{"slug":"grnoshob-grnos","id":"georgian:titus:grnoshob-grnos","title":"Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","author":"Greg.Nyss.","genre":"liturgy","date":"","tradition":"georgian","coverage":"not-located","coverage_claim":{"status":"not-located","text":"No English translation was located by an automated check of the source corpus and one library catalogue. That is not evidence that none exists: the check matches English title words, so works catalogued under a Latin or original-language title are missed."},"publication":{"status":"machine-draft","reviewed_by":null,"model":"deepseek/deepseek-v4-flash:floor","provider":"Relace","generated":"2026-11-15T04:53:58Z","cost_usd":0.005815},"source":{"registry_id":"georgian:titus:grnoshob-grnos","work_id":"grnoshob-grnos","edition":"titus","language":"","license":"This text is part of the TITUS edition of Gregorius Nyssenus, De opificio hominis (Athos version). Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 5.3.2021. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder.","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"},"stats":{"passages":12,"english_words":2107,"coptic_letters":0,"commentary_units":63,"commentary_kinds":8,"derived_notes":0,"ambiguities":19,"work_notes":5,"external_links":0,"timeline":5},"summary":{"work":"grnoshob-grnos","abstract":"The Old Georgian version of Gregory of Nyssa's 'On the Making of Man' is attributed to the 11th-century translator George the Athonite, active at the Iviron monastery on Mount Athos. The text survives in manuscripts from Athonite and Palestinian traditions, reflecting its use in Eastern Christian monastic centers. It served as a catechetical exposition on human creation, likely read during Great Lent. The translation supplements Basil of Caesarea's Hexaemeron, completing the account of humanity's creation. The source edition (titus) lacks a critical apparatus, limiting assessment of textual variants.","historical_context":"The Georgian translation of Gregory of Nyssa's 'On the Making of Man' was produced by George the Athonite (ca. 1009–1065) at the Iviron monastery on Mount Athos, a major center for translating patristic works into Georgian. The original Greek text, composed in the late 4th century, continues Basil of Caesarea's Hexaemeron by focusing on the creation of humanity. The Georgian version circulated in Athonite and Palestinian manuscript traditions, indicating its use in monastic reading cycles, especially during Great Lent. The translation reflects the broader Eastern Christian interest in hexaemeral anthropology and the integration of Cappadocian theology into Georgian liturgical and catechetical contexts. The exact date of translation is unknown, but it falls within George the Athonite's active period.","significance":"This translation demonstrates the transmission of Cappadocian patristic thought into the Georgian Orthodox tradition, highlighting the role of Athonite monasteries in cultural and theological exchange. It provides insight into how Gregory of Nyssa's hexaemeral anthropology was adapted for liturgical and monastic education, particularly during Lent. The work's survival in multiple manuscript traditions underscores its enduring importance in Eastern Christian spirituality.","timeline":[{"date":"ca. 379–395","event":"Gregory of Nyssa composes the original Greek 'On the Making of Man' as a supplement to Basil's Hexaemeron."},{"date":"1009–1065","event":"George the Athonite translates the work into Old Georgian at the Iviron monastery on Mount Athos."},{"date":"11th–12th c.","event":"Manuscripts of the Georgian translation circulate in Athonite and Palestinian monastic centers."},{"date":"Undated","event":"The text is incorporated into Georgian liturgical reading cycles, especially for Great Lent."},{"date":"Modern","event":"The work is published in the TITUS edition, though without a critical apparatus or variant readings."}],"relations":[{"work":"Basil of Caesarea, Hexaemeron","relation":"Gregory's treatise is a direct continuation and completion of Basil's account of creation, focusing on humanity.","key":"","label":null,"url":null},{"work":"Gregory of Nyssa, On the Creation of Man","relation":"Alternate title for the same work; the Georgian version is a translation of this Greek original.","key":"","label":null,"url":null},{"work":"George the Athonite, other translations","relation":"Part of George's broader project of translating patristic works into Georgian at Iviron.","key":"","label":null,"url":null},{"work":"Georgian liturgical manuscripts (Lenten cycles)","relation":"The text was used in monastic readings during Great Lent as catechetical material.","key":"","label":null,"url":null}],"external_links":[],"cautions":["The exact date of the Georgian translation is unknown; it is inferred from George the Athonite's active period (ca. 1009–1065).","The source edition (titus) lacks a critical apparatus, so textual variants among Georgian manuscripts cannot be assessed.","The attribution to George the Athonite is traditional but not definitively proven by the available edition."],"model":"deepseek/deepseek-v4-flash:floor","provider":"Relace","cost_usd":0.000473,"generated":"2026-11-15T00:39:40Z"},"checks":{"work":"grnoshob-grnos","status":"pass","blocking":[],"warnings":[],"stats":{"passages":12,"translated":12,"commentary_passages":12,"commentary_units":63,"english_words":2107,"source_letters":9610,"commentary_kinds":8},"model":"deepseek/deepseek-v4-flash:floor"},"work_notes":[{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The Old Georgian text is attributed to George the Athonite (11th c.), a key translator of patristic works into Georgian at the Iviron monastery on Mount Athos.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"transmission","kind":"transmission","basis":"background","lemma":"","severity":"info","text":"The Georgian version survives in manuscripts from the Athonite and Palestinian traditions, reflecting the broader circulation of Gregory’s hexaemeral anthropology in Eastern Christian monastic centers.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"dating","kind":"chronology","basis":"external","lemma":"","severity":"caution","text":"The dating of the Georgian translation rests on George the Athonite’s known activity (ca. 1009–1065), but the exact year of this translation is not established in the source edition.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"background","lemma":"","severity":"info","text":"This work was used in Georgian liturgical and monastic reading cycles, especially during Great Lent, as a catechetical exposition of human creation.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"","severity":"caution","text":"The source edition (titus) does not provide a critical apparatus or variant readings; the user cannot assess textual divergences among Georgian manuscripts from this edition alone.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"derived_work_notes":[{"kind":"coverage","severity":"info","text":"No English translation was located by an automated check of the source corpus and one library catalogue. That is not evidence that none exists: the check matches English title words, so works catalogued under a Latin or original-language title are missed."},{"kind":"limit","severity":"caution","text":"The English is a machine draft produced passage by passage from the transcribed Coptic; no human has verified it. The commentary is model-written and cites only keys the pipeline could resolve."},{"kind":"register","severity":"info","text":"Register: liturgy in Old Georgian; the English keeps the liturgical formulae and the vocatives rather than normalising them."},{"kind":"structure","severity":"info","text":"Passages: 12 narrative."},{"kind":"source","severity":"info","text":"Source edition: titus — This text is part of the TITUS edition of Gregorius Nyssenus, De opificio hominis (Athos version). Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 5.3.2021. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder."}],"derived_structure":{"narrative":12},"term_index":[],"citations":{"ed:grnoshob-grnos":{"label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}},"segments":[{"i":1,"ref":"p1","source":"Manuscripts: A: Ivir. georg. 49 B: A-55 C: A-108 D: A-73 E: Ivir. georg. 14 წმიდისა და ღმერთშემოსილისა მამისა ჩუენისა გრიგოლ ნოსელ ეპისკოპოსისაჲ, ძმისა წმიდისა დიდისა ბასილისი, რომელი-იგი აკლდა აღწერასა ექუსთა დღეთასა, რომელი-იგი წინაჲსწარ თქუა ნეტარმან დიდმან ბასილი, და, ვინაჲთგან დაბადებისათჳს კაცისა დაუშთა მას, ესე სრულ ყო წმიდამან გრიგოლი მაღლად და ღმრთივდიდებულად ძმასა ჩემსა და მონასა ღმრთისასა პეტრეს ეპისკოპოსსა გრიგოლი ნოსელ ეპისკოპოსი გუაკურთხენ, მამაო! უკუეთუმცა მონაგებთა და საჴმართა პატივითა ჯერ-იყო პატივისცემაჲ სათნოებითა წარჩინებულთაჲ, ვითარცა იტყჳს სოლომონ, ვერმცა იყვნეს ღირს სათნოებათა შენთა შეტყუებისა ყოვლისა სოფლისა მონაგებნი, არამედ უნდო და შეუსწორებელ. ხოლო ვინაითგან ჯეროვანი მადლი პატიოსნებისა შენისაჲ უაღრეს არს პატივსა ყოველთავე სიმდიდრეთასა და წმიდაჲ აღვსებაჲ მიმჴდის ჩუენ სიყუარულისა ძღუენსა ჩუეულებისაებრ, ესევითარსა ამას ძღუენსა მიუძღუანებთ სიწმიდესა შენსა, ჵ კაცო ღმრთისაო, კნინსა და შეუმსგავსებელსა ღირსებისა შენისა მიძღუნებად, ხოლო ძალისა ჩუენისა არა უნაკლულევანესსა. ხოლო ძღუენი ესე სიტყუაჲ არს, ვითარცა უნდოჲ რაჲმე სამოსელი, გლახაკისა ამის გონებისა ჩუენისაგან არა უჭირველად ქსოვილი.","english":"Of the holy and God-bearing father of ours, Gregory, Bishop of Nyssa, brother of the holy great Basil, which was missing from the account of the six days, which the blessed great Basil had previously spoken, and, because he left the account of the creation of man unfinished, this was completed by the holy Gregory, loftily and divinely gloriously, to my brother and servant of God, Peter the Bishop. Gregory, Bishop of Nyssa, bless us, father! If it were fitting to honor the acquisitions and possessions with the honor due to the virtues of the eminent, as Solomon says, the acquisitions of the whole world would not be worthy of the knowledge of your virtues, but they are insufficient and incomparable. However, since the fitting grace of your honor is beyond all wealth, and the holy fullness of love sends us a gift according to custom, we present such a gift to your holiness, O man of God, a small and incomparable offering for your worthiness, but not less than our ability. And this gift is a discourse, like a simple garment, woven without difficulty from this poor mind of ours.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"წმიდისა და ღმერთშემოსილისა მამისა ჩუენისა გრიგოლ ნოსელ ეპისკოპოსისაჲ","severity":"info","text":"The opening formula identifies the work as belonging to Gregory of Nyssa, establishing the author and title in the Georgian manuscript tradition.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"რომელი-იგი აკლდა აღწერასა ექუსთა დღეთასა","severity":"info","text":"This phrase explains that the present treatise supplements Basil of Caesarea's Hexaemeron, specifically completing the missing account of the creation of man.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"glossary","lemma":"ღმერთშემოსილისა","severity":"info","text":"The epithet 'God-bearing' (theophoros) is a standard hagiographic title for church fathers in Georgian, emphasizing Gregory's sanctity and authority.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"ძმასა ჩემსა და მონასა ღმრთისასა პეტრეს ეპისკოპოსსა","severity":"info","text":"The dedication to Bishop Peter indicates the work's circulation within a monastic or episcopal network, likely in the Georgian milieu of the Athonite monastery.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"ვითარცა იტყჳს სოლომონ","severity":"info","text":"The reference to Solomon alludes to the Wisdom literature, likely Proverbs or Ecclesiastes, though no specific verse is quoted; it serves as a rhetorical appeal to biblical authority.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"უნდო და შეუსწორებელ","severity":"caution","text":"The phrase 'insufficient and incomparable' may reflect a textual variant or scribal emphasis on humility; the exact nuance is ambiguous without collation of manuscripts A–E.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The identity of Bishop Peter is not specified; he may be Peter of Sebaste or another contemporary. The phrase 'unndo da sheuscorebel' could be a scribal addition or a translation choice."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":2,"ref":"p2","source":"ხოლო პირი სიტყჳსაჲ ამის, ნუუკუე და, კადნიერად აღუჩნდეს მრავალთა, გარნა არა გარეშე ჯეროვნისა შეირაცხოს, რამეთუ დაბადებულნი ღმრთისანი ჯეროვნად მან ხოლო მხოლომან განიცადნა, რომელი-იგი ჭეშმარიტებით დაიბადა ხატად ღმრთისა და ხატებითა ღმრთისაჲთა განაშუენა და შეამკო სული თჳსი ზოგადმან მან მამამან ჩუენმან და მოძღუარმან, რომელმან მაღალი იგი ყოველთა დაბადებულთა შემკობილებაჲ თჳსისა მის გულისჴმისყოფისა მიერ ყოველთაგანსახილველ ყო და განსაცდელ. და ჭეშმარიტისა მის ღმრთისა სიბრძნისა მიერ დაბადებული სოფელი სიბრძნისა მისისა გონიერებითა ახლადმოსწავლეთა მათ საცნაურად განუცხადა.","english":"But the face of this discourse, perhaps, may seem audacious to many, yet let it not be considered beyond what is fitting, for the creatures of God were fittingly known only by him alone, who was truly born in the image of God and adorned and beautified his own soul with the images of God—that common father and teacher of ours, who made the high adornment of all creatures visible and comprehensible through his own understanding, and by the true wisdom of God, the world created by that wisdom he newly revealed to the learners for their knowledge.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"პირი სიტყჳსაჲ","severity":"info","text":"The phrase 'face of this discourse' likely means 'the surface meaning' or 'the apparent character' of the treatise, introducing a defensive tone against potential criticism.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"glossary","lemma":"ხატად ღმრთისა","severity":"info","text":"The term 'in the image of God' (Gen 1:26) is central to Gregory's anthropology, here applied to the common father and teacher (likely Basil of Caesarea), who is said to have been 'truly born' in that image.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"background","lemma":"ზოგადმან მან მამამან ჩუენმან და მოძღუარმან","severity":"info","text":"The 'common father and teacher' refers to Basil of Caesarea, Gregory's brother, whose Hexaemeron left the creation of man unfinished, prompting Gregory's supplement.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage serves as a transitional defense, justifying the audacity of completing Basil's work by appealing to Basil's own authority and divine wisdom.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"background","lemma":"","severity":"info","text":"The Georgian translation by George the Athonite (11th century) renders Gregory's Greek into a liturgical idiom, emphasizing the didactic purpose for 'learners' (ახლადმოსწავლეთა).","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The identity of 'the common father and teacher' is clear as Basil, but the phrase 'truly born in the image of God' may be a rhetorical compliment rather than a literal claim about Basil's nature."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":3,"ref":"p3","source":"ხოლო ჩუენ, დაღაცათუ ღირსად საკჳრველებისა მისისა ნაკლულევან ვართ, გარნა ნაკლულსა მას დიდისა მის განხილულთასა განსრულებაჲ გულს-ვიდგინეთ, არათუ რაჲთამცა დიდნი იგი შრომანი მისნი უნდოებითა თქუმულთა ჩუენთაჲთა განვრყუნენით, გინათუმცა გარდამატებულებაჲ რაჲმე გულისჴმისყოფისაჲ შევსძინეთ (რამეთუ მაღლისა მის პირისა ვითარმცა ჯერ-იყო შეურაცხებაჲ ჩუენთა მათ უჴმართა სიტყუათა მიერ!), არამედ რაჲთა არა საგონებელ იქმნეს თუ მოძღურისა იგი პატივი უნდოდ-რაიმე შერაცხილ არს მოწაფეთა მისთა შორის, რამეთუ, უკუეთუმცა \"ექუსთა დღეთა\" დაკლებულსა მას შესაქმესა კაცისასა მოწაფეთა მისთაგანსა ნეშტისა მის განსრულებაჲ არავის გულს-ედგინა, ნუუკუე და შეეხო-მცა რაჲმე ბიწი დიდსა მას დიდებასა მისსა, ვითარმცა არა ჯერ-ეჩინა, არცა ენება წესსა რასმე გულისჴმისყოფისასა დანერგვად მსმენელთა მათ შორის და მორჩილთა სიტყუათა და სწავლათა მისთასა.","english":"But we, although we are deficient in worthiness of his wonder, yet we have set before ourselves the completion of that great one’s deficient considerations—not that we might diminish his great labors by the feebleness of our words, or that we might add some excess of understanding (for how could that high face be insulted by our unskilled words!), but so that it might not be thought that the honor of the teacher is somehow accounted as inferior among his disciples; for if the completion of the remnant of the making of man, which was deficient in the “six days,” had not been set before anyone by his disciples, would not some stain have touched his great glory, as if it were not fitting, and he did not wish to implant some order of understanding among those hearers and those obedient to his words and teachings?","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"ექუსთა დღეთა","severity":"info","text":"The phrase 'six days' refers to the Hexaemeron, the six days of creation, a common patristic topos. Gregory of Nyssa's work On the Making of Man is a continuation of Basil's Hexaemeron.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"მოძღურისა იგი","severity":"info","text":"The 'teacher' is Basil the Great, whose Hexaemeron Gregory of Nyssa is supplementing. The passage defends the necessity of completing Basil's unfinished work on the creation of humanity.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"ხოლო ჩუენ","severity":"info","text":"The Georgian opens with 'But we', marking a rhetorical shift from the previous praise of the teacher to a defensive justification of the present work. This adversative particle signals the beginning of a new argumentative unit.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"ნაკლულსა მას","severity":"caution","text":"The phrase 'deficient considerations' is ambiguous: it could refer to gaps in Basil's Hexaemeron or to the disciples' incomplete understanding. The context suggests the former, as Gregory aims to complete the 'six days' account.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'deficient considerations' could be read as either the incompleteness of Basil's work or the inadequacy of the disciples' comprehension. The translation opts for the former, aligning with Gregory's stated purpose."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":4,"ref":"p4","source":"ხოლო აწ რაჲ მსგავსად ძალისა ჩუენისა ვიკადრეთ დაშთომილისა მის მითხრობად, უკუეთუ ესევითარი რაიმე იპოვოს სიტყუათა ჩუენთა შორის, რომელი მოძღურებისა მისისა არა უღირს იყოს, მადლი იგი და მიზეზი მისი მოძღურისად შეირაცხოს უეჭუელად ხოლო უკუეთუ ყოვლადბრძნისა მის გულისჴმისყოფასა ვერ მისწუდეს, დიდი იგი ზეშთა-იქმნეს ბრალობისა მისგან, რომელი ზემო ვაჴსენეთ, ვითარმცა არა ენება მოწაფეთა შორის მარჯუენისა რაჲსმე და საშურველისა წარმართებად, ხოლო ჩუენ ჯეროვნად საბრალობელ ვიქმნნეთ მაბრალობელთაგან, ვითარცა ვერ-შემწყნარებელნი სიკნინითა გულთა ჩუენთაჲთა სიბრძნესა მას მასწავლელისასა. ხოლო პირი ესე, წინამდებარე ჩუენი, არა მცირე არს, არცა კნინ განსახილველად, არცა უდარეს დიდთა მათ საკჳრველებათა სოფლისდაბადებისათა, და ნუუკუე და უფროჲსცა ყოველთა მათ დაბადებისა, რამეთუ არარაჲ არსთაგანი ქმნილ არს მსგავს დამბადებელისა, თჳნიერ ხოლო კაცისა, დაბადებულთა შორის. ვინაჲცა გულისჴმისყოფით მსმენელთაგან არა ძნელ იქმნეს შენდობაჲ ჩუენი თქუმულთა ამათთჳს, დაღაცათუ ფრიად ნაკლულევან იქმნეს ღირსებისაგან სიტყუაჲ ჩუენი. რამეთუ, ვითარ ვჰგონებ, ყოველთა კაცთაჲ თანა-აც მას, რომელნი-იგი პირველ დაიბადნეს, და რომელნი აწ ცხოველ არიან, და რომელნი ამისა შემდგომად ყოფად არიან, რაჲთა არარაჲ დაუშთეს გამოუძიებელად.","english":"Now, as far as our strength permits, we have dared to speak of what was left unfinished by him; if, among our words, something of this kind should be found that is not unworthy of his teaching, let that grace and cause be ascribed to his instruction without doubt. But if we fail to attain the comprehension of that all-wise one, the great one is surpassed by the blame from which we mentioned above, as if he did not wish, among his disciples, to set forth something right and desirable, while we become justly blameworthy by the blamers, as being unable, through the weakness of our hearts, to receive the wisdom of our teacher. This subject, however, which lies before us, is not small, nor is it to be examined lightly, nor is it inferior to those great wonders of the creation of the world; indeed, it is even greater than all those of creation, for nothing among non-existent things has been made like the Creator, except man alone among created beings. So that, by the understanding of the hearers, our excuse for these words may not be difficult, even if our speech falls far short of worthiness. For, as I think, it pertains to all men—both those who were born first, and those who are now alive, and those who will be hereafter—so that nothing is left uninvestigated.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"ხოლო","severity":"info","text":"The conjunction 'ხოლո' (now/but) marks a rhetorical transition from the previous apology to the new argument about the dignity of the subject.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"glossary","lemma":"მოძღურ","severity":"info","text":"The term 'მოძღურ' (teacher) here refers to Basil of Caesarea, whose unfinished Hexaemeron Gregory of Nyssa is completing. The Georgian translator uses this term consistently for Basil.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"external","lemma":"სოფლისდაბადება","severity":"info","text":"The compound 'სოფლისდაბადება' (creation of the world) reflects the Hexaemeral tradition, specifically Basil's homilies on the six days of creation, which Gregory's treatise continues.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"პირი ესე","severity":"info","text":"The phrase 'პირი ესე' (this subject/person) introduces the central theme of the treatise: the creation of humanity as the image of God, which Gregory argues surpasses the rest of creation in dignity.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"external","lemma":"George the Athonite","severity":"info","text":"George the Athonite's Georgian translation of Gregory's work was produced at the Iviron Monastery on Mount Athos in the 11th century, reflecting the importance of this text in Georgian monastic theology.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"დაშთომილისა","severity":"caution","text":"The term 'დაშთომილისა' (what was left unfinished) could refer either to Basil's incomplete Hexaemeron or to specific topics within it. The Georgian text does not specify, but the context favors the former.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'დაშთომილისა მის' (what was left unfinished by him) is ambiguous: it may refer to Basil's entire Hexaemeron or to specific lacunae within it. The reading taken follows the traditional interpretation that Gregory is completing Basil's work.","The term 'პირი' (face/person/subject) is ambiguous: it could mean 'person' (i.e., the human being) or 'subject' (the topic of discussion). The reading taken is 'subject', consistent with the rhetorical context."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":5,"ref":"p5","source":"და უკუეთუ ესე არა იქმნეს, ემხილოს სამე მოსწრაფებასა აღთქუმისა ჩუენისასა ნაკლულევანებაჲ, უკუეთუ შესაქმესა კაცისასა, რომელი-იგი წინამდებარე არს განსახილველად, და-რაიმე-აკლდეს, გინათუ თანა-წარგუჴდეს ჯეროვანთაგანი, არამედ, რომელი-იგი წინააღმდგომადცა საგონებელ იქმნეს მისთჳს ამისთჳს, რამეთუ არა იხილვებოდა იგი დასაბამითგან პირველ დაბადებულთა მათ თანა, და აწ საჭიროჲსა რაჲსმე იძულებისაგან სახილველ იქმნა ბუნებისა შორის, თარგმანებისაგან და უწყებისა წერილთაჲსა და გულისზრახვათა მოპოვნებისაგან შენელებაჲ და შეწყობაჲ მისი თანა-გუაც, რაჲთა ყოველივე ურთიერთას შეეწყოს და ერთი-ერთსა მოეზავოს (წინააღმდგომად საგონებელთა მათ შენაწევრებითა და შეწყობითა), რაჲთა ერთისა სისრულისა მიმართ მიიწინენ, და ესე იქმნეს სასოებითა საღმრთოჲსა ძლიერებისაჲთა, რომელი-იგი არს სასოჲ უსასოთაჲ და შემწე შეუ/წევნელთაჲ. ხოლო გულისჴმისყოფისათჳს და გამოცხადებისა, ჯეროვნად შევჰრაცხე თავ-თავოანად აღწერაჲ საკითხავთაჲ, რაითა ადვილ იყოს შენდა დასაბამსავე ცნობაჲ, მცირედთა მიერ სიტყუათა, ყოვლისავე შემდგომისა ძალისა და უწყებისაჲ ქრისტე იესუჲს მიერ, უფლისა ჩუენისა, რომლისაჲ არს დიდებაჲ აწ და მარადის და უკუნითი-უკუნისამდე, ამენ.","english":"And if this is not done, let the deficiency in the fulfillment of our promise be imputed to our haste; if, in the account of the making of man, which is now before us for examination, something should be lacking, or if something proper should be omitted, yet that which was thought to be contradictory concerning this matter—since it was not seen from the beginning among those first-created beings, and now from some necessity of compulsion it has become visible in nature—from translations and knowledge of the scriptures and from the acquisition of reflections, let its harmonization and conjunction be granted, so that everything may be fitted together with each other and one may be mingled with the other (by the interweaving and conjunction of those contradictory thoughts), so that they may advance toward a single completeness; and let this be done with hope in divine power, which is the hope of the hopeless and the helper of the helpless. But for the sake of understanding and clarification, I have fittingly set forth a separate description of the questions, so that from the very beginning it may be easy for you to know, from a few words, the whole subsequent force and knowledge through Christ Jesus, our Lord, whose is the glory now and forever and unto the ages of ages, amen.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"და უკუეთუ ესე არა იქმნეს","severity":"info","text":"This passage continues the author's apologia for his own work, following the previous passage's acknowledgment of possible failure. The conditional clause signals a shift to a defensive rhetorical strategy.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"glossary","lemma":"თარგმანებაჲ","severity":"info","text":"The Georgian term 'თარგმანებაჲ' (targmanebay) means 'translation' or 'interpretation'. Here it likely refers to the process of rendering scriptural or patristic texts into Georgian, a key concern in the Athonite tradition.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"სასოჲ უსასოთაჲ","severity":"info","text":"The phrase 'hope of the hopeless' echoes a common patristic trope, possibly derived from Gregory of Nyssa's own writings, emphasizing divine power as the ultimate recourse for human inadequacy.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"ქრისტე იესუჲ","severity":"info","text":"The concluding doxology 'through Christ Jesus, our Lord' reflects the liturgical context of the Georgian manuscript, where such formulas were standard in patristic translations used in monastic settings.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"წინააღმდგომად საგონებელთა","severity":"caution","text":"The phrase 'contradictory thoughts' may refer to specific theological objections or textual inconsistencies in the source material. The exact referent is ambiguous, possibly alluding to debates about the prelapsarian state.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The identity of 'those first-created beings' (პირველ დაბადებულთა) is unclear: it may refer to angels, primordial humans, or a specific exegetical tradition.","The phrase 'from some necessity of compulsion' (საჭიროჲსა რაჲსმე იძულებისაგან) is vague, possibly indicating a doctrinal or textual constraint."],"confidence":"medium","notes":[]},{"i":6,"ref":"p6","source":"თავი Ⴀ, რომელსა შინა არს ზოგს-რაჲმე სოფლისათჳს ბუნებათა-მეტყუელებაჲ და შემოკლებული მითხრობაჲ პირველ კაცის შესაქმისა დაბადებულთაჲ ესე წიგნი არს შესაქმისა ცისა და ქუეყანისაჲ, ვითარცა იტყჳს საღმრთოჲ წერილი, რაჟამს აღესრულნეს და სრულ იქმნნეს ყოველნი ესე ხილულნი და თჳსსა აგებულებასა თჳთოეული არსთაგანი განიყო და კუალად-ეგო, რაჟამს-იგი გარე-შეიცვნა ყოველნივე ხილულნი გუამმან მან ცათამან, ხოლო მძიმეთა მათ და დამართ-მდინარეთა ნივთთა ყოველთავე საშუვალი იგი ადგილი დაიპყრეს, ქუეყანამან და წყალმან, ურთიერთას განმტკიცებულთა და ერთმანერთისან შეერთებულთა.","english":"Chapter 1, which contains some discourse on the nature of the world and a concise account of the first man's creation. This book is about the creation of heaven and earth, as the divine scripture says, when all these visible things were completed and perfected, and each of the beings was separated into its own structure and settled again, when that visible body of the heavens was transformed, while all those heavy and downward-flowing substances occupied the intermediate place, earth and water, mutually strengthened and united with one another.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"თავი Ⴀ","severity":"info","text":"The Georgian text opens with 'Chapter 1' (თავი Ⴀ), marking the start of a new section. This structural cue is consistent with the division of the work into chapters.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"სოფლისათჳს ბუნებათა-მეტყუელებაჲ","severity":"info","text":"The phrase 'discourse on the nature of the world' (სოფლისათჳს ბუნებათა-მეტყუელებაჲ) reflects the Greek φυσιολογία, a common patristic term for natural philosophy or cosmology.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"საღმრთოჲ წერილი","severity":"info","text":"The reference to 'divine scripture' (საღმრთოჲ წერილი) alludes to the opening of Genesis, specifically the creation of heaven and earth (Gen 1:1). This is a standard invocation in hexaemeral literature.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"ქუეყანამან და წყალმან","severity":"info","text":"The description of earth and water as 'mutually strengthened and united' echoes ancient cosmological theories of the four elements, where earth and water are the heavy, downward-moving substances occupying the middle region.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"ზოგს-რაჲმე","severity":"caution","text":"The phrase 'some' (ზოგს-რაჲმე) is ambiguous: it may indicate that the discourse is selective or that the text is a summary. The English draft renders it as 'some', but the Georgian could imply 'a certain' or 'various'.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'ზოგს-რაჲმე' could mean 'some' or 'a certain', leaving the scope of the discourse unclear.","The term 'დამართ-მდინარეთა' (downward-flowing) is a hapax in this context; its precise meaning in the cosmological scheme is uncertain."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":7,"ref":"p7","source":"ხოლო საკრველი და სიმტკიცე დაბადებისაჲ საღმრთოჲსა ხუროთმოძღურებისა და ძლიერებისაგან მიეცა ბუნებასა არსთასა, რომელი-იგი მრჩობლთა შეწევნათა და საქმეთა აღჳრითა ჰმართებს ყოველთა, რამეთუ დგომითა და ძრვითა არსად მოყვანებაჲ არაარსთაჲ და დგომაჲ და გებაჲ არსთაჲ განაგო და დაამტკიცა, რამეთუ მძიმესა მას და უქცეველსა და უძრავსა ბუნებასა, ვითარცა მტკიცესა რასმე ღერძსა ზედა, მალიადი ესე და მსწრაფლი მოქცევაჲ ცისაჲ ურმისთულის სახედ განაგო, რომელი-იგი იქცევის ღერძსა მას ზედა სიმტკიცისასა, და ერთმანერთისა მიერ ორთავე მათ დაიცავს დაუჴსნელად, რამეთუ მრგულივ-ქცევადისა მის ბუნებისა მალიად მოქცევითა ჴშირსა მას ნივთსა ქუეყანისასა გარე-მოიცავს და შეამტკიცებს, ვინაჲცა მტკიცე იგი და უმრავი შეუძრველითა მით სიმტკიცითა მოუკლებელად განამტკიცებს ძრვასა მას და მოქცევსა გარემოჲს მისსა მოქცევადთასა. ხოლო ორთავე მათ შორის განშორებულთა საქმეთა სწორი გარდამატებულებაჲ იქმნების საქმეთაჲ -- მდგომარესა მას ბუნებასა და დაუდგრომელსა მას აგებულებასა, რამეთუ არცა ქუეყანაჲ თჳსისა სიმტკიცისაგან იცვალების, და არცაოდეს ცაჲ მომდოვრდების თჳსისა მის ფრიადისა და ფიცხლისა ძრვისაგან.","english":"But the order and firmness of the divine creation were given to the nature of beings from the wisdom and power of the divine architect, which, by the harmony of the higher assistances and works, governs all things. For by the standing and the motion, the bringing of non-beings into being and the standing and the holding of beings were arranged and established. For upon that heavy, immovable, and motionless nature, as upon some firm axis, it arranged this light and swift revolution of the heaven in the form of a wheel, which turns upon that firm axis, and by each of the two, it preserves both indissolubly. For by the swift motion of that circularly moving nature, it encompasses and strengthens the dense material of the earth, whence that firm and immovable nature, by its unshakable firmness, unceasingly strengthens the motion and the revolution of that which revolves around it. And between these two, a fitting proportion of the works separated from each other is accomplished—of the stationary nature and the unstable construction. For neither does the earth change from its own firmness, nor does the heaven ever cease from its own great and rapid motion.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"საკრველი","severity":"info","text":"The Georgian term sak‘rveli (საკრველი) here denotes 'order' or 'arrangement', reflecting the Greek τάξις in Gregory's original. It carries a sense of divinely ordained structure.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"სიმტკიცე","severity":"info","text":"Simt‘k‘itse (სიმტκიცე) means 'firmness' or 'strength', corresponding to Greek στερέωμα. In this context, it refers to the stability imparted to the cosmos by the divine architect.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"background","lemma":"","severity":"info","text":"The image of the cosmos as a wheel turning on a fixed axis derives from Platonic and Aristotelian cosmology, mediated through Patristic sources. Gregory adapts this to illustrate divine providence.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage forms part of a larger argument on the harmony of opposites (standing vs. motion, earth vs. heaven), a rhetorical topos in Gregory's hexaemeral exegesis.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"George the Athonite's Georgian translation preserves Gregory's technical vocabulary with precision, adapting Greek philosophical terms into Georgian neologisms that became standard in medieval Georgian theological literature.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'higher assistances and works' (მრჩობლთა შეწევნათა და საქმეთა) is ambiguous: it may refer to angelic powers or to the inherent properties of the elements. The translation opts for a general sense of divine ordering."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":8,"ref":"p8","source":"და ესენი, ვითარცა პირველნი და თავნი არსთანი, სიბრძნითა მით დამბადებელისაჲთა, ვითარცა საძირკუელნი ყოველთა ნივთთანი, პირველ ყოველთა არსთაჲსა დაებადნეს და, ვითარ ვჰგონებ, ცისა და ქუეყანისა პირველ დაბადებასა ღმრთისა მიერ ამისთჳს წარმოაჩინებს დიდი მოსე, ვითარმედ ყოველნი ესე ხილულნი დაბადებულნი საღმრთოჲთა ნებითა ძრვისა მიერ და დგომისა არსებად მოვიდეს. ესე იგი არს, რამეთუ ცაჲ და ქუეყანაჲ, წინააღმდგომთა მათ საქმეთა მიერ ურთიერთას სწორებით განშორებულნი, შორის მათსა დამტკიცებულთა მათ ნაწილთა მიერ ურთიერთას ეზიარებიან და თავთა თჳსთა მიერ ნაწილთა მათ შუვამდგომელ ექმნებიან, და რაჲთა ცხად იქმნეს წინააღმდგომთა მათ საშუვალთა მიერ ურთიერთას შეერთებაჲ, ესრეთ გულისჴმა-ყავ: მარადის მოძრავობასა მას და სიწლოსა ცეცხლისა ბუნებისასა ჰაერი მიემსგავსების სისუბუქითა ბუნებისაჲთა და სამარადისოდ მოძრავობითა, და არცა მტკიცეთა მათ თჳსებისაგან უცხო იქმნების, არცა მარადის ჰგიეს უძრავად, არცა კუალად ყოვლადვე დის და განიბნევის, არამედ ორკერძოვე საკუთრებითა წინააღმდგომთა მათ საქმეთა საზღვარ ექმნების, რამეთუ შეაერთებს ერთბამად და განჰყოფს ბუნებით განშორებულთა მათ თავისა მიერ თჳსისა.","english":"And these, as the first and heads of beings, by that wisdom of the Creator, as foundations of all things, were first born of all beings, and, as I think, the great Moses reveals this before the first creation of heaven and earth by God, that all these visible created things came into being by the divine will through motion and rest. This is that: heaven and earth, separated from each other by the opposition of their works through proportion, are united with each other through those parts established between them, and by their own heads become intermediate to those parts, and so that the union through the intermediate of the opposites might be made clear, understand thus: in that perpetual motion and instability of the nature of fire, air becomes like it by the subtlety of its nature and perpetual motion, and it is neither alienated from the firm things of its own, nor does it always remain immovable, nor again does it always flow and dissipate, but by the property of both sides it becomes the boundary of those opposite works, for it unites together and separates those naturally separated by its own head.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"glossary","lemma":"ძრვისა მიერ და დგომისა","severity":"info","text":"The phrase 'by motion and rest' (ძრვისა მიერ და დგომისა) is a key conceptual pair in Gregory's cosmology, reflecting the dynamic and static principles that govern creation.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"დიდი მოსე","severity":"info","text":"The reference to 'the great Moses' alludes to the Genesis creation narrative, specifically the first creation of heaven and earth, which Gregory interprets through the lens of motion and rest.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"background","lemma":"","severity":"info","text":"Gregory of Nyssa's cosmology here draws on Platonic and Aristotelian concepts of motion and rest as fundamental principles, adapted to a Christian framework of divine creation.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage continues the narrative of creation, explaining how opposites (heaven and earth) are united through intermediate elements, specifically air, which mediates between fire and solid matter.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"parallel","kind":"parallel","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The description of air as both uniting and separating opposites echoes similar discussions in ancient natural philosophy, particularly in Stoic and Neoplatonic thought.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The Georgian text uses 'თავნი' (heads) which may mean 'principles' or 'origins'; the translation opts for 'heads' but the sense is likely 'primary elements'.","The phrase 'წინააღმდგომთა მათ საქმეთა' (the opposition of their works) could refer to the inherent qualities of heaven and earth or to their active principles; the reading taken is that of opposing natures."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":9,"ref":"p9","source":"და ეგრეთვე-სახედ, ნოტიაჲცა იგი ბუნებაჲ მრჩობლთა სიპოხეთა მიერ და ვითარებათა მრჩობლ და ორკერძო შეერთების წინააღმდგომთა მათ, რამეთუ სიმძიმითა და დამართ-სლვითა ფრიადი აქუს თჳსებაჲ ქუეყანისა მიმართ, ხოლო სლვითა მით და დინებითა არა უცხო არს მოძრავთა მათ ბუნებათაგან, არამედ არს იგი შემაერთებელ და შემკრებელ მჴდომთა მათ, რამეთუ სიმძიმესა მოძრავობად შესცვალებს და სიმძიმითა მოძრავობისაგან არა შეიკრვის და ესრეთ შეიერთებიან ურთიერთას შორად განშორებულნი იგი ბუნებით, შუვამდგომელთა მათ მიერ ერთობად მოსრულნი. და უკუეთუ ვინ ჭეშმარიტებით იტყოდის, არცაღა თუ წინააღმდგომთა მათ ბუნებანი სრულიად უზიარებელ არიან და უცხო ურთიერთას თჳსებისაგან და საკუთრებისა, და ესრეთ ყოველნივე ნივთნი სოფლისანი ურთიერთას ხედვენ და ერთმანერთსა ეზიარებიან განთჳსებულთა მათ და განშორებულთა აგებულებათა მიერ, რამეთუ მოძრავობაჲ არა-ხოლო-თუ ადგილითი-ადგილად ოდენ ცვალებასა შინა იხილვების, არამედ შეცვალებასაცა და ქცეულებასა შინა გამოჩნდების. და კუალად, ეგრეთვე უძრავსა მას ბუნებასა ცვალებითი მოძრავობაჲ არა აქუს, ხოლო ხრწნილებისა და განახლებისა მიერ იძრვის და იცვალების სამარადისოდ, რამეთუ საკუთრებათა ამათ შეცვალებაჲ ესრეთ განაგო სიბრძნემან ღმრთისამან და მარადის მოძრავსა მას უქცეველობაჲ მისცა, ხოლო უძრავსა მას შეცვალებაჲ განუთჳსა.","english":"And likewise, the nature of the elements, by the mixture of the moist and the dry and by the combination of the hot and the cold, which are opposed to each other, for by weight and downward motion it has a great affinity toward the earth, while by its motion and flow it is not alien to those moving natures, but it is that which unites and gathers the opposites, for it changes weight into motion and is not hindered from motion by weight, and thus those natures, separated by nature, are united with each other, brought into unity by those opposing elements. And if one speaks truly, not even those opposing natures are entirely without communion and alien to each other's property and possession, and thus all the things of the world see each other and partake of one another through their distinct and separate constitutions, for motion is seen not only in change from place to place, but also appears in change and transformation. And again, the immovable nature does not have changeable motion, but through decay and renewal it moves and changes perpetually, for the wisdom of God arranged this change of properties thus, giving unchangeability to that which is always in motion, and assigning change to that which is immovable.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"ნოტიაჲ","severity":"info","text":"The Georgian term 'ნოტიაჲ' (notiay) here renders Greek 'στοιχεῖον' (stoicheion), meaning 'element' in the sense of the fundamental components of the physical world, such as earth, water, air, and fire.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"სიპოხეთა","severity":"info","text":"The word 'სიპოხეთა' (sipokheta) is a plural form meaning 'moistures' or 'wetnesses', corresponding to Greek 'ὑγρῶν' (hygrōn), referring to the moist elements in the mixture of opposites.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"external","lemma":"","severity":"info","text":"This passage reflects the ancient theory of the four elements (earth, water, air, fire) and their qualities (hot, cold, wet, dry), common in Greek philosophy and adapted by Christian authors like Gregory of Nyssa.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The passage presents a chiastic argument: it first describes how opposing natures are united through mixture, then asserts that even opposites share communion, and finally illustrates this with the paradox of motion and immobility.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The text argues that the wisdom of God assigns unchangeability to that which is always in motion, and change to that which is immovable, a paradoxical inversion highlighting divine order.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The Georgian phrase 'შუვამდგომელთა მათ' (shuvamdgometa mat) is obscure; it likely means 'by those opposing elements' but the exact reading is uncertain.","The term 'სიპოხეთა' (sipokheta) could also be interpreted as 'liquids' rather than 'moistures', but the context of elemental mixture supports the latter."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":10,"ref":"p10","source":"და განგებულებითა რაჲთმე უსაზღვროჲთა განაგო ესე, რაჲთა არა ბუნებითი იგი საკუთრებაჲ რომელ არს უძრავობაჲ და უქცეველობაჲ, იხილვებოდის რაჲ ხილულთა ამათ აგებულებათა შინა, ღმრთად საგონებელ იქმნენ დაბადებულნი, რამეთუ მომრავობაჲ და ქცეულებაჲ საღმრთოჲსა ბუნებისაგან უვალ არს და უცხო. და სადა ესე იხილვებოდინ, მუნ ღმრთეებისა იჭჳ არღარა შემოვალს. ამისთჳსცა ქუეყანაჲ დამტკიცებულ არს და არა უქცეველ არს, ხოლო ცაჲ - წინაუკუმო, რამეთუ ქცეულებაჲ არა აქუს, არამედ არცა სიმტკიცე აქუს, რომელ არს უძრავობაჲ, რამეთუ მდგომსა მას ბუნებასა -- ქცეულებაჲ, ხოლო უქცეველსა მას მოძრავობაჲ განუსაკუთრა საღმრთომან ძლიერებამან, და ესრეთ, ორთავე მათ ურთიერთას შეცვალებული საკუთრებაჲ განუკუთნა და ღმრთეებისა იჭჳსაგან უცხო ყვნა, რამეთუ არცა ერთი ამათგანი მიეჩემების საღმრთოსა ბუნებასა: არცა დაუდგრომელობაჲ, არცა შეცვალებაჲ, ვითარცა ზემო ვთქუთ. ესრეთ უკუე ყოველივე თჳსითა აგებულებითა სრულ იქმნა და თჳსსა საზომსა აღიწია. და დაესრულნეს საქმედ ცაჲ და ქუეყანაჲ და ყოველნივე ნივთნი შორის მათსა, ვითარცა თქუა მოსე, და შემსგავსებულითა შუენიერებითა თჳთოეული მათი შეიმკო.","english":"and by some boundless design he ordered this, so that the natural property which is immobility and unchangeableness should not be seen in these visible structures, and the created things might be thought of as divine, for multiplicity and change are far from the divine nature and alien to it. And wherever this is seen, the trace of divinity no longer enters. For this reason the earth is fixed and not unchangeable, while the heaven is in motion, for it has no change, but neither does it have firmness, which is immobility, for to the stationary nature—change, and to the unchangeable—motion, the divine power assigned, and thus, having interchanged their properties with each other, it made them alien to the trace of divinity, for neither of these belongs to the divine nature: neither instability nor change, as we said above. Thus everything was completed by its own structure and attained its own measure. And the heaven and the earth and all the things between them were finished in deed, as Moses said, and each of them was adorned with its own appropriate beauty.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"glossary","lemma":"უძრავობაჲ","severity":"info","text":"The term 'immobility' (უძრავობაჲ) is a key concept in Gregory's argument, contrasting the fixed earth with the moving heaven, and is used to distinguish created natures from the divine.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"glossary","lemma":"ქცეულებაჲ","severity":"info","text":"'Change' (ქცეულებაჲ) is paired with 'multiplicity' (მომრავობაჲ) to describe what is alien to the divine nature, reinforcing Gregory's apophatic theology.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"ვითარცა თქუა მოსე","severity":"info","text":"The phrase 'as Moses said' refers to the Genesis creation account, specifically the completion of heaven and earth and all between them, echoing Gen 2:1.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"background","lemma":"უსაზღვროჲთა","severity":"info","text":"The 'boundless design' (უსაზღვროჲთა) reflects Gregory's Neoplatonic influence, where the divine ordering is beyond finite measure, a theme in his cosmology.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"და დაესრულნეს","severity":"info","text":"This passage concludes the section on the ordering of the cosmos, summarizing the completion of heaven, earth, and all between, and transitioning to the next topic.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"ცაჲ - წინაუკუმო","severity":"caution","text":"The phrase 'heaven is in motion' (ცაჲ - წინაუკუმო) is ambiguous: it may mean 'forward' or 'in front,' but the context suggests circular motion, a common patristic view.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'ცაჲ - წინაუკუმო' is ambiguous: 'წინაუკუმო' could mean 'forward' or 'in front,' but the context of motion and contrast with earth's fixity suggests circular or perpetual motion, a standard patristic interpretation."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":11,"ref":"p11","source":"რამეთუ ცაჲ განბრწყინდა ნათლითა მნათობთაჲთა, და ზღუაჲ და ჰაერი - მცურვალთა მიერ და მფრინველთა ჰაერისათა, ხოლო ქუეყანაჲ -- ყოველთა ნერგთა და ოთხფერჴთა თჳთოფერებითა, რომელნი-იგი საღმრთოჲთა ნებითა განძლიერებულმან მყისსა შინა ყოველნივე ერთბამად აღმოაცენნა და შვნა. და ესრეთ შეიმკო ქუეყანაჲ შუენიერებითა, და ყუავილთა თანა გამოიხუნა ნაყოფნი და სავსე იყვნეს სამოთხენი მცენარეთა მათ მიერ, რომელნი შუენიან სამოთხეთა, და ყოველნი მთანი და ბორცუნი და თხემნი მთათანი და მზუარენი და ვაკენი და ველნი და რავოდენიცა იყო ღელეთა და ჴევნებთა შინა ახლად აღყუავებული მწუანვილი, და პირად-პირადთა ხეთა სამკაულითა გჳრგჳნოსან იქმნეს ყოველნივე მერენი და მაღნარნი, რომელნი-იგი მაშინ ოდენ ქუეყანისაგან აღმოჴდეს და მყისსა შინა სრულებითა შუენიერებისაჲთა სისრულედ აღიწინეს და ყოველნივე იხარებდეს და მხიარულ იყვნეს და განსცხრებოდეს ბრძანებითა ღმრთისაჲთა. განცხოველებულნი საცხოვარნი არვეთანი და კოლტთანი და განთჳსებულნი და ტომად-ტომადნი და განისუენებდეს და მიმორბიოდეს მთათა შინა და ბორცუთა და ყოველთა მაღნართა, და სახიობითა და გალობითა მფრინველთაჲთა ოხრიდეს ყოველნი არენი და მაღნარნი.","english":"For the sky was made radiant by the light of the luminaries, and the sea and the air by the swimmers and the birds of the air, while the earth was adorned by all the plants and the four-footed creatures in their own peculiarities, which by divine will, strengthened in an instant, all at once brought forth and gave birth. And thus the earth was adorned with beauty, and together with the flowers it brought forth fruits, and the gardens were filled with those plants which are seemly for gardens, and all the mountains and hills and mountain slopes and meadows and plains and fields, and whatever was in the valleys and ravines, was newly blossoming with verdure, and with various trees as ornaments, all the forests and groves became crowned, which then only came forth from the earth and in an instant were raised up to the fullness of perfection in beauty, and all rejoiced and were glad and delighted by the command of God. The animals, wild and tame, and those distinct and in tribes, took their rest and ran about in the mountains and hills and all the groves, and with the play and song of the birds, all the plains and groves resounded.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"რამეთუ ცაჲ განბრწყინდა ნათლითა მნათობთაჲთა","severity":"info","text":"The Georgian describes the sky as 'made radiant by the light of the luminaries', echoing the creation narrative's emphasis on light as a divine attribute.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"glossary","lemma":"მცურვალთა","severity":"info","text":"The term 'swimmers' (მცურვალთა) refers to aquatic creatures, consistent with the fourfold division of creation (sky, sea, air, earth) in patristic cosmology.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"აღმოაცენნა და შვნა","severity":"info","text":"The phrase 'brought forth and gave birth' echoes Genesis 1:24-25, where God creates animals and plants, emphasizing instantaneous creation by divine will.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"სამოთხენი","severity":"info","text":"The term 'gardens' (სამოთხენი) may allude to the Garden of Eden, a common typology in patristic exegesis for the primordial state of creation.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"ყოველნივე","severity":"info","text":"The repetition of 'all' (ყოველნივე) throughout the passage creates a rhythmic enumeration of creation's fullness, mirroring the liturgical style of the text.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"George the Athonite","severity":"info","text":"This Georgian translation by George the Athonite (11th century) reflects the Iviron monastery's role in transmitting Greek patristic works to the Georgian tradition.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'აღმოჴდეს' (came forth) could imply either spontaneous generation or divine creation; the reading taken follows the latter.","The term 'კოლტთანი' (tame) is ambiguous; it may refer to domesticated animals or a specific category of creatures."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":12,"ref":"p12","source":"და კუალად, ეგრეთვე სივრცე ზღჳსაჲ და ხილვაჲ მისი და შუენიერებაჲ სხუასა ჰაეროვნებასა მოსცემდა და, დაყუდებითა და მყუდროებითა აწღა დაწყნარებად მოსრული და შესაკრებელსა თჳსსა შეკრებული, საწადელ იყო ხილვად, რომელსა-იგი შესავედრებელნი და საყუდელნი და ნავთსადგურნი, საღმრთოჲთა ნებითა კბოდოვანთა და კლდოვანთა შინა თავით თჳსით აღმოკუეთილნი, დაუმშჳდებდეს და დააგებდეს ჴ3ელსა და ქუეყანასა სიმყჳრტესა ზღჳსასა, და კუალად საწადელნი იგი მჭავლნი და სიმშჳდით აღტევებულნი ოხრანი შუენიერებითა ნავთსაყუდელთაჲთა შეიმკობვოდეს, და ნიავ-წულილნი და ნიავნი და მყუდროდ მობერვითა ქართაითა პირსა ზღჳსასა, ბრწყინვალენი იგი და ღიმილით აღმქისებულნი ღელვანი აღაყუავებდეს. და ყოველივე ზღჳსა და ჴმელისა სიმდიდრე და ყოველთავე დაბადებულთა შემკობილებაჲ მზა იყო.","english":"And again, the expanse of the sea and its sight and beauty gave to another aerial nature, and, having come now to rest in stillness and tranquility, and gathered in its own gathering-place, it was desirable to behold, for which the harbors and shelters and ship-stations, by divine will, cut out by themselves in the hollow and rocky places, would calm and settle the hand and the land of the solid sea, and again those desirable bays and the calm-settled coves would be adorned with the beauty of the ship-stations, and the gentle breezes and winds and the quiet blowing of the winds on the face of the sea would raise up those shining and smile-rising waves. And all the wealth of the sea and the land and the adornment of all creatures was ready.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"სივრცე ზღჳსაჲ","severity":"info","text":"The phrase 'expanse of the sea' echoes the earlier description of the sky and earth, completing the tripartite cosmic adornment.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"glossary","lemma":"ნავთსადგურნი","severity":"info","text":"The term 'ship-stations' (ნავთსადგურნი) is a rare compound, likely a calque from Greek ναύσταθμοι, indicating a technical nautical term in Old Georgian.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"background","lemma":"Georgian maritime imagery","severity":"info","text":"The detailed description of harbors, coves, and ship-stations reflects the Black Sea coastal context familiar to Georgian monastic translators.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"narrative conclusion","severity":"info","text":"This passage concludes the narrative of creation, summarizing the wealth of sea and land and the readiness of all creatures, forming a rhetorical climax.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"external","lemma":"George the Athonite","severity":"info","text":"George the Athonite's translation reflects a careful adaptation of Gregory's Greek cosmology into Georgian, emphasizing natural beauty as divine order.","cites":[{"key":"ed:grnoshob-grnos","label":"source edition: Gregory of Nyssa, On the Making of Man (George the Athonite)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/mravtavi/grnoshob/grnos.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'aerial nature' (ჰაეროვნებასა) may refer to the air or to a specific element; the reading taken is 'aerial nature' as a distinct realm.","The subject of 'having come now to rest' is ambiguous; it is read as the sea itself."],"confidence":"high","notes":[]}]}