{"slug":"astph","id":"georgian:titus:astph","title":"Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","author":"Ast.Amas.","genre":"hagiography","date":"","tradition":"georgian","coverage":"not-located","coverage_claim":{"status":"not-located","text":"No English translation could be identified: a language model asked twice could not name one, though it could not rule one out either. That is not proof that none exists — translations in dissertations, recent books and other modern languages are easily missed."},"publication":{"status":"machine-draft","reviewed_by":null,"model":"deepseek/deepseek-v4-flash:floor","provider":"Relace","generated":"2026-11-15T04:53:16Z","cost_usd":0.007209},"source":{"registry_id":"georgian:titus:astph","work_id":"astph","edition":"titus","language":"","license":"This text is part of the TITUS edition of Asterius Amasenus, Laudatio Phocae. Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 5.3.2021. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder.","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"},"stats":{"passages":14,"english_words":2822,"coptic_letters":0,"commentary_units":77,"commentary_kinds":8,"derived_notes":2,"ambiguities":24,"work_notes":5,"external_links":0,"timeline":6},"summary":{"work":"astph","abstract":"The Georgian version of Asterius of Amasea's encomium on Phocas of Sinope survives in a single 10th–11th century manuscript (Tbilisi A-95). The Greek original is lost, making the Georgian translation the only complete witness to this late antique panegyric homily. Delivered originally for Phocas's feast day, the text exemplifies the fusion of classical rhetoric and Christian hagiography in the late fourth century. The Georgian translation, likely produced in a monastic setting, reflects the spread of Phocas's cult from Sinope to Georgia, where the saint is commemorated on 22 September. The edition lacks a critical apparatus, and no modern critical edition of the Greek exists.","historical_context":"Asterius of Amasea (c. 330–c. 420) was a bishop and renowned orator in Pontus. His encomium on Phocas, a martyr of Sinope under Diocletian (c. 304), was composed for liturgical use on the saint's feast day. The Greek original, now lost, belonged to the genre of panegyric hagiography, blending biblical allusions with classical rhetorical techniques. The Georgian translation, preserved in a single 10th–11th century manuscript (Tbilisi A-95), was produced in a Georgian monastic or ecclesiastical context, likely in Tao-Klarjeti or another region of the Georgian cultural sphere. The translation served the liturgical commemoration of Phocas, whose cult spread from Sinope along the Black Sea coast to Georgia. The text's survival only in Georgian underscores the importance of Caucasian versions for reconstructing lost Greek patristic works. The edition (titus) does not provide a critical apparatus, and the manuscript's scribal errors and variants remain unstudied.","significance":"The Georgian version of Asterius's encomium is the sole complete witness to a lost Greek homily, making it crucial for understanding late antique hagiography and the transmission of Greek patristic texts through Georgian translation. It also documents the spread of Phocas's cult from Sinope to Georgia, illustrating cross-cultural religious exchange in the Black Sea region.","timeline":[{"date":"c. 304","event":"Martyrdom of Phocas of Sinope under Diocletian."},{"date":"c. 330–c. 420","event":"Life of Asterius of Amasea, who composed the encomium."},{"date":"4th–5th c.","event":"Original Greek encomium delivered for Phocas's feast."},{"date":"10th–11th c.","event":"Georgian translation produced; manuscript Tbilisi A-95 copied."},{"date":"22 September","event":"Feast day of Phocas in Georgian tradition."},{"date":"Modern","event":"Edition published in the TITUS corpus without critical apparatus."}],"relations":[{"work":"Asterius of Amasea, Homilies (PG 40)","relation":"The encomium is part of Asterius's homiletic corpus; the Greek original is lost but related to his other works.","key":"","label":null,"url":null},{"work":"Phocas of Sinope, Passio","relation":"The encomium complements earlier or contemporary passion narratives of Phocas.","key":"","label":null,"url":null},{"work":"Georgian Hagiographical Corpus","relation":"The translation belongs to the Georgian tradition of translating Greek hagiography for liturgical use.","key":"","label":null,"url":null},{"work":"Other Georgian translations of Asterius","relation":"Asterius's homilies were translated into Georgian; this encomium is one of several.","key":"","label":null,"url":null},{"work":"Late Antique Panegyric Hagiography","relation":"The work exemplifies the genre of rhetorical encomium applied to martyrs.","key":"","label":null,"url":null}],"external_links":[],"cautions":["The Greek original is lost; any reconstruction of Asterius's wording is hypothetical.","The Georgian manuscript (Tbilisi A-95) is the sole witness; no collation with other copies exists.","The edition (titus) lacks a critical apparatus; scribal errors and variants are not recorded.","The date of the Georgian translation is uncertain, placed only broadly in the 10th–11th centuries.","No modern critical edition of the Greek original exists."],"model":"deepseek/deepseek-v4-flash:floor","provider":"Relace","cost_usd":0.000552,"generated":"2026-11-15T00:43:44Z"},"checks":{"work":"astph","status":"pass","blocking":[],"warnings":[],"stats":{"passages":14,"translated":14,"commentary_passages":14,"commentary_units":77,"english_words":2822,"source_letters":12159,"commentary_kinds":8},"model":"deepseek/deepseek-v4-flash:floor"},"work_notes":[{"unit":"transmission","kind":"transmission","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The Georgian version of Asterius’s encomium on Phocas survives only in a single manuscript (Tbilisi, A-95, 10th–11th c.). The Greek original is lost, making the Georgian a key witness.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"dating","kind":"chronology","basis":"background","lemma":"","severity":"info","text":"Asterius of Amasea (c. 330–c. 420) delivered this homily for the feast of Phocas of Sinope (martyred c. 304). The Georgian translation likely dates to the 10th–11th centuries.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The Georgian text was used liturgically in the East; Phocas’s cult spread from Sinope to Georgia, where the saint is commemorated on 22 September.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"","severity":"caution","text":"The edition (titus) does not provide a critical apparatus or full collation of the manuscript. Variants and scribal errors are not systematically recorded.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"external","lemma":"","severity":"caution","text":"No modern critical edition of the Greek original exists; the Georgian is the only complete witness. Any reconstruction of Asterius’s original wording remains hypothetical.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"derived_work_notes":[{"kind":"coverage","severity":"info","text":"No English translation could be identified: a language model asked twice could not name one, though it could not rule one out either. That is not proof that none exists — translations in dissertations, recent books and other modern languages are easily missed."},{"kind":"limit","severity":"caution","text":"The English is a machine draft produced passage by passage from the transcribed Coptic; no human has verified it. The commentary is model-written and cites only keys the pipeline could resolve."},{"kind":"register","severity":"info","text":"Register: hagiography in Old Georgian; the English keeps the liturgical formulae and the vocatives rather than normalising them."},{"kind":"structure","severity":"info","text":"Passages: 14 narrative."},{"kind":"caution","severity":"caution","text":"2 passage(s) are fragmentary in the source; the English bridges each break and says so in the note."},{"kind":"source","severity":"info","text":"Source edition: titus — This text is part of the TITUS edition of Asterius Amasenus, Laudatio Phocae. Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 5.3.2021. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder."}],"derived_structure":{"narrative":14},"term_index":[],"citations":{"ed:astph":{"label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}},"segments":[{"i":1,"ref":"p1","source":"Manuscripts: K = Kut. 3 A = Kut. 4 B = S-384 M = PG 40, 300-313\n\nთუესა ივლისსა კბ წმიდათა შორის მამისა ჩუენისა ასტერი ამასიელ ეპისკოპოსისაჲ შესხმაჲ წმიდისა მღდელ-მოწამისა ქრისტესისა ფოკაჲსი მამაო გუაკურთხენ. კეთილ და უმჯობეს მოსწრაფებათათჳს მოღუაწეთაჲსა ჴსენებაჲ წმიდათაჲ. რამეთუ არა ხოლო თუ სტყუაჲ წურთის Page of PG: 301 სათნოებისა და კეთილ-მსახურებისა მოსურნეთა, არამედ საქმენიცა მართლად ცხორებულთანი ცხადად მასწავლელად წინა დაედებიან, რომლისათჳსცა ღმერთი ჩუენიცა ურჩეულესთა წარმართებათათჳს მცნებადა მომცემელი იტყჳს, ვითარმედ \"რომელმანცა ყოს და ასწავოს, იგიცა დიდად წოდებელ იქმნეს\". და სხუაგან \"ბრწყინევდინ ნათელი თქუენი წინაშე კაცთაჲსა, რაჲთა ხედვიდენ კეთილთა საქმეთა და ადიდებდენ მამასა თქუენსა ცათა შინათასა\". რამეთუ სიტყჳერი მწურთელობაჲ საქმითისა მოქმედებისა უდარესი და უუძლურესი, მასწავლელი არს. და რავდენ სასმენელისასა სახედველისა უდასტურეს ყოფასა ვიტყჳთ, ეგოდენ სიტყჳსასა უძლიერესობაჲ საქმისაჲ აღსარებულ არს. ესრეთ ვისწავებთ ჴელოვნებათა, ესრეთ განვიწურთებით ზედ-მიწევნულობათა უპირატეს სიტყჳთ სწავლისა მიმართ ჩუჱულნი. ამის შემდგომად ჴელითა და გამოცდილებითა მცირედ-მცირედ ქმნად განძლიერებულნი.","english":"In the month of July, on the 22nd day, among the holy fathers, the encomium of our father Asterius of Amasea, bishop, on the holy priest-martyr of Christ, Phocas. Father, give the blessing. Good and better than the zeal of the ascetics is the commemoration of the saints. For not only does the memory of virtue and good service stir up those who desire it, but also the deeds of those who have lived righteously stand before us as clear teachers. Concerning this, our God, for the guidance of the elect, says as a commandment: \"He who both does and teaches shall be called great.\" And elsewhere: \"Let your light shine before men, so that they may see the good works and glorify your Father in heaven.\" For the verbal recollection of action is inferior and weaker than the deed itself, yet it is a teacher. And as much as we say that hearing is less certain than seeing, so much is the superiority of deed over word acknowledged. Thus we learn arts, thus we are trained in the virtues, more accustomed to learning by word than by direct experience. After this, by hand and experience, we are gradually strengthened to act.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"თუესა ივლისსა კბ","severity":"info","text":"The opening formula dates the commemoration to July 22, a standard hagiographical incipit.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"ჴსენებაჲ","severity":"info","text":"Georgian ჴსენებაჲ (xsena-bay) means 'commemoration' or 'memory', here referring to the liturgical act of recalling the saint.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"რომელმანცა ყოს და ასწავოს, იგიცა დიდად წოდებელ იქმნეს","severity":"info","text":"This is a paraphrase of a biblical maxim, possibly echoing Luke 6:35 or a patristic commonplace; the exact source is uncertain.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"ბრწყინევდინ ნათელი თქუენი წინაშე კაცთაჲსა","severity":"info","text":"This echoes Matthew 5:16 or a similar verse on letting one's light shine before others, adapted to the hagiographical context.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"ასტერი ამასიელ","severity":"info","text":"Asterius of Amasea (c. 350–410) was a bishop and orator; his encomium on Phocas is a classic example of late antique panegyric hagiography.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"K = Kut. 3 A = Kut. 4 B = S-384 M = PG 40, 300-313","severity":"info","text":"The Georgian text survives in multiple manuscripts (Kut. 3, Kut. 4, S-384) and the Greek original is in PG 40, cols. 300–313.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The biblical quotations are paraphrastic and their exact sources are not identified in the text.","The phrase 'father, give the blessing' may be a liturgical rubric or a direct address to the reader."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":2,"ref":"p2","source":"და ქუეყნის მზომელიცა წიგნთათჳს ვიდრემე ფრიად დამაშურალი, და აღვსებული სასმენელითა მასწავლელისაგან, სხუებრ ვერ მისწუთების პირად-პირადთა დასახულთა ძალსა არა თუ შეისწავნეს წერტილნი, და წარზიდულნი და მომრგულებულნი ფიცარსა ზედა. არა უკუჱ ვერცა ვარსკულავთ-მრაცხველობისა სურვიელსა განსწურთის სიტყუაჲ ოდენ სასწრაფოჲსა მიმართ, არა თუ ჴელოვნად სფეროჲსა მომწერელმან მასწავლელმან წინაშე თუალთა დაუდვას ცისა მოძრაობაჲ; და იპპოკრატიცა მკურნალი მრავლად დამაშურალობდეს რაჲ და სხუანი მოძღუარნი უჴელოვნო არს მკურნალი, არა თუ პირველ მრავალთა სნეულთა მიმართ თანა მავალმან მათგან ისწაოს სნეულთა მკურნალობაჲ. ესრეთვე ჩუენცა, მოწაფენი მოწამეთანი, პირველ აღსაარებისა მოძღუარმყოფელნი მოთმინეთა კაცთა საქმეებისანი ვისწავებთ ვიდრე უკუანაჲსკნელთა ძჳრთამდე დაცვასა კეთილ-მსახურებისასა წმიდათა მათ სამარხოთა მათთა, ვითარ რაჲმე ძეგლთა მხედველნი ხატვათა მიერ დასახულთა, და განმკაცრებით ღუაწლსა მოწამებრივსა ცხად მყოფელთა.","english":"and as for the measurer of the earth concerning books, he is exceedingly boastful and filled with hearing from his teacher, yet otherwise he cannot attain to the power of the individual delineations, not even if he has studied the points, the drawn lines, and the circumferences on the tablet. Nor, again, can the desire of astrology attain to the word concerning the swift motion, not even if the skilled teacher of the sphere has set before the eyes the movement of the heavens. And Hippocrates the physician, even when he boasts greatly, and other teachers, the unskilled physician is not such that, first among many sick persons, a companion of theirs might learn the healing of the sick from them. So also we, disciples of the martyrs, first, as those who have the teacher of the praises, we learn the deeds of patient men, until the preservation of the good service of their holy tombs to the last torments, as if we were beholders of monuments, by means of the delineations set forth from the paintings, and those who clearly make manifest the martyr-like struggle with intensity.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"background","kind":"background","basis":"background","lemma":"measurer of the earth concerning books","severity":"info","text":"The phrase likely refers to a geometer or surveyor, a figure of technical learning. Asterius contrasts such worldly expertise with the spiritual knowledge gained from martyrs.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"ἱπποκράτης","severity":"info","text":"Hippocrates, the classical Greek physician, is invoked as a paradigm of medical authority. The Georgian text uses the Greek form, reflecting the Hellenistic rhetorical tradition of Asterius.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"parallel","kind":"parallel","basis":"text","lemma":"as if we were beholders of monuments, by means of the delineations set forth from the paintings","severity":"info","text":"This simile compares the disciples’ learning from martyrs’ deeds to viewing painted monuments. It echoes the rhetorical topos of ekphrasis, common in hagiography, where visual art inspires moral imitation.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"So also we, disciples of the martyrs","severity":"info","text":"This clause marks a rhetorical turn from analogies (geometer, astrologer, physician) to the main subject: the disciples’ learning from martyrs. It structures the passage as a comparative argument.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"background","lemma":"Georgian translation of Asterius","severity":"info","text":"This Georgian version of Asterius’s encomium attests to the reception of Greek patristic hagiography in the Georgian church. The translation likely dates to the early medieval period, reflecting liturgical use.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'measurer of the earth concerning books' is ambiguous: it may refer to a specific type of scholar (e.g., a geometer) or be a general metaphor for pedantic learning. The reading taken follows the English draft's interpretation as a boastful measurer.","The clause 'first among many sick persons, a companion of theirs might learn the healing of the sick from them' is syntactically unclear in the Georgian; the English draft resolves it as a conditional comparison."],"confidence":"medium","notes":[]},{"i":3,"ref":"p3","source":"და ვითარ სახედ მიახლებულნი მუხასა მამბრესა, გინა ქუაბსა მოსყიდულსა, რომელი ქეტელმან ეფრემ საფლავად სარრაჲსა განსცა, იგი თჳთცა მამათ-მთავარი თჳსთა ძეთა თანა დამარხულ არს, მყის შემდგომად ადგილთა მათ ხილვისა გულის-სიტყუათა შინა განიახლებენ ოცნებასა, და გონებითა ხედვენ მორწმუნესა მამათ-მთავარსა, დასაბამსა კეთილ-მსახურებისასა, და მის მიერსა წინა დაცუჱთილებასა. ხოლო მოიგონებენ ძირით მისით აღმოცენებულ თაცა ისააკს და და იაკობს. და შემდგომად კაცთა ამათ ჴსენებისა ყოვლისა მათძლითისა თხრობისა მხილველ იქმნების. ესრეთვე მეცა დღეს, პატიოსანსა ტაძარსა, სამგზის სანატრელისა ფოკაჲსსა მოწევნული, ადგილისაგან აღმოვივსებ ჴსენებასა ერთობით ყოველთა მის ზედა თქუმულთა თხრობათასა; ვხედავ მემტილესა ჴელოვნებითა, მარტივსა სულითა, უცხოთ-მოყუარესა, უფროჲსღა ზღჳს კიდისასა, ქუეყნისა საშუალთა _ ქველის-მოქმედისა, წმიდათა უწმიდესსა, და ქრისტეს მიერ დიდებულთა უდი/დებულესსა.","english":"And as those who approach the oak of Mamre, or the cave of Moschidulos, which Ephrem the Syrian consecrated as the tomb of Sarah, where the patriarch himself is buried with his own sons, immediately after seeing those places, they renew the dream within their thoughts, and with their mind they behold the faithful patriarch, the beginning of good service, and his prior preparation. And they recall the shoots that sprang from his root—Isaac and Jacob. And after the remembrance of these men, they become witnesses to the entire ancient narrative. So also I, today, having arrived at the honorable altar, thrice-blessed, of Phocas, am filled from the place with the remembrance of all the narratives spoken about him, unitedly; I see the blessed one with skill, simple in soul, a lover of strangers, especially of the seashore, the middle of the earth—the doer of good deeds, the holiest of the holy, and the most glorious of those glorified by Christ.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"მუხასა მამბრესა","severity":"info","text":"The oak of Mamre is a biblical site associated with Abraham, where he received the three angels (Gen 18:1-15). In Christian tradition, it became a pilgrimage site, often linked to the patriarchs.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"ქუაბსა მოსყიდულსა","severity":"info","text":"The cave of Moschidulos (likely a corruption or variant of 'Machpelah') is traditionally the burial place of the patriarchs in Hebron. Ephrem the Syrian is said to have consecrated it as Sarah's tomb, though this detail is not standard in Ephrem's known works.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"ქეტელმან ეფრემ","severity":"info","text":"Ephrem the Syrian (c. 306-373) is a major Syriac church father and hymnographer. His association with the cave of Machpelah is not attested in his authentic writings and may reflect later Georgian hagiographic tradition.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"ესრეთვე მეცა დღეს","severity":"info","text":"This passage uses a typological comparison: as pilgrims to Mamre or the cave recall the patriarchs, so the speaker at Phocas's altar recalls the saint's deeds. This rhetorical structure is common in hagiographic encomia.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"ფოკაჲს","severity":"info","text":"Phocas of Sinope (or of Amasea) was a 4th-century martyr venerated in the East. Asterius of Amasea's Laudatio Phocae is a key source for his cult, and this Georgian translation attests to its reception in the Georgian church.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"მოსყიდულსა","severity":"caution","text":"The Georgian term 'Moschidulos' is obscure; it may be a scribal error or a local variant for 'Machpelah' (the cave of the patriarchs). The reading here follows the English draft's interpretation.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The identity of 'Moschidulos' is uncertain; it may be a corruption of 'Machpelah' or a different site.","The phrase 'the middle of the earth' (ქუეყნისა საშუალთა) is ambiguous: it could refer to Phocas's location at Sinope (on the Black Sea) or be a metaphorical expression."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":4,"ref":"p4","source":"რამეთუ ღირს და წმიდა ყოველივე ახოანთა მოწამეთა გუნდნი, ვნებისა ქრისტეს ვნებათა წილ უკუნ მცემელი, სისხლითა სისხლისათჳს ყოველთა მაცხოვრისა მენაცვალეობასა აღმასრულებელი; გარნა თჳთ მათცა შორის არა ერთი არს ყოველთავე დიდებაჲ, არცა ერთისა და სწორისა საზომისა მიმართ განჰნაწილებიეს ყოველთავე პატიოსნებაჲ, არამედ უპირატესობასა და შემდგომობასა ვერცა თჳთ გუნდი განევლტოლვის წმიდათაჲ. ხოლო ამისდა მიზეზად ვჰგონებ მსაჯულისა ფრიადსა განმწულილველობასა და თუალ-უხუამობასა. რამეთუ განიხილავს სატანჯველთაცა სიმრავლესა, და წინა-აღმდგომობისა შინასა მოთმინებასა და განმცდელი ღუაწლისაჲ, ღირსებითა სანაცვლოთა განუყოფს მოღუაწეთა. და არასადა საკჳრელ, უკუეთუ ღმრთისაგან ესრეთ პატივ იცემების სამართალი. ვინაჲთგან ჩუენ შორისნიცა მჴედართ-მძღუანნი და ღუაწლის დამდებელნი არა სწორ ექმნებიან განქველებულთა, გინა განრკინებულთა, არამედ თითოეულსა საზომისაებრ წარმართებულებისა ზედა დასთქუმენ შესატყჳსთა ნიჭთა ცემასა. ხოლო ესენი წარმოვთქუჱნ რაჲთა ვაჩუჱნო, ვითარმედ რომელმან დღეს მოგუმადლა ჩვენ მიზეზი ესე შემოკრებისაჲ, სხუათა და თანა-მოღუაწეთასა არს უსაჩინოეს. რამეთუ სხუანი ვიდრემე არა ყოველთა მიერ ყოველნი ცნობილობენ, არცა აქუს განთქუმული მჴნე-მამაცობაჲ.","english":"For all the bands of the holy martyrs are worthy and sacred, repaying the sufferings of Christ with their own sufferings, fulfilling the vicarious office of the Savior with blood for blood; yet among them there is not one glory for all, nor is the honor of all apportioned according to a single and equal measure, but the holy band itself cannot escape preeminence and subsequence. And for this reason I consider the great discernment and impartiality of the judge. For he examines the multitude of torments, and the endurance in resistance, and the test of the struggle, and divides the rewards among the contestants according to merit. And nowhere is such justice honored by God in vain. For even among us, the commanders of horsemen and the leaders of contests are not equal to the discharged or the dismissed, but according to the measure of each one's advancement, they bestow appropriate gifts. And I have said these things in order to show that he who today has granted us this occasion for assembly is more illustrious than the other fellow-martyrs. For the others are not all known by all, nor do they have a celebrated valor.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"მოწამეთა","severity":"info","text":"The Georgian term 'moc'amet'a' (martyrs) is a calque from Greek μάρτυρες, meaning 'witnesses'. In hagiography, it emphasizes the martyrs' role as witnesses to Christ's passion.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage forms a rhetorical argument comparing the hierarchy among martyrs to military and athletic ranks, preparing for the praise of Phocas as preeminent.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"მჴედართ-მძღუანნი","severity":"info","text":"The phrase 'mxedart'-mǯuann-i' (commanders of horsemen) reflects late Roman military organization, where cavalry commanders held distinct ranks, used here as a metaphor for graded honor.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"parallel","kind":"parallel","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The comparison of martyrs to athletes (ġuac'lis damdebeln-i, 'leaders of contests') echoes common hagiographic topoi, as in 2 Maccabees 15:29, where martyrdom is a contest.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The Georgian translation of Asterius' homily, preserved in the TITUS corpus, reflects the adaptation of Greek hagiography into the Georgian liturgical tradition, likely for monastic use.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'თუალ-უხუამობასა' (t'ual-uxuamobasa) is ambiguous: it may mean 'impartiality' (as in the English draft) or 'lack of envy' (from 't'uali' eye + 'uxuam' without envy). The reading 'impartiality' is adopted based on context of judgment."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":5,"ref":"p5","source":"ხოლო ფოკაჲსი არა არს ვინ უმეცარი, არამედ ვითარ სახედ მზისა შარავანდი წინაშე ყოველთა თუალებისა განფენილი არს, ეგრეთვე ამის მოწამისაცა ჰამბავი ყოველთა სასმენელსა განსმენილ არს; და რაჲთა შემოკლებულად ვთქუა, რაოდენთაცა იცნეს მეუფე ქრისტე, იცნეს მათ სარწმუნოჲცა მონაჲ. ხოლო უფროჲსღა გთნავს თუ, ზოგადობითთა სხუათა შესხმათა დამტევებელმან მოწამისა უაღმატებულესნი თხრობანი თქუენ მოწამეთ-მოყუარეთა მოგითხრნე. გამოიღო უკუჱ წმიდაჲ ესე კაცი, ქრისტეანეთა დიდი სარგებელი, მეზობელმან სინოპმან, ქალაქმან ძუჱლითგანმან და შესწავებულმან ღონიერობითა, მოთმინეთა და ფილისოფოსთაჲთა. რამეთუ ნუ ვინ მოიგონებს აწ სასამსახურებელისა განყოფილებასა, არამედ უკუეთუ რაჲთურთით მოსწრაფეთა კაცთა მზრდელად იჩუჱნა და დედად; ხოლო ცხორებისა მისისა ჴელოვნებაჲ იყო მტილისა მოურნეობაჲ და მუშაკობაჲ, რომლისა მომგებელი მუნ სადმე წინაშე ბჭეთა ქალაქისათა, პირსა ზედა ხერთვისისასა, იღუწიდა შრომის-მოყუარებით თავისა თჳსისაცა და მოქენეთა ცხორებისა ნუგეშინის-საცემელად. ხოლო განუღებდა უცხოთაცა მცირედსა მას და მკოდოვსა საყოფელსა ფრიად წადიერებით. და ფოლოცსა ზედა მკჳდრი, ქონებულთა ზოგად წინა დაუდებდა მომავალთა. და იყო ლოთი ახალი, არა სოდომელთა, არამედ სინოპელთაჲ. ხოლო ჟამი რაჲ.","english":"But Phocas’s is not lacking; rather, as the radiance of the sun is spread before all eyes, so too is the fame of this martyr spread to all hearing. And to speak concisely, as many as have known the Lord Christ have also known his faithful servant. But if it pleases you more, having set aside the general praises of others, I shall relate to you, lovers of martyrs, the most excellent accounts of this martyr. This holy man, a great benefit to Christians, was brought forth by neighboring Sinope, a city ancient from the beginning and trained in strength, patience, and philosophy. For let no one now imagine a division of service, but rather, if in some way, it was deemed a nurse and mother to swift men; yet the craft of his life was the tending of the vine and labor, the profit of which he somewhere before the gates of the city, on the face of the promontory, toiled with love of his own labor and for the consolation of the life of passersby. And he would open even to strangers that small and cramped dwelling with great eagerness. And dwelling on a hill, he would set before the common possessions of the future. And he was a new Lot, not of the Sodomites, but of the Sinopeans. And when the time...","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"ხოლო ფოკაჲსი არა არს ვინ უმეცარი","severity":"info","text":"The Georgian phrase negates lack: Phocas’s fame is not absent, contrasting with the previous passage’s general praise of martyrs.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"glossary","lemma":"სარწმუნოჲ","severity":"info","text":"The term 'sarbmunoy' means 'faithful' or 'believer', here describing Phocas as Christ’s faithful servant, a standard hagiographic epithet.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"external","lemma":"სინოპმან","severity":"info","text":"Sinope, a city on the Black Sea coast, was a major early Christian center; its mention anchors Phocas’s origin in a historically significant locale.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"ლოთი ახალი","severity":"info","text":"The comparison to Lot (Genesis 19) casts Phocas as a righteous figure, but with a twist: he is a 'new Lot' of Sinope, not Sodom, emphasizing hospitality.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"გამოიღო უკუჱ","severity":"info","text":"The phrase 'gamoigo ukue' ('brought forth') marks a narrative shift from general praise to specific account of Phocas’s life and deeds.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"ჴელოვნებაჲ იყო მტილისა მოურნეობაჲ","severity":"caution","text":"The phrase 'craft of his life was the tending of the vine' may be a metaphor for ascetic labor or viticulture; the Georgian is ambiguous.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'mtilisa mourneoba' could mean 'tending the vine' literally or metaphorically for spiritual cultivation; the English draft takes it literally.","The reference to 'new Lot' may imply a lost parallel to Lot’s hospitality or escape from destruction, but the text only explicitly contrasts with Sodom."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":6,"ref":"p6","source":"გარდაჴდა, Page of PG: 305 მცნებაჲ იგი პოვა არა უსასყიდლოდ, რამეთუ უცხოთ-მოყუარებისაგან შეიძინა ცხოველს-მყოფელისა სიკუდილისა მიზეზი. ხოლო თუ ვინაჲ და ვითარ, მცირედ კუალად-გებულისაჲ ისმინეთ: სიტყუაჲ კეთილ-მსახურებისაჲ მოგუჱთხრა რაჲ ჩუენ, და ღმრთის-მეტყუელებისა ქადაგებაჲ ყოველთა სასმენელისა მიმართ მიიწია, ხოლო საცნაურ იქმნა ქრისტე და მისნი საჲდუმლონი ფსალმუნისაებრ \"აღიფრტჳნის წარმართთა და მეფენი და მთავარნი შეკრბეს ერთად და საცთურისა იგი ერნი იესჳჲს განმეფებასა განრისხნეს\". და ყოველი ქრისტეანე ვითარ ძჳრის მოქმედი იძიებოდა, და მახლობელი იტანჯებოდა, და შორიელი გამოიკულეოდა. რომლისათჳსცა ფოკა ვერცა უნდოებამან ჴელოვნებისამან და მემტილეობამან დაფარა, არამედ იგიცა, ვითარცა უფროჲსღა საკუთარი მესაჲდუმლე ქრისტესი, შესმენილ იქმნა. ვინაჲ მოუჴდეს ზედა უბადრუკისა ამის და წარმდინარისა სოფლისანი, ბრძანებულნი მიყვანებად იგი განუკითხველ, პასუხ-უგებელად. რამეთუ იყოცა ბრალი მისი ეგევითარ, რომელ ბწყინვალითა ჴმითა აღიარებდა ახოანი იგი, და არავისსა მკითხველობასა, საქმეთა მიერ აჩუჱნებდა, ხოლო კითხული, მხიარულებით ღაღადებდა.","english":"He did not obtain that commandment without cost, for from hospitality he acquired the cause of a life-giving death. But hear from whom and how, briefly recounted: when the word of good service was proclaimed to us, and the preaching of theology reached every ear, then Christ and his mysteries became known, as the Psalm says: \"The pagans were stirred up, and kings and princes gathered together, and the peoples of that deception raged against the reign of Jesus.\" And every Christian was sought out as an evildoer, the neighbor was tortured, and the distant one was denounced. For this reason, neither the skill of flattery nor the art of dissimulation could conceal Phocas; rather, he too, as a more intimate confidant of Christ, was denounced. Then the troubles of this wretched and transient world came upon him, and orders were given to bring him in without trial, without a hearing. For his crime was such that with a clear voice he confessed that new faith, and by his deeds he showed that he acknowledged no one's authority, and when questioned, he cried out joyfully.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"უცხოთ-მოყუარებ","severity":"info","text":"The Georgian compound 'hospitality' (lit. 'love of strangers') renders the Greek φιλοξενία, a key virtue in Asterius's portrait of Phocas.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"აღიფრტჳნის წარმართთა...","severity":"info","text":"The Georgian text explicitly introduces a Psalm quotation: 'The pagans were stirred up, and kings and princes gathered together...' This is not a direct biblical verse but a paraphrase of Psalm 2:1–2 LXX, adapted to the persecution context.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"The phrase 'life-giving death' (ცხოველს-მყოფელისა სიკუდილისა) reflects the hagiographic topos of martyrdom as a victory that grants eternal life, common in Asterius's homilies.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage shifts from general praise to a specific narrative cue ('hear from whom and how, briefly recounted'), marking the transition to the account of Phocas's arrest.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"საჲდუმლონი","severity":"caution","text":"The Georgian 'mysteries' (საჲდუმლონი) may reflect a variant reading; the Greek original likely had μυστήρια, but the Georgian could also imply 'secret teachings' or 'sacraments'.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'as the Psalm says' introduces a paraphrase rather than a verbatim citation; the exact psalm reference is uncertain.","The Georgian 'without trial, without a hearing' (განუკითხველ, პასუხ-უგებელად) may be a doublet for emphasis or reflect a textual variant in the Greek Vorlage."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":7,"ref":"p7","source":"და მივიდეს რაჲ მტარვალნი მისისა მტანჯველობისანი, და მიზეზი ჩუენისა დღესასწაულობისანი, თჳთ მას საძიებელსა თანა დაივანეს, არცა მეცნიერთა, არცა შესწავებულთა; რამეთუ ჯერეთ უთქუმელად აქუნდა წადიერებისა მიზეზი, რაჲთა უპირატეს განსწავლულნი ქალაქისა გარეგანთა თუ ვინ არს ფოკა და სადა იყოფების ანაზდა ზედა-დასხმულთა შეიპყრან იგი, ვითარ ოდესმე ებრაელთა იუდას თანა მტილსა შინა უფალი. ხოლო შესცილებოდა, ვითარმედ შინაგან ბადეთა აქუს სანადიროჲ, ძაღლთა მათ _ კრავი იგი, მგელთა _ ტარიგი იგი, მტაცებელთა, ბრჭყალ-ფიცხელთა _ ტრედი იგი. ხოლო ვითარ წინაჲსწარმეტყუელი ისაჲა იტყჳს \"ვეფხთა თანა განისუჱნებდა თიკანი იგი, და მგელთა თანა ძოვდა იგი, და ლომთა ზუარაკსა თანა ზოგად აქუნდა სადგური\". ხოლო ვინაჲთგან ვითარ ქმნად შეჰგავს, ტაბლამან და ამხანაგობამან ურთიერთას მიმართ მიჰმადლეს კადნიერებაჲ, გამოიკითხვიდა მათგან მოწამე: თუ ვინ არიედ და რაჲსათჳს მიწევნილ არიედ ქალაქსა მათსა. ხოლო მათ წადიერიბით და უცხოთ-მიყუარებით კაცისა ამის მასპინძლობისა მრიდებელთა, და მისდა თქუმადთა არავის თხრობისა მამცნებელთა, აუწყეს მას საჲდუმლოჲ იგი და ძმაცულებაჲ სივერაგისაჲ აღუარეს, ვითარმედ ფოკას ეძიებენ განსაპატიჟებელად, და ევედრებოდეს, რაჲთა შესძინოს ქველის-მოქმედებაჲცა უცხოთ-მოყუარებასა თანა და დაშურეს მათ თანა კართამდე ძიებულისათა.","english":"And when the tormentors of his martyrdom, and the cause of our festivity, themselves lodged with the object of their search, neither with the learned nor with the studious; for they had an unspeakable reason of desire, that the most learned of the city might ask the outsiders who Phocas is and where he dwells, so that they might suddenly seize him by those set upon him, as once the Jews with Judas in the betrayal of the Lord. But it was otherwise, for within the nets he had a hunting-ground: those dogs—the lamb, those wolves—the kid, those predators, those sharp-clawed ones—the fawn. But as the prophet Isaiah says: \"The leopard would lie down with the goat, and the wolf would graze with it, and the lion would have a common dwelling with the calf.\" And since, as it befits, the table and companionship mutually bestowed boldness upon them, the martyr inquired of them: who they were and for what reason they had arrived at their city. And they, with desire and hospitality toward this man, the despisers of hospitality, and those who inform no one of his words, revealed to him that secret and the brotherhood of cruelty, confessing that they seek Phocas for punishment, and they begged that he might add charity to hospitality and show them to the door of the sought one.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"Isaiah 11:6-7 (LXX)","severity":"info","text":"The Georgian text quotes Isaiah on leopards, wolves, and lions dwelling peacefully with prey, echoing the LXX version of Isaiah 11:6-7, which describes a utopian peace among animals.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"background","lemma":"","severity":"info","text":"The comparison of Phocas's persecutors to dogs, wolves, and predators, and his followers to lambs, kids, and fawns, is a hagiographic topos emphasizing the inversion of natural order through faith.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"parallel","kind":"parallel","basis":"text","lemma":"Judas and the Jews","severity":"info","text":"The reference to Judas and the Jews in the betrayal of the Lord parallels the betrayal of Phocas by his guests, drawing a typological link between the Passion and the martyr's story.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"glossary","lemma":"საჲდუმლოჲ","severity":"info","text":"The Georgian term 'საჲდუმლოჲ' (saydumloy) means 'secret' or 'mystery', here referring to the hidden plan to capture Phocas, a key plot point.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage transitions from the arrival of the persecutors to their ironic hospitality with Phocas, setting up the martyr's interrogation and the revelation of their mission.","cites":[],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The Georgian text's phrase 'ტაბლამან' (tablaman) is unclear; it may be a scribal error or variant for 'table' (ტაბლა), but the context suggests a shared meal or fellowship."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":8,"ref":"p8","source":"ესმა ესე მსახურსა უფლისასა და შეუძრწუნებელითა სულითა სიტყჳსა მის მიმთუალველსა, არარაჲ შეემთხჳა მდაბალი და უმჴნოჲ, არცა ზღვევისაგან შეშინებულმან ლტოლვაჲ მოივერაგა, და ესე ფრიადისა და დაუყენებელისა ფლობისა განლტოლვისა[დ]მი მქონებელმან, Page of PG: 308 არამედ ყოველი წინა-აღმდგომი ყო და მიეწამა ვედრებასა მათსა \"მეო, _ ჰრქუა, _ თანა შეგეწიო თქუენ წინამდებარისა მიმართ. რამეთუ ვიცნობ კაცსა მას, და ადვილად მომძიებელმან გაუწყო; და ესე არა შორიელად, არამედ შემდგომად დღისა ერთისა. მხოლოდ თქუენ განისუჱნებდით მკოდოვსა ამას საყოფელსა შინა\". ხოლო ესრეთ მტკიცედ მათდა აღთქუმისა თავსმდებმან, ორთა საქმეთა განუკერძოა თავი თჳისი: მასპინძლობასა მკლველთა თჳსთასა, და განმზადებასა საფლავისასა. ხოლო შეჰმზადა რაჲ სამარხოჲ, და დასაფლავად მიმართ სათანადონი, უკუანაჲსკნელ მათმან მოჴდომილმან ჰრქუა: \"მხარკედ მოვიძიე ფოკა და სანადიროჲ მზა არს, და გთნავს თუ, შეპყრობილ იქმნედ\". ხოლო მათ ჰრქუჱს რაჲ მხიარულებით, ვითარმედ \"სადა არს კაცი იგი\", ჰრქუა: \" არა შორს, არამედ თქუენ თანა არს. რამეთუ თჳთ მე ვარ იგი თქუენ თანა მყოფი ვინაჲ იჴუმიეთ ბრძანებული და აღასრულეთ გზის საგრობისა და შრომისა თქუენი/სა\".","english":"When the servant of the Lord heard this, with an unshaken soul he received the word, and nothing lowly or weak befell him, nor did he, terrified by the threat, resort to flight; but, as one possessed of a great and unceasing desire for escape, he did the opposite of all that, and yielded to their entreaty. \"I,\" he said, \"will offer myself to you for the present matter. For I know that man, and as one who can easily find him, I will inform you; and this not far off, but after one day. Only you must rest in this lodging.\" And having thus firmly pledged himself to them, he devoted himself to two tasks: hospitality to his own murderers, and preparation of his own tomb. And when he had prepared the tomb and the things suitable for burial, he said to them afterwards, when they had come: \"I have found Phocas with difficulty, and the hunt is ready; if it pleases you, let him be seized.\" And when they said joyfully, \"Where is the man?\" he said: \"Not far, but he is with you. For I myself am he who is with you, from whom you demanded the command; and fulfill the purpose of your journey and your labor.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"ესმა ესე მსახურსა უფლისასა","severity":"info","text":"The Georgian phrase 'the servant of the Lord heard this' introduces Phocas’s response to the tormentors’ request, emphasizing his passive reception before active agency.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"glossary","lemma":"ფოკა","severity":"info","text":"Phocas (ფოკა) is the martyr-hero; the name is a direct transliteration from Greek, standard in Georgian hagiography.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"ორთა საქმეთა განუკერძოა თავი თჳისი","severity":"info","text":"This phrase marks a structural pivot: Phocas devotes himself to two tasks—hospitality to his killers and preparation of his own tomb—highlighting the paradoxical unity of martyrdom.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"background","lemma":"სამარხოჲ","severity":"info","text":"The preparation of the tomb (სამარხოჲ) reflects early Christian martyr cults, where the tomb became a site of veneration; Asterius’s homily likely served a liturgical context at such a shrine.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"parallel","kind":"parallel","basis":"text","lemma":"თჳთ მე ვარ იგი","severity":"info","text":"Phocas’s self-revelation ('I myself am he') parallels the biblical motif of a martyr’s ironic disclosure, akin to Christ’s 'I am he' in John 4:26, though no direct citation is present.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"განისუჱნებდით","severity":"caution","text":"The verb 'rest' (განისუჱნებდით) is ambiguous: it may mean 'rest from travel' or 'remain quiet'; the English draft opts for 'rest in this lodging,' but the Georgian could imply a spiritual repose.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The Georgian text does not specify whether Phocas’s 'desire for escape' (განლტოლვისა) is literal flight or a spiritual longing for martyrdom; the English draft takes it as the latter.","The phrase 'after one day' (შემდგომად დღისა ერთისა) could mean 'the next day' or 'after a single day’s interval'; the narrative sequence is unclear."],"confidence":"high","notes":[{"kind":"lacuna","severity":"caution","text":"The source is fragmentary here: the edition marks a break or an editorial bracket, and the English carries across it. Treat the bridge as supplied, not translated."}]},{"i":9,"ref":"p9","source":"გუესმა რაჲ, კაცთა მათ იწყლნეს სულითა, და შეჰყინდეს ოდენ სმენისა მიმართ, მომგონებელნი მარილისა და ტაბლისა, და სიმკოდვესა შინა პატივისმოყუარისა მასპინძლისანი. ხოლო იგი ევედრებოდა მოკლვად შეკადრებასა და არცა მცირედ ორგულებასა უბრძანებდა მეტყუელი, ვითარმედ არა მათისა ჴელისაჲ არს კლვაჲ იგი, არამედ მბრძანებელთა საქმე. თქუა, დაარწმუნა და ივნო. და თავ-წარკუჱთილი საკუჱრთხად შეწყნარებულად მიერთუა ღმერთსა. და მეირითგან აქამომდე სუჱტად და სიმტკიცედ ღმრთისაჲ ეკლესიათად კაცთა გუაქუს იგი, და მოწამეთა არს უსაჩინოეს იგი რჩეულთა და სანატრელთა შორის პირველობისა მქონებელი. რამეთუ ვარსკულავი ვარსკულავსა ჰმატს დიდებითა ზოგადისაცა საეჭჳსაებრ და ჴმისაებრ ჭურისა რჩეულისა და უფროჲსღა მკჳდროანისა ყოველსა კერძოსა სახელოანცა არს წმიდათა შორის და ყოველთა მიიზიდავს და ასწრაფებს თჳსისა საყოფლისა მიმართ. და სავსე არიან ფოლოცნი თითოეულისა სოფლებისანი სალოცველისა ადგილისა[დ]მი მისწრაფეთაგან. ვინაჲ არს დიდშუჱნიერი ტაძარი მისი, ჭირვეულთა _ ლხინებაჲ, დავრდომილთა ღონე, ძჳრხილულთა სამკურნალო, მომყმართა ეგჳპტე; და უუხუჱსად ზრდის ფოკა აღსრულებული, ვიდრე იოსებ ცოცხალი. რამეთუ იგი ვეცხლად განჰყოფდა იფქლსა, ხოლო ისე უფასოდ მოჰმადლებს მოქენეთა.","english":"When the men heard this, they were troubled in soul, and were restrained only in respect of hearing, being mindful of the salt and the table, and of the honors of the hospitable host within the lodging. But he prayed for the hastening of the slaying, and commanded not even a slight betrayal, saying that the killing was not of their hand, but the deed of the rulers. He spoke, convinced, and suffered. And with his head cut off, he was received and joined to God in a fitting manner. And from that time until now, we have him steadfast and firm for the churches of God among men, and he is the most illustrious among the martyrs, holding primacy among the chosen and blessed. For a star adds to a star in glory, according to the common and harmonious sound of a chosen and most excellent lyre, and in every respect he is among the saints, and draws all and hastens them toward his own abode. And the churches of each village are full of those hastening to the place of prayer. Whence is his great and magnificent temple—a solace for the afflicted, strength for the weary, a remedy for the distressed, an Egypt for the enemies; and without cost, Phocas, perfected, nourishes, even as the living Joseph. For he distributed the grain for silver, but he bestows it freely upon the needy.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"მარილისა და ტაბლისა","severity":"info","text":"The phrase 'salt and table' evokes the shared meal and hospitality that bound host and guest, making betrayal a violation of sacred trust.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"glossary","lemma":"მოწამეთა","severity":"info","text":"The Georgian term 'mocamet'a' means 'martyrs', derived from the root for 'witness', consistent with Christian usage.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"იოსებ ცოცხალი","severity":"info","text":"The reference to 'living Joseph' alludes to the patriarch Joseph in Genesis, who distributed grain during famine, here compared to Phocas's free giving.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"ეგჳპტე","severity":"info","text":"Calling the temple 'an Egypt for the enemies' likely means it is a place of refuge or destruction for foes, echoing biblical plagues or the Exodus narrative.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage shifts from narrative of Phocas's martyrdom to a panegyric on his posthumous cult, marked by the phrase 'from that time until now'.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"ფოკა","severity":"info","text":"The cult of Phocas is attested in Georgian hagiography; this passage emphasizes his temple as a healing and protective center, reflecting local veneration.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'an Egypt for the enemies' is ambiguous: it may mean the temple serves as a place of punishment (like the plagues) or as a refuge (like Egypt in Genesis). The reading taken is the former, given the context of enemies.","The identity of 'the rulers' (მბრძანებელთა) is unspecified; likely Roman authorities, but not named in the text."],"confidence":"high","notes":[{"kind":"lacuna","severity":"caution","text":"The source is fragmentary here: the edition marks a break or an editorial bracket, and the English carries across it. Treat the bridge as supplied, not translated."}]},{"i":10,"ref":"p10","source":"და ვითარ სახედ ზამთრისა ჟამსა ძჳრ-ყოფასა საზრდელისასა ტრედნი ახალ ნამორჩთა ყანობირთა ზედა მფრინვალენი ორნატთა მათთა ზედა მსხდომარეობენ, ეგრეთ ყოველთავე გლახაკთა და მიმო-მრონინეთა ტომი სინოპად, ვითარ საზოგადოდ საუნჯედმი მსრბოლობს. ხოლო თუ სადა სხუაგანცა ვითარ დედა-ქალაქით გარდასამკჳდრებელსა მოწამემან მცირეთა ნაწილთა მიერ Page of PG: 309 გარდაადგინა თავი თჳსი. საკჳრველ იგიცა ადგილი და ყოველთა ქრისტეანეთად სასწრაფო, ვითარ სახედ ჩუენ შორისცა ესე ადგილი წმიდაჲ შესაკრებელი მედღესასწაულეთაჲ. \"რამეთუ პატიოსან წინაშე უფლისაჲ სიკუდილი ღირსთა მისთაჲ\" და მრავლით კერძო განყოფილნი სრულებით ყოველგან სცვენ სამგზის ნეტარისა შესხმასა: ესრეთ უკუჱ სამეფოსაცა ქალაქსა, თხემსა იტალიაჲსსა და დედოფალსა სოფლისასა შინა არს მისდა ფრიადი ძღუნისა შეწირვაჲ, და პატივი, და საჩინოჲ სახლი მოსწრაფედ განშუჱნებული. და არა უდარეს ფოკას ჰმსახურებენ რომეონნი, ვიდრეღა პეტრეს და პავლეს. და ვითარ სიტყუაჲ ასწავებს, თავი მოწამისაჲ მოსწრაფებით მოიგეს ბილწისა ოროდის წინაუკმოჲთა ჯერ-ჩინებითა გამომრჩეველთა. რამეთუ მან, სისხლისა წყურიელმან, მართლისა თავი საგინებელად ითხოა; ხოლო მათ პატივად და სარგებელად თჳსად მოიღონეს.","english":"And as in the winter season, at the time of the evil preparation of food, the birds, upon the fresh shoots of the new fields, alight upon their two-horned [altars?], so all the poor and the scattered people of Sinope run together as to a common treasure. But if elsewhere also, as from the mother city to the place of settlement, the martyr, by means of small portions, transferred his head. That place too is wondrous and urgent for all Christians, as among us this holy place is a gathering-place for feast-days. \"For the death of his worthy ones is honorable before the Lord,\" and divided in many ways, they everywhere completely celebrate the invocation of the thrice-blessed one: thus also in the royal city, in the chariot of Italy and in the queen of the countryside, there is a great offering of gifts to him, and honor, and a special house swiftly built. And the Romans serve Phocas no less than they serve Peter and Paul. And as the word teaches, they swiftly obtained the head of the martyr by the fitting order of the chosen ones before the vile Orodes. For he, the thirster for blood, demanded the head of the righteous man for dishonor; but they brought it for their own honor and benefit.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"ოროდის","severity":"info","text":"Orodes is likely the Parthian king Orodes II (r. 57–38 BCE), who defeated Crassus at Carrhae. The Georgian text anachronistically associates him with Phocas's martyrdom, reflecting legendary embellishment.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"ორნატთა","severity":"info","text":"The Georgian word 'ornat'ta' (two-horned) likely refers to altars or horns of an altar, a sacrificial image. The English draft tentatively glosses 'two-horned [altars?]', reflecting uncertainty.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"scripture","kind":"scripture","basis":"text","lemma":"რამეთუ პატიოსან წინაშე უფლისაჲ სიკუდილი ღირსთა მისთაჲ","severity":"info","text":"This phrase echoes a biblical sentiment about honorable death before the Lord, possibly alluding to Psalm 116:15 or similar martyrological commonplaces, though no direct citation is identified.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"რომეონნი","severity":"info","text":"The mention that Romans serve Phocas no less than Peter and Paul indicates the cult of Phocas was promoted in Rome, equating his veneration with that of the chief apostles, a sign of his widespread reception.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"","severity":"info","text":"This passage shifts from a simile (birds alighting on shoots) to a description of Phocas's relics' distribution, then to a comparison of his veneration with that of Peter and Paul, and finally to the acquisition of his head.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"საზრდელისასა","severity":"caution","text":"The phrase 'evil preparation of food' (ძჳრ-ყოფასა საზრდელისასა) is obscure; it may refer to pagan sacrifices or a specific winter ritual. The Georgian text is ambiguous here.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The identity of 'Orodes' is uncertain; it may be a legendary figure or a confused reference to a Roman official. The phrase 'two-horned' (ornat'ta) could refer to altars, horns of an altar, or a topographical feature. The 'evil preparation of food' lacks clear context in the hagiographic tradition."],"confidence":"medium","notes":[]},{"i":11,"ref":"p11","source":"და მენავეთა და ნავით მავალთა ყოვლით-კერძოვე არა ხოლო რომელნი ევქსინოჲსა წიაღსა მცურვალობენ, არამედ ადრიაჲსაცა განმპებელნი, და ეგეოჲსა ზედა ყვანებულნი, და რაოდენნი სამწუხროჲსაცა უკეანოსსა მცორვალობენ, და აღმოსავლურთა წიაღთა შინა მეზღუჱურობენ, ჩუჱულებითნი მქადაგებელობანი, რომელთა მიერ მცურვალობისა შრომასა განუსუჱნებენ, ახლითა წესითა შესხმად ახოვნისა ამის შეცვალეს, და ენასა მათსა ზედა არს სამგზის სანატრელი ესე, ვინაჲთგან ცხადად მიჰმადლებსცა შეწევნისა გამოცდილებათა. რამეთუ მრავალ-გზის ეჩუენა მმართებელსა, აფქიონისა ზედა Page of PG: 312 მორულებულსა ღამე ღელვისა მოლოდებასა, და კუალად ოდესმე საბლებისა განმრთხმელთა და აფრისა მოურნეთა, და წინაჲთკერძო მჭჳრობელთა სითხისათა. ვინაჲ სჯულად დაიდვეს მენავეთა თანა-მეინაჴედ ქონება ფოკაჲსი, და ვინაჲთგან აწ უსხეულოჲსაჲ ცხორებისა ზიარად ქონებაჲ უღონო, ისწავეთ ვითარ კეთილმსახურითა გულის-სიტყჳთა მოისიბრძნეს შეუძლებელი: დღითი-დღე ჭამადთა ნაწილსა სწორსა მჭამელთასა განნუნაწილებენ მოწამესა. ხოლო ერთი მეინაჴეთა მათგანი, მომსყიდელი მისი, დაუდებს ვეცხლსა და უკუანაჲსკნელ სხუაჲ ვინმე და კუალად სხუაჲ; და Page of PG: 313 ესრეთ წილი მოსყიდისაჲ ყოველთა ზედა ვიდოდის რაჲ. მისცემენ დღითი-დღე კერძოსა მას მომსყიდელსა.","english":"And not only those who sail upon the bosom of the Euxine, but also those who rule the Adriatic, and those who are borne upon the Aegean, and as many as sail upon the evening ocean, and who dwell in the eastern bosoms, the customary heralds, by whom they relieve the toil of sailing, have changed this into a new custom for the sake of this blessed one, and upon their tongue is this thrice-blessed name, whereby it clearly bestows the experiences of assistance. For many times he appeared to the helmsman, tossed upon the wave of the Pontus, awaiting the night of storm, and again sometimes to those who unfurl the sails and to the sailors, and especially to the guardians of the bilge-water. Whence they established as a law to have the name of Phocas as a fellow-sailor with the sailors, and since now it is impossible to have him as a companion in his bodiless life, learn how with pious intention they contrived the impossible: day by day they distribute an equal portion of the meals to the martyr as to the eaters. But one of those fellow-sailors, his purchaser, places silver, and then another, and then another; and thus the portion of the purchase went around over all. They give day by day that portion to the purchaser.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"ევქსინოჲსა","severity":"info","text":"The Euxine (Black Sea) is the traditional setting for Phocas of Sinope, a sailor-martyr. The text lists multiple seas (Adriatic, Aegean, “evening ocean” = Atlantic) to show the spread of his cult.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"glossary","lemma":"მომსყიდელი","severity":"info","text":"Georgian 'momsqideli' means 'purchaser' or 'buyer'. In context, it refers to the sailor who buys the martyr's portion for the day, a key figure in the communal meal custom described.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"Page of PG: 312","severity":"info","text":"The passage contains two page references to Migne's Patrologia Graeca (PG 50, cols. 312–313), indicating the source edition used for the Georgian translation. These are editorial markers, not part of the original text.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"სამგზის სანატრელი","severity":"info","text":"The phrase 'thrice-blessed name' reflects a hagiographic trope common in Byzantine and Georgian martyrdoms, emphasizing the saint's power invoked by sailors. This custom of naming Phocas as a fellow-sailor is attested in other versions of his legend.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"Page of PG: 313","severity":"caution","text":"The page break at PG 313 may indicate a lacuna or editorial division in the source. The Georgian text continues without a clear break, but the sense of the communal meal custom is complete.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The identity of 'the customary heralds' (ჩუჱულებითნი მქადაგებელობანი) is unclear: they may be professional announcers or simply sailors who spread the cult. The phrase 'evening ocean' (სამწუხროჲსაცა უკეანოსსა) likely refers to the Atlantic, but could be a poetic term for the western sea."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":12,"ref":"p12","source":"ხოლო რაჲჟამს ნავთ-სადგურმან მიითუალნეს იგინი, და ქუეყნად განვიდეს, ვეცხლი იგი განეყოფვის დავრდომილთა. და ესე ნაწილ ფოკაჲსა დავრდომილთა ქველის-მოქ/მედებაჲ. ეშიშვიან ამას მეფენიცა ყოვლად მოთმინესა, და ღმრთის-მოყუარესა, და მდიდართა საუნჯეთა მიერ შეამკობენ საღმრთოსა ტაძარსა მისსა. ხოლო ძლევის-მოყუარეობენ მომავალნი უმოხუცებულესთა ზესთ-აღჴდომისა. და არა საკჳრველ, უკუეთუ რომეონთა მთავრობისა მპყრობელთა, მამრთა კეთილ-მსახურთა, წესთა და სჯულთა შინა აღზრდილთა, ესრეთ კრძალულებაჲ აქუს ქრისტეს მსახურისა მიმართ, ვინაჲთგან ბარბაროზამდეცა მიიწია საკჳრველებაჲ მისი: და ყოველნი ყოვლად ველურნი სკჳთნი, რაოდენნი წიაღ-კერძო ევქსინო პონტოჲსა ჴმელისა მკჳდრობენ, ტბასა მეოტიდოჲსსა და ტანაიდოჲს მდინარისა შენნი, და რაოდენნი ვოსპოროს შენობენ და ფასიდოჲს მდინარედმდე განრთხმულ არიან, ყოველნივე იგი. ძღუჱნა ართუმენ მემტილესა ამას. ხოლო ყოვლითა ჩუჱულებითა და ქცევითა განყოფილნი ჩუენგან მხოლოდ ამით თანაჯერ-ჩინება იქმნებიან ქცევითა ველურებისა ჭეშმარიტებისა მიერ მომამშჳდებელნი.","english":"When they had been brought into the harbor by the ship and had disembarked onto land, the silver was distributed to the poor. And this is the portion of Phocas: the distribution of alms to the needy. Even kings marvel at this, being altogether patient and God-loving, and from their treasuries they adorn his divine temple. And those who come after are lovers of victory, surpassing the most unwearied in ascension. And it is no wonder, if those who hold the rule of the Romans, good servants of the fathers, reared in laws and ordinances, have such reverence for the servant of Christ, since his wonder has reached even to the barbarians: and all the utterly wild Scythians, as many as dwell in the interior of the Euxine Pontus, around Lake Maeotis and the river Tanais, and as many as inhabit the Bosporus and are spread as far as the river Phasis, all of them. They bring gifts to this blessed one. And though separated from us by every custom and manner, they alone are made fellow celebrants with us, being tamed by the truth through the manner of the wild.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"ვეცხლი იგი","severity":"info","text":"The silver (ვეცხლი) distributed to the poor is a concrete symbol of Phocas's charitable legacy, linking his martyrdom to almsgiving.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"glossary","lemma":"ძლევის-მოყუარეობენ","severity":"info","text":"The term 'lovers of victory' (ძლევის-მოყუარეობენ) likely refers to Christians who emulate Phocas's triumph over death, a common hagiographic trope.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"background","kind":"background","basis":"background","lemma":"Scythians","severity":"info","text":"The Scythians, Maeotis, Tanais, Bosporus, and Phasis are geographical markers of the Black Sea region, emphasizing the wide reach of Phocas's cult among barbarian peoples.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"narrative","severity":"info","text":"This passage shifts from narrative action (disembarkation, almsgiving) to a rhetorical expansion on the universal veneration of Phocas, including kings and barbarians.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"barbarians","severity":"info","text":"The claim that even barbarous Scythians revere Phocas underscores the saint's posthumous influence, a common hagiographic motif to demonstrate sanctity's universal appeal.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"caution","kind":"caution","basis":"text","lemma":"ჴმელისა","severity":"caution","text":"The Georgian term 'ჴმელისა' (of the salt) is ambiguous; it may modify 'Euxine Pontus' (the sea) or refer to a specific region; the English draft interprets it as 'interior'.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The phrase 'ჴმელისა' could mean 'of the salt' (sea) or be a toponym; the reading 'interior' is adopted from the English draft.","The identity of 'those who hold the rule of the Romans' is unclear—whether Roman emperors or local governors."],"confidence":"medium","notes":[]},{"i":13,"ref":"p13","source":"ვინაჲ მიერ ერთმან მთავართაგანმან და მეფემან თავით მოიჴადა გჳრგჳნი, ოქროთა და ქვათა ყუავილოვნებითა ბრწყინვალე, და აღიძარცუა საბრძოლი საჭურველი, მდიდრისა ნივთისა მქონებელი (რამეთუ ბარბაროზთა საჭურველი ანკანაკ და საზუაობელ არს), და მრჩობლნივე შესაწირავად მოუვლინნა ღმერთსა მოწამისა მიერ და ძლიერებისა, და პატივისა მიზეზნი სამღდელო ყვნა. რამეთუ ცხად არს, ვითარმედ გჳრგჳნი ვიდრემდე მეფობისა იყო ნიჭ, ხოლო საჭურველი _ ბრძოლობათა ძალი. ხოლო ამათ ზედანი ჴშირებით შემთხუჱულნი ქველის-მოქმედებანი ჩუჱნებათა შინათა ხილვათა მიერნი, და კურნებანი, რომელთა მიიხუმენ სნეულნი, ვითარმცა ვინ მიუთხრნა დღითი-დღე მოქმედებულთა ზედა სიტყჳსა მიტევებად შეუძლებელ ყოფასა თჳნიერ? ამას ოდენ ჯერ არს თქუმაჲ მრავალ-ღმრთობისა საცდურისა მსახურთა მიმართ, ვითარმედ ერთი მონაჲ ქრისტესი და თანა-მონაჲ ჩუენი მრავალთა თქვენ მიერ ღმერთად საგონებელთა უჭეშმარიტესთა მოქმედებათა აღასრულებს; დადუმნებოდედ მისნობანი ვითარ უკუჱ დადუმანცა ჩუენ შორისთა წინათქუმათგან მართლისათა ძლეულნი. ხოლო უქმებდედ მკურნალობისა სამოქმედებონი და ასკლიპიოს ნუ თაყუანის იცემებიან! ხოლო დიოჲს მსახურნი ნუ საგონებელობენ მენავეთა მეშუჱლად რამეთუ უწყიან მცურვალთა ძჳრთაგან გამომჴსნელი.","english":"One of the princes and the king himself took off his crown, resplendent with the floral patterns of gold and gems, and stripped off the military belt, the bearer of rich substance (for the weapon of the barbarians is the bow and the quiver), and sent them as offerings to God through the martyr and his power, and made the causes of honor into ecclesiastical things. For it is evident that the crown was a gift of kingship, and the weapon—the power of battles. But above these, the works of charity, interwoven with diligence, through the visions within the revelations, and the cures by which the sick are healed—how could one recount them day by day, making it impossible to forgive the word over the deeds without ceasing? It is fitting to say this much concerning the servants of the polytheistic temptation: that one servant of Christ and fellow servant of ours accomplishes more truthful deeds than the many you consider gods; let the prophecies be silenced, as they are indeed vanquished by the true predictions among us. But let the works of healing be idle, and let Asclepius not be worshipped! And let the servants of Zeus not consider themselves as saviors of sailors, for they know the deliverer from grievous sufferings.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"background","kind":"background","basis":"text","lemma":"ბარტაროღთა","severity":"info","text":"The Georgian text glosses 'barbarian weapons' as bow and quiver, reflecting a conventional Byzantine ethnographic trope that contrasts civilized (Roman/Christian) arms with those of nomadic or Persian foes.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"parallel","kind":"parallel","basis":"text","lemma":"ასკლიპიოს","severity":"info","text":"The rejection of Asclepius and Zeus' servants echoes a standard hagiographic topos: the martyr's power supersedes pagan healing and sea-rescue cults, here specifically Asclepius and the Dioscuri (sons of Zeus).","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"text","lemma":"საჭურველი","severity":"info","text":"Georgian 'sač̣urveli' (military belt) renders Greek 'ζώνη' or 'στρατιωτικὴ ζώνη', a symbol of military office. Its dedication to the martyr signifies the transformation of secular authority into ecclesiastical offering.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"დადუმნებოდედ","severity":"info","text":"The passage shifts from narrative of royal gifts to a rhetorical exhortation (addressed to the audience) to silence pagan oracles and healing cults, marking a homiletic climax typical of Asterius' panegyrics.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"text","lemma":"მრავალ-ღმრთობისა","severity":"info","text":"The phrase 'servants of polytheistic temptation' reflects the Georgian translator's adaptation of Asterius' anti-pagan polemic for a Christian audience, likely in a monastic context where classical cults were still a literary trope.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The identity of 'one of the princes and the king himself' is unspecified; possibly a local ruler or a generic imperial figure.","The phrase 'visions within the revelations' (ჩუჱნებათა შინათა ხილვათა) may refer to dream visions or liturgical revelations; the exact referent is unclear."],"confidence":"high","notes":[]},{"i":14,"ref":"p14","source":"სადა მდედრი მკითხველი, ცრუ-მისანი მეძიებელთა ელამთა და უჩინოთა მიგებათა მიმმადლებელი, რაჲთა სიტყუათა საეჭუჱლობითა მიუმთხუჱვლობისა და ტყუვილისა პასუხი წინა განიმზადოს? სადა წყაროჲ მისნობითისა წყლისა მშობელ საგონებელი? ყოველნი საჩქურ და წარრევა, რანიცა საცთურისა მიმართ უძღუჱბოდეს? თაყუანის ეცით უკუჱ ღმერთსა, რანიცა სარწმუნონი, მონანი ესოდენსა მადლსა ღირს იქმნნეს არა თჳთ-ჴელმწიფებით მოქმედნი, არამედ მათდა მოცემულისა ნიჭისაებრ ქველის-მოქმედნი თანა-მონათანი; და ესე შემდგომად ამიერ განსლვისა და სხეულით განშორებისა. იცანთ მონათაგან უფლისაჲ დიდ-შუჱნიერებაჲ, და ადიდეთ ჭეშმარიტებით ყოველთა ზედაჲ ღმერთი, რომელსა შუჱნის თაყუანის ცემაჲ აწ და მარადის და საუკუნეთა საუკუნეთაჲსა ამინ.","english":"Where now is the female soothsayer, the false prophet, who bestows upon those who seek the hidden arts and the reception of the invisible? So that by the deceitfulness of words she might prepare in advance a response of ignorance and delusion? Where now is the spring of the water of divination, the begetter of thought? All the instruments and devices that serve for deception? Bow down, therefore, to God, you who are faithful, that servants have been deemed worthy of such grace, not acting by their own power, but, according to the gift given to them, being benefactors to their fellow servants; and this after their departure from here and separation from the body. Recognize the great power of the Lord from his servants, and praise with truth God above all, to whom it is fitting to bow down now and forever and to the ages of ages. Amen.","structure":"narrative","commentary":[{"unit":"background","kind":"background","basis":"background","lemma":"სადა მდედრი მკითხვეλι, ცრუ-მისანი","severity":"info","text":"The passage contrasts Christian martyr veneration with pagan divination, specifically female soothsayers and false prophets, reflecting late antique polemics against oracles and magic.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"term","kind":"term","basis":"glossary","lemma":"თაყუანის ეცით","severity":"info","text":"The Georgian phrase 'bow down' (თაყუანის ეცით) renders a call to prostrate in worship, distinct from mere reverence, emphasizing the exclusive devotion owed to God in the hagiographic context.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"structure","kind":"structure","basis":"text","lemma":"სადა ... სადა","severity":"info","text":"The rhetorical repetition of 'Where now' (სადა) structures the passage as a series of dismissive questions about pagan practices, followed by an exhortation to faithful worship.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"reception","kind":"reception","basis":"external","lemma":"წყაროჲ მისნობითისა წყლისა","severity":"info","text":"The 'spring of the water of divination' likely alludes to pagan oracular springs, a motif known in Georgian hagiography as a foil to Christian miracles.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]},{"unit":"sense","kind":"sense","basis":"text","lemma":"ქველის-მოქმედნი","severity":"info","text":"The term 'benefactors' (ქველის-მოქმედნი) underscores the martyrs' role as intercessors, acting through divine gift rather than personal power, a key hagiographic theme.","cites":[{"key":"ed:astph","label":"source edition: Asterius Amasenus, Laudatio Phocae","url":"https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcg/cauc/ageo/gh/astphoc/astph.htm"}],"named_sources":[],"dropped_cites":[]}],"ambiguities":["The identity of the 'female soothsayer' is not specified; it may be a generic polemical figure or a specific local cult.","The phrase 'spring of the water of divination' could refer to a known pagan site or be a rhetorical construct."],"confidence":"high","notes":[]}]}