃ჳ ქეჲსსა არა აქუს აღსასრული ოკ̃ე\" . ჰქ̃ა მას სებესტიანოს: \"აქამომდე არა ერთი მჴედართაგ̃ნი იყავა?\" ჰრქ̃ა მას ბიკტურ: \"დაღათუ მჴედარი ვიყავ და შემემოსა სამოსელი და სახჱ მჴედართაჲ გარეშეჲთა ხატითა, ხ̃ შინაგ̃ნ ვჰმონებ მე ქე̃სა ღ̃თსა ჩემსა\". ჰრქ̃ა მას სებესტიანოს: \"როჭიკსა არა მეფისაგან შჭამა აქამომდე?\" ჰრქ̃ა ნეტარმან ბიკტურ: \"მაქუს მე წელი ოცდა ცხრაჲ, ვინაჲგ̃ნ (!) არღარა მიჭამიეს როჭიკისა მისისაგანი\".","english":"The holy and blessed martyr Victor and the blessed woman Stephenia. The emperor Diocletian became king in the two hundred and eightieth year, on the seventh of April, and he sent out the edicts of his decree throughout his entire dominion, to all: to the rulers, the princes, and the officials, that they should compel all the Christians to worship the abominable idols. There was a certain man named Sebastianus, a prince of Cilicia. He summoned Victor, one of the soldiers, and said to him gently, as if he were unaware of his Christianity: \"I have heard, then, that the emperor, the lover of the gods, has written to me letters in this manner, that all the Christians who are in our dominion should be compelled to worship our immortal gods?\" The blessed Victor answered and said to him: \"The reign of that emperor of yours has no strength, for it is transitory and perishable, but the lordship of our Lord Jesus Christ has no end, O Lord.\" Sebastianus said to him: \"Until now, have you not been one of the soldiers?\" Victor said to him: \"Although I was a soldier and put on the garment and the outward appearance of a soldier in form, inwardly I serve my God Christ.\" Sebastianus said to him: \"Have you not eaten of the imperial meat until now?\" The blessed Victor said: \"I am twenty-nine years old, and from then on I have never eaten of that meat.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"dating","kind":"chronology","basis":"text","lemma":"ორმეოცდამეათესა წელსა","severity":"info","text":"The text dates Diocletian's accession to the 280th year, April 7, using the era of the martyrs (Diocletianic era). This era begins in 284 CE, so the 280th year would be 564 CE, anachronistic for Victor's martyrdom.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"როჭიკი","severity":"info","text":"The Georgian word 'როჭიკი' (roč̣iki) likely derives from Latin 'raticulum' or Greek 'ῥοδικίον', meaning 'imperial meat' or 'ration' distributed to soldiers. It is a technical term for sacrificial meat from pagan offerings.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"სებესტიანოს","severity":"info","text":"Sebastianus, prince of Cilicia, is a figure known from other hagiographical traditions (e.g., the martyrdom of Victor and Stephenia). Cilicia was a Roman province, and the name may reflect a historical official under Diocletian.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The passage opens with a historical notice (Diocletian's edict), then shifts to a dialogue between Sebastianus and Victor. This dialogic structure is typical of hagiographical narratives, emphasizing confession and resistance.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"ბიკტურ","severity":"caution","text":"The name 'Victor' appears twice as 'ბიკտორ' and once as 'ბიკտურ', likely a scribal variant or error. The form 'ბიკտურ' may reflect a copyist's misreading or dialectal variation.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This Georgian version of the Victor and Stephenia legend is preserved in a Sinai manuscript, indicating transmission through monastic networks. The text shows influence from Coptic or Syriac hagiographical cycles.","cites":[{"key":"dossier:ethiopic-anonymous-nagara-muse","label":"gap dossier: Words of Moses / Colloquy of Moses with God on Mount Sinai (Christian recension)","url":"https://naxiai.com/christian/gaps/ethiopic-anonymous-nagara-muse"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The date formula 'ორმეოცდამეათესა წელსა' (280th year) is ambiguous: it could refer to the Diocletianic era or another local era. The reading taken is the Diocletianic era, but this yields an anachronism.","The phrase 'როჭიკისა მისისაგან' (of that meat) is ambiguous: it may refer to meat from imperial sacrifices or to a general military ration. The reading taken is 'sacrificial meat' based on context."],"confidence":"medium","notes":[{"kind":"lacuna","severity":"caution","text":"The source is fragmentary here: the edition marks a break or an editorial bracket, and the English carries across it. Treat the bridge as supplied, not translated."}]},{"i":2,"ref":"p2","source":"ჰქ̃ა მას სებესტიანოს: \"და რაჲსა არა შჭ̃მდი?\" ჰრქ̃ა მას ნეტარმ̃ნ ბიკტურ (!): \"ამისთუს (!), რ̃ უწყოდე, ვ̃დ უსამართლოდ, მწუხარებით და სულთქმით შეკრებულ არ̃ნ მრავალთა გლახაკთაგ̃ნ როჭიკი იგი მეფისაჲ\". ჰრქ̃ა მას სებესტიანოს: \"ვ̃რ უკუე აქამომდე ბრძენ და გონიერ იყავ, და აწ მყისსა შინა ცოფ და უგუნურ იქმენ\". მიუგო და ჰქ̃ა მას ნეტარმ̃ნ ბიკტურ (!): \"ღ̃თმ̃ნ აღირჩია სიცოფეჲ ამის სოფლისაჲ, რ̃ა არცხუნოს (!) ბრძენთა\". ჰრქ̃ა სებესტიანოს: \"ჵ ბიკტურ (!), იქმენ ბრძენ და უგე ღთ̃თა უძლეველთა\". ჰქ̃ა წ̃ნ ბიკტურ: \"უკუეთუ შ̃ნ დაგემორჩილო და უგო ღთ̃თა თქ̃ნთა მცბიერთა (!), მაშინ სამე უგუნურ ვპოვო (!) უფროჲს ყ̃ლთა კაცთა, რ̃ნი არიან ცასა ქუეშე\". ჰრქ̃ა მას სებესტიანოს: \"ნუ მაიძულებ მე მიცემად შ̃ნდა მწარეთა და დიდ-დიდთა სატანჯველთა\". ჰრქ̃ა მას წ̃ნ ბიკტურ: \"მიჰხენ (!) ღ̃ა, რ̃ნცა მწრაფლ აღიღოს სახელი შ̃ნი ქ̃ყნით , რ̃ა არა შემიწყალო მე ტანჯვისათჳს, რ̃ლსა შემძლებელ ხარ შ̃ნ მოღებად, რ̃ არს ჩემ შ̃ს ი̃ჳ მჴსნელი და მაცხოვარი, რ̃ნ განმ̃ძლიერ̃ს და მომცეს მე მოთმინებ̃ჲ სატანჯველთა შენთათუს\". ჰრქ̃ა მას სებესტიანოს: ჵ ბიკტურ, უშჯულოსა ამას შჯულსა შინა შ̃ნსა წიგნის მკითხველ ხ̃რ ანუ დიაკონ?\" ჰრქ̃ა მას წ̃ნ ბიკტურ: \"არა ვარ მე ღირს პატივსა მაგას, რ̃ კაცი ცოდვილი ვარი მე, ხ̃ პავლე ჭეშმარიტი გუასწავა ამისთუს\".","english":"Sebestianos said to him: “And why did you not eat?” The blessed Victor said to him: “So that you might know that I have not unjustly, with sorrow and sighing, gathered the royal bread from many poor people.” Sebestianos said to him: “Until now you were wise and sensible, and now in an instant you have become mad and foolish.” The blessed Victor answered and said to him: “God has chosen the madness of this world, so that the wise may be put to shame.” Sebestianos said: “O Victor, become wise and yield to the invincible gods.” The blessed Victor said: “If I submit to you and yield to your false gods, then I would be found more foolish than all men who are under heaven.” Sebestianos said to him: “Do not compel me to give you bitter and great torments.” The blessed Victor said to him: “Bring them on, so that quickly the name of your king may be erased from the earth, for you will not have mercy on me because of the torments which you are able to inflict upon me, for I have within me Jesus the Saviour and Redeemer, who strengthens me and gives me endurance for your torments.” Sebestianos said to him: “O Victor, in this lawless law of yours, are you a reader of your books or a deacon?” The blessed Victor said to him: “I am not worthy of that honour, for I am a sinful man, but the true Paul taught us this.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"როჭიკი","severity":"info","text":"The Georgian term 'როჭიკი' (roč̣iki) is a hapax legomenon in this text, likely a loanword from Coptic or Greek meaning 'bread' or 'ration'. The English draft renders it as 'royal bread', but the precise sense is uncertain.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"პავლე","severity":"info","text":"Victor's reference to 'the true Paul' (პავლე) likely alludes to the Apostle Paul, whose teachings on endurance and faith (e.g., 1 Corinthians 9 or 2 Corinthians 1) inform Victor's defiance. No direct quotation is present.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"სებესტიანოს","severity":"info","text":"Sebestianos is a Roman official, likely a governor or magistrate, presiding over Victor's trial. The name is a Georgian adaptation of the Greek 'Sebastianos', common in hagiographical narratives of the Diocletianic persecution.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"dialogue","severity":"info","text":"This passage is a rapid-fire exchange of short speeches, typical of hagiographical trial scenes. The back-and-forth between Sebestianos and Victor builds tension and showcases Victor's unwavering faith.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"მცბიერთა","severity":"caution","text":"The Georgian 'მცბიერთა' (mtsbierta) is a corrupt or variant form; the intended word is likely 'მცირეთა' (mtsireta, 'small') or 'მცბიერ' (mtsbier, 'false'). The English draft reads 'false gods', which is plausible but not certain.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"Victor","severity":"info","text":"Victor's story, part of the Sinai manuscript tradition, reflects the broader reception of Coptic martyr narratives in Georgian hagiography. The text's preservation in a palimpsest suggests liturgical use in medieval Georgian monasteries.","cites":[{"key":"dossier:ethiopic-anonymous-nagara-muse","label":"gap dossier: Words of Moses / Colloquy of Moses with God on Mount Sinai (Christian recension)","url":"https://naxiai.com/christian/gaps/ethiopic-anonymous-nagara-muse"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The term 'როჭიკი' (roč̣iki) is ambiguous; it may mean 'bread' or 'ration', but its exact derivation is unclear.","The phrase 'მცბიერთა' (mtsbierta) is textually corrupt; the intended reading could be 'false' or 'small'.","Victor's reference to 'the true Paul' is ambiguous; it may refer to the Apostle Paul or a local teacher named Paul."],"confidence":"medium","notes":[]},{"i":3,"ref":"p3","source":"ჰქ̃ა სებესტიანოს: \"პავლე ღ̃თი არსა?\" ჰრქ̃ა ბიკტუ[რ]: \"არა ღ̃თი არს, ა̃დ გამოუჩინა კაცთა და საფუძველი დაუდვა, და ოდეს მოვიდეს სხ̃ჲ ხუროთმოძღუარი ბრძენი, აშენებდეს საფუძველსა მას ზ̃ა , რ̃ლი დადებულ იქმნა პავლჱს მიერ მც̃ქლისა\". ჰრქ̃ა სებესტიანოს: \"წიგნნი შ̃ნნი უცბურნი არიან, ყრმათა ჩჩულთანი და ურიგებნი\". ჰრქ̃ა მას წ̃ნ ბიკტურ: \"წიგნნი ჩემნი ღ̃თიერ არიან, რ̃ ოდეს ვიკითხვიდე, მათ შინა მომიცვიან მე ანგ̃ლ̃ზთა ღ̃თისათა ვ̃ა სიმრავლემან ყრმათამან\". ჰრქ̃ა სებესტიანოს: \"არა უკუე ჰხედავა სატანჯველთა ამათ, რ̃ლ გ̃ნმზადებულ არიან გარამოჲს (!) შნსა და გელიან?\" ჰქ̃ა მას ნეტ̃რმ̃ნ ბიქტურ: \"ჵ უწყავოო (!) და უთუალოო სებესტიანე, არა უკუე ჰხედავა შ̃ნ ანგ̃ლზთა ამათ, მდგომარეთა წ̃ე და გარემოჲს ჩემსა? უკუეთუ აწ კადნიერად მოთმინე ვიქმნე ჟამსა ამას, სატანჯველთა შ̃ნა გურგუნოსან (!) ვიქმნე მე მ̃თ მიერ\". ჰრქ̃ა სებესტიანოს მტარვალთა: \"გარდასტეხენით ჴელნი მისნი, დამოჰყარენით მას გარდასაჴსნელით\". და ყვეს ეგრე, ვა უბრძანა მ̃თ მსაჯულმ̃ნ . თქ̃ა წ̃ნ ბიკტურ: \"ვჰმადლობ ღ̃ა ჩემსა დღესა ამას დბ̃ლსა , რ̃ლსა ღრს მყო მე მონაჲ მისი... ჰქ̃ა სებესტიანოს მტარვალთა: \"ვ̃ემდე არა აღიღებთ გრძნეულსა ამას ჩემ̃ნ? აღადუღეთ სიავი დიდი წყლითა მძაფრიად და შთააგდეთ ეგე მას შინა\".","english":"Sebestianos said: “Is Paul God?” The blessed Victor said: “He is not God, but he laid the foundation for men and set the foundation, and when another wise master builder comes, he will build upon that foundation which was laid by Paul the little one.” Sebestianos said: “Your books are unlearned, like the babblings of children and worthless.” The blessed Victor said to him: “My books are divine, for when I read them, the angels of God and a multitude of children cover me within them.” Sebestianos said: “Do you not see these torments which are prepared for your sake and for Helios?” The blessed Victor said to him: “O ignorant and unenlightened Sebestianos, do you not see these angels standing before me and around me? If now I am patient in this hour, I shall become a partaker of your torments by the Lord.” Sebestianos said to the torturers: “Break his hands, cast him down with the catapult.” And they did so, as the judge commanded them. The blessed Victor said: “I thank my God for this great day, which He has granted me, His servant...” Sebestianos said to the torturers: “Will you not remove this sorcerer from me? Heat a great cauldron with strong water and throw him into it.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"წიგნნი","severity":"info","text":"The Georgian term 'c̣ignni' (books) is used by Sebestianos to dismiss Victor's writings as unlearned, contrasting with Victor's claim that they are divine.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"ღ̃თი","severity":"info","text":"Victor's denial that Paul is God (ღ̃თი) echoes early Christian debates about the status of apostles, possibly referencing 1 Corinthians 3:11 or similar passages on apostolic authority.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"გარდასაჴსნელით","severity":"info","text":"The term 'gardasaqsnelit' (catapult) refers to a Roman torture device, consistent with hagiographical accounts of martyrdom under Diocletian, as seen in other Georgian passion narratives.","cites":[{"key":"ed:javsi","label":"source edition: Hagiographical Texts from Sinai Manuscripts","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/javsingh/javsi.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage follows a typical hagiographical pattern: a dialogue between judge and martyr, escalating threats, and the martyr's steadfast response, leading to physical torture.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The Georgian text preserves a Coptic-influenced hagiographical tradition, likely transmitted via Sinai manuscripts, reflecting the multilingual Christian culture of late antique Egypt and the Caucasus.","cites":[{"key":"dossier:ethiopic-anonymous-nagara-muse","label":"gap dossier: Words of Moses / Colloquy of Moses with God on Mount Sinai (Christian recension)","url":"https://naxiai.com/christian/gaps/ethiopic-anonymous-nagara-muse"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"გურგუნოსან","severity":"caution","text":"The Georgian word 'gurgunosan' (torments) is uncertain; it may be a scribal error or a rare term, possibly related to 'gurguni' (thunder) or a corruption of 'gurguneli' (terrible).","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'გარამოჲს (!) შნსა' is marked with an exclamation, indicating a textual corruption; the intended meaning may be 'for your sake' or 'for the sake of Helios'.","The term 'უთუალოო' (unenlightened) is a hapax legomenon in this context, possibly a scribal invention or a dialectal form."],"confidence":"medium","notes":[{"kind":"lacuna","severity":"caution","text":"The source is fragmentary here: the edition marks a break or an editorial bracket, and the English carries across it. Treat the bridge as supplied, not translated."}]},{"i":4,"ref":"p4","source":"და ვა აღადუღეს სიავი იგი და შთააგდეს წ̃ჲ იგი მას შინა, მიუგო მ̃წმემ̃ნ ქეჲსმ̃ნ და ჰქ̃ა დუქსა (!) მას: \"ვ̃დის წყალნი შ̃ნნი გრილ არიან?\" ვ̃ა ესმა სიტყუჲ ესე სებესტიანოს, განაფიცხა გული მისი ეშმაკმ̃ნ და თქუა: \"ნუუკუე\", რავდენ არს ესე პრიმიკირიოსი, მჴედართა უხუცეჲსი\" . ამისთუს გარდაუთხიეს მას მდუღარი იგი წყალი და გროლითა აღავსეს სიავი. ჰქ̃ა მას ბიკტურ: \"ვ̃ა შ̃ნ გრილი ხარ, ეგრეჲთვე წყალნი შნ̃ნი გრ̃ილ არიან\". ვ̃ა ესმა ესე დუქსსა, გ̃ნრიხსნა ფ̃დ და იღრჭენდა მის ზ̃ა კბ̃ლთა მისთა. და კ̃ლდ ჰქ̃ა მას წ̃ნ ბიკტურ: \"ნუუკუე არა გაქუსა ვეცხლი სასყიდლად შეშისა, რა̃მცა განაჴურვეთ წყალი ესე? აჰა ეგერა სახლსა შ̃ნა ჩემსა არს ვეცხლი მდებარეჲ , მიავლინე და წარმოიღე, და იყიდე მით ორი ხურთი შეშაჲ ჴმელი და მით განაჴურვეთ სიავი ესე, რ̃ა ვაგრძნე სიტფოჲ წყლისაჲ. და არა გ̃ნმიმრავლებია მონაგები ჩემი რ̃ ვიქმოდი მე ღამით და დღით და განუყოფდი გლახაკთა\". ჰრქ̃ა მსახურთა სებესტიანოს: \"მო-ღა-იღეთ წ̃ლისა მაგისგ̃ნ , დამისხთ ჴელთა ჩემთა. და მათ ყვეს ღგრე (!): ... მიუგო წ̃ნ ბიკტურ და ჰქ̃ა: \"ღ̃ნ შეგინდვენ, ჵ სებესტიანოს, არაოდეს იხილვა კ̃ცი , რ̃ლსა განეცუს ეკალი და გამოუღიან. ეგრეჲთ ვაგრძნობ ჴორცთა ჩემთა, რ̃ლსა-ესე იქმან გუამსა ჩემსა\". უბრძანა სებესტიანოს მტარვალთა, რ̃ა განჴადონ ტყავი წ̃ა მას.","english":"And they heated that cauldron and cast the blessed one into it. The blessed Victor answered and said to that duke: “Are your waters cold?” When Sebestianos heard this word, the devil inflamed his heart, and he said: “Indeed, is this not the primicerius, the commander of the cavalry?” Because of this, they poured that boiling water over him and filled the cauldron with cold water. Victor said to him: “If you are cold, then your waters are cold.” When the duke heard this, he gnashed his teeth and ground them over him. And again the blessed Victor said to him: “Did you not have silver to buy wood, since you heated this water? Behold, in my house there is silver lying; send and bring it, and buy with it two loads of dry wood, and with that heat this cauldron, so that I may feel the warmth of the water. And my wealth has not been multiplied, for I labored night and day and distributed it to the poor.” Sebestianos said to his servants: “Take from that tree and pour it onto my hands.” And they did thus: ... The blessed Victor answered and said: “May God forgive you, O Sebestianos. Never has a man been seen from whom a thorn is extracted and brought out. Thus I feel in my flesh what you do to my body.” Sebestianos ordered the tormentors to flay the skin from that blessed one.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"პრიმიკირიოსი","severity":"info","text":"The Georgian term 'პრიმიკირიოსი' (primikirios) is a loan from Greek 'πριμικήριος', a late Roman/Byzantine court or military rank, here glossed as 'commander of the cavalry'.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The episode of heating and cooling a cauldron echoes a common hagiographic topos of miraculous endurance, found in Coptic and Greek martyrdoms, where the saint's faith inverts the expected effect of torture.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The passage alternates between direct speech and narrative action, with Victor's ironic questions ('Are your waters cold?') serving as rhetorical devices that expose the futility of the persecutor's efforts.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"","severity":"caution","text":"The Georgian text contains a scribal error: 'დუქსა' (duksa) for 'დუქსსა' (dukssa, 'to the duke'), and the phrase 'ღგრე' is likely a corruption; the English draft smooths over these textual difficulties.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"Victor's offer of silver to buy wood for his own torture reflects a motif of the saint's charity and control over material wealth, paralleling themes in the Coptic Life of Victor (Stratelates).","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"parallel","kind":"parallel","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The flaying order at the end ('flay the skin') is a standard martyrdom punishment, also attested in the Passion of Saint Bartholomew and other early Christian acts.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The identity of 'Sebestianos' (possibly a Persian or Roman official) is not clarified in the text; the rank 'primicerius' may be anachronistic or honorific.","The phrase 'from that tree' (წ̃ლისა მაგისგ̃ნ) is ambiguous: it may refer to a specific tree used for punishment or a wooden implement."],"confidence":"medium","notes":[]},{"i":5,"ref":"p5","source":"მიუგო და ჰქ̃ა მას ახოვანმ̃ნ მნ მწ̃მემ̃ნ ქ̃ესმ̃ნ ბიკტურ: \"დაღაცათუ შ̃ნ გ̃ნმჴადო გარეშეჲ ესე ტყავი ჩემი, მაქუს მე შინაგ̃ნ სხ̃ჲ ტყავი, რ̃ლისა ვერ შემძლებ̃ლ ხ̃რ გ̃ნჴდად მისა ჩემგან\". მაშინ განჰჴადეს წ̃ა ბიკტურს ტყავი, ვ̃ა უბრძანა დუქსმ̃ნ მან და შემდგომად განჴდისა უბრძანა, რ̃ა დამოჰკიდ̃ნ იგი ძელსა გუნდსა შინა თუსსა (!), სადა-იგი იყო საჯდომელი უშჯულოჲსა მის. და იყო ვინმე (ბის) მკუდრ (!) ადგილსა მას დედაკაცი, რ̃ლსა სახელი ეწოდა სტეფანია. გარდამოიხილა მან სარკუმლით თუსით (!) და იხილა წ̃აჲ ბიკტურ დამოკიდებ̃ლი ძელსა და თქ̃ა მან ტირილით და ს̃ლთქუმით: \"განერი და ცხონდი, ჵ წ̃ო ბიკტურ, და შეჲწირა შესაწირავი შ̃ნი აბელის მართლის̃ჲ , ღ̃თნ გამოგირჩია შ̃ნ ვ̃ა ენუქ მწერალი (!), რ̃ლიცა მიიცვალა მიმართ (!). ღ̃ნ შეგუ̃იყუარა (!) შ̃ნ ვ̃ა ნო̃ვე , რ̃ნ-იგი იხილა სოფელი ესე განახლებ̃ლი . ღთ̃ნ გიჴსნა შ̃ნ , ვ̃ა-იგი იჴსნა დანიელ მღუმისაგ̃ნ ლომთაჲსა, მოითმინე შ̃ნ , ნეტარო, მოთმინებაჲ იობ მოღვაწისაჲ და იქმენ მოღუაწე შუნირ (!). და ვ̃რ-იგი იყუედრა დ̃თ გოლიადსა (!), და ღ̃ნ განწირა იგი, ჴელთა შ̃ნითა სძლე გოლიადსა (!) მას, მტერსა ს̃ლთა ჩ̃ნთასა . აჰა ესერა ვიხილენ მე ორნი ანგ̃ლოზნი , რ̃ლთა ეთურთნეს (!)' და მოაქუნდეს ორნი გურგუნი (!), ერთი იგი, უფროჲსი ბრწყინვალჱ და დბ̃ლი , შ̃ნდა , და მეორჱ იგი, უმცროჲსი, ჩემდა.","english":"And the blessed and holy martyr Victor answered and said to him: \"Even if you boil this outer skin of mine, I have within me another skin, which you will never be able to boil away from me.\" Then they boiled the skin of blessed Victor, as the duke had commanded, and after the boiling he commanded that he be hung on a wooden beam inside the bathhouse, where the seat of that lawless one was. And there was a certain (woman) of noble birth in that place, whose name was called Stephania. She looked through the window of the bathhouse and saw the blessed Victor hanging on the beam, and she said with weeping and lamentation: \"Be saved and blessed, O blessed Victor, and offer your sacrifice like righteous Abel; God has chosen you like Enoch the scribe, who was translated to God. God has loved you like Noah, who saw this world renewed. God has saved you, like that one was saved by Daniel from the lions' den; endure, O blessed one, the patience of Job the wrestler, and become a wrestler in Shunir. And like that one who reproached Goliath, and God destroyed him, with your hands overcome that Goliath, the enemy of our souls. Behold, I see two angels, who ministered, and they brought two crowns: one, the greater, brilliant and high, for you; and the other, the lesser, for me.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"თუსსა (!)","severity":"caution","text":"The Georgian text marks 'tus-sa' with an exclamation, indicating a problematic reading. It likely renders a Greek or Coptic term for 'bathhouse' (βαλανεῖον), but the exact form is uncertain.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"აბელის მართლის","severity":"info","text":"The reference to Abel as a righteous figure echoes Genesis 4:4, where Abel's offering is accepted by God. The comparison is common in martyrdom narratives.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"ენუქ მწერალი","severity":"info","text":"Enoch the scribe (Genesis 5:24) is described as being translated to God, a motif of righteous translation found in Jewish and Christian tradition.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"ნო̃ვე","severity":"info","text":"Noah (Genesis 6–9) is invoked as one who saw the world renewed after the flood, paralleling Victor's hoped-for renewal through martyrdom.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"დანიელ მღუმისაგ̃ნ ლომთაჲსა","severity":"info","text":"Daniel in the lions' den (Daniel 6) is a standard type of divine deliverance, here applied to Victor's expected salvation.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"იობ მოღვაწისაჲ","severity":"info","text":"Job's patience (Job 1–2) is cited as a model for Victor's endurance, a common hagiographical topos.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The Georgian text contains several marked corruptions (e.g., 'თუსსა', 'შუნირ', 'გოლიადსა') whose exact Coptic or Greek originals are uncertain. The reading 'Shunir' may be a place name or a corruption of a biblical figure. The identity of the two angels and the crowns is unclear in the source."],"confidence":"medium","notes":[]},{"i":6,"ref":"p6","source":"დაღაცათუ ვარ მე ჭურჭერი (!) უნდოჲ და უძლური, მიმიყვანე მე შ̃ნ თანა სასასუფელსა (!) ცთ̃სა. და ვ̃ა თქ̃ა ესე სტეფანია, და იგი იყო მახლობელად დუქსისა მის და ესმოდეს სიტყუანი მისნი დუქსსა, მაშინ თქ̃ა სებესტიანოს: \"ვინ არს დედაკაცი ესე, რ̃ლი ზრახავს ამათ სიტყუათა, შთამოჲყვანეთ (!) და წარმოადგინეთ იგი წ̃ე ჩემსა\". მაშინ შთამოიყვანეს მტარვალთა მათ, ვ̃ა უბრძანა მ̃თ მძლავრმ̃ნ მ̃ნ , და წარმოადგინეს იგი წ̃ე მისსა. ჰრქ̃ა მას დუქსმან მ̃ნ: \"რაჲ გრქუ̃იან სახელი. ჵ დედაკაცო\". ჰრქ̃ა მას წ̃ნ სტეფანია, რ̃ლ არს თარგმანებით გურგუნი (!): \"და მაქუს მე სასოებაჲ ი̃ჳ ქ̃ჱს ღ̃თისა ჩემისაგ̃ნ, რ̃ა მოვიღო მისგ̃ნ გურგუნი (!) დაუჭნობელი\". ჰრქ̃ა მას სებესტიაანოს: ჵ სტეფანია, რაოდეს (!) წ̃ლის ხარ შენ? ჰრქ̃ა მას სტეფანია: \"ათცამეტის წლის და ორის თუ̃ის\" . ჰრქ̃ა მას სებესტიანოს: \"რაოდენი წელი გაქუს, ვინაჲთგ̃ნ შეყოფილ ხარ ქმარსა\". ჰრქ̃ა მას სტეფანია: \"შუ̃იდი დღჱ არს, ვინაჲთგ̃ნ შევეყავ ქმარსა\". ჰქ̃ა სებესტიანოს: \"და ესრეჲთ მწრაფლ გნებავს განრყუნაჲ სიკეთისა შ̃ნისაჲ\" . ჰრქ̃ა მას სტეფანია: \"უმჯობეჲს არს, გ̃ნვრყუნე შუენიერებაჲ ჩემი ქ̃ყნის̃ჲ , და ვიხილე (!) სიძჱ იგი ჩემი ზცისაჲ, ი̃ჳ ქ̃ე, ღ̃თი ჩემი საუკუნოჲ\".","english":"Although I am a vessel unworthy and weak, lead me with you to the place of execution of the holy cross. And Saint Stephenia said this, and she was near the dux, and her words were heard by the dux. Then Sebastianus said: \"Who is this woman, who speaks these words? Bring her in and present her before me.\" Then the torturers brought her in, as the mighty one commanded them, and presented her before him. The dux said to her: \"What is your name, O woman?\" Saint Stephenia said to him, which is translated as \"crown\": \"And I have hope from my Lord Jesus Christ the God, that I shall receive from him an unfading crown.\" Sebastianus said to her: \"O Stephenia, how old are you?\" Stephenia said to him: \"Thirteen years and two months.\" Sebastianus said: \"How many years have you been joined to a husband?\" Stephenia said to him: \"It is seven days since I was joined to a husband.\" Sebastianus said: \"And so quickly you wish to destroy your beauty?\" Stephenia said to him: \"It is better that I destroy my earthly beauty, and behold that bridegroom of mine from heaven, Jesus Christ, my eternal God.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"გურგუნი","severity":"info","text":"The Georgian glosses 'gurguni' as 'crown', translating the name Stephenia (Greek stephanos). This etymology is a hagiographic topos, not a historical etymology.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"unfading crown","severity":"info","text":"The 'unfading crown' (stephanos amarantos) echoes 1 Corinthians 9:25 and patristic martyrdom imagery, though not a direct quotation.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"Sebastianus","severity":"info","text":"Sebastianus is the persecuting dux, a stock figure in hagiography. The name may evoke the historical Sebastianus (4th c.), but the narrative is legendary.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"dialogue","severity":"info","text":"This passage is a formal interrogation dialogue, a common hagiographic trope where the martyr's steadfastness is displayed through question-and-answer.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"thirteen years and two months","severity":"caution","text":"The age 'thirteen years and two months' and marriage duration 'seven days' are precise but may be symbolic or reflect a textual corruption; the Georgian numerals are ambiguous.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The Georgian text has several scribal errors (e.g., 'ჭურჭერი' for 'vessel', 'სასასუფელსა' for 'place of execution'), which may affect the precise reading.","The age and marriage duration may be symbolic or corrupted; the exact numbers are uncertain."],"confidence":"medium","notes":[]},{"i":7,"ref":"p7","source":"ჰქა მას სებესტიანოს: \"შ̃ნ უკუე ყრმა ხარ, და ვერ შემძლებელ ხარ დათმენად სატანჯველთა, რ̃ნი მომ̃ვლ არიან შ̃ნ ზ̃ა , ნუ ისმინ შნ ბიკტურ გრძ̃ლისსა და მაცთურისასა\". მიუგო სტეფანია და ჰქ̃ა მას: \"შ̃ნ ხარ გრძნეულ და მზაკუვარ, ხ̃ იგი მონაჲ არს ღ̃თისა ცხოველისაჲ\". ჰქ̃ა სებესტიანოს: \"და ვ̃ა მას, ეგრეცა შ̃ნ გრძამსა (!)?\" ჰქ̃ა სტეფანია: \"მრწმენა და მრწამს\". თქ̃ა სებესტიანოს: \"მოუწოდეთ ქმარსა მისსა და შეამკვეთ ეგე სულნელითა\". მაშინ მოვიდა ქმარი მისი, მიუგო და ჰქ̃ა წ̃სა მას: \"რაჲ არს საქმეჲ ესე, რ̃ლსა შ̃ნ იქმ, ჵ სტეფანია, წუთის ფერჴნი არა დაგიწყობიან სახლსა შინა ჩემსა და არცა გ̃ნცხადებულად გიცნობიე, ვინ ვარი მე, რაჲ უკუე ინებე ესე-ვ̃რისა საქმისა ყოფად, ვინმე უკუე შეიმოსოს სამოსელი და სამკაული ყ̃ნი , რ̃ლ გიქმ̃ნით პატივად შუენიერებისა შენისა?... და იყო მუნ სიმრავლეჲ მამათა და დედათაჲ მდგომარე. ჰქ̃ა ერთმ̃ნ ვინმე მთგ̃ნმან სებესტიანოსს დუქსსა \"ვ̃დის არა მოგეწყინა ტანჯვაჲ საწყალობელისა ამის ყრმისა სტეფანიაჲსი?\" ვ̃ა ესმა ესე სტეფანიას, ჰქ̃ა კრებულსა მამათასა: \"არა-მე უკუე გიცა ქ̃ყნისაჲ საქმარი, რ̃ა წარხუ̃იდეთ საშურომელსა თუსსა (!) კაცადკაცადი თქ̃ნი?\" და დედათა მათ ჰქ̃ა: \"რაჲსა დაგიტევებიეს ჴელთატარი თქ̃ნი და მოსრულ ხ̃რთ აქა ხილვად ღ̃წლისა ჩემისა?","english":"He said to her, Sebastianus: \"You are still a child, and you are unable to endure the torments which are coming upon you. Do not listen to the long and deceptive speech of the sorcerer.\" Stephenia answered and said to him: \"You are a sorcerer and a deceiver; that one is a servant of the living God.\" Sebastianus said: \"And who is that, if not your sorcerer?\" Stephenia said: \"I believe and I confess.\" Sebastianus said: \"Summon her husband and let him adorn this one with a necklace.\" Then her husband came, answered and said to that holy woman: \"What is this deed which you do, O Stephenia? Your feet have not yet been placed in my house, nor have I known you openly, who I am. Why then have you desired to be the doer of such a deed? Let someone else put on the garment and the adornment which I have made for the honor of your beauty?...\" And there was a multitude of men and women standing there. One of the men, a certain elder, said to Sebastianus the dux: \"Will you not tire of torturing this pitiful child Stephenia?\" When Stephenia heard this, she said to the assembly of men: \"Do you not know the work of the world, that each of you will pass away to his own tomb?\" And to those women she said: \"Why have you abandoned your own husbands and come here to see my torment?","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"გრძნეულ","severity":"info","text":"The Old Georgian term 'grdzneul' (sorcerer) is used by Stephenia to accuse Sebastianus, mirroring the Coptic 'ⲙⲁⲅⲟⲥ' (magos) and reflecting the hagiographical trope of pagan officials as magicians.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"მრწმენა და მრწამს","severity":"info","text":"Stephenia's declaration 'I believe and I confess' echoes the early Christian creedal formula 'πιστεύω καὶ ὁμολογῶ', common in martyr acts as a confession of faith before a judge.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"სულნელითა","severity":"info","text":"The term 'sulnelita' (with a necklace) refers to a punitive collar or chain, a common instrument of torture in Roman and Byzantine judicial contexts, here used metaphorically for martyrdom.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage shifts from direct interrogation to a public spectacle, introducing the husband and the crowd, which amplifies the dramatic tension and underscores Stephenia's isolation.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"(!)","severity":"caution","text":"The Georgian text includes a scribal note '(!)' after 'grdzamsa' (sorcerer), indicating a textual crux or variant reading; the exact Coptic Vorlage is uncertain.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"parallel","kind":"parallel","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The motif of a husband summoned to adorn his wife for martyrdom parallels the Acts of Thecla and other virgin-martyr narratives, where familial opposition heightens the saint's resolve.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The identity of the 'elder' who speaks to Sebastianus is unclear; he may be a sympathetic bystander or a planted figure. The phrase 'to his own tomb' (თუსსა) is ambiguous: it may mean 'each to his own tomb' or 'to your own tomb'."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":8,"ref":"p8","source":"წარუკუე-ვედით თითოეული თქ̃ნი თუსსა (!) საქმესა და ნუ მწყალობთ მე, რ̃ შემწე ჩემდა არს იჳ ქჱ, ძჱ ღ̃თისა ცხოველისაჲ, და მან მიჴსნეს მე, რ̃ნცა მომცა მოთმინებით ძლევაჲ უშჯულოსა ამის სებესტიანოს დუქსსა\". და ვ̃ა ესმა სებესტიანოს (!) სიტყუჲ ესე, ჰრ̃ქა მსახურთა: \"მოდრიკენით საქციელითა თავნი ორთა ფინიკთანი, რ̃ნი დგეს მახლობელად ერთსა, და დაჰკართ შ̃ს მათსა თითოეულსა მათსა კერძოჲ სტეფანიაჲსი მაგრად, და მძაფრიად აღუტევნით (!) იგინი სიმაღლედ\". და ყვეს მტარვალთა მ̃თ ბრძანებისაებრ დუქსისა. და ვ̃ა განუტევნეს თავნი ფინიკთანი მ̃თ , მძაფრიად აღეცევნეს (!) სიმაღლედ, და ორგ̃ნ განაბეს წ̃აჲ იგი გუამი სანატრელისა მოწამისა სტეფანიაჲსი. და სრულ იქმნა წამებაჲ მისი თთუესა მას მერვესა, ოცდახუთსა, სადიდებელად ღ̃თისა უკ̃ი უკ̃ე ა̃ნ: მაშინ უბრძანა, რ̃ა შთამოიღონ წ̃აჲ ბიკტურ ძელისა მისგ̃ნ და წარჰკუ̃თონ თავი მისი მახულითა (!). და ჴ̃ჲ იყო ზ̃ცით ბანაკსა მას ზედა და თქუა: \"მჴნე იქმენ და გ̃ნძლიერდი , ჵ ბიკტურ, მონაო ჩ̃მო , რ̃ მე შ̃ნ თ̃ნა ვარ\". და ვ̃ა ისმა ჴ̃ჲ ესე კრებულსა შ̃ს , თქ̃ა სებასტიანოს: \"აჰა ესერა გრძნეულმან მან ეშმაკნიცა აღაზრახნა ჰაერთა შინა\". და კლ̃დ მოიწია ჴ̃ჲ და თქ̃ა: \"ჵ ბიკტურ, მჴნე იქმენ და განძლიერდი\".","english":"Lead each of you to your own task, and do not pity me, for my helper is Jesus Christ, the Son of the living God, and He will deliver me, He who gave me the strength to overcome this lawless Duke Sebastianus with patience.\" And when Sebastianus heard this word, he said to the servants: \"Bend down with a device the tops of the two palm trees which stand near one another, and bind to each of them a part of Stephenia's body tightly, and release them violently upward.\" And the tormentors did according to the duke's command. And when they released the tops of the palm trees, they sprang violently upward, and the two parts tore apart that blessed body of the holy martyr Stephenia. And her martyrdom was completed on the twenty-fifth of the eighth month, to the glory of God, the Father, the Son, and the Holy Spirit. Then he commanded that they take down the body from that wooden instrument and cut off her head with a sword. And a voice was heard from heaven above that camp, and it said: \"Be strong and be fortified, O Bictur, my servant, for I am with you.\" And when this voice was heard in the assembly, Sebastianus said: \"Behold, the sorcerer has even incited the demons in the air.\" And the voice came again and said: \"O Bictur, be strong and be fortified.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The passage contains two distinct episodes: the martyrdom by palm-tree torture and a posthumous heavenly voice addressing Bictur, possibly a separate figure or a textual interpolation.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"წარუკუე-ვედით","severity":"info","text":"The Georgian verb 'წარუკუე-ვედით' (lead each of you) is a hapax legomenon in this corpus, likely a scribal error or dialectal form for 'წარუკუედით' (lead forth).","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"თუსსა (!)","severity":"caution","text":"The word 'თუსსა' is marked with (!) in the edition, indicating a textual corruption; it may be a miswriting of 'თვსა' (your own) or a loanword from Coptic ⲧⲱⲟⲩ (task).","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"ფინიკთანი","severity":"info","text":"The palm-tree torture (tying a victim to bent trees and releasing them) is a known hagiographic motif, attested in Coptic martyrdoms such as that of St. George; it reflects Roman-era punitive practices.","cites":[{"key":"dossier:ethiopic-anonymous-nagara-muse","label":"gap dossier: Words of Moses / Colloquy of Moses with God on Mount Sinai (Christian recension)","url":"https://naxiai.com/christian/gaps/ethiopic-anonymous-nagara-muse"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"იჳ ქჱ, ძჱ ღ̃თისა ცხოველისაჲ","severity":"info","text":"The phrase 'Jesus Christ, Son of the living God' echoes New Testament confessions (e.g., Matthew 16:16, Acts 9:20) and is a standard formula in Georgian hagiography.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"სადიდებელად ღ̃თისა უკ̃ი უკ̃ე ა̃ნ","severity":"info","text":"The doxology 'to the glory of God, the Father, the Son, and the Holy Spirit' is a later liturgical addition, common in Georgian manuscripts from the 10th century onward.","cites":[{"key":"ed:javsi","label":"source edition: Hagiographical Texts from Sinai Manuscripts","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/javsingh/javsi.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The identity of 'Bictur' is unclear: possibly a co-martyr, a scribal name, or a corruption of 'Victor'.","The sequence of events after the martyrdom (voice from heaven, Sebastianus' reaction) may be a secondary addition or a conflation of two separate narratives."],"confidence":"medium","notes":[]},{"i":9,"ref":"p9","source":"მაშინ ილოცვიდა წ̃აჲ ბიკტურ და იტყოდა, და თქ̃ა: \"მოჰხედე სიმდაბლესა ჩემსა, ქ̃ე ძეო ღ̃თისაო , და მოავლინე მადლი სასწაულთა შ̃ნთაჲ ჩემ ზ̃ა\" . და მოუწოდა წ̃ნ ბიკტურ მჴედართა მათ და მეჴრმლეთა უშჯულოჲსა მის მძლავრისათა, და აუწყა მ̃თ და ჰრქ̃ა , ვ̃დ \"შემდგომად შუ̃იდისა დღისა მოკუდეს სებესტიანოს და მესამესა დღესა მოისრას ერი მისი, და წარიყვანოს ს̃ლი მისი ანგ̃ლზმ̃ნ ცეცხლისამ̃ნ და მიიყვანოს იგი ბნელსა მას გარესკნელისასა და ცეცხლსა მას უშრეტსა საუკუნოდ. მაშინ წ̃ნ ბიკტურ მოიდრიკნა მუჴლნი მისნი, და მოჰკეთა მეჴრმლემ̃ნ თავი მისი, ვ̃ა უბრძანა მუჴლნი მან. და გამოჴდა ქედისა მისისაგ̃ნ პირველად სძჱ და შემდგომად მისა სისხლი. და შემდგომად შუ̃იდისა აღესრულა თქმული იგი წ̃ისა ბიკტურისი, რ̃ლი თქ̃ა წ̃წყლ̃ბით სებესტიანოს დუქსისათუს, რ̃ მოკუდა იგი ბოროტითა და საშინელითა სიკუდილითა, და მოისრა ყ̃ლი ერი მისი. იწამა წ̃ჲ ბიკტურ თთუსა მერვესა, ოცდახუთსა, და აღესრულების დღესასწაული საჴსენებელისა მისისაჲ თთუესა ოკდომბერსა სამსა, საქებელად მოღუაწებისა მისისა და სადიდებელად სამებისა ერთარსებისა, მ̃მისა და ძისა და წ̃ისა ს̃ლისა , რ̃ლისა ჰშუნის (!) დ̃ბჲ , პტ̃ვი და მისი არს სუფ̃ვაჲ და ძლ̃რბჲ სიმტკიცეჲ და ქველის-მოქმედებაჲ აწ და მ̃ს და ოკ̃ი ოკ̃ი (!), ა̃ნ.","english":"Then the holy Biktor prayed and said, and spoke: \"Look upon my humility, O Lord, Son of God, and send down upon me the grace of your miracles.\" And the holy Biktor called out to those horsemen and to the swordsmen of that lawless mighty one, and announced to them and said, that \"after the seventh day Sebastianus will die, and on the third day his army will be scattered, and his soul will be carried off by fiery angels and brought to that outer darkness and to that unquenchable fire forever.\" Then the holy Biktor bent his knees, and the swordsmen cut off his head, as he had commanded them. And from his neck first came milk and after that blood. And after the seventh day that saying of the holy Biktor, which he had spoken with tears concerning Duke Sebastianus, was fulfilled, that he died an evil and terrible death, and his entire army was scattered. The holy Biktor suffered on the eighth of the month, the twenty-fifth, and the feast of his commemoration is on the third of the month of October, for the praise of his martyrdom and for the glorification of the Trinity, the one-essence, of the Father and the Son and the Holy Spirit, whose power, honor, and fullness, strength, firmness, and beneficence are now and forever, amen.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"წ̃აჲ","severity":"info","text":"The abbreviation 'წ̃აჲ' stands for 'წმიდაჲ' (holy), a standard hagiographic title for the martyr Biktor.","cites":[{"key":"ed:javsi","label":"source edition: Hagiographical Texts from Sinai Manuscripts","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/javsingh/javsi.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"ქ̃ე ძეო ღ̃თისაო","severity":"info","text":"The invocation 'Lord, Son of God' echoes New Testament titles for Christ, notably in the Gospel of John (e.g., John 1:34, 3:18), emphasizing Christ's divine sonship.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"მაშინ","severity":"info","text":"The passage is structured in three parts: Biktor's prayer and prophecy, his martyrdom with the miraculous milk and blood, and the fulfillment of the prophecy, followed by a doxology.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"dating","kind":"chronology","basis":"text","lemma":"თთუსა მერვესა, ოცდახუთსა","severity":"info","text":"The martyrdom is dated to the 25th of the 8th month (likely November in the Georgian calendar), while the feast is on the 3rd of October, indicating a separate commemoration.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"სამებისა ერთარსებისა","severity":"info","text":"The doxology to the Trinity reflects post-Nicene Georgian theological orthodoxy, common in hagiographic conclusions from the Sinai manuscripts.","cites":[{"key":"dossier:ethiopic-anonymous-nagara-muse","label":"gap dossier: Words of Moses / Colloquy of Moses with God on Mount Sinai (Christian recension)","url":"https://naxiai.com/christian/gaps/ethiopic-anonymous-nagara-muse"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"ჰშუნის (!) დ̃ბჲ","severity":"caution","text":"The phrase 'ჰშუნის (!) დ̃ბჲ' is corrupt; 'ჰშუნის' may be a scribal error for 'ჰშუნის' (?) or a misreading; the intended meaning is unclear, possibly 'whose power' or a divine attribute.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'ჰშუნის (!) დ̃ბჲ' is corrupt; the reading 'whose power' is conjectural.","The date '25th of the 8th month' may correspond to November in the Georgian calendar, but the exact equivalence is uncertain."],"confidence":"medium","notes":[]}]}