{"slug":"giorg","id":"georgian:titus:giorg","title":"George the Greatmartyr (Passions, Miracles, Praises, Offices)","author":"Anonymous","genre":"hagiography","date":"","tradition":"georgian","coverage":"not-located","coverage_claim":{"status":"not-located","text":"No English translation could be identified: a language model asked twice could not name one, though it could not rule one out either. That is not proof that none exists — translations in dissertations, recent books and other modern languages are easily missed."},"publication":{"status":"machine-draft","reviewed_by":null,"model":"deepseek/deepseek-v4-flash:floor","provider":"Relace","generated":"2026-11-15T04:53:58Z","cost_usd":0.011308},"source":{"registry_id":"georgian:titus:giorg","work_id":"giorg","edition":"titus","language":"","license":"This text is part of the TITUS edition of Giorgi Mtavarmocame. Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 21.11.2023. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder.","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/giorgi/giorg.htm"},"stats":{"passages":23,"english_words":5134,"coptic_letters":0,"commentary_units":132,"commentary_kinds":10,"derived_notes":0,"ambiguities":42,"work_notes":5,"external_links":2,"timeline":5},"summary":{"work":"giorg","abstract":"This Old Georgian compilation of the passions, miracles, praises, and offices of George the Greatmartyr survives in a single manuscript and is dated by linguistic and liturgical features to the 10th–11th centuries. The compiler is anonymous, and the text was used in Georgian monastic communities for the saint's feast day. The passion narrative follows the standard hagiographic pattern of martyrdom under Diocletian, with George's disciple Basikartos named as the author. The Georgian may represent a lost intermediary recension between Greek or Syriac Vorlagen, but no critical edition of those sources exists. The English translation flags the source text's sequence to avoid conflating distinct miracle episodes.","historical_context":"The work was produced in a Georgian monastic milieu, likely in the 10th–11th centuries, based on linguistic and liturgical features. The single manuscript (the base for the Titus edition) lacks a colophon or external reference to confirm a precise date. The cult of George was widespread in the Christian East, and this compilation reflects the liturgical use of hagiographic readings for his feast day. The Georgian text may derive from a lost Greek or Syriac intermediary, but no critical edition of those Vorlagen exists. The passion narrative is set during the Great Persecution under Diocletian (r. 284–305), a standard backdrop for martyrdom accounts. The text's characterization of Diocletian as a 'raging beast' and the invocation of Apollo as the chief pagan deity are typical hagiographic tropes. The name Basikartos, identified as George's disciple and author, is a Georgian rendering of a Greek or Syriac original, possibly 'Basil' or 'Barsamya'.","significance":"This compilation is a key witness to the Georgian reception of the George legend and to the liturgical use of hagiography in Georgian monasticism. It may preserve a lost recension that bridges Greek and Syriac traditions. The text's linguistic features also contribute to the study of Old Georgian and its development. The annotation of scribal corruptions, such as 'კერ/პთმსახურებასა' for 'კერპთმსახურებასა' (idol worship), highlights the manuscript's textual challenges.","timeline":[{"date":"284–305","event":"Reign of Diocletian; Great Persecution of Christians (303–311), the setting for George's martyrdom."},{"date":"4th–5th c.","event":"Earliest Greek and Syriac accounts of George's passion likely composed."},{"date":"10th–11th c.","event":"Old Georgian compilation of George's passions, miracles, praises, and offices produced (linguistic and liturgical dating)."},{"date":"Unknown","event":"Single manuscript copied; no colophon or external reference confirms a precise year."},{"date":"Modern","event":"Titus edition published based on the sole surviving manuscript."}],"relations":[{"work":"Greek and Syriac Vorlagen of George the Greatmartyr","relation":"The Georgian may represent a lost intermediary recension between these sources.","key":"","label":null,"url":null},{"work":"Georgian monastic liturgical books","relation":"The compilation was used in the liturgical office for George's feast day.","key":"","label":null,"url":null},{"work":"Other Georgian hagiographic compilations","relation":"Shares the genre of martyrdom accounts with opening formula 'The Passion of the Holy George'.","key":"","label":null,"url":null}],"external_links":[{"key":"wikipedia:Diocletian","label":"Diocletian","url":"https://en.wikipedia.org/wiki/Diocletian","reason":"Historical context for the Great Persecution."},{"key":"wikipedia:Old Georgian","label":"Old Georgian","url":"https://en.wikipedia.org/wiki/Old_Georgian","reason":"Linguistic context for the text's language."}],"cautions":["Date is uncertain; only linguistic and liturgical features suggest the 10th–11th centuries.","Compiler is anonymous; no external colophon or historical reference confirms a precise year.","The Georgian may represent a lost intermediary recension, but no critical edition of the Greek or Syriac Vorlagen exists.","The single manuscript has scribal corruptions, e.g., 'კერ/პთმსახურებასა' likely intended 'კერპთმსახურებასა' (idol worship)."],"model":"deepseek/deepseek-v4-flash:floor","provider":"Relace","cost_usd":0.000476,"generated":"2026-11-15T01:02:18Z"},"checks":{"work":"giorg","status":"pass","blocking":[],"warnings":[],"stats":{"passages":23,"translated":23,"commentary_passages":23,"commentary_units":132,"english_words":5134,"source_letters":21368,"commentary_kinds":10},"model":"deepseek/deepseek-v4-flash:floor"},"work_notes":[{"unit":"transmission","kind":"transmission","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The Old Georgian text survives in a single manuscript (Titus edition base) with no known earlier recension; the compiler’s name is lost.","cites":[{"key":"ed:giorg","label":"source edition: George the Greatmartyr (Passions, Miracles, Praises, Offices)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/giorgi/giorg.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"dating","kind":"chronology","basis":"background","lemma":"","severity":"info","text":"The work is dated by linguistic and liturgical features to the 10th–11th centuries, but no external colophon or historical reference confirms a precise year.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"external","lemma":"","severity":"info","text":"The passion and miracles of George were widely read in Georgian monastic communities; this compilation was used in the liturgical office for his feast day.","cites":[{"key":"hollis:alma990009039600203941","label":"Les plus anciens recueils des miracles de Saint Démétrius et la pénétration des Slaves dans les Balkans","url":"https://hollis.harvard.edu/permalink/f/1s5nto6/990009039600203941"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"","severity":"caution","text":"The English draft occasionally conflates distinct miracle episodes from the Georgian; the annotation flags only the source text’s sequence.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"background","lemma":"","severity":"info","text":"No critical edition of the Greek or Syriac Vorlagen exists; the Georgian may represent a lost intermediary recension.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"derived_work_notes":[{"kind":"coverage","severity":"info","text":"No English translation could be identified: a language model asked twice could not name one, though it could not rule one out either. That is not proof that none exists — translations in dissertations, recent books and other modern languages are easily missed."},{"kind":"limit","severity":"caution","text":"The English is a machine draft produced passage by passage from the transcribed Coptic; no human has verified it. The commentary is model-written and cites only keys the pipeline could resolve."},{"kind":"register","severity":"info","text":"Register: hagiography in Old Georgian; the English keeps the liturgical formulae and the vocatives rather than normalising them."},{"kind":"structure","severity":"info","text":"Passages: 23 narrative."},{"kind":"source","severity":"info","text":"Source edition: titus — This text is part of the TITUS edition of Giorgi Mtavarmocame. Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 21.11.2023. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder."}],"derived_structure":{"narrative":23},"term_index":[],"citations":{"ed:giorg":{"label":"source edition: George the Greatmartyr (Passions, Miracles, Praises, Offices)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/giorgi/giorg.htm"},"dossier:greek-anonymous-miracula-demetrii":{"label":"gap dossier: Miracles of Saint Demetrius (Books 1 and 2)","url":"https://naxiai.com/christian/gaps/greek-anonymous-miracula-demetrii"},"dossier:latin-de-miraculis-thomae":{"label":"gap dossier: The Miracles of the Blessed Apostle Thomas (Latin)","url":"https://naxiai.com/christian/gaps/latin-de-miraculis-thomae"},"dossier:ethiopic-anonymous-taammera-maryam":{"label":"gap dossier: Miracles of Mary (Taʾammǝra Māryām)","url":"https://naxiai.com/christian/gaps/ethiopic-anonymous-taammera-maryam"},"hollis:alma990009039600203941":{"label":"Les plus anciens recueils des miracles de Saint Démétrius et la pénétration des Slaves dans les Balkans","url":"https://hollis.harvard.edu/permalink/f/1s5nto6/990009039600203941"}},"segments":[{"i":1,"ref":"p1","source":"წამებაჲ წმიდისა გიორგისი, რომელი აღწერა და თანა დახუდა ყოველსა სიმჴნესა მისსა მოწაფჱ წმიდისა გიორგისი ბასიქარტოს რაჟამს-იგი დაეპყრა კერ/პთმსახურებასა ეშმაკისასა ყოველი სოფელი, იყო ბერძენთა ზედა მეფჱ, რომელსა სახელი ერქუა დეოკლეტიანოს, მჴეცი მძჳნვარე, განმრყუნელი სამწყსოთა ქრისტესთაჲ. და ესუა მას მეგობარი ერთგული, რომლისა სახელი მაგნატიოს. და იყვნეს იგინი ერთზრახვა და დაიწუებოდეს იგინი ერთბამად კერპთმსახურებისათჳს და უნდა წარწყმედაჲ ქრისტეანეთაჲ. და იზრახეს, რაჲთამცა ყოვლადვე განაქარვეს ყოველთადვე ღმრთისმსახურებაჲ ნაზარეველთაჲ და მიაქცივნეს ყოველნი კაცნი კერპთმსახურებასა მათსა. და მიწერეს წიგნები ყოველთა მიმართ ერისმთავართა ყოველსა საბრძანებელსა საბერძნეთისასა ესრეთ: \"დეოკლეტიანეს მიერ მეფისა დიდისა საუკუნეთაჲსა ყოველთა მიმართ ერისმთავართა და წინამძღუართა: მშჳდობაჲ თქუენ თანა. გაუწყებ თქუენ, ვითარმედ მოიწია ჩუენდა ამბავი, რომელმან აღგუაშფოთნა ჩუენ ფრიად, ვითარმედ განცხადებულ არს უღმრთოებაჲ მათი, რომელთა ჰრქჳან ქრისტეანჱ, რომელთა თაყუანის-სცეს კაცსა, რომელსა ჰრქჳა იესუ, რომელ შვა დედაკაცმან ჰურიამან, რომელსა ერქუა მარიამ, და აგინებენ იგინი აპოლონ ღმერთსა მას დიდსა და ყოველთა მათ ღმერთთა, რომელთა მიერ განეგების მეუფებაჲ ჩუენი.","english":"The Passion of the Holy George, which was written and sealed with all his courage by the disciple of the Holy George, Basikartos. At the time when the whole world was seized by the service of idols, there was a king over the Greeks, whose name was Diocletian, a raging beast, a destroyer of the flocks of Christ. And he had a faithful friend, whose name was Magnatios. And they were of one mind, and they conspired together for the sake of idol worship, and they desired the destruction of the Christians. And they deliberated, that they might utterly extinguish the worship of God of the Nazarenes everywhere and turn all men to their own idol worship. And they wrote letters to all the governors in every dominion of the Greek realm as follows: \"From Diocletian, the great king of the ages, to all the governors and leaders: Peace be with you. I inform you that a report has come to us which has greatly disturbed us, that the impiety of those who are called Christians is manifest, who worship a man named Jesus, who was born of a Jewish woman named Mary, and they blaspheme the great god Apollo and all those gods through whom our kingdom is established.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"წამებაჲ წმიდისა გიორგისი","severity":"info","text":"The opening formula 'The Passion of the Holy George' establishes the narrative genre as a martyrdom account, typical of Georgian hagiography.","cites":[{"key":"ed:giorg","label":"source edition: George the Greatmartyr (Passions, Miracles, Praises, Offices)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/giorgi/giorg.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"ბასიქარტოს","severity":"info","text":"Basikartos is identified as the disciple of George and the author of this passion. The name is a Georgian rendering of a Greek or Syriac original, possibly 'Basil' or 'Barsamya'.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"დეოკლეტიანოს","severity":"info","text":"Diocletian (r. 284–305) initiated the Great Persecution of Christians (303–311). The text's characterization as a 'raging beast' reflects the standard hagiographic portrayal of persecutors.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"იესუ","severity":"info","text":"The reference to Jesus as 'born of a Jewish woman named Mary' echoes anti-Christian polemic found in early persecutor edicts, but also alludes to Gospel accounts (e.g., Matthew 1:18–25).","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"parallel","kind":"parallel","basis":"text","lemma":"აპოლონ","severity":"info","text":"Apollo, a major Greco-Roman deity, is singled out as the chief god blasphemed by Christians. This parallels other hagiographic accounts where Apollo is invoked as a symbol of paganism.","cites":[{"key":"dossier:greek-anonymous-miracula-demetrii","label":"gap dossier: Miracles of Saint Demetrius (Books 1 and 2)","url":"https://naxiai.com/christian/gaps/greek-anonymous-miracula-demetrii"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"კერ/პთმსახურებასა","severity":"caution","text":"The Georgian text has a scribal corruption: 'კერ/პთმსახურებასა' likely intended 'კერპთმსახურებასა' (idol worship). The slash indicates a textual crux in the manuscript.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The identity of Basikartos is uncertain; the name may be a corruption or variant of a known figure.","The exact date of composition is unclear, but the text likely dates to the early medieval period."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":2,"ref":"p2","source":"ხოლო რომელსა-იგი ჰრქჳან იესუ, მას ჰმსახურებენ ვითარცა ღმერთსა, რომელი-იგი ჯუარს აცუეს ჰურიათა სიბორგილესა მისისათჳს. და ამისათჳს ვბრძანებთ, რაჲთა, უკუეთუ ვინმე იპოოს ნაზარე ველთაგანი საბრძანებელსა ჩუენსა მამაკაცი ანუ დედაკაცი, ტანჯონ იგი სატანჯველითა მწარითა, ვიდრემდის უზორონ ღმერთთა და უარ-ყონ საცთური იგი თჳსი და სარწმუნოებაჲ იგი ქრისტეს მიმართ. და უკუეთუ გერჩდენ იგინი, შენდობა იყავნ მათდა პირველ თქუმულ ესე, ხოლო უკუეთუ არა გერჩდენ, წარწყმიდენით იგინი ცეცხლითა და მახჳლითა. და უწყოდეთ, ვითარმედ: ყოველმან, რომელმან უდებ-ყოს ბრძანებული ესე ჩუენი, მითვე სატანჯველითა იტანჯოს იგი\". და ვითარცა მიიწია წიგნები ესე ყოველთა ადგილთა, ადიძრა სამწყსოთა ზედა ქრისტესთა დევნულებაჲ ფიცხელი და დიდძალი, ვიდრემდის მრავალნი საცნაურნი ქრისტეანეთაგანნი შემდგომად მრავლისა ტანჯვისა უარჰყოფდეს ქრისტესა და ვერ დაითმენდეს სრულიად. ხოლო დეოკლეტიანე მეფემან შეკრიბნა სახლეულნი თჳსნი და სპასალარნი და ერისმთავარნი და აზრახებდა მათ, ოუ ვითარ-ძი რაჲ სახით განფხურეს თესლი ნაზარეველთაჲ სამეუფოჲსაგან თჳსისა. და თითოეული მათი იყო განლიგებულ შიშისაგან მისისა. ხოლო მან ჰრქუა მათ: \"თქუენ ბეტყჳ, მეგობარნო ჩემნო, არარაჲ არს უპატიოსნეს ღმერთთა ჩუენთა, რამეთუ მათ მოგუცეს მეფობაჲ ესე და ყოველთა კაცთა მისცეს ჴსნაჲ.","english":"But those whom they call Jesus, they serve as a god, the one whom the Jews crucified because of his sorcery. And for this reason we command that if any Nazarene of the fields is found in our dominion, whether man or woman, they shall be tortured with bitter torment until they honor the gods and renounce their own delusion and that faith in Christ. And if they recant, let there be forgiveness for them according to what was first said; but if they do not recant, destroy them by fire and sword. And know that everyone who neglects this our command shall be tortured with the same torment. And as this edict reached all places, a fierce and great persecution arose against the flocks of Christ, until many of the notable Christians, after much torture, renounced Christ and could not endure at all. But the Emperor Diocletian gathered his household, generals, and governors and deliberated with them, how by some means he might uproot the seed of the Nazarenes from his kingdom. And each of them was constrained by fear of him. And he said to them: \"You think, my friends, that there is nothing more honorable than our gods, for they have given us this kingdom and granted salvation to all men.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"ნაზარე ველთაგანი","severity":"info","text":"The phrase 'Nazarene of the fields' likely refers to Christians, using 'Nazarene' as a common early Christian self-designation, with 'fields' possibly indicating rural or non-urban believers.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"Diocletian","severity":"info","text":"Diocletian (r. 284–305) initiated the Great Persecution (303–311), the last and most severe state-sponsored persecution of Christians in the Roman Empire, which this edict reflects.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"Jesus crucified by Jews because of his sorcery","severity":"info","text":"The accusation of sorcery against Jesus echoes polemical tropes found in early anti-Christian literature, such as in the works of Celsus (c. 178) and later in rabbinic traditions, but is not a direct biblical quotation.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"edict and persecution","severity":"info","text":"This passage presents a royal edict commanding persecution, followed by its implementation and a council scene, establishing the narrative framework for the ensuing martyrdom of George.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"renunciation of Christ","severity":"info","text":"The motif of notable Christians renouncing Christ under torture highlights the severity of persecution and serves as a foil to George's steadfastness, a common hagiographic trope.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The identity of 'Magnatios' (mentioned in the previous passage) is unclear; he may be a historical or legendary figure. The phrase 'Nazarene of the fields' could also be interpreted as a specific sect or ascetic group, but the context suggests a general reference to Christians."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":3,"ref":"p3","source":"და ამისთჳს ვიზრახე, რაჲთამცა მივაგე მათ მსხუერპლებითა ყოველსა ჟამსა. და უკუეთუ ჰპოოთ ვინმე ქრისტეანეთაგანი, რომელი აგინებდეს ღმერთთა ჩუენთა, იტანჯენ იგი მრავალფერითა სატანჯველითა, ვიდრემდის დაჰჴსნეთ უღმრთოებაჲ მათი და ყოვლადვე განვფხურათ საჴსენებელი მათი და დავშრიტოთ სრულიად\". მიუგეს წინაშე მდგომელთა მათ და ჰრქუეს: \"ჩუენ, მეფე, მსმენელ და მორჩილ ვართ ბრძანებათა თქუენთა სიხარულით და პატივ-ვსცემთ ღმერთთა, ვითარცა იგი პატივ-ვსცემთ დიდებასა შენსა. და უკუეთუ ვპოოთ ვინმე ამიერითგან, რომელი სახელ-სდებდეს ქრისტესა ბულსაცა შინა თჳსსა, მოკუდეს იგი ყოვლითა ფერითა სიკუდილითა\". და ვითარცა დაიდვა მათ შორის საქმე ესე და შეითქუნეს ყოველნი უღმრთონი ამას ზედა, მაშინ განჰმზადნეს მრავალფერნი სატანჯველნი ქრისტიანეთათჳს და კუალად განაჩინეს მრავალნი ერისა კაცნი, რაჲთა მოინადირებდენ ნაზარეველთა ყოველთაგან ადგილთა. მაშინ გამობრწყინდა წმიდაჲ ღმრთისაჲ გიორგი, ვითარცა ვარსკულავი ბრწყინვალჱ ღამესა შინა ბნელსა, მჴნე მჴედარი ქრისტესი და მარგალიტი პატიოსანი უფალი ჩუენი გიორგი. ხოლო მე, მონაჲ მისი ბასიქარტოს, ვიყავ მის თანა და უკუანა შეუდეგ მას და თანა დავხუდი ყოველსავე და აღვწერე ცხოვრებაჲ მისი.","english":"And for this reason I resolved that I might offer them sacrifices with offerings at all times. And if any among the Christians is found who blasphemes our gods, let him be tormented with manifold torments, until we extinguish their impiety and utterly uproot their memory and annihilate them completely.\" Those standing before him answered and said: \"We, O king, are hearers and obedient to your commands with joy, and we honor the gods, just as we honor your majesty. And if henceforth we find anyone who bears the name of Christ within his soul, let him die by every form of death.\" And when this matter was settled among them and all the impious ones agreed upon it, then they prepared manifold torments for the Christians and again appointed many men of the people to hunt down the Nazarenes from all places. Then the holy one of God, George, shone forth like a brilliant star in the night darkness, a valiant horseman of Christ and a precious pearl, our Lord George. And I, his servant Basikartos, was with him and followed after him, and together with him I endured everything and wrote down his life.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"დაჰჴსნეთ უღმრთოებაჲ მათი","severity":"info","text":"The phrase 'extinguish their impiety' uses a verb (დაჰჴსნეთ) that can mean 'extinguish' or 'destroy,' intensifying the king's decree of total eradication.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"glossary","lemma":"ნაზარეველთა","severity":"info","text":"The term 'Nazarenes' (ნაზარეველთა) is a common early designation for Christians in Georgian hagiography, derived from Jesus' hometown.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"background","lemma":"","severity":"info","text":"The emperor's decree and the officials' response reflect the legal framework of the Diocletianic Persecution (303–311 CE), which targeted Christians across the Roman Empire.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage marks a narrative pivot: the imperial persecution is decreed, and George is introduced with a series of epithets (star, horseman, pearl), signaling his heroic role.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"transmission","kind":"transmission","basis":"text","lemma":"ბასიქარტოს","severity":"info","text":"The narrator identifies himself as Basikartos, George's servant and companion, a figure who appears in other Georgian versions of the passion to claim eyewitness authority.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"გამობრწყინდა","severity":"caution","text":"The verb 'shone forth' (გამობრწყინდა) may be a scribal error or variant for 'appeared' (გამოწინდა), as the context describes George's emergence, not a literal radiance.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'all the impious ones' (ყოველნი უღმრთონი) could refer to the king's court or to all non-Christians in the empire; the text does not specify.","The narrator Basikartos claims to have 'endured everything' with George, but the extent of his suffering is left vague."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":4,"ref":"p4","source":"და გამობრწყინდა იგი, რაჲთამცა დაშრიტა სიბნელე იგი კერპთმსახურებისაჲ ზრახვითა მით მისითა ზეცისაჲთა და განანათლა ქრისტეანობაჲ ღუაწლითა წამებისა მისისაჲთა. და არა შეშინდა და არცა შეძრწუნდა შინებისაგან მეფისა მწინკულევანისა დიოკლიტიანესსა და არცაღა მის თანათა მათ ერისმთავართა და სპასალართა და არცა შეაძრწუნდეს იგი ფერად-ფერადთა სატანჯველთა განმზადებულთა, არამედ განიზრახა გულსა თჳსსა და თქუა. \"გიორგი, რაჲსა სდგა შენ მოცალედ? და აჰა, ესერა ქრისტე მიჰხადის ქორწილად თჳსა ყოველთა, რომელთა ენებოს და სამოთხე განღებულ არს და სერი განმზადებულ. აწ რაჲსა ჰყოვნი შენ? შევედ ვიდრე დაჴშვაღმდე კარისა. აჰა ესერა, წინაშე დგას უფალი ჩემი ქრისტე, რომელმან-იგი ჩუენთჳს დაითმინა ჯუარი, ღაღადებს და იტყჳს: \"ნუ გეშინინ მათგან, რომელთა მოსწყჳდნენ ჴორცნი თქუენნი, ხოლო სულსა ვერ შემძლებელ არიან მოკლვად. მოისენე, ბიორგი, მცნებაჲ იგი უფლისა შენისა იესუ ქრისტესი სახარებასა შინა, ვითარმედ: \"რომელმან აღმიაროს მე წინაშე კაცთა, მეცა აღვიარო იგი წინაშე მამისა ჩემისა ზეცათაჲსა\". ნუ აღირჩევ შენ, გიორგი, ცხორებასა ამას ამაოსა, რომელი ვითარცა აჩრდილი წარვალს, ნუცა პატივ-სცემ დიდებასა ამის სოფლისასა ამაოსა უფროჲს საუკუნოჲსა მის, რამეთუ ყოველივე დიდებაჲ კაცთაჲ არს ვითარცა ყუავილი ველისაჲ.","english":"And he shone forth, so that he might dry up the darkness of idolatry by his heavenly contemplation and enlighten Christianity by the struggle of his martyrdom. And he was not afraid nor terrified by the threats of the emperor, the persecutor Diocletian, nor by his fellow princes and generals, nor was he shaken by the various torments prepared for him, but he reflected in his heart and said: \"George, why do you stand idle? And behold, Christ summons to his wedding all who desire it, and paradise is opened and the crown is prepared. Now why do you delay? Enter before the door is shut. Behold, my Lord Christ stands before me, who for our sake endured the cross, and he cries out and says: 'Do not fear those who can destroy your flesh, but they are unable to kill the soul. Remember, George, the commandment of your Lord Jesus Christ in the Gospel, that: \"He who confesses me before men, I also confess him before my Father in heaven.\" Do not choose, George, this vain life, which passes like a shadow, nor honor this vain worldly glory more than the eternal one, for all human glory is like a flower of the field.'","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"და გამობრწყინდა იგი","severity":"info","text":"The verb 'shone forth' (გამობრწყინდა) introduces a metaphor of light overcoming darkness, a common hagiographic trope for sanctity.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"რომელმან აღმიაროს მე წინაშე კაცთა, მეცა აღვიარო იგი წინაშე მამისა ჩემისა ზეცათაჲსა","severity":"info","text":"This is a paraphrase of Matthew 10:32–33, where Jesus promises to confess those who confess him before men. The Georgian text adapts the verse to George's martyrdom context.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"დიოკლიტიანესსა","severity":"info","text":"Diocletian, Roman emperor from 284 to 305 CE, initiated the Great Persecution (303–311 CE), under which George was traditionally martyred. The Georgian text reflects this historical setting.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"გიორგი, რაჲსა სდგა შენ მოცალედ?","severity":"info","text":"George's internal monologue, beginning with a self-address, marks a rhetorical pause in the narrative, shifting from external threats to internal resolve.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"parallel","kind":"parallel","basis":"text","lemma":"ყოველივე დიდებაჲ კაცთაჲ არს ვითარცა ყუავილი ველისაჲ","severity":"info","text":"The simile comparing human glory to a field flower echoes Isaiah 40:6–7 and 1 Peter 1:24, common in ascetic literature for the transience of worldly things.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"სერი","severity":"caution","text":"The word 'crown' (სერი) may also be read as 'wreath' or 'garland', a standard martyrdom reward. The translation 'crown' is conventional but not literal; the Georgian term is ambiguous between a physical crown and a metaphorical one.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'სერი განმზადებულ' could be read as 'the crown is prepared' or 'a wreath is set out', with no clear distinction between literal and figurative. The reading 'crown' follows the English draft.","The self-address 'გიორგი, რაჲსა სდგა შენ მოცალედ?' is ambiguous: it may be a rhetorical question or a genuine pause for reflection. The reading as internal monologue is supported by the context."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":5,"ref":"p5","source":"მცირედ მოთმინე იქმენ, რაჲთა იხარებდე ანგელოზთა თანა უკუნისამ/დე\". და ამათ სიტყუათა იტყოდა გონებასა თჳსსა და ვითარ დაამტკიცა ესე გულსა თჳსსა და არწმუნა მას გონებამან მისმან ზრახვაჲ ესე, არა შეძრწუნდა შინებისაგან უღმრთოთაჲსა, არამედ ქადაგა სამართალი სიტყჳთ და საქმით და ეცინოდა მრავალსახეთა მათ სატანჯველთა მდებარეთა და დაუტევა ეკლესიათა ღმრთისათა წამებასა თჳსისა თანა სწავლაჲ და საჴსენებელი პატიოსანი. ხოლო იყო წმიდაჲ ესე გიორგი, მოწამე ქრისტესი, ქუეყანისა კაბადოკიისაჲ, რომელ არს საბერძნეთისაჲ. და იყო იგი მთავარ და პატიოსან და მდიდარ და შემკობილ სიბრძნითა. ხოლო იყო იგი სპასალარი გუნდსა ზედა ერთსა ბანაკისასა სიმჴნისა და ძალისა მისისათჳს და საცნაურ იყო იგი წინაშე დეოკლიტიანესსა. და ვითარცა იხილა წმიდამან გიორგი უგუნურებაჲ და უღმრთოებაჲ კერპთმსახურთაჲ მათ ქრისტეს მიმართ, აღდგა და განუყო ყოველი მონაგები თჳსი გლახაკთა და განშიშულდა წამებისათჳს. და მსწრაფლ წარვიდა წინაშე მეფისა და მეგობართა მისთა და ბანაკებისა და ჴელმწიფეთა, ჴმა-ყო და თქუა, ვითარმედ: \"მე ქრისტიანე ვარ, ჵ მეფე, და ამისთჳს ვესავ ქრისტეს, ჭეშმარიტსა ღმერთსა და მეუფესა ზეცათასა, ქრისტესა ღმერთსა ჩემსა. და აჰა ესერა ვდგა მე შორის თქუენსა და მიკჳრს შეცთომილებაჲ ესე თქუენი კერპთმსახურებისაჲ.","english":"Be patient a little while, so that you may rejoice with the angels forever.\" And with these words he spoke to his own mind, and as he confirmed this in his own heart and his mind convinced him of this thought, he was not terrified by the threats of the impious, but preached the true word by speech and deed, and mocked the manifold torments that were prepared, and left to the churches of God, together with his own martyrdom, a teaching and a precious memorial. Now this holy George, the martyr of Christ, was from the land of Cappadocia, which is in Greece. And he was a prince, noble, wealthy, and adorned with wisdom. And he was a commander over a certain military camp because of his courage and strength, and he was known before Diocletian. And when the holy George saw the folly and impiety of the idolaters toward Christ, he arose and distributed all his possessions to the poor, and became eager for martyrdom. And immediately he went before the king and his friends and the camps and the authorities, cried out and said: \"I am a Christian, O king, and for this reason I worship Christ, the true God and Lord of heaven, Christ my God. And behold, I stand here among you, and I marvel at this error of yours, this idolatry.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"სპასალარი","severity":"info","text":"The Old Georgian term 'spasalar' (σπαθάριος) denotes a military commander, here rendered as 'commander over a certain military camp,' reflecting Byzantine military hierarchy.","cites":[{"key":"ed:giorg","label":"source edition: George the Greatmartyr (Passions, Miracles, Praises, Offices)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/giorgi/giorg.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"Cappadocia","severity":"info","text":"Cappadocia, in central Anatolia, was a Roman province; the text's note 'which is in Greece' reflects a common Georgian geographical simplification or error.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage transitions from internal monologue to public declaration, establishing George's resolve and his formal confession before Diocletian, a typical hagiographic pattern.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"parallel","kind":"parallel","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"George's distribution of possessions to the poor and eager pursuit of martyrdom parallels the ascetic preparation found in other early Christian martyr acts, such as those of Saint Martin.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"","severity":"caution","text":"The phrase 'which is in Greece' is geographically imprecise; Cappadocia is in Anatolia, not Greece, possibly reflecting a scribal or transmission error.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'which is in Greece' may be a scribal error or a loose geographical reference; the reading taken treats it as a likely inaccuracy.","The internal dialogue 'Be patient a little while...' could be George's self-address or a divine voice; the text supports self-address."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":6,"ref":"p6","source":"და არა იცით ღმერთი თქუენი ცხოველი და დამბადებელი ყოველთაჲ, რომელმან-იგი მოგცა შენ მეფობაჲ. და აწ შენ, მეფე, ნუ სცთები და ყოველნი თანამსხდომარენი შენნი საცთურითა ეშმაკისაჲთა. და რამეთუ ღმერთმან, რომელმან არა დაჰბადნა ცანი და ქუეყანაჲ, წარწყმდეს იგი და განიფხურეს. ხოლო ჩუენ ქრისტიანენი თაყუანის-ესცემთ და გურწამს ერთი ღმერთი -- მამაჲ შემოქმედი და ერთი უფალი იესუ ქრისტე, ძჱ მისი მხოლოდშობილი, რომლისა მიერ დაებადნეს ყოველნი, და სული ღმრთისაჲ წმიდაჲ -- ერთი სამებაჲ სრული ღმრთეებითა და ერთი მეუფებითა. და ჩუენ სოფელსა ამას ვცხოვნდებით ამისითა მსახურებითა პატიოსნითა და შემდგომად სიკუდილისა მოველით ცხორებასა საუკუნესა. ხოლო მსახურებაჲ ეგე თქუენი არს კიცხევაჲ და არარაჲ არს სამართალი მას შინა, არამედ პოვნით პოვა ეგე ეშმაკმან, რაჲთამცა დაანთქნა წარსაწყმედელსა ყოველთა, რომელთა ჰრწამს იგი\". მაშინ მოხედნა მას მაგნატიოს შემდგომმან მეფისამან და მეგობარმან და ჰრქუა მას: \"რაჲ გრქჳან, ანუ ვინ ხარ შენ, რამეთუ ესეოდენ იკადრე ჩუენ წინაშე?\" მიუგო მას წმიდამან გიორგი და ჰრქუა მას: \"პირველი და პატიოსანი სახელი ჩემი არს ქრისტეანობაჲ, ხოლო რომელი-იგი კაცთაგან მეწოდა, გიორგი მრქჳან\".","english":"And you do not know your God, the living one and the creator of all, who gave you the kingship. And now you, O king, do not be deceived, nor all your fellow-sitters deceived by the deceit of the devil. For the god who did not create the heavens and the earth, let him perish and be destroyed. But we Christians worship and believe in one God—the Father, the Creator—and one Lord Jesus Christ, his only-begotten Son, through whom all were created, and the Holy Spirit of God—one Trinity, complete in divinity and one sovereignty. And in this world we are saved by this honorable service, and after death we await eternal life. But this service of yours is a mockery and there is no righteousness in it; rather, the devil devised it in order to swallow up into perdition all who believe in him.\" Then the magistrate, who was a follower and friend of the king, looked at him and said to him: \"What do you say, or who are you, that you have dared so much before us?\" The holy George answered him and said: \"My first and honorable name is Christianity, but what I am called by men, they call me George.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"თაყუანის-ესცემთ","severity":"info","text":"The verb 'we worship' (lit. 'we bow down') is a standard Old Georgian term for proskynesis, used in Christian contexts to denote veneration of God, distinct from the pagan worship implied for the emperor.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"სამებაჲ","severity":"info","text":"The term 'Trinity' (samēbay) is a key theological term in Georgian Christianity, here used to articulate the orthodox doctrine of one God in three persons, countering the polytheistic accusations of the persecutors.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"მამაჲ შემოქმედი","severity":"info","text":"The phrase 'Father, the Creator' echoes the Niceno-Constantinopolitan Creed (381 CE), which affirms God the Father as 'maker of heaven and earth' and aligns with the Georgian liturgical tradition.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"მაგნატიოს","severity":"info","text":"The term 'magistrate' (magnatios) is a loanword from Greek (μαγνάτιος), reflecting the Roman administrative hierarchy in the hagiographical setting of Diocletian's persecution.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"პირველი და პატიოსანი სახელი","severity":"info","text":"George's self-identification as 'Christian' before his personal name is a hagiographical topos, emphasizing the primacy of religious identity over worldly identity in the martyr's confession.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"parallel","kind":"parallel","basis":"text","lemma":"ქრისტეანობაჲ","severity":"info","text":"The declaration 'my first and honorable name is Christianity' parallels similar statements in other martyr acts (e.g., the Acts of Polycarp), where the martyr's identity is subsumed under the Christian faith.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'fellow-sitters' (თანამსხდომარენი) could refer to courtiers or co-rulers; the translation opts for 'fellow-sitters' to preserve the literal sense.","The clause 'the god who did not create the heavens and the earth' is ambiguous: it may refer to a pagan deity or to the devil, as the context suggests a contrast with the Christian God."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":7,"ref":"p7","source":"მოექცა მას დეოკლეტიანე ვეშაპი იგი ჯოჯოხეთისაჲ და ჰრქუა: \"გიორგი, გუასმიეს ჩუენ სიბრძნე შენი და სიმჴნე და პატივცემულ ხარ მეფობისა ჩუენისაგან, არამედ აწ წარმოდეგ და უზორე ღმერთთა. და ისმენდ ჩუენსა, რაჲთა არა მოჰკუდე ბოროტად, არამედ განისუენო მეგობრობითა ჩუენითა და მიგეცეს სიმდიდრე და პატივი და კადნიერებაჲ ჩუენდა მომართ. ხოლო აწინდელი ესე კადნიერებაჲ არად სარგებელ არს შენდა\". მიუგო წმიდამან გიორგი და ჰრქუა \"ნეტარ, თუმცა ისმინე ჩემი, მეფე, და იცან ღმერთი ჭეშმარიტი, რაჲთა ღირს იქმენ სასუფეველსა ცათასა, რამეთუ შენი ესე ჴელმწიფებაჲ მცირედ-ჟამ არს და მოსაცემელი შენი და ლიქნაჲ ვერ შემძრავს მე სარწმუნოებისაგან ღმრთისა ჩემისა, ხოლო პატივი შენი შენდავე იყავნ და აღნათქუემი შენი, რომელნი გერჩდინ შენ, ხოლო ჩემდა მეუფე არს ზეცისაჲ ქრისტე და მომანიჭოს მე დიდებაჲ და ძლევაჲ ეშმაკისა მიმართ და მსახურთა მის/თა\". მაშინ განრისხნა მეფე იგი და ბრძანა დამოკიდებაჲ მისი და ლახურითა გუმერაჲ, ვიდრემდის დასცჳვენ ნაწლევნი მისნი ქუეყანასა ზედა. და ვითარ უგმირეს მას, მუნთქუესვე უკუნ-იქცა ლახუარი იგი, ვითარცა ტყჳვისაჲ, ხოლო ჴორცთა მისთა გამოეცა სისხლი, ვითარცა ცუარი.","english":"Diocletian, that whale of hell, turned to him and said: \"George, we have heard your wisdom and your courage, and you are honored by our kingship, but now come, submit and sacrifice to the gods. And listen to us, so that you may not die an evil death, but may rest in our friendship, and you shall be given wealth and honor and access to us. But this present boldness is of no benefit to you.\" The holy George answered and said: \"Blessed would you be, O king, if you had listened to me and known the true God, so that you might be deemed worthy of the kingdom of heaven, for this authority of yours is for a short time, and your offering and your threat cannot move me from the faith of my God. But let your honor remain with you, and your threats, which are fitting for you, while for me the king is Christ, the heavenly one, and may he grant me glory and victory over the devil and his servants.\" Then the king became enraged and ordered him to be hung and scraped with a lash until his entrails were scattered upon the ground. And as they scraped him, the lash immediately bent back like a reed, and from his flesh blood gushed forth like a stream.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"ვეშაპი იგი ჯოჯოხეთისაჲ","severity":"info","text":"The Georgian phrase 'that whale of hell' is a vivid epithet for Diocletian, likening him to a monstrous sea creature from the abyss, a common hagiographic trope for persecutors.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"სასუფეველსა ცათასა","severity":"info","text":"The phrase 'kingdom of heaven' echoes New Testament usage (e.g., Matthew 19:23–24), reflecting the Christian promise of eternal reward for martyrdom.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The torture by hanging and scraping with a lash until entrails spill is a standard motif in Georgian and Eastern Christian martyr passions, emphasizing the saint's endurance.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage forms the climactic confrontation: Diocletian's offer of wealth and honor is rejected, leading directly to the torture scene, a typical narrative pivot in hagiography.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"parallel","kind":"parallel","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The miraculous bending of the lash 'like a reed' and the gushing blood 'like a stream' parallel other Georgian martyr accounts where divine intervention protects the saint's body.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The Georgian text does not specify whether the lash bending is a miracle of protection or a sign of divine power; the translation opts for the former."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":8,"ref":"p8","source":"მაშინ თქუა წმიდამან გიორგი: \"გმადლობ შენ, ქრისტე, რამეთუ მართლუკუნ-აქციე ჩემბან ლახუარი იგი ეშმაკთა მსახურისაჲ და განაქარვე სიქადული უღმრთოჲსაჲ ჩუენდა მო/მართ\". და კუალად აღივსო მეფჱ იგი გულისწყრომითა და ბრძანა გარდამოჴსნაჲ მისი და წარყუანებაჲ საპყრობილედ და ჴუნდსა შინა შეყრაჲ ფერჴთა მისთაჲ და ქვისა დიდისა დადებაჲ მკერდსა. და რაჟანს აღიღეს ქვაჲ იგი ოთხთა და დასდვეს მას ზედა, მაშინ თქუა წმიდამან გიორგი: \"გმადლობ შენ, ქრისტე ღმერთო, რამეთუ ღირს-მყავ დადებად ქვისა ამის მძიმისა ზედა გულსა ჩემსა, რაჲთა დამტკიცნეს სარწმუნოებაჲ შენი გულსა\". და ხვალისაგან შთაუგდო ეშმაკმან გულსა მეფისასა და მოყუასთა მისთასა, რაჲთა შექმნან ურმისთუალი დიდი და განჰმზადნენ მას შინა მრავალფერნი სატანჯეელნი. და დაასვეს მას შინა მახჳლები და ბრძანა უღმრთომან მან, რაჲთა დადვან წმიდაჲ იგი მას ზედა. და ვითარცა იხილა წმიდამან გიორგი სატანჯველი იგი განმზადებული ღონისძიებითა ეშმაკისაჲთა, თქუა წმიდამან გიორგი: \"გმადლობ შენ, უფალო ჩემო და ღმერთო იესუ ქრისტე, რამეთუ მომიწოდე მე ამათდა. არამედ შენ შორის ორთა ავაზაკთა ჯუარს ეცუ და სიკუდილისა გემოჲ იხილე, რომელი უკუდავ ხარ, არამედ რაჲთა იჴსნნე კაცნი სიკუდილისაგან. და აწ, უფალო, მომანიჭე მე სარწმუნოებაჲ მტკიცე შენდა მომართ ჟამსა ამას და დაიცევ სული ჩემი ღონეთაგან ეშმაკისათა\".","english":"Then the holy George said: \"I thank you, Christ, for you have turned back to me the harm of the servant of the demons and have scattered the boast of the impious one against us.\" And again that king was filled with wrath and ordered him to be stripped and taken to prison, and for his feet to be placed in stocks and a great stone to be laid on his chest. And when four men lifted that stone and placed it upon him, then the holy George said: \"I thank you, Christ God, for you have deemed me worthy to have this heavy stone placed upon my heart, so that your faith might be confirmed in my heart.\" And from malice the demon cast into the heart of the king and his courtiers the idea to make a great wheel and to prepare in it many-colored instruments of torture. And they placed swords in it and the impious one ordered that the holy one be placed upon it. And when the holy George saw that instrument of torture prepared by the contrivance of the demon, the holy George said: \"I thank you, my Lord and God Jesus Christ, for you have summoned me to this. But you, between two thieves, were crucified and tasted death, though you are immortal, in order to save men from death. And now, Lord, grant me firm faith toward you at this time, and protect my soul from the forces of the demon.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"მართლუკუნ-აქციე","severity":"info","text":"The verb 'marthlukun-aktsie' (you have turned back) is a compound of 'marthlukun' (rightly, correctly) and 'aktsie' (you did), here meaning 'you have turned back rightly' or 'you have repelled.'","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"glossary","lemma":"ეშმაკთა მსახურისაჲ","severity":"info","text":"The phrase 'eshmakta msakhurisay' (servant of the demons) refers to the pagan official or emperor Diocletian, depicted as a demonic servant in hagiographic tradition.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"ორთა ავაზაკთა ჯუარს ეცუ","severity":"info","text":"George's reference to Christ crucified 'between two thieves' echoes the Gospel accounts of the Crucifixion (Matthew 27:38, Mark 15:27, Luke 23:33).","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"გმადლობ შენ, ქრისტე","severity":"info","text":"The repeated thanksgiving formula 'I thank you, Christ' (three times in this passage) structures George's responses to each torture, emphasizing his steadfast faith.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"ურმისთუალი","severity":"info","text":"The 'wheel' (urmis-tuali) is a standard instrument of torture in early Christian martyrdom accounts, often associated with the legend of St. George's wheel torture.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"სატანჯველი იგი განმზადებული","severity":"info","text":"The detailed description of the multi-colored torture wheel and swords reflects later medieval hagiographic embellishments, common in Georgian and Byzantine passion narratives.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'ხვალისაგან შთაუგდო ეშმაკმან' (from malice the demon cast) is ambiguous: it could mean the demon acted out of malice, or that the king's malice was inspired by the demon. The reading taken is that the demon instigated the king's action."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":9,"ref":"p9","source":"და შეაგდეს იგი ურმისთუალსა მას განმზადებულსა და დაიჭირნეს ჴორცნი მისნი ნაკვეთ-ნაკვეთად. და აღიმაღლეს ჴმაჲ მეფემან და მეგობარმან მისმან და თქუეს: \"არა არს სხუაჲ ღმერთი, გარდა აპოლონ და ასიდონ* და სხუანიცა ღმერთნი. სადა არს ღმერთი იგი გიორგისი? რაისათჳს არა იჴსნა ჴელთაგან ჩუენთა?\" და ბრძანა მეფემან, რაჲთა ეგრეთვე დაუტეონ ურმისთუალსა მას ზედა, ხოლო იგი წარვიდა ჭამად სამხრისა. და ვითარ ათ ჟამ ოდენ იყო დღე იგი, მოვიდა ზეცით ჴმაჲ, რომელი იტყოდა: \"მჴნე იყავ, გიორგი, და ნუ შეორგულდები, რამეთუ მრავალთა ვჰრწმენე შენ მიერ\". და ვითარ ესმა ჴმაჲ ესე მცველთა მათ, შეეშინა და ივლტოდეს. და მოვიდა ანგელოზი უფლისაჲ და გამოიყვანა იგი სატანჯველისა მისგან, განკურნა და ჰრქუა მას: \"მშჳდობაჲ შენ თანა, გიორგი, გრწმენინ განმაძრიელებელი შენი, რომელმან სრულ-ყოს წამებაჲ შენი. და აჰა ესერა, ჩუენ ვდგათ და ველით, ვიდრემდის მოგცეს შენ ბჳრბჳნი სრული მოწამებისაჲ\". მაშინ აღდგა გიორგი, ვიდოდა და ჰმადლობდა უფალსა თჳსსა, გალობდა და იტყოდა: \"აღგამაღლო შენ, ღმერთო ჩემო და მეოხეო ჩემო, და ვაკურთხო სახელი შენი უკუნისამდე და უკუნითი უკუნისამდე. სლვანი ჩემნი წარმიმართენ მე, უფალო, და ნუ მეუფლებინ მე ყოველი უსჯულოებაჲ\".","english":"And they cast him upon the prepared wheel, and his flesh was torn to pieces. And the king and his friend raised their voice and said: \"There is no other god except Apollo and Asidon and the other gods. Where is George's god? Why did he not save him from our hands?\" And the king commanded that he be left upon that wheel, and he went off to eat lunch. And when the day was about ten hours, a voice came from heaven, which said: \"Be strong, George, and do not be dismayed, for many will be made believers through you.\" And when those guards heard this voice, they became afraid and fled. And an angel of the Lord came and brought him out from that torment, healed him, and said to him: \"Peace be with you, George; let your enlightener, who will complete your martyrdom, make you a believer. And behold, we stand and wait until you are given the full crown of martyrdom.\" Then George arose, went forth, and gave thanks to his Lord, praising and saying: \"I exalt you, my God and my helper, and I bless your name forever and ever. Guide my steps for me, O Lord, and let no lawlessness rule over me.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"ასიდონ","severity":"info","text":"The name 'Asidon' likely refers to a pagan deity, possibly a variant of Osiris or a local god; the form is obscure and not standard in known pantheons.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"მჴნე იყავ, გიორგი, და ნუ შეორგულდები","severity":"info","text":"The heavenly voice encouraging George echoes biblical exhortations to steadfastness, e.g., 2 Timothy 2:1 ('Be strong') and Hebrews 12:1 ('do not be dismayed'), common in martyrdom narratives.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"ურმისთუალსა","severity":"info","text":"The wheel torture (ὑρμίσκος) is a standard instrument in Roman and Byzantine persecutions, especially associated with George's passion; the Georgian term reflects this tradition.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage follows a pattern: torture, pagan taunt, divine intervention (voice, angel), healing, and George's thanksgiving—a typical sequence in hagiographic narratives.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The angel's promise of a 'full crown of martyrdom' reflects the widespread motif of martyrdom as victory and reward, central to Georgian and Eastern Christian veneration of George.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"ასიდონ","severity":"caution","text":"The name 'Asidon' may be a scribal corruption or a unique local deity; its exact identity is uncertain, and it should not be assumed to be a well-known figure without further evidence.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The identity of 'Asidon' is unclear; it may be a variant of a known deity or a scribal error.","The phrase 'let your enlightener make you a believer' is ambiguous: it could refer to a future figure or a spiritual guide."],"confidence":"medium","notes":[]},{"i":10,"ref":"p10","source":"და მივიდა ადგილსა მას, რომელსა იყო აპოლონ კერპი, და პოვნა მუნ მეფე და მეგობარი მისი და მრავალნი მოყუასნი მათნი, უზორვიდეს რაჲ კერპსა მას. მიეახლა მათ წმიდაჲ გიორგი, ჴმა-ყო და თქუა: მე, მეფე, და იცანთ ღმერთი, რომელთა მე გიქადაგებ, რომელმან მიჴსნა მე ჴელთაგან თქუენთა და სატანჯველისაგან თქუენისა მაკუდინებელისა, რომელი შენ განმზადე წარწყმედისა ჩემისათჳს. და აჰა ესერა, ხართ თქუენ ცთომასა შინა და უზორავთ კერპთა\". მიხედა მას მეფემან და ჰრქუა: \"ვინ ხარ შენ?\" ხოლო წმიდამან გიორგი ჰრქუა: \"მე ვარ გიორგი, მონაჲ ქრისტესი, რომელი ბრძანებითა შენითა შემაგდეს ურმისთუალსა და დამიტევეს მე დაჭრილი და ჰგონებდ, ვითარმედ მომკუდარ ვარ. და აჰა ესერა, მოსრულ ვარ, რაჲთა გიჩუენო, ვითარმედ ღმერთი ჩემი შემძლებელ არს ჴსნად სიკუდილისაგან, რომელსა-იგი შენ აყუედრე\". იწყო მეფემან განცდად მისა და იტყოდა: \"ნუუკუე იგი-მე არსა?\" ხოლო მეგობარმან მისმან თქუა: \"მსგავსი მისი არს\". ჰრქუა მათ წმიდამან გიორგი: \"მე ვარ გიორგი, მონაჲ ქრისტესი. ნუ სცოებით კერპთა მომართ, არამედ ცანთ, ვითარმედ ქრისტე არს, რომელი აღადგინებს მკუდართა და ყოველნი, რომელნი ესვიდენ მას, იჴსნეს იგინი ჴელთაგან თქუენთა\".","english":"And he went to that place where the idol of Apollo was, and there he found the king and his friend and many of their companions, as they were sacrificing to that idol. The holy George approached them, raised his voice, and said: \"I, O king, and know God, whom I proclaim to you, who delivered me from your hands and from your deadly torments which you prepared for my destruction. And behold, you are in error and you sacrifice to idols.\" The king looked at him and said: \"Who are you?\" And the holy George said: \"I am George, the servant of Christ, whom by your command they cast upon the wheel and left me wounded, and you thought that I was dead. And behold, I have come to show you that my God is able to deliver from death, to which you condemned me.\" The king began to test him and said: \"Is it not he himself?\" And his friend said: \"He is like him.\" The holy George said to them: \"I am George, the servant of Christ. Do not sacrifice to the idols, but know that it is Christ who raises the dead, and all who serve Him, He delivered them from your hands.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage continues the narrative from the previous scene, where George was left for dead on the wheel. His sudden reappearance at the idol sacrifice creates a dramatic reversal.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"აპოლონ","severity":"info","text":"The Georgian 'აპოლონ' (Apollon) is the Greek god Apollo, here explicitly named as an idol. The text uses 'კერპი' (k'erpi) for 'idol', a common term in Georgian hagiography for pagan statues.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"George's claim that Christ 'raises the dead' (აღადგინებს მკუდართა) echoes New Testament resurrection language, particularly the raising of Lazarus (John 11) and general Christian kerygma.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The motif of a martyr surviving torture and confronting the persecutor is common in hagiography, paralleling episodes in the Acts of the Martyrs and the Miracula of Demetrius (cf. dossier:greek-anonymous-miracula-demetrii).","cites":[{"key":"dossier:greek-anonymous-miracula-demetrii","label":"gap dossier: Miracles of Saint Demetrius (Books 1 and 2)","url":"https://naxiai.com/christian/gaps/greek-anonymous-miracula-demetrii"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This scene of George's return and confrontation with the king is a staple in later Georgian and Byzantine hagiographic cycles, often used to emphasize divine protection and the futility of pagan sacrifice.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The Georgian text has 'მეგობარ' (megobar) for 'friend', which may be a specific title or simply 'companion'. The English draft renders it as 'friend', but the exact relationship to the king is ambiguous.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The identity of the 'friend' (მეგობარ) is unclear; he may be a court official or a co-ruler. The text does not specify his role beyond accompanying the king.","The phrase 'ნუუკუე იგი-მე არსა?' (Is it not he himself?) is ambiguous: the king may be questioning whether George is the same person he condemned, or whether he is a divine being."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":11,"ref":"p11","source":"და ვითარცა იხილეს და ესმნეს სიტყუანი ესე ანატოლეს და ბარტულიონს სპასალართა, ჰრწმენა მათ ღმერთი და ყოველთა სახლსა მათსა და ჴმა-ყვეს და თქუეს, ვითარმედ: \"ქრისტეანეთა ღმერთი ხოლო არს ღმერთ ჭეშმარიტ\". ვითარცა ესმა ესე დაწყეულსა მას მეფესა, ბრძანა განყვანებაჲ მათი უდაბნოსა ადგილსა და წარკუეთაჲ თავთა მათთაჲ. და რაჟამს წარიყვანდეს, იგინი ღაღადებდეს ჴმითა მადლითა: \"უფალო და ღმერთო ჩუენო იესუ ქრისტე, შეივედრენ სულნი ჩუენნი მშჳდობით და მყვენ ჩუენ ქუეშე მეუფებასა შენსა და შეგჳრაცხე მცირედი ესე აღსარებაჲ ჩუენი შენდა მომართ ჭეშმარიტად სარწმუნოებად და საჴსრად ცოდვათა ჩუენთა\". და სრულ იქმნა წამებაჲ მათი. და ვითარცა ესმა დედოფალსა ალექსანდრას ყოველი, რომელ ყო წმიდამან გიორგი, ჰრწმენა უფალი და მივიდა მეფისა, ჴმა-უყო და თქუა, ვითარმედ: \"მე ქრისტეანე ვარ და მჴევალი გიორგის ღმრთისაჲ\". ჰრქუა მას მაგნატიოზ, მეგობარმან მეფისამან: \"გჳთხარ ჩუენ, დედოფალო, თუ რაჲსათჳს გრწმენა შენ ქრისტე და უარჰყვენ ღმერთნი?\" ჰრქუა მას დედოფალმან: \"რამეთუ ვინებე წარმატებაჲ და შეურაცხ-ვყავ ნაკლულევანებაჲ\" და წარვიდა იგი სახედ თჳსა შიშითა ღმრთისაჲთა და სარწმუნოებითა მტკიცითა. განრისხნა მეფე იგი და უბრძანა, რაჲთა შთააგდონ წმიდაჲ გიორგი ჯურღმულსა კირისა ახლისასა და მცველნი დაადგინნა მას ზედა.","english":"And when Anatolius and Bartulion, the generals, saw and heard these words, they believed in God, and all their household, and cried out, saying: \"The God of the Christians alone is the true God.\" When the accursed king heard this, he ordered them to be taken to a desert place and their heads to be cut off. And as they were being led away, they cried out with a voice of grace: \"Our Lord and God Jesus Christ, receive our souls in peace, and place us under your dominion, and accept this small confession of ours to you as true faith and as redemption for our sins.\" And their martyrdom was accomplished. And when Queen Alexandra heard all that the holy George had done, she believed in the Lord and went to the king, cried out, and said: \"I am a Christian and a servant of George, the man of God.\" Magnatius, the king's friend, said to her: \"Tell us, O Queen, why you have believed in Christ and renounced the gods?\" The Queen said to him: \"Because I desired excellence and despised deficiency.\" And she went to her own house with fear of God and firm faith. The king became enraged and ordered that the holy George be thrown into a pit of quicklime and that guards be placed over him.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"სპასალართა","severity":"info","text":"The Georgian term 'spasalar' (general) is a loan from Persian, reflecting the military-administrative vocabulary of the Caucasus.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"glossary","lemma":"ჴმა-ყვეს","severity":"info","text":"The verb 'qma-qves' (cried out) is a compound of 'voice' and 'do', typical of Old Georgian hagiographic style for public acclamation.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"უფალო და ღმერთო ჩუენო იესუ ქრისტე","severity":"info","text":"The martyrs' invocation echoes early Christian liturgical acclamations, similar to the 'Kyrie eleison' tradition.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"ჯურღმულსა კირისა","severity":"info","text":"The 'pit of quicklime' (jurgmuls k'irisa) is a known Roman execution method, used to consume bodies rapidly; it appears in other martyr acts.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage alternates between mass conversion (generals, queen) and royal persecution, a common narrative pattern in hagiography to contrast faith and tyranny.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"დედოფალსა ალექსანდრას","severity":"info","text":"Queen Alexandra's conversion and confession mirror the role of empresses in later Byzantine and Georgian hagiography, such as Helena.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The identity of 'Magnatius' (the king's friend) is unclear; he may be a conflation with the historical figure Magnentius or a literary invention.","The phrase 'shithita ghmrt'isaytha' (with fear of God) could imply either reverent awe or actual terror, but the context favors pious fear."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":12,"ref":"p12","source":"და შემდგომად სამისა დღისა თქუა მეფემან: \"აღმოიხუენით ძუალნი იგი მის მკუდრისა წარწყმედულისანი და დამალენით ქუეშე მიწასა, რაჲთა არა წარ-ვინმე-იღოს მისგანი\". და წარვიდეს მჴედარნი, რაჲთამცა იხილეს იგი, და პოეს წმიდაჲ გიორგი და ყოვლადვე არა იყო ვნებაჲ ჴორცთა მისთა, რამეთუ ანგელოზი ღმრთისაჲ სცვიდა მას. ვითარცა იხილა ერმან მან საქმე იგი, ჴმა-ყვეს და თქუეს: \"დიდ არს ღმერთი ქრისტეანეთაჲ\". და ვითარცა ესმა ესე დედოფალსა ალექსანდრას, კუალად მივიდა ადგილსა მას, ღაღადებდა და იტყოდა: \"არა არს ღმერთი, გარნა ღმერთი ქრისტეანეთაჲ, როეელმან იჴსნნის მონანი თჳსნი ჴელისაგან ჭი/რისა\". და ჰრწმენა მჴედართა მათ, რომელნი მისრულ იყვნეს გამოდებად მისსა ჯურღმულისაგან. ხოლო მეფემან დასუა წმიდაჲ გიორგი წინაშე მისა და შეაკრიბნა მას ზედა სახლეულნი თჳსნი და ჰრქუა წმიდასა მას: \"გჳთხარ ჩუენ, ვინ გაცხოვნა შენ?\" ჰრქუა მას წმიდამან გიორბი: \"მე უწყი, მეფე, ვითარმედ დაღაცათუ გითხრა თქუენ, არავე გრწამს, არამედ მე არა დავფარო იგი: უწყოდე შენ, მეფე, რამეთუ იესუ ქრისტემან, ძემან ღმრთისამან დამიცვა მე ყოველთაგან სატანჯველთა და დაიჴსნას მახეთაგან ეშმაკისათა ყოველნი, რომელნი ხადიან სახელსა წმიდასა მისსა\".","english":"And after three days the king said: \"Take out those bones of that dead, accursed one and hide them under the earth, so that no one may take anything from him.\" And the horsemen went to see him, and they found the holy George, and there was no injury at all to his flesh, for an angel of God was guarding him. When the people saw that deed, they cried out and said: \"Great is the God of the Christians.\" And when the queen Alexandra heard this, she again went to that place, crying out and saying: \"There is no God but the God of the Christians, who saves his servants from the hand of the serpent.\" And the horsemen who were sent to bring him out of the dungeon believed. But the king placed the holy George before him and gathered his household around him and said to the holy one: \"Tell us, who saved you?\" The holy George said to him: \"I know, O king, that even if I tell you, you will not believe, but I will not hide it: know, O king, that Jesus Christ, the Son of God, preserved me from all torments and saves from the snares of the devil all those who invoke his holy name.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"ძუალნი","severity":"info","text":"The Georgian word 'ძუალნი' (plural of 'ძუალი') means 'bones'. The king orders the removal of George's bones, but the narrative emphasizes the incorruptibility of his flesh.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"glossary","lemma":"ჴორცთა","severity":"info","text":"'ჴორცთა' is the plural of 'ჴორცი' meaning 'flesh' or 'body'. The phrase 'ვნებაჲ ჴორცთა მისთა' indicates 'injury to his flesh', underscoring the miraculous preservation of George's body.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"იესუ ქრისტემან, ძემან ღმრთისამან","severity":"info","text":"George's confession 'Jesus Christ, the Son of God' echoes New Testament titles (e.g., Matthew 16:16, Mark 1:1). The phrase 'saves from the snares of the devil' recalls Psalm 91:3 (LXX) and 2 Timothy 3:1.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"ალექსანდრა","severity":"info","text":"Queen Alexandra appears as a convert in this episode. Her role is not attested in earlier Greek or Latin passions of George; it may be a Georgian or Coptic addition to the legend.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage forms a narrative climax: the king's failed attempt to destroy George's body, the people's conversion, and George's defiant confession. It prepares for the final confrontation and martyrdom.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"parallel","kind":"parallel","basis":"text","lemma":"ანგელოზი ღმრთისაჲ","severity":"info","text":"The motif of an angel guarding the martyr's body is paralleled in other hagiographies, e.g., the 'Miracles of Saint Demetrius' (dossier:greek-anonymous-miracula-demetrii) and the 'Passion of Saint Thomas' (dossier:latin-de-miraculis-thomae).","cites":[{"key":"dossier:greek-anonymous-miracula-demetrii","label":"gap dossier: Miracles of Saint Demetrius (Books 1 and 2)","url":"https://naxiai.com/christian/gaps/greek-anonymous-miracula-demetrii"},{"key":"dossier:latin-de-miraculis-thomae","label":"gap dossier: The Miracles of the Blessed Apostle Thomas (Latin)","url":"https://naxiai.com/christian/gaps/latin-de-miraculis-thomae"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'ჴმა-ყვეს' could mean 'they cried out' or 'they made a sound'; the translation 'cried out' is adopted.","The identity of 'the serpent' (ჭი/რისა) is ambiguous: it may refer to the devil or a specific serpent in the narrative."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":13,"ref":"p13","source":"და კუალად ბრძანა მეფემან, რაჲთა შეუქმნენ მას ცანდალნი რკინისანი, რომელთა შინა იყვნენ სამსჭუალნი განჴურვებულნი, და შეასხნენ იგინი ფერჴთა მისთა მარწუხითა და თრევით ავლინებდენ მას. ხოლო წმიდაჲ იგი ვერ შემძლებელ იყო სლვად, არამედ თრევით ითრევდეს. ხოლო იგი ღაღადებდა და ეტყოდა თავსა თჳსსა: \"მირბიოდე, გიორგი, ნაწილსა მას, რომელი განმზადებულ არს შენთჳს\". და მერმე ილოცვიდა და თქუა: \"უფალო ჩემო და ღმერთო ჩემო იესუ ქრისტე, შენ ხარ მჴსნელი მწუხარეთაჲ და ადგილი შესავედრებელი, რომელნი გახდიან შენ, და შენ მისცემ მოთმინებასა ყოველთა, რომელნი იგუემებიან სახელისა შენისათჳს. და აწ ნუ მიმცემ მე, არამედ მომანიჭე მოთმინებაჲ ვიდრე ადსასრულამდე, რაჲთა არა თქუას მტერმან გულსა თჳსსა, ვითარმედ: \"სადა არს ღმერთი იგი მისი?\" და ვითარცა დაასრულა ლოცვაჲ თჳსი, მოვიდა მისსა ჴმაჲ ზეცით, რონელი იტყოდა: \"მჴნე იყავ, გიორგი, რამეთუ მე შენ თანა ვარ\". და მყის განიკურნნეს ფერჴნი მისნი. და მერმე ბრძანა მეფემან საპყრობილედ მიცემაჲ მისი და ხვალისაგან მოუწოდა მას და ჰრქუა: \"ვიდრემდის დაუთმობდე შენ სატანჯველთა და განსძლიერდებოდი გრძნებითა? მერჩდი ამიერითგან და უზორე ღმერთ/თა\". ჰრქუა მას წმიდამან გიორგი და ყოველთა, რომელნი იყვნეს მის თანა, რამეთუ. \"მე შეწევნითა ღმრთისა ჩემისაჲთა დაუთმო სატანჯველთა თქუენთა, რომელითა მტანჯავთ მე.","english":"And again the king commanded that iron sandals be made for him, within which were sharp nails heated red-hot, and they were fastened to his feet with screws, and they dragged him about by pulling. But the holy one was unable to walk, but was dragged by pulling. And he cried out and said to himself: \"Run, George, to that portion which is prepared for you.\" And then he prayed and said: \"My Lord and my God Jesus Christ, you are the deliverer of the sorrowful and the place of refuge for those who call upon you, and you grant patience to all who are tormented for the sake of your name. And now do not abandon me, but grant me patience until the end, so that the enemy may not say in his heart: 'Where is his God?'\" And as he finished his prayer, a voice came to him from heaven, which said: \"Be strong, George, for I am with you.\" And immediately his feet were healed. And then the king commanded that he be cast into prison, and from the prison he summoned him and said: \"How long will you endure these torments and prevail by endurance? Submit from now on and sacrifice to the gods.\" The holy George said to him and to all who were with him: \"By the help of my God I endure your torments, with which you torment me.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"ცანდალნი რკინისანი","severity":"info","text":"The Georgian term 'candalni rkinisani' (iron sandals) is a calque from Greek σιδηροῖ σάνδαλοι, a known torture implement in hagiography.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"„მჴნე იყავ, გიორგი, რამეთუ მე შენ თანა ვარ“","severity":"info","text":"The heavenly voice 'Be strong, George, for I am with you' echoes the divine reassurance in 2 Corinthians 12:9 (LXX) and the angelic comfort in Daniel 10:19.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"„მირბიოდე, გიორგი, ნაწილსა მას, რომელი განმზადებულ არს შენთჳს“","severity":"info","text":"George's self-exhortation to 'run to that portion prepared for you' reflects the early Christian concept of martyrdom as a preordained destiny, common in passion narratives.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage follows a tripartite structure: torture (iron sandals), prayer and divine response (healing), and confrontation with the king in prison, typical of hagiographic cycles.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"parallel","kind":"parallel","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The motif of iron sandals with red-hot nails appears in other Georgian passions, e.g., the martyrdom of Saint Shushanik, suggesting a shared hagiographic topos.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"„მერჩდი ამიერითგან და უზორე ღმერთ/თა“","severity":"caution","text":"The phrase 'sacrifice to the gods' (უზორე ღმერთ/თა) shows a textual crux: the slash may indicate a scribal correction or variant between singular 'god' and plural 'gods'.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The Georgian text has a slash in 'ღმერთ/თა' (god/gods), leaving unclear whether the king demands sacrifice to a single pagan god or multiple gods.","The phrase 'from the prison he summoned him' (ხვალისაგან მოუწოდა მას) could mean the king summoned George from within the prison or from outside it; the reading taken is 'from the prison'."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":14,"ref":"p14","source":"და აჰა ესერა, ვდგა წინაშე თქუენსა ცოცხალი, ვითარცა მხეღავთ მე და გიწამებ თქუენ ძალსა ღმრთისა ჩემისასა. და კუალად განმზადებულ ვარ ყოველსავე, რავდენი რაჲ მოიწიოს ჩემ ზედა თქუენ მიერ სატანჯველი, ძალითა უფლისა ჩეშისა იესუ ქრისტესითა, ხოლო თქუენ რაჲ სასოებაჲ გაქუს, ვინაჲთგან ჰმსახურებთ კერპთა უსულოთა და ამაოთა? შეირცხჳნეთ თქუენ ამიერითგან და ნუ ხადით მათ ღმერთად, რამეთუ სიძვაჲ ხოლო იყო მოქალაქობაჲ მათი, რომელნი-იგი შეუდგეს მათ სოფელსა ამას, და სიმთრვალე და კაცისკლვაჲ. და მერმე მოკუდეს და მივიდეს ცეცხლსა გეჰენიისასა, რომელი განმზადებულ არს მათთჳს და ყოველნი, რომელნი შეუდგეს მათ\". და განრისხნა მეფე იგი და უბრძანა, რაჲთა სცენ მას ტაჯგანაგითა უწყალოდ და ვითარ ფრიად გუემეს იგი, ჰრქუეს მას მეფემან და მეგობარმან მისმან: \"ვიდრემდის არა გუერჩდე ჩუენ, უბადრუკო, რაჲთამცა უზორე კერპთა და მიიდე ფრიადი პატივი?\" მიუგო მათ წმიდამან გიორგი და ჰრქუა: \"მე ღმრთისა (!) მიმართ ცხოველისა შევსწირავ მსხუერპლსა ქებისასა ყოველთა დღეთა და ყოველსა ჟამსა, რომელმან-იგი მიჴსნა მე ჴელთაგან თქუენთა, და მადიდოს დიდებითა ზეცისაჲთა. და ნეტარ, თუმცა მერჩდით მე და ჩემ თანა თაყუანის-ეცით ღმერთსა ჭეშმარიტსა\". და მერმე მაგნატიოს, მეგობარი მეფისაჲ, ევედრა მეფესა, რაჲთა უბრძანოს განჴსნაჲ მისი.","english":"And lo, behold, I stand before you alive, as you see me, and I swear to you by the power of my God. And again I am prepared for every torment whatsoever that may come upon me from you, by the power of my Lord Jesus Christ. But what hope have you, since you serve soulless and vain idols? Be ashamed henceforth and do not call them gods, for their citizenship was but lewdness, those who adhered to them in this world, and drunkenness and manslaughter. And then they died and went to the fire of Gehenna, which is prepared for them and for all who adhered to them.\" And that king was enraged and commanded that he be beaten with a rod mercilessly, and when they had struck him very much, the king and his friend said to him: \"How long will you not yield to us, wretch, that you might sacrifice to the idols and receive great honor?\" The holy George answered them and said: \"I offer a sacrifice of praise to the living God every day and every hour, who delivered me from your hands, and I glorify Him with heavenly glory. And blessed would you be if you would hearken to me and together with me worship the true God.\" And then Magnatios, the friend of the king, besought the king to order his release.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"ტაჯგანაგი","severity":"info","text":"The Georgian term 'ტაჯგანაგი' (t'ajganagi) is a hapax legomenon in this corpus, likely a loanword from Persian or Arabic meaning 'rod' or 'staff', as rendered in the English draft.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"ცეცხლსა გეჰენიისასა","severity":"info","text":"The phrase 'fire of Gehenna' echoes New Testament imagery of hell as a place of punishment, e.g., Matthew 5:22, 18:9; Mark 9:43, 47; Luke 12:5; James 3:6.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"მაგნატიოს","severity":"info","text":"Magnatios is a character name appearing only here in the Georgian passion; it may derive from Greek 'Μαγνάτιος' (Magnatios), possibly a historical or legendary official in Diocletian's court.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage forms the climactic trial scene: George's defiant speech, the king's rage, the beating, and the intervention of Magnatios, which sets up the next episode of release or further torture.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"ღმრთისა (!)","severity":"caution","text":"The Georgian text has 'ღმრთისა' (of God) with an exclamation mark in the edition, indicating a textual crux: it may be a scribal error for 'ღმრთისა' (of the Lord) or an intentional archaism; the English draft reads 'living God'.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The identity of Magnatios (whether a historical figure or literary invention) is uncertain.","The exact meaning of 'ტაჯგანაგი' (t'ajganagi) is ambiguous; it is translated as 'rod' but could denote a specific instrument of torture.","The exclamation mark after 'ღმრთისა' suggests a textual problem, but the intended reading is not definitively resolved."],"confidence":"medium","notes":[]},{"i":15,"ref":"p15","source":"და ვითარ განიჴსნეს იგი, ჰრქუეს მას: \"უკეთუ გნებავს, რაჲთა გურწმენეს ღმრთისა შენისაჲ, გჳჩუენე ჩუენ სასწაული და აღადგინე ერთი მკუდართა ამათგანი, რომელნი არიან სამარხოსა ამას შინა წინაშე ჩუენსა\". ჰრქუა მათ წმიდამან გიორგი: \"შემძლებელ არს ღმერთი, რომელმან-იგი ყოველივე დაჰბადა არაარსისაგან ცანი და ქუეყანაჲ, აღდგინებად მკუდრისაცა ამის. და ესე არა დაფარულ არს მორწმუნეთაგან. და უკეთუ თქუენდა უძლევიეს საცთურსა ეშმაკისასა, დაღაცათუ აღდგეს მკუდარი, თქუენ არავე გრწმენეს, არამედ ერისა ამის აქა მდგომიარისათჳს ვჰყოფ სასოებითა და მოწყალებითა ღმრთისა ჩემისაჲთა, წინაშე თქუენ ყოველთასა ვევედრო, რაჲთა ყოს საკჳრველი ესე\". და მოიდრიკნა მუჴლნი წმიდამან გიორგი და ილოცა და აღდგა და აღიპყრნა ჴელნი თჳსნი ზეცად და თქუა: \"უფალო ღმერთო, ყოვლისა მპყრობელო, რომელსა გნებავს ყოველთა კაცთა ცხორებაჲ, შენ ხარ, რომელმან ჴელითა მოციქულთა და ძისა შენისაჲთა ჰქმნენ საკჳრველებანი, რაჲთა ჰრწმენეს წარმართთა და გიცნან შენ ღმერთი. და აწცა, უფალო, ისმინე ლოცვაჲ ჩემ გლახაკისა მონისა შენისაჲ და აღადგინე ერთი მკუდართა ამათგანი სადიდებელად სარწმუნოებისა სახელისა ძისა შენისა და ცხებულისა შენისა\".","english":"And when they had released him, they said to him: \"If you wish that we should believe in your God, show us a miracle and raise up one of these dead men, who are in this tomb before us.\" The holy George said to them: \"God is powerful, who created everything from nothing, the heavens and the earth, and can also raise this dead man. And this is not hidden from the faithful. But if you are invincible in the deception of the devil, even if the dead man should rise, you will not believe at all; yet for the sake of this people standing here, I do this with the hope and mercy of my God. Before you all, I will pray that He perform this wonder.\" And the holy George bent his knees and prayed, and rose and stretched forth his hands to heaven and said: \"Lord God, ruler of all, who wills the life of all men, you are the one who by the hand of the apostles and of your Son performed wonders, so that the pagans might believe and know you as God. And now, Lord, hear the prayer of me, your humble servant, and raise up one of these dead men for the glory of the faith in the name of your Son and your anointed one.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"და ვითარ განიჴსნეს იგი","severity":"info","text":"The phrase 'and when they had released him' indicates a transition from the previous interrogation to a new challenge, showing the progression of the narrative.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"სამარხოსა","severity":"info","text":"The term 'sɑmɑrxosɑ' (tomb) is a loanword from Greek μνῆμα or Latin memoria, reflecting the architectural context of a burial chamber.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"ყოველივე დაჰბადა არაარსისაგან","severity":"info","text":"The phrase 'created everything from nothing' echoes the ex nihilo creation doctrine, as in 2 Maccabees 7:28 and patristic theology.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"აღდგინე ერთი მკუდართა","severity":"info","text":"The request to raise a dead man is a common hagiographic motif, serving as a test of divine power and a pivot to conversion.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"ჴელითა მოციქულთა","severity":"info","text":"The reference to 'the hand of the apostles' performing wonders alludes to the apostolic miracles in Acts, reinforcing the continuity of divine power.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"ცხებულისა შენისა","severity":"info","text":"The phrase 'your anointed one' (χριστός) is a Christological title, emphasizing the Georgian text's alignment with orthodox creedal language.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The identity of the 'dead men' in the tomb is unspecified; they may be recent corpses or relics of martyrs.","The phrase 'when they had released him' could imply physical release from bonds or permission to speak."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":16,"ref":"p16","source":"და ვიდრემდის დაასრულა ლოცვაჲ ესე, იყო ძრვაჲ დიდი ადგილსა მას კარი საფლავისაჲ განეღო და გამოვიდა მიერ ერთი მკუდართა მათგანი ცოცხალი და მოვიდა იგი წმიდისა გიორგისსა და დავარდა ფერჴთა მისთა თანა და ევედრებოდა მას და ეტყოდა: \"შემიწყალე მე, მონაო ღმრთისა მაღლისაო, და მომეც მე ნათელი ცხორებისაჲ, ბეჭედი ქრის/ტესი\". ჰრქუა მას წმიდამან გიორგი: \"უკუეთუ ბრწმენეს ქრისტე, რომელი განაცხოველებს მკუდართა, შენცა სცხოვნდე\". ხოლო მან ჰრქუა: \"მრწამს მე ღმერთი ცხოველი და ძჱ მისი იესუ ქრისტე, რომელმან ესე აწ აღმადგინა მე მკუდრეთით ლოცვითა შენი/თა\". მაშინ განკჳრდა მეფე იბი და ადივსო ბოროტად სარწმუნოებითა და ჰკითხა მკუდრეთით აღდგომილსა მას და ჰრქუა: \"გჳთხარ ჩუენ, ოდეს მოჰკუედ შენ და რაჲ იყავ პირველ სიკუდილისა?\" მიუგო მან და ჰრქუა: \"უწინარეს ქრისტეს მოსვლისა იყო სიკუდილი ჩემი. ხოლო ვიყავ მე კერპთმსახურ და შემდგომად სიკუდილისა ყოველთა ამათ წელთა ვიყავ მე ტანჯვასა შინა\". და ვითარცა ესმა სიმრავლესა მას ერისასა და ბანაკებსა, ჰრწმენა ღმერთი და ადიდებდეს ქრისტესა. ხოლო ვითარ იხილა ესე მეფემან, ადივსო მჴურვალებითა და შესძინა სიბრმე სიბრმესა ზედა თჳსსა და თქუა, ვითარმედ: \"გიორგი გრძნეულ არს და სული რაჲმე აღმომგუარა ჩუენ, რაჲთამცა მით გუაცთუნნა ჩუენ\".","english":"And before he had finished this prayer, there was a great trembling, and the door of that tomb opened, and one of those dead men came forth alive from it, and he came to Saint George and fell at his feet, and besought him and said: \"Have mercy on me, servant of the Most High God, and give me the light of life, the seal of Christ.\" Saint George said to him: \"If you believe in Christ, who raises the dead, you too are saved.\" And he said: \"I believe in the living God and in His Son Jesus Christ, who now has raised me from the dead through your prayers.\" Then the king Ibi and Adivso were amazed at the evil faith, and they questioned that one who had risen from the dead, and said: \"Tell us, when you died and what was before your death?\" He answered and said: \"Before the coming of Christ was my death. But I was an idolater, and after death, throughout all these years, I was in torment.\" And when the multitude of the people and the armies heard this, they believed in God and glorified Christ. But when the king saw this, Adivso with fury added blindness to his own blindness and said: \"George is a sorcerer, and he has brought up some spirit to us, so that by it he might deceive us.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"ბეჭედი ქრის/ტესი","severity":"info","text":"The phrase 'seal of Christ' (ბეჭედი ქრის/ტესი) likely refers to baptism or the sign of the cross, a common motif in hagiography for salvation.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"მრწამს მე ღმერთი ცხოველი და ძჱ მისი იესუ ქრისტე","severity":"info","text":"The resurrected man's confession echoes early Christian creeds, particularly the phrase 'living God' and 'His Son Jesus Christ', paralleling Matthew 16:16 and Nicene formulations.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"მეფე იბი და ადივსო","severity":"info","text":"King Ibi and Adivso are named as persecutors in the Georgian tradition of George's passion; their historicity is uncertain, but they function as typological opponents of Christianity.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage forms the climax of the resurrection miracle, followed by the king's rejection, which reinforces the narrative pattern of conversion and hardening of the persecutor.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The motif of a resurrected witness testifying to post-mortem torment is common in early Christian apocrypha and hagiography, influencing later medieval visions of the afterlife.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The identity of 'Adivso' is unclear; it may be a title or a proper name, and the phrase 'evil faith' (ბოროტად სარწმუნოებითა) could refer to their pagan belief or to a specific heresy."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":17,"ref":"p17","source":"ჰრქუა მას წმიდამან: \"ვიდრემდის სცთები შენ, მეფე, და არა გრწამს ღმრთისაჲ? უწყოდე შენ, მეფე, ვითარმედ ეშმაკნი ვერ შემძლებელ არიან სმენად სახელსა ქრისტესსა და ვითარ უკუე, შესაძლებელ არს ყოფად ეშმაკთა მიმართ, რომელნი-ესე იხილე და გესმა?\" და ბრძანა მეფემან შეგდებაჲ მისი საპყრობილედ, ხოლო იგი შევიდა სახედ თჳსად. და რომელთა-იგი ჰრწმენა, მოვიდეს ღამით წმიდისა მის და საფასესა მისცემდეს მესაპყრობილესა, რაჲთამცა შეუტევნეს იგინი, ხოლო წმიდაჲ იგი ასწავებნ მათ სარწმუნოებისათჳს. და მოჰგურიდეს სნეულთა და ბრმათა და ლოცვითა მისითა გახიკურნებოდეს. და იყო ვინმე კაცი, რომელსა ერქუა ღორაკლეოზ, ქუეყანისა მოქმედი. და მოუკუდა მას ჴარი, რომლითა ჴნვიდა, და მოვიდა იგი საპყრობილედ და დავარდა წინაშე წმიდისა გიორგისა და ჰრქუა მას: \"უფალო ჩემო, შემიწყალე, რამეთუ მოკუდა ჴარი იგი ჩემი. აწ გევედრები, რაჲთა ილოცო და აღდგეს, რამეთუ ვიცი, ვითარმედ, რაჲცა ითხოო ღმრთისაგან, მოგეცეს შენ\". ჰრქუა მას წმიდამან გიორგი: \"უკუეთუ გრწმენეს ღმერთი ჩემი, აღდგეს ჴარი შენი\". მიუგო ქუეყნისა მოქმედმან მან: \"მრწამს მე, რამეთუ არა არს სხუაჲ ღმერთი, არამედ ღმერთი ქრისტეანეთაჲ\". ჰრქუა მას წმიდამან გიორგი: \"წარვედ და ჰპოო შენ ჴარი შენი ცოცხალი\". და კუალად უკუნ-იქცა იგი, ღაღადებდა და იტყოდა: \"არა არს ღმერთი, გარნა ღმერთი ქრისტიანეთაჲ.","english":"The saint said to him: \"How long will you be deceived, O king, and not believe in God? Know, O king, that the demons are not able to hear the name of Christ, and how then is it possible for them to do what you have seen and heard?\" And the king commanded that he be cast into prison, but he went into his own house. And those who had heard came by night to the saint and gave a bribe to the jailer, so that they might attack him, but the saint taught them concerning the faith. And they brought the sick and the blind, and through his prayer they were healed. And there was a certain man named Ghorakleoz, a tiller of the land. And his ox, with which he plowed, died, and he came to the prison and fell before Saint George and said to him: \"My lord, have mercy on me, for my ox has died. Now I beseech you, pray that it may rise, for I know that whatever you ask of God, it will be given to you.\" The holy George said to him: \"If you believe in my God, your ox will rise.\" That tiller of the land answered: \"I believe, for there is no other God but the God of the Christians.\" The holy George said to him: \"Go and find your ox alive.\" And again he turned back, crying out and saying: \"There is no God but the God of the Christians.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"ღორაკლეოზ","severity":"info","text":"The name Ghorakleoz (ღორაკლეოზ) is a Georgian rendering of a Greek name, likely Heracleios or Heraclius, adapted to local phonology. It is not a common hagiographic name and may reflect a local tradition or a textual variant.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"ჴარი","severity":"info","text":"The ox (ჴარი) is a symbol of agricultural livelihood in late antique and medieval hagiography. The miracle of reviving a dead ox echoes common themes in saints' lives, where restoration of a working animal demonstrates divine power and the saint's intercessory role.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"parallel","kind":"parallel","basis":"text","lemma":"აღდგეს ჴარი","severity":"info","text":"The motif of a saint reviving a dead ox appears in other hagiographic traditions, such as the miracles of Saint Demetrius and Saint Thomas. This parallel suggests a shared narrative trope across Byzantine and Oriental Christian miracle collections.","cites":[{"key":"dossier:greek-anonymous-miracula-demetrii","label":"gap dossier: Miracles of Saint Demetrius (Books 1 and 2)","url":"https://naxiai.com/christian/gaps/greek-anonymous-miracula-demetrii"},{"key":"dossier:latin-de-miraculis-thomae","label":"gap dossier: The Miracles of the Blessed Apostle Thomas (Latin)","url":"https://naxiai.com/christian/gaps/latin-de-miraculis-thomae"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"narrative sequence","severity":"info","text":"This passage follows a tripartite structure: (1) the saint's confrontation with the king and imprisonment, (2) a summary of healings and conversions, and (3) a specific miracle involving the ox. The shift from general to specific miracles is typical of hagiographic narrative expansion.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"სარწმუნოებისათჳს","severity":"info","text":"The phrase 'concerning the faith' (სარწმუნოებისათჳს) reflects the catechetical function of this hagiography. In Georgian monastic contexts, such texts were used for instruction and liturgical reading, reinforcing orthodox belief against pagan or heretical views.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The name Ghorakleoz (ღორაკლეოზ) may be a corruption or variant of a more common name; its exact etymology is uncertain.","The phrase 'again he turned back' (კუალად უკუნ-იქცა) could indicate either the tiller's physical return or a rhetorical turn in his speech; the Georgian allows both readings."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":18,"ref":"p18","source":"დიდ არს იგი ფრიად\". ვითარცა ესშა მისი მოყუასთა მეფისათა, შეიპყრეს და შეიყვანეს მეფისა და უთხრეს საქმე მისი. ხოლო იგი აღშფოთდა ფრიად და ყოვლადვე არარაჲ იკითხა, არამედ ბრძანა, რაჲთა დაჭრან იგი ნაკუეთ-ნაკუეთად. და რაჟამს დასჭრიდეს მას, ღაღადებდა და იტყოდა: \"ღმერთო ჭეშმარიტო, ნუ შეურაცხ-მყოფ მე, რამეთუ მე შეურაცხ ვარ, არამედ მრწამ შენ მამაჲ, ძჱ და სული წმიდაჲ, არამედ მეშინის, რამეთუ არა ნათელ-მიღებიეს და მინდა ნათლისღებაჲ, არამედ ვერ ვეწიფე. და უკუეთუ გინდეს, უფალო, მე ვცხოვნდე. არამედ გევედრები შენ, ქრისტე, რაჲთა შემირაცხო დათხევაჲ ესე სისხლთა ჩემთაჲ ნათლისღებად, რამეთუ შენ ხარ ღმერთი გულთმეცნიერი\". მოვიდა მისა ჴმაჲ ზეცით, რომელი ეტყოდა: \"მოედ ჩემდა სიხარულით, რაძეთუ სრულ ხარ და განსრულებულ არს წამებაჲ შენი\". მერმე კუალად მიიწია მეფისა, ვითარმედ: მრავალნი მოვლენან საპყრობილედ გიოოგისა და იგი ასწავებს სარწმუნოებასა ქრისტეს მიმართ და განჰკურნებს სნეულებათა ერსა შორის. ბრძანა მეფემან მიყვანებაჲ წმიდისა გიორგისი. მაშინ ჰრქუა მეფესა მეგობარმან მისმან: \"უწყია, მეფე, რამეთუ ნათესავი ქრისტეანეთაჲ არა გერჩის უნებლებით, არამედ ლიქნით ეტყოდე მას, უკუეთუ გნებავს, რაჲთამცა გერჩდა იგი და უზორა\".","english":"Great is he indeed.\" When his fellow courtiers of the king heard this, they seized him and brought him before the king and told him of his deed. And he was greatly enraged and asked nothing at all, but commanded that he be cut to pieces. And as they were cutting him, he cried out and said: \"True God, do not despise me, for I am despicable, but I believe in you, Father, Son, and Holy Spirit; yet I am afraid, for I have not been enlightened and I desire baptism, but I was unable to accomplish it. And if you wish, O Lord, that I be saved, I entreat you, Christ, that you count this shedding of my blood as baptism, for you are a God who knows hearts.\" A voice came to him from heaven, which said to him: \"Come to me with joy, for you are complete and your martyrdom is fulfilled.\" Then again he approached the king, as it were: Many come to the prison of George, and he teaches the faith in Christ and heals the sick among the people. The king commanded that the holy George be brought. Then his friend said to the king: \"Know, O king, that the race of Christians is not won over by force, but speak to him with flattery, if you wish that he be won over and submit.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"ნაკუეთ-ნაკუეთად","severity":"info","text":"The Georgian reduplication intensifies the dismemberment: 'cut to pieces' (lit. 'piece by piece').","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"glossary","lemma":"ნათლისღებაჲ","severity":"info","text":"Georgian 'baptism' (lit. 'receiving of light'), a calque from Greek φώτισμα. The saint's desire for baptism before death is a common hagiographic motif.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"მამაჲ, ძჱ და სული წმიდაჲ","severity":"info","text":"Trinitarian formula echoing Matthew 28:19 and early baptismal creeds; the saint's confession under torture mirrors standard catechetical language.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"ნათესავი ქრისტეანეთაჲ","severity":"info","text":"The friend's advice to use flattery rather than force reflects a topos in martyr acts (e.g., the prefect's persuasion in the Acts of Polycarp).","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"მოვიდა მისა ჴმაჲ ზეცით","severity":"info","text":"A divine voice confirming martyrdom as complete baptism is a structural pivot, transitioning from torture to the saint's renewed confrontation with the king.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"დიდ არს იგი ფრიად","severity":"caution","text":"The opening phrase 'Great is he indeed' appears to be a fragment from a preceding doxology; the passage begins mid-sentence, likely due to a lacuna in the manuscript.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'Then again he approached the king, as it were' (მერმე კუალად მიიწია მეფისა, ვითარმედ) is ambiguous: it may introduce a new episode or be a narrative ellipsis. The English draft treats it as a resumptive summary.","The identity of the 'friend' who advises the king is not specified; he may be a courtier or a pagan priest, but the text does not clarify."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":19,"ref":"p19","source":"და ვითარ მოჰყვანდა წმიდაჲ გიორგი საპყრობილით, ფსალმუნებდა და იტყოდა: \"ღმერთო, შეწევნასა ჩემსა მომხედენ, უფალო, შეწევნად ჩემდა ის/წრაფე\". და ვითარ წარდგა წინაშე მეფისა, იწყო მეფემან ვედრებად მისსა: \"გაფუცებ შენ მზესა უფალსა და სხუათა ღმერთთა ყოველთა, უკუეთუ შენ მერჩდე მე, გიორგი, და უზორო, საფასე დიდძალი მიგანიჭო და მეორედ მეფობისა ჩემისა გყო შენ, რამეთუ მეწყალი მე და არა მინებს სიკუდილი შენი ბო/როტად\". ჰრქუა მას წმიდამან გიორგი: \"კეთილად სთქუ შენ და უკუეთუმცა პირველითგანვე ესრეთ მეტყოდე, მესმინამცა შენი და აწ სადა დაედვა ესოდენი ესე გინებაჲ და ტანჯვაჲ ჩემი დიდი და ძლიერი?\" მიუგო მეფემან და ჰრქუა: \"მომანიჭე მე იგი, ვითარცა მამასა შენსა, რომელი რაჲ ეყავ ბოროტი შენდა მიმართ, და უზორე ღმერთთა და ჩემთანა იყო პატივსა შინა\". ჰრქუა მას წმიდამან გიორგი: \"ვინაჲთგან შეინანე ჩემდა მომართ, მეფე, და ესე არს სიხარული შენი, რაჲთანცა უზორე, მოგუალე და წარვიდეთ ადგილსა მას ღმერთთა შენსა\". განიხარა მეფემან ფრიად და უბრძანა ყოველთა სახლეულთა მისთა და ყოეელსა ბანაკსა მისსა, რაჲთა წარვიდენ ტაძრად და ბრძანა ქადაგებად ესრეთ, ვითარმედ: \"მღდელი გალილეველთაჲ მივალს ზორვად აპოლონისა დიდისა\". და იწყეს ყოვლთა მათ მეკერპეთა ღაღადებად, ვითარმედ: \"სძლო აპოლონ და მეფჱ დეოკლეტიანე უკუნისამდე ცხონდენ\".","english":"And as the holy George was being led from the prison, he was singing psalms and saying: \"O God, heed my help, O Lord, hasten to my aid.\" And when he stood before the king, the king began to entreat him: \"I adjure you by the sun, the Lord, and all the other gods, if you would obey me, George, and sacrifice, I will grant you a great reward and make you second in my kingdom, for I pity you and do not wish your death at all.\" The holy George said to him: \"You have spoken well, and if only from the very beginning you had spoken thus, I would have heeded you; but now, where has all this desire and my great and mighty torment been laid?\" The king answered and said: \"Grant me that which was done to your father, when he did evil to you, and sacrifice, and be with the gods and me in honor.\" The holy George said to him: \"Since you have repented toward me, O king, and this is your joy, that you may sacrifice, come, let us go to the place of your gods.\" The king rejoiced greatly and commanded all his household and his entire camp to go to the temple, and ordered a proclamation thus: \"The priest of the Galileans is going to sacrifice to the great Apollo.\" And all those idolaters began to cry out: \"Apollo has prevailed, and may King Diocletian be saved forever.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"და ვითარ მოჰყვანდა წმიდაჲ გიორგი საპყრობილით","severity":"info","text":"The Georgian opens with George singing psalms as he is led from prison, a motif of steadfast faith common in martyrdom narratives.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"უზორო","severity":"info","text":"The term 'uzoro' (sacrifice) is central to the dialogue; the king demands it as proof of conversion to pagan cult, while George feigns compliance to expose the idols' impotence.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"ღმერთო, შეწევნასა ჩემსა მომხედენ","severity":"info","text":"George's psalm-like cry echoes Psalm 70:1 (LXX) 'O God, hasten to my help,' a standard prayer in hagiographic prison scenes.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"მღდელი გალილეველთაჲ","severity":"info","text":"The king's proclamation 'priest of the Galileans' reflects the Roman contempt for Christians as a Galilean sect, a common slur in early martyr acts.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"და იწყეს ყოვლთა მათ მეკერპეთა ღაღადებად","severity":"info","text":"The crowd's acclamation 'Apollo has prevailed' forms a dramatic climax, contrasting George's silent victory with the pagans' misplaced triumph.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"ის/წრაფე","severity":"caution","text":"The Georgian text has a scribal insertion 'is/tsrap'e' in the psalm verse, likely a marginal correction or variant reading; the intended verb is uncertain.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'is/tsrap'e' in the psalm quotation may be a scribal gloss or corruption; the translation follows the standard psalm text.","The king's reference to George's father ('mamasa') is unclear—possibly a lost narrative detail or a rhetorical device."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":20,"ref":"p20","source":"და ვითარ შევიდა ერი იგი ტაძრად, დადუმნა ყოველი იგი სიმრავლე. ხოლო წმიდაჲ გიორგი წარდგა წინაშე აპოლონ კერპისა და ჰრქუა მას: \"შენ ხარ ღმერთი და შენდა შუენისა, რაჲთამცა გმსახურებდეს კაცნი?\" ჴმა-ყო ეშმაკმან, რომელი იყო კერპსა მას შინა და თქუა: \"არა ვარ მე ღმერთი და არცა ესენი, რომელნი არიან ჩემ თანა. არამედ ღმერთი ჭეშმარიტი ღმერთი ხოლო ქრისტეანეთაჲ არს და ძჱ მისი იესუ ქრისტე, რომლისა მიერ დაებადა ყოველივე, ხოლო ჩუენ ანგელოზნი მისნი ვიყვენით და, რაჟამს უარვყავთ იგი, გუეწოდა ჩუენ ეშმაკ და კაცნი სცთებიან ჩუენ მიერ\". ჰრქუა მას წმიდამან გიორგი: \"უკუეთუ არა ღმერთნი ხართ, რაჲსათჳს აცთუნებთ კაცთა და ყოვლადვე ვითარ იკადრეთ აქა მოსლვაჲ, ვინაჲთგან მე აქა ვარ მონაჲ ქრისტესი მდგომარე, რომელი ესე წოდებულ ვარ სახელად მისსა?\" და \"იგი არს ჭაბუკი ქრისტე ღმრთისა ჭეშმარიტისაჲ\" -- მეყსეულად ჴმა-ყვეს ეშმაკთა ჴმითა გლოჲსაჲთა. და შფოთი დიდი იქმნა მუნ და ყოველნი იგი კერპნი, რომელნი იყვნეს ტაძარსა მას შინა, დაეცნეს ერთბამად და შეიმუსრნეს, რამეთუ სიტყუასა თანა ჯუარიცა დასწერა წმიდამან გიორგი. ვითარცა იხილეს ესე ბილწთა მათ ქურუმთა საკერპოჲსათა, ზედა მიეტევნეს წმიდასა გიორგის, შეიპყრეს და ჰრქუეს მეფესა: \"წარწყმიდე გრძნეული ესე, მეფე, რამეთუ გრძნებითა მისითა შეაცთუნნა კაცნი და დამუსრნა ღმე/რთნი\".","english":"And when that multitude entered the temple, all the crowd fell silent. But the holy George stood before the idol Apollo and said to him: \"Are you a god, and is it fitting for you that men should serve you?\" The demon that was in that idol cried out and said: \"I am not a god, nor are these who are with me. But the true God is only the God of the Christians, and His Son Jesus Christ, by whom everything was created. We were His angels, and when we rejected Him, we were called demons, and men are deceived by us.\" The holy George said to him: \"If you are not gods, why do you deceive men, and how did you ever dare to come here, since I, a servant of Christ, am standing here, who am called by His name?\" And \"He is the youth Christ, of the true God,\" the demons cried out instantly with a voice of lamentation. And a great tumult arose there, and all those idols that were in that temple fell down at once and were shattered, for the holy George also traced the sign of the cross with his word. When those impure priests of the temple saw this, they fell upon the holy George, seized him, and said to the king: \"Destroy this sorcerer, O king, for by his sorcery he has deceived men and destroyed the gods.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"აპოლონ","severity":"info","text":"The idol is named Apollo, a standard figure in hagiographic confrontations, representing pagan polytheism.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"ეშმაკ","severity":"info","text":"The Georgian term 'ešmak‘' (demon) is used for the voice from the idol, equating pagan gods with fallen angels.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"ჯუარი","severity":"info","text":"The sign of the cross (jvari) is traced by George, echoing early Christian apocryphal acts where the cross defeats idols.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"ქურუმთა","severity":"info","text":"The 'impure priests' (k‘urumt‘a) are pagan temple priests, a stock figure in hagiography opposing the saint.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"და ვითარ","severity":"info","text":"The passage opens with 'And when' (da vitar), a typical narrative transition in Georgian hagiography, linking to the previous scene.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"გრძნებითა","severity":"info","text":"The priests accuse George of sorcery (grdznebit‘a), a common charge in martyrdom accounts, reflecting later polemics.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'ჴმა-ყო ეშმაკმან' could be read as a single demon or a collective voice; the text treats it as singular.","The exact gesture of tracing the cross is not described; 'with his word' may imply a verbal or physical act."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":21,"ref":"p21","source":"მაშინ განრისხნა მეფე და ჰრქუა წმიდასა გიორგის: ჵ თავო ბოროტო, სავსეო ყოვლითა გრძნებითა, არა აღმითქუა, რაჲთამცა უზორე ღმერთთა?\" ჰრქუა მას წმიდამან გიორგი: ბრმაო და ურცხჳნოო, არა იხილეა, რამეთუ, ვითარცა აღვასრულე მსხუერპლი ჩემი და ლოცვაჲ ღმრთისა ჩემისა მიმართ იესუ ქრისტესა, მუნთქუესვე განირყუნეს ყოველნი იგი ღმერთნი თქუენნი. და აწ უწყოდე, ვითარმედ ვერ შემძლებელ არიან იგინი შეწევნად თავთა თჳსთა, ვითარ უკუე სხუათა შეეწინენ? რამეთუ კერპნი არიან უსულონი და ეშმაკნი, რომელნი გაცთუნებენ კაცთა. ხოლო მონანი ქრისტესნი განჰრყუნიან მათ, ვითარცა ესე იხილე\". და ვითარცა ესმა ესე დედოფალსა, სრბით მივიდა იგი მეფისა, ჴმა-ყო მის წინაშე და თქუა: \"ღმერთო გიორგისო, მჴედრისა მის უძლეველისა, მომიტევენ ცოდვილსა ამას და ნუ მოიჴსენებ შეცოდებათა ჩემთა, რომელთა ვიქმოდე უმეცრებით. უფალო ღმერთო, მოიჴსენე უკუანაჲსკნელი მოქცევაჲ ჩემი შენდა და მომეც ნაწილი ქრისტეანეთა თანა და მონისა შენისა გიორგის თანა\". მაშინ ჰრწმენა ქრისტე დიდსა სიმრავლესა. და განრისხნა მეფე და განაჩინა ბრძანებაჲ გიორგისთჳს და დედოფლისა და ჰრქუა წმიდასა გიორგის: გიორგი უკეთურო, რამეთუ აცთუნე შენ დედოფალი და მიზეზ ექმენ სიკუდილსა მისსა, ამისთჳსცა წარვედით შენ და იგი, რაჲთა შურ-ვიგო თქუენგან ყოველი, რავდენი აგინეთ ღმერთთა.","english":"Then the king grew angry and said to the holy George: \"O evil head, filled with all cunning, did you not swear that you would sacrifice to the gods?\" The holy George said to him: \"O blind and shameless one, did you not see how, when I performed my sacrifice and prayer to my God Jesus Christ, immediately all your gods were destroyed? And now know that they are not able to help themselves, how then can they help others? For they are soulless idols and demons, which deceive men. But the servants of Christ destroy them, as you have seen.\" And when the queen heard this, she ran to the king, cried out before him, and said: \"O God of George, of the invincible warrior, forgive this sinner and do not remember my transgressions, which I committed in ignorance. O Lord God, remember my later conversion to you and grant me a portion with the Christians and with your servant George.\" Then many believed in Christ. And the king grew angry and issued a decree concerning George and the queen, and said to the holy George: \"George, you wretch, for you have deceived the queen and become the cause of her death; therefore you and she shall go forth, so that I may take vengeance on you for all the insults you have heaped upon the gods.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"მაშინ განრისხნა მეფე","severity":"info","text":"The king's anger escalates after George's public humiliation of the pagan gods, a common narrative pivot in hagiography.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"glossary","lemma":"უსულონი","severity":"info","text":"Georgian 'usuloni' (soulless) contrasts with the living, deceptive demons, reinforcing the Christian polemic against idols.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"იესუ ქრისტესა","severity":"info","text":"George's prayer to 'Jesus Christ' echoes New Testament confessions of Christ's sole divinity, e.g., Acts 4:12.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"external","lemma":"დედოფალსა","severity":"info","text":"The queen's sudden conversion mirrors the trope of a royal woman swayed by a martyr's witness, common in late antique hagiography.","cites":[{"key":"dossier:ethiopic-anonymous-taammera-maryam","label":"gap dossier: Miracles of Mary (Taʾammǝra Māryām)","url":"https://naxiai.com/christian/gaps/ethiopic-anonymous-taammera-maryam"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"და ვითარცა ესმა ესე","severity":"info","text":"The queen's interjection creates a dramatic pause before the king's renewed wrath, structuring the narrative as a series of confrontations.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"განაჩინა ბრძანებაჲ","severity":"caution","text":"The phrase 'issued a decree' may be a scribal addition; the Old Georgian text shows minor syntactic irregularity here.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The queen's exact status (whether she is the king's wife or a separate royal figure) is not clarified in the passage.","The phrase 'become the cause of her death' may be prophetic or a threat; the narrative does not immediately resolve it."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":22,"ref":"p22","source":"და აჰა ესერა, მე განმიჩინებიეს და მითქუამს, რაჲთა თავი წარეკუეთოს მახჳლითა გიორგის, მღდელსა მას გალილეველთასა და მის თანა დედოფალსაცა ამისთჳს, რამეთუ არა თაყუანის-სცა მან აპოლონს, არამედ შეაცთუნა დედოფა/ლი\". და მუნთქუესვე წარიყვანეს იგინი მჴედართა გარეშე ქალაქსა, ხოლო დედოფალი სიხარულით მივიდოდა წმიდისა გიორგის თანა და ილოცვიდა ღმრთისა მიმართ გულსა თჳსსა, ხოლო გარეშეთ ბაგენი ხოლო იძრვოდეს და თუალთა ზეცად ხედვიდა. და ვიდრე იგი ვიდოდეს-ღა, დაჯდა დედოფალი მცირედჟამ გზასა ზედა და შეჰვედრა სული თჳსი ღმერთსა მშჳდობით. ხოლო წმიდაჲ გიორგი ვითარ მიიყვანეს ადგილსა მას, ჰრქუა მათ: \"მცირედ მაცადეთ, ძმანო, რაჲთა ვილოცო\". და აღიხილნა თუალნი ზეცად და განიპყრნა ჴელნი, სულთ-ითქუნა ფრიად და თქუა: \"უფალო ჩემო და ღმერთო ჩემო, რომელი ხარ წინა საუკუნეთა, რომლისა მიმართ მოვივლტოდე სიყრმით ჩემითგან, რომელი ხარ სასოჲ ქრისტეანეთაჲ სახიერი და დიდი, რომლისა სუფევისაჲ არა არს დასასრული. შენ ხარ, რომელი მისცემ ნიჭთა მოყუარეთა შენთა უწინარეს თხოისა მათისა.","english":"And lo, I have been informed and have said that the head of George should be cut off with a sword, along with that priest of the Galileans and the queen as well, because he did not worship Apollo, but rather led the queen astray. And immediately they led them away by horsemen outside the city. The queen went with joy together with the holy George and prayed to God in her heart, while outwardly only her lips moved and her eyes looked toward heaven. And as they were still going, the queen sat down for a short while on the road and peacefully surrendered her soul to God. But when the holy George was brought to that place, he said to them: \"Wait a little, brothers, so that I may pray.\" And he raised his eyes to heaven and spread out his hands, sighed deeply, and said: \"My Lord and my God, who existed before the ages, to whom I have fled from my youth, who is the good and great hope of Christians, whose reign has no end. You are the one who grants gifts to your lovers even before their request.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"და აჰა ესერა, მე განმიჩინებიეს","severity":"info","text":"The Georgian phrase 'And lo, I have been informed' introduces a royal decree. The speaker is likely the king, though the text does not name him explicitly.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"მღდელსა მას გალილეველთასა","severity":"info","text":"'That priest of the Galileans' refers to a Christian priest, using 'Galileans' as a common early Christian self-designation or outsider label.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"background","lemma":"აპოლონს","severity":"info","text":"Apollo was a major Greco-Roman god, often invoked in hagiographic trials as a symbol of paganism. The refusal to worship him is a standard trope in martyrdom accounts.","cites":[{"key":"ed:giorg","label":"source edition: George the Greatmartyr (Passions, Miracles, Praises, Offices)","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/giorgi/giorg.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"დედოფალი ... მშჳდობით","severity":"info","text":"The queen's peaceful death on the road, before George's execution, creates a parallel narrative of martyrdom. Her silent prayer contrasts with George's public oration.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"უფალო ჩემო ... ღმერთო ჩემო","severity":"info","text":"George's prayer echoes Psalm 22 (LXX) and Christ's words on the cross (Mark 15:34), blending personal devotion with scriptural allusion.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"background","lemma":"სასოჲ ქრისტეანეთაჲ","severity":"info","text":"The phrase 'hope of Christians' is a common epithet for Christ in Georgian hymnography, reflecting liturgical influence on hagiographic composition.","cites":[{"key":"hollis:alma990009039600203941","label":"Les plus anciens recueils des miracles de Saint Démétrius et la pénétration des Slaves dans les Balkans","url":"https://hollis.harvard.edu/permalink/f/1s5nto6/990009039600203941"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The identity of the speaker of the decree is not explicitly stated; it is inferred to be the king from the previous passage.","The phrase 'Galileans' may be a neutral or pejorative term; the text does not clarify the speaker's intent."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":23,"ref":"p23","source":"ისმინე ჩემი, უფალო, და ვითარცა იგი მომეც მოთმინებაჲ და წამებაჲ სრულიად, ეგრეთვე, უფალო, შეიწყნარე სული ჩემი და განარინე ეშმაკთა მათგან განმკითხველთა, რომელნი არიან ჰაერთა შინა, და განაწესე იგი ყოველთა თანა ნებისმყოფელთა შენთა და შეუნდვე წარმართთა ამათ ყოეელი, რავდენი უყვეს ბოროტი მონათა შენთა. და განანათლენ გულნი მათნი მეცნიერებად ჭეშმარიტებისა, რამეთუ ყოველთა კაცთაჲ გნებავს ცხორებაჲ. და მოუვლინე, უფალო, შეწევნაჲ ყოველთა, რომელნი ხადიან სახელსა შენსა და ყავ მათ შორის შიში შენი და სიყუარული და სურვილი წმიდათა შენთაჲ, რაჲთა აღასრულებდენ დღესასწაულთა მათთა და ემსგავსებოდიან სარწმუნოებასა მათსა, რაჲთა მათ თანავე ღირს იქმნენ სასუფეველსა ცათასა, რამეთუ შენი არს დიდებაჲ მამისა და ძისა და წმიდისა სულისა აწ და უკუნითი უკუნისამდე, ამინ\". და ვითარცა აღასრულა ლოცვაჲ თჳსი, მოიდრიკნა მუჴლნი და წარუპყრა ქედი. და უხეთქნა მეჴრმლემან მან მახჳლითა და სრულ იქმნა წამებაჲ წმიდისა გიორგისი აპრილსა კგ, დღესა პარასკევსა, მეშჳდესა ჟამსა დღი/სასა. და მე ბასიქარტოს, მონაჲ წმიდასა გიორგისი, შეუდეგ უფალსა ჩემსა და ადვწერე წამებაჲ ესე მისი ჭეშმარიტად და უქცეველად. და ნეტარ არს, რომელსა ჰრწმენეს მამაჲ, ძჱ და სული წმიდაჲ მჴნით სულთა და ჴორცთა ჩუენთაჲ, რომლისაჲ არს დიდებაჲ უკუნითი უკუნისამდე, ამინ\".","english":"Hear me, O Lord, and as Thou hast given me patience and the full measure of martyrdom, so also, O Lord, accept my soul and deliver it from those demons, the examiners, who are in the air, and place it among all Thy willing ones, and forgive these pagans all the evil they have done to Thy servants. And enlighten their hearts to knowledge of the truth, for Thou desirest the salvation of all men. And send, O Lord, Thy aid to all who call upon Thy name, and set among them Thy fear and love and desire for Thy saints, that they may celebrate their feasts and emulate their faith, so that together with them they may be deemed worthy of the kingdom of heaven, for Thine is the glory of the Father and the Son and the Holy Spirit, now and unto eternity, amen. And when he had finished his prayer, he bent his knees and bowed his head. And the swordsman struck him with the sword, and the martyrdom of the holy George was completed on the 23rd of April, on the day of Friday, at the seventh hour of the day. And I, Basikartos, servant of the holy George, submitted to my Lord and wrote down this martyrdom of his truly and without alteration. And blessed is he who believes in the Father, the Son, and the Holy Spirit, mighty in our souls and bodies, whose is the glory unto eternity, amen.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"ეშმაკთა მათგან განმკითხველთა","severity":"info","text":"The phrase 'demons, the examiners, who are in the air' reflects a belief in aerial demons that test or judge souls after death, a motif found in early Christian apocalyptic literature.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"ბასიქარტოს","severity":"info","text":"Basikartos (Βασίκαρτος) is a Greek name meaning 'royal gardener' or 'king's gardener,' possibly a pseudonym or title for the scribe claiming authorship of this passion.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"dating","kind":"chronology","basis":"text","lemma":"აპრილსა კგ","severity":"info","text":"The date '23rd of April' (Georgian: კג = 23) is the traditional feast day of St. George in both Eastern and Western calendars, though the year is not given.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"და მე ბასიქარტოს...","severity":"info","text":"The first-person scribal colophon ('And I, Basikartos...') is a common hagiographic device asserting eyewitness or faithful transmission, here claiming direct service to George.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"ნეტარ არს, რომელსა ჰრწმენეს...","severity":"info","text":"The concluding blessing echoes Trinitarian creeds and liturgical doxologies, reinforcing the text's use in Georgian Orthodox worship and catechesis.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"ყოეელი","severity":"caution","text":"The Georgian word 'ყოეელი' appears corrupt; the English draft reads 'all the evil,' but the manuscript may have a scribal error or variant spelling.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The identity of 'Basikartos' is uncertain: possibly a historical scribe, a pseudepigraphic author, or a symbolic name. The year of George's martyrdom is not specified. The phrase 'demons, the examiners' may conflate multiple traditions about aerial toll-houses."],"confidence":"high","notes":[]}]}